8. Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave Aanbieding aan Raad

3

Hoofdstuk 1: Algemeen 1.1 Planning & Control-cyclus 1.2 Indeling jaarstukken 1.3 Over de gemeente 1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders 1.5 Jaarstukken in één oogopslag

7 9 9 11 12 14

JAARVERSLAG Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording 2.1 Programma 0: Bestuur en ondersteuning 2.2 Programma 1: Veiligheid 2.3 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 2.4 Programma 3: Economie 2.5 Programma 4: Onderwijs 2.6 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 2.7 Programma 6: Sociaal domein 2.8 Programma 7: Volksgezondheid en milieu 2.9 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV)

23 25 35 41 46 52 58 65 79 89

Hoofdstuk 3: Paragrafen 3.1 Bedrijfsvoering 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.3 Treasury 3.4 Lokale heffingen 3.5 Onderhoud kapitaalgoederen 3.6 Grondbeleid 3.7 Verbonden partijen 3.8 Wet Open Overheid

97 99 105 113 118 122 127 128 150

JAARREKENING Hoofdstuk 4: Jaarrekening 4.1 Balans 4.2 Overzicht van baten en lasten 4.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 4.4 Toelichting op de balans 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 4.6 SiSa-bijlage 4.7 Overzicht van baten en lasten op taakveldniveau 4.8 Overzicht incidentele baten en lasten

153 154 156 158 162 179 186 192 193

Hoofdstuk 5: Overigen 5.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 5.2 Vooruitblik reserves en voorzieningen 2024-2027 5.3 Indicatoren 5.4 Trefwoordenlijst 5.5 Lijst van afkortingen

197 199 200 201 203 206

Vaststellingsbesluit

209

-1-

Jaarstukken 2024

-2-

Jaarstukken 2024

AANBIEDING AAN RAAD

Ambtsbezoek gouverneur

-3-

Jaarstukken 2024

-4-

Jaarstukken 2024

Inleiding Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2024 ter vaststelling aan. De jaarstukken sluiten met een positief saldo van € 1.441.675. De begroting (na wijziging) ging uit van een saldo van € 2.237. Derhalve is het jaarresultaat € 1.439.438 gunstiger dan geraamd. De algemene reserve bedraagt per balansdatum circa € 6,1 miljoen. Dit is exclusief de bestemming van het resultaat 2024. De toelichting op het saldo en de financiële positie treft u verderop in deze jaarstukken aan. Helaas ontkomen wij er al een aantal jaren niet aan om hier de gewapende conflicten en geopolitieke spanningen aan te halen. Ook in 2024 is dit niet onopgemerkt aan onze gemeente voorbijgegaan. 2024 was het jaar van de opening van de Tijdelijke Gemeentelijk Opvang met de drukbezochte open dag. Ook is gestart met het in oude luister terugbrengen van MFC Op de Boor. Het vernieuwde Op de Boor is inmiddels op Bevrijdingsdag feestelijk in gebruik genomen. Verder is afgelopen jaar samen met burgers, ondernemers en andere stakeholders hard gewerkt aan het opstellen van een nieuwe strategische visie. Dit traject zullen wij in 2025 afronden. Dit is slechts een kleine greep uit het grote aantal zaken die in 2024 de revue zijn gepasseerd. Meer hierover leest u verderop. Ondanks het positieve resultaat over 2024, is het financiële perspectief voor onze gemeente, net als bij vele andere gemeenten, somber.

Daarom zijn we eind 2024 gestart met de voorbereiding van ombuigingsvoorstellen om te komen tot een structureel sluitende meerjarenraming. Besluitvorming hierover is voor het zomerreces voorzien. In deze jaarstukken treft u de inhoudelijke- alsook de financiële verantwoording aan. Wij wensen u veel leesplezier. Simpelveld, 27 mei 2025 Het college van burgemeester en wethouders, De secretaris,

De burgemeester,

Dhr. G.H.J. Hollands

Mevr. S.C.J. Scheepers

-5-

Jaarstukken 2024

-6-

Jaarstukken 2024

HOOFDSTUK 1

Stoomvrijmarkt

ALGEMEEN

-7-

Jaarstukken 2024

-8-

Jaarstukken 2024

1.1 Planning & Control-cyclus De Planning & Control-cyclus van de gemeente Simpelveld kent de volgende documenten: - Programmabegroting - Berap voorjaar - Berap najaar - Jaarstukken In onderstaand diagram wordt per P&C-document een korte toelichting gegeven. Tevens wordt het bijbehorende tijdpad globaal weergegeven. Door middel van arcering is in onderstaand diagram aangegeven waar we ons op dit moment in de P&C-cyclus bevinden. Periode

Document

Toelichting

November jaar t-1

Programmabegroting

Voornemens van de Raad voor het College van B&W ten aanzien van het komende jaar.

Juni jaar t

Berap voorjaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en tevens effecten jaarstukken voorgaand jaar.

December jaar t

Berap najaar

Tussentijdse verantwoording door College van B&W over voortgang voornemens en vooruitblik wijzigingen in begroting komend jaar.

Juni jaar t+1

Jaarstukken

Eindverantwoording door College van B&W over de uitvoering van de voornemens.

