Document · PDF

8. Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Commissie BZ-MID-GGZ 24 juni 2025, gemeente SimpelveldBij agendapunt: Raadsvoorstel 25-24 Jaarrekening 202438.582 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Vanwege dreigende discontinuïteit van zorg bij enkele grote zorgaanbieders in de provincie groeit de behoefte aan meer robuustheid van het zorglandschap en minder (grote) afhankelijkheid van een of enkele zorgaanbieders in de jeugdzorgregio’s. Die behoefte wordt breed gedeeld in Noord- Midden en Zuid-Limburg. Om te komen tot een duurzame oplossing voor de ontstane problematiek in Limburg is de Taskforce Robuust Zorglandschap Limburg (verder: Taskforce) gevormd. In deze Taskforce is een afvaardiging van de vier Limburgse jeugdzorgregio’s, VWS en VNG aan de slag gegaan met de vraag hoe kan worden toegewerkt naar een duurzaam zorglandschap voor jeugdigen in Limburg waarin de huidige situatie van dreigende discontinuïteit zich niet meer voordoet. Ook heeft de Taskforce als doel om tot een gezamenlijk handelingsperspectief te komen voor de Limburgse gemeenten om gezamenlijk positie te kiezen en om te gaan met de actuele casuïstiek. De ontstane knelpunten in Limburg zijn weliswaar geconcentreerd in Limburg, maar breder terug te zien in een landelijke ontwikkeling waarbij de samenwerking tussen jeugdzorgregio’s, gemeenten en zorgaanbieders vaker onder druk staat. En ook vaker sprake is van dreigende continuïteitsproblematiek bij aanbieders. In 2024 heeft de taskforce gewerkt aan een adviesrapport. Op 26 februari 2025 heeft de raad het advies ontvangen.

XONAR en Mutsaersstichting Gemeenten en XONAR hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de continuïteit van de jeugdzorg in onze jeugdregio. Daarom wordt de voortgang van het herstelplan strak gemonitord. XONAR heeft in de periode vanaf 2023 maatregelen getroffen en de verlieslatende exploitatie omgezet naar een exploitatie die rond het nulpunt uitkomt. Daarmee heeft XONAR tot dusverre substantiële verbeteringen gerealiseerd, maar dat is nog niet voldoende om een duurzame kostendekkende exploitatie, die noodzakelijk is voor de continuïteit van jeugdhulp, te waarborgen. Gemeenten en XONAR hebben enkele maanden geleden gezamenlijk aan de jeugdautoriteit gevraagd om, conform de procedure in het draaiboek, een bindend advies uit te brengen over de trede-indeling in het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Aangezien exploitatie van XONAR zonder continuïteitsrisico voor de korte termijn mogelijk is, adviseert de jeugdautoriteit in een bindend tussenadvies om een periode van 6 maanden in te lassen (1-1-2025 tot 1-7-2025) waarin XONAR de gelegenheid krijgt aan te tonen dat zij in staat is op eigen kracht de voorgenomen actiepunten uit het recent door haar gepresenteerde meerjarenperspectief te realiseren. De uiteindelijke trede-indeling zal worden vastgesteld in de tweede helft van 2025.

De jeugdregio’s in Noord- en Midden-Limburg monitoren sinds enkele maanden het herstelplan van Mutsaersstichting. De gemeenten in Zuid-Limburg sluiten in de toekomst hierbij aan. In de financiering van het herstelplan is voorzien door de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg alsmede door een tijdelijk continuïteitssubsidie van het ministerie van VWS. De continuïteit van de zorg bij Mutsaersstichting is niet in het gedrang. In het belang van de continuïteit van de jeugdhulp volgen wij de ontwikkelingen op de voet. ZuidLimburg heeft besloten om niet mee te betalen aan de Mutsaersstichting. Het risico blijft echter dat we door een indeplaatsstelling van het ministerie alsnog moeten betalen.

-74-

Jaarstukken 2024

Jeugd- en jongerenwerk Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding In 2024 zijn de vier programmalijnen (Huiswerk onder toezicht, Spel & Beweging, Creatief en Koken & Bakken) uitgevoerd in Simpelveld en Bocholtz. Daarnaast zijn er ook een aantal van de opgehaalde ideeën van de groepswerk-activiteiten uitgevoerd. De meest populaire was het uitje naar Toverland in de zomervakantie. Eind 2024 heeft er een evaluatie plaatsgevonden, waarbij vastgesteld is dat we doorgaan met de bestaande programmalijnen en deze uitbreiden met een nieuw programmalijn: ‘Ontdekken’. Deze is gericht op het verkennen van nieuwe interesses, talenten en mogelijkheden, zowel binnen als buiten de schoolomgeving. Jongerenontmoetingsplek Jongeren hebben de behoefte aan plekken om elkaar te ontmoeten en te verblijven in de openbare ruimte. Ze hebben een plek nodig waar ze zichzelf kunnen zijn. Dit is ook belangrijk voor de identiteitsontwikkeling van jongeren. In de openbare ruimte behoort voldoende ruimte te zijn voor jong en oud. Op 22 mei is de jongerenontmoetingsplaats geopend op de picknickplaats aan de Bocholtzerweg/Broek. Jongeren hebben daarmee een plaats om elkaar te ontmoeten. KENGETALLEN (NIEUWE TABEL O.B.V.

ARBEIDSFITHEID VANAF JAARSTUKKEN 2025) Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activiteiten - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling/gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

Bron Kompas

2018 134

2019 141

2020 145

2021 2022*** 2023*** 130 109 n.b.

Kompas Kompas

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

0% 35,4%

n.b. n.b.

Kompas

25,8%

26,2%

21,4%

21,5%

n.b.

Kompas

29,4%

24,1%

20%

18,5%

n.b.

Kompas

10,4%

5,0%

8,3%

7,7%

n.b.

Kompas

n.v.t.

10,3%

16,9%

n.b.

WOZL

100,52

97,29

85,82

80,83

n.b.

402

486

543

580

547

565

416

593

356

233

526

588

Impuls

1.937

2.017

2.217

3.278

3.806

2.000

Impuls

916

771

920

633

379

916

Zorg-Ned/ Gemeente Impuls

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen. *** ISD Kompas werkt sinds 2022 niet meer met de participatieladder, derhalve worden deze kengetallen dan ook niet meer geregistreerd. Vanaf medio 2023 bestaat er een indeling naar arbeidsfitheid. Deze kengetallen zullen bij het opstellen van de jaarstukken 2025 worden verwerkt in een nieuwe tabel o.b.v. arbeidsfitheid i.p.v. de kengetallen uit de participatieladder. Het is dan mogelijk om een vergelijk te maken tussen de cijfers 2025 en de cijfers 2024.

