VII-7 Bijlage 4 RUD Jaarstukken 2020.pdf

Jaarstukken 2020

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord

3

2. 2.1. 2.2. 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.6.1. 2.6.2. 2.6.3. 2.6.4. 2.6.5. 2.6.6.

Jaarverslag 3 Inleiding .....................................................................................................................................3 Verantwoording .........................................................................................................................4 Meerjarige koers .......................................................................................................................4 Personeel ..................................................................................................................................6 De Omgevingswet .....................................................................................................................7 Vergunningen ............................................................................................................................8 Toezicht en Handhaving ........................................................................................................ 14 Specialismen .......................................................................................................................... 23 Paragrafen ............................................................................................................................. 29 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................

29 Overzicht baten en lasten per taakveld.................................................................................. 30 Financiering ............................................................................................................................ 30 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 31 Verbonden partijen ................................................................................................................. 32 Overhead ............................................................................................................................... 32

3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9.

Jaarrekening 33 Balans per 31 december 2020 ................................................................................................ 33 Toelichting op de balans ........................................................................................................ 34 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen ......................................................... 35 Overzicht Baten en Lasten 2020 ............................................................................................ 36 Toelichting op de baten en lasten 2020 ................................................................................. 37 Gegevens 2020 in het kader van WNT .................................................................................. 41 Voorstel tot resultaatbestemming en resultaatverdeling ........................................................ 44 Geactualiseerde risico-inventarisatie ..................................................................................... 45 Controleverklaring .................................................................................................................. 54

2

1.

Voorwoord

Voor u liggen de jaarstukken 2020 van de RUD Zuid-Limburg. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus en bestaan uit: 1. Het jaarverslag 2020, bestaande uit de verantwoording en de paragrafen. 2. De jaarrekening 2020, bestaande uit de balans, het overzicht van baten en lasten over het boekjaar en de toelichtingen. Dit is de financiële verantwoording opgesteld volgens het daarvoor geldende wettelijk kader en gecontroleerd door onze accountant.

Het resultaat 2020 Het voordelige resultaat 2020 is € 367.103. Toelichting op het resultaat 2020 Het jaarrekeningresultaat 2020 laat een positief resultaat zien van € 367.103. Zoals reeds in de najaarsrapportage 2020 gemeld, zijn de bijkomende kosten gerelateerd aan personeel achtergebleven. Het betreffen opleidingskosten, reiskosten, vergoedingen voor overwerk/onregelmatigheid en dienstkleding. Dit heeft geleid tot een verlaging van de voorschotnota’s 2020 waardoor de post “gefactureerd naar deelnemers via werkprogramma’s” € 800.532 lager is dan begroot (zie Paragraaf 3.4 overzicht baten en lasten blz. 36). Daarnaast is er een positief resultaat geboekt als gevolg van ontvangen subsidies en extra opdrachten. Het betreft derhalve geen structureel overschot maar een als gevolg van lagere bijkomende kosten en extra opdrachten gerealiseerd incidenteel positief resultaat. Bestemming resultaat Het resultaat zal worden bestemd conform het bepaalde in artikel 29 van onze Gemeenschappelijke Regeling. Hierbij kan het algemeen bestuur besluiten het resultaat toe te voegen aan een reserve of uit te keren. In het voorstel tot resultaatbestemming bij deze jaarrekening is opgenomen om het resultaat te gebruiken voor het verhogen van het weerstandsvermogen met € 5.000 en voor het overige, € 362.103, uit te keren aan de deelnemers. 2.

Jaarverslag

2.1.

Inleiding

De RUD Zuid-Limburg sluit het boekjaar af met een positief resultaat. Dit positieve resultaat is met name te danken aan extra werkzaamheden buiten het werkprogramma en subsidie Externe Veiligheid. Net als in 2019 geldt voor 2020 dat dit in lijn is met de voor- en najaarsrapportage. Het jaar 2020 is door corona een zeer atypisch jaar geweest wat betreft het resultaatbeeld. Met de versoepelingen van de coronamaatregelen in mei en juni 2020 was onze verwachting dat ‘uitgestelde’ kosten voor het personeel, zoals opleidingen, reiskosten, vergoedingen voor overwerk/onregelmatigheid en dienstkleding, later in 2020 zouden worden gemaakt als gevolg van een inhaaleffect. Eind september/begin oktober 2020 werd duidelijk dat het inhaaleffect niet ging optreden; de coronamaatregelen werden opnieuw strenger. De begrote kosten zijn om deze reden lager uitgevallen.

3

Het afgelopen jaar hebben onze medewerkers het merendeel van de tijd thuisgewerkt. Dit heeft geleid tot nieuwe werkprocessen en andere werkwijzen, op zo’n manier dat wij toch invulling hebben kunnen geven aan de opgedragen taken. Terugkijkend op dat bijzondere coronajaar is helder, dat de RUD Zuid-Limburg een dienst is van toegewijde medewerkers, die alert zijn waar het gaat om de belangen van milieu en duurzaamheid. Niet alleen toegewijd, maar ook met verstand van zaken en passie voor het vak, onder alle omstandigheden. Dat naast de inhoudelijke prestaties ook gesproken kan worden van een gezonde financiële organisatie stemt ons tot voldoening. Samen met onze opdrachtgevers willen wij beide blijven behouden. 2.2.

Verantwoording

2.2.1.

Meerjarige koers

Op 9 december 2020 is de Toekomstagenda 2021-2025 door het algemeen bestuur vastgesteld. De Toekomstagenda is de opvolger van het Koersdocument “Samen op weg naar 2020”. De agenda is via een interactief proces met interne en externe stakeholders tot stand gekomen. In deze agenda worden strategische doelen en de weg ernaar toe gekoppeld. 2020 is in die zin te zien als een overgangsjaar van de inhoud van het Koersdocument, naar de zeven onderwerpen die afgelopen jaar zijn geadresseerd als van belang voor de (nabije) toekomst. De onderwerpen en het eigenaarschap hiervoor zijn: 1. Strategische discussie uitvoeringsdienst of omgevingsdienst; (eigenaarschap bestuur) 2. Verkennende pilot verdergaande samenwerking; (eigenaarschap dienst en geïnteresseerde gemeenten, goedkeuring algemeen bestuur) 3. Groeien naar partnerschap; (eigenaarschap dienst) 4. Positionering/zichtbaarheid; (eigenaarschap algemeen bestuur/dienst) 5. Interne ontschotting; (eigenaarschap dienst) 6. RUD Zuid-Limburg als aantrekkelijke werkgever; (eigenaarschap dienst) 7. RUD Zuid-Limburg als Kenniscentrum. (eigenaarschap dienst, gerelateerd aan de dialoog in het algemeen bestuur) In afwachting van de uitkomst van de strategische discussie over de koers van de RUD Zuid-Limburg zijn de missie en visie van de dienst nog onveranderd.

Missie: "Wij als RUD Zuid-Limburg werken samen met onze partners aan de totstandkoming van een veilige leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit" Visie: "Wij zijn voor onze opdrachtgevers de gezaghebbende milieuautoriteit en wij bieden meerwaarde door bundeling van specialistische kennis, door een goede kennis van de lokale situatie, een efficiënte bedrijfsvoering en continuïteit van dienstverlening". Onze strategische doelen in 2020 waren: 1. (het versterken van) integraal werken, mede in relatie tot de Omgevingswet; 2. (het actief invulling geven aan) de rol van de RUD Zuid-Limburg als het gaat om het proces van uitvoeren en verantwoorden, de zogenaamde “onderkant van de Big Eight”; 3. (het vinden van een goede balans tussen) maatwerk en uniformiteit; 4. (het zorgdragen voor) solide bedrijfsvoering en een duurzame, transparante financiering van de organisatie; 5. (doorontwikkeling van de organisatie van) opdrachtnemer naar dienstverlener.

