9. Bijlage 2 Jaarrekening 2020 VRZL.pdf

Totaal vaste activa VLOTTENDE ACTIVA

Vorderingen Vorderingen op openbare lichamen Te vorderen BTW Overige vorderingen Waarborgsommen Rekening-courant met het Rijk Rekening-courant met niet financiële instellingen Overlopende activa

Liquide middelen Liquide middelen

27

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Passiva

31-12-2020

31-12-2019

Reserves Algemene reserve Bestemmingsreserves Nog te bestemmen resultaat Totaal reserves

1.724.092 6.636.365 87.254 8.447.711

1.552.208 7.567.176 -362.445 8.756.939

Voorzieningen Voorzieningen Totaal voorzieningen

4.777.467 4.777.467

4.219.303 4.219.303

langlopende leningen Leningen o/g Totaal langlopende leningen

29.604.999 29.604.999

14.771.616 14.771.616

Kortlopende schulden Crediteuren Te betalen BTW Te betalen loonheffing Schulden aan openbare lichamen Overlopende passiva Consolidatierekening Totaal kortlopende schulden

1.537.916 16.272 3.715.358 636.867 4.488.426 79.246 10.474.085

924.232 2.328.249 120.881 2.855.318 98.056 6.326.736

Totaal Passiva

53.304.262

34.074.594

VASTE PASSIVA

VLOTTENDE PASSIVA

28

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Toelichting op de balans 3.2.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening wordt opgesteld met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Hierna wordt per categorie aangegeven welke grondslagen zijn gehanteerd. In de jaarrekening is de GHOR als integraal onderdeel van de Veiligheidsregio geconsolideerd. Materiële vaste activa Onder materiële vaste activa worden afzonderlijk opgenomen: • • • • • •

Gronden en terreinen; Bedrijfsgebouwen; Inventaris; Vervoermiddelen; Machines, apparaten en installaties; Beroepskleding.

De materiële vaste activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs, zonodig aangepast voor duurzame waardevermindering, verminderd met de afschrijvingen. De activa zijn per 1 januari 2009 overgenomen van de deelnemende gemeenten rechtstreeks of via de gemeenschappelijke regelingen. De afschrijvingen zijn gebaseerd op de levensduur zoals deze werd gehanteerd door de deelnemende gemeenten respectievelijk deelnemende gemeenschappelijke regelingen. De nieuwe materiële vaste activa vanaf 2009 worden gewaardeerd op basis van verkrijgingsprijs- en of vervaardigingsprijs, zonodig aangepast voor duurzame waardevermindering, verminderd met de afschrijvingen. De afschrijvingen zijn bepaald op basis van de geschatte levensduur en starten in het boekjaar volgend op het investeringsjaar. De afschrijvingen op gebouwen vinden vanaf 2012 plaats op annuïtaire basis en de afschrijvingen van de andere materiële activa vinden plaats op lineaire basis. De afschrijvingen op de gebouwen vindt plaats op annuïtaire basis om gedurende langere tijd een gelijkmatig verloop van de kapitaallasten te bewerkstelligen. In de vervaardigingprijs van de materiële vaste activa in uitvoering worden de rentelasten opgenomen. Vlottende activa De vlottende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Bij de vorderingen wordt mogelijk rekening gehouden met een voorziening wegens oninbaarheid op basis van individuele beoordeling. De onder vlottende activa behorende vorderingen worden onderverdeeld in: • • • • • • •

Vorderingen op openbare lichamen; Te vorderen BTW; Overige vorderingen; Waarborgsommen; Rekening-courant met het Rijk; Rekening-courant met niet financiële instellingen Overlopende activa.

Verder worden onder vlottende activa de liquide middelen opgenomen.

29

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Reserves Reserves zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die bedrijfseconomisch gezien vrij besteedbaar zijn. De reserves kunnen worden onderscheiden in algemene reserves en bestemmingsreserves. Onder het eigen vermogen is tevens opgenomen het rekeningsaldo van de rekening van baten en lasten. Het eigen vermogen heeft een bufferfunctie voor tegenvallers en een financieringsfunctie. Tot de bestemmingsreserves worden gerekend: • • •

Reserves waaraan het bestuur een bepaalde bestemming is gegeven; Nog niet bestede verkregen middelen, verkregen van derden onder stringente condities voor de richting van de aanwending; Egalisatierekeningen die dienen om schommelingen op te vangen en egalisatierekeningen voor investeringsbijdragen, bedoeld om ontvangen investeringsbijdragen gedurende de gebruiksduur van het investeringsgoed in jaarlijkse termijnen ten gunste van de rekening van baten en lasten te laten komen.

Voorzieningen Voorzieningen betreffen naar verwachting onvermijdelijke uitgaven voor gebeurtenissen die al hebben plaatsgevonden. Voorzieningen worden gevormd wegens: • • •

•

Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum (31 december van het betreffende dienstjaar) onzeker is, doch redelijkerwijs in te schatten is; Risico’s waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs in te schatten is; Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; De voorzieningen hebben betrekking op diverse beheerprogramma’s en dienen voornamelijk tot gelijkmatige verdeling van lasten over een reeks van jaren, afhankelijk van de onderhoudscyclus.

Langlopende schulden De langlopende schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde, verminderd met de gedane aflossingen. De langlopende schulden hebben een oorspronkelijke looptijd van 1 jaar of langer. Vlottende passiva De onder vlottende passiva behorende kortlopende schulden worden onderverdeeld in: • • • •

Crediteuren; Schulden aan openbare lichamen; Overlopende passiva; Consolidatierekening.

