VII-31 Bijlage 1 Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
Subsidie KRW*
Subsidie DHZ**
Netto
20.430
-5.580
-2.890
11.960
153.620
-41.970
-21.740
89.910
154.990
-42.350
-21.930
90.710
271.710
-74.240
-38.450
159.020
PM 394.430
PM -107.770
-55.820
PM 321.370
892.060
230.840 PM 321.370
-243.730
-126.240
PM
522.090 PM
478.950
-130.860
-67.780
280.310
70.160 141.320
-19.170
-9.930
41.060 141.320
1.236.560
-337.860
-174.990
723.710
434.040 62.270
-118.590
-61.420
254.030 62.270
98.770 430.990 147.600
-26.980 -117.760 -40.330
-13.980 -60.990 -20.890
57.810 252.240 86.380
421.510 5.730.780
*subsidie waterschap Limburg inzake Kader Richtlijn Water **subsidie Provincie Limburg inzake Deltaplan Hoge Zandgronden
-77-
421.510 -1.307.190
-677.050
3.746.540
Programmabegroting 2022
TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2021 zijn de volgende: Uit de Berap najaar 2020 - Overheveling budget ‘Talent werkt’ naar programma 7 t.b.v. lokaal gezondheidsbeleid Uit de Berap voorjaar 2021 - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2022 GGD incl. jeugdgezondheidszorg Overige - Bijstellen budgetten riolering en waterbeheer op basis van ervaringsgegevens. E.e.a. is budgettair neutraal omdat de rioolheffing 100% kostendekkend is - Hogere opbrengst afvalstoffenheffing op basis recente ervaringscijfers m.b.t. aanbiedgedrag en kosten RD4* - Hoger bijdrage op basis van begroting Rd4* Totaal
-7.500
-50.000
-60.510 74.660 -46.920 -90.270
(*zat ook al (deels) in jaarschijf 2022 van de meerjarenraming 2021-2024)
Verschillen ten opzichte van de begroting 2021 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: Majeure projecten GGD Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor rioleringen is actueel. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-78-
Programmabegroting 2022
Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Ruimtelijke ordening, grondexploitatie en wonen en bouwen.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - We streven naar behoud van historische panden; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.
Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket.
College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma VHROSV benoemt de college-agenda voor 2019 (meerjarig) de volgende onderwerpen: Omgevingswet. Als gevolg van krimp inspelen op het woningaanbod om leegstand en waardedaling zoveel als mogelijk te voorkomen. Woonvisie / uitvoeringsprogramma uitvoeren. Starterslening en blijverslening. Realisatie zorgappartementen Zorgcentrum Bocholtz. In kader van prestatieafspraken met Woningstichting gerichte aandacht geven aan planontwikkeling om aan de groeiende vraag naar sociale huurwoningen te voldoen.
-79-
Programmabegroting 2022
In samenwerking met particuliere investeerders bevorderen dat meer woningen in het middensegment beschikbaar komen. Kernen blijvend verfraaien met beter en meer groen hetgeen concrete invulling krijgt met de aanplant van minimaal 40 nieuwe bomen binnen de kernen in de komende 4 jaar. Onderhoudsinitiatieven op gebied van beheer en onderhoud stimuleren.
Voor 2021 en 2022 benoemt het collegeprogramma om vrijkomende openbare ruimte bijvoorbeeld als gevolg van sloop her in te richten tegen zo laag mogelijke onderhoudskosten, waarbij kwaliteit leidend is en waarbij buurtbewoners worden betrokken, als expliciet actiepunt.
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.
3.
Een woningmarkt die is afgestemd op de demografische en maatschappelijke ontwikkelingen zoals krimp en vergrijzing en beperkte opvangfunctie voor nieuwkomers; Voldoende en kwalitatief goede, toekomstbestendige woningen voor de inwoners van de gemeente, waarbij met name aandacht wordt geschonken aan jonge(re) gezinnen en senioren, mede om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen; Behoud en versterking van de kwaliteit van de kernen, zoals een prettig woonklimaat en groene uitstraling, de kwalitatieve waarden van het buitengebied en van de openbare ruimten. Fysieke clustering van wonen, zorg, voorzieningen en werkgelegenheid binnen de logische bebouwingscontouren.
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2016 2017 2018 2019
Realisatie 2020 SPV NL
Gemiddeld e WOZwaarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoo nshuishouden
Duizend euro
CBS
160
166
171
177
193
270
Aantal per 1.000 woningen %
ABF
0,2
1,2
14
0
10
69,3
CBS
75,0
75,6
77,5
78,5
79,6
70,0
In euro’s
COELO
719
738
779
805
848
700
In euro’s
COELO
783
800
825
845
884
773
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator:
-80-
Programmabegroting 2022
Indicator
Bron
Tevredenheid over gemeente als woon- en leefgemeente Tevredenheid buurtvoorzieningen
Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg
Tevredenheid over voorzieningen voor jongeren Woningwaardering
Realisatie 2015
Realisatie 2017
Realisatie 2019
Hoogste Parkstad
7,4
Streefwaarde 2022 7,9
7,4
7,6
64%
66%
67%
71%
71%
20%
29%
23%
37%
37%
7,9
7,9
7,8
8,1
8,1
7,9
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is in de basis vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Geactualiseerde envelop, herstructureringsvisie Parkstad Limburg 2012-2020 (2012); 4. Gemeentelijk woningbouwprogramma 2013 e.v. (2013); 5. Kwalitatief afwegingskader voor woningbouwplannen vanuit een markttechnisch perspectief (2013); 6. Intrekkingsbeleid omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen van één of meer woningen/appartementen (2013); 7. Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 (2014); 8. Omgevingsverordening Limburg (2014); 9. Provinciaal Verkeers- en vervoersprogramma (2014); 10. Vigerende bestemmingsplannen (diverse jaren); 11. Bestuursovereenkomst “Regionale afspraken Zuid-Limburg” (2016); 12. Diverse andere regionale documenten met betrekking tot herstructurering, wonen en krimp; 13. Structuurvisie wonen Zuid-Limburg (2016); 14. Gemeentelijke Woonvisie Simpelveld Regionale Woonvisie Parkstad Limburg 2017-2021 (2017); 15. Regionale Woningmarktprogrammering Parkstad Limburg 2019-2022 (2019); 16. Verordening Startersleningen gemeente Simpelveld (2019); 17. Beleidsregel tijdelijke versoepeling van de compensatiesystematiek van de Structuurvisie Wonen ZuidLimburg (2019). 18. Woonbehoefte onderzoek (2019) 19.
Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ als onderdeel van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (2021)
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Beleidsveld wonen
Doelstellingen Activiteiten Waarborgen en versterken van de - o.a. doorvertalen van de leefbaarheid van de gemeente en de beleidsregel ‘ruim baan voor kwaliteit van de leefomgeving en een goede woningbouwplannen’ in de goed functionerende woningmarkt actualisatie van gemeentelijk met aantrekkelijke, elkaar aanvullende Woonvisie Simpelveld / Regionale woonmilieus. Woonvisie Parkstad. Bij die actualisatie zal ook de relatie worden gelegd met de zorg, welzijn en leefbaarheid. Tenslotte
-81-
Programmabegroting 2022
Prioriteiten
Doelstellingen
Bestemmingsplannen
Actualiseren bestemmingsplannen.
