9. Bijlage 2 Jaarrekening 2020 VRZL.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
maart 2021
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Inhoudsopgave 1
DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN ................................................................................................. 4 Voorwoord ............................................................................................................................ 4 1.1.1 1.1.2
Inleiding ................................................................................................................................. 4 Het resultaat op hoofdlijnen ................................................................................................. 5
Bestuur en directie ................................................................................................................ 6 1.2.1
2
Rechtspersoonlijkheid en bestuurssamenstelling ................................................................. 6
DEEL B – JAARVERSLAG ................................................................................................................... 7 Concern ................................................................................................................................. 7 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4
Wie zijn we? .......................................................................................................................... 7 Waar staan we voor? ............................................................................................................ 7 Ons werkgebied ..................................................................................................................... 8 Risico’s op concern niveau. ................................................................................................... 9
Crisisbeheersing en rampenbestrijding ............................................................................... 10 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4
Programma-activiteiten ...................................................................................................... 10 Wat wilden we bereiken?.................................................................................................... 10 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 11 Risico's ................................................................................................................................. 12
Brandweerzorg .................................................................................................................... 13 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4
Wie zijn we? ........................................................................................................................ 13 Waar staan we voor? .......................................................................................................... 13 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 13 Risico's ................................................................................................................................. 14
Ondersteuning ..................................................................................................................... 15 2.4.1 2.4.2 2.4.3
Wie zijn we? ........................................................................................................................ 15 Waar staan we voor? .......................................................................................................... 15 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? ........................................................................ 15
COVID-19 paragraaf............................................................................................................. 16 Paragrafen ........................................................................................................................... 18 2.6.1 2.6.2 2.6.3 2.6.4 2.6.5
3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................... 18 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 21 Financiering ......................................................................................................................... 21 Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 22 Verbonden partijen ............................................................................................................. 24
DEEL C – JAARREKENING ............................................................................................................... 26 Balans (voor resultaatbestemming) .................................................................................... 27 Toelichting op de balans...................................................................................................... 29 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 29 Vaste activa ......................................................................................................................... 31 Vlottende activa .................................................................................................................. 33 Vaste passiva ....................................................................................................................... 34 Vlottende passiva ................................................................................................................ 38 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ......................................................................... 39
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................. 40 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................... 41 3.4.1
Samenvattend overzicht - analyse ...................................................................................... 41
2
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.4.6
Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................. 41 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien .................................................................... 42 Structureel begrotingssaldo ................................................................................................ 42 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ................................................................. 43 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................ 44
4
Voorstel nog te bestemmen resultaat ................................................................................ 45 Overige gegevens .......................................................................................................................... 46
5
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ....................................................... 46 Bijlagen .......................................................................................................................................... 47 SiSa-verantwoording ........................................................................................................... 47 Overzicht schatkistbankieren .............................................................................................. 48 Taakvelden .......................................................................................................................... 49
3
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
1 DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN Voorwoord 1.1.1 Inleiding De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dat waren de wijze woorden in het voorwoord van de jaarrekening over 2019. We stonden aan het begin van de COVID-pandemie en hadden nog geen goed beeld van wat er op ons af zou komen. Terugblikkend kunnen we nu stellen dat 2020 voor heel Nederland (en heel veel andere landen) een zeer bewogen jaar is geweest en dat dit voor de veiligheidsregio Zuid-Limburg niet anders was. De gemeenten in Zuid-Limburg hebben in 2019 ingestemd met een begrotingsuitbreiding en 2020 was de start van de uitvoering en implementatie. Er is een solide basis gelegd voor de brandweerzorg in Zuid-Limburg en we hebben met elkaar gewerkt aan het robuuster en toekomstbestendig maken van de organisatie en het invulling geven aan de toenemende (veelal wettelijk opgelegde) taken. Dat is deels gebeurd door een reorganisatie waarbij interne kwetsbaarheden zijn opgelost, deels door het werven van nieuwe functionarissen in vacatures waarmee ook nieuw élan en nieuwe energie ingebracht werden en deels door het verdergaand herinrichten en optimaliseren van de ondersteunende teams.
Er is een nieuw directieteam gevormd dat per 1 januari 2020 de schouders onder deze uitdaging heeft gezet en samen naar de toekomst kijkt. En toen werden we in februari, rond de Carnaval, geconfronteerd met de eerste signalen van COVID19. De start van een pandemie waar we nu, een jaar later, nog mee van doen hebben en die nog steeds een substantieel deel van onze agenda’s bepaalt. Een pandemie ook die ons veel inzichten heeft gebracht, alleen al door de lange duur van deze crisis. Het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding kon in deze periode op veel terreinen een zinvolle bijdrage leveren. De voorbereidingen op crises en de ervaringen met scenario’s en handelend optreden maakten dat onder meer bij het Corona-centrum, het zorgdashboard en het helpen en ondersteunen van andere partners in de keten (bijvoorbeeld GGD/GHOR) een adequate bijdrage geleverd werd. Ervaringen die ook weer helpen om de eigen werkprocessen en dienstverlening te verbeteren. Vanuit het programma Brandweerzorg werd verdergaand ingezet op het verbeteren van risicobeheersing, de samenwerking met gemeenten en het borgen van de paraatheid. Er was weliswaar sprake van minder incidenten in aantal maar de incidenten die er waren kenden vaak een extra component door de extra maatregelen die er door COVID-19 genomen moesten worden.
Ook onze hulpverleners staan dan in de frontlinie en weten niet altijd wat er op hen afkomt als ze naar een incident rijden. In 2020 kenden we naast de GRIP 4 voor COVID-19 nog 23 GRIP-opschalingen van GRIP 1 of hoger. De opschalingen zijn allemaal geëvalueerd en verbeterpunten zijn gedetecteerd en vervat in actieplannen. Van de uitvoering van die verbeterpunten wordt periodiek verslag gedaan aan ons bestuur. De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt het beleidsterrein van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming. Wij hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. 4
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
1.1.2 Het resultaat op hoofdlijnen Het jaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van € 87.254. Dit positieve resultaat valt uiteen in de volgende deelresultaten: • •
Resultaat programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (exclusief GHOR) en programmalijn Brandweerzorg € 89.244 positief; Resultaat GHOR € 1.990 negatief;
Het positieve resultaat op het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding en het programma Brandweerzorg wordt met name veroorzaakt door een combinatie van: •
• • •
Een incidentele onderschrijding op personeelskosten circa € 377.000 door het later invullen van vacatures mede als gevolg van COVID-19 (+ € 1.065.000) en voortkomende frictiekosten (- € 688.000). Hogere afschrijvingskosten als gevolg van de doorgevoerde foutherstel materiële vaste activa (- € 501.000). Lagere ICT kosten (+ € 340.000). Diverse autonome kostenstijgingen (- € 129.000).