De kortlopende schulden hebben, tenzij anders vermeld, een looptijd van korter dan 1 jaar en worden gewaardeerd tegen nominale waarde, tenzij uitdrukkelijk anders is vermeld. Resultaatbepaling Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de ontvangen gemeentelijke en rijksbijdragen alsmede de overige inkomsten en alle aan het verslagjaar toe te rekenen lasten. Hierbij wordt het stelsel van baten en lasten gehanteerd, met inachtneming van het voorzichtigheidsbeginsel, het toerekeningsbeginsel en het realisatiebeginsel.

30

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.2.2 Vaste activa 3.2.2.1 Materiële vaste activa Per einde boekjaar 2020 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa € 35,7 miljoen (ultimo 2019 € 26,6 miljoen). Voor de opbouw naar activasoort wordt verwezen naar het onderstaande overzicht van geactiveerde kapitaaluitgaven.

Overzicht van geactiveerde kapitaaluitgaven Omschrijving

Boekwaarde 31 december 2019

Vermeerderingen 2020

Verminderingen 2020

Afschrijvingen 2020

Boekwaarde 31 december 2020

1.108.325 8.327.755 728.393 11.410.305 3.379.067 1.632.664 26.586.509

571.424 4.901.277 95.011 5.915.238 846.142 180.214 12.509.306

408 408

869.937 106.856 1.450.070 525.921 422.075 3.374.859

1.679.749 12.359.095 716.548 15.875.473 3.698.880 1.390.803 35.720.548

Materiële activa met economisch nut a. Gronden en terreinen b. Bedrijfsgebouwen c. Inventaris d. Vervoermiddelen e. Machines, apparaten en installaties f. Beroepskleding Totaal vaste activa

Overzicht kapitaallasten Omschrijving Materiële activa met economisch nut Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Inventaris Voertuigen Machines, apparaten en installaties Beroepskleding Totaal

Afschrijvingen 2020

Rente 2020

Totaal kapitaallasten

869.937 106.856 1.450.070 525.921 422.075 3.374.859

43.337 306.260 9.328 66.923 57.328 9.576 492.752

43.337 1.176.197 116.184 1.516.993 583.249 431.651 3.867.611

We hebben als onderdeel van het financieel afsluitproces geconstateerd dat in het verleden voor twee objecten (nieuwbouw/verbouwingen) is afgeschreven over een periode die afwijkt van de financiële verordening. Onder de materiële activa is onder de bedrijfsgebouwen een activum renovatie verwerkt die annuïtair wordt afgeschreven met een afschrijvingstermijn van 30 jaar. Volgens de financiële verordening worden rennovaties afgeschreven op 20 jaar. Verder is onder de bedrijfsgebouwen een activum gebouw verwerkt die annuïtair wordt afgeschreven met een afschrijvingstermijn van 50 jaar. Volgens de financiële verordening worden gebouwen afgeschreven op 40 jaar. Deze objecten zijn in het verleden ingebracht door gemeenten en door de Veiligheidsregio afgeschreven met inachtneming van de afschrijvingstermijnen zoals toegepast door de betreffende gemeenten. Deze afschrijvingstermijnen zijn in 2020 gecorrigeerd. Dit heeft geresulteerd in een extra afschrijvingslast in 2020 van € 500.483. Deze extra afschrijvingskosten zijn verwerkt in de afschrijvingskosten bedrijfsgebouwen. Wij kwalificeren, in afstemming met de accountant, de fout als een materiële fout en niet als een fundamentele fout. De vergelijkende cijfers zijn niet aangepast als gevolg van het foutherstel.

31

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Toelichting mutaties materiële vaste activa 2020 Gronden en terreinen Saldo per 31.12.2020 is € 1.679.749. In het jaar 2020 is voor € 571.424 aan gronden en terreinen aangeschaft. Het betreft hier de grond inzake aankoop Kazerne Maastricht Zuid (€ 277.424), grond inzake aankoop Kazerne Beek (€ 94.000) en grond inzake Kazerne Vaals (€ 200.000). Bedrijfsgebouwen Saldo per 31.12.2020 is € 12.359.095. Het saldo van de vermeerderingen € 4.901.277 heeft betrekking op de revitalisering stookhuis (€ 1.231.441), de aankoop van Kazerne Maastricht Zuid (€ 2.301.336) en aankoop Kazerne Beek (€ 1.368.500). Inventaris Saldo per 31.12.2020 is € 716.548. In 2020 is er voor € 95.011 nieuwe inventaris aangeschaft. Het betreft voornamelijk vervanging van bestaande inventaris. Vervoermiddelen Saldo per 31.12.2020 is € 15.875.473. De investeringen in vervoermiddelen bedragen in 2020 € 5.915.238. In 2020 hebben op basis van het investeringsplan onder andere de volgende mutaties plaatsgevonden: • •

Tankautospuiten Haakarm voertuigen

€ €

4.803.046 973.527

Machines, apparaten en installaties Saldo per 31.12.2020 is € 3.698.880. De investeringen in 2020 bedragen totaal € 846.142 en hebben betrekking op onder meer: • • • • • • • • •

Pagers Wasmachine en droger Ademluchtcompressoren Navigatie Duikpakken Oefenmiddelen Lichtkranten Spreeksleutels COH

€ € € € € € € € €

53.741 33.880 97.003 173.768 43.855 58.007 66.503 48.400 197.403

Beroepskleding Saldo per 31.12.2020 is € 1.390.803. In 2020 is voor € 180.214 aan kleding aangeschaft met name voor de uitrukploegen.