1.2 Indeling jaarstukken De programmabegroting is een belangrijk instrument voor de invulling van de kaderstellende- en controlerende rol van de raad. Middels de programmabegroting wordt de raad in staat gesteld om te sturen op hoofdlijnen en te controleren of de vooraf afgesproken doelstellingen worden gerealiseerd. Dit betekent op haar beurt dat het college verantwoording dient af te leggen over de uitvoering en de eventuele haalbaarheid van de ‘opdracht’. De jaarstukken, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, zijn een instrument om deze verantwoording te kunnen afleggen.

-9-

Jaarstukken 2024

De indeling van de jaarstukken 2024 volgt de wettelijke voorschriften en sluit (zoveel mogelijk) aan bij de programmabegroting 2024 en bestaat uit het jaarverslag (programma’s en paragrafen) en de jaarrekening (balans en overzicht baten en lasten). Het jaarverslag Wat staat er in de programma’s? In de programmaverantwoording (hoofdstuk 2) wordt verantwoording op programmaniveau afgelegd. Bij elk programma dienen de drie W-vragen, ‘wat willen we bereiken?’, ‘wat doen we daarvoor?’ en ‘wat mag het kosten?’ beantwoord te worden. In de programmaverantwoording wordt verantwoord in hoeverre hetgeen in de begroting was voorgenomen daadwerkelijk is gerealiseerd. Met andere woorden, er wordt antwoord gegeven op de 2e en 3e W-vraag, ‘wat hebben we gedaan?’ en ‘wat heeft het gekost?’. Om het verband tussen de programmabegroting en –verantwoording inzichtelijk te houden zijn de drie W-vragen uit de begroting herhaald, ‘wat wilden we bereiken?’, ‘wat zouden we doen?’ en de begrotingscijfers 2024 (inclusief begrotingswijzigingen) bij ‘Wat heeft het gekost?’. De voorliggende jaarstukken zijn gebaseerd op de programmabegroting 2024, waarvoor het collegeprogramma 2022-2026 mede als kader heeft gediend. Overigens is het van belang om te melden dat de begrotingscijfers 2024, die u in de programmaverantwoording aantreft, de cijfers volgens de gewijzigde begroting 2024 zijn.

De begrotingscijfers 2025 tot en met 2027, zoals opgenomen in de programmaverantwoording, zijn de cijfers uit de begroting 2025. In deze jaarstukken worden de totale lasten en baten per programma weergegeven, analoog aan de opzet van de programmabegroting. De lasten zijn hierbij gesplitst in de ‘Lasten excl. kvst./kap.’, de ‘Lasten kvst.’ en de ‘Kapitaallasten’. ‘Kvst.’ staat voor kostenverdeelstaat. Dit zijn de doorberekende kosten ambtelijk apparaat en doorberekende loonkosten technische dienst. Door de ‘Lasten kvst.’ en de ‘Kapitaallasten’ apart te presenteren worden wijzigingen die ontstaan door de doorverdelingssystematiek en wijzigingen in de kapitaallasten geëlimineerd. Hierdoor wordt de vergelijkbaarheid tussen de realisatie en de begroting verbeterd. Wat staat er in de paragrafen? De (verplichte) paragrafen in hoofdstuk 3 zijn een dwarsdoorsnede van de programma’s vanuit een specifiek perspectief (bijvoorbeeld onderhoud, lokale heffingen, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.). Dit zijn onderwerpen die in de basis in elk van de negen programma’s terugkomen. Het gaat om beleidslijnen van het beheerproces, waarbij sprake is van een groot financieel belang, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de beleidsvoornemens.

Het doel van de paragrafen is, dat thema’s die verspreid in de programma’s zijn opgenomen, worden gebundeld in een kort overzicht. Hierdoor krijgt de raad voldoende inzicht in deze onderwerpen om de kaderstellende- en controlerende taak uit te voeren. Met ingang van de jaarstukken 2023 is conform de openbaarheidsparagraaf van de Wet Open Overheid een paragraaf Wet Open Overheid opgenomen en is in de paragraaf Bedrijfsvoering ingegaan op de rechtmatigheidsverantwoording door het college, zoals deze vanaf 2023 is voorgeschreven.

-10-

Jaarstukken 2024

De jaarrekening Wat staat er in de jaarrekening? De balans en nadere (achtergrond)informatie met betrekking tot de cijfers zijn terug te vinden in hoofdstuk 4. In het overzicht van baten en lasten worden per programma de baten en lasten inzichtelijk gemaakt. De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn eveneens in dit hoofdstuk opgenomen. De jaarrekening wordt afgesloten met de SiSa-bijlage. SiSa is de manier waarop medeoverheden (provincies, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen) aan het Rijk ieder jaar verantwoorden of en hoe ze de specifieke uitkeringen hebben besteed.