Projecten (fysieke) leefomgeving
Versterken / investeren in (fysieke) leefomgeving
Omgevingswet
Voorbereid zijn op nieuwe Omgevingswetgeving Kernen blijvend verfraaien met meer groen
Groene(re) kernen
-82-
Activiteiten zal daarbij ook een actualisatie van de woonbehoefte plaatsvinden om zo een beter beeld te verkrijgen van de beoogde richting; - Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma gemeentelijke Woonvisie Simpelveld / Regionale Woon-visie Parkstad Limburg 2017-2021. - Behoudens de procedurele afronding van het vastgestelde bestemmingsplan “Buitengebied 2016” (reparatie uitspraak RvS m.b.t. 2 stuks beroepen) en de afronding van het zgn. ‘Veegplan Kernen’, beschikt Simpelveld over actuele bestemmingsplannen die het volledige grondgebied van de gemeente dekken. Het ‘Veegplan Kernen’ zal naar verwachting eind 2021 worden vastgesteld en reparatie van “Buitengebied 2016” zal in 2022 zijn beslag krijgen. - Met focus voortgang geven aan de realisatie van de ingezette projecten op basis van projectmatige aanpak en bijbehorende planning. - Voorbereidingen invoering Omgevingswet voortzetten. - Aanplant van minimaal 40 nieuwe bomen in de periode 2018-2022 is in uitvoering. In totaliteit zijn vanaf 2018 t/m Q1 2021 circa 55 nieuwe bomen aangeplant. In 2022 wordt verder gegaan met het aanplanten van bomen; - In 2021 is met het beschikbare budget ‘extra groen in de kernen’ het weiland grenzende aan het Hellingbos ingericht. In totaliteit zijn 21 nieuwe bomen en 400 stuks bosplantsoen aangeplant. In 2022 wordt denkelijk gestart met het omturnen/inrichten van het oude voetbalveld te Huls.
Tevens staan er kleinschalige projecten op de planning zoals het realiseren van twee witte-anjer perkjes in de kernen van Simpelveld en Bocholtz; - Het groenstructuurplan wordt in Q4 2021 of Q1 2022 geüpdatet. In
Programmabegroting 2022
Prioriteiten
Inrichting openbare ruimte
Doelstellingen
Activiteiten dit groenstructuurplan zal tevens worden ingegaan op het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte. Het plan van aanpak voor het realiseren van extra groen de aanplant van 1000 bomen over een periode van 10 jaar is nog niet gerealiseerd. Dit plan wordt opgenomen in het groenstructuurplan. Begin uitvoering indien voldoende budget beschikbaar is najaar 2022. Kwalitatieve herinrichting vrijkomende - Vrijkomende openbare ruimte openbare ruimte bijvoorbeeld als gevolg van sloop herinrichten.
Beleidsveld wonen Op de Zuid-Limburgse schaal is de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg vastgesteld en deze wordt momenteel uitgewerkt door de 17 Zuid-Limburgse gemeenten. Op regionale en lokale schaal is de Gemeentelijke Woonvisie Simpelveld / Regionale Woonvisie Parkstad 2017-2021 vastgesteld en wordt het daaruit volgend uitvoeringsprogramma uitgevoerd zodat de verschillende acties, maatregelen en afspraken uit de Woonvisie gerealiseerd worden. De onderwerpen uit de collegeagenda welke betrekking hebben op het beleidsveld wonen maken onderdeel uit van het vastgestelde beleid. Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg In januari 2015 is het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL 2014) in werking getreden. Voor een aantal thema’s waarvoor in het POL 2014 op hoofdlijnen de ambities, opgaven, rolopvatting en aanpak zijn vastgesteld, zijn nadere regionale afspraken nodig. Door de toen nog 18 gemeenten zijn in onderlinge samenwerking en afstemming met stakeholders en de provincie bestuursafspraken gemaakt. De bestuursafspraken zijn in 2016 ondertekend en in het eerste kwartaal van 2018 geactualiseerd. Op Zuid-Limburgse schaal is in samenspraak met de 18 Zuid-Limburgse gemeenten een ‘Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg’ opgesteld. Deze structuurvisie is op 22 september 2016 door de gemeenteraad van Simpelveld vastgesteld.
In 2019 is de Beleidsregel tijdelijke versoepeling van de compensatiesystematiek van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg vastgesteld, waardoor de mogelijkheden voor het uitvoeren van kwalitatief goede woningbouwplannen zijn uitgebreid. In juli 2020 is door Stec Groep middels een rapportage een evaluatie van deze Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (hierna SVWZL) opgesteld en aangeboden aan de desbetreffende subregio’s en gemeenten. In de rapportage worden niet alleen bevindingen vermeld zoals de minder sterke bevolkingsdaling als gevolg van migratie, maar ook de gevolgen van de nog voortdurende Coronacrisis, de economische ontwikkelingen en nieuwe regelgeving van de Rijksoverheid. Verder geeft de Stec Groep in haar rapportage ook een aantal suggesties die voortvloeien uit de bevindingen en conclusies. De rapportage dient verder als input om de werking van de SVWZL te actualiseren en aan te passen naar de huidige en toekomstige ‘werkelijkheid’. Daarbij is en blijft het evident om het woningbeleid (nog) beter af te stemmen op de huidige en de toekomstige woonbehoeften. In de lijn met de notitie ‘bouwen naar behoefte’ is met het vaststellen van de beleidsregel ‘ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ een verdere versoepeling van de compensatiesystematiek ingevoerd.
Het doel is om de juiste woning, voor de juiste doelgroep op de juiste locatie te realiseren waarbij dan geen compensatieplicht bestaat en zo de (financiële) drempel voor initiatiefnemers weg te nemen en passend binnen de uitgangspunten van de SVWZL woonproducten toe te voegen waar een aantoonbaar tekort van is. De verwachting is dat met deze beleidsregel ook binnen onze gemeente een aantal wooninitiatieven beter van de grond kunnen komen en daarmee aansluiting vinden bij de woonbehoefte. Gemeentelijke Woonvisie Simpelveld / Regionale Woonvisie Parkstad Limburg 2017-2021 Door de invoering van de nieuwe Woningwet 2015 veranderde de rol van de gemeente ten opzichte van de corporaties en huurdersbelangen-organisaties. In de Gemeenschappelijke Regeling Parkstad Limburg is afgesproken dat het regionaal woonbeleid op Parkstadniveau wordt opgesteld. Bij het opstellen van een
-83-
Programmabegroting 2022
nieuwe regionale woonvisie werd voor elke afzonderlijke gemeente een lokale uitwerking gemaakt. De Gemeentelijke Woonvisie Simpelveld / Regionale Woonvisie Parkstad Limburg 2017-2021 is op 20 april 2017 door de gemeenteraad van Simpelveld vastgesteld. Deze nieuwe Woonvisie vormt het kader om de komende jaren te investeren in onze lokale en regionale woningmarktopgaven. De kwantitatieve opgave (het terugdringen van onze woningvoorraad en plancapaciteit), waarover in de afgelopen jaren afspraken gemaakt zijn, worden in deze visie ook kwalitatief uitgewerkt. Zo wordt er gewerkt aan het beter laten aansluiten van het woningaanbod op de veranderde vraag. Concreet voorbeeld is de Starterslening, die mei 2019 door de raad is vastgesteld en waar tot op heden – zij het mondjesmaat – gebruik van wordt gemaakt, maar ook waar mogelijk het ondersteunen en faciliteren van de plannen van Meander met de invulling van het voormalig Rabobankkantoor aan de Overhuizerstraat te Bocholtz en met het Zorgcentrum in Bocholtz. Verder verdient het herontwikkelingsplan Schilterstraat – Cochemstraat – Vd Leyenstraat van woningcorporatie Krijtland Wonen de nodige aandacht, omdat dit integrale herinrichtingsplan naast een sloop- en bouwopgave ook van invloed zal zijn op de openbare ruimte.