Het positieve resultaat op het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding en programma Brandweerzorg wordt met name veroorzaakt door de hogere afschrijvingskosten als gevolg van de doorgevoerde foutherstel materiële vaste activa. Daartegenover staat een incidentele onderschrijding op de personeelskosten groot € 460.000 als gevolg van het later invulling geven van vacatures conform de fijnstructuur en hogere overige inkomsten. Voor een uitgebreidere analyse verwijzen wij naar paragraaf 3.4. Het negatieve resultaat van de GHOR (€ 1.990) wordt met name veroorzaakt door een optelsom van een aantal incidentele oorzaken. Voor een nadere toelichting op de GHOR is een aparte jaarrekening van de GHOR beschikbaar bij de VRZL. In 2020 heeft de Veiligheidsregio Zuid-Limburg meerkosten gehad als gevolg van COVID-19. De totale meerkosten in 2020 voor COVID-19 bedragen € 588.659. Deze kosten zijn als vordering opgenomen op het Ministerie van VWS voor hetzelfde bedrag. In het jaarverslag worden deze meerkosten verder toegelicht. In de jaarrekening is een voorstel tot resultaatbestemming opgenomen ter besluitvorming in het Algemeen Bestuur bij de vaststelling van de jaarrekening.
5
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Bestuur en directie 1.2.1 Rechtspersoonlijkheid en bestuurssamenstelling De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling waarvan instandhouding geschiedt door de gemeenten in Zuid-Limburg. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarstukken. Het Algemeen Bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen ervan. Het dagelijks bestuur is als volgt samengesteld (per 31 december 2020): Naam Mevrouw J.M. Penn-te Strake
Gemeente Maastricht
Functie voorzitter
De heer R. Wever De heer J.Th.C.M. Verheijen
Heerlen Sittard-Geleen
portefeuille GHOR plaatsvervangend voorzitter portefeuille Crisisbeheersing en Rampenbestrijding
Mevrouw T.P. Dassen-Housen De heer R. de Boer
Kerkrade Simpelveld
Portefeuille Brandweer Portefeuille Financiën en Personeel
Het algemeen bestuur is als volgt samengesteld (per 31 december 2020): Naam Gemeente Mevrouw C. van Basten-Boddin Beek De heer E. Geurts Beekdaelen Mevrouw W.J.F. van der Rijt- van der Kruis Brunssum De heer D.A.M. Akkermans Eijsden-Margraten Mevrouw N.H.C. Ramaekers-Rutjens Gulpen-Wittem De heer R. Wever Heerlen Mevrouw T.P. Dassen-Housen Kerkrade De heer R.J.H. Vlecken Landgraaf Mevrouw J.M. Penn-te Strake Maastricht Mevrouw M.A.H. Clermonts-Aretz Meerssen De heer R. de Boer Simpelveld De heer J.Th.C.M. Verheijen Sittard-Geleen Mevrouw M.F.M. Leurs-Mordang Stein De heer H. Leunessen Vaals De heer J. Schrijen Valkenburg a/d Geul De heer W. Houben Voerendaal
Functie Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid
6
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2 DEEL B – JAARVERSLAG Concern 2.1.1 Wie zijn we? De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten in ZuidLimburg en eén van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. De VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. De werkzaamheden vinden plaats op het terrein van crisisbeheersing/rampenbestrijding en brandweerzorg. De afgelopen periode hebben wij ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende lokale organisaties naar één Veiligheidsregio. In onze regio werken 16 gemeenten, de brandweer, de politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverlenings- Organisatie in de regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij) Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot samen. Daarnaast hebben wij een omvangrijk netwerk van partijen waarmee wij samenwerken zoals het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied.
2.1.2
Waar staan we voor?
VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • • • •
dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; geven we adviezen om waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.
Als VRZL willen we deze taak realiseren door midden tussen burgers, bedrijven, instellingen en partners te staan, primair uit te gaan van eenieders eigen kracht en expertise, waarbij we door een goede informatiepositie en gedreven en vakbekwame medewerkers een natuurlijke, betrouwbare partner zijn voor duurzame veiligheid in de regio. Ons motto daarbij is: ‘Samen Veilig’. Samen met de gemeenten en onze crisispartners hebben we een krachtige crisisorganisatie staan. Wij kunnen snel hulp bieden en beschikken over voldoende slagkracht.
7
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.1.3 Ons werkgebied Het werkgebied van Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van ZuidLimburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 597.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport. Met name in de zomermaanden ontvangen we veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven.
8
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.1.4 Risico’s op concern niveau. Hieronder zijn de belangrijkste risico's weergegeven die voor de gehele organisatie gelden. Specifieke risico’s die betrekking hebben op een programma zijn daar benoemd: •
• • •
Technische ontwikkelingen vormen steeds meer een onderdeel van de organisatie. We lopen hierdoor ook meer risico dat deze technologische ontwikkelingen elkaar zo snel opvolgen dat dit niet meer te implementeren is en waardoor operationeel risico wordt gelopen; Verduurzaming/milieu. Verscherpte regelgeving die ad hoc worden ingevoerd kan leiden tot meer kosten en tijdelijke buiten werking stelling van materieel; Datalekken en informatiebeveiliging. Een steeds groter risico zijn de cyberaanvallen. Een goed voorbeeld hiervan is de recente aanval bij de Universiteit in Maastricht; Omgevingswet. Met de verwachte inwerkingtreding per 1-1-2022 van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. De exacte impact voor de VRZL is nog onbekend.
9
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Crisisbeheersing en rampenbestrijding 2.2.1 Programma-activiteiten Het programma Crisisbeheersing en rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen. Het gaat om de beheersing van risico’s (voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende producten met clusters van activiteiten: • • • • •
Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); Communicatie waaronder Risicocommunicatie (risicobewustzijn) en Crisiscommunicatie; Informatiemanagement; Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); • Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO); Kwaliteitszorg.