32

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.2.3 Vlottende activa 3.2.3.1 Vorderingen Saldo per 31.12.2020 is € 17.424.535. De vorderingen op openbare lichamen per ultimo 2020 betreft met name een vordering opgenomen op het Ministerie van VWS inzake de declaratie coronakosten 2020 groot € 588.659. Overige vorderingen op openbare lichamen bedragen € 13.003. Conform artikel 39 van BBV is de rekening-courantverhouding met het Rijk, het schatkist bankieren, ad € 16.117.544 opgenomen onder vorderingen. De rekening-courantverhouding met niet financiële instellingen betreft de verhouding met de GGD Zuid-Limburg (betreffende de GHOR). De overige vorderingen betreffen vorderingen op derden. De afwikkeling van deze vorderingen heeft een normaal verloop. De overlopende activa van € 311.452 betreffen voornamelijk, de subsidie Impuls Omgevings- Veiligheid (IOV) van € 83.740, vooruitbetaalde licentiekosten 2021 van € 95.522 en de vooruitbetaalde verzekeringspremies 2021 van € 67.873. In de jaarrekening heeft een wijziging plaatsgevonden van de verwerking van de in het boekjaar vooruit gefactureerde bijdragen aan de deelnemende gemeente over het volgende boekjaar. Vanwege de omvang van de aanpassing is de wijziging behandeld als foutherstel.

In voorgaande jaren waren de vooruit gefactureerde bijdragen aan de deelnemende gemeente in de jaarrekening zowel verantwoord onder de post ‘vorderingen op openbare lichamen’ als onder de post ‘overlopende passiva’. Deze verwerkingswijze sluit niet aan op de geldende verslaggevingsvoorschriften BBV en leidden tot een te hoog balanstotaal (debet en credit). In de jaarrekening 2020 heeft saldering plaatsgevonden van deze posten. Over 2021 is €21,7 mln. vooruit gefactureerd aan de deelnemende gemeenten. Ten behoeve van het vereiste inzicht heeft hierbij tevens aanpassing plaatsgevonden van de vergelijkende cijfers over 2019 en zijn de posten ‘vorderingen op openbare lichamen’ en ‘overlopende passiva’ per 31 december 2019 verlaagd met €21,0 ten opzichte van de jaarrekening 2019 zoals vastgesteld d.d. 5 juni 2020.

Specificatie vorderingen Omschrijving Vorderingen op openbare lichamen Te vorderen BTW Overige vorderingen Waarborgsommen Rekening-courantverhouding met het Rijk Rekening-courantverhouding met niet financiële instellingen Overlopende activa Totaal

31-dec 2020 751.436 76.879 5.271 16.117.544 161.953

31-dec 2019 1.466.888 5.605 423.734 4.863 4.681.294 163.943

311.452 17.424.535

607.498 7.353.825

In de bijlage van deze jaarrekening is het overzicht schatkistbankieren opgenomen.

33

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.2.3.2 Liquide middelen Saldo per 31.12.2020 is € 159.179. De liquide middelen laten per ultimo 2020 een positieve stand zien van € 0,16 miljoen (2019: € 0,13 miljoen) en bestaan uit € 11.828 contante middelen en € 147.351 tegoeden bij bankinstellingen. Specificatie liquide middelen Omschrijving Kas Bank Totaal

31-dec 2020 11.828 147.351 159.179

31-dec 2019 6.681 127.579 134.260

Rondom de liquide middelen zijn de regels van schatkistbankieren van toepassing. In hoofdstuk 6 is het desbetreffende overzicht ingevoegd.

3.2.4 Vaste passiva 3.2.4.1

Reserves

Overzicht van reserves Omschrijving

Stand 31 december 2019

Resultaatbestemming 2019

Herziening Reserves 2020

Vermeerderingen 2020

Verminderingen 2020

Stand 31 december 2020

Algemene reserve Algemene reserve Algemene reserve GHOR Totaal

1.444.879 107.329 1.552.208

-325.211 -37.234 -362.445

171.884

362.445

171.884

362.445

-

1.653.997 70.095 1.724.092

Bestemmingsreserves Ingroeireserve kapitaallasten Reserve egalisatie bezuinigingen Reserve egalisatie FLO Reserve sociaal plan Reserve frictiekosten Reserve frictiekosten meldkamer Reserve doorontwikkeling VB Bestemmingsreserves GHOR Totaal

6.289.498 282.386 0 182.158 0 500.000 219.286 93.848 7.567.176

-

-5.789.498 -282.386 4.100.000 2.300.000 -500.000 -

713.600 1.264.314

1.977.914

2.688.459 48.382 2.736.841

1.213.600 2.675.855 133.776 2.300.000 219.286 93.848 6.636.365

Rekeningsaldo Nog te bestemmen resultaat Totaal

-362.445 -362.445

362.445 362.445

-

87.254 87.254

-

87.254 87.254

Totaal reserves

8.756.939

-

-

2.427.613

2.736.841

8.447.711

Doorlichting reserves Als sluitstuk van de algehele financiële doorlichting van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft eind 2019 een doorlichting plaatsgevonden van de reserves. Op basis van de bestuursnotitie doorlichting reserves heeft het Algemeen Bestuur in de bestuursvergadering van 4 december 2019 besloten om met ingang van 1 januari 2020 een herschikking door te voeren van de reserves. Deze herschikking is in bovenstaand overzicht van reserves toegelicht.