1.3 Over de gemeente Sinds de gemeentelijke herindeling in 1982 vormen de voormalige gemeenten Simpelveld en Bocholtz samen de nieuwe gemeente Simpelveld. Het grondgebied van de gemeente heeft een oppervlakte van ongeveer 1.603 ha. De gemeente telt in totaal 10.275 inwoners (peildatum 31 december 2024). POORT VAN HET HEUVELLAND Het prachtige heuvelachtige landschap is het decor voor de gemeente Simpelveld, gelegen in het beekdal van de Eyserbeek. Een dal met steile hellingen en heuvelplateaus met weidse uitzichten. Wie landelijk wil wonen met alle voorzieningen bij de hand, vindt dat in Simpelveld. Behalve een nieuw centrum in de kern Simpelveld, met een gevarieerd winkelaanbod en levensloopbestendige appartementen, en een vernieuwd centrum in Bocholtz, heeft de gemeente ook goede voorzieningen in het basisonderwijs, (ouderen)zorg, sport en recreatie. In Simpelveld en Bocholtz vind je nog dat echte dorpsgevoel, waar mensen elkaar kennen en tijd voor elkaar maken. Beide dorpen hebben een bruisend verenigingsleven, van muziekverenigingen en zangkoren tot sportclubs en culturele instellingen. HART VAN EEN GRENZELOZE REGIO Zuid-Limburg maakt werk van grenzeloze groei, door te investeren in grensoverschrijdend openbaar vervoer en door krachten te bundelen over de grenzen heen. In het hart van die grenzeloze regio ligt de gemeente Simpelveld.

Met aan de ene kant de stedelijke regio Parkstad Limburg, aan de andere kant de charme van het Limburgse heuvelland en op een steenworp afstand de keizerstad Aken, die zich manifesteert als het centrum van de high-tech-industrie. Dat maakt Simpelveld tot een prima uitvalsbasis om te wonen, te werken en te recreëren. LIMBURG OP ZIJN BEST Gemeente Simpelveld is ook het ideale startpunt voor wandel- en fietstochten, of dagtrips naar de toeristische attracties in Parkstad Limburg. Genieten van het Bourgondische leven in Limburg? In Simpelveld kan dat. Rust, ruimte, natuur en gastvrij ontvangen worden, dat is Limburg op zijn best. Wij hebben een breed en gevarieerd aanbod aan gezellige restaurants en overnachtingsmogelijkheden van een bungalowpark tot nostalgische Limburgse hoeves. In Simpelveld is genoeg te beleven. Wij zijn de thuishaven voor de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij. Wanneer u vanaf het nostalgische station met de stoomtrein vertrekt, waant u zich even terug in de tijd. Wat er in onze gemeente te zien of te doen is, vindt u allemaal terug op de website www.toeristischsimpelveld.nl. GEMEENTEWAPEN & LOGO Het gemeentewapen is ontleend aan het wapen van de familie Von der Leyen, heren van Simpelveld en Bocholtz van 1640 tot 1773: een zilveren (witte) paal in een azuren (blauw) veld. In de ene blauwe baan zijn afgebeeld een duif - als afbeelding van de H.

Geest - en een ampul met olie - attributen van St. Remigius, patroonheilige van Simpelveld. In de andere blauwe baan staan twee schelpen - attributen die behoren bij St. Jacobus de Meerdere, patroonheilige van Bocholtz. Diezelfde symbolen zijn ook terug te vinden in de gemeentevlag.

-11-

Jaarstukken 2024

Het logo van de gemeente geeft weer dat Simpelveld en Bocholtz in een dal liggen, waar de kerktorens net boven de groene heuvels uitsteken. Een centrale ligging, met wegen die over en om elkaar heen lijken te lopen, maakt de gemeente Simpelveld tot een aantrekkelijk woon- en leefgebied. Met dit beeld voor ogen zijn ronde vormen gebruikt die een beweging uitdrukken en die tegelijkertijd het actieve verenigingsleven karakteriseren.

1.4 Samenstelling gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders DE SAMENSTELLING VAN DE RAAD (per 31 december 2024) De raad van de gemeente Simpelveld telt 15 zetels, de verdeling over de verscheidene fracties is als volgt: 5 4 3 2 1

SAMEN 1 R.H.A. Honings (fractievoorzitter), Mw. C.C.J. Honings, Mw. D.G.A. Honings, K.W.W. Bremen en J.M. Zwanenburg Burgerbelangen W.J.H. Schleijpen (fractievoorzitter), H.A.J. Clignet, Mw. L.A.H. Schuyer-Dreesens en L.G.M. Deswijzen Leefbaar Simpelveld F.J. Ortmans (fractievoorzitter), L.A.A.M. Schoonen en R.H.M. Kisters CDA Mw. K.L.M. Vanhommerig-Dullens (fractievoorzitter) en J.H.M. van Kerkvoort Lokaal Actief R.H.J. De la Haije (fractievoorzitter) griffier: Dhr. Bc. F.G. Simons

SAMENSTELLING COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS (per 31 december 2024)

-12-

Jaarstukken 2024

burgemeester: S.C.J. Scheepers Portefeuille: Algemeen bestuur, Openbare orde en Veiligheid, Handhaving, Financiën, Dienstverlening, Intergemeentelijke samenwerking. wethouder: P.H. Spirk, loco-burgemeester Portefeuille: Wonen en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Milieu- & Duurzaamheid, BOR (Beheer Openbare Ruimte). wethouder: M.J.J.M. Gulpen Portefeuille: Mobiliteit en Infra, Werk en Inkomen, Sport, Personeel en Organisatie. wethouder: A.A.H. Ernes Portefeuille: Volksgezondheid, WMO, Jeugd, Cultuur. wethouder: J.W.H. Hodinius Portefeuille: Onderwijs, Welzijn, Economie en Toerisme, Evenementen. Algemeen directeur/ gemeentesecretaris: G.H.J. Hollands