4

Het versterken van integraal werken, mede gelet op de komende Omgevingswet, krijgt in- en extern steeds meer aandacht. De intensievere samenwerking met opdrachtgevers en ketenpartners, waarbij een initiatiefnemer wordt bijgestaan in het opzetten van projecten die in lijn staan met het gewenste niveau van omgevingskwaliteit en fysieke leefomgeving, wordt door alle betrokkenen als positief ervaren. Waar mogelijk wordt nu al geoefend met de nieuwe werkprocessen en instructies, net als met het digitaal stelsel omgevingswet (DSO). De praktische uitvoering van deze zaken stelt ons echter voor structurele uitdagingen. De cultuurverandering die in de geest van de Omgevingswet van alle betrokken organisaties wordt verlangd, vergt bovendien de komende jaren tijd en inspanning om door te voeren. We hebben gemerkt dat als gevolg van de corona-basisregel ‘Werk zoveel mogelijk thuis’, het extra inspanning vraagt van iedereen om goed contact te houden voor samenwerken. Onderling contact, zowel werkgerelateerd als cultuurgerelateerd, kan minder spontaan plaatsvinden. RUDbijeenkomsten, afdelings- en werkoverleggen, vergaderingen, brainstormsessies; deze overleg- en afstemmingsmomenten kennen in digitale vorm toch beperkingen door het verlies van persoonlijke interactie.

Restricties aan groepsgrootte en beperkte beschikbare ruimtes waar 1,5 meter afstand bewaard kan blijven, hebben ook gevolgen gehad voor het opdrachtgeversoverleg en de bijeenkomst van het klantenpanel van de RUD Zuid-Limburg. Deze gremia zijn, ondanks planningen, niet bijeengekomen. De werkgroep ‘uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de VTH-basistaken’, ingesteld door het opdrachtgeversoverleg, is op lagere snelheid wel doorgegaan met zijn werkzaamheden. Onze organisatie participeert in deze werkgroep. Met het vaststellen van een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de VTH-basistaken wordt door de deelnemers invulling gegeven aan de bovenkant van de Big Eight (beleidscyclus). De nadere uitwerking van het beleid nadert een afrondende fase en is naar verwachting gereed voor vaststelling door de colleges van burgemeester en wethouders en gedeputeerde staten voor de zomer van 2021. In de bestuursrapportages rapporteren wij over de Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s), zoals deze in onze begrotingen opgenomen. Deze KPI’s zullen ook in de nadere uitwerking van het uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid worden opgenomen. Met het rapporteren over KPI’s wordt de uitvoeringsbijdrage aan de maatschappelijke effecten in beeld gebracht en geven wij invulling aan de onderkant van de Big Eight op de wijze zoals in dit beleid is bepaald.

Over de outcome rapporteren de deelnemers zelf naar hun raden en provinciale staten. Het afgelopen jaar heeft het dagelijks bestuur besloten om een operational audit op het proces van de jaarstukken uit te laten voeren. Hiertoe is een opdracht verleend aan EY Consulting. Op 29 oktober 2020 is de onderzoeksrapportage Assessment interne organisatie en beheersinstrumentarium opgeleverd. In beantwoording van de gestelde hoofdvraag van het onderzoek “Zijn de interne organisatie en het interne beheersinstrumentarium van voldoende kwaliteit om tijdig en betrouwbare financiële informatievoorziening over de bedrijfsvoering mogelijk te maken, daarbij een relatie te leggen met de geleverde dienstverlening en daarover in- en extern helder te communiceren” is de conclusie dat het gezamenlijke beheersinstrumentarium van de RUD Zuid-Limburg afdoende is om tijdige en betrouwbare informatievoorziening mogelijk te maken. De onderzoekers hebben daarnaast geconstateerd dat in de periode dat de dienst bestaat de informatievoorziening geleidelijk steeds is verbeterd. Dat betekent echter niet dat dat er geen verbeteringen meer mogelijk zijn. Het rapport biedt hiertoe aanbevelingen, welke zijn geprioriteerd van meest urgent naar minder urgent.

De rapport geeft een goed beeld hoe onze organisatie invulling geeft aan een solide bedrijfsvoering en een duurzame, transparante financiering van de organisatie. Het jaar 2021 wordt gebruikt voor het opstellen van een implementatieplan en een start van de uitwerking van de aanbevelingen. 5

Onze rapportages voor het bestuur en per deelnemer hebben in 2020 aan informatiewaarde gewonnen. Dit komt vooral door meer communicatie over de ‘wereld achter de cijfers’: hoe zijn deze tot stand gekomen, is er aanleiding tot bijstelling van planningen, het duiden van ontwikkelingen et cetera. Uit een tevredenheidsonderzoek eind 2020 onder onze ambtelijke opdrachtgevers blijkt dat zij nagenoeg allemaal tevreden zijn over de informatiewaarde van geleverde rapportages. In het kader van de doorontwikkeling van de organisatie van opdrachtnemer naar dienstverlener hebben wij vooral slagen gemaakt in het kader van de actieve ondersteuning bij de voorbereiding op en implementatie van de Omgevingswet (zie verder onder 2.2.3) Aan het algemeen bestuur zijn in 2020 presentaties gegeven over de volgende onderwerpen: Het Toezichtslab, Bodem en de Omgevingswet, Omgevingswet; bouwstenen voor milieuthema’s en ons A3 Jaarplan. Daarnaast hebben wij ons, voor de lockdown, kunnen presenteren aan alle griffiers van de deelnemende organisaties, de gemeente Kerkrade en de gemeente Stein. 2.2.2.

Personeel

Per 1 januari 2020 was de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren een feit. Deze wet heeft als consequentie dat het private arbeidsrecht van toepassing is geworden op de arbeidsverhouding van onze medewerkers met de werkgever RUD Zuid-Limburg. Naast de bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek (BW) gelden de cao-bepalingen van de cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties en onze eigen regelingen. Deze rechtspositieregelingen zijn samen met de medezeggenschap BW-proof gemaakt en gemoderniseerd en geüniformeerd. Onze regelingen zijn nu opgenomen in een Personeelshandboek. Organisatorisch is te vermelden dat de vorming van een nieuwe afdeling Specialistisch en Juridisch Toezicht, mede met gesprekspartner Ondernemingsraad, vloeiend is verlopen. De medewerkers hebben allen hun functie behouden, alleen het organisatieonderdeel is voor velen van hen veranderd door de nieuwe afdeling en herschikking van taken tussen afdelingen. Door de coronacrisis is in 2020 een andere manier van werken ontstaan, namelijk dat de medewerkers van de RUD Zuid-Limburg zoveel als mogelijk vanuit thuis werken. De coronamaatregelen hadden in 2020 de nodige invloed op het functioneren van de organisatie en haar medewerkers. Het bieden van duidelijkheid over wat van medewerkers verwacht wordt was zeker in die omstandigheid van cruciaal belang.

Van leidinggevenden werd een andere stijl van leidinggeven verwacht, namelijk leidinggeven op afstand. Voor medewerkers betekende het grotendeels vanuit thuis werken dat werk én privé meer door elkaar lopen. Leidinggevenden dienden meer te sturen op resultaten, na te gaan of opdrachten duidelijk waren en het checken van de haalbaarheid van opdrachten. Uitgangspunt was dat ook bij deze manier van werken dat de uit te voeren werkzaamheden en taken voor de deelnemers doorgang vonden. De aandacht had in 2020 verder betrekking op het kunnen blijven aantrekken van gekwalificeerd personeel om ontstane vacatures te kunnen vervullen en ook het imago en de herkenbaarheid van de organisatie van de RUD Zuid-Limburg te vergroten. We merken dat de arbeidsmarkt voor de professionals die bij onze dienst werken, krap is. Wij investeren dan ook veel in opleidingen voor bij ons startende, veelal jonge medewerkers (trainees). Het volgen van opleidingen was in 2020 door de coronacrisis helaas maar beperkt mogelijk. We hebben dan ook minder uitgegeven aan opleidingen dan begroot. We gaan ervanuit dat er na de pandemie c.q. het behalen van de benodigde vaccinatiegraad in de maatschappij een inhaalslag gemaakt wordt op dit vlak. 6

