V Notulen Raadsvergadering d.d. 3 november 2022.pdf

Notulen Raadsvergadering __________________________________________________________________________ Datum: Locatie: Tijd: Aanwezig:

3 november 2022 Raadszaal gemeentehuis Simpelveld 16.00 uur De heer D.Schneider waarnemend burgemeester/voorzitter De heer bc. F. Simons griffier De heer W. Schleijpen wethouder De heer Th. Gulpen wethouder Mevrouw A. Ernes wethouder De heer H. Hodinius wethouder De heer P. Cremers plv. algemeen directeur/gemeentesecretaris De heer K. Bremen raadslid SAMEN1 (S1) De heer H. Clignet raadslid BurgerBelangen (BB) De heer R. De La Haije raadslid Lokaal Actief (LA) De heer L. Deswijzen raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw D. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer R. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer B. van Kerkvoort raadslid CDA De heer R. Kisters raadslid Leefbaar Simpelveld (LS) De heer L. Schoonen raadslid Leefbaar Simpelveld (LS Mevrouw L. Schuyer raadslid BurgerBelangen (BB) De heer P. Spirk raadslid BurgerBelangen (BB) De heer W. Weijers raadslid SAMEN1 (S1) De heer J. Zwanenburg raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw R. Bartholomé notuliste Ged. aanwezig: De heer F. Ortmans raadslid Leefbaar Simpelveld (LS) Mevrouw K. Vanhommerig raadslid CDA __________________________________________________________________________ Agenda I. Opening II. Mededelingen III. IV. Vaststelling definitieve agenda V. VI. Ingekomen stukken VII. Voorstellen VII-44 Raadsvoorstel Programmabegroting 2023 VII-45 Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2023 VIII. IX. Sluiting

I. Opening De waarnemend burgemeester spreekt het openingsgebed uit en opent de vergadering. II. Mededelingen Er zijn geen mededelingen.

Pagina 1 van 50

III. IV. Vaststelling definitieve agenda De agenda wordt ongewijzigd vast. V. – VI. Ingekomen stukken Er zijn geen ingekomen stukken. VII. Voorstellen VII-44 Raadsvoorstel Programmabegroting 2023 De waarnemend burgemeester licht de planning toe en wijst erop dat na het voorlezen van de algemene beschouwingen per fractie uitsluitend verhelderende vragen gesteld kunnen worden, maar dat dan nog niet gedebatteerd kan worden. Vervolgens wordt de vergadering geschorst en na de schorsing reageert het college op de algemene beschouwingen van de fracties. Ook dan kunnen alleen verhelderende vragen gesteld worden. Daarna volgt weer een schorsing, waarna elke fractie 5 minuten spreektijd krijgt. Gedurende deze termijn is het wel mogelijk om over de inhoud in debat te gaan. Ook tijdens de daaropvolgende beantwoording door het college kan het debat gevoerd worden. Tenslotte komt de besluitvorming over het raadsvoorstel incl. amendementen en moties aan de orde. De heer Honings (S1) vraagt of ermee ingestemd kan worden dat het voorlezen van de algemene beschouwingen iets langer duurt dan de afgesproken termijn van 12 minuten. SAMEN1 heeft namelijk 4 sprekers die elk op hun eigen gebied de algemene beschouwingen voorlezen. De waarnemend burgemeester antwoordt dat een spreektijd van 12 minuten afgesproken is in het seniorenconvent.

Dat is niet in beton gegoten, maar de spreektijd mag niet ruim overschreden worden. Hij verzoekt de fractie daar rekening mee te houden. •

Algemene beschouwingen SAMEN1

Namens SAMEN1 begonnen wij als 5e en laatste politieke groepering de algemene beschouwingen 2022 met het aftellen van de tijd tot aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Nu vandaag, bijna een jaar later, zitten wij hier met een dubbel gevoel. Trots dat SAMEN1 de grootste partij van Simpelveld is geworden waardoor wij hier nu de aftrap mogen doen. Trots ook dat de kiezers door hun stemgedrag hebben laten blijken dat de gemeente Simpelveld een nieuwe impuls nodig heeft. Met veruit de meeste stemmen geven de burgers aan dat zij vertrouwen hebben in SAMEN1 om vernieuwing te bewerkstelligen. De coalitiepartijen Burgerbelangen, Leefbaar Simpelveld en Lokaal actief vonden SAMEN1 echter onbetrouwbaar, respectloos en populistisch en verkondigden, zonder ook maar één verhelderend gesprek aan te gaan, niet met SAMEN1 te willen samenwerken. SAMEN1 heeft het gevoel dat de zittende wethouders het fluweel niet wilden verlaten en geen gehoor geven aan de gewenste vernieuwing. Het lijkt alsof de ingeslagen weg van tien jaar geleden, van het zogeheten Simpelveld 2.0, koste wat kost moest worden gecontinueerd.

Pagina 2 van 50

Echter de grondlegger, ex-burgemeester Richard de Boer heeft de organisatie verlaten en zijn rechterhand gemeentesecretaris Marion Liu heeft zich momenteel vooralsnog tijdelijk teruggetrokken. Welk teken aan de wand is dit? Bij zijn afscheid zei Richard de Boer nog dat de gemeente Simpelveld de vruchten van zijn werk kon gaan plukken, nou dat zijn volgens ons wel best wrange vruchten gebleken. Er zijn namelijk duidelijke signalen dat er sprake is van een angstcultuur binnen de ambtelijke organisatie, het menselijke aspect heeft de laatste jaren plaatsgemaakt voor juridisering, alles moet binnen strakke regeltjes terwijl redelijkheid en billijkheid uit het grote woordenboek van de gemeente Simpelveld zijn verdwenen. Niet praten maar handhaven en mensen onder een streng regime plaatsen. Het heeft onze organisatie zeer bureaucratisch en onmenselijk gemaakt. Er is een muur om het gemeentehuis gebouwd. Langzaam maar zeker komt er gelukkig een begin van cultuuromslag, in plaats van vooral juridische aanpak komt er weer langzaam plaats voor mensenmens denken binnen de organisatie. SAMEN1 juicht dit ten zeerste toe. Echter 10 jaar poetst men niet in enkele maanden schoon. SAMEN1 hoopt dat deze eerste stappen worden voortgezet en SAMEN1 zal hier, net zoals iedereen van ons gewend is, wederom haar best voor doen de komende vier jaar.

Zo zijn we erg benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek naar de signalen van de angstcultuur, die door SAMEN1 in een eerder stadium zijn geconstateerd en vervolgens uiteindelijk ook door het huidige bestuur van de gemeente. Is er al iets te melden omtrent het onderzoek van Bureau Berenschot? Helaas merken wij wel nog steeds dat de coalitie vindt dat zij alles bepaalt. Dit werd bij de laatste commissievergadering wederom luid en duidelijk uitgesproken. Dit is een wrange waarheid voor 1/3 van de kiezers. Dat moet en kan toch anders. Doorgaan op de makkelijke en ouderwetse route is daarom voor Samen1 dan ook geen optie. Verandering kan echter alleen als we er samen toe bereid zijn. Hoe dan? Samenwerken begint met respect voor elkaar. Zelfs als de andere soms wat kort door de bocht formuleert en er af en toe met gestrekt been ingaat. Wrijving geeft namelijk glans en elkaar op een respectvolle manier uitdagen is precies wat wij nodig hebben binnen deze gemeente. Hopelijk brengt dit dan ook eindelijk meer discussie in de raad. Wij vragen in het belang van 1/3 van de kiezers om te luisteren naar onze boodschap. We komen niet met lege handen. We hebben het een en ander in de aanbieding: Kennis van het politieke spel, de financiën, het functioneren van een overheid en hoe we bewoners betrekken bij overheidsbesluiten. Die kennis willen we inzetten voor onze bewoners.