34

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Algemene reserve Saldo per 31.12.2020 is € 1.653.997. De algemene reserve is een reserve waaraan geen specifieke bestemming is gegeven. De daarin vastgelegde middelen dienen als weerstandscapaciteit. De stand van de weerstandscapaciteit per ultimo 2020 is € 1.724.092. Aan de Algemene Reserve is vanuit de resultaatbestemming 2019 een bedrag ad € 325.211 onttrokken. Daarnaast is in 2020, conform besluit van het Algemeen Bestuur, € 362.445 toegevoegd aan de algemene reserve. Algemene reserve GHOR Saldo per 31.12.2020 is € 70.095. Het resultaat 2019 (€ 37.234 negatief) is conform besluit van het Algemeen Bestuur in mindering gebracht op de algemene reserve GHOR. Ingroeireserve kapitaallasten Saldo per 31.12.2020 is € 1.213.600. Per 1 januari 2020 heeft een doorlichting van de reserves plaatsgevonden. Het Algemeen Bestuur heeft gekozen voor een genormeerd bedrag aan kapitaallasten van € 3,3 miljoen structureel (jaarlijks te indexeren met de prijsindex) om schommelingen in de kapitaallasten te voorkomen. De ingroeireserve kapitaallasten is bepaald voor de kapitaallasten inventaris (nieuw), voertuigen, beroepskleding en machines, apparaten en installaties (dus exclusief kapitaallasten inventaris (oud), grond/terreinen en panden). De kapitaallasten worden jaarlijks geïndexeerd met de prijsindex, voor het eerst in 2021.

Het Algemeen Bestuur heeft de ingroeireserve kapitaallasten per 1 januari 2020 bepaald op € 500.000. Jaarlijks worden de werkelijke kapitaallasten onttrokken aan de ingroeireserve kapitaallasten. Het genormeerd bedrag aan kapitaallasten wordt jaarlijks gedoteerd aan de ingroeireserve kapitaallasten. Reserve egalisatie bezuinigingen Saldo per 31.12.2020 is € 0. (2019: € 282.386). Deze reserve is ingesteld om de saldi van de voordelige en nadelige verschillen per boekjaar tussen de geraamde en de gerealiseerde bezuinigingen in de periode 2012 tot en met 2018 te egaliseren en daardoor optimaal de verminderde gemeentelijke bijdrage te borgen. Per 1 januari 2020 heeft een doorlichting van de reserves plaatsgevonden. Hierbij heeft het Algemeen Bestuur besloten om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve egalisatie FLO Saldo per 31.12.2020 is € 2.675.855. In 2020 is een egalisatiereserve FLO gevormd ten behoeve van de kosten FLO. De egalisatiereserve is gevormd om de kosten FLO te egaliseren om zo de gemeentelijke bijdrage stabiel te houden. De egalisatiereserve is bepaald op € 4,1 miljoen (tevens maximale niveau). Elk jaar wordt een gemiddeld bedrag van € 1,2 miljoen FLO-kosten gedoteerd aan de reserve. Jaarlijks worden de werkelijke FLO-kosten onttrokken aan de egalisatiereserve.

De egalisatiereserve FLO is bepaald op € 4,1 miljoen en is gebaseerd op het principeakkoord van 25 maart 2017. In dit akkoord staat dat de wijze waarop het individuele levenslooptegoed wordt ingezet ter financiering van de individuele FLO-kosten, nog nader moet worden uitgewerkt. Deze uitwerking kan van invloed zijn op de reserve egalisatie FLO. Bij het opstellen van de jaarrekening is gebleken dat de besluitvorming om in 2020 en 2021 versneld levensloop te gaan sparen teneinde de FLOuitkeringskosten voor de werkgever in de jaren vanaf 2022 te verkleinen, invloed heeft op de reserve egalisatie FLO. Het versneld sparen leidt in 2020 en 2021 tot extra werkgeversbijdragen levensloop en hogere transitiebedragen levensloop. Het effect van het versneld sparen op de reserve egalisatie FLO in 2020 bedraagt € 2,0 miljoen extra FLO-lasten (begroot € 0,7 miljoen). Deze extra FLO last wordt in 2020 in een keer onttrokken aan de reserve. In 2021 verwachten wij eveneens een extra FLO last als gevolg van het versneld sparen voor een bedrag van € 2 miljoen (begroot € 0,6 miljoen). Bij de bepaling

35

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

van de reserve egalisatie FLO (4,1 miljoen) zijn de extra FLO-lasten 2020 en 2021 als gevolg van versneld sparen gespreid over een periode van 25 jaar. Reserve Sociaal Plan Saldo per 31.12.2020 is € 133.776. Op basis van de besluitvorming door het Algemeen Bestuur is er ten laste van het resultaat van het dienstjaar 2013 een reserve sociaal plan ad € 640.000 gevormd. Ten laste van deze reserve is in 2020 een bedrag € 48.382 onttrokken voor de vergoedingen woonwerkverkeer en piket Maastricht. Reserve frictiekosten Saldo per 31.12.2020 is € 2.300.000. Uit de herschikking van de reservepositie is in 2020 een bestemmingsreserve frictiekosten gevorm voor een bedrag van € 2,3 miljoen. In 2018 is een traject van organisatieontwikkeling ingezet waarbij in 2019 de verdere aanpak van de noodzakelijke reorganisatie is vormgegeven. Daarbij zijn het nieuwe sturings- en managementconcept, de bijbehorende hoofdstructuur en fijn structuur vastgesteld. De reorganisatie brengt personele verschuivingen met zich mee welke in 2020 verder vorm heeft gekregen. Om de hiermee samenhangende frictiekosten op te vangen is een bestemmingsreserve frictiekosten gevormd. Het Algemeen Bestuur heeft voor boekjaar 2020 aangegeven om bij vaststelling van de jaarrekening een besluit te nemen over de frictiekosten 2020 die ten laste van deze bestemmingsreserve mogen worden gebracht.