Het plaatsen van stagiaires werd door de coronacrisis eveneens bemoeilijkt omdat de begeleiding van een stagiair op afstand voor beide partijen niet gemakkelijk is. In 2020 is één stage afgerond en is één nieuwe stagiair gestart. Zeker in de coronaperiode in 2020 was het behouden van betrokkenheid tussen organisatie en medewerkers een opgave en was het ook moeilijk om nieuwe projecten in het kader van duurzame inzetbaarheid op te pakken. Wel hebben wij in 2020 onze werknemers voorzien van de noodzakelijke middelen om thuis op een goede manier te kunnen werken. De vaste computers op het werk zijn vervangen door laptops die zowel op kantoor als thuis kunnen worden gebruikt. Het ziekteverzuimpercentage was in 2020 2,56% (landelijk 5,1% voor het openbaar bestuur en overheidsdiensten). De Prestatiecoach, een basisapplicatie die de verbinding kan leggen tussen het personeelsinformatiesysteem en de webapplicatie van HR21 is ingericht en met data gevuld. Deze applicatie verzamelt en ordent resultaten (jaarafspraken) van medewerkers en hun ontwikkeling. De Prestatiecoach is in 2019 in gebruik genomen en bleek ook in 2020 een efficiënt instrument te zijn voor de gesprekkencyclus van plannings-, voortgangs- en beoordelingsgesprek. Tevens kunnen in de Prestatiecoach rapportages worden gegenereerd om inzicht te krijgen in hoeverre de organisatie voldoet aan de Kwaliteitscriteria.

Door het vertrek van enkele toezichthouders in 2020 dient in 2021 aanvullend te worden opgeleid op het gebied van afvalwater. Per 31-12-2020 had de RUD Zuid-Limburg 115 personen in dienst (106,5 fte) het aantal productieve normuren per fte bedraagt 1350 uur per jaar. Naast de personeelsleden in dienst werkten er 16,5 fte als inhuurkrachten per die datum voor de RUD Zuid-Limburg. 2.2.3.

De Omgevingswet

In 2020 heeft de RUD Zuid-Limburg aanzienlijke stappen gezet om per 1 januari 2022 met de Omgevingswet te kunnen werken. Een projectmatige aanpak heeft geleid tot een doorontwikkeling van verschillende zaken die reeds in gang waren gezet, en meer sturing op de implementatie werkzaamheden. Het meest besproken onderwerp is de implementatie van het nieuwe VTH-pakket, Squit 20/20, waarmee wij aansluiten op het DSO-LV, en waardoor wij namens onze opdrachtgevers in staat zijn om aanvragen en meldingen te ontvangen. In 2020 zijn onze medewerkers begonnen met het werken in de oefenomgeving van het programma, hiermee zorgen we voor een degelijke voorbereiding op deze veelomvattende verandering in onze dagelijkse systematiek. Een volgend onderwerp is de opleiding van onze medewerkers. In de vorige jaarrekening zijn de vele reeds genoten opleidingen en cursussen uiteengezet. In 2020 is daar ‘Train de trainer’ bijgekomen. Door een aantal van onze medewerkers te laten opleiden tot allround trainers aangaande de Omgevingswet, en hen intern trainingen te laten geven aan de overige medewerkers ingedeeld per afdeling of werkzaamheden, trachten we de beschikbare kennis (kosten)efficiënt, en doelmatig te verspreiden.

Met inachtneming van het nieuwe systeem en de kennis die we reeds bezitten zijn door middel van een werkgroep actief aan de slag geweest met het aanpassen van de bestaande werkprocessen op de naderende Omgevingswet. Het verder inrichten van deze processen vereist afstemming met onze ketenpartners. Hier zijn in 2020 voorbereidingen voor getroffen. Een van de werkzaamheden die ons en onze opdrachtgevers het dichtst bij elkaar heeft gebracht zijn de inspanningen van de interne werkgroep die zich richt op ondersteuning in relatie tot de omgevingsvisies, omgevingsplannen en het implementeren van de bruidsschat. Deze werkgroep heeft 7

in 2020 een groot deel van onze opdrachtgevers voorzien van op maat gemaakte en op milieu gerichte bouwstenen die op te nemen zijn in de individuele omgevingsvisies. Onderwerpen waarmee in 2020 een start zijn gemaakt betreffen onder andere het informeren over en proactief mogelijk maken van de mogelijkheid tot het heffen van milieuleges, en de interne omzetting van ons inrichtingenbestand naar milieubelastende activiteiten. 2.3.

Vergunningen

Vergunningaanvragen worden binnen wettelijke termijnen afgehandeld, en meldingen worden beoordeeld op juistheid en volledigheid. Beide procedures worden geïntegreerd behandeld in het kader van de Wabo, waarbij er aansluiting is met de gemeentelijke loketten. De door de burgers en bedrijven ingediende documenten zijn getoetst en leiden bij volledigheid en juistheid tot een vergunning. Als KPI staat in de begroting 2020 voor wat betreft vergunningen het volgende: Speerpunt

Prestatie indicator

Informatievoorziening/meten

Tijdige vergunningen

95% van de vergunningen, voorbereid met de uitgebreide procedure, dient binnen de wettelijke c.q. afgesproken termijn behandeld te zijn, tenzij wordt ingestemd met termijnverlenging. 100% van de vergunningen, voorbereid met de reguliere procedure, dient binnen de wettelijke termijn behandeld te zijn, tenzij wordt ingestemd met termijnverlenging.

VTH applicatie op basis van aanvraag- én besluitdatum

Tijdige advisering over de te nemen beslissing op een aanvraag

95% van de adviezen over de te nemen beslissing op een aanvraag dient binnen de afgesproken termijn gegeven te zijn, tenzij wordt ingestemd met termijnverlenging.

VTH applicatie op basis van adviesaanvraag én adviesdatum

Kwaliteit

Vergunningen c.q. adviezen over de te nemen beslissing op een aanvraag voldoen aan de meest actuele wet- en regelgeving (normen, BREF’s, richtlijnen etc.) en het beleid van de opdrachtgever. Van de bezwaarschriften mag maximaal 15% gegrond worden verklaard.

Rechterlijke toets c.q. uitspraak Raad van State

Actualiteit

Vergunningen worden binnen de daarvoor geldende termijnen aangepast aan BBT-conclusies/BREF’s.

Rechterlijke toets c.q. uitspraak Raad van State in relatie tot toezichts- en handhavingsacties

8

2.3.1.1 Tijdige vergunningen In 2020 zijn 66 vergunningaanvragen volgens de uitgebreide procedure afgerond. Op één procedure na zijn al deze procedures binnen de wettelijke c.q. afgesproken termijn behandeld, of is instemming bereikt over termijnoverschrijding. De KPI voor wat betreft de uitgebreide procedures komt daarmee uit op 98,5% en daarmee wordt voldaan aan de in de begroting opgenomen prestatie-indicator ‘tijdige vergunningen’. In 2020 zijn 269 vergunningaanvragen volgens de reguliere procedure afgerond. Van deze procedures zijn twee besluiten buiten de wettelijke termijn en daardoor van rechtswege verleend. Eén procedure werd door de aanvrager via een verkeerd bevoegd gezag ingediend en werd pas ná het verstrijken van de kritieke termijn ter behandeling naar onze organisatie doorgezet. Een andere procedure werd door ons als een adviesverstrekking ingeboekt, terwijl het later (ná het verstrijken van de kritieke termijn) een vergunningaanvraag bleek te zijn. Milieutechnisch gezien heeft dit geen consequenties gehad. De overige procedures zijn binnen de wettelijke c.q. afgesproken termijn behandeld. De KPI voor wat betreft de reguliere procedures komt daarmee uit op 99,3%, waarmee niet wordt voldaan aan de in de begroting opgenomen prestatie-indicator ‘tijdige vergunningen’.