Dat kunnen we echter niet alleen. Daar hebben we elkaar voor nodig. Dat betekent geven en nemen. Stappen terug doen. Samen opnieuw beginnen. De grote uitdagingen waar we voor staan vragen om een raad die niet rollend over straat gaat, maar die problemen samen te lijf gaat. Samen vallen en samen weer opstaan. Makkelijk zal het niet worden. Samen moeten we er echter staan voor onze inwoners. Zou dat kunnen lukken is onze vraag aan jullie? Armoede(beleid) SAMEN1 ziet dat onze burgers als gevolg van de energieprijzen het zwaar hebben en we vinden het daarom belangrijk dat de gemeente Simpelveld deze inwoners ondersteunt. We stellen daarom voor om de tegemoetkoming in energielasten ook gedeeltelijk toe te kennen aan inwoners tussen 120% en 150% van het bijstandsniveau. Daarnaast willen we dat die groep inwoners ook gebruik kan maken van de zogenaamde ‘Energieknip-app’. Juist nu de kloof tussen het meer draagkrachtige deel en de minder draagkrachtige inwoners van Simpelveld steeds groter wordt, vindt SAMEN1 solidariteit tussen onze inwoners ontzettend belangrijk.

Pagina 3 van 50

Om die reden vinden wij dat niet alleen de overheid stappen moet zetten om die kloof niet te groot te laten worden, maar dat in deze bijzondere tijd ook de meer draagkrachtige inwoners een steentje zouden mogen bijdragen om de minder draagkrachtige inwoners te ondersteunen. Een solidariteit waaraan in het land steeds meer gehoor wordt gegeven. SAMEN1 vindt echter dat er niet alleen een bijzondere omstandigheden extra aandacht moet zijn voor armoede, maar dat er ten alle tijde een samenhangend armoedebeleid moet zijn. Om het voorgaande handen en voeten te geven dienen wij daarom een amendement en twee moties in. Burgerparticipatie SAMEN1 pleit voor het invoeren van verregaande burgerparticipatiebeleid in de gemeente Simpelveld. Daarbij is het opstellen van een participatieleidraad van groot belang. De burgers zijn het werken aan de publieke zaak een beetje verleerd. De gemeente heeft zich afgelopen 10 jaar het monopolie op die publieke zaak toegeëigend, waardoor onze inwoners meer klant zijn geworden dan burger en ze zijn zich daar ook naar gaan gedragen. Het samenwerken aan de publieke zaak moet nu, meer dan ooit, versterkt worden. Vandaar de roep van SAMEN1 voor het opstellen van een burgerparticipatieleidraad.

De organisatie van deze participatie zal natuurlijk inspanning kosten, maar is voor het democratisch gehalte, voor juiste allocatie van middelen en dus voor de burgers van de gemeente Simpelveld van groot belang. Het doel van participatie is niet alleen om draagvlak te bereiken, maar vooral ook om genoeg inzicht te krijgen en zodoende plannen en beleid beter te maken. Op diverse manieren stelt SAMEN1 voor om de Simpelveldse burgers te enthousiasmeren, zowel online als fysiek, zowel individueel als in groepsverband, zowel gemeentebreed als in buurtverband, zowel themagericht als algemeen. SAMEN1 dient daartoe een motie in en stelt voor om een werkgroep in het leven te roepen, die zorgt voor concretisering van het burgerparticipatievoorstel. Wegbeheer/MUP Het meerjarenuitvoeringsplan zou in 2022 m.n.

gericht zijn op de fiets 1 Specifiek op gedragsbeïnvloeding van de fietser 2 Onderzoek naar utilitair fietsnetwerk 3 Intensievere samenwerking met de basisscholen 4 Een actualisatie van de verordeningen Hoe is echter gevolg gegeven aan onderdeel 1 en 2? Heeft er wat de basisscholen betreft een 0-meting plaats gevonden en wat zijn de positieve resultaten in het eerste jaar van onderdeel 3? Wat onderdeel 4 betreft: welke verordeningen betrof het? Kunt u concretiseren welke fietsroute in het begrotingsjaar wordt aangepakt ter verbetering van de verkeersveiligheid, de inrichting en het comfort? En welke wandelvoorzieningen worden in 2023 verbeterd en welke worden in 2023 toegevoegd conform het MUP? Blijkens de indicatoren (voor wat ze waard zijn) lopen we niet in de pas met de andere parkstadgemeenten voor wat de parkeermogelijkheden betreft. Ook in 2023 krijgen deze geen aandacht terwijl u wel de hoogste streefwaarde wilt bereiken. Wij hadden hier meer actie verwacht. Hoe gaan wij dit oppakken? Wat dit beleidsprogramma betreft betreuren we het zeer, dat er in 2022 geen enkel participatieoverleg heeft plaats gevonden met het verkeersplatform. We spreken de hoop uit dat in 2023 hier meer aandacht en structuur voor mag zijn. Kunnen we hierop rekenen?

Pagina 4 van 50

Economie Het college verwacht dat door de opwaardering van het dorpshart Bocholtz meer mensen van buiten de gemeente de aangepaste kern zullen gaan bezoeken. Hoe gaat u dat monitoren: vindt er ook een 0-meting plaats. Anders blijft het bij een mogelijk gevoel en dat is helaas niet meetbaar. Het college stelt voor om nieuwe actiepunten uit de Nota Lokaal Economisch Beleid te formuleren. SAMEN1 stelt het op prijs als deze Nota (van 2015) in zijn geheel in 2023 wordt geactualiseerd in samenspraak met vertegenwoordigers uit de economische sector. Mogen wij in deze het standpunt van het college vernemen? Levensbomenbos Wij waarderen zeer de wijze waarop u gevolg hebt gegeven aan de motie, geïnitieerd door SAMEN1 en CDA om te komen tot een levensbomenbos. De aanzet is er, de locatie is er. We gaan er samen met u van uit dat de uitvoering ook een snelle voortgang kent. Echter, in de motie werd expliciet gevraagd om in beide kernen een locatie te zoeken. In de raadsinformatiebrief konden we lezen dat er ook in beide kernen een geschikte locatie gevonden was. Waarom de locatie in Bocholtz (aan de Helweg) uiteindelijk afgewezen is, is ons echter onduidelijk. Kunt u dit nader toelichten? Jongerenontmoetingsplek SAMEN1 is zeer benieuwd naar het sluimerend resultaat van het behoeftenonderzoek om te komen tot een JOP. Het zou ook wel eens een hele andere wens kunnen zijn.

Alleen hopen we dan dat er beter geluisterd wordt naar de actieve jeugd dan afgelopen jaar het geval was bij de totstandkoming van de skatevoorziening, die als gevaarlijk ervaren wordt door de kenners. Middels de voorgestelde participatieleidraad kan hier verder invulling aan worden gegeven. Jeugdwet / jeugdzorg De complexheid van dit beleidsaspect dreigt alleen nog maar toe te nemen. Zelfs de staatssecretaris noemt de huidige situatie in de jeugdzorg “ziek” en “abominabel”. Een snelle oplossing is er niet, maar is uiteraard wel noodzakelijk. De zorg voor het kwetsbare kind is tot een dieptepunt gezakt. SAMEN1 kijkt met smacht uit naar de hervormingsagenda jeugd. Het jeugdhulplandschap dreigt langzaam ondoorgrondelijk te worden en vraagt om zeer specialistische inzichten. Zijn wij als kleine gemeente in staat om hierbij het hoofd boven water te houden of varen we op het kompas van de gemeente Maastricht? Daarbij komt ook nog eens dat de transmissie mede door de actuele aanbestedingsperikelen nog eens extra wordt belemmerd. Nadat wij als SAMEN1 een aantal gesprekken hebben gevoerd met mensen uit het veld vragen wij ons af of de problematiek juist niet nog steeds moeilijker wordt, terwijl er van de diverse instanties een schreeuw is om maatwerk ten faveure van de kwetsbare jeugd.

Hoe kijkt de gemeente Simpelveld hiertegen aan? Ouderenwerk Het bevreemdt SAMEN1 ten zeerste dat ouderenwerk kennelijk geen beleidsitem meer is Het lijkt dat dat het een kwestie is van op de winkel passen en voor de rest pappen en nat houden, terwijl de vergrijzing alleen maar toeneemt. Wij geven mee dat het ouderenbeleid continu aan nieuwe ontwikkelingen toe is en niet kan blijven stilstaan. Het zou fijn zijn om hier samen met de ouderen over in discussie te gaan en samen nieuwe wegen uit te stippelen. Wat mogen we in 2023 verwachten bij dit beleidsaspect?