Onder dit programma worden ook de activiteiten uitgevoerd door de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). De activiteiten van de GHOR worden uitgevoerd door en onder verantwoordelijkheid van de GGD. Voor een nadere toelichting op de GHOR verwijzen we naar het jaardocument van de GHOR.
2.2.2 Wat wilden we bereiken? Onze doelstellingen voor bevolkingszorg in 2020 omvatten onder meer het beschikken over adequate, geactualiseerde plannen en handboeken binnen bevolkingszorg, de verschillende piketten gevuld te hebben met beschikbare, opgeleide en getrainde medewerkers, een adequate bijdrage leveren aan de multidisciplinaire risicobeoordeling rondom evenementen en het faciliteren van gemeenten daarbij. Voorbereiden op crisisbeheersing (koude taken) en coördinatie bij incidenten en crisis (warme taken) kent naast bevolkingszorg nog meer aspecten. Informatiemanagement en met name het beschikbaar hebben van adequate, gevalideerde en veredelde informatie is een belangrijk onderdeel van de taak en juist in deze tijd van onschatbare waarde. De burgers bewust maken van de risico’s in hun omgeving is een gemeentelijke taak. In het kader van efficiënte samenwerking en de uitgesproken ambitie om daarin gezamenlijk op te trekken vervult de Veiligheidsregio een faciliterende en coördinerende taak daarin. Wij enthousiasmeren de samenwerking, de afstemming en de gezamenlijke uitvoering. De algemene doelstelling voor crisiscommunicatie (de verantwoordelijkheid van de Veiligheidsregio) is om adequaat voorbereid te zijn op mogelijke crises en in de warme situatie en daarover in de richting van bevolking en media te kunnen communiceren.
De algemene doelstelling rondom MOV en MOTO is om over adequate en actuele multidisciplinaire planvorming te beschikken en de medewerkers in piketten (ruim 150 exclusief politie en brandweer) daarvoor adequaat opgeleid, getraind en geoefend te krijgen en te houden. In een kwaliteitszorgsysteem borgen we de gewenste kwaliteit van optreden en de wijze waarop de voorbereiding tot stand komt.
10
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij grote incidenten en met de advisering daarover. De GHOR focust op het realiseren van een naadloze opschaling van dagelijkse naar grootschalige medische hulpverlening. Daarnaast bevordert zij dat de betrokken organisaties als een samenhangende zorgketen kunnen optreden zodat slachtoffers de best mogelijke zorg krijgen. Dit met als doel slachtoffers zo goed mogelijk te helpen en (blijvende) gezondheidsschade te vermijden, danwel te minimaliseren.
2.2.3 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? De start van 2020 stond in het teken van de voorbereiding op Koningsdag. Al gauw kwamen de werkzaamheden in het licht van de Coronacrisis te staan. Dat vroeg van de medewerkers een enorme flexibiliteit, veerkracht en ‘can do’ mentaliteit. Belangrijke verantwoordelijkheid voor de VRZL is hierbij de crisiscommunicatie die ook nu nog steeds een grote taak in het kader van COVID te vervullen heeft. Daarnaast zijn nog diverse ander taken uitgevoerd onder meer: • • • • • •
Diverse oefeningen Koningsdag; Participeren in de verschillen teams m.b.t. COVID incl. Coronacentrum. Inrichten, ondersteunen en participeren in diverse adviesgroepen. Informatievoorziening zowel inrichten als actueel houden van het Limburgs Dashboard COVID-19 en het dagelijks Veiligheidsbeeld. Inrichten en trainen piketpool voor functie Adviseur Bevolkingszorg; Bijdragen en uitvoeren bovenregionale, landelijke en tussentijdse evaluaties Covid en opstellen verantwoordingsverslagen;
De reguliere werkzaamheden in 2020 hebben voor een deel plaatsgevonden. Zo hebben diverse oefeningen plaatsgevonden, zijn netwerken en relaties onderhouden, is een handboek bevolkingszorg ontwikkeld. Daarnaast is er ook aandacht geweest voor de problematiek rondom Chemelot belevingsonderzoek en risicocommunicatie). En natuurlijk is ook aandacht besteed aan de behoefte van de diverse medewerkers, partners m.b.t. binding, uitrusting van , doorontwikkeling diverse tools en leren van het verleden. De burgers zijn naast communicatie over COVID-19 ook geïnformeerd middels de publiekscampagne wateroverlast. In 2020 zijn er 24 incidenten met GRIP 1 of hoger geweest. Die zijn uiteraard geëvalueerd en verbeterpunten zijn uitgezet binnen de verantwoordelijke processen. In het kader van de bestrijding van de Covid-pandemie hebben veel van de werkzaamheden plaatsgevonden in nauwe samenwerking met de diverse regionale, bovenregionale en landelijke ketenpartners. Door het in kaart brengen van risico’s krijgen bestuurders en beleidsmakers inzicht in de regio en haar specifieke veiligheidsrisico’s, alsmede in de wijze waarop deze zich ten opzichte van elkaar verhouden als het gaat om impact en waarschijnlijkheid. Dit is vertaald naar beleid voor de voorbereiding op een ramp of crisis. Waar mogelijk worden zelfredzaamheid en hulpverlening geoptimaliseerd.
Voor de GHOR geldt nog meer dat de plannen en doelstellingen voor 2020 doorkruist werden door de Covid-19 uitbraak en alle daarmee samenhangende activiteiten. Het ondersteunen van activiteiten gericht op bestrijding van de crisis, het invulling geven aan de naadloze opschaling, het bijeen brengen van partijen die dat daarvoor niet op deze wijze gewend waren, het coördineren richting en faciliteren 11
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
van organisaties in de gezondheidszorg waren opeens activiteiten die veel harder nodig waren dan andere werkzaamheden. Op basis van bruikbare voorbereidingen in het kader van grieppandemie en met de kennis van een grote oefening in 2019 kon de GHOR haar coördinerende en faciliterende rol in 2020 optimaal invullen. Ook voor het GHOR-bureau geldt dat zij op velerlei wijzen hebben bijgedragen aan de bestrijding van de crisis.
2.2.4 Risico's Afhankelijkheid van derden bij een crisis. We zijn in vele gevallen de coördinator en regisseur bij een crisis en zijn daarmee afhankelijk van derden waarover we feitelijk niets te zeggen hebben.