-75-

Jaarstukken 2024

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN La sten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La sten kostenverdeel sta a t Ka pi ta a l la s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekkingen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Rekening Begroting 2023 2024 2024 2025 14.383.737 12.894.139 13.217.399 12.732.250 3.465.824 2.567.350 3.351.114 2.451.670 -10.917.912 -10.326.789 -9.866.285 -10.280.580 637.654 738.604 746.989 844.731 35.915 35.349 35.915 91.545 -11.591.482 -11.100.742 -10.649.189 -11.216.856 67.000 0 0 0 134.346 0 0 0 -11.524.136 -11.100.742 -10.649.189 -11.216.856

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 12.679.290 12.458.520 12.476.990 2.561.700 2.702.920 2.860.480 -10.117.590 -9.755.600 -9.616.510 844.731 844.731 844.731 88.633 72.536 72.052 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294 0 0 0 0 0 0 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen WMO / a l gemene voorzi eni ngen ki nderopva ng jeugd- & jongerenwerk subs i di es jeugd vl uchtel i ngen mfc Op de Boor 6.2 Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen eers teli jns l oket -toega ng tot zorgJeugdhul p / toega ng en eers tel i jns voorzieni ngen 6.3 i nkomensregel ingen i nkomen soci a l e zorg 6.4 WSW en beschut werk beschut werk 6.5 a rbei dspa rti ci pa ti e a rbeids pa rti cipa ti e 6.6 ma a twerkvoorzieni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzieni ngen ma teri eel en woondi e nsten WMO / ma a twerkvoorzieni ngen vervoersdi ens ten 6.71a hui shoudel i jke hul p WMO WMO / Hui shoudeli jke hul p WMO / Hui shoudeli jke hul p (PGB) 6.71b Begel ei di ng WMO WMO / Begelei ding 6.71d Overi ge ma a twerka rra ngementen (WMO) WMO / Overi ge ma a twerka rra ngementen 6.72a Jeugdhul p begel ei di ng Jeugdhul p / PGB Jeugdhul p / Begel eidi ng 6.72b Jeugdhul p beha ndel ing Jeugdhul p / Beha ndel i ng a mbul a nt 6.72d Jeugdhul p zonder verbl i jf overi g Jeugdhul p / Ma a twerka rra ngementen overi g 6.73a Pl eegzorg Jeugdhul p / Pleegzorg met verbl i jf 6.73b Gezins geri cht Jeugdhul p / Gezi nsgericht 6.73c Jeugdhul p met verbl i jf overig Jeugdhul p met verbl i jf

overi g 6.74a Jeugd beha ndel i ng GGZ zonder verbl ijf Jeugd / Beha ndel i ng GGZ zonder verbl i jf 6.81a Bes chermd wonen (WMO) WMO / Beschermd wonen 6.81b Ma a tscha ppeli jke- en vrouwenopva ng (WMO) WMO / Ma a tscha ppel i jke- en vrouwenopva ng 6.82a Jeugdbes chermi ng Jeugdbes cherming 6.82b Jeugdrecl a ss eri ng Jeugdrecl a ss eri ng Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-155.090 -777.203 -8.453 0 -16.771 657.915 -90.258

-171.572 -872.542 -13.028 0 -18.660 181.138 -24.423

-175.795 -845.993 -88.368 0 -19.960 346.614 7.689

-259.207 -763.167 -31.710 0 -18.814 -19.402 -87.580

-261.047 -768.907 -29.796 0 -18.814 -19.402 -79.637

-262.917 -773.847 -28.494 0 -18.814 -19.402 -63.750

-264.817 -778.847 -27.226 0 -18.814 -19.402 -63.434

-539.994 -108

-443.179 -3.052

-410.316 -2.902

-389.690 -3.196

-390.980 -3.196

-392.290 -3.196

-393.620 -3.196

-311.399 -1.377.251

-477.970 -805.011

-142.567 -732.198

-251.915 -899.382

-261.915 -909.382

-271.915 -919.382

-281.915 -929.382

-2.346.139

-2.419.905

-2.314.023

-2.061.962

-1.912.392

-1.485.082

-1.175.972

-208.974

-355.170

-336.796

-416.915

-426.915

-436.915

-446.915

-191.787 -180.039

-102.636 -198.033

-121.684 -191.716

-178.902 -197.417

-138.902 -202.847

-138.902 -208.647

-138.902 -214.547

-1.136.211 -147.070

-1.067.001 -127.865

-1.345.203 -191.476

-1.235.140 -128.689

-554.680

-484.901

-623.902

-485.134

-4.731

-4.125

-1.778

-1.861

-1.838

-1.834

-1.831

-51.314 -816.721

-67.008 -779.948

-80.003 -391.662

-71.130 -791.877

-1.176.112

-1.317.243

-1.008.767

-1.199.294

-909.294

-192.461

-201.950

-153.399

-184.000

-111.621

-241.389

-70.795

-123.030

-62.313

-40.647

-68.386

-67.123

-1.438.782

-810.006

-1.360.080

-1.123.475

-1.398.475

-206.527

-33.034

-137.029

-66.842

-12.365

-9.824

-2.191

-10.325

-14.574

-37.070

-164.063

-1.333

-11.010

-133.300

-169.838

-185.956

-139.098

-389

-10.910

-548

-10.580

-11.591.482 -11.100.742 -10.649.189 -11.216.856 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294

-76-

Jaarstukken 2024

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) reserve s chuldhul pverl ening Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) reserve covi d-19 (t.b.v. regel i ng tegemoetkomi ng energi ekos ten) reserve s oci a a l domei n / i nzet t.b.v. Xona r Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

67.000 67.000

67.159

67.187 134.346 -67.346

0 0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren de volgende investeringen in 2024 voorzien: 2024 - Skaeve huse

64.700

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2024 het volgende:  Skaeve huse Naar aanleiding van een noodlottig incident bij de Skaeve huse op de locatie Mondriaan in Heerlen is het project on hold gezet. De gemeenteraad van Voerendaal heeft in mei 2024 een motie aangenomen waarin het college is opgeroepen een andere locatie te vinden in de plaats van de locatie Ubachsberg. Naast het investeringsprogramma 2024 is in het verslagjaar nog een aantal investeringen uitgevoerd c.q. afgerond uit eerdere jaren. Voor dit programma betreft het:  Verbouwing accommodatie Op de Boor In april 2024 zijn de daadwerkelijke bouwwerkzaamheden gestart. Op 5 mei jl. is het vernieuwde Op de Boor officieel geopend en het gerenoveerde glas in lood-raam onthuld. In het verslagjaar hebben de uitgaven, inclusief uitgevoerde onderhoudswerken, € 761.051 bedragen. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Product inkomen/sociale zorg/arbeidsparticipatie: uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 19 juni stond geagendeerd. Verder valt een deel van de gereserveerde inburgeringsgelden in het boekjaar vrij.

 Product beschut werk: uit de jaarstukken van WOZL en WSP blijken voordelen. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 19 juni stond geagendeerd.  Product vluchtelingen: in 2024 is de tijdelijke gemeentelijke opvang aan de Nijswillerweg gerealiseerd. De gemeentelijke kosten worden vergoed door de Veiligheidsregio. De kosten betreffen met name mensuren.

 Product wmo-totaal: sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal extra taken in het kader van de wmo (-begeleiding). In totaliteit is er sprake van een overschrijding.