-13-

Jaarstukken 2024

1.5 Jaarstukken in één oogopslag ALGEMEEN De rekening sluit met een voordelig gerealiseerd resultaat van € 1.441.675. De begroting (na wijziging) ging uit van een positief saldo van € 2.237. De toelichting op de voornaamste posten die tot dit resultaat hebben geleid, treft u in het vervolg van dit hoofdstuk aan. In het raadsvoorstel bij de jaarstukken wordt een voorstel gedaan tot resultaatbestemming. De door de raad vastgestelde bestemming zal vervolgens in het boekjaar 2025 worden doorgevoerd. BERAP’S 2024 In artikel 6 van de ‘artikel 212-verordening’ is vastgelegd dat het college jaarlijks twee tussenrapportages aan de raad aanbiedt. De raad heeft in de raadsvergaderingen van 14 december 2023, 3 juli en 12 december 2024 de bestuursrapportages voorjaar respectievelijk najaar vastgesteld. In deze Berap’s werden al diverse mee- en tegenvallers gemeld voor per saldo een nadelig bedrag van -/- € 21.100 (€ 42.750, -/- € 547.000 en € 483.150). De primitieve begroting sloot met een voordelig saldo van € 23.337. Na het verwerken van de genoemde mutaties komt het begrotingssaldo na wijziging uit op een positief saldo van € 2.237. Deze mutaties zijn middels begrotingswijzigingen verwerkt. Onderstaand is e.e.a. weergegeven: 2024 23.337 42.750 -547.000 483.150 2.237

Saldo primitieve begroting Effecten Berap najaar 2023 Effecten Berap voorjaar 2024 Effecten Berap najaar 2024 Saldo gewijzigde begroting

DE VOORNAAMSTE POSTEN DIE TOT HET SALDO HEBBEN GELEID De voornaamste posten die tot het voordelige saldo van € 1.441.675 hebben geleid zijn de volgende (afwijkingen zijn afgerond op duizendtallen): Verklaring verschil op hoofdlijnen (>30.000); waarbij Nadeel (-/-) en Voordeel (+) Voorziening APPA wethouders (programma 0) Juridische kwaliteitszorg (programma 0) Verkoopwinst vrachtauto en machines (programma 0) Automatisering en informatisering (programma 0) Algemene uitkering / decentralisatie-uitkering Omgevingswet (programma 0) Algemene uitkering / integratie-uitkering participatie (programma 0) Algemene uitkering / overige (programma 0) Aanvullende dotatie voorziening risico personeelskosten (programma 0) Aanvullende dotatie voorziening verlofsparen (programma 0) Restitutie jaarafrekening BsGW (programma 0) Gladheidsbestrijding (programma 2) Mobiliteitsplan (programma 2) Toeristenbelasting (programma 3) Gezonde basisschool (programma 5) Leerlingenvervoer (programma 5) Spuk sport (programma 5) Isd Kompas (programma 6) Vrijval inburgeringsgelden (programma 6) Restitutie jaarafrekeningen WOZL en WSP Parkstad (programma 6) Vergoeding interne kosten TGO (programma 6) WMO (programma 6) Jeugdzorg (programma 6) Milieu en duurzaamheid (programma 7) Omgevingsvergunningen (programma 8) Onderzoek en advisering Schoolstraat 30 (programma 8) Vrijval reserve overloop conform afspraak

accountant (programma 0) Stelpost loon- en prijsstijging (programma 0) Reguliere kosten ten laste van subsidie-regelingen (diverse programma's)

-14-

Voor- / nadelen -32.000 -119.000 37.000 79.000 65.000 261.000 -394.000 -34.000 -57.000 36.000 -33.000 38.000 47.000 93.000 -40.000 36.000 326.000 111.000 106.000 107.000 -481.000 228.000 49.000 70.000 -53.000 246.000 100.000 134.000

Jaarstukken 2024

Hierna treft u een nadere toelichting aan van de voornaamste (> € 30.000) voor- en nadelen die hebben geleid tot het verschil tussen de rekening en de begroting na wijziging:  Voorziening APPA wethouders Jaarlijks wordt de benodigde omvang van de dotatie aan de voorziening APPA-wethouders bepaald op basis van actuariële berekeningen. Met name als gevolg van de, in tegenstelling tot de afgelopen jaren, daling van de rekenrente (2024 2,325%/ 2023 3,16%/ 2022 2,472%/ 2021 0,528%) dient in 2024 een hogere dotatie plaats te vinden dan in de begroting voorzien;  Juridische kwaliteitszorg Als gevolg van de noodzaak voor aanzienlijke externe juridische ondersteuning was het hiervoor beschikbaar budget ontoereikend;  Verkoopwinst vrachtauto en machines In het boekjaar is een nieuwe vrachtauto aangeschaft. De oude vrachtauto is vervolgens verkocht. Tevens zijn nog een tweetal oude machines verkocht. Dit heeft geresulteerd in een verkoopwinst;  Automatisering en informatisering Met name doordat eerst het nieuwe beleidsplan informatiemanagement is opgesteld, zijn de uitgaven ruimschoots binnen de beschikbare raming gebleven. Vanaf 2024 is de uitvoering van de activiteiten uit het nieuwe beleidsplan opgestart;  Algemene uitkering De algemene uitkering is in de jaarstukken verwerkt op basis van de septembercirculaire.