12
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Brandweerzorg 2.3.1 Wie zijn we? We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. Daarvoor moeten we onze regio en de belangrijke partners daarin goed kennen, willen we risico’s snel kunnen signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en willen we adequaat optreden. Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. Ontwikkeling & Expertise •
Risicomanagement waaronder begrepen: Beleid en beheer risicobeheersing Wettelijke taken op het gebied van BRZO Advisering (bouwplannen en evenementen) • Basiszorg o Operationele activiteiten kazernes o Risicobeheersing o Wettelijke taken op het gebied van BRZO o Advisering (bouwplannen en evenementen) o o o
2.3.2 Waar staan we voor? Kaderstelling, Meldkamer, Risicobeheersing en Vakbekwaamheid We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/ crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. Daarvoor is het noodzakelijk dat ons personeel duurzaam vakbekwaam is en blijft. Incidentbestrijding We bestrijden brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen.
2.3.3 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? Ook voor het programma brandweerzorg heeft COVID-19 een behoorlijke impact gehad. Ondanks COVID-19 hebben we onze taken, met name in het kader van repressie, steeds kunnen uitvoeren. Door het tijdig nemen van de benodigde maatregelen hebben we steeds aan de (acute) vraag kunnen voldoen. Daarnaast zijn er daadwerkelijk ook minder uitrukken in 2020 geweest. De impuls die is gegeven aan vakbekwaamheid is in 2020 o.a. vorm gegeven door het aantrekken van nieuwe medewerkers en de realisatie van de verbouwing/vernieuwing van het stookhuis op de opleidingslocatie in Margraten. Hierdoor zijn onze oefen- en opleidingsfaciliteiten weer op het gewenste (duurzame) niveau gebracht. Door COVID hebben echter veel oefeningen en trainingen geen of slechts in beperkte vorm doorgang gehad. De hierbij opgelopen achterstanden zullen in 2021 worden ingehaald. Verder stond 2020 in het teken van de doorontwikkeling van de organisatie. Zo is invulling gegeven aan de invoering van de in het najaar van 2019 bestuurlijk vastgestelde fijnstructuur. Er zijn nieuwe medewerkers aangetrokken maar ook eigen medewerkers zijn van plek verwisseld of hebben een nieuwe taak gekregen. Dit alles vergt veel inzet van leidinggevenden. Door Covid-19 verliep niet alles 13
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
even vlot. Het inwerken van nieuwe medewerkers maar ook het eigen maken van een nieuwe taak, het vormen van een “nieuwe” team kosten rekeninghoudend met de coronamaatregelen nu eenmaal meer tijd en energie. Zoals reeds vermeld in het document “een solide basis voor de toekomst” vergt de verdergaande globale digitalisering een investering in informatiemanagement. In 2020 is hiermee eens start gemaakt. Zo zijn de krachten van de programmaonderdelen brandweerzorg en C&R m.b.t. informatiemanagement gebundeld en in één team ondergebracht. Ook heeft ter facilitering van het programma brandweerzorg is binnen het programma ondersteuning een investering in gang gezet om op het brede terrein van de informatisering en automatisering inclusief databeveiliging en -security voor alle bedrijfsprocessen tot de gewenste verbetering te komen. Hierbij is de borging van de AVG ondergebracht. De COVID activiteiten voor het programman brandweerzorg hebben met name in het teken gestaan van de interne organisatie. Zo is er vanaf het begin een team bezig met de invoering van en de doorvoering van de coronamaatregelen op de diverse locaties. Hierbij heeft minimalisering van de risico's voor personeel steeds voorop gestaan. De communicatie naar de medewerkers is zo eenduidig mogelijk vorm gegeven.
Hiervoor zijn diverse communicatiemiddelen ingezet en zijn ook leidinggevenden in de positie gebracht om hierover met hun medewerkers het gesprek aan te gaan.
2.3.4 Risico's •
•
Vrijwilligheid is een landelijk thema. Dat er iets gaat veranderen is helder de financiële impact is echter sterk afhankelijk van de gekozen oplossing en van het feit of er rijksmiddelen voor beschikbaar komen. Een en ander betekent dat gemeenten hier een financieel risico lopen. LMS. De vorming van de landelijke meldkamer staat nog aan het begin. De LMS heeft ervoor gekozen om tot 2023 te werken met een zogenaamde “bouwplaats” constructie. Of hierdoor nog gevolgen ontstaan voor de VRZL is onduidelijk maar het kan leiden tot extra kosten c.q. kwaliteitsverbetering of -verlies.
14
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Ondersteuning 2.4.1 Wie zijn we? Alle ondersteunende taken, waaronder de overhead voor het Programma Rampenbestrijding en crisisbeheersing vallen hier onder. • • • • • •
Directie Control Bureau bestuurs– en directieondersteuning Financiën & Inkoop Personeel & Organisatieontwikkeling Informatie, Automatisering & Facilitair
2.4.2 Waar staan we voor? We zetten het geheel van financiële en materiële middelen duurzaam efficiënt en effectief in om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen blijven invullen. Op relevante terreinen willen we in bredere verband maatschappelijke diensten verlenen. Voor wat betreft overhead wordt de definitie gevolgd zoals die door de wetgever wordt gegeven; daarbij sluiten we aan bij de landelijke handreiking voor veiligheidsregio’s.
2.4.3 Wat hebben we daarvoor in 2020 gedaan? 2020 heeft bij het programma ondersteuning in het teken gestaan van de invoering van de in het najaar 2019 vastgestelde fijnstructuur. Het invullen van alle vacatures heeft veel inzet gevergd van met name P&O. “De solide basis voor de toekomst” heeft ook gevolgen voor het programma ondersteuning. Zoals reeds bij het programma brandweerzorg vermeld is geïnvesteerd in informatisering en automatisering. Daarnaast zijn ook de eerste stappen gezet in het kader van de opdrachten in het kader van huisvesting. Zo is er uitvoering gegeven aan de bestuurlijke opdrachten m.b.t. de kazernes te Beek, Vaals en Maastricht Noord. Het programma ondersteuning heeft in 2020 naast de reguliere taken ook aandacht besteed aan de verdere doorontwikkeling van het programma zelf. In het bijzonder de onderlinge samenwerking van de diverse onderdelen en de verbinding van het programma ondersteuning met de beide andere programma’s. Dit heeft o.a. geresulteerd in een gezamenlijk traject om de stuur– en verantwoordingsinformatie gezamenlijk vorm te geven. Hierbij wordt gezocht naar een balans tussen de behoefte en de haalbaarheid. Natuurlijk heeft ook bij dit programma COVID-19 zijn effect gehad. Naast latere invulling van vacatures is zo goed mogelijk gehoor gegeven aan het faciliteren van het thuis werken.