2.3.1.2 Tijdige advisering In 2020 zijn 51 adviesaanvragen door de afdeling Vergunningen afgerond. Alle adviezen zijn binnen de daarvoor geldende normtijd verstrekt. De ‘score’ komt daarmee op 100%, daarmee wordt voldaan aan de in de begroting opgenomen prestatie-indicator ‘tijdige advisering’. 2.3.1.3 Kwaliteit In 2020 zijn in totaal 35 bezwaar en beroep procedures in behandeling genomen. Hiervan zijn 17 procedures afgerond, en deze zijn allen ‘ongegrond’, ‘ingetrokken’ c.q. ‘niet-ontvankelijk’ verklaard. Eén procedure is voor een klein deel gegrond verklaard. De overige bezwaar- en beroepsprocedures zijn nog in behandeling en wachten op een definitieve uitspraak. Omgerekend betekent dit dat van de bezwaar- beroepschriften 99,7% ongegrond is verklaard. Daarmee wordt voldaan aan de in de begroting opgenomen prestatie-indicator ‘kwaliteit’. 2.3.1.4 Actualisatie vergunningen In het jaar 2020 is een aantal actualiseringsprojecten opgepakt, die al dan niet tot een actualisering van een of meerdere vergunningen hebben geleid of in de toekomst worden doorgevoerd. Actualiseren van vergunningen bij BRZO- en Rie-4-bedrijven Het doel voor 2020 was om van alle inrichtingen de prioriteitsscore te inventariseren en van 16 bedrijven de vergunning te actualiseren. De eerste doelstelling is volledig behaald en de tweede deels, van 10 bedrijven is de vergunning namelijk niet actueel.

De voornaamste reden daarvoor is de coronacrisis, een bijzondere en onvoorziene omstandigheid met grote impact voor bedrijven. Diverse bedrijven hebben in de loop van 2020 uitstel gevraagd voor het volgens planning indienen van hun aanvraag. Vanwege beperkingen door de coronacrisis zagen bedrijven zich genoodzaakt voorrang te geven aan andere zaken. Aangezien voor BRZO- en Rie-4-bedrijven altijd maatwerk is vereist, inclusief een goede voorbereiding en onderlinge afstemming, is dit uitstel door ons in alle gevallen verleend. Desalniettemin hadden eind 2020 84% van onze 64 BRZO/Rie-4-inrichtingen een actuele vergunning, hetgeen iets boven het landelijk gemiddelde ligt. Het niet halen van de doelstelling voor 2020 betekent niet automatisch dat er in de praktijk sprake is van een verhoogd risico. Wel dat vergunningvoorschriften in meer of mindere mate niet voldoen aan recente inzichten. In hoofdzaak gaat het daarbij om voorschriften uit de nieuwste versie van de 9

Publicatie Gevaarlijke Stoffen voor gevaarlijke stoffen in emballage (beter bekend als de PGS 15). De verschillen in voorschriften t.o.v. de voorgaande PGS 15-versie zijn echter gering en de risico’s beperkt. Voor een inrichting geldt dat er een nieuwe revisievergunning nodig is om voorschriften op het gewenste niveau te brengen. Voor zover er al sprake is van een verhoogd risico (wederom a.g.v. de opslag van gevaarlijke stoffen), wordt extra inzet gepleegd om zo snel mogelijk tot een actuele vergunning te komen en is het toezicht verscherpt. Landelijke aanpak ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen) Zoals in het Interprovinciaal Overleg (IPO, BAC-VTH) is afgesproken en aan de provincie is toegezegd, is in het derde kwartaal van 2020 de ZZS-uitvraag van emissies naar lucht en indirecte lozingen van afvalwater uitgevoerd. De ontvangst, verwerking en analyse van de informatie inzake ZZS zal conform planning in 2021 plaatsvinden. Energiebesparing bij bedrijven In het Interprovinciaal Overleg (IPO, BAC-VTH) is eveneens afgesproken dat de provincies werk dienen te maken van de wettelijke taak om toe te zien op energiebesparing bij bedrijven waarvoor zij het bevoegd gezag zijn. Voor wat betreft het vergunningen deel is het eerder door de RUD ZuidLimburg opgesteld uitvoeringsplan, eind 2020 geactualiseerd.

Dit betekent dat voor alle energierelevante provinciale en Zuid-Limburgse gemeentelijke inrichtingen die buiten de in 2023 geldende brede energiebesparingsplicht vallen, de omgevingsvergunningen (ambtshalve) worden aangepast. De uitvoering van deze actualisatie van vergunningen zal in 2021 van start gaan. 2.3.1.5

Realisatie aantallen

De afdeling Vergunningen heeft in 2020 de volgende producten in behandeling genomen:

10

De afdeling Vergunningen heeft in 2020 de volgende producten gereed c.q. afgerond:

In vergelijking met het voorgaande jaar zijn de opvallendste verschillen voor wat betreft de afgeronde zaken de volgende: • Het aantal ontvangen meldingen Activiteitenbesluit is in 2020 met circa 8% afgenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan het uitstellen van initiatieven door bedrijven als gevolg van de coronacrisis. • In 2019 zijn een groot deel van de provinciale BRZO-/Rie-4vergunningen getoetst op actualiteit. Wanneer we deze toetsingen buiten beschouwing laten, ligt het totaal aantal toetsingen en ontheffingen in 2020 iets (1%) hoger dan in het voorgaande jaar. • Het aantal afgeronde reguliere procedures is ten opzichte van 2019 met circa 15% afgenomen. Deze daling wordt met name veroorzaakt door het verminderd aantal procedures Maatwerkvoorschriften Activiteitenbesluit én gemeentelijke vergunningprocedures. Het aantal provinciale reguliere procedures is ten opzichte van vorig jaar gering toegenomen. • Waar in 2019 het aantal uitgebreide procedures t.o.v. het jaar 2018 met 50% is toegenomen (met name veroorzaakt door het actualiseringtraject ‘derde landelijk afvalbeheerplan’ (LAP3)), zien we dat het aantal uitgebreide procedures in 2020 met circa 45% is gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. Hiermee ligt de trend voor wat betreft het aantal uitgebreide procedures in 2020 weer op het eerdere, gebruikelijke niveau.

Noemenswaardig is dat in 2020 een aantal zeer complexe en tijdrovende procedures zijn behandeld, waaronder de procedures van VDL NedCar, Chemelot (o.a. IAZI) en enkele agrarische inrichtingen. • Het aantal vuurwerkmeldingen en –vergunningen is in 2020 met een daling van 70% sterk afgenomen. De oorzaak van deze daling is de coronacrisis, waardoor nagenoeg alle evenementen zijn geannuleerd. • Het aantal afgeronde ‘zienswijze, bezwaar en beroep’ producten is in 2020 met circa 14% afgenomen. Aangezien in het voorgaande jaar sprake was van een stijging van circa 38% van deze afgeronde juridische vergunningzaken, kunnen we ook hier spreken van een normalisatie van het aantal zaken in 2020. De inzet van onze medewerkers is in 2020 ten opzichte van het voorgaande jaar licht gewijzigd, er is namelijk meer aandacht en tijd besteed aan vergunningverlening voor de intensieve veehouderijen en mestverwerkende industrie. 11

2.3.1.6

Bijzonderheden vergunningen

In het jaar 2020 is veel ‘regulier’ vergunningenwerk verricht en zijn zoals gewoonlijk mooie successen behaald. Een kleine greep van deze bijzondere successen zijn hieronder kort toegelicht. Chemelot vergunningen In 2020 zijn voor vergunningverlening belangrijke resultaten voor de Chemelot site geboekt, zo is de algemene vergunning (hoofdstuk 1 van de koepelvergunning) voor de Chemelot locatie geactualiseerd. In deze vergunning is een actuele beschrijvingen van de algemene systemen op de site Chemelot opgenomen, en zijn een aantal algemene voorschriften van hoofdstuk 1 voor de site Chemelot als gevolg van ontwikkelingen in de regelgeving geactualiseerd. De meest actuele voorschriften zijn opgenomen en oude voorschriften zijn waar nodig geschrapt of vervangen. Ook zijn vanwege nieuwe ontwikkelingen in het omgevingsbeleid een aantal voorschriften ambtshalve aan de vergunning toegevoegd. De koepelvergunning, die circa zestig deelvergunningen omvat, zorgt volgens Chemelot voor meer flexibiliteit in de verdeling van de beschikbare milieuruimte (zoals emissies en geluid) over de site-users, en maakt het voor bedrijven eenvoudig en aantrekkelijk om zich hier te vestigen. Daarnaast werden geactualiseerde revisievergunningen verleend voor een aantal belangrijke installaties op het Chemelot terrein voor onder andere de deelinrichting Afvalwatersysteem (IAZI).