-77-

Voordeel

Nadeel

325.604 111.346 80.512 25.212 107.404

481.396

Jaarstukken 2024

 Product jeugdzorg-totaal: bij de jeugdzorg is sprake van een openeinderegeling. De uitgaven kunnen jaarlijks fluctueren. Het beroep op jeugdzorg is de afgelopen decennia sterk gestegen. Met ingang van 2022 is het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg ingevoerd. Het beschikbare budget was in 2024 toereikend, mede doordat in het verslagjaar over voorgaande jaren een restitutie wordt ontvangen van € 119.815. Totaal

228.145 878.223

481.396

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Sociaal domein: zorgplicht en openeinderegelingen  Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas)  Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-78-

Jaarstukken 2024

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.

Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.

-79-

Jaarstukken 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2019 2020 2021 2022 2023

Realisatie 2024 SPV NL

Omvang Kg. per huishouinwoner delijk restafval Her% nieuwbare elektriciteit

CBS

114,7

121,7*

121,5

113,4

115,0

116,7

RWS

13,8

19,6

22,0

30,5

n.b.

* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. **De Nederlandse cijfers over 2024 zijn nog niet bekend omdat het CBS deze nog moet ontvangen van de gemeenten. De landelijke cijfers met betrekking tot de omvang van huishoudelijk afval over 2024 worden naar verwachting in september 2025 bekend gemaakt.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2015 2017 2019 2021 2023

Milieuoverlast *

Burgerondz. Parkstad Limburg (***)

Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23

1,5

2,7

2,6

2,7

Negatieve gezondheidsbeleving

Burgerondz. Parkstad Limburg (***)

Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020

18%

20%

14%

n.b.**

Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23 n.b.**

Beste van Parkstad Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23 Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020

* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor) ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. Indicator wordt niet meer uitgevraagd via het Burgeronderzoek ***Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.

Indicator

Bron

Energiebesparing woningen: - gas Klimaatmonitor RWS - elektriciKlimaatteit monitor RWS EnergieRWS opwekking (hernieuwbare energie)

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2015 2017 2019 2021 2022 2023 2024 n.b.

n.b.

14,3%

n.b.

26,3%

42,1%

n.b.

12%

n.b.

7,5%

n.b.

6,9%

8,9%

10,9%

n.b.

****Ten behoeve van de indicatoren energiebesparing en energieopwekking zijn geen recentere data beschikbaar dan de laatstbenoemde indicatoren in bovengenoemde tabel.

-80-

Jaarstukken 2024

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Gemeentelijk Watertakenplan 2020-2024 (2019); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018); 5. Grondstoffenplan 2022-2026 (2022); 6. Uitvoerings- en Handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken in de fysieke omgeving (2023); 7. Regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (2019); 8. Sportakkoord II (2023); 9. Herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld (2023); 10. Parkstad Limburg Energietransitie PALET (2015); 11. Transitievisie Warmte 1.0 (2021); 12. Transitievisie Warmte 2.0 (2023); 13. Beleidsregel “Regionaal afwegingskader Grootschalige Duurzame Energieopwekking” (2019); 14. Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair (2024).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Gezondheid

Klimaat / wateropgaven

Duurzaamheid

Activiteiten - Uitvoering regionaal gezondheidsbeleid ‘Zuid Limburg springt eruit’ (Trendbreuk) - Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) - Uitvoering Rijksprogramma DHZ - Uitvoering Rijksprogramma DPRA - Thematiek wateroverlast / hotspots - Pilot Eyserbeek i.h.k.v. Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) - Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) - Regionale Energie Strategie (RES)

Wat hebben we gedaan? Gezondheid Uitvoering regionaal gezondheidsbeleid ‘Zuid -Limburg springt eruit’ (Trendbreuk) / Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) Het Rijk heeft eind 2022 landelijk beleid vastgesteld ten aanzien van algehele gezondheidsbevordering voor iedereen in ons land (met een focus op de meer kwetsbaren en vanuit een sterke focus op preventie). Vanzelfsprekend is dit ook gestuurd vanuit de wens (en noodzaak) om de totale zorgkosten te verminderen. Hiervoor zijn 2 belangrijke akkoorden gesloten te weten het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het IZA is een overeenkomst tussen het Rijk, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, huisartsen en vele andere (hoofdzakelijk) gezondheidspartijen. Er wordt de komende jaren verbinding tussen deze twee gelegd, vooral ingegeven door de gezamenlijke inzet op preventie en zorgkostenreductie. Het GALA is een landelijke overeenkomst tussen het Rijk, gemeenten, zorgverzekeraars en heel veel partijen in het land. Op Zuid-Limburgse schaal en/of per sub regio zijn plannen opgesteld en uitgevoerd om de samenleving te bewegen van zorg (gericht op herstel) naar preventie (gericht op behouden van gezondheid). Het gaat hierbij onder andere om het transformatieplan Pluswijken, Mentale gezondheid en het Deltaplan. Deze plannen geven

-81-

Jaarstukken 2024

richting aan een intensieve samenwerking tussen het sociaal domein en de zorg. De plannen zullen, na goedkeuring, in geheel Zuid-Limburg worden geïmplementeerd. Hiervoor is landelijk incidenteel geld beschikbaar via zogenoemde transformatiemiddelen, die in beheer zijn bij de zorgverzekeraars. Om de plannen structureel te kunnen blijven uitvoeren is er structurele financiering nodig. Deze randvoorwaarde is dan ook nog steeds een eis vanuit de VNG om te kunnen blijven deelnemen aan het IZA en haar eventuele opvolger het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). GALA pakken we zowel lokaal alsook regionaal op binnen de 16 Zuid-Limburgse gemeenten, hetgeen nader is toegelicht in programma 6 onder: “Versterken sociale basis “. Daarnaast loopt het regionale beleid gewoon door. Een belangrijk onderdeel van de activiteiten die worden uitgevoerd vanuit het regionale gezondheidsbeleid is het programma Kansrijke Start. Binnen Kansrijke Start (de eerste fase van de trendbreukcyclus) werken in Zuid-Limburg diverse partners uit het sociaal- en medisch domein al goed samen in de zorg en ondersteuning voor (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie. De samenwerking op regionaal niveau vindt plaats binnen/ vanuit de regionale coalitie Kansrijke Start en lokaal binnen/ vanuit de lokale coalities Kansrijke Start.

In 2024 is ingezet op het verder implementeren en borgen van de basisstructuur Kansrijke Start. Klimaat/ wateropgaven Uitvoering Rijksprogramma Deltaprogramma Hoge Zandgronden (DHZ) In 2017 is er door de gemeente Simpelveld een subsidie aanvraag gedaan voor het afkoppelen en op natuurlijke wijze ledigen van bergingen rond de kernen Bocholtz en Simpelveld. In 2017 is deze subsidie ook toegekend door de provincie en met behulp van deze subsidie aanvraag zijn de volgende projecten uitgevoerd: Realisatie vuilwaterbuffer de Bongerd Afkoppelen Project Dorpshart Bocholtz IDOP Afkoppelen Pastoriestraat / Panneslagerstraat Realisatie vuilwaterbuffer Hennebergstraat Afkoppelen omgeving Hulsveld Bosschenhuizen Afkoppelen Schilterstraat Realisatie uitbreiding regenwaterbuffer Puntelstraat Realisatie uitbreiding buffer Scheelenstraat Eind 2024 zijn de laatste werkzaamheden voor deze projecten gerealiseerd. Conform afspraak met de provincie zal in 2025 de financiële afronding plaatsvinden. Stimuleringsregeling aanpak Overstorten Eyserbeek, KRW In 2016 is een samenwerkingsovereenkomst getekend over de aanpak van overstorten in de Eyserbeek tussen de gemeente Simpelveld, de Gemeente Gulpen-Wittem en de destijds bestaande Waterschapsbedrijven in Limburg.