15
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
COVID-19 paragraaf Bij een terugblik op 2020 en de financiële verantwoording die daarbij hoort kunnen we niet om COVID-19 en de impact op de organisatie Veiligheidsregio heen. Voor een Veiligheidsregio is een dergelijke pandemie aan de ene kant een scenario waar je op voorbereidt. Aan de andere kant is het ook een scenario met een ongekend duur en impact. Voor de Veiligheidsregio betekent de uitbraak van Covid-19 eind februari dat opgeschaald wordt (naar GRIP 4), dat medewerkers uit de organisatie andere taken zijn gaan uitvoeren (namelijk hun warme taak) en dat de bestrijding van de crisis absolute topprioriteit krijgt. Graag nemen we u even mee in de impact van die mooie volzin: We zijn vrij snel gaan werken met een vaste Operationeel Leider die alles rondom COVID afhandelde. Dat betekent dat een teamleider van een onderdeel 40 (en heel vaak meer) uren per week belast is met de bestrijding van de crisis en dat het leiden van het team anderszins ingevuld moet worden. Dat betekent ook dat er een operationeel team actief is waarin onder meer vertegenwoordigers van politie, defensie, bevolkingszorg, EMRIC, communicatie, Openbaar Ministerie en GGD/GHOR deelnemen, die er samen voor zorgen dat zaken rondom de crisis operationeel afgestemd worden. Gezien de impact van Covid-19 is dat veelal in plaats van regulier werk gedaan.
De medewerkers van de organisatie moesten prioriteit geven aan het deelnemen aan scenarioteams, transitieteams, uitwerken van vraagstukken uit het ROT, invulling geven aan landelijke uitvragen. Dat gebeurde vaak in overleg en in afstemming met de buurregio Limburg-Noord. Voor de burgers is het van belang dat er herkenbaarheid is in beleid en uitingen en uniformiteit in de wijze waarop dat verteld wordt. Ook daarbij hebben we als Veiligheidsregio kunnen ondersteunen. Ook werden medewerkers ingezet in andere rollen maar wel gericht op het bijdragen aan de bestrijding van de crisis. We hebben als organisatie geholpen in de witte sector door sturing te geven aan het Operationeel overleg met vertegenwoordigers van diverse sectoren binnen de witte kolom (ziekenhuizen, huisartsen, verpleeghuizen), en hen te helpen en te ondersteunen met communicatiecapaciteit. Een belangrijk resultaat daarbij was het inrichten van het Coronacentrum in Urmond waar we als Veiligheidsregio in logistiek, ondersteuning, (deel)projectleiderschap een belangrijke bijdrage hebben geleverd om het Centrum binnen 3 dagen operationeel te maken. Een ander belangrijk resultaat is het zorgdashboard waarbij medewerkers van informatiemanagement ten behoeve van de sturing in de crisissituatie een dashboard hebben gemaakt.
In dat dashboard werd verwerkt hoe de situatie in de verschillende zorginstellingen was en werd weergegeven waar en waarom de situatie zorgelijk was. Dat hielp om structuur en sturing te bieden en heeft bijgedragen aan inzichten en stuurinformatie. Deze ondersteuning aan onder meer de GGD is vanzelfsprekend omdat we met elkaar een adequate respons op de crisis willen organiseren. Het is ook goed om te constateren dat dit veelal naar ieders tevredenheid is geweest en dat de onderlinge samenwerking heel goed is verlopen. Daarbij had (en heeft) Covid-19 natuurlijk ook impact in de eigen organisatie op werkwijzen en procedures. Denk operationeel aan de ondersteuning aan ambulances waarvoor nu veel meer persoonlijke beschermingsmiddelen noodzakelijk zijn en andere procedures gelden dan wanneer er van Covid-19 geen sprake zou zijn. En naast deze inspanningen hebben er in het kader van de bestrijding van de COVID-pandemie in 2020 47 vergaderingen van het regionale beleidsteam plaatsgevonden, hebben er meer dan 100 vergaderingen van het regionaal operationeel team plaatsgevonden, zijn 19 noodverordeningen opgesteld en gepubliceerd, zijn 580 vragen van burgers, ondernemers en instellingen beantwoord, zijn 19 ontheffingen verleend, 8 aanwijzingsbesluiten gepubliceerd en 11 bezwaren behandeld. 16
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
De kosten van deze ondersteuning zijn organisatiebreed gemaakt omdat we ook organisatiebreed geparticipeerd hebben, maar verder binnen de programma’s verantwoord. Begin 2020 is het COVID-19 virus wereldwijd als A-infectieziekte aangemerkt. Zo ook in Nederland. Daartoe is in februari 2020 een landelijke crisisstructuur ingericht om de COVID-19 pandemie te controleren. In 2020 is de Veiligheidsregio Zuid-Limburg geconfronteerd met extra kosten voor het bestrijden en beheersen van COVID-19. Op basis van de wet op de Veiligheidsregio’s hebben de Veiligheidsregio’s extra taken en opdrachten van de minister gekregen. De meerkosten worden door het Ministerie van VWS direct vergoed aan de Veiligheidsregio’s. De verantwoording van de meerkosten vindt plaats via het ingevoegde format in het jaarverslag van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. In de jaarrekening zijn de meerkosten verwerkt onder programmaverantwoording bij het programma waar de meerkosten zijn gemaakt. De kosten worden op reguliere toegelicht. Voor deze toelichting verwijzen wij naar de jaarrekening bij de toelichting op de baten en lasten. In onderstaande format is een uiteenzetting gemaakt van de meerkosten COVID-19 voor de Veiligheidsregio Zuid-Limburg in 2020 in het kader van de bestrijding en beheersing van COVID-19.