Pagina 5 van 50

Jeugd- en jongerenwerk Ook in 2023 komt het jeugd- en jongerenwerk er in de ogen van SAMEN1 ogenschijnlijk bekaaid vanaf. In 2022 stond anderhalve regel in de begroting, namelijk: “in 2022 zal gekeken worden welke mogelijkheden er zijn om (nieuwe) impulsen te geven aan het jeugd- en jongerenwerk om het voorliggend veld te versterken”. En deze keer treffen we de tekst aan: “2022 heeft in het teken gestaan om de behoeften van jongeren in kaart te brengen. In 2023 wordt getracht deze behoeften om te zetten in concrete acties”. Alweer een mooie volzin van anderhalve regel. Kunt u ons nader deelgenoot maken van de behoeften die dus intussen in kaart zijn gebracht. En dan natuurlijk de hamvraag: welke concrete acties mogen we verwachten en via welk instrumentarium? Financiële risicobeheersing gemeente Simpelveld Tenslotte onze financiën. Zoals reeds aangegeven tijdens de commissievergadering van 18 oktober jongstleden, geeft de begroting 2023-2026 volgens SAMEN1 te weinig onderbouwende informatie om de financiële weerbaarheid en financiële positie van de gemeente goed te kunnen beoordelen. Hierdoor is het voor SAMEN1 niet duidelijk hoeveel financiële ruimte er bestaat om politieke initiatieven te financieren.

Zo heeft SAMEN1 in het verleden amendementen ingediend voor onder andere belastingverlaging en het mantelzorgcompliment, hetgeen werd afgewezen door de coalitie vanwege het ontbreken van financiële dekking binnen de begroting. Nadien bleek er wel financiële dekking aanwezig te zijn voor een extra wethouderszetel en het project ‘Gezonde basisschool’ van ruim € 1,2 miljoen. Hierbij ontvangen wij dus tegenstrijdige signalen en informatie vanuit het bestuur. Er wordt in de voorliggende begroting 2023-2026 onder andere gesproken over een “zeer gunstig weerstandsvermogen”, echter tegelijkertijd is er in het verleden veelvuldig aangegeven dat er geen ruimte is voor de bekostiging van laagdrempelige initiatieven van SAMEN1. Is er nu wel of geen sprake van een zeer gunstig weerstandsvermogen? Als dit er wel is, dan zouden deze broodnodige initiatieven ook gefinancierd kunnen worden. Daarbij vinden wij dat een zeer gunstig weerstandsvermogen, in tijden dat de burgers het zichtbaar zwaar hebben, niet passend is. Luister naar de burger en zet de middelen daar in waar ze op dit moment het hardst nodig zijn! Dat gezegd hebbende: Is weerstandsvermogen wel zo gunstig als het wordt gepresenteerd in de voorliggende begroting? Wij zien namelijk bepaalde sociale en economische ontwikkelingen niet terug in de begroting 2023-2026.

Denk hierbij aan een reële indexatie van prijzen en lonen, marktontwikkelingen op het gebied van energie, arbeidskrapte, demografische ontwikkelingen in relatie tot de WMO en de noodzaak tot externe financiering en bijbehorende rente. Tevens is uit de jaarrekening 2021 gebleken dat de gemeente ruim een miljoen structureel tekort kwam. Wij vragen derhalve nogmaals met nadruk om kritisch naar de opbouw van de begroting en weerstandscapaciteit te kijken en daarbij onze aanbevelingen mee te nemen, zodat bij de eerstvolgende BERAP ook voor eenieder duidelijk is wat het financieel kader is waarin politieke voorstellen kunnen worden ingediend. Tijdens de laatste commissievergadering middelen gaf het college zeer duidelijk te kennen dat de gemeente nu in een positie zit waarin goed geïnvesteerd kan worden. Gezien het huidige economische klimaat en de bovengenoemde onderschattingen in de begroting, lijkt het SAMEN1 verstandiger om iets behoedzamer te acteren. Help de burger waar nodig en maak even pas op de plaats voor wat betreft grote, dure projecten. Zoals een groot staatsman ooit zei: “We must consult our means rather than our wishes”.

Pagina 6 van 50

Verhelderende vragen De waarnemend burgemeester constateert dat er geen verhelderende vragen zijn. •

Algemene beschouwingen BurgerBelangen

Voorzitter, allereerst willen wij onze dank uitspreken aan het college en alle ambtenaren die hebben bijgedragen aan het opstellen van deze overzichtelijke en duidelijke programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026. Dank ook voor de schriftelijke beantwoording van de vragen die onze fractie naar aanleiding van deze begroting heeft gesteld. In de beschouwingen van 2021 gaven wij aan dat we door de Corona pandemie aan de vooravond van een enorme economische teruggang stonden. Dit zou kunnen leiden tot veel problemen binnen alle geledingen van de bevolking. Wie had ooit kunnen denken dat in vredestijd de wereld bijna tot stilstand zou komen. Dat gesprekken en het nieuws door één onderwerp zouden worden gedomineerd. Toch staan we na deze pandemie, welke ook nu weer de kop opsteekt, voor een volgende uitdaging? De oorlog in Oekraïne. Deze oorlog is een tragedie met groot menselijk leed en materiële schade. De oplopende geopolitieke spanningen en de militaire inval in Oekraïne leiden tot onzekerheid over het energieaanbod, wat zich vertaalt in scherpe verdere prijsstijgingen van olie en gas. Hierdoor zijn veel producten verder in prijs gestegen, wat tot uitdrukking komt in een hoge inflatie. Al met al is het economische beeld in korte tijd sterk veranderd.

Een van de gevolgen voor de gemeentelijk begroting 2023 is bijvoorbeeld dat we een bedrag van € 400.000 uit de algemene reserve moeten inzetten voor de stijging van de energiekosten. Bijzonder dat een gedeelte van de algemene reserve die ontstaan is uit de verkoop van de aandelen Essent nu wordt gebruikt voor de betaling van de energiekosten. Daarnaast bestaan er op nationaal niveau risico’s, zoals de arbeidsmarktkrapte en de stikstofproblematiek. Wij hopen dat de in de begroting opgenomen indexeringen voldoende zijn om de oplopende inflatie het hoofd te bieden, zodat in de programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026 de gevolgen van financiële risico’s door het sterk gewijzigde economisch beeld zo min mogelijk aan aanpassing onderhevig zijn. Positief is dat uit de herverdeling van het gemeentefonds blijkt dat dit voor onze gemeente geen structureel nadelige gevolgen voor de jaren t/m 2025 heeft. Echter risico’s blijven er toch nu de algemene uitkering in 2026 behoorlijk naar beneden wordt bijgesteld. In de afgelopen jaren heeft de gemeente verenigingen extra financieel ondersteund. Door de thans hoog oplopende inflatie blijft deze ondersteuning wat ons betreft noodzakelijk en dient deze voor zover mogelijk voortgezet te worden.

Daarnaast zijn wij van mening dat er extra financiële middelen vrijgemaakt moeten worden om te voorkomen/of in het geval dat verenigingen in zwaar weer komen. De reserve covid kan wat onze fractie betreft hiervoor ingezet worden. Voorzitter, ook de burgers van onze gemeente hebben te maken met een ongekend hoge inflatie. Dit zal gevolgen hebben voor de werkgelegenheid, inwoners met schulden en een toename van het aantal uitkeringen.

Pagina 7 van 50

De lokale lastendruk- waarmee we al ongunstig scoren- zal door de verhoging van onder andere de rioolheffing met € 43,80 niet verbeteren. In dit kader zijn wij voornemens een amendement in te dienen dat voorziet in een tegemoetkoming voor de stijgende kosten van de gemeentelijke heffingen. De effecten van de uitbreiding van de formatie-ter versterking van de organisatie- en uitvoeringskracht- is in deze begroting verwerkt. U werkt daarnaast aan een meerjarige visie en ontwikkelplan voor een toekomstbestendige organisatie. Wanneer denkt u dit aan de raad voor te leggen? In 2023 wordt er gestart met het opstellen van de strategische agenda 2023-2030. Een belangrijk richtinggevend document voor de toekomst van onze gemeente. Kunt u aangeven op welke wijze u invulling denkt te geven aan het betrekken van de relevante stakeholders bij het opstellen van deze visie. Ten aanzien van de aanpak van mensenhandel dient lokaal beleid vastgesteld te worden. Dit beleid wordt in samenwerking met de Zuid-Limburgse gemeenten opgesteld. Kunt u aangeven of- en in hoeverre dit beleid al is opgesteld? Voorzitter, ondanks de steeds wijzigende financieel-economische omstandigheden zijn wij van mening dat de plannen van I-Dop Bocholtz, de herinrichting van de ZLSM-omgeving en het Hulsveld, zoals die zijn opgenomen in het coalitieakkoord, onverkort moeten worden voortgezet.