De daadwerkelijk ontvangen algemene uitkering laat de volgende afwijkingen t.o.v. de raming zien: - ontvangen decentralisatie uitkering Omgevingswet; - hogere bijdrage participatie sociaal domein; - de resterende onderdelen van de algemene uitkering laten een nadeel zien t.o.v. de raming. Per saldo derhalve een nadeel van € 68.720 Voorgesteld wordt om de invoeringskosten Omgevingswet via de resultaatbestemming te reserveren;  Aanvullende dotatie voorziening risico personeelskosten In de jaarstukken 2022 is in overleg met de accountant de voorziening risico personeelskosten gevormd. Daarbij is ervoor gekozen een voorziening te vormen voor een looptijd van twee jaar (2023 en 2024). De betreffende casus is echter nog niet afgerond. Derhalve is per balansdatum een aanvullende dotatie gedaan voor de mogelijke kosten voor het jaar 2025;  Aanvullende dotatie voorziening verlofsparen Jaarlijks wordt de benodigde omvang van de voorziening verlofsparen opnieuw bepaald. Per balansdatum is een aanvullende dotatie noodzakelijk;  Restitutie jaarafrekening BsGW Uit de jaarstukken 2024 van de BsGW blijkt een voordeel voor onze gemeente. Dit voordeel heeft met name betrekking op het gerealiseerde jaarresultaat van de BsGW;  Gladheidsbestrijding De kosten voor gladheidsbestrijding waren hoger dan geraamd.

Met name in januari 2024 zijn een groot aantal curatieve rondes gereden;  Mobiliteitsplan Mede als gevolg van ontbrekende capaciteit binnen het team beheer openbare ruimte zijn in het verslagjaar nauwelijks maatregelen in het kader van het mobiliteitsplan uitgevoerd;  Toeristenbelasting De opbrengst toeristenbelasting is hoger dan geraamd;  Gezonde bassischool De beide basisscholen doorlopen een ontwikkelpad om te komen tot een volwaardige gezonde basisschool (GBT). Het einddoel is nog niet bereikt. Hierdoor is het beschikbare budget nog niet volledig ingezet. Tevens ontvangt het GBT-initiatief een bijdrage vanuit de regiodeal. De aan 2024 toe te rekenen bijdrage was niet geraamd, omdat de besluitvorming pas eind 2024 is afgerond;  Leerlingenvervoer De kosten voor het leerlingenvervoer zijn hoger dan de raming. Dit komt onder meer door een doorberekening van de CPI index van 13,7% en een aantal leerlingen met extra vervoersbehoefte;  SPUK-Sport De ontvangen specifieke uitkering stimulering sport was in het dienstjaar hoger dan geraamd;

-15-

Jaarstukken 2024



Isd Kompas Uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 19 juni stond geagendeerd;  Vrijval inburgeringsgelden Een deel van de gereserveerde inburgeringsgelden vallen in het boekjaar vrij;  Restitutie jaarafrekening WOZL en WSP Parkstad Uit de jaarstukken van WOZL en WSP blijken voordelen. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen, zoals dat in de raadsvergadering van 19 juni stond geagendeerd;  Vergoeding interne kosten Tijdelijke Gemeentelijke Opvang In 2024 is de tijdelijke gemeentelijke opvang aan de Nijswillerweg gerealiseerd. De gemeentelijke kosten worden vergoed door de Veiligheidsregio. De kosten betreffen met name mensuren;  WMO Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een aantal extra taken in het kader van de wmo. In totaliteit is er sprake van een overschrijding. De meerkosten worden met name veroorzaakt door een combinatie van (deels tussentijdse) stijging van uurtarieven en de stijging van het aantal zorguren;  Jeugdzorg Bij de jeugdzorg is sprake van een openeinderegeling. De uitgaven kunnen jaarlijks fluctueren. Het beroep op jeugdzorg is de afgelopen decennia sterk gestegen. Met ingang van 2022 is het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg ingevoerd.

Het beschikbare budget was in 2024 toereikend, mede doordat in het verslagjaar over voorgaande jaren een restitutie wordt ontvangen van € 119.815. Resumerend laat het totaalbeeld van het sociaal domein (Kompas, WOZL, WSP, wmo en jeugdzorg) een voordeel zien. Het nadeel bij wmo wordt gecompenseerd door de voordelen bij de andere onderdelen;  Milieu en duurzaamheid Op het gebied van milieu en duurzaamheid vinden een groot aantal activiteiten plaats. De meeste van deze activiteiten worden financieel gedekt vanuit de CDOKE-middelen of andere subsidies. Mede als gevolg hiervan worden de regulier beschikbare budgetten voor milieu en duurzaamheid niet volledig aangesproken;  Omgevingsvergunningen De leges omgevingsvergunningen zijn via de berap najaar naar boven bijgesteld. De daadwerkelijk ontvangen leges hebben ruim € 335.000 bedragen. Daar staat tegenover dat conform afspraak € 150.000 is bijgedragen aan de verwerving van een aantal particuliere woningen voor het bouwplan Schilterstraat. Per saldo is de gerealiseerde meeropbrengst hoger dan bij de bijstelling in de berap najaar werd voorzien;  Onderzoek en advisering Schoolstraat 30 Ten behoeve van het pand Schoolstraat 30 in Bocholtz, het voormalige zorgcentrum, zijn in opdracht van de gemeente diverse onderzoeken gedaan.