In het voorstel tot resultaatbestemming is hiervoor een voorstel gedaan. Reserve frictiekosten meldkamer Saldo per 31.12.2020 is € 0 (2019: € 500.000). Deze reserve is gevormd ter dekking van de te verwachte frictiekosten m.b.t. Meldkamer conform besluit van het Algemeen Bestuur. Dit bedrag is ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid als eenmalige bijdrage in de overgang van het beheer van de meldkamer naar de politie. Per 1 januari 2020 heeft een doorlichting van de reserves plaatsgevonden. Hierbij heeft het Algemeen Bestuur besloten om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve doorontwikkeling Veiligheidsbureau Saldo per 31.12.2020 is € 219.286. Deze reserve is gevormd uit de reserves van het programmabureau, Bevolkingszorg en GHOR conform besluit van het Algemeen Bestuur van 15 juni 2018. Bestemmingsreserves GHOR In deze reserves is in 2020 niet gemuteerd. Het totaal ervan bedraagt ultimo 2020 € 93.848. Een bedrag van € 72.848 hiervan betreft een reserve voor netcentrisch werken; de overige € 21.000 betreft een reserve voor huisvesting van de GHOR. Nog te bestemmen resultaat Saldo per 31.12.2020 is € 87.254 positief (Veiligheidsregio Zuid-Limburg € 89.244 positief en GHOR - € 1.990 negatief). De resultaatbestemming van het rekeningsaldo 2019 is verwerkt conform besluit van het Algemeen Bestuur bij de vaststelling van de jaarrekening 2019.

Het rekeningsaldo 2019 bedroeg € 362.445 negatief (inclusief GHOR) en is als taakstelling meegegeven voor 2020. De taakstelling is in 2020 gerealiseerd en conform besluit van het Algemeen Bestuur toegevoegd aan de Algemene reserve.

36

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.2.4.2

Voorzieningen

Overzicht van de voorzieningen Omschrijving

Voorzieningen Voorziening onderhoud panden Voorziening WW-verplichtingen Voorziening Kazerne Maastricht Zuid Voorziening frictiekosten VPT Totaal voorzieningen

Stand 31 december 2019

Dotatie 2020

Onttrekking 2020

Stand 31 december 2020

3.579.531 306.921 243.202 89.649 4.219.303

822.605 15.474 9.728 847.807

116.109 111.534 62.000 289.643

4.286.027 210.861 190.930 89.649 4.777.467

Voorziening groot onderhoud panden Saldo per 31.12.2020 is € 4.286.027. De onderhoudsplannen zijn in 2019 geactualiseerd. Dit heeft geleid tot een hogere raming van de verwachte onderhoudskosten voor de komende 20 jaar (schattingswijziging 1). Daarnaast hebben we besloten om de toevoeging aan de voorziening met ingang van 2019 lineair te berekenen. Tot en met 2018 nam de dotatie jaarlijks toe (schattingswijziging 2). Beide schattingswijzigingen hebben geleid tot een dotatie die circa € 300.000 hoger is dan over 2018. Gebaseerd op de geactualiseerde meerjarige onderhoudsplannen is in 2019 de jaarlijkse dotatie van € 822.605 verricht ten gunste van de voorziening groot onderhoud gebouwen. De dotatie betreft het groot onderhoud van de kantoor en opleidingsgebouwen in Margraten en de kazernes in Beek, Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Maastricht Zuid, Margraten, Bocholtz en Sittard Middenweg. De bij aanvang 2013 verkregen bijdrage van € 302.272 voor het groot onderhoud tot 2023 van de Kazerne Maastricht Zuid is in 2014 toegevoegd aan deze voorziening. In 2020 zijn uitgaven gedaan voor het groot onderhoud voor een bedrag van totaal € 116.109. Voorziening WW-verplichtingen Saldo per 31.12.2020 is € 210.861. Een voorziening WW personeel is in 2015 gevormd om de WWverplichtingen van ontslagen werknemers op te kunnen vangen.

In deze voorziening worden ook individuele overeenkomsten met medewerkers gecalculeerd/gestort op het moment dat de verplichting ontstaat. Voorziening exploitatie Kazerne Maastricht Zuid Saldo per 31.12.2020 € 190.930. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft een bijdrage ontvangen voor de dekking van de exploitatiekosten en het groot onderhoud van de Kazerne Maastricht Zuid voor de komende 10 jaren. Het ontvangen bedrag aanvang 2013 ad € 887.929 is berekend op contante waarde. Een gedeelte van de voorziening is ondergebracht bij de voorziening groot onderhoud panden. Over de contante waarde per 1 januari 2018 is op basis van een rekenrente van 4 %, € 9.728 toegevoegd aan de voorziening. Ten laste van de voorziening zijn de netto exploitatiekosten van dit pand van € 62.000 geboekt. Voorziening frictiekosten VPT Saldo per 31.12.2020 is € 89.649. Deze voorziening is gevormd vanuit de verkoopopbrengst van VPT. De voorziening is bedoeld om frictiekosten van de afwikkeling op te vangen. Naar verwachting zal deze voorziening in 2021 grotendeels zijn besteed.