Het definitieve besluit voor de revisievergunning van de IAZI is gecoördineerd vastgesteld met het besluit voor de Waterwet vergunning van de IAZI. Een volgende belangrijke ontwikkeling betreffende de site Chemelot is de verleende vergunning voor de uitbreiding van de Chemelot locatie met de TAC plant van Plastic Energy. Sabic en Plastic Energy hebben het voornemen de eerste commerciële fabriek in Nederland te realiseren voor de productie van ‘Tacoil’, een gepatenteerd product van Plastic Energy dat wordt geproduceerd door de recycling van lage kwaliteit gemengd plastic afval. De fabriek is in het licht van de circulaire economie en de duurzaamheidsdoelstellingen van de onderneming een mijlpaal voor Sabic.

Tot slot zijn door middel van vergunningverlening de volgende belangrijke milieuresultaten mogelijk gemaakt: • Het plaatsen van een elektrische stoomketel E1000 bij USG, die in de toekomst stoom voor de site Chemelot kan gaan opwekken zonder daarbij aardgas te verbranden; • de realisatie van een Regenerative Thermal Oxidation unit (RTO) bij de Caprolactamfabrieken voor de reductie van lachgas (N2O); • de restgassencompressor en de torenfakkel van de Chemelot Campus zijn vervangen door een verbeterde restgassenverwerking, aangesloten op het restgasnet van de site Chemelot; • de cyaanzuurdosering bij OCI Manufacturing Melamine wordt aangepast, waardoor de melamine emissies in water verder worden verminderd; • de storingsemissies van de absorbeurs van de ACN fabrieken (AnQore) worden beter gereguleerd; • er is een goedkeuringsbesluit gegeven over de site-brede rapportage van de invulling van de PSG 29 voorschriften. Deze rapportage is een afspraak tussen de Chemelot bedrijven, de RUD ZuidLimburg en de Veiligheidsregio/Brandweer Zuid-Limburg. De RUD Zuid-Limburg heeft tot slot een belangrijke bijdrage geleverd aan de implementatie van de bestuurlijk vastgestelde Veiligheidsvisie Chemelot e.o.: “Samenwerken aan veiligheid op en rondom Chemelot”.

12

2.3.1.7 Bouwvergunningen In 2020 zijn verschillende omgevingsvergunningen verleend voor kansrijke initiatieven in de provincie Limburg. Een aantal van de vergunde initiatieven willen wij vanwege haar complexiteit, grootschaligheid en/of duurzaamheid hier belichten: 1. de uitbreiding van VDL Nedcar te Born; 2. het oprichten van de nieuwe deelinrichting Katoen Natie Limburg op de site Chemelot; 3. het realiseren van een hydrogeneringsunit van SABIC Limburg binnen deelinrichting Olefins 4 op de site Chemelot, en het oprichten van een nieuwe deelinrichting TAC-plant van Plastic Energy op de site Chemelot. VDL Nedcar VDL Nedcar in Born is de enige autofabriek van Nederland die auto’s produceert voor opdrachtgevers in de automotive. Voor de continuïteit van VDL Nedcar is het van belang het fabrieksterrein uit te breiden, zodat er voor meerdere opdrachtgevers kan worden geproduceerd, om zodoende de werkgelegenheid te borgen en bovendien uit te breiden. Voor het mogelijk maken van dit complexe en omvangrijke project hebben diverse partijen inspanningen geleverd. De provincie Limburg heeft een Provinciaal Inpassingsplan opgesteld, enerzijds met als doel om de omliggende infrastructuur aan te kunnen passen en anderzijds om VDL Nedcar te faciliteren bij haar uitbreidingsplannen.

Bij deze gecoördineerde PIP/MER/omgevingsvergunning procedure speelde een verscheidenheid aan aspecten, waaronder het amoveren van het Sterrebos als onderdeel van het rijksmonument Wolfrath, en maatregelen in het kader van natuurmitigatie en –compensatie. Procedureel is de coördinatieregeling en de Crisis- en herstelwet van toepassing (verklaard) om gelijktijdig meerdere samenhangende besluiten in procedure te kunnen brengen alsmede, bij beroep, rechtstreeks naar de hoogste bestuursrechter in Nederland te kunnen. Katoen Natie Katoen Natie zorgt voor opslag en distributie van PE- en PP-korrels in zakken en bulk, en investeert de komende jaren in logistieke platformen op en nabij site Chemelot. Hiermee wil Katoen Natie inspelen op de behoeften van de groeiende chemische industrie in de regio. Dit betreft een aanwinst voor de site Chemelot en alsmede voor de werkgelegenheid in onze provincie. Het omvangrijke project binnen de site Chemelot bestond uit het realiseren van 54.500 m2 magazijnen en 207 hoge silo’s. De distributie van korrels gaat gepaard met enorme transportbewegingen (ca. 24.000 stuks/jaar) van en naar deze nieuwe deelinrichting op site Chemelot. Om de naastgelegen gemeente Beek te ontzien van deze intensieve verkeersbewegingen gaat het transport via een interne wegenstructuur binnen site Chemelot naar de hoofdwegen A2 en A76.

De bestaande landschappelijke inpassing rondom het terrein van Chemelot en meer specifiek parallel aan de Prins Mauritslaan (gemeente Beek), blijft in hoofdzaak in stand om daarmee de intensieve industriële activiteiten aan de woonomgeving te blijven onttrekken. SABIC Limburg en Plastic Energy De nieuwe hydrogeneringsunit van SABIC Limburg en de TAC-plant van Plastic Energy werken samen om lage kwaliteit plastic afval,chemisch te upcylen tot nieuwe kunststoffen via de bestaande stoomkrakers van Olefins 4 van SABIC Limburg. Het lage kwaliteit plastic afval wordt normaliter verbrand of gestort. De nieuwe plants zorgen echter voor minder verbranding en biedt een welkom milieuvriendelijk alternatief voor het verwerken van gemengd plastic afval. Chemische recycling pakt daardoor niet alleen het probleem van de plastic afvalstromen aan, maar draagt ook bij aan een lagere CO2-uitstoot. De bouw van deze eerste commerciële chemische recyclingfabriek van Nederland is gestart op 21 januari 2021 en zal naar verwachting later dit jaar in bedrijf gaan. Het project wordt uitgevoerd met een Topsector Energie Subsidie van het Ministerie van Economische Zaken. 13

2.4.

Toezicht en Handhaving

2.4.1.1

Prestatie-indicator Toezicht en Handhaving

Onderstaande indicatoren zijn voor Toezicht en Handhaving opgenomen in de begroting 2020.

Speerpunt

Prestatie indicator

Kwaliteit

Toezichtrapporten voldoen aan de meest actuele wet- en regelgeving en het beleid van de opdrachtgever 95% handhavingsbesluiten worden genomen binnen de daarvoor afgesproken termijnen

Tijdigheid

Uitvoering werkprogramma opdrachtgever zoals onderling afgesproken

2.4.1.2

Realisatie aantallen

Door de afdeling Toezicht en Handhaving zijn in 2020 de volgende producten gereed c.q. in behandeling genomen: De in bovenstaande grafiek genoemde aantallen worden hieronder nader toegelicht:

14

2.4.1.3 Planmatig toezicht (milieu en BRZO) Voor het planmatig toezicht (milieu en BRZO) zijn er in het verslagjaar 844 controles uitgevoerd, onder te verdelen in: • 35 planmatige BRZO-inspecties • 744 overige planmatige Wabo-inspecties (RIE-4, RIE-overig, Type C, Type B, basis- en nietbasistaken). • 65 controles vuurwerkopslaglocaties. Het planmatig toezicht is grotendeels conform planning uitgevoerd. In een aantal gevallen is de planning gedurende het jaar bijgesteld. De reden hiervoor is divers, waarvan hieronder enkele voorbeelden worden weergegeven: - Gevallen waarbij een deel van de beschikbare toezichtcapaciteit (voor het planmatig toezicht) is ingezet voor de afhandeling van (complexe) bestuursrechtelijke handhavingstrajecten. In de paragraaf ‘bestuursrechtelijke handhaving’ wordt dit nader toegelicht. - Extra toezichtcapaciteit die is ingezet voor de afhandeling van binnengekomen klachten uit de omgeving. In de paragraaf ‘Afhandeling klachten en meldingen ongewone voorvallen/incidentenonderzoeken’ wordt dit nader toegelicht. - Specifieke dossiers waarbij extra afstemming nodig is geweest met de opdrachtgevers. - Extra ontvangen opdrachten van onze partners (gemeenten/provincie) buiten het reguliere werkprogramma voor het uitvoeren van ad-hoc controles.