Eind 2021 zal worden gestart met de actualisatie van de lokale Woonvisie Simpelveld en de regionale Woonvisie Parkstad, waarna in 2022 de geactualiseerde versie als nieuw beleidskader zal worden vastgesteld door de dan nieuw verkozen Raad. Een eerste bouwsteen om te komen tot een nieuwe woonvisie is de actualisatie van de regionale woonbehoefte – met name cijfermatig. Bij het gehele proces zal ruimschoots aandacht zijn voor de betrokkenheid van de diverse stakeholders. In 2022 zal een meer concrete uitwerking en een mogelijke start van de uitvoering gaan plaatsvinden van het project aan de Schilterstraat. Voor Simpelveld is dit te bestempelen als voorbeeldproject waar samen met woningcorporatie Krijtland Wonen concrete invulling wordt gegeven aan onder andere de vraagstukken omtrent duurzaamheid, klimaatadaptie en leefbaarheid. De mogelijkheden worden verkend om ook voor De Baan een vergelijkbaar gezamenlijk project te definiëren en op te starten. Met de vervreemding door Meander van het complex aan de Schoolstraat in 2021 verwachten wij uiterlijk begin 2022 met de nieuwe eigenaar / initiatiefnemer het gesprek aan om met de juiste woonproducten ook op deze locatie invulling te geven aan de lokale woonbehoefte genoemd in de woonvisie.
Uit de demografische ontwikkelingen blijkt – weliswaar minder dan eerst werd verwacht – dat nog steeds sprake is van een afname van het aantal inwoners. Dat betekent dat nog steeds sprake is van een kwantitatieve opgave bestaat ten aanzien van de woningvoorraad. Naast de afspraken met de woningcorporaties over het terugdringen van die woningvoorraad – vastgelegd in Prestatieafspraken – zal ook aandacht moeten blijven voor de aanpak van het bestaande particuliere bezit. Ook hierbij geldt dat dit bestaande particuliere bezit beter moet gaan aansluiten bij de veranderende woningbehoefte, bijvoorbeeld door duurzaam en levensloopbestendig te renoveren. Bovendien vormt de Woonvisie het integrale beleidsdocument waarin wordt aangegeven hoe gemeenten samen met partners in het wonen (o.a. woningcorporaties, bewoners, ontwikkelaars, zorg- en welzijnspartijen) de opgaven op de woningmarkt willen gaan aanpakken, zowel als het gaat om de particuliere- als sociale woningvoorraad. Zo heeft de toegenomen vraag naar huurwoningen in het middensegment onze aandacht en zijn in de Prestatieafspraken 2020 afspraken opgenomen om samen met de corporaties een woningbehoefteonderzoek te doen en samen de toenemende problematiek omtrent huurschulden c.q. bestaanszekerheid te onderzoeken en waar nodig op te pakken.
Perspectief Het bovenstaande laat goed zien dat er van ‘grof naar fijn’ wordt gewerkt zodat algeheel overkoepelend beleid uiteindelijk zal doorwerken in de betreffende uitvoeringsprogramma’s. Als gevolg van de huidige Coronacrisis Covid 19 - is er een nieuwe werkelijkheid ontstaan. Vanuit deze situatie zullen er voor de toekomst duidelijke keuzes gemaakt moeten worden en dienen behoeften herijkt te worden zodat wij ons als samenleving zowel economisch- maar ook duurzaam gezien kunnen blijven ontwikkelen. Het accent komt nu steeds meer komt te liggen op het goed onderhouden en beheren van dat wat er al is vanuit de gedachte ‘kwaliteit in plaats van kwantiteit’. Dat geldt zeker ook voor het belangrijke thema ‘Wonen’. De Coronacrisis zal de komende tijd dan ook zijn invloed blijven uitoefenen over hoe wij naar het wonen in de steden kijken en op welke wijze de stad of het dorp zich in de toekomst zou kunnen ontwikkelen. Was het
-84-
Programmabegroting 2022
voorheen juist de concentratie van functies om zodoende het voorzieningenniveau betaalbaar te houden, wordt er momenteel weer nagedacht over een meer kleinschalige benadering op basis van de menselijke maat en kijkend naar de werkelijke behoefte, waarbij juist de groene ruimte tussen de bebouwing met meer oog voor de kwaliteit van de openbare ruimte in lijn is met duurzaamheid in al haar facetten. Vanuit dit besef dienen wij het thema ‘Wonen’ dan ook constant te analyseren. In een wereld die steeds sneller verandert, is het zaak om de nodige flexibiliteit in de beleidsprogramma’s te betrachten om hierdoor snel en adequaat op de nieuwe maatschappelijke behoeften te kunnen inspelen. Behoeften die wij nu wellicht nog niet kennen maar meer als een hybride benadering in het kader van de ruimtelijke ontwikkeling gezien kunnen worden waarbij het telkens herformuleren van de opgave ons verder zal helpen in onze ontwikkeling voor het oplossen van de uitdagingen waar wij nu voor staan cq. komen te staan op onder andere de gebieden van gezondheid, milieu en duurzaamheid. Momenteel worden voorbereidingen getroffen voor de renovatie van de bestaande woonwagenstandplaatsen gelegen aan de Vingweg te Simpelveld en de Biesweg te Bocholtz. Deze renovatie behelst onder meer het herbestraten en het vervangen van de erfafscheidingen en een renovatie van het verzorgingsgebouw.
Verder zijn gesprekken met de woningcorporatie Krijtland Wonen opgestart om het eigendom van de standplaatsen over te dragen. We verwachten dat de daadwerkelijke overdracht in 2022 zal plaatsvinden. Bestemmingsplannen Om enkele omissies in het bestemmingsplan “Kernen gemeente Simpelveld” te herstellen blijkt het noodzakelijk om een zogenaamd reparatieplan / Veegplan op te stellen. De omissies zijn inmiddels in kaart gebracht en overleg met de adviseur van het vigerende bestemmingsplan “Kernen gemeente Simpelveld” (vastgesteld door de raad op 26 maart 2015) heeft plaatsgevonden. Er worden nog enkele andere ‘ondergeschikte’ zaken meegenomen die binnen het plangebied vallen. Vaststelling van het plan is einde 2021 voorzien. Behoudens voornoemde aanpassingen beschikt de gemeente Simpelveld momenteel over actuele bestemmingsplannen die het volledige grondgebied van de gemeente dekken. In deze bestemmingsplannen is onze ruimtelijke visie op de diverse beleidsterrein duidelijk verwoord (o.a. Strategische visie 2013 – 2023) en wettelijk geborgd. Tevens is rekening gehouden met het provinciaal beleid (o.a. POL 2014) en de regionale bestuursafspraken (12 april 2016). Hierdoor heeft de burger aan de voorkant duidelijkheid wat het gemeentelijk beleid inhoudt en wat onze ambitie voor de toekomst is (stip op de horizon).
Projecten (fysieke) leefomgeving In het fysieke domein geven we voortzetting aan een aantal in voorgaande jaren ingezette, nauw met elkaar samenhangende projecten (zie ook in samenhang met programma 3). Met de vorming van een reserve ter grootte van € 4 miljoen om bij te dragen in investeringen in de projecten fysieke leefomgeving en het aan het gemeentebestuur verleende mandaat om in de voorbereidingsfase uitgaven tot maximaal € 50.000 per project (tot maximaal € 200.000) aan te kunnen wenden, heeft de raad in zijn vergadering van 15 december 2016 een hoge ambitie uitgesproken. Hiermee zijn financiële middelen beschikbaar voor investeringen in het kader van o.a. IBA Parkstad, I-Dop Bocholtz en economie / toerisme projecten om hiermee als gemeente een stimulerende rol te kunnen vervullen. Omtrent ontwikkelingen en voortgang van deze en andere projecten in het fysieke domein zullen wij de raad blijven informeren via de aan de raadscommissievergaderingen gekoppelde periodieke updates. In april 2021 is gestart met de uitvoering van het majeure I-Dop project Kernplan Bocholtz. Bij een ononderbroken uitvoering zal het project in het najaar 2022 worden opgeleverd. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) is wederom uitgesteld en is nu vooralsnog voorzien per 1 juli 2022 .