In de samenwerkingsovereenkomst is vastgesteld dat de Waterschapsbedrijven een bijdrage leveren aan het verminderen van het aantal riool overstorten op de Eyserbeek bij de desbetreffende gemeenten. Doelstelling was dat de werkzaamheden eind 2025 gereed zouden zijn. De eerste stap die gezet moest worden was dat iedere betreffende gemeente voor iedere overstortlocatie een plan van aanpak moest maken van de te treffen maatregelen inclusief bijbehorende begroting en planning. In 2024 is er door de gemeente Simpelveld een definitieve subsidieaanvraag verstuurd voor de stimuleringsregeling aanpak Overstorten Eyserbeek naar het Waterschap Limburg waarin een bijdrage van €1.888.021,- wordt gevraagd. Tevens is er gevraagd om de uiterste realisatiedatum te veranderen van december 2025 naar 1 januari 2028. De definitieve beschikking zal waarschijnlijk in 2025 worden afgegeven. Het betreft de volgende projecten: -

Afkoppelen regenwater Bocholtz. (start realisatie in 2026- gereed in december 2027) Realisatie regenwaterbuffer de Bongerd (verwerving grondperceel in 2025, start uitvoering in 2027) Het afkoppelen van regenwater in Puntelstraat, Stampstraat, Kanthuisstraat, Nijswillerweg en Stevensweg (samen momenteel in uitvoering met groot onderhoud verhardingen) Herinrichting Stationsomgeving (start uitvoering in 2026 Afkoppelen Bulkemsbroek en realisatie regenwaterbuffer Bulkemsbroek (start uitvoering in 2027) Afkoppelen Rode Put (start uitvoering in2027) Bypass BBB Henneberg (uitgevoerd) Afkoppelen Irmstraat-Dr. Ottenstraat-Mr. Jongenstraat (start uitvoering in 2027)

-82-

Jaarstukken 2024

Uitvoering Rijksprogramma DPRA Het Delta Plan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) is een programma van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken. Er zijn in Nederland 45 werkregio’s waarin gemeenten, waterschappen en andere partijen samenwerken aan klimaatadaptatie. De samenwerking moet eraan bijdragen dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en water robuust is ingericht. De gemeente Simpelveld is onderdeel van de werkregio: waterketen regio Parkstad. Middels deze werkregio wordt vormgegeven aan de 7 ambities van het programma: Kwetsbaarheid in beeld brengen; Risicodialoog voeren en strategie opstellen; Uitvoeringsagenda opstellen; Meekoppelkansen benutten; Stimuleren en faciliteren; Reguleren en borgen; Handelen bij calamiteiten. Middels het programma en de werkregio kan men subsidie aanvragen van de tijdelijke Impulsregeling 20212027. De gemeente Simpelveld heeft in 2023 voor het realiseren van een buffer c.q. afkoppelen Rode Put subsidie aangevraagd (groot € 58.582). Bij validatie van deze subsidieaanvraag zal de buffer eind 2027 gerealiseerd moeten zijn. Thematiek wateroverlast/ Water in Balans Samen met het Waterschap Limburg hebben wij dit jaar de verkenningsfase van wateroverlast in Bocholtz en Simpelveld afgerond.

Uitkomst van deze verkenningsfase is een voorkeursvariant van maatregelen om het risico op wateroverlast in Simpelveld en Bocholtz sterk te verminderen. Momenteel ligt deze voorkeursvariant ter besluitvorming voor aan het bestuur van Waterschap Limburg. Zodra het bestuur van het Waterschap Limburg haar besluit heeft genomen, wordt de gemeenteraad in kennis gesteld van het besluit. Bij een positief besluit zal in 2025 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst worden getekend voor het verder uitwerken van de voorkeursvariant. Pilot Eyserbeek i.k.v. Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) De Provincie Limburg heeft in het concept programma Landelijk Gebied omschreven hoe de Provincie de doelen voor natuur, stikstof, water en klimaat gaat halen en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Om de provinciale propositie op gebiedsniveau te onderbouwen zijn vanuit Parkstad drie pilotgebieden aangedragen, waaronder de Eyserbeek. De Eyserbeek is in het programma voorgesteld als koploperproject. De benodigde miljoenen om in Limburg op korte termijn te kunnen starten met deze koploperprojecten zijn niet door het Rijk gehonoreerd. In september 2024 is daarnaast door het kabinet besloten te stoppen met het overkoepelende programma, het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG).

Daarmee is er geen zicht op financiële middelen voor projecten in relatie tot de transitie van het landelijke gebied, waaronder de pilot Eyserbeek. De ontwikkelingen op Rijks- en Provinciaalniveau worden nauw gevolgd om zicht te houden op aanknopingspunten met lopende projecten dan wel maatregelen zoals opgenomen binnen het pilotproject Eyserbeek. Inwoners zijn niet intensief betrokken bij deze pilot. De stakeholders die wel betrokken waren bij de pilot krijgen via Parkstad een terugkoppeling. Er zijn wel diverse andere projecten in voorbereiding en uitvoering die een positief effect hebben op de waterveiligheid en waterkwaliteit van de Eyserbeek. Regieteam afstromingsgebied de Geul i.k.v. Waterveiligheid en ruimte Limburg (WRL) In het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg werken de overheden in Limburg samen aan het verbeteren van de waterveiligheid van de regionale wateren. Omdat de Eyserbeek een aftakking is van de Geul heeft de gemeente Simpelveld in 2024 ingestemd met deelname aan het regieteam afstromingsgebied de Geul. De ambitie van het programma WRL is om de Limburgse samenleving beter voor te bereiden en te beschermen tegen de gevolgen van extreme neerslag als gevolg van klimaatverandering. Centraal in de aanpak staat het concept van meerlaagse veiligheid, vanuit de lagen: preventie, gevolgbeperking en klimaatbewustzijn.

In het programma WRL zijn de drie lagen (pijlers) benoemd waarlangs de waterveiligheid van de zijrivieren van de Maas verbeterd kan worden: 1. Vergroten van de fysieke robuustheid watersysteem, en daarmee het verlagen van de waterstand op

-83-

Jaarstukken 2024

2. 3.

de plekken waar overlast is geweest of kan ontstaan en/of het beter beschermen van deze locaties tegen hoge waterstanden. Verankeren van water en bodem sturend als principe in de ruimtelijke ordening, om overlast in de toekomst te voorkomen. Vergroten van weerbaarheid van inwoners, om de gevolgen van hoge waterstand te beperken.