Voorzitter, de invoering van de omgevingswet is- en dat niet voor het eerst-met een half jaar uitgesteld. Toch vinden wij het belangrijk om de voorbereidingen op deze wet conform de oorspronkelijke planning voort te zetten. In de raadsinformatiebrief van 28 september 2022 heeft u de raad geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek naar de technische kwaliteit van de voetbalvelden. Hiervoor is een projectgroep voetbal samengesteld waarin vertegenwoordigers van de gemeente, de drie voetbalverenigingen en de KNVB-zitting hebben. Het rapport over de voetbalvelden geeft aan dat de onderhoudstoestand van de velden te wensen overlaat en er (fors) geïnvesteerd moet worden om de velden te herstellen. Met de projectgroep voetbal is afgesproken een nader plan van aanpak op te stellen, waarin een aantal scenario’s worden uitgewerkt die betrekking hebben op de middellange en langere termijn. Dit plan van aanpak zou begin oktober in de projectgroep voetbal besproken en verder aangescherpt worden. Kunt u aangeven wat de feitelijke stand van zaken is op dit moment? Op het gebied van duurzaamheid en energie transitie staan wij de komende jaren voor grote uitdagingen om de gestelde opgaves te realiseren. In dat kader hebben wij een drietal vragen.

Is er al een reactie van de provincie ontvangen over ingediende zienswijze inzake de geplande windmolens? De transitievisie warmte 2.0 zou eind dit jaar opgeleverd worden, kunt u aangeven wat de actuele stand van zaken is in deze? Daarnaast zal de klimaatadaptie meer dan tot nu toe aangenomen aandacht dienen te krijgen. De wateroverlast afgelopen zomer heeft duidelijk gemaakt wat de gevolgen hiervan zijn. We zullen dus meer moeten vergroenen en minder verstenen om de klimaatadaptatie vorm te geven. Wellicht dat een project zoals “Ikgroenhet“ ook in onze gemeente uitgevoerd kan worden.

Pagina 8 van 50

Daarnaast zal er meer buffercapaciteit gerealiseerd dienen te worden om wateroverlast te voorkomen. Alle betrokken partijen dienen hierin samen te werken om de grote opgaven die er vanuit het klimaatakkoord liggen überhaupt te kunnen realiseren. Kunt u aangeven welke stappen er hier gezet worden? Om ervoor te zorgen dat de kernen meer uitnodigend worden en daarmee leiden tot meer tevredenheid zijn wij van mening dat er structureel meer aandacht nodig is voor het openbaar groen. Wij vinden dat er in de openbare ruimte meer dan tot nu toe gebruik gemaakt moet worden van bloeiende planten. Dit past beter in de groene gemeente die we willen zijn en zorgt voor een betere uitstraling. Zijn er inmiddels al concrete plannen om hier invulling aan te geven? Wij zien dat er veel jonge kinderen zijn die te weinig bewegen en te zwaar zijn gezien hun leeftijd. Het initiatief van de gezonde basisschool van de toekomst dat onlangs is ingezet door de gemeente juichen wij toe en heeft onze volledige steun. De deelname van de leerlingen aan de beweegschool in beide kernen is goed te noemen. Hoe is de voortgang bij het vinden van vrijwilligers voor de gehele invoering van de gezonde basisschool van de toekomst? Inmiddels is het mobiliteitsplan 2022-2032 vastgesteld. Hierin is onder andere het “30 km zone mits principe” een aandachtspunt.

Kunt u aangeven wanneer de feitelijke uitvoering van dit specifieke punt gaat plaatsvinden? Voorzitter, wij vragen meer aandacht en controle bij werkzaamheden door Nutsbedrijven. Regelmatig worden deze werkzaamheden niet goed opgeleverd waardoor de veiligheid en kwaliteit in het geding is. Eindcontrole door de gemeente en bij gebreken aanspreken van uitvoerende partijen levert ons inziens meer winst op dan de extra kosten die hiermee gepaard gaan. De dagen beginnen te korten, de wintertijd gaat weer in. Het helpt dan niet dat de verlichting op verschillende plekken in onze gemeente niet goed werkt. Met het oog op de veiligheid voor onze burgers vragen wij een snelle oplossing van dit probleem. De gemeentelijke Woonvisie en het hieraan gekoppelde uitvoeringsplan worden momenteel opgesteld. Hierin dient er ons inziens vooral aandacht te worden besteed aan voldoende huisvesting voor onze inwoners en dan met name voor de doelgroepen starters en senioren. Het kan niet de bedoeling zijn dat deze groepen burgers tussen wal en schip blijven vallen en noodgedwongen elders hun heil moeten zoeken. Iedereen heeft immers recht op een passende woning. In dat kader zijn wij blij met de herontwikkeling van de Schilterstraat, het gebied Muyrers & Wijnen en dat de ontwikkeling van Schoolstraat 30 nu eindelijk vorm krijgt met de 47 geplande huur appartementen.

Wel zouden wij hier graag zien dat er een goede verdeling van zowel sociale- als middenhuur gerealiseerd wordt. Kunt u aangeven of er met de ontwikkelende partij hierover vaste afspraken gemaakt kunnen worden? De huisvestingswet biedt gemeenten de mogelijkheid om in een huisvestingsverordening regels vast te leggen over de toewijzing van woningen. Ziet het college mogelijkheden op deze manier eigen inwoners voorrang te geven bij het toewijzen van woningen? Voorzitter, tot slot onze fractie wil vooruit kijken en er de schouders onder zetten, met zijn allen. Zoals het spreekwoord luidt “alleen gaat sneller maar samen komen we verder”.

Pagina 9 van 50

Verhelderende vragen De heer Weijers (S1) verwijst ernaar dat inmiddels bekend is dat de Omgevingswet weer wordt uitgesteld met een half jaar. BurgerBelangen geeft aan dat de oorspronkelijke planning voortgezet moet worden. De heer Weijers (S1) wil graag weten hoe BurgerBelangen zich dat voorstelt en wat daarmee bedoeld wordt. Het probleem waarom de voortgang stokt is namelijk dat de ICTprogrammering niet in orde is. BurgerBelangen wil doorgaan met de majeure projecten. De heer Zwanenburg (S1) informeert naar de reden hiervoor. De heer Spirk (BB) antwoordt dat BurgerBelangen ook begrepen heeft dat het uitstel van de Omgevingswet te maken heeft met de digitale verwerking. Echter, wat gedaan kan worden (in de zin van wat op de stapel ligt) kan in elk geval afgerond worden. De insteek is: niks laten liggen en verdergaan met wat gedaan kan worden. De heer Spirk (BB) licht toe dat de majeure projecten zijn ingezet en dat BurgerBelangen wil dat deze projecten zover mogelijk voltooid worden. Als deze projecten worden stopgezet, blijven ze liggen en worden ze waarschijnlijk niet meer afgemaakt. •

Algemene beschouwingen Leefbaar Simpelveld

Onze samenleving staat voor grote uitdagingen. De zorgen over de pandemie zijn verdrongen door de energiecrisis, de hoge inflatie en ernstige bezorgdheid over de groeiende armoede. Onze gemeente moet zich in deze situatie positioneren als een overheid die staat voor de eigen inwoners. Uiteraard doen wij hopelijk ruimhartig mee aan het verstrekken van de energietoeslag, stimuleren we onze burgers gebruik te maken van de Parkstad-Energieknip, maken we echt werk van het stimuleringsfonds en kijken we ook naar de ondernemers die vanwege de hoge eis van 12,5% geen steun krijgen van de landelijke overheid. De omstandigheid dat sommigen wel en anderen geen vast energiecontract hebben, maakt de situatie ondoorzichtig. Oplossingen worden alleen met maatwerk bereikt in de hoop dat ieders kansen weer gelijk gaan worden. We kijken uit naar de resultaten van het afgesproken onderzoek. Inmiddels is duidelijk dat de Omgevingswet minimaal 6 maanden later van kracht gaat worden. Welke gevolgen heeft dit voor ons? Mogelijk zal de opbrengst van de legeskosten licht hoger zijn dan nu geraamd, maar dat is een detail in het geheel. Volgende maand presenteert u de nieuwe legesverordening. Wij vragen u de financiële barrières te verlagen bij bouwplannen die duurzaamheid en vergroening dienen. Dat kan door bij het plaatsen van b.v. een warmtepomp een genormeerd bedrag te tellen, b.v.