- Ook heeft de voortdurende situatie rondom het coronavirus en de daarmee gepaard gaande gedwongen sluiting van bepaalde bedrijven ervoor gezorgd dat enkele controles niet hebben kunnen plaatsvinden. Milieu hercontroles De regulier (planmatig) uitgevoerde (milieu)controles resulteerden in circa 348 hercontroles. Dit komt neer op circa 40% van het totaal aantal regulier geplande controles. Overige milieucontroles (ad-hoc controles) Naast regulier geplande controles zijn ook controles uitgevoerd die niet vooraf zijn in te plannen. In 2020 zijn in totaal circa 361 ad-hoc controles uitgevoerd. Het betreft hier controles naar aanleiding van klachten, meldingen ongewone voorvallen, controles naar aanleiding van vuurwerkevenementen en overige ad-hoc situaties. Eindejaarcontroles op opslag van vuurwerk: Medio december 2020 is een (tijdelijk) verbod op de verkoop, vervoer, bezit en het afsteken van consumentenvuurwerk gekomen. Dit betekende dat de verkoop van vuurwerk tijdens de drie vastgestelde verkoopdagen niet was toegestaan (de verkoop van fop-en schertsvuurwerk is overigens wel het hele jaar toegestaan). Bedrijven die toch een vuurwerkvoorraad hadden, moesten voldoen aan de wettelijke eisen (o.a. keuringen sprinkler, brandveiligheid). De geplande eindejaar-controles zijn daarom zoals gebruikelijk uitgevoerd.

Afhandeling klachten en meldingen ongewone voorvallen/incidentenonderzoeken De RUD Zuid-Limburg behandelt alle klachten en meldingen ongewone voorvallen van bedrijven die door het bevoegd gezag zijn ingebracht. De meldingen hiervan kunnen zowel administratief als fysiek worden afgehandeld door middel van controles ter plekke. In het verslag jaar zijn circa 1.300 klachten en 85 meldingen ongewone voorvallen ontvangen en geregistreerd.

15

De ontvangen klachten hebben voornamelijk betrekking op geur- en geluidsoverlast (ca. 90%). Circa 60% van de binnengekomen klachten en 80% van de binnengekomen incidentmeldingen hebben betrekking op provinciale inrichtingen. De top vijf van de meest voorkomende klachten over gemeentelijke bedrijven is hieronder weergegeven: • Maastricht Aachen Airport (gemeente Beek; circa 160 klachten met name over geluid) • Cedo Recycling (Sittard-Geleen; circa 100 klachten over geurhinder). • Dogstar (gemeente Meerssen; circa 35 klachten over geurhinder) • Asfaltcentrale Limburg (gemeente Stein; circa 40 klachten) • ER plastics (gemeente Sittard-Geleen; circa 20 klachten over geurhinder) De top vijf van de meest voorkomende klachten over provinciale bedrijven zijn: • De Heus Voeders (260 klachten over geluid- en geurhinder) • Jos Menten Roermond (100 klachten over geluidhinder) • Walkro (circa 75 klachten over met name geurhinder)) • Willems America (90 klachten over geurhinder) • Ashorst (circa 65 klachten over geurhinder) De verdeling van de aard van de klachten zijn in onderstaand overzicht grafisch weergegeven.

Grafiek: Verdeling klachten naar soort 2020

2.4.1.4 Toezicht bestaande bouw/nieuwbouw In 2020 zijn de volgende aantallen bouwtoezichtzaken behandeld: •

Controles brandveiligheid In 2020 zijn 16 controles brandveiligheid en 40 hercontroles uitgevoerd. In verband met het coronavirus is het fysieke toezicht niet altijd mogelijk gebleken. Daarom is in de eerste periode de focus met name gericht op het administratieve gedeelte van de (her)controles brandveiligheid. In 16

de rapportage T2 (januari – aug) is een aantal van 78 hercontroles vermeld. Dit aantal was niet correct en is in deze rapportage aangepast. •

Controles constructieve veiligheid Er zijn circa 100 toezichtmomenten uitgevoerd betreffende de constructieve veiligheid. Dit betreffen fysieke als ook administratieve toezichtmomenten. Zoals vermeld in de tweede voortgangsrapportage, constateren wij nog steeds dat door het Coronavirus de start van de uitvoering van de vergunde bouwwerkzaamheden wordt uitgesteld. Hierdoor zijn in de afgelopen periode minder toezichtzaken gestart. De verwachting is dat deze trend de komende periode zal voortzetten. Naast toezicht worden ook adviezen constructieve veiligheid verstrekt aan de afdeling Vergunningen. Deze adviezen worden verstrekt tijdens en na de vergunningsprocedure. Na de bouwvak is het aantal adviezen tijdens de vergunningsprocedure toegenomen. Het aantal adviezen na de vergunningsprocedure, die als voorwaarde in besluiten zijn opgenomen, zijn nog steeds constant. De verwachting is dat deze trend in het verstrekken van adviezen de komende periode zal voortzetten. In 2019 zijn er circa 150 adviezen (2019: 122) verstrekt aan de afdeling Vergunningen.

2.4.1.5 Bestuursrechtelijke handhaving In 2020 zijn 15 verzoeken om handhaving ingediend. Deze verzoeken zijn binnen de geldende wettelijke termijnen afgehandeld dan wel zijn nog in behandeling. Vanwege het niet beëindigen van de desbetreffende overtreding zijn door ons in totaal 27 bestuursrechtelijke handhavingstrajecten gestart. Dit betreft procedures tot het opleggen van een last onder dwangsom dan wel last onder bestuursdwang. Daarnaast hebben wij 11 bezwaar- en beroepsprocedures (inclusief voorlopige voorzieningen) voor de opdrachtgevers behandeld. De behandeling van deze procedures heeft vertraging opgelopen als gevolg van de corona-crisis. Een deel van de bezwaarschriften is tijdens een fysieke hoorzitting afgehandeld en deels heeft het horen via een schriftelijke procedure plaatsgevonden. Deze procedures hebben grotendeels niet geleid tot een vernietiging van een eerder genomen handhavingsbesluit (last onder dwangsom of last onder bestuursdwang). De trend is dat de inzet van de juridische capaciteit zich voornamelijk concentreert op een relatief beperkt aantal dossiers/locaties, die zodanig van aard zijn dat deze doorlopend en gedurende meerdere jaren aandacht vragen. Dit vergt in toenemende mate juridische en toezichtcapaciteit.

Hieronder volgen enkele voorbeelden (niet limitatief) van dossiers/bedrijven waarbij extra juridische en toezichtcapaciteit is ingezet: • Gemeente Beekdaelen (o.a. dossiers Meens Bierbrouwerij en ATS Koudetechniek totaal circa 630 uur). • Gulpen-Wittem (dossier Lukoil; circa 200 uur) • Gemeente Kerkrade (dossier Kep Blaauw; circa 550 uur) • Gemeente Landgraaf (dossier SoFine Foods; circa 100 uur) • Gemeente Maastricht (dossier Cellnex; circa 210 uur) • Gemeente Meerssen (o.a. dossiers Zwembad Geulle, dossier Scooter Service Zuid en dossier Dogstar; totaal circa 500 uur). • Gemeente Stein (o.a. dossiers Asfaltcentrale Limburg, Grensmaashoeve en Stork; totaal circa 320 uur). • Gemeente Sittard-Geleen (o.a. dossiers Cedo en ER-plastics; totaal circa 330 uur). • Gemeente Vaals (dossier Ecolin; circa 120 uur) 17

• •

Gemeente Voerendaal (dossiers Klinkenberg, Dullens en Roosevelt Biomassa; totaal circa 250 uur). Provincie Limburg (o.a. dossiers Bontrup (3 locaties), Dirix-Meulenberg, Marsna, Willems America, Martens Eko, Menten Hilkes; totaal circa 5.500 uur).