Voor implementatie van de Ow is een Plan van aanpak opgesteld, dat in februari 2020 ter kennisname is aangeboden aan de gemeenteraad. In het Plan van aanpak is als uitgangspunt genomen om de focus te leggen op de acties die nodig zijn om per datum van inwerkingtreding klaar te zijn voor het werken onder de Ow en richten zich op het continueren van de vergunningverlening en de toezichthoudende- en handhavende taak, zodat de huidige dienstverlening op niveau blijft. Met het actualiseren van de strategische visie in 2022 zal
-85-
Programmabegroting 2022
tevens een aanvang worden gemaakt met en daarmee een belangrijke stap gezet worden in het opstellen van de omgevingsvisie. Afgelopen periode is de focus gelegd op het in beeld brengen van onze gemeentelijke regels / verordeningen die de fysieke leefomgeving alsmede de openbare orde en veiligheid betreffen met als doel deze te bundelen in een gemeentelijke omgevingsverordening. Dit heeft geresulteerd in de verordening fysieke leefomgeving en de verordening openbare orde en veiligheid die beide op 8 juli 2021 door de raad zijn vastgesteld. Met toetreding tot het convenant van de Provincie Limburg, "Samenwerking Gemeenschappelijke Informatievoorziening VTH" (SGIV) is de gemeente een samenwerking aangegaan om de noodzakelijke VTHapplicatie aan te schaffen in de vorm van het programma Squit20/20. Hiermee kan de gemeente Simpelveld aansluiten op het landelijke digitale stelsel. De ‘livegang’ van het nieuwe programma heeft eind juni 2021 plaatsgevonden. Conform planning wordt verder gewerkt aan het (tijdig) actualiseren van alle aan de nieuwe verordeningen gerelateerde gemeentelijke beleidsregels als ook aan de nog te nemen juridische stappen. Zo zal o.a. de legesverordening moeten worden aangepast en zullen de bevoegdheden (raad versus college) opnieuw moeten worden belegd.
Om enkele omissies in het bestemmingsplan “Kernen gemeente Simpelveld” te herstellen is het noodzakelijk gebleken om een zogenaamd Veegplan op te stellen. Vaststelling van het Veegplan vindt plaats in het najaar 2021. Ook de voorbereidingen met betrekking tot reparatie van het bestemmingsplan Buitengebied 2016 zijn inmiddels ter hand genomen. Het ontwerpplan zal naar verwachting in het eerste kwartaal 2022 ter inzage worden gelegd. Behoudens voornoemde aanpassingen beschikt de gemeente Simpelveld over actuele bestemmingsplannen. Deze bieden, in samenhang gezien met het wettelijke overgangsregime, voldoende juridische en beleidsmatige waarborgen om ook gedurende de overgangsperiode tot het vaststellen van het omgevingsplan te sturen op het realiseren van ruimtelijke kwaliteit. Groene(re) kernen Vanaf 2021 is jaarlijks € 20.000 beschikbaar voor het realiseren van extra groen in de kernen. Conform de collegeagenda worden in de periode 2018-2022 minimaal 40 nieuwe bomen aangeplant. Daarnaast zal in 2021 een groenplan worden opgesteld in het kader van het provinciale Actieplan boomaanplant, dat voorziet in de aanplant/ realisatie van 1.000 bomen over de komende 10-jaar periode uitgaande van realisatie met ingang van 2022. Financiële vertaling hiervan volgt na de opstelling van voornoemd plan.
In het kader van de wettelijke zorgplicht moeten eigenaren hun bomen inspecteren en onderhouden. De ‘gemeentelijke’ bomen zijn door een daartoe gespecialiseerd bedrijf geïnspecteerd. Eind 2021 wordt opdracht verstrekt voor het vervaardigen van een bestek voor het wegwerken van het achterstallige onderhoud en een bestek voor het uitvoeren van maatregelen komende uit de boomveiligheidscontroles. Aan de hand van deze bestekken met bijbehorende ramingen zal duidelijk worden welke bedragen gemoeid zijn met het onderhoud van de gemeentelijke bomen. Vervolgens volgt de financiële vertaling waarbij uitvoering is voorzien vanaf begin 2022. Herinrichting vrijkomende openbare ruimte Voor 2021 en 2022 benoemt het collegeprogramma om vrijkomende openbare ruimte bijvoorbeeld als gevolg van sloop her in te richten tegen zo laag mogelijke onderhoudskosten, waarbij kwaliteit leidend is en waarbij buurtbewoners worden betrokken, als expliciet actiepunt. Indachtig dit programmapunt handelen wij, wanneer zich daartoe mogelijkheden aandienen. Als voorbeeld wijzen we in dit kader op de inrichting van de speelplek Henneberg. Wanneer zich in de komende jaren daartoe mogelijkheden aandienen zullen wij hieraan invulling geven.
Concreet kunt u denken aan de mogelijke toekomstige invulling plan Schilterstraat, maar ook aan de herinvulling van het perceel grenzend aan ons hellingbos, waar verdere bosaanplant wordt verwezenlijkt.
-86-
Programmabegroting 2022
KENGETALLEN Bron Aantal belastingobjecten - type ‘woningen’ - type ‘niet-woningen’ Leegstandspercentage Waarde woning - gemiddelde waarde woning Oppervlakte openbaar groen - binnen bebouwde kom - buiten bebouwde kom - sportvelden Herstructureringsopgave Simpelveld (aantal woningen) (excl.