1500 euro in plaats van de werkelijke bouwsom en de legeskosten te maximeren op een vast laag bedrag. Alles wat de energie- en warmtetransitie bevordert, moet immers gestimuleerd worden. Wij hebben kennis genomen van het onderzoek naar de voetbalvelden. Gebleken is dat de verenigingen terecht aan de bel hebben getrokken. Bij aanleg en onderhoud van de velden is niet optimaal gepresteerd, diverse inhaalslagen zijn nu nodig. Het monitoren van het onderhoud is een must. Het is schokkend te lezen dat onderhoud van de drainage uitgevoerd is buiten kennis van de verenigingen. Diverse ingrepen kunnen op korte termijn tot een verbetering leiden, bestendige verbetering zal tijd en geld vergen. Wordt de aanleg van een kunstgrasveld in overweging genomen zodat er maximale speelgarantie is? Recent hebben wij ingestemd met uitbreiding van de personele formatie. De arbeidsmarkt is behoorlijk gespannen en het moet prioriteit 1 zijn om de formatie niet alleen kwantitatief maar ook kwalitatief op niveau te brengen. Wij zijn bezorgd over deze situatie, niet in het minst omdat de sociale veiligheid binnen de gemeente onderwerp van gesprek is.

Pagina 10 van 50

Medewerkers aantrekken en behouden is een opgave voor een kleine gemeente. Betrokkenheid, onderling vertrouwen en een open cultuur zijn bestaansvoorwaarden voor een gezonde kleine organisatie. Jong talent aantrekken, opleiden en coachen zal bijdragen aan onze toekomstbestendigheid. Vanuit de WOZL worden geen nieuwe medewerkers meer gedetacheerd bij onze gemeente, simpel omdat de toestroom naar de WOZL stopt. Toch zijn er nog steeds mensen die geholpen zouden zijn met een beschermde werkomgeving bij de gemeente. Door jaarlijks twee personen, b.v. jongeren met een Wia-status, aan te trekken, bieden wij hen kansen op een volwaardige arbeid. Wij willen voorkomen dat de ontwikkeling van de Gezonde Basisschool gaat stagneren. Wij vinden dat niet alleen de school maar ook de overheid verantwoordelijk is voor het aantrekken van voldoende vrijwilligers. Wij vragen een grotere inzet om de trendbreuk te realiseren. Wat ons betreft moet het project met ingang van het nieuwe schooljaar volledig uitgerold zijn. Kunt u toezeggen dat u de werving meer gaat ondersteunen? Woningbouw in onze gemeente is slechts sporadisch aan de orde. Vorig jaar november hebben wij opgeroepen eenpitters te realiseren en te kijken naar woningbouw op diverse akkers binnen de komgrens. De locatie De Nachtegaal kunnen we hier aan toevoegen.

Wij roepen het college op om de aangedragen mogelijkheden te ontwikkelen en met de provincie af te stemmen, zodat in 2024 gestart kan worden met bouwen. We weten dat we eigenaren niet kunnen dwingen, maar de locatie aan de Nijswillerweg ligt nog steeds braak en wacht op ontwikkeling. Wat is hier de stand van zaken? Wat betreft onze sociale dienst werken wij samen met Onderbanken en Voerendaal in ISD Kompas. Een gemeenschappelijke regeling is gebaat bij eenduidige uitvoering. Binnen deze GR is dat niet volledig het geval. De vergoeding die deelnemers aan de VGZ-Limburgpolis krijgen, is niet uniform en is voor verzekerden uit Onderbanken en Voerendaal eens zo hoog. Buiten kijf staat dat deze polis duur is voor betrokkenen, maar desalniettemin goed voor mensen met veel zorgkosten. Ook onze deelnemende inwoners zijn gebaat bij een hogere compensatie. Dit jaar ontvingen 62 inwoners uit Simpelveld een bedrag van € 7440. Gelijktrekking van de vergoeding zou eenzelfde bedrag kosten. Binnen de begroting moet deze ruimte ons inziens gevonden kunnen worden. Bent u bereid in de toekomst eenzelfde bedrag te vergoeden als onze collega’s binnen Kompas? Het bevreemdt ons dat de heffingsmaatstaf voor de WOZ, de artikel-12-norm niet bekend heet te zijn. Vorig jaar om deze tijd konden wij 0,1800% vermelden en aangeven dat wij met onze heffing lager uit zouden komen dan die norm. De tekst op blz.

97 van de Begroting geeft aan dat er niet of nauwelijks sprake zal zijn van onbenutte belastingcapaciteit. Wij hechten aan duidelijkheid: is het nu wel óf niet? Het stroomverbruik openbare verlichting zou –als de cijfers kloppen- fors gestegen zijn. Dit kán niet het geval zijn na de aanmerkelijke afname in eerdere jaren. Wat is het resultaat van uw navraag? Leefbaar Simpelveld dankt tot slot alle betrokkenen voor de zorg en aandacht die is besteed aan het samenstellen van deze Programmabegroting. Verhelderende vragen Leefbaar Simpelveld zegt dat de gezonde basisschool van de toekomst voor de aanvang van het komend schooljaar volledig uitgerold moet zijn. De heer Weijers (S1) informeert ernaar wat er gebeurt als dat niet het geval is.

Pagina 11 van 50

De heer Ortmans (LS) antwoordt dat de scholen tot nu toe zelf aan de lat stonden voor het werven van vrijwilligers, wat moeilijk bleek. Leefbaar Simpelveld vraagt met name aan het college om de scholen daarin te ondersteunen en ervoor te zorgen dat de vrijwilligers er wel komen. Mocht dat ook niet lukken, dan zal gekeken moeten worden of nog andere stappen kunnen/moeten worden genomen. Wat dat zou moeten zijn weet de heer Ortmans (LS) op dit moment ook niet. •

Algemene beschouwingen CDA

We kunnen wel stellen dat 2021-2022 een welbewogen jaar was. Onze complimenten gaan uit naar iedereen binnen de organisatie die met vele handen goed werk hebben verricht en zodoende alles in goede banen hebben geleid. Complimenten geven daar waar ze verdiend zijn, is altijd op z’n plaats. Ook mooi dat het mantelzorgcompliment in 2022 gerealiseerd gaat worden. De stille krachten zijn vaak de meest waardevolle. Veranderingen binnen de organisatie hebben effect op alle medewerkers en vragen om inspanningen. Een nieuwe waarnemend burgemeester, verkiezingen met als gevolg een andere setting van College, Commissie- en Raadsleden, een nieuw Coalitieakkoord en met als klap op de vuurpijl een gestart onderzoek naar interne veiligheid op de werkvloer. Het jaar 2022-2023 staat dus in het teken van het optimaliseren van de ingeslagen weg. Kortom voldoende uitdagingen voor het College en het ambtelijk apparaat. Burgerparticipatie staat binnen het huidige college hoog op de agenda. Een mooi voorbeeld is de recentelijk gepubliceerde oproep aan alle grondeigenaren om eventueel een Levensbomenbos te faciliteren dan wel de burgers op te roepen om alle ideeën omtrent een Levensbomenbos aan te dragen. Hou deze koers vast van open en duidelijk communiceren. Alsmede de ruime reactietijd om te reageren. Het CDA Simpelveld-Bocholtz is ook zeer tevreden over de vernieuwde gemeentelijke website.