Deze kosten waren niet voorzien;  Vrijval reserve overloop Ten aanzien van de reserve overloop is het van belang om te vermelden dat naar aanleiding van de accountantscontrole 2023 is besloten om vanaf 2024 jaarlijks de reserve overloop volledig te laten vrijvallen. Via de resultaatbestemming wordt vervolgens opnieuw bepaald welke vrijgevallen onderdelen opnieuw aan de reserve overloop dienen te worden gedoteerd. Dit vraagt uiteraard om een heldere toelichting, omdat op deze wijze een onvolledig beeld van de omvang van het resultaat kan ontstaan;  Stelpost loon- en prijsstijging In de begroting 2024 is voor het lopende boekjaar rekening gehouden met een stelpost voor loon- en prijsstijging. Deze post dient ter dekking van loon-en prijsstijgingen over de volle breedte van de gemeentelijke uitgaven. Derhalve is deze post in het voorgaande overzicht opgenomen;  Reguliere kosten ten laste van subsidieregelingen In de praktijk blijkt het mogelijk om sommige reguliere uitgaven ten laste te brengen van enkele subsidieregelingen. Uiteraard passend binnen de voorschriften van de betreffende subsidieregelingen. Op deze wijze drukken deze uitgaven niet meer op de reguliere gemeentelijke exploitatie. Op deze wijze wordt voorkomen dat subsidies (deels) moeten worden terugbetaald. Voor een meer gedetailleerde toelichting verwijzen wij naar de programmaverantwoording.

-16-

Jaarstukken 2024

FINANCIËLE POSITIE In maart 2024 is door uw raad de nota reserves en voorzieningen vastgesteld. In de nota is de minimumomvang van de algemene reserve bepaald op € 3.000.000. De algemene reserve bedraagt per balansdatum € 6.109.663 en voldoet hiermee aan de hiervoor genoemde eis. Dit is exclusief het nog te bestemmen resterend resultaat (zie voorstel resultaatbestemming) van € 844.455. Daarmee blijft de algemene reserve op niveau. Voor een uitgebreide toelichting op de ontwikkeling van de reserves en voorzieningen verwijzen wij u naar de toelichting op de balans. De verdeling van de lasten en baten 2024 over de diverse programma’s is in het volgende staafdiagram in beeld gebracht:

VOORSTEL RESULTAATBESTEMMING Het is niet toegestaan om toevoegingen c.q. onttrekkingen aan reserves te doen, als deze niet voor het einde van het boekjaar aan de raad zijn gemeld. Vandaar dat in het raadsvoorstel bij de jaarstukken een voorstel wordt gedaan tot resultaatbestemming. Deze bestemming zal vervolgens in het daaropvolgende boekjaar worden doorgevoerd. Voorgesteld wordt het resultaat over het boekjaar 2024 als volgt te bestemmen: Resultaat voor bestemming Af: - reserveren ontvangen rijksmiddelen invoeringskosten Omgevingswet Af: - reserveren bouwleges Krijtland Wonen conform afsprakenkader Af: - overhevelen restant budget toeristische activiteiten

-6.660

- overhevelen restant budget opstellen strategische visie

-25.000

- overhevelen budget herijken culturele agenda

-10.000

- overhevelen budget onderzoek talud Verzetstraat

-25.000

- overhevelen restantbudgetten beheer openbare ruimte

-160.000

Totaal via reserve overloop beschikbaar stellen in 2025 Af:

- opnieuw doteren vrijval reserve overloop vorige jaren

Restant te bestemmen resultaat

1.441.675 -64.950 -59.550

-226.660 -246.060 844.455

-17-

Jaarstukken 2024

Voorgesteld wordt om het restant te bestemmen resultaat van € 844.455 ten gunste van de algemene reserve te brengen. Toelichting resultaatbestemming:  Rijksmiddelen invoeringskosten Omgevingswet: de middelen worden van het Rijk ontvangen ter dekking van de kosten die gepaard gaan met de invoering van de Omgevingswet;  Bouwleges Krijtland Wonen: in het afsprakenkader met Krijtland Wonen is afgesproken dat bouwleges van sociale huurwoningen revolverend worden ingezet ten behoeve van een gezamenlijk doel. Hiervoor is de reserve bouwleges sociale huurwoningen gevormd;  Overhevelen budgetten: van sommige zaken waarvoor in 2024 budgetten beschikbaar zijn gesteld, blijkt dat deze door omstandigheden in 2024 niet of nog niet geheel zijn uitgevoerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het onderhoud van de gemeentelijke bomen en het aanbrengen van wegmarkeringen. Deze werkzaamheden zijn/worden in 2025 alsnog uitgevoerd. Voorgesteld wordt deze budgetten middels de resultaatbestemming over te hevelen, zodat de middelen beschikbaar blijven voor de daadwerkelijke uitvoering/aanschaf. Verder is m.b.t. het budget toeristische activiteiten in de nota reserves en voorzieningen vastgelegd dat restantbudgetten van het budget toeristische activiteiten steeds worden gereserveerd.