BsGW BsGW BsGW
2016
2017
2018
2019
2020
5.143 407 3,9%
5.158 387 4,6%
5.142 384 4,8%
5.141 386 4,5%
5.142 384 4,5%
BsGW
160.000 161.685 172.883 173.819 199.306
Gemeente Gemeente Gemeente Vigerende regionale envelop
19,8 ha. 37 ha. 8 ha. 120
19,8 ha. 37 ha. 8 ha. 120
19,8 ha. 37 ha. 8 ha. 150
19,8 ha. 37 ha. 8 ha. 150
20,7 ha. 37 ha. 8 ha. 150
nieuwbouw)
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 215.293 29.670 160.610 90.610 90.610 90.610 180.009 114.000 151.680 151.680 151.680 151.680 -35.285 84.330 -8.930 61.070 61.070 61.070 493.044 498.643 406.493 406.493 406.493 406.493 156 70 15.864 15.857 15.854 15.853 -528.485 -414.383 -431.287 -361.280 -361.277 -361.276 9.000 9.000 9.000 9.000 9.000 9.000 206.434 0 0 81.660 81.660 81.660 -331.051 -423.383 -440.287 -288.620 -288.617 -288.616
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2020 Saldo van baten en lasten: 8.1 rui mtel i jke ordeni ng rui mtel i jke ordeni ng 8.2 grondexpl oi ta ti e ei gendommen 8.3 wonen en bouwen woni ngbouw bouw- & woni ngtoezi cht overi ge vol ks hui s ves ti ng omgevi ngs vergunni ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
-212.581
-64.086
-154.427
-104.420
-104.417
-104.416
4.179
-1.473
13.698
13.698
13.698
13.698
-38.865 -278.113 -106.319 103.214 -528.485
-36.554 -255.704 -126.566 70.000 -414.383
-51.885 -212.482 -96.191 70.000 -431.287
-31.885 -212.482 -96.191 70.000 -361.280
-31.885 -212.482 -96.191 70.000 -361.277
-31.885 -212.482 -96.191 70.000 -361.276
-87-
Programmabegroting 2022
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2020 Toevoegingen (lasten) res erve i mpl ementatie Omgevi ngs wet res erve bes temmi ngs pl a nnen Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve - renova tie woonwa gencentra res erve i mpl ementatie Omgevi ngs wet res erve fys i eke l eefomgevi ng Subtotaal onttrekkingen Totaal
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
0 9.000 9.000
0 9.000 9.000
0 9.000 9.000
0 9.000 9.000
0 9.000 9.000
0 9.000 9.000
68.625 137.809 206.434 -197.434
0 0 0 9.000
0 0 0 9.000
0 81.660 81.660 -72.660
0 81.660 81.660 -72.660
0 81.660 81.660 -72.660
INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2021 zijn de volgende: Uit de Berap najaar 2020 - Geen Uit de Berap voorjaar 2021 - Geen Overige - Vanaf 2022 zijn structureel middelen in de begroting voorzien voor de uitvoering van de Omgevingswet* - Onze strategische visie dateert van 2013 en kijkt vooruit tot 2023. Derhalve dient deze te worden geactualiseerd. Het ligt voor de hand om dit te combineren met het opstellen van een omgevingsvisie zoals deze in de nieuwe omgevingswet is voorgeschreven - De looptijd van de huidige woonvisie eindigt in 2021. Bestuurlijk is binnen Parkstad afgesproken dat in 2021 een start wordt gemaakt met de actualisatie, maar dat daadwerkelijke besluitvorming na de gemeenteraadsverkiezingen zal plaatsvinden. Totaal
0 0
-36.000
-50.000
-20.000 -106.000
(*zat ook al (deels) in jaarschijf 2022 van de meerjarenraming 2021-2024)
Verschillen ten opzichte van de begroting 2021 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: Nieuwe omgevingswet Planschades Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-88-
Programmabegroting 2022
HOOFDSTUK 3
Panorama
PARAGRAFEN
Hoofdstuk 1
-89-
Hoofdstuk 1
Programmabegroting 2022
-90-
Programmabegroting 2022
Paragraaf Bedrijfsvoering INLEIDING De gemeente Simpelveld wil zich doorontwikkelen tot een goede, professionele dienstverlener. De klant(vraag) staat in ons handelen centraal. De doelstelling van de organisatie en de visie met betrekking tot vraaggerichte dienstverlening zijn van grote invloed op de bedrijfsvoering en dus de inrichting van de organisatie. Dit alles willen we op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier realiseren. De organisatieontwikkeling heeft de laatste jaren het accent gelegd op het verbeteren van die dienstverlening aan de Simpelveldse burger. In deze paragraaf wordt een onderscheid gemaakt in de volgende beleidsvelden: Personeel & Organisatie Financiën & Control Informatiemanagement Communicatie Dienstverlening PERSONEEL & ORGANISATIE Het jaar 2021 kenmerkt zich door een nieuwe samenstelling van ons managementteam en ons team P&O. Dit geeft ons een natuurlijk moment om te starten met de (doorontwikkeling) van onze HRM-instrumenten. Dit loopt parallel met de verdere implementatie van ons nieuwe E-HRM pakket Motion. De implementatie van een aantal nieuwe modules stelt ons in staat om ons HRM-beleid te moderniseren. Een belangrijke ontwikkeling in dit kader is de overgang van analoge personeelsdossiers naar digitale personeelsdossiers.
Dit samen met de implementatie van een documentgenerator (standaardbrieven en sjablonen vanuit het E-HRM pakket) levert ons een personeelsadministratie op die efficiënter is en een hogere juridische kwaliteit waarborgt. In 2022 is ons E-HRM pakket Motion ingericht met de belangrijkste modules. Doorontwikkeling zal vooral plaatsvinden ten behoeve van ons introductieprogramma voor nieuwe medewerkers. Motion faciliteert een onboardingsprogramma. Dat wil zeggen dat Motion de leidinggevenden en P&O ondersteunt bij het organiseren van een soepele werving, selectie en aannameproces, gevolgd door een introductie en inwerkprogramma. Het Nieuwe Werken is een gedachtegang die al langer actueel is, maar prominent in de schijnwerpers is komen te staan door het hybride werken tijdens (en als gevolg van) de coronacrisis. De eerste gedachten om het nieuwe werken vorm en inhoud te geven bij de gemeente Simpelveld zijn in 2021 door een werkgroep gepresenteerd aan het managementteam en het college. In 2022 wordt aan het nieuwe werken verder vorm en inhoud gegeven. De ontwikkeling en implementatie van het nieuwe werken zal in nauwe afstemming plaatsvinden met onze visie op dienstverlening. Ziekteverzuim Het ziekteverzuim is een onderwerp dat jaarlijks aandacht vraagt. Eenmaal per kwartaal bespreekt het management de verzuimcijfers met de Arbodienst. Jaar Ziekteverzuimpercentage* Verzuimfrequentie*
2015 7,20% 1,39
2016 6,27% 1,47
* excl. zwangerschapsverlof
-91-
2017 6,28% 1,41
2018 5,04% 1,26
2019 5,81% 1,44
2020 4,37% 0,97
Programmabegroting 2022
Salariskosten De salariskosten zijn als volgt verdeeld: Omschrijving Fte burgemeester
Rekening 2020 Gerealiseerde loonkosten
1,00
wethouders
130.922
Begroting 2021 Fte Geraamde loonkosten 1,00
129.934
Begroting 2022 Fte Geraamde loonkosten 1,00
132.449
2,20
184.421
2,20
185.420
2,20
185.535
3,20
315.343
3,20
315.354
3,20
317.984
secretaris
1,00
112.372
1,00
112.208
1,00
117.328
griffie
1,11
75.377
1,11
99.097
1,11
102.001
secretariepersoneel
58,88
4.211.174
64,24
4.687.799
65,21
4.840.609
openbare werken
8,65
469.198
10,15
522.597
9,65
508.143
burgerlijke stand
0,00
963
0,00
3.000
0,00
3.000
subtotaal personeel
69,64
4.869.084
76,50
5.424.701
76,97
5.571.081
TOTAAL
72,84
5.184.427
79,70
5.740.055
80,17
5.889.064
subtotaal bestuur
Kostenverdeelstaat In de Notitie Overhead van de Commissie BBV is opgenomen dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden. De resterende overheadkosten worden centraal verantwoord via taakveld 0.4 ‘overhead’. Ten aanzien van de kosten van het ambtelijk apparaat (secretariepersoneel en openbare werken) is bepaald of deze al dan niet directe kosten zijn ten aanzien van een bepaald taakveld; toerekening heeft dan plaatsgevonden via de kostenverdeelstaat op basis van de urenraming. Indien het indirecte kosten betreft, dan is er sprake van overhead (verantwoord op taakveld 0.4). Voor een overzicht van de totale overhead wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten (paragraaf 4.5). FINANCIËN & CONTROL Ons handelen blijft erop gericht om onze financiële huishouding gezond te houden. Juist in tijden waarin het financieel economisch onzeker is, is het belangrijk de basis op orde te hebben. De volgende speerpunten zijn en blijven van belang: doorontwikkeling P&C-documenten en actualiseren financiële- en bedrijfsvoeringnota’s. Doorontwikkeling P&C-documenten Ten aanzien van de huidige P&C-documenten (begroting, berap’s en jaarstukken) is door zowel college als raad meermaals aangegeven dat deze van voldoende kwaliteit zijn. Dit laat onverlet dat er steeds oog moet zijn voor mogelijke verbeteringen.