Immers deze is voor personen met een beperking en laaggeletterden goed toegankelijk. En daarnaast mooi en overzichtelijk. Fijn dat het nieuwsitem direct in beeld komt en de inhoud van het huidige bericht: vanaf 1 november jl. Vrije inloop op maandagochtenden én thuis een afspraak maken via de website. Mooi dat dat weer kan na alle Corona perikelen. Het was, is en blijft van belang dat we alle lagen van de bevolking kunnen bereiken. Een livestream is een goed voorbeeld om de jeugd beter te bereiken en ook enthousiast te maken om politiek betrokken te zijn. Immers waarom is een livestream wel mogelijk in de gemeenten Meerssen, Maastricht, Heerlen en bijvoorbeeld gemeente Kerkrade en niet bij ons? Dat kan toch wel anders, toch? Mee luisteren, mee denken en mee praten, zijn essentiële ingrediënten voor een goed onderbouwd beleid. Op deze wijze kan de gemeente wellicht nog beter aan de behoeftes van de burgers, verenigingen en ondernemingen voldoen. Er zou altijd de mogelijkheid moeten zijn om burgers te kunnen horen. Ook tijdens Raadsvergaderingen. Daar bent u het toch mee eens? De jeugd heeft de toekomst. Vroegtijdig de jeugd betrekken wat er speelt en leeft binnen de gemeente, is een goed begin. Een goed begin, is het halve werk. Daarom zou een jeugdraad binnen de gemeente Simpelveld toegevoegde waarde kunnen hebben.

Een jeugdraad is een vertegenwoordiging door kinderen van 10 t/m 16 jaar en vertegenwoordigen hun eigen dorpsbuurten. Zij zijn een serieuze gesprekspartner van de gemeente en gaan in dialoog over belangrijke items die bij hen spelen. Daarnaast worden zij actief betrokken bij formele openingen.

Pagina 12 van 50

Een Jeugdraad kan relatief eenvoudig een verlengstuk zijn van alle reeds bestaande projecten, zoals ontbijt met de burgemeester, de klassenhoofden/-vertegenwoordigers van de basisscholen en de deelnemers van groep 8 aan het spel ‘Democracity.’ Het voordeel van een Jeugdraad is dat er meer interactie is met de Raad. Hoe staat het college hier tegenover? Dit alles vraagt ook weer extra inspanning binnen de totale organisatie. Het CDA Simpelveld-Bocholtz is verheugd dat er extra budget komt om op korte en lange termijn de werkdruk aan te pakken. Met de kerst voor de deur, worden al voorbereidingen getroffen om het personeel een extra blijk van waardering te geven. Mooi dat op de voorgrond de ondernemers al benaderd zijn om te inventariseren of zij ook dit jaar deelnemer zijn van de kerstvoucher. Op deze manier wordt #ikkooplokaal ondersteund en lokale ondernemers gewaardeerd. Hopelijk ook met de unaniem aangenomen motie om via een voucher de burgers een steuntje in de rug te geven in deze moeilijke financiële tijd. We ervaren met z’n allen dat ook de middenstand het steeds moeilijker krijgt en daarom vraagt het CDA Simpelveld-Bocholtz om extra zorg en oog te hebben voor deze ontwikkeling. Kan de gemeente Simpelveld naast de minima inkomens ook de middeninkomens tegemoet zien in de energierekening? We zien dat diverse gemeenten boven op de landelijke regelingen tegemoetkomen doen.

Kan de gemeente onderzoeken welke aanvullende mogelijkheden voor de middenstanders en overige kwetsbaren er zijn? Immers de hoge inflatie heeft grote gevolgen voor de koopkracht. Welke financiële mogelijkheden dan wel faciliterende mogelijkheden zijn er naast bijvoorbeeld de Parkstad-Energieknip? Volgens de Participatiewet moeten mensen zelf de Inkomenstoeslag aanvragen, echter kan de gemeente of doet de gemeente deze toeslag ook al automatisch verstrekken aan mensen welke drie jaar of langer in de bijstand zitten? Dit om een betere klanttevredenheid te kunnen bieden. Voorzitter, we willen op deze plek nog een keer onze complimenten uitspreken voor de fraaiheid van het nieuw ontwikkelde centrum in Bocholtz. Natuurlijk zijn er zaken die anders hadden gekund, maar verschillende opvattingen zullen er altijd zijn bij een project van een dergelijke grootte. Er zijn nog meer zaken waar we trots op zijn dat de gemeente Simpelveld die op zijn conto mag schrijven. Al jaren staat de gemeente in de top van de veiligste gemeenten van Limburg. Dat kan ook niet anders, want veiligheid staat hoog in het vaandel van het gemeentebestuur.

Jammer vinden we het wel dat er in Simpelveld al een hele tijd nagedacht wordt over bodycams voor de boa’s, en dat dit project maar niet van de grond lijkt te komen, terwijl het dragen van een bodycam door boa’s in andere gemeenten al lang tot de standaard behoort. Gaat hier in Simpelveld op korte termijn verandering in komen? Een ander punt van fysieke veiligheid is het thema wateroverlast door klimaatverandering. We begrijpen de complexiteit van dit probleem, weten dat dit de aandacht heeft van het college, maar hebben hierbij toch een, in onze ogen, vrij eenvoudige vraag: “Wat is de stand van zaken aangaande de zandzakken die verstrekt zouden worden bij wateroverlast. Liggen deze op een plaats die goed bereikbaar is als er een vloedgolf komt?” Mocht dat niet zo zijn, dan zouden wij graag zien dat daar op zeer korte termijn verandering in komt. Ook het volgende onderwerp valt ons inziens onder fysieke veiligheid van de bewoners: Het toestaan van een tankstation pal naast reeds bestaande bebouwing, en op korte afstand van een nieuw te bouwen appartementencomplex. Het CDA pleitte vorig jaar ervoor om dit tankstation te verplaatsen en de ondernemer goed te begeleiden met een succesvolle transitie naar een plek buiten de kern van Simpelveld.

Pagina 13 van 50

Inmiddels ligt het tankstation, weer, een jaar leeg, en weet niemand wanneer en welke activiteiten de eigenaar op deze locatie gaat ondernemen. Wat zijn de verwachtingen van het college aangaande de verdere ontwikkeling van de gehele zuidzijde van de Markt? Het liefst hadden wij gezien dat de hele zuidzijde in een keer aangepakt zou worden, maar omdat de plannen voor nieuwbouw op de locatie Muyrers-Wijnen reeds in een vergevorderd stadium zijn, zal dit niet meer kunnen. Nog is het niet te laat om het tankstation en het deel tussen de nieuwbouw appartementen in een vroeg stadium mee te nemen in de plannen. Kan het college toezeggen dat zij werk maken van deze, in onze ogen, ongewenste situatie in de dorpskern? De integrale controle die op 23 september heeft plaatsgevonden, waarbij diverse panden gecontroleerd zijn, vinden wij lovenswaardig. De situatie die ontstaat doordat sommige panden door een te groot aantal arbeidsmigranten als slaapplaats gebruikt worden, veroorzaakt veel overlast, en is in enkele gevallen uiterst onveilig te noemen. Gaan er in de nabije toekomst nog meer controles plaatsvinden, en gaat het college deze situatie op andere manieren aanpakken? De woningmarkt verkeert landelijk gezien in een crisis. Er is een tekort aan woningen in alle segmenten. Ook in onze gemeente is dat het geval.

Er wordt hard gewerkt om de problemen het hoofd te bieden door het ontwikkelen van nieuwe plannen. De beschikbare bouwruimte is krap. Daarom is het van belang dat we de plaatsen waar gebouwd kan worden goed benutten, en daarbij spaarzaam omgaan met het groene karakter van de buitengebieden. Kleinere woningen, Tiny Houses, zijn op dit moment zeer in trek. Ze gaan als de spreekwoordelijke broodjes over de toonbank. Je kunt meer woningen bouwen op de beperkte ruimte, en deze woningen zijn over het algemeen zeer energie-efficiënt. Het aanwijzen van een locatie waar deze woningen gebouwd kunnen worden, en het creëren van gunstige voorwaarden voor de bouw van deze woningen door het college vinden wij op zijn minst het overwegen waard. Wat is de visie van het college in dezen? Wat doen we met de ontwikkeling van het gebied gelegen aan het voormalige zwembad en welke vooruitgang is hier te melden? Wat zijn de zogenaamde inbreidingsplannen? Op dit moment zijn er vluchtelingen uit Oekraïne gevestigd in huize Loreto. Wat wordt de structurele bestemming van huize Loreto? Zijn er naast de huidige plannen mogelijkheden voor een gedeeltelijke invulling van het pand naar voorbeeld van “Parc Imstenrade”? Ook deze invulling lijkt ons overeen te komen met de wensen van de congregatie van het “Arme kind Jezus”.