 Opnieuw doteren vrijval reserve overloop: zoals hiervoor reeds toegelicht valt de reserve overloop vanaf 2024 steeds volledig vrij. Echter een deel van de posten in de reserve overloop dienen beschikbaar te blijven. Derhalve is het voorstel deze via de resultaatbestemming opnieuw te doteren. De dotatie is als volgt samengesteld: bijdrage LEADER-programma werkbudget kunst en cultuur bijdrage knopen lopen 75 jaar bevrijding rijksmiddelen brede aanpak dak- en thuisloosheid restantbudget samenwerking middengebied begraafplaatsadministratie rijksmiddelen kerkenvisies restantbudget opstellen woonvisie reservering t.b.v. reparatiewerkzaamheden aanleg glasvezelnetwerk

45.555 7.500 15.245 4.353 49.679 41.906 8.000 16.272 10.550 47.000 246.060

ANALYSE BALANS In het linker diagram is de opbouw van de vermogensstructuur weergegeven. Deze vermogensstructuur geeft de wijze aan waarop de gemeente is gefinancierd. Een nadere analyse van de kapitaalstructuur (rechter diagram) geeft aan waar het vermogen aan is besteed.

-18-

Jaarstukken 2024

INVESTERINGEN Het investeringsprogramma in de begroting 2024 (na wijziging) bedroeg in totaal € 5.864.983 en was als volgt samengesteld: Programma 0. Bestuur en ondersteuning

Omschrijving Applicatie Burgerzaken (na bijstelling berap voorjaar) Vrachtwagen Electrische palletwagen Digitale informatieborden Vervanging verkiezingsborden Interne verbouwing gemeentehuis (na opvoering berap

Bedrag (excl. btw) 57.500 300.000 12.000 20.000 12.500

voorjaar)

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

-indeling 2e etage -entreehal begane grond -collegekamer -raadszaal Herinrichting perron Bocholtz Uitbreiding Velocity / Mobiliteitsplan Haltevoorzieningen op orde / Mobiliteitsplan Verledding openbare verlichting (naar aanleiding vaststellen

20.000 25.000 30.000 120.000 25.000 24.340 15.360 580.000

beleidsplan openbare verlichting 2024-2027)

Projectmatige vervanging lichtmasten (naar aanleiding

47.000

vaststellen beleidsplan openbare verlichting 2024-2027)

3. Economie 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal Domein 7. Volksgezondheid en milieu

Voorbereiding Romeins villa landschap Vervangen en renovatie sportvelden (1 van 2 delen) Skaeve huse 2038-1 Open rwa-buffer Bongerd 2039-4 Open KRW-buffer Broek-Pickart (in bestaande buffer WL) 2043-1 Gesloten KRW-buffer Puntel- / Pastoor Damiaanstraat 2043-2 Afkoppelen Puntelstraat -west2047-1 Gesloten KRW-buffer Hoogenberg voetpad / Rodeput 2048-1 Gesloten KRW-leiding Doctor Ottenstraat 2517-1 Open KRW-buffer Weiweg Oude Gaasstraat Aanpak knelpunten Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2023 Totaal te ontvangen KRW subsidie projecten 2039, 2043, 2047, 2048, 2517 e

TOTAAL

100.000 1.481.250 64.700 324.360 177.030 801.920 96.850 1.037.520 151.590 126.930 400.000 200.000 300.000 -685.957 5.864.983

Met betrekking tot de realisatie van de voorgenomen investeringen 2024 kan het volgende worden gemeld:  Applicatie Burgerzaken Het oorspronkelijke krediet voor de vervanging applicatie Burgerzaken was € 25.000. Op basis van de aanbieding van de leverancier is het budget in de berap voorjaar 2024 bijgesteld naar € 57.500. De implementatie van de applicatie is begin 2025 succesvol afgerond. Omdat het een saas-applicatie betreft is activeren niet toegestaan, maar dient deze last in een keer ten laste van de exploitatie te worden gebracht. De financiële consequentie hiervan is inmiddels verwerkt in de berap voorjaar 2025.  Vrachtwagen De vrachtwagen is medio augustus afgeleverd en in gebruik genomen. De investering heeft € 299.989 bedragen. De oude vrachtwagen is vervolgens verkocht met een verkoopwinst van € 26.500.  Electrische palletwagen De palletwagen is aangekocht voor een bedrag van € 11.752.

-19-

Jaarstukken 2024



 

 















Digitale informatieborden Het informatiebord bij het gemeentehuis is geplaatst. Het informatiebord bij MFC Op de Boor volgt binnenkort. In het verslagjaar is een bedrag van € 11.127 besteed. Vervanging verkiezingsborden De verkiezingsborden zijn geleverd en de uitgaven hebben € 14.427 bedragen. Interne verbouwing gemeentehuis De interne verbouwing is via de berap voorjaar goedgekeurd door de gemeenteraad. Het betreft de aanpassing van de indeling van de 2e etage (vergaderruimte en stilte werkplekken), de entreehal, de keuken (vanuit onderhoudsbudget), de collegekamer en de raadszaal. In 2024 zijn werkgroepen gestart met de uitwerking van de diverse onderdelen. Inmiddels is besloten om af te zien van de aanpassing van de collegekamer. Eventuele kleine aanpassingen in de collegekamer worden opgepakt bij het regulier onderhoud. De overige werkzaamheden worden in 2025 opgepakt. Met de aanpassing van de keuken is als eerste gestart. In 2024 zijn nog geen uitgaven gedaan. Herinrichting perron Bocholtz Het vernieuwde perron is op 20 april 2024 opgeleverd. De gemeentelijke bijdrage heeft € 19.353 bedragen. Uitbreiding Velocity/ Mobiliteitsplan Velocity is door de afwikkeling van twee faillissementen in Duitsland in zwaar weer beland.