In de voorliggende begroting zijn de aandachtspunten uit het Financieel Verdiepingsonderzoek en de begrotingsbrief 2021 van de Provincie zoveel als mogelijk verwerkt. Intern wordt gestreefd naar het continue verbeteren van de verslaggeving en prestatie-verantwoording middels de PDCA-cyclus. Actualiseren financiële- en bedrijfsvoeringnota’s Het is van belang om nota's en verordeningen actueel te houden. Normaliter dient actualisatie één keer in de vier jaar plaats te vinden. De planning is om in 2022 de volgende nota’s voor te bereiden en af te ronden: Nota misbruik en oneigenlijk gebruik; Treasurystatuut; Onderstaand is aangegeven wanneer de financiële- en bedrijfsvoeringnota’s van de gemeente Simpelveld uiterlijk geactualiseerd dienen te worden: Document
Vastgesteld door College / Raad 2021 2018 2017 2020 2019 2019 2018
212, 213 en 213a-verordening Nota misbruik en oneigenlijk gebruik Nota activeren en afschrijven Nota inkoop en aanbesteding Nota reserves en voorzieningen Nota risicomanagement en weerstandsvermogen Treasurystatuut
-92-
Actualisatie uiterlijk in 2025 2022 2021 2024 2023 2023 2022
Programmabegroting 2022
Kosten bedrijfsvoering Onderstaand wordt een meerjarig inzicht weergegeven in diverse kosten die samenhangen met de bedrijfsvoering.
Automatisering Kantoorkosten HRM (excl. salariskosten) Communicatie Totaal
Rekening 2020 532.214 563.935 770.275 87.550 1.953.974
Begroting 2021 658.315 538.090 267.570 75.736 1.539.711
Begroting 2022 772.656 543.303 277.100 78.854 1.671.913
Begroting 2023 769.160 539.661 286.180 78.854 1.673.855
Begroting 2024 772.243 537.568 286.180 78.854 1.674.845
Begroting 2025 755.183 521.534 286.180 78.854 1.641.751
INFORMATIEMANAGEMENT In 2021 zijn twee majeure projecten gerealiseerd, zijnde het nieuwe zaaksysteem Djuma en de overstap naar de ICT infrastructuur van Parkstad-IT. Daarmee is de basis voor een actuele, stabiele, beheersbare, veilige en betrouwbare informatievoorziening gelegd. In 2022 zal de informatievoorziening verder ontwikkeld en vormgegeven worden. Verbeterplan Informatiebeheer 2021 – 2024 Naar aanleiding van de rapportage horizontale verantwoording Archiefwet 1995 (eind 2020) is ter verbetering van de informatiehuishouding een meerjarig verbeterplan informatiebeheer 2021 – 2024 opgesteld. In het plan zijn zeventien organisatiebrede projecten benoemd. Qua uitvoering zal voor het team informatiemanagement in 2022 de nadruk liggen bij het opzetten van een kwaliteitssysteem. Nieuwe website www.simpelveld.nl In 2021 is een projectgroep website gevormd die de realisatie van de nieuwe website zal vormgeven. In 2021 neemt het college een definitief besluit over deze vormgeving. Implementatie van de nieuwe website zal in de eerste helft van 2022 uitgevoerd worden. Facilitering raads- en commissieleden In maart 2022 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. De nieuwe raads- en commissieleden zullen voor de ondersteuning van hun werkzaamheden een nieuwe device (laptop en/of iPad) ontvangen. Levering, installatie, uitrol en ondersteuning zal plaatsvinden door Parkstad-IT.
Wet Open Overheid Naar verwachting zal de Wet open overheid (Woo) in mei 2022 in werking treden. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet heeft als doel dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk wordt. De Woo bevat een verplichting tot actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Het gaat daarbij om de volgende elf categorieën: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en –verslagen, WOB/WOO-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen en klachten. Deels vindt actieve openbaar maken making van informatie uit bovenstaande categorieën reeds plaats. Binnen de gemeente zal een projectgroep gevormd worden voor de (meerjarige) implementatie van de Woo. Informatiebeveiliging en Privacy In 2022 worden de maatregelen uit de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) verder geïmplementeerd. In 2021 heeft een GAP analyse plaatsgevonden. De te nemen maatregelen worden momenteel uitgewerkt in een nieuw informatiebeveiligingsplan. De implementatie en opvolging van de maatregelen wordt structureel in de organisatie geborgd door middel van een, nog aan te besteden, Information Security Management System (ISMS). Op het gebied van privacy worden de bestaande maatregelen tegen het licht gehouden om te bezien of actualisering noodzakelijk is.
COMMUNICATIE In 2021 hebben we een nieuw vierjarig communicatiebeleidsplan geschreven. De focus van dat communicatiebeleid wijkt niet af van de focus die het plan 2017-2020 had: doorontwikkelen tot een communicatieve organisatie. Het is namelijk geen eenmalige actie maar een doorlopend proces van continu verbeteren. Dat betekent werken aan het interne bewustzijn dat communicatie helpt bij het verwezenlijken van je doelen; blijven ontwikkelen van een externe focus (omgevingsgericht denken) en de communicatieve
-93-
Programmabegroting 2022
competenties van elke individuele medewerker. Met de wisselingen in het managementteam en het team van beleidsadviseurs is het in 2022 noodzakelijk om een aantal competenties opnieuw onder de aandacht te brengen, gericht op communicatie die proactief, toegankelijk en begrijpelijk is. Dat kan variëren van een communicatietraining voor beleidsadviseurs tot permanente aandacht voor begrijpelijk schrijven. DIENSTVERLENING In 2021 zijn we, ondanks dat Covid-19 voor beperkingen zorgt, aan de slag gegaan om de klanttevredenheid van onze burgers te verbeteren. Zo zijn we gestart met de volgende aspecten: · In september heeft een bijeenkomst plaatsgevonden in het kader van Gastvrije dienstverlening. Tijdens deze dag is door de Hotel Management School Maastricht het leidinggevend kader de dienstverlenings-scan aangeleerd. Vervolgens wordt deze dienstverlenings-scan per team uitgevoerd. Tijdens de terugkomdag gaan we op basis van de opgehaalde input uit de teams een doorontwikkelagenda opstellen om komende periode mee aan de slag te gaan om de dienstverlening te verbeteren. · Medewerkers die regelmatig contact hebben met burgers hebben online trainingen gevolgd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de trainingen Onderscheidende klantgerichtheid en Conflicthantering. · Terugbelverzoeken worden gemonitord.
Doelstelling is in 100% van de verzoeken te voldoen aan de normen van het kwaliteitshandvest. · Op de website zijn enkele aanpassingen doorgevoerd waardoor informatie op meer eenduidige- en transparante wijze wordt weergegeven. Verdere aanpassingen zullen in 2022 plaatsvinden wanneer de website in z’n geheel wordt herzien. Voor eind 2021 e.v. staan onder meer de volgende activiteiten op de planning (wederom afhankelijk van hoe Covid-19 zich verder ontwikkelt): · In 2022 gaan we follow-up geven aan de doorontwikkel-agenda zoals deze tijdens de terugkomdag Gastvrije dienstverlening wordt opgesteld. · Producten kunnen zo veel mogelijk digitaal worden aangevraagd. Op de gemeentelijke website is hiervoor een digitaal loket ingericht. Op dit moment staat de 20 meest gevraagde producten (uiteraard voor zover wettelijk toegestaan) online. Inmiddels zijn alweer een aantal aanvullende webformulieren in ontwikkeling (voorbeelden zijn het formulier voor een overlastmelding, het klachtenformulier en aanvraag Gehandicapten Parkeer Kaart). Planning is dat deze in 2022 online kunnen. Het aantal webformulieren zal zo geleidelijk steeds verder uitbreiden. · Eind 2021 (met doorloop/ beoogde realisatie in 2022) zal ingezoomd worden op het proces van meldingen in de openbare ruimte (MOR-meldingen) en bekeken worden hoe we het proces en doorlooptijden verder kunnen verbeteren.