Gaat het college nog een keer een goed gesprek aan met de zusters om te overleggen over deze mogelijkheid? We begrijpen dat de gemeente geen eigenaar is van het pand, maar als deze impasse niet doorbroken wordt, ligt er wel een groot gebouw in de gemeente dat slecht onderhouden is, afbreuk doet aan de mooie omgeving en tot gevaarlijke situaties kan leiden. Het voormalige zorgcentrum aan de Schoolstraat in Bocholtz wordt voor een deel verbouwd tot levensloopbestendige appartementen. Chapeau voor het feit dat er eindelijk beweging in deze langslepende kwestie zit, maar hoever zijn de plannen op dit moment. Wordt er bij alle bouwplannen in de gemeente gebouwd voor alle sectoren? Een veel gehoord probleem is de midden-sector die lijkt te worden vergeten. Zij die een te hoog inkomen hebben voor de sociale woningbouw, maar te weinig verdienen voor de duurdere huurwoningen lijken aan de kant te staan en zien hoe er voor hun geen woningen beschikbaar zijn. Hoe wordt deze kloof in de toekomst aangepakt?

Pagina 14 van 50

Aan het einde van onze beschouwingen moet er volgens goed CDA-gebruik natuurlijk een stukje verduurzaming aan de orde komen. Geen vrees: we gaan hier niet, volgens een ander gebruik, weer de hele RES doorspitten. De plannen voor het eerder genoemde levensbomenbos, een motie die unaniem werd aangenomen door de raad, zijn in een vergevorderd stadium. Een mooie stap in de goede richting naar een klimaat-neutrale gemeente. Ook waren we zeer verheugd te vernemen dat Vattenfall openbare laadpalen gaat plaatsen. We hopen dan ook dat hier snel schot in de zaak komt. Jammer vinden we het dat er niet in het overleg met Vattenfall en horecazaken besloten is om laadstations voor fietsers te plaatsen. Het zou in onze ogen een goede zaak zijn om op deze manier het fietsen te stimuleren, het milieu te sparen, en de parkeerdruk te verminderen. Gaat u hier nog over in overleg met de diverse partijen? En tot slot: Natuurlijk zijn we zeer verheugd dat er door onverwachte omstandigheden, voorlopig, geen windturbines komen op korte afstand van de bebouwing. We hopen dat dit ook zo blijft. Voorzitter, voldoende uitdagingen, maar zeker ook kansen om samen op te pakken. Verhelderende vragen Het CDA geeft aam dat het jaar 2022-2023 in het teken staat van het optimaliseren van de ingeslagen weg. Mevrouw Honings (S1) vraagt wat bedoeld wordt met de ingeslagen weg.

Ook wordt gezegd dat er natuurlijk zaken zijn die anders hadden gekund bij het ontwikkelen van het centrum in Bocholtz. Mevrouw Honings (S1) verzoekt concreter aan te geven welke zaken precies bedoeld worden. Mevrouw Vanhommerig (CDA) verwijst voor het optimaliseren van de ingeslagen weg naar het coalitieakkoord 2022-2026 “verbindend duurzaam verder bouwen”. Daarin staan veel items die opgepakt zijn en waar de komende periode verder aan gebouwd gaat worden. De heer Van Kerkvoort (CDA) licht toe dat “zaken die anders hadden gekund bij I-Dop” als algemene opmerking bedoeld is. Men hoort dat er mensen zijn die het één iets minder fraai gelukt vinden dan het ander. Zo zijn er bijvoorbeeld klachten over het waterspel voor de voormalige bibliotheek. •

Algemene beschouwingen Lokaal Actief

Het houden van algemene beschouwingen bij een begroting is een moment waarop je, naast een visie op de toekomst, even terugkijkt naar het verleden. Het afgelopen jaar is, niet verrassend, een inspannend jaar geweest voor de gemeentelijke organisatie. We hebben te maken gehad met coronamaatregelen, een grote werkdruk, een nieuw college, een waarnemend burgemeester, een nieuwe raad en een nieuw coalitieakkoord. Op deze plaats willen wij, als Lokaal Actief, onze waardering uitspreken voor de manier waarop het ambtelijk apparaat met deze uitdagingen is omgegaan. Tevens dank aan het college en de ambtelijke organisatie voor de goed verzorgde en helder leesbare begroting 2023 en de daaraan gekoppelde meerjarenramingen. Tevens onze dank voor de beantwoording van de door onze fractie gestelde schriftelijke vragen in de eerste termijn Het realiseren van de daarin genoemde ambities valt of staat met een sterke gemeentelijke organisatie. Wij willen een gemeente zijn die servicegericht is naar haar inwoners en denkt in mogelijkheden. Voldoende actuele expertise in huis en personeelsbeleid dat gericht is op behoud van medewerkers en het werven van nieuw geschikt personeel is hierbij van belang.

Pagina 15 van 50

Op korte termijn zal bureau Berenschot verslag uitbrengen over hoe de sociale veiligheid op de werkvloer wordt ervaren en een ‘kijk op de toekomst’ gericht op de totale organisatie. De uitkomst zal mede bepalen hoe onze gemeentelijke organisatie ervoor staat en welke consequenties/ investeringen in personele zin aanvullend mogelijk noodzakelijk zijn. Dit is door u reeds onderkend in uw voorstel aan onze raad d.d. 6 september jl. waarin u voorstelt een investering te doen ad. € 806.500 teneinde de basis qua personeel op orde te krijgen, om de hoge werkdruk te ontlasten. Samen met een extra verruiming van de personeelsreserve. We zijn er echter nog niet. Het behoud van zelfstandigheid betekent naar onze mening een continue investering in het borgen en versterken van onze organisatie. Waakzaam zijn en blijven is voor onze fractie dan ook pure noodzaak in het belang van ons personeel maar ook met het oog op de toekomstige ontwikkelingen m.b.t. duurzaamheid, stikstof- en energieproblematiek. Tel daar nog maar eens bij de op (zonder uitputtend te willen zijn) veranderingen die er staan aan te komen m.b.t.

de omgevingswet, woningbouw, klimaat, energietransitie, de opgaven in het sociaal domein, zorg en veiligheid, modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, en verdere, wellicht nu nog niet te voorziene opgaven, en het hoeft geen verder betoog dat daarbij ook de menskracht hoort die al deze ontwikkelingen zal moeten doorvoeren in beleid en uitvoering. We zullen dus tijdig en adequaat moeten inspelen op deze veranderingen. Meneer de voorzitter, ook dit jaar presenteert het college weer een sluitende meerjarenbegroting, waarin zoveel mogelijk rekening is gehouden met eerder genoemde factoren als gestegen energieprijzen, inflatie, indexatie etc. Of de geraamde percentages en bedragen voldoende zijn is moeilijk te voorspellen. Om de begroting sluitend te krijgen neemt u een hap van € 725.000 uit de algemene reserve. Of dit bedrag op termijn volledig teruggestort kan worden, is nog maar de vraag. Lokaal Actief vraagt zich dan ook af of met de ene hand uitgeven en met de andere terugpakken wel mogelijk is? U presenteert dan wel een meerjarig sluitende begroting, maar er worden ook een aantal risicofactoren benoemd zoals o.a. de meerkosten voor jeugdzorg, structurele herverdeling van het Gemeentefonds, de alsmaar stijgende energiekosten en ga zo maar door.