37

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Langlopende leningen Saldo per 31.12.2020 is € 29.604.999. De langlopende leningen per 31 december 2017 betreffen onder meer de vaste geldleningen die zijn overgenomen van de Regionale Brandweer Zuid-Limburg (BNG nominaal € 1,1 miljoen). Ter financiering van de Kazerne Sittard Middenweg zijn op 28 december 2010 vier geldleningen bij de BNG aangegaan voor een totaalsom van € 7.500.000 met opnamedata tussen 1 april 2011 en 1 oktober 2012. Ultimo 2016 is een geldlening ad € 10.000.000 afgesloten voor de consolidatie van vlottende schuld en de vaste financiering van onderhanden zijnde en van nieuwe investeringen. In 2020 zijn twee nieuwe geldleningen aangetrokken voor een totaalbedrag van € 16.000.000 ter financiering van de aankoop kazernes Beek, Vaals en Maastricht Zuid en voor de revitalisering stookhuis. De aflossingsverplichting < 1 jaar bedraagt € 2.108.497.

Specificatie van langlopende leningen Omschrijving

Geldleningen Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40.0082517 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 91398 Bank Nederlandse Gemeenten nr. .40106275 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40106276 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40106277 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40106278 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40110848 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40113445 Bank Nederlandse Gemeenten nr. 40113446 Totaal

Lineair/ annuïteit

Oorspronkelijke hoofdsom

Vervaldatum rente en aflossing

Einde looptijd

Rente %

Pro resto hoofdsom per 31 december 2019

Opnamen 2020

Aflossingen 2020

Rente 2020

260.188

12.022

12.624

Pro resto hoofdsom per 31 december 2020

25.135

384.631

11-03

2034

5,04

248.166

71.563

1.043.695

01-10

2040

6,25

824.451

20.035

51.213

804.416

70.350

1.500.000

3-8

2026

4,69

1.500.000

0

70.350

1.500.000

114.806

2.000.000

1-10

2051

4,89

1.838.246

24.916

89.583

1.813.330

116.397

2.000.000

3-10

2051

4,99

1.841.572

24.502

91.592

1.817.070

160.349

2.000.000

1-10

2032

4,99

1.507.159

85.142

74.136

1.422.017

1.040.600

10.000.000

28-11

2026

0,58

7.000.000

1.000.000

40.075

6.000.000

395.833

10.000.000

2-1

2050

0,625

0

10.000.000

0

61.989

10.000.000

601.200

6.000.000

2-1

2030

0,02

0

6.000.000

0

1.190

6.000.000

2.596.233

34.928.326

14.771.616

16.000.000

1.166.617

492.752

29.604.999

3.2.5 Vlottende passiva Saldo per 31.12.2019 is € 10.474.085. De afwikkeling van de crediteuren van € 1.537.916 heeft een normaal verloop. De overlopende passiva betreft voornamelijk de component nog te betalen posten van € 2,3 miljoen (2018 € 1,5 miljoen). Onder de consolidatierekening zijn opgenomen de positieve saldi van de onderdelen Burgernet € 23.752 en Emric € 55.494, samen is dit € 79.246. Specificatie vlottende passiva Omschrijving Crediteuren Te betalen BTW Te betalen loonheffing Schulden aan openbare lichamen Overlopende passiva Consolidatierekening Totaal

31 december 2020 1.537.916 16.272 3.715.358 636.867 4.488.426 79.246 10.474.085

31 december 2019 924.232 2.328.249 120.881 2.855.318 98.056 6.326.736

38

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.2.6 Niet uit de balans blijkende verplichtingen Gekoppeld aan de verkoop van VPT B.V. is overeengekomen dat gedurende de jaren 2019-2021 afname van trainingen wordt gegarandeerd tot een jaarlijks bedrag van € 90.000 aan VPT c.q. de rechtsopvolger VCL. Er zijn investeringsverplichtingen aangegaan voor een totaalbedrag van € 2,7 miljoen.

39

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Overzicht van baten en lasten Hieronder is het recapitulerend financieel overzicht per programma weergegeven. Alle bedragen zijn x € 1.000; - = nadelig saldo/ + = voordelig saldo. Omschrijving

Rekening 2019

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

37.863 6.180 44.043

43.206 5.810 49.016

43.220 5.974 49.194

82 4.750 - 4.668 -4.668 -4.668

317 5.690 - 5.373 - 5.373 - 5.373

498 5.144 - 4.646 - 4.646 - 4.646

297 26.914 26.617 26.617 3.147 2.901 26.863

44 35.777 35.733 35.733 4.644 4.525 - 35.852

340 35.867 35.527 35.527 2.238 2.737 35.028

Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage gemeenten BDuR Totaal

Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (incl. GHOR) Baten Lasten Saldo Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

Programma Brandweerzorg Baten Lasten Saldo Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

-

-

-

Programma ondersteuning Baten Lasten Saldo Onvoorzien Totaal saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

Totaal gerealiseerd resultaat

381 13.256 12.875 12.875 12.875

-

-

-

363

-

-

516 8.107 7.591 200 7.791 7.791

-

-

-

631 9.949 9.318 115 9.433 9.433

87

40

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Toelichting op het overzicht van baten en lasten 3.4.1 Samenvattend overzicht - analyse Voor de analyse beschouwen wij een aantal zaken in samenhang, omdat we ze gedurende het boekjaar ook in samenhang hebben gestuurd. Daarom maken we de volgende kanttekeningen. •