DOELMATIGHEIDS- EN DOELTREFFENDHEIDSONDERZOEKEN Op grond van de Verordening artikel 213a onderzoekt het college minimaal een keer per vier jaar de doelmatigheid en doeltreffendheid van een door haar gevoerde beleidsonderdeel en deelt de resultaten hiervan met de raad. De uitkomsten van een onderzoek worden vastgelegd in een rapportage. Elke rapportage bevat tenminste een analyse van de onderzoeksresultaten en, indien nodig, aanbevelingen voor verbeteringen c.q. een verbeterplan. De rapportage en het verbeterplan worden naar de raad gestuurd. Op basis van het verbeterplan zal het college maatregelen nemen.
-94-
Programmabegroting 2022
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing VASTGESTELD BELEID Het weerstandsvermogen is een maatstaf voor de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde en op basis daarvan wordt het weerstandsvermogen bepaald. In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2019, zoals door de raad vastgesteld in de vergadering van 13 december 2018, is het beleid vastgesteld. Dit beleid ten aanzien van het weerstandsvermogen dient enerzijds om inzicht te verschaffen in de omvang en de opbouw van de weerstandscapaciteit, en anderzijds om aan te geven wat de relevante risico’s en de eventuele financiële gevolgen van deze risico’s zijn. Om daadwerkelijk beleid te voeren dient eerst bepaald te worden hoe het risicoprofiel van de gemeente is opgesteld, wat tot de weerstandscapaciteit gerekend wordt en hoe het weerstandsvermogen berekend wordt. Vervolgens zal op basis van deze kennis een keuze gemaakt moeten worden welk niveau van het weerstandsvermogen wordt nagestreefd.
Bij de behandeling van de begroting 2021 zijn door de raad vraagtekens geplaatst bij de kwantificering van risico’s. Naar aanleiding hiervan is e.e.a. aan de orde geweest in de Auditcommissie. Dit heeft geresulteerd in een aanpassing van de kwantificering van risico’s en de toelichting hierop. Deze aanpassing is reeds in de jaarstukken 2020 doorgevoerd en is in de voorliggende begroting voortgezet. WEERSTANDSVERMOGEN Om het weerstandsvermogen te kunnen bepalen, zal allereerst de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald worden. Vervolgens zullen de belangrijkste risico’s inzichtelijk gemaakt worden en, daar waar mogelijk, gewaardeerd worden. 1. Risico’s
2. Weerstandscapaciteit Algemene Reserve Onvoorzien Begrotingsoverschotten Onbenutte belastingcapaciteit
Financieel gekwantificeerd
WEERSTANDSVERMOGEN
BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. Als componenten weerstandscapaciteit worden onderstaande onderdelen genoemd: Incidentele weerstandscapaciteit a. algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve normaal gesproken het direct vrij besteedbare deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s. De algemene reserve bedraagt (raming) per 31-12-2022 € 5.041.063. b. post onvoorzien De post onvoorzien bedraagt voor 2022 (en verder) € 1.000.
-95-
Programmabegroting 2022
Structurele weerstandscapaciteit c. begrotingsoverschotten Indien in de begroting te ruime budgetten of onbenutte budgetten staan, dan kunnen deze structureel worden ingezet ter dekking van risico’s. Indien hiervan sprake is, zal dit in de toelichting bij de jaarstukken en tevens in de Berap’s worden gemeld. Een begrotingsoverschot kan ook inhouden dat de gemeente ruimte heeft voor nieuw beleid. Deze ruimte zou dan tevens kunnen worden ingezet ter verhoging van de weerstandscapaciteit. d. onbenutte belastingcapaciteit De omvang van de resterende belastingcapaciteit is de ruimte tussen de feitelijke opbrengst uit het totaal van de onroerende-zaakbelastingen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing enerzijds en anderzijds de opbrengst die de gemeente moet realiseren indien een beroep is gedaan op een aanvullende bijdrage op grond van artikel 12 van de Financiële Verhoudingswet (Fvw). Er is derhalve sprake van te benutten belastingcapaciteit indien het tarief voor de OZB lager is dan het tarief volgens de artikel 12-norm. Voor wat betreft rioolheffing en afvalstoffenheffing hanteert de gemeente Simpelveld het standpunt dat er sprake moet zijn van een 100% kostendekkend tarief. Voor deze heffingen is dus geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit.
Onroerende-zaakbelastingen Op basis van de meicirculaire 2021 zijn volgens de artikel 12-norm voor 2022 de ozb-inkomsten op peil als het gemiddelde percentage van de WOZ-waarde tenminste 0,1800 bedraagt. Voor het jaar 2022 is het voorstel om het percentage vast te stellen op 0,1790, hetgeen nagenoeg overeen komt met het normpercentage. Derhalve is er geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Resumerend overzicht Omschrijving Incidentele weerstandscapaciteit a. algemene reserves b. post onvoorzien Structurele weerstandscapaciteit c. begrotingsoverschotten d. onbenutte belastingcapaciteit Totale weerstandscapaciteit
2022
2023
2024
2025
5.041.063 1.000
5.267.023 1.000
5.323.490 1.000
5.400.545 1.000
0 0 5.042.063
0 0 5.268.023
0 0 5.324.490
0 0 5.401.545
RISICO’S Het BBV geeft aan dat alleen risico’s van materiële betekenis in relatie tot de financiële positie hoeven te worden meegenomen. Feitelijk wordt hier bedoeld dat de kleinere risico’s natuurlijk wel in ogenschouw moeten worden genomen, maar dat ze qua risicofinanciering uit de lopende exploitatie worden gefinancierd. Onderstaand worden de relevante risico’s voor de financiële positie benoemd en gekwantificeerd. De kwantificering is conform afspraak met de auditcommissie als volgt aangepast: Eerst wordt bepaald hoe groot de kans is dat een risico zich voordoet: Kans Klein Middel Groot
25% 50% 75%
Vervolgens wordt het effect als het zich risico zich voordoet ingeschat. Daarbij zijn vier klassen mogelijk, tenzij er een betere waardering van het effect mogelijk is. Effect Klasse 1 Klasse 2 Klasse 3 Klasse 4
< € 50.000 € 50.000 - € 200.000 € 200.000 - € 500.000 > € 500.000
€ 25.000 € 125.000 € 350.000 € 750.000
-96-
Programmabegroting 2022
Aansprakelijkheid/juridische risico’s Aanbestedingen De regels voor (Europese) aanbestedingen zijn zeer strikt. Hoe groter het bedrag voor de aanbesteding en hoe complexer het onderwerp, hoe groter het mogelijke risico. Bij complexe aanbestedingen wordt indien noodzakelijk een beroep gedaan op externe expertise. Van belang is om telkens goed de selectie- en gunningscriteria te definiëren en uit te voeren. De partij die de aanbesteding niet gegund krijgt, dient helder en duidelijk te vernemen waarom de opdracht aan een andere partij is gegund. Worden regels, ondanks alle zorgvuldigheid, niet goed toegepast dan loopt de gemeente een risico. Hoe hoog dit risico is, is afhankelijk van het aan te besteden bedrag en bijvoorbeeld ook de investeringen die de gemeente op de rol heeft staan. Dit risico kan zich breed voordoen en is derhalve niet aan bepaalde programma’s toe te rekenen. kwantificering Voor 2022 is een substantieel investeringsprogramma voorzien. O.a. voor deze investeringen dienen aanbestedingsprocedures doorlopen te worden. Rekening houdend met het feit dat voor aanbestedingen intern strikte procedures worden gevolgd en dat voor complexe aanbestedingen indien nodig een beroep gedaan wordt op externe expertise c.q.