In 2024 is door het regieteam het werkgebiedsplan gepresenteerd tijdens informatiebijeenkomsten. Tevens is er in 2024 de mogelijkheid tot inzage geweest. In 2025 worden de ontvangen zienswijzen beantwoord en (indien nodig) vertaald naar het planproces. Daarnaast zal er in 2025 door WRL een aanbesteding worden gehouden voor ondersteuning van de verdere planuitwerking. Duurzaamheid Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) De zeven Parkstad-gemeenten hebben de ambitie vastgesteld om in 2040 energieneutraal te zijn. Om uitvoering te geven aan deze ambitie trekken we gezamenlijk in de regio op om regionaal capaciteit te organiseren voor deze energietransitie. De focuspunten van regionale samenwerking zijn duurzame opwek, energiebesparing en netgebruik. Het Uitvoeringsprogramma PALET 2022-2026 heeft tot op heden geen prioriteit gehad omdat andere zaken meer acute aandacht vroegen, waaronder de RES en TVW. Activiteiten die hieronder vallen dragen uiteraard ook bij aan de doelstellingen die zijn vastgesteld in PALET. Regionale Energie Strategie (RES) De RES regio Zuid-Limburg draagt bij aan het Nederlands klimaatakkoord van 2019 met een bod van 1,3 terawattuur (TWh) aan hernieuwbare energieopwekking door zonne- en windenergie. Momenteel loopt de uitvoering van de doelstellingen achter op schema.

Dit heeft te maken met substantiële veranderingen van uitgangspunten en (beleids)kaders voor met name windenergie en zon-op-land. Zo heeft de Provincie Limburg op 18 januari 2023 een beschermingsgebied voor de Einstein Telescoop aangewezen, waar trilling veroorzakende activiteiten, waaronder windturbines, verboden zijn. Hierdoor is de ontwikkeling van Windenergie Parkstad-Zuid (WPZ) stop komen te liggen. Nikhef en RWTH onderzoeken momenteel het effect van WPZ op de Einsteintelescoop en welke mitigerende maatregelen mogelijk zijn. Stadsregio Parkstad heeft een zienswijze ingediend om flexibele regelgeving mogelijk te maken voor WPZ, mits aangetoond kan worden dat de windturbines geen verstorende trillingen veroorzaken. Er is momenteel door Provinciale staten nog geen besluit genomen over de aangepaste verordeningen. Daarnaast is in de Wijzigingsverordening 2024 Omgevingsverordening Limburg de voorkeursvolgorde zon aangescherpt. Als gevolg van deze juridische afspraken zijn zonneweides en zonneparken op landbouw- en natuurgronden, met enkele uitzonderingen, niet langer toegestaan. Hoewel het, conform de Limburgse zonneladder, de voorkeur heeft om zoveel mogelijk in te zetten op zon-op-daken, is in de RES 1.0 Zuid-Limburg geconstateerd dat de doelstellingen voor 2030 uit het klimaatakkoord niet haalbaar zijn zonder windenergie en/of zon-op-land.

Doel is om te komen tot energieprojecten die bijdragen aan het RES-bod van gemeente Simpelveld. Hiervoor gebruiken we onderstaande activiteiten. • Transitievisie Warmte 2.0 Momenteel wordt uitvoering gegeven aan gemeentebrede activiteiten met onder andere de duurzaamheidslening en het isolatie- en verduurzamingsprogramma. Het platform “Parkstad verduurzaamt” moet de communicatie omtrent verduurzaming in onze gemeente verbeteren en ons energieloket (de WoonWijzerWinkel Limburg) beter in positie brengen. De campagne om de zichtbaarheid en toegankelijkheid van ons energieloket te verbeteren is in het najaar van 2024 gestart. Via het platform Parkstadverduurzaamt.nl kunnen inwoners, bedrijven en verenigingen terecht voor uitgebreide informatie, persoonlijk advies en praktische hulp bij de verduurzaming van hun panden.

-84-

Jaarstukken 2024

• Isolatie- en verduurzamingsprogramma (IVP) De focus van de eerste fase van het IVP is het isoleren van slecht geïsoleerde koopwoningen met een lage WOZ-waarde. Onder regionaal projectleiderschap is het plan voor het isoleren van woningen die voldoen aan de voorwaarden uitgewerkt. De pilot fase van het Isolatieproject Parkstad is gestart in het voorjaar van 2024. Op basis van deze pilot zijn een aantal verbeteringen in het proces doorgevoerd. In 2025 is de gemeentebrede uitrol begonnen, waarbij in februari 2025 de doelgroep energiearmoede is benaderd. Naar verwachting zal vanaf mei 2025 de reguliere doelgroep gefaseerd worden aangeschreven. Om in deze aanpak ook (spouw)muur- en dakisolatie aan te kunnen bieden moet er rekening gehouden worden met de Wet Natuurbescherming. Bij het treffen van de maatregelen mogen namelijk geen beschermde dieren worden gehinderd, verstoort of gedood. Om te voorkomen dat woningeigenaren zelfstandig dure ecologische onderzoeken moeten laten uitvoeren is het mogelijk om op gemeenteniveau een soortenmanagementplan (SMP) op te laten stellen. Met dat SMP wordt een gebiedsgerichte ontheffing aangevraagd voor vrijwel alle isolatie-ingrepen gedurende de komende tien jaar. De Europese aanbesteding van begin 2024 om voor alle Parkstadgemeenten een SMP te laten opstellen heeft geen inschrijvingen opgeleverd.

Derhalve is gestart met een alternatief traject om te komen tot een gemeentelijk SMP. Deze aanbesteding is succesvol verlopen. De werkwijze Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) biedt tijdelijk de mogelijkheid om een beperkt aantal grondgebonden woningen te isoleren zonder ecologische onderzoeken op pandniveau. • Energiearmoede De restanten van de energiearmoedegelden worden ingezet om koopwoningeigenaren met energiearmoede te ondersteunen met structurele energiebesparende maatregelen. In het Isolatieproject Parkstad is daartoe voorzien dat mensen (met kans op) energiearmoede (tot 120% van de bijstandsnorm) recht hebben op een hogere gemeentelijke subsidie. Deze doelgroep is in februari 2025 als eerste aangeschreven om deel te nemen aan het Isolatieproject Parkstad. • Grootschalige energie opwekking Samen met regionale partners realiseren we grootschalige opwekking van duurzame energie, waarbij we inzetten op een evenredige verdeling van ‘lusten en lasten’ en waarbij de lusten voor het merendeel toekomen aan de directe omgeving. Onderdeel hiervan is het oprichten van een Publiek Coöperatief Energiebedrijf (PCEB) in Parkstad. Hiermee willen de gemeenten en energiecoöperaties binnen Parkstad de opwekking van duurzame energie mogelijk maken en beschikbaar stellen aan de inwoners.

Halverwege 2024 is een kwartiermaker aangesteld om de haalbaarheid van een energiebedrijf in Parkstad te verkennen. Eind 2025 zal op basis van de resultaten besloten worden over de voortgang. Daarnaast ondersteunen en financieren we de oprichting van een energiecoöperatie binnen de gemeente, waarbij burgers actief kunnen participeren in de energietransitie. Dit traject is in samenwerking met REScoop Limburg opgestart. De gemeente faciliteert het proces en ondersteunt de energiecoöperatie gedurende 3 jaar. Daarna is het de bedoeling dat de energiecoöperatie volledig zelfstandig opereert. • Circulariteit We geven in samenwerking met de regio invulling aan de circulaire transitie van de regio. In 2024 is gestart met het “Kennisprogramma Parkstad Circulair”, dat erop is gericht om het kennisniveau over circulariteit van beleidsmedewerkers te verhogen. Daarnaast is het “Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair” (UVP) opgesteld en vastgesteld. Dit programma vertaalt de visie en ambitie van de Position Paper Parkstad Circulair naar acties om een circulaire regio te worden. Het UVP biedt een gedetailleerd actieplan met duidelijke doelstellingen, tijdslijnen en verantwoordelijkheden. Het onderzoek naar de potentie van de Urban Mine Parkstad is in 2024 afgerond. Dit onderzoek biedt inzicht in de mogelijkheden voor het hergebruik van materialen uit bestaande gebouwen.