De totale meerkosten die de Veiligheidsregio in 2020 heeft gemaakt bedragen € 588.659 en zijn als vordering op het Ministerie van VWS opgenomen in het jaarverslag. Format verantwoording Kostensoort Coronahotels/centra
Opgave kosten 8.433
Inkoop en distributie PBM
217.534
Overige specifieke meerkosten
294.665
Overige meerkosten Brandweerzorg repressie/ incidentbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR Preventie Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal
22.412
14.066 31.549 588.659
Minder opbrengsten (verrrekend met minder kosten) Brandweerzorg repressie/ incidentbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR Preventie Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal Totale kosten 2020
588.659
17
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Paragrafen 2.6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.6.1.1 Definities Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van de Veiligheidsregio om incidenteel en structureel niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder verstoring van de continuïteit in de uitvoering van de reguliere taken van de Veiligheidsregio. Het weerstandsvermogen bestaat enerzijds uit de weerstandscapaciteit in beschikbare middelen en mogelijkheden en anderzijds de risico’s waarvoor geen of onvoldoende voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het beoordelen van de financiële positie van de Veiligheidsregio. In de gemeenschappelijke regeling ligt vast dat de financiële eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van de Veiligheidsregio door de deelnemende gemeenten wordt gedragen. Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft de Veiligheidsregio als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om voldoende weerstandsvermogen te vormen. Het weerstandsvermogen kan als volgt in een formule worden weergegeven. Weerstandsvermogen
=
Weerstandscapaciteit Risico’s
De weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare eigen vermogen (algemene reserve) en de ruimte in de exploitatiebegroting. Voor de geneeskundige hulpverlening (GHOR) is bepaald dat de algemene reserve maximaal 12% van de begrote gemeentelijke bijdrage mag bedragen. Voor het programma Brandweerzorg (i.c. Brandweer Zuid-Limburg) is de hoogte van het eigen vermogen bestuurlijk bepaald aan de hand van het rapport Van der Zanden (2014). De algemene reserve is gemaximaliseerd op € 1,5 miljoen. 2.6.1.2 Risico’s Voor de diverse producten binnen de Veiligheidsregio zijn de risico’s bepaald. Risico Vrijwilligheid Technologische ontwikkelingen Verduurzaming/ milieu LMS Datalekken/informatiebeveiliging Krapte arbeidsmarkt Omgevingswet Veiligheidsgaranties Afhankelijkheid externen bij Crisis
Impact
Kans
Ondersteuning
€ 1.500.000 € 500.000 € 1.000.000 € 500.000
90% 95% 75% 75%
€ 158.333 € 500.000
€ 800.000
50%
€ 133.333
€ 500.000 € 250.000 € 500.000
75% 50% 25%
€ 375.000 € 125.000 € 62.500
€ 750.000
95%
BRW € 1.350.000 € 158.333 € 250.000 € 187.500 € 133.333
C&R € 158.334 € 187.500 € 133.333
€ 62.500 € 712.500
€ 1.354.166
€ 2.079.166
€ 1.254.167
18
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
•
•
• •
• •
Vrijwilligheid is een landelijk thema. Dat er iets gaat veranderen is helder. De financiële impact is echter sterk afhankelijk van de gekozen oplossing en van het feit of er rijksmiddelen voor beschikbaar komen. Een en ander betekent dat gemeenten hier een financieel risico lopen. Technische ontwikkelingen vormen steeds meer een onderdeel van de organisatie. We lopen hierdoor ook meer risico dat deze technologische ontwikkelingen elkaar zo snel opvolgen dat dit niet meer te implementeren is en daardoor operationeel risico wordt gelopen. Verduurzaming/milieu. Als gevolg van verscherpte regelgeving die ad hoc worden ingevoerd kan dit leiden tot meer kosten en tijdelijke buiten werking stelling van materieel. LMS. De vorming van de landelijke meldkamer staat nog aan het begin. De LMS heeft ervoor gekozen om toto 2023 te werken met een zogenaamde “bouwplaats” constructie. Of hierdoor nog gevolgen ontstaan voor de VRZL is onduidelijk maar het kan leiden tot extra kosten c.q. kwaliteitsverbetering of -verlies. Datalekken en informatiebeveiliging. Een steeds groter risico zijn cyberaanvallen. Omgevingswet. Met de inwerkingtreding van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. De exact impact voor de VRZL is nog onbekend.
2.6.1.3 Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen wordt, zoals hierboven is omschreven, bepaald als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Er wordt naar gestreefd dat de weerstandscapaciteit groter is dan de financiële omvang van de risico’s. Cijfermatig betekent dit een weerstandsvermogen dat groter is dan 1. In de volgende tabel is hieraan nadere invulling gegeven. Weerstandsvermogen > 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
2.6.1.4 Bepaling weerstandsvermogen Op 31 december 2020 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve C&R en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR TOTAAL WEERSTANDSCAPACITEIT
Omschrijving WEERSTANDSVERMOGEN
31 december 2020 1.654 70 1.724
31 december 2020 0,37
Op grond van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat het geraamde weerstandsvermogen voor de Veiligheidsregio als geheel ruim onvoldoende is.