Resultaat van deze procedures is het bevorderen van normconform gedrag en het vergroten van bewustwording en verantwoordelijkheidsbesef van bedrijven. In 2020 hebben wij drie keer geadviseerd over de tenuitvoerlegging van bestuursrechtelijke sancties. De bestede uren zijn verrekend in de desbetreffende werkprogramma’s van de gemeenten. 2.4.1.6 Overtredingen-naleefgedrag (milieu) Naar aanleiding van de in 2020 uitgevoerde controles zijn er in totaal 541 milieuovertredingen geconstateerd. De oorzaak van de afname van het aantal overtredingen ten opzichte van 2019 kan divers zijn. Hiervoor is geen specifieke oorzaak voor aan te geven. Dit kan divers zijn en is mede afhankelijk van onderstaande zaken: - Niet alle bedrijven/branches worden jaarlijks geïnspecteerd; - De situatie rondom het coronavirus. In het jaar 2020 zien we wel een flinke afname in het aantal overtredingen op het gebied van het thema afvalstoffen. De oorzaak hiervan zou mogelijk te maken kunnen hebben met het feit dat het provinciale project dat in 2019 is gestart rondom het intensiever toezicht bij afvalbedrijven in 2020 geen vervolg heeft gekregen. Over het geheel kunnen we zien dat er een flinke afname is van het aantal geconstateerde overtredingen van de volgende hoofdthema’s: Overtredingen m.b.t. onderhoud en keuring van installaties (ca. 40% afname); Illegale activiteiten (ca.

50% afname); Overtredingen m.b.t afvalstoffen (ca. 80% afname; niet meer in de top 5); Overtredingen op het gebied van bodem (ca. 40% afname). De top vijf van geconstateerde milieuovertredingen (85% van het totaal aantal overtredingen) onderverdeeld per hoofd- en subthema zijn in onderstaande tabel weergegeven. Tabel: Top 5 overtredingen 2020 Hoofdthema

Subthema

Aantal

Toelichting / omschrijving overtreding

overtredingen 1.

2.

Installaties

Adm.

Registratie/administratie van bijvoorbeeld keurings- en

Verplichting

32

onderhoudsgegevens (zoals logboeken)

Keuringen

108

(Periodieke) keuringen van o.a. stook- en koelinstallaties

Onderhoud

40

(Periodiek) onderhoud aan installaties

Externe

Admin.

Veiligheid

Verplichting

Registratie / administratie van bijvoorbeeld opgeslagen

5

Afstandseisen Keuringen

gevaarlijke stoffen Overtredingen op grond van afstanden ten opzichte van

4

belendingen

9

Keuringen van bijvoorbeeld gasflessen/gastanks e.d.

Opslag gassen

Overtredingen t.a.v. opslag van gasflessen en tanks

(flessen en tanks)

29

18

Opslag

Overtredingen t.a.v. opslag van gevaarlijke stoffen in emballage

gevaarlijke stoffen

30

Onderhoud

Overtredingen t.a.v. onderhoud aan installaties t.b.v. externe

3 3.

Bodem (grond-

Adm.

en hulpstoffen)

Verplichting

veiligheid Registratie/administratie van gegevens; behouden van

10

logboeken e.d.

Financiële

Het betreft hier een dekking van de aansprakelijkheid die

zekerheid

voortvloeit uit verontreiniging van de bodem als gevolg van de opslag van vloeibare brandstof (of afgewerkte olie) in

0

bijvoorbeeld een ondergrondse tank.

Keuringen

26

Keuringen van bv. vloeistofdichte voorzieningen

Verontreiniging

2

Bijvoorbeeld lekkage / morsen op of in de bodem

Voorziening 4. 5.

Energie Illegale

Overtredingen m.b.t. bodem beschermende voorzieningen

46

(lekbakken, vloeren etc.)

Voorziening

4

Voorhanden hebben van besparingsmaatregelen

Onderzoek

49

Periodiek onderzoek naar besparingsmaatregelen

n.v.t.

situaties

Situaties in afwijking van de vergunde/gemelde situatie

60

Overtredingen BRZO-bedrijven Het BRZO-toezicht ziet erop toe of een bedrijf in voldoende mate zelf de verantwoordelijkheid neemt voor het borgen van de veiligheid van de eigen activiteiten. Naar aanleiding van de in 2020 uitgevoerde BRZO-inspecties (samen met de partners van de veiligheidsregio en de inspectie SZW) zijn in totaal 44 overtredingen geconstateerd. Van 41 van de 44 overtredingen is sprake van een lichte overtreding, waarvoor een waarschuwingsbrief is verzonden. Bij 3 overtredingen is direct een vooraankondiging voor bestuursrechtelijke maatregelen verzonden (zienswijze brief). Overtredingen bouwen en brandveiligheid Toezicht constructieve veiligheid Bijna alle tekortkomingen hadden betrekking op handelen in strijd met vergunningvoorschriften en/of het naleefgedrag van voorschriften uit het Bouwbesluit 2012. In onderstaande grafiek is de top 5 van de tekortkomingen weergegeven. Grafiek: Percentage top 5 bouwovertredingen 2020

19

Toezicht bestaande bouw/brandveiligheid Naar aanleiding van de uitgevoerde controles zijn circa 50 overtredingen geconstateerd, hiervan zijn 12 overtredingen inmiddels verholpen. De overtredingen hadden betrekking op de volgende onderwerpen thema’s: • Onvolkomenheden Brandmeldinstallatie; • Onvolkomenheden in brandwerende scheidingen; • Onvolkomenheden in ontruimingsinstallaties. 2.4.1.7

Speerpunten en projecten Toezicht en Handhaving

Plastic Soup Foundation De Plastic Soup Foundation (PSF) is een landelijke organisatie die onder andere de vervuiling van plastic in de omgeving wil voorkomen door dit bij de bron aan te pakken. In de omgeving van de havens van Antwerpen en Rotterdam, maar ook in de omgeving van Chemelot zijn dergelijke vervuilingen aangetroffen. Het industrieterrein Business Park Stein behoort ook tot deze omgeving. De PSF heeft de RUD Zuid-Limburg benaderd en aangegeven dat zij voornemens zijn om een handhavingsverzoek in te dienen voor de geconstateerde vervuilingen. We hebben de PSF voorgesteld om eerst de problematiek in samenwerking met Chemelot en de toezichthoudende instanties te onderzoeken, zodat wij een goed beeld kunnen krijgen van de situatie. Inmiddels hebben wij samen met het Waterschap diverse controles uitgevoerd binnen en rondom Chemelot alsmede op het nabij gelegen Business Park te Stein. Hierbij zijn diverse overtredingen geconstateerd en termijnen gesteld voor het beëindigen van deze overtredingen. De geconstateerde overtredingen bij het bedrijf gelegen op het Business park Stein zijn inmiddels verholpen. Naar aanleiding van de geconstateerde overtredingen op de site Chemelot heeft het bedrijf een plan van aanpak opgesteld om de overtredingen (structureel) te beëindigen. De afspraken in het plan van aanpak worden nauwkeurig gemonitord.

Alle partijen worden betrokken (Chemelot en overige bedrijven, Waterschap, PSF) bij de voortgang van dit project. Inmiddels zijn enkele termijnen, die om organisatorische- en technische redenen niet haalbaar waren, aangepast en verlengd. De verwachting is dat medio 2021 alle overtredingen zijn beëindigd. Deelname/ bijdrage aan landelijke BRZO-projecten De RUD Zuid-Limburg heeft input geleverd aan diverse landelijke projecten, vallende onder Impuls Omgevingsveiligheid (IOV), Meer-Jaren-Agenda BRZO (MJA), BRZO+ en de BRZO OD’s. De uitvoering van de projecten wordt gefinancierd door een bijdrage van het Ministerie van I&W via het IOV-programma en een bijdrage vanuit de twaalf provincies voor de realisatie van de provinciale ambities vanuit het uitvoeringsprogramma MJA-BRZO. Financiering van deze projecten vindt separaat plaats via zogenaamde MJA/IOV-gelden. Onderstaande punten onderstaand geeft de belangrijkste werkzaamheden weer: •

Project Landelijke Benadering Risico Bedrijven (LBR) Dit betreft een project in het kader van de aanloop naar een nieuwe inspectiemethodiek (NIM-2) medio 2021. De RUDZL neemt actief deel in dit project.