een juridische toets wordt uitgevoerd, waarderen we het risico als volgt: Kans – middel 50% Effect – klasse 3 € 350.000 Financieel risico – 50% van € 350.000 is € 175.000 Financiële risico’s Sociaal domein Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de nieuwe taken in het kader van de drie grote decentralisaties, te weten Wmo-nieuwe taken, jeugdzorg en participatie. Gedurende het jaar wordt het sociaal domein intensief gemonitord. In de praktijk blijkt het niet makkelijk om een compleet en sluitend beeld te krijgen. M.b.t. de jeugdzorg worden in 2021 extra rijksmiddelen ontvangen en tevens wordt m.i.v. van 2022 het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg ingevoerd. De gemeente beschikt over de reserve sociaal domein (raming stand 31 december 2021 circa € 575.000), die ten behoeve van het sociaal domein kan worden ingezet. kwantificering Rekening houdend met het feit dat voor deze risico’s in het sociaal domein de reserve sociaal domein beschikbaar is en dat mee- en tegenvallers binnen het sociaal domein elkaar (deels) kunnen compenseren, waarderen we het risico als volgt: Kans – klein 25% Effect – klasse 3 € 350.000 Financieel risico – 25% van € 350.000 is € 87.500. Verbonden partijen Verbonden partijen voeren in de regel gemeentelijke taken uit. De belangrijkste groep verbonden partijen zijn de Gemeenschappelijke Regelingen.
Te denken valt hierbij aan de Veiligheidsregio, de GGD Zuid-Limburg, de RUD Zuid-Limburg, de BsGW, Stadsregio Parkstad Limburg en Rd4. Samenwerking levert in de regel financiële voordelen op, maar kan ook leiden tot financiële risico’s. In de paragraaf verbonden partijen wordt in de toelichting op de individuele verbonden partijen nader ingegaan op de eventueel aanwezige risico’s. GGD De GGD is bezig met een aantal majeure projecten. Vanaf 1 januari 2020 zijn drie jeugdzorginstellingen opgegaan in de GGD waarmee één organisatie ontstaat die zorg draagt voor de zorg van 0 tot 18-jarigen. Hetzelfde geldt voor het ingezette traject onder de naam ‘Trendbreuk’. Hiermee wordt beoogd de gezondheidsachterstand die geconstateerd wordt in Zuid-Limburg in relatie tot de rest van het land (op langere termijn) in te lopen. Het is op voorhand onmogelijk te duiden wat het in de beleidsperiode 2021-2024 aan investeringen gaat vergen om de trend te breken.
-97-
Programmabegroting 2022
Kwantificering Er rekening mee houdend dat wij de ontwikkelingen nadrukkelijk volgen, zodat we tijdig kunnen anticiperen op mogelijk nadelige financiële consequenties, taxeren we het risico laag. We waarderen het risico als volgt: Kans – klein 25% Effect – klasse 1 € 25.000 Financieel risico – 25% van € 25.000 is € 6.250 Kompas De uitvoering van de Wet Werk en Bijstand geschiedt door Kompas. Ook de nieuwe gevallen in het kader van de participatiewet behoren tot het takenpakket van Kompas. Overschrijdingen komen ten laste van Kompas, lees: deelnemende gemeenten. Eind 2019 heeft de gemeente Beekdaelen besloten toe te treden tot Kompas. In 2022 wordt het werkgebied van Kompas uitgebreid met het grondgebied van de voormalige gemeente Onderbanken. Met de verwachte effecten hiervan is reeds rekening gehouden in de meerjarenraming van Kompas. Op dit moment is nog niet te voorzien welke impact de coronacrisis heeft op bijvoorbeeld de aantallen cliënten van Kompas. Ten behoeve van de Kompas taken kan de reserve sociaal domein (raming stand 31 december 2021 circa € 575.000) worden ingezet.
Kwantificering Rekening houdend met het feit dat voor deze risico’s in het sociaal domein de reserve sociaal domein beschikbaar is en dat mee- en tegenvallers binnen het sociaal domein elkaar (deels) kunnen compenseren, waarderen we het risico als volgt: Kans – klein 25% Effect – klasse 2 € 125.000 Financieel risico – 25% van € 125.000 is € 31.250 Wet sociale werkvoorziening Door het rijk wordt gekort op de integratie-uitkering sociaal domein – participatie. De korting is gebaseerd op aannames over de afname van de wsw-populatie. In de praktijk kan de afname van de populatie minder snel gaan dan door het rijk wordt voorzien. Hierdoor bestaat het risico dat er extra tekorten ontstaan bij de wswbedrijven en extra bijdragen van gemeenten noodzakelijk zijn. Welk effect de coronacrisis heeft op bijvoorbeeld de omzet van WOZL/WSP Parkstad is op dit moment nog niet te voorzien. Ten behoeve van WOZL/WSP Parkstad kan de reserve sociaal domein (raming stand 31 december 2021 € 575.000) worden ingezet.
Kwantificering Rekening houdend met het feit dat voor deze risico’s in het sociaal domein de reserve sociaal domein beschikbaar is en dat mee- en tegenvallers binnen het sociaal domein elkaar (deels) kunnen compenseren, waarderen we het risico als volgt: Kans – klein 25% Effect – klasse 2 € 125.000 Financieel risico – 25% van € 125.000 is € 31.250 BsGW De overheid wilde aanvankelijk per 1 januari 2019 de zogenaamde fiscale vereenvoudigingswet doorvoeren. Daarmee wil de overheid het voor de burger eenvoudiger maken om bezwaar en beroep aan te tekenen door op alle (belasting)wetten dezelfde regels van toepassing te verklaren rond bezwaar en beroep. Indien deze wet ook van toepassing wordt op de BsGW zouden de proceskostenvergoedingen nog hoger uit kunnen vallen, aangezien er dan meer momenten voor de belastingplichtige ontstaan om vergoeding te eisen. Wanneer een wijziging van deze wet te verwachten valt is nog niet helemaal duidelijk. Vanuit de BsGW wordt bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid en bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten aandacht gevraagd voor de scheve verhouding tussen proceskostenvergoedingen die betaald moeten worden t.o.v. het (financiële) belang van een belastingplichtige. Zolang wet- en regelgeving niet aangepast worden blijft dit een punt van aandacht.
Kwantificering Rekening houdend met het feit dat bij de BsGW veel aandacht is voor de kwaliteit van de aanslagoplegging etc, waarderen het risico als volgt:
-98-
Programmabegroting 2022
Kans – Middel 50% Effect – klasse 1 € 25.000 Financieel risico – 50% van € 25.000 is € 12.500 Planschades De risico’s van schadeclaims op het gebied van planschade worden zoveel mogelijk afgewenteld op de ontwikkelende partij. Indien de gemeente samen ontwikkelt met een ontwikkelaar zal in een overeenkomst het planschaderisico bij de ontwikkelaar worden gelegd. De gemeente blijft echter risico’s lopen bij het vervaardigen van nieuwe bestemmingsplannen. Bij wijziging van een bestemming kan een partij planschade claimen. Een risico inventarisatie bij het opstellen van een bestemmingsplan(wijziging) kan hier vroegtijdig inzicht in verschaffen. Kwantificering Gezien de hiervoor genoemde maatregelen en de ervaringen uit het verleden, waarderen we het risico als volgt: Kans – klein 25% Effect – klasse 3 € 350.000 Financieel risico – 25% van € 350.000 is € 87.500. Beheerplannen Het is zaak om ten behoeve van het onderhoud van de kapitaalgoederen actuele beheerplannen te hebben. Op deze wijze ontstaat inzicht in de benodigde financiële middelen om de kapitaalgoederen te onderhouden op basis van de gewenste kwaliteitsniveaus. Op dit moment zijn alle beheerplannen actueel c.q. is de actualisatie vergevorderd. Vooruitlopend op de actualisatie zijn de budgetten voor wegbeheer (actualisatie en besluitvorming afgerond) en onderhoud gebouwen in de begroting verruimd.