19
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.6.1.5 Kengetallen Bedragen in onderstaande tabellen zijn x € 1.000. 1A
Netto Schuldquote1
A B C D E F G H
Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-EF-G)/H*100% Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen2 Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-EF-G)/H*100% Solvabiliteitsratio3
1B
A B C D E F G H
2. A B 3. A B C D E
Eigen vermogen Balanstotaal Solvabiliteit (A/B)*100% Structurele exploitatieruimte4 Totale structurele lasten Totale structurele baten Totale structurele toevoegingen aan de reserves Totale structurele onttrekkingen aan de reserves Totale baten Structurele exploitatieruimte ((B-A) +(D-C))/E*100%
Rekening 2019 14.772 1.143 5.184 0 6.746 134 608 44.803 30,38%
Begroting 2020 13.605 2.133 21.537 0 24.005 154 836 49.893 24,61%
Rekening 2020 29.605 2.270 8.204 0 17.114 159 311 50.663 44,40%
Begroting 2021 29.605 924 26.183 0 27.745 134 607 51.183 55,15%
Begroting 2022 27.497 924 26.183 0 27.745 134 607 51.183 51,03%
Rekening 2019
Begroting 2020
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
14.772 1.143 5.184 0 6.746 134 608 44.803 30,38%
13.605 2.133 21.537 0 24.005 154 836 49.893 24,61%
29.605 2.270 8.204 0 17.114 159 311 50.663 44,40%
29.605 2.133 21.537 0 24.005 154 836 51.183 55,25%
27.497 2.133 21.537 0 24.005 154 836 51.183 51,13%
Rekening 2019 9.119 34.075 26,76% Rekening 2019 44.920 44.803 3.147
Begroting 2020 8.567 52.936 16,18% Begroting 2020 49.774 49.893 4.644
Rekening 2020 8.360 53.304 15,68% Rekening 2020 50.358 50.663 2.340
Begroting 2021 8.861 47.766 18,55% Begroting 2021 51.447 51.183 4.490
Begroting 2022 8.210 43.310 18,96% Begroting 2022 50.825 51.183 4.490
2.901
4.525
2.737
5.098
4.482
44.803 -0,84%
49.893 0,00%
50.663 1,39%
51.183 0,67%
51.183 0,68%
1
De netto schuldquote drukt de netto schuld (alle schulden minus alle vorderingen) uit als percentage van de totale begroting. Hoe hoger dit percentage, hoe hoger de schuldenlast; 2 De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is hetzelfde als de netto schuldquote omdat er geen verstrekte leningen zijn; 3 De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het balanstotaal. Hoe lager dit percentage, hoe groter de schuldenlast, c.q. het vermogen om in geval van een calamiteit aan alle verplichtingen te voldoen; 4 De structurele exploitatieruimte geeft, als percentage van de baten, de ruimte aan die beschikbaar is om tegenvallers op te vangen of onvoorziene uitgaven te doen.
20
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.6.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van de Veiligheidsregio concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen voertuigen, materieel en kazernes. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten.
2.6.3 Financiering Ingevolge de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) moet de Veiligheidsregio beschikken over een treasurystatuut. Op 27 maart 2014 is het Treasurystatuut Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg vastgesteld. De bedragen in de volgende tabellen zijn x € 1.000. 1e kw. 2020 49.774
2e kw. 2020 49.744
3e kw. 2020 49.774
4e kw. 2020 49.774
49.774
8,20% 4.081
8,20% 4.081
8,20% 4.081
8,20% 4.081
8,20% 4.081
32.096 79 -
32.096 79 -
32.096 79 -
32.096 79 -
32.096 79 -
Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar
159 39.126
159 39.126
159 39.126
159 39.126
159 39.126
Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld ( 2 - 3 ) Toegestane kasgeldlimiet ( 1 ) Ruimte ( + ) / Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )
-7.110 4.081 11.191
-7.110 4.081 11.191
-7.110 4.081 11.191
-7.110 4.081 11.191
-7.110 4.081 11.191
Kasgeldlimiet Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag) 1.
2.
3.
4.
Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag - in bedrag Gemiddelde omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld
2020
De kasgeldlimiet geeft het renterisico op de korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen. De Veiligheidsregio kent geen overschrijding van de kasgeldlimiet.
21
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. Stap 1 2 3
Variabelen renterisiconorm Renteherzieningen Aflossingen Renterisico (1+2)
2020 1.167 1.167
4 5a (4>3) 5b (4<3)
Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm
9.955 8.788 -
Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm
49.774 20% 9.955
De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar. De Veiligheidsregio kent geen overschrijding van de risiconorm.
2.6.4 Bedrijfsvoering 2.6.4.1
Personeel en organisatie
Algemene ontwikkelingen Vanaf de regionalisering in 2009, hebben de ontwikkelingen niet stilgestaan. Er was meer dan voldoende aanleiding om de staande organisatie te evalueren en tegen het licht te houden. Naast externe ontwikkelingen speelde daarbij dat we de afgelopen jaren zijn gegroeid naar een Veiligheidsregio waarin ook de crisisbeheersing en rampenbestrijding een volwaardige plaats heeft gekregen. Het was noodzakelijk de organisatie bij de tijd te brengen en toekomstbestendig te houden. Deze ontwikkeling in combinatie met het zicht op de aanstaande wisselingen in de directie van het programma Brandweerzorg heeft er in 2019 toe geleid dat een organisatieontwikkeling traject is ingezet (een aangepaste organisatie inrichting is beschreven). In de eerste helft van 2020 is uitvoering gegeven aan de implementatie van deze organisatie documenten in combinatie met het uitvoeren van het sociaal plan 2019. Een plaatsingsprocedure is succesvol uitgevoerd en meer dan 35 vacatures hebben open gestaan en zijn ingevuld. De plaatsingsprocedure heeft tot geen enkel bezwaar van medewerkers geleid. De vacatures zijn deels door medewerkers uit de eigen organisatie ingevuld en deels door nieuwe (externe) medewerkers. Tevens zijn een behoorlijk aantal leidinggevende posities door nieuwe medewerkers bemand. Nieuwe medewerkers geven nieuwe energie en inzichten.
In 2021 zal dit verder zijn vruchten gaan afwerpen. De 2e helft van 2020 heeft veelal in het teken gestaan van inwerken van nieuwe medewerkers en het implementeren van de kaders en processen zoals beschreven in de nieuwe fijnstructuur. Daarnaast hebben wij ondanks COVID-19 de organisatie draaiende gehouden en onze taken binnen de beschikbare kaders ingevuld.
22
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
In het voorjaar van 2020 is aan een externe adviseur de opdracht gegeven om een beeld te geven van de kwaliteit van het “voeren van het bedrijf” Veiligheidsregio Zuid-Limburg (de bedrijfsvoering). De bedrijfsvoering raakt namelijk de hele organisatie. Conclusie van dit onderzoek is dat er veel goed gaat, maar ook nog veel niet goed. Na de zomer van 2020 is de organisatie gestart met het oppakken en uitvoeren van de aanbevelingen van dit rapport. In 2021 zal hieraan verder vorm worden gegeven. De arbeidsvoorwaarden voor de medewerkers van de veiligheidsregio's worden momenteel afgesproken onder de paraplu van de VNG. Sinds 2014 is voor een aantal brandweer specifieke onderwerpen een aparte kamer ingericht. Per 1 januari 2020 is met de komst van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) het arbeidsvoorwaardenregime van de gemeentelijke sector gewijzigd. Per 1 januari 2020 passen de gemeenten en de gemeenschappelijke organisaties de Cao Gemeenten toe. Personeel van de veiligheidsregio’s (exclusief personeel van de sector ambulancezorg) is uitgezonderd van inwerkingtreding van de Wnra. Voor de veiligheidsregio’s bleef voor 2020 zodoende de huidige publiekrechtelijke regeling van arbeidsvoorwaarden CAR-UWO van kracht. Voor het jaar 2021 is met de VNG-organisatie afgesproken dat de CAR-UWO nog wordt aangehouden.