•

Opstellen landelijke Monitor (STM 1 tot en met 3) Het BRZO+ bureau stelt jaarlijks de BRZO-monitor op. Deze monitor geeft inzicht in de resultaten van het BRZO-toezicht door alle betrokken partijen (landelijk). De monitor wordt, tezamen met de rapportage over “de staat der Veiligheid”, voor de zomer aangeboden voor de Tweede Kamer. De RUD Zuid-Limburg heeft net als andere BRZO-omgevingsdiensten input geleverd voor deze monitor. 20

•

Project Melden ongewone voorvallen (TZ4) Landelijk wordt alle data met betrekking tot ongewone voorvallen bij BRZO- en RIE-4 bedrijven geregistreerd en gemonitord. Deze data vormen de basis voor enerzijds een landelijke analyse van alle ongewone voorvallen bij de BRZO- en RIE-4 bedrijven en anderzijds eenduidige interpretatie, registratie en afhandeling van ongewone voorvallen om te komen tot het beter leren van incidenten bij BRZO- en RIE-4-bedrijven. De RUD Zuid-Limburg levert (conform een landelijk format) in 2020 gegevens over ongewone voorvallen aan die mede input zijn voor de analyse. Daarnaast heeft de RUD Zuid-Limburg input geleverd aan de landelijke analyse/rapport van alle ongewone voorvallen in 2019 en de ontwikkeling van een zogenaamde digitale BRZO Z-card. Deze digitale BRZO Z-card is in 2020 verstuurd naar de BRZO-bedrijven.

•

Project Bestuurlijke boete (BOW10) Bij de invoering van de Omgevingswet krijgen de provincies de bestuurlijke boete als nieuw instrument voor overtredingen van de BRZO-regels. IPO is momenteel bezig met het opstellen van een boete-beleidskader. Dit beleidskader moet worden ingebed in het provinciaal handhavingsbeleid. Door de RUD Zuid-Limburg zijn, op verzoek van de provincie Limburg, adviezen uitgebracht over de bestuurlijke boete. Door de RUD Zuid-Limburg zijn, op verzoek van de provincie Limburg, adviezen uitgebracht over de bestuurlijke boete.

Branchegericht toezicht metaalbedrijven Eind 2020 is binnen de afdeling Milieutoezicht en Veiligheid gestart met een pilot voor een meer risicogerichte benadering van het toezicht in het jaar 2021. Doel is meer inzicht krijgen in het naleefgedrag en de risico’s in een specifieke branche. In 2020 zijn voorbereidingen getroffen om het project vorm te geven en een projectplan op te stellen. Hiervoor hebben wij afstemming gezocht met het Toezichtslab van de DCMR. Voor het jaar 2021 is gekozen om te starten met de metaalbranche; dit is een branche met een groot aantal bedrijven, die bij een groot deel van onze partners aanwezig zijn. Het project voorziet in een diepgaander en specialistischer toezicht in de branche, waarbij ook het bedrijfsleven aan de voorkant wordt betrokken. Bij het voorbereiden van de planning van het jaar 2021 zijn de partners geïnformeerd over het project. Eind 2021 wordt het project geëvalueerd en bepaald in welke vorm dit project een (breder) vervolg krijgt. BOA-pilot Bij het vaststellen van de jaarrekening 2019 in juli 2020 is een bestemmingsreserve voor een BOApilot voor de duur van 2 jaar en voor 0,5 fte gevormd. Voor deze pilot hebben twee toezichthouders in november/december 2020 hun BOA-examen behaald. Als gevolg van de coronacrisis duurde het (erg) lang voordat zij hun opleiding konden starten.

In januari 2021 hebben wij een aanvraag gedaan voor de BOA-akte. Deze procedure neemt 3 maanden in beslag, waarna na goedkeuring beëdiging kan volgen.

21

2.4.1.8

Realisatie aantallen (trends)

Hieronder volgt een overzicht van de realisatiecijfers per (hoofd)product over de jaren 2018-2020. Grafiek: Aantallen milieutoezicht 2018-2020

Bovenstaande aantallen zijn in onderstaande tabel nader uitgewerkt: Tabel: Toezicht en handhaving Planmatige controles - Planmatige controles Brzo - Planmatige controles Wm (Wabo/milieu) - Controles vuurwerk opslagen Hercontroles Adhoc controles Beoordeling (IVRén) Klachten Meldingen ongewone voorvallen Bestuursrechtelijke handhaving totaal -Handhavingsverzoek en -Bestuursrechtelijk e handhaving (voornemen, last) -Bezwaar en beroepsprocedures Totaal

Gerealiseerde aantallen 2018 2019 930 985 40 39 800 876 90 70 280 368 390 286 12 9 1700 1438 90 99 79 101 16 24 45 38 18 39 3481 3286

2020 844 35 744 65 348 361 5 1296 85 53 15 27 11 2992

De inzet van het planmatig toezicht is afgenomen ten opzichte van vorig jaar. Dit heeft met name te maken met het bijstellen van de planning als gevolg van de inzet van toezicht bij de afhandeling van bestuursrechtelijke handhavingstrajecten. 22

In onderstaande tabel zijn de milieuklachten/soort over de jaren 2018-2020 weergegeven. Tabel: Aantallen milieuklachten/soort 2018-2020

Soort klacht Bodem Geur Geluid Stof Overig Totaal

2018 16 1.044 290 40 310 1.700

2019 0 952 222 20 273 1.467

2020 12 830 360 16 78 1.296

2.5. Specialismen De medewerkers van de afdeling Specialismen beschikken over specialistische kennis op het gebied van de milieuaspecten asbest, bodem, energie, geluid, lucht en omgevingsveiligheid (voorheen externe veiligheid). Daarmee zijn zij in staat om de vaak integrale en complexe milieuvraagstukken van zowel gemeenten als provincie te ontleden en van een duidelijk advies te voorzien. Bij het opstellen van deze (interne en externe) adviezen wordt veelal gebruik gemaakt van toetsingen en controles, maar worden vaak ook onderzoeken en/of metingen uitgevoerd. Daarnaast participeren de medewerkers van deze afdeling ook in de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid op de taakvelden van de afdeling en houden zij rekening met eventuele innovaties bij de uitvoering van de door de afdeling geleverde producten en gevolgde werkwijzen. 2.5.1.1

Prestatie-indicator Specialismen

Als KPI staan in de begroting 2020 voor wat betreft de afdeling Specialismen het volgende vermeld: Speerpunt Kwaliteit

Prestatie indicator De adviezen bevatten heldere conclusies en zijn transparant in de afwegingen

Tijdigheid

95% van de adviezen is voor de afgesproken termijn aan de opdrachtgever verzonden

2.5.1.2

Gerealiseerd Tevredenheid wordt periodiek tijdens account overleggen met opdrachtgevers besproken. Tijdens interviews t.b.v. de toekomst-agenda is brede waardering voor kennis en kunde uitgesproken 96% en daarmee is de doelstelling dit jaar gehaald

Realisatie aantallen

In 2020 zijn bij de afdeling Specialismen in totaliteit 561 verzoeken tot specialistische milieuadvisering ontvangen en in behandeling genomen. Het merendeel daarvan (in 252 situaties) had betrekking op het milieuaspect geluid. Daarnaast werden 123 verzoeken gevraagd die te maken hadden met de beoordeling en advisering over integrale en daarmee dus meerdere milieuaspecten als gevolg van eventuele ruimtelijke ontwikkelingen. De overige verzoeken die afgehandeld werden hadden specifiek betrekking op de aspecten externe veiligheid (in 110 situaties), lucht (in 45 situaties) en energie (in 31 situaties). 23