•

•

•

Het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (exclusief GHOR) is een zelfstandig programma dat geheel wordt gedekt vanuit de algemene middelen van de Veiligheidsregio. De lagere personeelskosten worden veroorzaakt doordat vacatures in 2020 later in het jaar zijn ingevuld dan begroot. Deze lagere personeelskosten hebben een incidenteel karakter. Het programma Brandweerzorg is op een aantal punten aangewezen op de reserves. Zo worden de kapitaallasten geëgaliseerd vanuit de daartoe bestemde reserves. Ook de kosten FLO worden geëgaliseerd uit de gevormde egalisatiereserve FLO. Dit programma moet derhalve in nauwe samenhang worden bezien met de mutaties in de reserves. De lagere personeelskosten worden veroorzaakt doordat vacatures in 2020 later in het jaar zijn ingevuld dan begroot. Deze lagere personeelskosten hebben een incidenteel karakter. In de kosten van 2020 zijn de meerkosten COVID-19 inbegrepen. Deze meerkosten bedragen per programma; Brandweerzorg € 172.214, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding € 271.653 en in de kosten overhead € 144.793. In totaal bedragen de meerkosten € 588.660. Daartegenover staat een vordering op het Ministerie van VWS voor eenzelfde bedrag. Van het totale rekeningsaldo van € 87.000 (positief) is € 89.000 (positief) toe rekenen aan de programmalijn Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (exclusief GHOR) en de programmalijn Brandweerzorg.

Verder is € 2.000 (negatief) toe te rekenen aan de GHOR.

3.4.2 Overzicht incidentele baten en lasten In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste verschillen weergegeven per programmalijn tussen begroting en realisatie. Daarnaast is een onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele afwijkingen. De incidentele afwijkingen zijn tevens een totaaloverzicht van de incidentele baten en lasten 2020 per programmalijn. De incidentele baten en lasten 2020 zijn ook opgenomen in het overzicht structureel begrotingssaldo paragraaf 3.4.4. Een – is een nadeel en een + is een voordeel. Omschrijving Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Hogere overige inkomsten Hogere kantoorkosten Lagere personeelskosten GHOR resultaat Programma Brandweerzorg Lagere personeelskosten Lagere opleidingskosten Lagere kantoorlasten Hogere inhuurkosten Hogere overige inkomsten Hogere kapitaallasten Programma ondersteuning Lagere kosten onvoorzien Hogere advieskosten Hogere overige inkomsten Hogere kantoorkosten Lagere ICT kosten Hogere huisvestingskosten Totaal

Incidenteel

Structureel

Totaal

43.000 -135.000 333.000 -1.990

43.000 -135.000 333.000 -1.990

127.000 85.000

127.000 85.000 56.990 -259.000 265.000 -501.000

56.990 -259.000 265.000 -501.000

86.000 -53.000 35.000

24.010

-86.000 340.000 -248.000

86.000 -53.000 35.000 -86.000 340.000 -248.000

62.990

87.000

41

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.4.3 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien In de begroting 2020 is een bedrag van € 200.000 opgenomen voor onvoorzien. Deze is in 2020 aangewend voor een bedrag van € 114.449 en betreft de vrijval actualisatie voorziening WW - € 42.606 en naheffingsaanslag eindheffing VUT voor een bedrag van € 157.055.

3.4.4 Structureel begrotingssaldo In onderstaand overzicht is het structureel begrotingssaldo gepresenteerd. De incidentele baten en lasten beïnvloeden het structureel begrotingssaldo. Incidentele lasten beïnvloeden het structureel begrotingssaldo positief en incidentele baten beïnvloeden het structureel begrotingssaldo negatief. In principe zijn alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves incidenteel van aard. Een uitzondering hierop zijn de mutaties in de ingroeireserve kapitaallasten en de mutaties in de reserve egalisatie FLO. De onttrekkingen en toevoegingen in deze bestemmingsreserves zijn structureel van aard. De afwijkingen begroting incidenteel sluiten aan met het totaaloverzicht incidentele baten en lasten. Omschrijving Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming

Bedrag -412 499 87

Incidentele stortingen algemene reserve Incidentele onttrekking reserve sociaal plan Afwijkingen begroting incidenteel Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-362 48 24 -290

Structureel begrotingssaldo

377

Het structureel begrotingssaldo 2020 is € 377.000 positief (2019: - € 823.000 negatief). De extra beschikbaar gestelde middelen hebben voor structurele versterking gezorgd waardoor de Veiligheidsregio Zuid-Limburg nu een positief structureel begrotingssaldo heeft.

42

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.4.5 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen Op 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT) in werking getreden. De WNT is van toepassing op de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Het voor de Veiligheidsregio toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2020 € 201.000. Dit betreft het zogenaamde algemeen bezoldigingsmaximum. De onderstaande verantwoording volgt het model zoals gepubliceerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op 13 september 2018. 3.4.5.1 3.4.5.1.1

Bezoldiging topfunctionarissen Leidinggevende topfunctionarissen, gewezen topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling

bedragen x € 1 Functiegegevens Aanvang functievervulling in 2020

LWM Houben

PEJ Winkens

Directielid/ commandant brandweer

Directielid/ Manager C&R

1/1 -31/12

1/1 -31/12

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)

1,0

1,0

Dienstbetrekking?

Ja

Ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

140.649

122.019

Beloningen betaalbaar op termijn

25.154

24.834

Subtotaal

165.803

146.853

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum

201.000

201.000

Bezoldiging

-/- Onverschuldigd betaald bedrag Totale bezoldiging

N.v.t. 165.803

146.853

Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

N.v.t.