De resultaten tonen aan dat Urban Mining nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid kan creëren, vooral voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De Urban Mining Scan heeft de huidige marktsituatie en belemmeringen in kaart gebracht en aanbevelingen gedaan voor de ontwikkeling van refurbishment hubs en circulaire materialen hubs in Parkstad. Als vervolg zal er nu worden onderzocht hoe deze aanbevelingen kunnen worden omgezet in de praktijk.

-85-

Jaarstukken 2024

Tot slot is door een consortium van marktpartijen, kennisinstellingen en (semi-)overheden het Europees Centrum voor Circulaire Bouw en Transformatie (ECCBT) gelanceerd, met Parkstad als centrale locatie. De oprichting van het ECCBT versterkt de rol van Parkstad als centrum voor circulaire innovatie, met impact op zowel regionale als Euregionale schaal. KENGETALLEN 2019 65,8

2020 65,8

2021 68,7

2022 70,5

2023 70,7

2024 70,7

5,6

6,2

6,3

6,2

± 2.400

2.693 2.319 220 98 56

2.926 2.533 236 100 57

2.950 2.554 237 100 59

Rd4

1.305

1.367

1.373

1.273

1.298

1.310

Rd4

1.062

1.095

1.070

998

1.004

987

Rd4

144

190

204

184

192

209

Rd4

- gft - oud papier en karton halen aan huis - verpakkingsglas via ondergrondse - PMD halen aan huis (ongesorteerd)

Rd4 Rd4

1.703 580

1.772 553

1.733 598

1.564 527

1.721 476

1.810 471

Rd4

262

290

280

255

246

234

Rd4

331

357

352

315

298

318

- plastic gesorteerd - metaal - drankenkartons

Rd4 Rd4 Rd4

176 30 21

246 50 31

190 36 23

Lengte vrijvervalriool (in km.)

Lengte persriolen (in km.)

Aantal straatkolken; - Machinale kolken - Handmatige kolken - Zandvangers - Lijngoten

Afval (in tonnen) - totaal grof en huishoudelijk restafval: - huishoudelijk restafval halen aan huis - huishoudelijk restafval milieupark - grof huishoudelijk restafval halen aan huis - grof huishoudelijk restafval milieupark

Bron vGRP/ Watertakenplan vGRP/ Watertakenplan Rd4

1) Vanwege een brand in de sorteerinstallatie in Duitsland is nog niet alle in 2019 ingezamelde PMD gesorteerd. 2) Sinds begin 2022 maken de Limburgse gemeenten gebruik van het bronscheidingsmodel; de gemeenten ontvangen een vast bedrag voor het aangeleverde PMD; de diverse fracties worden niet meer gespecificeerd.

Rekening 2023 2.612.656 3.090.927 478.272 272.801 417.811 -212.340 10.000 0 -222.340

Begroting 2024 2.967.226 3.682.090 714.864 440.321 576.726 -302.183 0 0 -302.183

-86-

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 3.106.070 2.940.040 2.982.330 2.954.930 3.022.520 3.768.036 3.622.390 4.066.870 4.309.930 4.499.320 661.966 682.350 1.084.540 1.355.000 1.476.800 422.523 448.345 448.345 448.345 448.345 417.639 594.378 961.635 1.141.752 1.273.112 -178.196 -360.373 -325.439 -235.097 -244.656 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -178.196 -360.373 -325.439 -235.097 -244.656

Jaarstukken 2024

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 7.1 volks gezondhei d GGD-gezondhei ds bel ei d ma ntelzorg & vrijwil l i gerswerk jeugdgezondhei ds zorg 7.2 ri ol eri ng ri ol ering & wa terbehe er ri ool heffi ng 7.3 a fva l a fva l belei d & i nza mel ing i nza mel i ng zwerfvuil a fva l s toffe nheffi ng 7.4 mi l i eubeheer mi li eubeheer ongedi ertebes tri jdi ng hondenpoepbelei d 7.5 begra a fpl a a tsen en crema tori a begra a fpl a a ts onderhoud begra a fpl a a ts delven gra ven begra a fpl a a ts Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-81.156 -5.438 -359.787

-210.524 -1.089 -373.819

-155.109 -1.223 -405.019

-223.701 -1.141 -387.013

-228.951 -1.141 -397.203

-234.031 -1.141 -406.843

-239.331 -1.141 -416.913

-1.166.108 1.437.868

-1.291.157 1.663.970

-1.273.589 1.663.737

-1.340.425 1.790.030

-1.695.948 2.179.300

-1.881.223 2.363.190

-2.017.779 2.499.170

-987.182 -14.559 1.260.475

-1.123.221 -13.384 1.429.140

-1.137.565 72 1.420.981

-1.182.196 -14.170 1.474.770

-1.225.816 -14.170 1.551.400

-1.326.934 -14.170 1.660.940

-1.371.563 -14.170 1.714.350

-253.174 -8.849 -6.869

-320.567 -17.834 -6.739

-243.763 -14.003 -5.271

-412.636 -18.446 -7.328

-404.019 -18.446 -7.328

-330.994 -18.446 -7.328

-333.388 -18.446 -7.328

21.689 -45.613 -3.637 -212.340

30.000 -62.459 -4.500 -302.183

37.555 -58.726 -6.274 -178.196

30.000 -63.618 -4.500 -360.373

30.000 -88.618 -4.500 -325.439

30.000 -63.618 -4.500 -235.097

30.000 -63.618 -4.500 -244.656

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) reserve duurza a mhei d Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

10.000 10.000

0 0 10.000

0 0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren de volgende investeringen in 2024 voorzien: 2024

- 2038-01 Open rwa-buffer Bongerd - 2039-01 Open krw-buffer Broek-Prickart (in bestaande buffer WL) - 2043-01 Gesloten KRW-buffer Puntelstraat/Pastoor Damiaanstraat - 2043-02 Afkoppelen Puntelstraat -west- 2047-01 Gesloten krw-buffer Hoogenberg voetpad / Rodeput - 2048-01 Gesloten krw-leiding Doctor Ottenstraat - 2517-01 Open krw-buffer Weiweg - Oude Gaasstraat - Aanpak knelpunten - Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2023 - Totaal te ontvangen KRW subsidie projecten 2039, 2043, 2047, 2048 en 2517 - Totaal te ontvangen DHZ subsidie -nvt-

324.360 177.030 801.920 96.850 1.037.520 151.590 126.930 400.000 200.000 300.000 -685.957 0

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2024 het volgende:  Rioleringen divers In 2024 zijn diverse rioleringsprojecten opgestart en/of voortgezet. Tevens worden rioleringsmaatregelen deels meegenomen bij het 2024 gestarte grootschalige onderhoud van wegen. In totaliteit is in het verslagjaar € 458.192 besteed aan rioleringswerken.