Ons inziens moeten wij ons dan ook niet te snel rijk rekenen, want als iets niet verloopt conform inschatting is er toch sprake van een fragiele basis. Meneer de voorzitter, de samenleving heeft te maken met een enorme druk. Corona steekt weer de kop op, de oorlog in Oekraïne, de daaruit voortvloeiende gestegen energieprijzen, de inflatie en de maatschappelijke onrust n.a.v. het stikstofdossier. Dit zorgt bij onze inwoners voor veel onzekerheid, omdat we maar weinig invloed hebben op deze zaken. Het betekent voor ons als gemeenteraad, verantwoordelijkheid nemen voor die zaken waar wij wèl invloed op hebben. In onze overtuiging betekent dit dat wij moeten zorgen voor een krachtige plattelandsgemeente waar het goed wonen en leven is, in een fijne en veilige leefomgeving. Waarin een sterk voorzieningenniveau, een stabiel verenigingsleven en het midden- en kleinbedrijf bijdragen aan behoud van leefbaarheid van onze dorpen en kernen. Waar voldoende mogelijkheden zijn voor bedrijven, ook onze agrarische bedrijven, om door te ontwikkelen tot toekomstbestendige ondernemingen. Maar bovenal waar voldoende woningaanbod is met name koop- en socialehuurwoningen, zodat jongeren, gezinnen, ouderen (en iedereen die dit wil) in zijn eigen dorp of binnen de gemeente kan blijven wonen in een passende woning.

Een gemeente waar aandacht is voor de sociale cohesie, de zorg voor elkaar, waarin iedereen ‘meegenomen’ wordt en niemand er alleen voor staat! Onze twee kernen vormen de pilaren van onze gemeente. Nieuwbouw is belangrijk voor de vitaliteit van die kernen, al zal de realisatie van nieuwbouwplannen moeilijk genoeg zijn. We hebben immers nauwelijks of geen grondposities meer en zijn voor grotere bouwplannen afhankelijk van ontwikkelaars.

Pagina 16 van 50

U stelt dat bij “ruim baan voor goede woningbouwplannen“ de juiste woningen voor de juiste doelgroep op de juiste locaties kunnen worden gerealiseerd. We hopen dat deze beleidsregel in de toekomst nog veelvuldiger zal worden toegepast. We kijken uit naar de geactualiseerde woonvisie die in Q1 2023 aan deze raad zal worden aangeboden. Bij de diverse gemeenten is de roep om eigen burgers bij woning- toewijzing voorrang te verlenen in de media duidelijk hoorbaar. Hoewel deze kwestie al eerder onderwerp van discussie is geweest, is dit thema nu weer actueel. Graag uw visie in deze. Meneer de voorzitter, we maken gebruik van ambtelijke werkgroepen op bepaalde veelomvattende dossiers als duurzaamheid en de omgevingsvisie. Lokaal Actief is een sterk voorstander van deze beeldvormende en adviserende manier van werken. Wij pleiten ervoor om deze werkwijze voort te zetten bij dossiers als aanpak van klimaatverandering of het stikstofdossier. Tot nog toe hebben wij echter nog nauwelijks gebruik gemaakt van kennis in de samenleving. Vraag ervaringsdeskundigen voor zover bekend binnen de gemeente om eens aan te schuiven. Kennis vanuit de ambtelijke organisatie is wat ons betreft een goede basis maar als anderen nog iets kunnen toevoegen, kan dit niet alleen de ambtelijke organisatie ontlasten maar zou dit ook kunnen bijdragen aan een nog beter advies aan het college.

Vraag aan het college: Hoe denkt u over deze werkwijze en kunt u met voorstellen hierover komen? Wij denken niet dat het nu nodig is om een motie in te dienen, een toezegging is wat ons betreft al voldoende. Lokaal Actief vindt goede sportvoorzieningen binnen onze gemeente belangrijk. De verenigingen zijn een fundament van de samenleving en wij willen dat sporten in Simpelveld zoveel mogelijk gestimuleerd wordt. Daar hebben wij sterke verenigingen en adequate buiten- en binnensportvoorzieningen voor nodig. Naast onderhoud kan tegelijkertijd gekeken worden naar verdere verduurzaming. Wij hebben gezien dat verenigingen in de voorbije jaren hebben geworsteld met dalende inkomsten o.a. door corona of anderszins. In deze hectische tijd waarin we leven volgt de ene crisis de andere op. Nu zijn het de gestegen inflatiekosten en aflopende energiecontracten die bij veel verenigingen tot problemen lijden. Hoewel wij ervan overtuigd zijn dat we niet alle nood kunnen oplossen, wil Lokaal Actief de verenigingen, onder nader door het College te bepalen voorwaarden, ondersteunen. Wellicht komen er nog financiële ondersteuningsmaatregelen vanuit de Rijksoverheid om ook sport en cultuur te ondersteunen. Toch vragen we u om attent te zijn zodat de door ons zo gekoesterde sociale cohesie in stand kan blijven.

Verhelderende vragen De heer Honings (S1) heeft met deze vraag gewacht tot alle algemene beschouwingen waren voorgelezen. Hij hoort bij alle fracties de oproep met betrekking tot de noodzaak voor woningbouw en vraagt aan alle fracties of ze dan ook open staan voor een actiever grondbeleid door de gemeente Simpelveld. De waarnemend burgemeester begrijpt de rode draad die de heer Honings (S1) herkent. Echter, dit is geen verhelderende vraag, maar een inhoudelijk punt waarover tijdens het debat gediscussieerd moet worden. De waarnemend burgemeester vraagt of de fracties de aangekondigde moties en amendementen nu willen indienen zodat daar tijdens de schorsing over gesproken kan worden, of dat de fracties eerst de reactie van het college willen afwachten en die input willen meenemen. De fracties geven unaniem aan eerst de reactie van het college af te willen wachten, alvorens de moties en amendementen in te dienen. De waarnemend burgmeester schorst vervolgens de vergadering.

Pagina 17 van 50

Na heropening van de vergadering reageren de portefeuillehouders op de algemene beschouwingen van de fracties. •

Reactie waarnemend burgemeester naar aanleiding van de algemene beschouwingen

Beantwoording vragen SAMEN1 Er worden opmerkingen gemaakt met betrekking tot het weerstandsvermogen (waar tijdens de commissievergadering ook zeer ruim aandacht aan is besteed). Kort samengevat komt het erop neer dat de stelling van SAMEN1 is of met alle onzekerheden die er zijn in de huidige positie, de opbouw van het weerstandsvermogen voldoende is om toekomstige risico’s in voldoende mate op te vangen. De waarnemend burgemeester denkt dat dit enerzijds een objectief verhaal kan zijn als gekeken wordt naar kengetallen, maar die kengetallen zijn niet alles. Als bijvoorbeeld het weerstandsvermogen uitgedrukt wordt in een schema met de ratio dat de gemeente veilig is, is subjectief en ook geen garantie. Het is juist het vinden van een balans (kijkend naar het komend jaar en de meerjarenraming) om met de wetenschap van nu zo goed mogelijk te proberen om te anticiperen op het vinden van een goede balans tussen enerzijds zo goed mogelijk voorbereid zijn op risico’s die kunnen gaan komen en anderzijds om de gemeente niet financieel op slot te gaan gooien. Iedereen wil toch doorgaan, zeker met betrekking tot een aantal activiteiten die al weggezet en lopende zijn, maar ook met het bieden van ruimte voor nieuwe initiatieven of aanvullingen die vanuit de raad zullen komen.

Of die balans goed is en dit garantie biedt voor de toekomst zal de waarnemend burgemeester nooit durven te beweren. Wat hij wel durft te beweren is dat de balans die gezocht is tussen de reserves en wat in de begroting is meegenomen, voldoende is. De waarnemend burgemeester benadrukt dat het college niet zomaar risico’s op de gemeente laat afkomen zonder daarop te anticiperen. Zo zijn bijvoorbeeld de GR-en geïndexeerd, is geanticipeerd op de energiestijgingen, hebben bijstellingen plaatsgevonden op diverse budgetten op basis van actuele informatie, zijn loonkosten meegenomen (of dat conform de realiteit is, is niet bekend omdat de discussies hierover nog lopen). Ook bij de investeringsprogramma’s is er rekening mee gehouden dat de komende tijd indexaties moeten plaatsvinden. De waarnemend burgemeester benadrukt nogmaals dat daarover gediscussieerd kan worden. Er zijn ook gemeenten die wat voorzichtiger budgetteren en gemeenten een beleidsarme begroting presenteren. Wat goed is, weet de waarnemend burgemeester ook niet, maar hij is wel een stellige verdediger van de begroting zoals die nu voorligt. Het is aan de raad om daar iets van te vinden en om eventuele bijstellingen aan te brengen.