N.v.t

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

N.v.t.

N.v.t

3.4.5.1.2

Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12 In 2018 is de heer drs. F.C.W. Klaassen aangesteld als directeur van de Veiligheidsregio. De WNTverantwoording vindt plaats bij de GGD Zuid-Limburg waar sprake is van de dienstbetrekking. 3.4.5.1.3 Toezichthoudende topfunctionarissen Bij de Veiligheidsregio Zuid-Limburg wordt het Bestuur (Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur) beschouwd als topfunctionaris in de zin van de Wet (WNT). Voor de bestuursleden verwijzen we naar het overzicht in paragraaf 1.2.1. Alle bestuursleden hebben deze functie onbezoldigd vervuld. 3.4.5.2

Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen met of zonder dienstbetrekking Niet van toepassing.

43

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

3.4.5.3 Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2020 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen. De binnen onze organisatie geïdentificeerde leidinggevende topfunctionaris met een dienstbetrekking heeft geen dienstbetrekking bij andere WNT-plichtige instelling(en) als leidinggevende topfunctionaris (die zijn aangegaan vanaf 1 januari 2018).

3.4.6 Gebeurtenissen na balansdatum Het COVID-19 (Corona) virus heeft geen financiële gevolgen voor de jaarrekening 2020, maar wel voor naar verwachting het beleidsterrein van onze begroting 2021 en mogelijk voor de jaren daarna. Hoe groot de financiële impact zal zijn is nu onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.

44

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Voorstel nog te bestemmen resultaat Het nog te bestemmen resultaat na reeds goedgekeurde mutaties in de reserves door het Algemeen Bestuur bedraagt € 87.254 positief (inclusief GHOR) Hieronder is een voorstel gedaan voor het nog te bestemmen resultaat 2020. Voorstel nog te bestemmen resultaat 2020 Nog te bestemmen resultaat boekjaar Vrijval reserve frictiekosten 2020 Resultaat GHOR in mindering brengen op de Algemene Reserve GHOR Restitutie aan de gemeenten

87.254

-

687.952 1.990 773.216

Vrijval reserve frictiekosten 2020 Het Algemeen Bestuur heeft in de bestuursvergadering van 9 oktober 2020 besloten dat ze bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 een besluit zullen nemen over de frictiekosten die ten laste van de reserve frictiekosten kunnen worden gebracht. Op basis van de gerealiseerde frictiekosten 2020 is een voorstel gedaan voor de vrijval in de frictiekosten reserve voor een bedrag van € 687.952. Algemene reserve Aan de hand van het rapport Van der Zanden (2014) is bestuurlijk de algemene reserve gemaximaliseerd op € 1,5 miljoen. Door de herschikking van de reserves die is doorgevoerd heeft er een dotatie aan de algemene reserve plaatsgevonden van € 171.884. Verder heeft het programma Brandweerzorg de bestuurlijke taakstelling gerealiseerd in 2020 voor het negatieve resultaat 2019 groot € 362.445. Deze is eveneens toegevoegd aan de algemene reserve conform bestuursbesluit. Door deze dotaties komt het saldo van de algemene reserve per 31 december 2020 uit op € 1.653.997. Hiermee komt de algemene reserve uit boven het bestuurlijk vastgestelde plafond. Bij de vaststelling van de jaarrekening zal tevens een besluit worden genomen over de overschrijding van de algemene reserve.

45

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

4 Overige gegevens Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

46

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

5 Bijlagen SiSa-verantwoording

SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2020 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa d.d. 28 januari 2021 JenV A2 Brede Doeluitkering Besteding (jaar T) Rampenbestrijding (BDUR) Besluit veiligheidsregio's artikelen 8.1, 8.2 en 8.3 Veiligheidsregio's

Aard controle R Indicatornummer: A2 / 01 € 5.974.386

47

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Overzicht schatkistbankieren De Wet schatkistbankieren schrijft voor dat de decentrale overheden, waaronder ook de Veiligheidsregio, al hun overtollige liquide middelen en beleggingen aanhouden bij het Ministerie van Financiën. In 2020 is een drempelbedrag bij de bank gehanteerd van € 373.000. Er zijn geen overschrijdingen geweest in 2020. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)

Drempelbedrag

(2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag

(3a) = (1) > (2)

373 Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

127

127

127

147

246

246

246

226

-

-

-

-

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a)

Begrotingstotaal verslagjaar

49.774

(4b)

Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat Drempelbedrag

49.774

(4c)

-

(1) = 373 (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000 (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (5a)

(5b) (2) - (5a) / (5b)

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal

11.430

11.557

11.684

13.524

90

91

92

92

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

127

127

127

147

48

Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Taakvelden Hieronder zijn voor de taakvelden die voor de Veiligheidsregio relevant zijn de baten en lasten weergegeven. Alle bedragen luiden x € 1.000. Taakvelden 0 0.4

Bestuur en ondersteuning Overhead, ondersteuning organisatie 0.5 Treasury 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal taakveld 0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Totaal taakveld 1 Veiligheid Totaal taakvelden

Baten

Lasten

Saldo

Begroting

Rekening

Begroting

Rekening

Begroting

Rekening

-

631

7.801

9.555

-7.801

-8.924

4.525 -

509 2.737 -

506 4.644 -

509 2.238 87

-506 -119 -

499 -87

4.525

3.877

12.951

12.389

-8.426

-8.512

49.893

50.032

41.467

41.520

8.426

8.512

49.893

50.032

41.467

41.520

8.426

8.512

54.418

53.909

54.418

53.909

-

-

49