-87-

Jaarstukken 2024

VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Milieubeheer: op het gebied van milieu en duurzaamheid vinden een groot aantal activiteiten plaats. De meeste van deze activiteiten worden financieel gedekt vanuit de CDOKE-middelen of andere subsidies. Mede als gevolg hiervan worden de regulier beschikbare budgetten voor milieu en duurzaamheid niet volledig aangesproken. Totaal

Voordeel

Nadeel

48.844 48.844

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Majeure projecten GGD  Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor rioleringen is actueel. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-88-

Jaarstukken 2024

Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Ruimtelijke ordening, grondexploitatie en wonen en bouwen.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - We streven naar behoud van historische panden; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.

Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.

Een woningmarkt die is afgestemd op de demografische- en maatschappelijke ontwikkelingen zoals krimp en vergrijzing en beperkte opvangfunctie voor nieuwkomers;

-89-

Jaarstukken 2024

2. 3.

Voldoende en kwalitatief goede, toekomstbestendige woningen voor de inwoners van de gemeente, waarbij met name aandacht wordt geschonken aan jonge(re) gezinnen en senioren, mede om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen; Behoud en versterking van de kwaliteit van de kernen, zoals een prettig woonklimaat en groene uitstraling, de kwalitatieve waarden van het buitengebied en van de openbare ruimten. Fysieke clustering van wonen, zorg, voorzieningen en werkgelegenheid binnen de logische bebouwingscontouren.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2024 2019 2020 2021 2022 2023 SPV NL

Gemiddelde WOZwaarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Duizend euro

CBS

176

194

204

212

250

248

379

Aantal per ABF 1.000 woningen % CBS

n.b.

0,8

6,4

0,2

1,7

n.b.

78,5

79,6

80,1

81,4

85,6

n.b.

In euro’s

COELO

805

848

842

946

1.005

1.086

911

In euro’s

COELO

845

884

880

986

1.045

1.127

994

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron (*)

Tevredenheid over gemeente als woon- en leefgemeente Tevredenheid buurtvoorzieningen

Burgerondz. Parkstad Limburg

Tevredenheid over voorzieningen voor jongeren Woningwaardering

Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg

Streefwaarde 8,2

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 2023 Parkstad 7,8 7,9 7,8 7,9 7,8 8,2

70%

64%

66%

67%

59%

62%

70%

26%

20%

29%

23%

24%

19%

26%

7,9

7,8

7,5

7,4

7,9

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.

-90-

Jaarstukken 2024

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is in de basis vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Gemeentelijk woningbouwprogramma 2013 e.v. (2013); 4. Kwalitatief afwegingskader voor woningbouwplannen vanuit een markttechnisch perspectief (2013); 5. Intrekkingsbeleid omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen van één of meer woningen/appartementen (2013); 6. Omgevingsvisie Limburg 2021 (2021); 7. Omgevingsverordening Limburg (2024); 8. Provinciaal Verkeers- en vervoersprogramma (2014); 9. Vigerende omgevingsplannen (diverse jaren); 10. Bestuursovereenkomst “Regionale afspraken Zuid-Limburg” (2016); 11. Diverse andere regionale documenten met betrekking tot herstructurering, wonen en krimp; 12. Structuurvisie wonen Zuid-Limburg (2016); 13. Regionale Woningmarktprogrammering Parkstad Limburg 2019-2022 (2019); 14. Verordening Startersleningen gemeente Simpelveld (2024); 15. Beleidsregel tijdelijke versoepeling van de compensatiesystematiek van de Structuurvisie Wonen ZuidLimburg (2019); 16. Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ als onderdeel van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (2021); 17. Regionale Woonvisie Parkstad Limburg, lokale woonvisie gemeente Simpelveld 2023-2028 (2023); 18.

Woonbehoefte onderzoek Parkstad Limburg 2022-2032 (2022); 19. Woondeal Limburg (2023) 20. Kader Nota Grondbeleid 2024-2029 (2024).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Wonen

Kernplannen

Omgevingswet

Activiteiten - Regionale- en lokale woonvisie - Woonzorgvisie - Woondeal / woningopgave - (Actievere) grondpolitiek - Integraal Dorpsontwikkelingsplan (Idop) Bocholtz - Centrumplan Simpelveld (zie programma 3) - Project De Baan - Project Schilterstraat - Omgevingsvisie - Omgevingsplan / bestemmingsplan

Wat hebben we gedaan? Wonen Onder het nieuwe kabinet - dat sinds juli 2024 is aangetreden - is het thema ‘Wonen en Volkshuisvesting’ nog steeds één van de landelijke speerpunten. Dat lag ook in de lijn der verwachtingen daar de woningnood in ons land onverminderd hoog is. Dat betekent dat gerichte acties en interventies (zoals stimulerings- en subsidieregelingen) moeten zorgen voor het terugdringen van die woningnood. Helaas heeft het huidige kabinet besloten om de eerdere subsidieregelingen van bijvoorbeeld het Volkshuisvestingsfonds of de Startbouwimpuls niet te continueren. Beiden waren subsidieregelingen die ook binnen onze gemeente zijn geland; Volkshuisvestingsfonds bij het project De Baan Bocholtz (herstructurering) en de Startbouwimpuls bij het project An der Maat in Simpelveld (nieuwbouw). Voor wat betreft de nieuwbouw van woningen zal naar verwachting medio 2025 een soort van realisatie-stimulans worden ingevoerd, maar voor wat betreft

-91-

Jaarstukken 2024

herstructureringsprojecten (aanpak kwetsbaar particuliere woningvoorraad) ligt vooralsnog geen regeling in het verschiet. Op regionaal en lokaal niveau is in 2024 sterk ingezet om de relatie met marktpartijen te verbeteren. Met het nieuwe narratief van Parkstad wordt het negatieve krimpscenario achter ons gelaten en durven we zelfs weer te denken in groei. Het vorig jaar geactualiseerde Woningbehoefteonderzoek Parkstad Limburg onderstreept dit ‘durven denken in groei’. Nieuw in dit onderzoek is het economische scenario; het blijkt dat niet iedereen die binnen onze regio werkt ook hier woont. Het zou razend interessant en waardevol zijn om een deel daarvan te verleiden om wél binnen onze regio te komen wonen. Vaak zijn dit namelijk hoger opgeleiden met bijbehorende inkomens waarmee ook aan die sociaal-maatschappelijke kant een positieve impuls wordt gegeven. Het spreekt voor zich dat deze doelgroep mogelijk te verleiden is met de duurdere woonproducten, zoals bijvoorbeeld vrije bouwkavels voor eigenbouwers en niet met een tussenwoning. Dat maakt dat bij gebiedsontwikkelingen nieuwbouw een nog bredere mix aan woonproducten kan worden aangeboden. Bovenstaande maakt dat onze regio en daarmee ook onze gemeente weer duidelijk in beeld is bij marktpartijen en graag met ons het gesprek wil aangaan om samen deze bredere mix aan woonproducten ook daadwerkelijk te realiseren.