Omdat de veiligheidsregio’s in de toekomst zelf tot arbeidsvoorwaardenvorming moeten komen heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters veiligheidsregio, mede op advies van de Brandweerkamer van de VNG in 2020 het principebesluit genomen tot het oprichten van de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV), die namens de besturen van de veiligheidsregio’s onderhandelt met de werknemersorganisaties en bindende afspraken maakt over arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s (uitgezonderd de medewerkers in dienst bij de sector ambulancezorg. Alle inspanningen zijn erop gericht om deze vereniging uiterlijk per 1 januari 2022 op te richten. 2.6.4.2
Informatisering en automatisering
Informatisering Na de visie van 2019-2022 is er dit jaar ruimte om de visie voor 2021-2025 op te stellen. Hierin zullen diverse onderwerpen aan bod komen waaronder Cloud, datawarehouse en informatiebeveiliging technisch maar vooral ook op het gebied van medewerkers. De extra middelen zoals toegekend in 2020 zullen hiervoor ingezet worden. Bedrijfsprocessen zullen de kern van alle informatiestromen worden waarbij ook gekeken wordt naar optimalisatie van deze processen. Automatisering Afgelopen jaar zijn door de Corona crisis hier ontwikkelingen geweest op het gebied van persoonlijke apparaten voor de medewerkers. Dit om het thuiswerken te faciliteren. Dit zal in 2021 verder doorgezet worden waarbij er ook gekeken wordt naar een flexibele manier van werken na de Corona crisis. 2.6.4.3 GHOR De GHOR maakt organisatorisch onderdeel uit van de GGD Zuid Limburg. En zij volgen voor de bedrijfsvoering de lijn van de GGD Zuid-Limburg. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de jaarrekening van de GGD Zuid-Limburg en de jaarverantwoording van de GHOR.
23
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.6.5 Verbonden partijen 2.6.5.1 Definitie Een verbonden partij is een rechtspersoon waarin de gemeenschappelijke regeling zowel bestuurlijk als financieel een belang heeft. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een samenwerkingsverband op grond van de Wet veiligheidsregio’s, waaraan de 16 Zuid-Limburgse gemeenten deelnemen. Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de Veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd zijn. 2.6.5.2 Lijst van verbonden partijen De Veiligheidsregio Zuid-Limburg participeert in de gemeenschappelijke regeling ICT PIT als verbonden partij. Verbonden partij Belang GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke Bestuurlijk verbonden regeling ICT PIT via het algemeen bestuur van de GR. Financieel verbonden via de bijdrage in de gemeenschappelijke kosten voor ca. € 1,0 miljoen op jaarbasis. Deze kosten betreffen: • Kosten van accounts/ werkplekken; • Kosten opslag. Overige diensten worden afgerekend op basis van overeenkomst.
Doel
Ontwikkelingen
Het leveren van ICTbasisvoorziening d.m.v. technisch beheer.
De brandweer neemt vanaf 2015 deel aan deze regeling en draagt naar rato van de afname van ICT-diensten bij aan de kosten van de gemeenschappelijke regeling ICT ter ondersteuning van de bedrijfsvoering
Vanuit financieel perspectief zijn de volgende cijfers relevant Verbonden partij GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke regeling ICT PIT Eigen vermogen Vreemd vermogen Verwacht resultaat Risico’s
Begin 2020 Eind 2020 0 0 0 0 0 0 Parkstad IT functioneert zonder winstoogmerk. De kosten worden naar rato van afname van de dienstverlening verdeeld over de deelnemers. De bijdrage van de deelnemers op rekening basis is gelijk aan de geraamde bijdrage tenzij het resultaat in de jaarrekening van PIT met meer dan € 250.000 afwijkt. In dat geval vindt verrekening met de deelnemers naar rato plaats. Resultaten binnen de bandbreedte van € 250.000, positief of negatief, lopen via de balans over naar een volgend exploitatiejaar. De bijdrage aan PIT wordt jaarlijks in de begroting van de Brandweer Zuid-Limburg geraamd.
24
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
2.6.5.3 Overige aspecten samenwerking Naast de verbonden partijen, zijn de volgende zaken van belang. • •
• •
Met de Politie is een convenant afgesloten waarin afspraken over de bijdrage van de politie aan de gezamenlijke risicobeheersing, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding staan benoemd; Met de GGD Zuid-Limburg is een bestuursovereenkomst afgesloten waarin de afspraken rond de uitvoering van de GHOR-taken staan benoemd. De GHOR maakt organisatorisch deel uit van de afdeling Acute Zorg van de gemeenschappelijke regeling GGD Zuid-Limburg; In 2013 is met de colleges van de deelnemende gemeenten een overeenkomst gesloten waarin de taakoverdracht is geregeld rondom bevolkingszorg (voorbereiding en coördinatie); Verder is er een overeenkomst tot levering van diensten met Sitech. Dit betreft een samenwerking op het gebied van ongevalsbestrijding met gevaarlijke stoffen (gaspakkeninzet en schuimblussing). Door deze overeenkomst (per 1-1-2014) wordt voldaan aan de Wet veiligheidsregio’s.
25
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
3 DEEL C – JAARREKENING
26
Jaarstukken 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Balans (voor resultaatbestemming) Bedragen x € 1. Activa
31-12-2020
31-12-2019
1.679.749 12.359.095 716.548 15.875.473 3.698.880 1.390.803 35.720.548
1.108.325 8.327.755 728.393 11.410.305 3.379.067 1.632.664 26.586.509
35.720.548
26.586.509
751.436 76.879 5.271 16.117.544 161.953 311.452 17.424.535
1.466.888 5.605 423.734 4.863 4.681.294 163.943 607.498 7.353.825
159.179 159.179
134.260 134.260
Totaal vlottende activa
17.583.714
7.488.085
Totaal activa
53.304.262
34.074.594
VASTE ACTIVA Materiële vaste activa met economisch nut Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Inventaris Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Beroepskleding