Met de in 2024 vastgestelde Kadernota Grondbeleid - waarin de lijn wordt aangehouden dat bij iedere gebiedsontwikkeling zorgvuldig wordt afgewogen of de gemeente een faciliterende dan wel meer actieve rol inneemt – is gewerkt aan een ontwikkelkaart Simpelveld ‘zoekgebieden en kansrijke locaties’ en zijn diverse gesprekken met marktpartijen gevoerd. Deze gesprekken hebben - mede ook op verzoek van die marktpartijen - op de achtergrond plaatsgevonden. Op het moment dat locaties namelijk in de openbaarheid raken, kan dit een stevig prijsopdrijvend effect met zich meebrengen. In het ergste geval zou de gebiedsontwikkeling dan om financiële redenen geen doorgang kunnen vinden. Deze ontwikkelkaart dient verder o.a. als hulpmiddel om inzicht te verkrijgen en daarmee de vraag te beantwoorden: ‘Wat is de bijdrage aan nieuwbouwwoningen voor de gemeente Simpelveld voor welke periode?’ Daarnaast is deze ontwikkelkaart ook een monitoringsinstrument; zitten we nog op koers gelet op de gemaakte afspraak in de Woondeal (= 225 woningen tot en met 2030). In de gesprekken met marktpartijen (ook op regionaal niveau) kwam ook naar voren dat een dergelijke ontwikkelkaart behulpzaam zou kunnen zijn bij het bepalen van het ontwikkelpotentieel binnen de regio/gemeente. Dit alles geeft aan dat dit hulpmiddel geen statisch document is maar een dynamisch waardevol ondersteunend instrument.

Op lokaal niveau is begin 2024 de verordening bij de starterslening aangepast. Doel was/is om de starterslening voor een grotere doelgroep bereikbaar te maken. Hiertoe is het maximale aankoopbedrag verhoogt naar € 245.000 en is gelijktijdig het maximale leenbedrag verhoogt naar € 49.000. Het effect van die verhoging is zichtbaar geworden, nl. in 2024 waren er 8 aanvragen voor een starterslening terwijl in de jaren 2019 – 2023 in totaal 11 aanvragen waren. Gezien het feit dat woningen nog steeds duurder worden, wordt in 2025 nagedacht om het maximale aankoopbedrag en maximale leenbedrag nogmaals te verhogen. Qua uitvoering en realisatie zijn een aantal projecten daadwerkelijk in 2024 gestart met de bouw van de woningen. Dit zijn o.a. de projecten die samen met woningcorporatie Krijtland Wonen worden uitgevoerd, nl. project Schilterstraat Simpelveld en project Julianastraat Bocholtz. In 2024 heeft ook de toewijzing van deze huurwoningen plaatsgevonden. Opgemerkt wordt dat bij die toewijzing voldaan is aan de afspraak om minimaal 50% toe te wijzen aan eigen inwoners. De verwachte oplevering van de woningen staat gepland voor medio 2025. Door het onverwachte faillissement van de aannemer heeft het project aan de Markt (locatie voormalige bouwmarkt) enige vertraging opgelopen. De ontwikkelende partij heeft echter op vrij korte termijn een nieuwe uitvoerende partij gevonden.

De bouwwerkzaamheden zijn dan ook op deze locatie gestart en de verwachting is dat eind 2026 dan wel begin 2027 ook hier de woningen gereed zijn. Verder lag in 2024 ook een belangrijke focus op een mogelijke woningbouwontwikkeling bij de complexen Schoolstraat 30 en Kloosterhof te Bocholtz. Door middel van een haalbaarheidsstudie is in eerste instantie het verbouwscenario onderzocht waarbij woningcorporatie Krijtland Wonen aan de lat stond voor de verwerving en de ontwikkeling / realisatie. Dit scenario bleek financieel niet haalbaar/verantwoord te zijn. In een vervolgstudie is vervolgens het scenario onderzocht van sloop – nieuwbouw. Daarbij zou de gemeente een meer nadrukkelijkere rol nemen waarbij de verwerving, de sloop en de bouwrijpfase voor rekening van de

-92-

Jaarstukken 2024

gemeente komt. Daarbij is tijdens dit zorgvuldige onderzoekstraject ook een subsidieaanvraag ingediend in het kader van het Volkshuisvestingsfonds. Deze aanvraag werd helaas niet gehonoreerd. Op basis van de haalbaarheidsstudie is geconcludeerd dat het project financieel niet haalbaar is. Kernplannen Integraal Dorpsontwikkelingsplan (Idop) Bocholtz Met de upgrading zijnde de verbouwingswerkzaamheden van het ‘MFC Op de Boor’ is in 2024 een aanvang gemaakt. De uitvoering van de werkzaamheden heeft volgens schema plaatsgevonden. Op 5 mei 2025 heeft de officiële opening en onthulling van het gerestaureerde glas-in-loodraam plaatsgevonden. Centrumplan Simpelveld (zie programma 3) Project Schilterstraat Na een periode van zorgvuldige voorbereiding is in 2023 een daadwerkelijke start gemaakt met het project Schilterstraat. De gedateerde woningen van Krijtland Wonen zijn gesloopt en de aannemer verantwoordelijk voor de werkzaamheden in de openbare ruimte, heeft het terrein binnen het plangebied bouwrijp gemaakt. Aansluitend is de aannemer die verantwoordelijk is voor de bouw van de levensloopbestendige en nultreden woningen aan de slag gegaan. De woningen worden Q3-2025 opgeleverd. Nadat de woningen zijn gerealiseerd kan in 2025 de woonrijpfase worden opgestart waarna naar verwachting in de eerste maanden van 2026 het daadwerkelijke project kan worden afgerond.

Daarmee is de metamorfose en transformatie van de Schilterstraat een feit. Voor de afhandeling van de wederzijdse verplichtingen met Krijtland Wonen, zoals omschreven in de Samenwerkingsovereenkomst is in de begroting 2024 een bedrag gereserveerd van € 20.000 voor de bestemmingsplanprocedure. Dekking vindt plaats uit de reserve omgevings-visie/-plan. Omgevingswet De Omgevingswet is ingevoerd per 1 januari 2024. De afgelopen jaren is planmatig gewerkt aan de technische en juridische implementatie van de Omgevingswet. De gemeenteraad is steeds geïnformeerd over de voortgang en heeft ook de noodzakelijke besluiten genomen om de dienstverlening met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving efficiënt en rechtmatig voort te zetten. Omgevingsvisie De Omgevingswet verplicht gemeenten tot het opstellen van een Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie beslaat het gehele grondgebied van de gemeente en bevat het integrale gemeentelijk beleid voor de fysieke leefomgeving. Gemeenten krijgen een overgangstermijn voor het vaststellen van de omgevingsvisie. De verplichting voor gemeenten om een Omgevingsvisie te hebben en het tijdstip daarvoor is bij koninklijk besluit bepaald op 1 januari 2027. In 2024 is een plan van aanpak opgesteld met een procesvoorstel om tijdig te komen tot de gemeentelijke Omgevingsvisie.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Simpelveld&id=5cc5ed2b-200a-4b94-9b61-7b3495b86396