Hierdoor is de opbouw van het mobiele laadstation aan het Oranjeplein in Simpelveld, dat in een failliete boedel van een van de Duitse firma’s van Velocity zit, ernstig vertraagd. De betrokken curator zal waarschijnlijk deze boedel met o.a. dit mobiele laadstation via een veiling afwikkelen. Haltevoorzieningen op orde/ Mobiliteitsplan De haltevoorzieningen zijn in 2024 getoetst en zijn overal op orde. Derhalve zijn hiervoor ook geen kosten gemaakt. Verledding openbare verlichting Na het vaststellen van het beleidsplan openbare verlichting 2024-2027 in de raadsvergadering van 8 mei 2024, is opdracht verleend voor de vervanging van de traditionele armaturen door led armaturen. In het verslagjaar is inmiddels 90%, te weten van € 442.595, voldaan. De verledding is inmiddels afgerond. Projectmatige vervanging lichtmasten De projectmatige vervanging heeft in het boekjaar niet plaatsgevonden, maar zal naar verwachting in 2025 worden opgestart. Voorbereiding Romeins villa landschap In 2024 hebben succesvolle aanvragen plaatsgevonden voor een Interreg-subsidie (Euregionale partners) en een bijdrage uit de regiodeal (Het Romeins museum Heerlen, gemeenten Voerendaal en Simpelveld). De uitgaven in 2024 bleven beperkt tot € 1.968. Vervanging en renovatie voetbalvelden (1e van 2 delen) Het raadsvoorstel inzake de vervanging en renovatie van de gemeentelijke voetbalvelden is niet behandeld.

De besluitvorming is derhalve niet afgerond. Naar aanleiding hiervan is de betreffende investering in de programmabegroting 2025 doorgeschoven naar de jaren 2025 en 2026. In 2024 is € 46.893 van het beschikbare investeringskrediet van in totaliteit (deel 1 en 2) € 2.047.500 besteed. Skaeve huse Naar aanleiding van een noodlottig incident bij de Skaeve huse op de locatie Mondriaan in Heerlen is het project on hold gezet. De gemeenteraad van Voerendaal heeft in mei 2024 een motie aangenomen waarin het college is opgeroepen een andere locatie te vinden in de plaats van de locatie Ubachsberg . Rioleringen divers In 2024 zijn diverse rioleringsprojecten opgestart en/of voortgezet. Tevens worden rioleringsmaatregelen deels meegenomen bij het in 2024 gestarte grootschalige onderhoud van wegen. In totaliteit is in het verslagjaar € 458.192 besteed aan rioleringswerken.

Naast het investeringsprogramma 2024 is in het verslagjaar nog een aantal investeringen uitgevoerd c.q. afgerond uit eerdere jaren. De omvangrijkste investeringen betreffen:  Herinrichting stationsomgeving Simpelveld In 2024 zijn de voorbereidingen voor de herinrichting van het stationsgebied voortgezet. In 2024 is als eerste onderdeel gestart met de realisatie van de parkeerplaats aan de Vroenkuiler-/Nijswillerweg. De uitgaven hebben in 2024 € 463.092 bedragen.

-20-

Jaarstukken 2024







Aanleg Parkstadroute Het totaal beschikbare krediet voor de aanleg van de Parkstadroute bedraagt € 567.000. In 2024 is gestart met de daadwerkelijke aanleg van de fietsroute binnen onze gemeentegrenzen. Het traject tot aan het ZLSM terrein is inmiddels begin 2025 opgeleverd. Schilterstraat Het woningbouwproject aan de Schilterstraat bevindt zich in de afrondende fase. Tijdens de ‘bouwrijp fase’ zijn onder andere de ondergrondse infra en de kelders t.b.v. de hemelwaterberging gerealiseerd. Na het gereedkomen van de woningen zal de ‘woonrijp fase’ starten, met de aanleg van trottoirs, asfaltering van het weggedeelte en de inrichting van het groen. De uitgaven hebben in het verslagjaar € 1.549.208 bedragen. Verbouwing accommodatie Op de Boor In april 2024 zijn de daadwerkelijke bouwwerkzaamheden gestart. Op 5 mei jl. is het vernieuwde Op de Boor officieel geopend en het gerenoveerde glas in lood-raam onthuld.

Tot slot zijn er in 2024 ook uitgaven gedaan voor toekomstige investeringen. Meer in het bijzonder het volgende:  Centrumvisie Simpelveld Op 8 mei jl. heeft de gemeenteraad ingestemd met de gebiedsexploitatie centrumontwikkeling kern Simpelveld. In totaliteit is hiervoor een investeringsbudget beschikbaar van € 1,5 mio. Om te komen tot deze gebiedsexploitatie is in het boekjaar € 146.146 besteed. INDICATOREN De cijfers behorende bij de verplichte indicatoren zijn te vinden op de website waarstaatjegemeente.nl en worden continue bijgewerkt. Het is van belang om op te merken dat de indicatoren zoals opgenomen in de diverse programma’s afkomstig zijn uit de programmabegroting 2020. In maart 2019 zijn samen met de auditcommissie de nieuwe indicatoren voor de programmabegroting 2020 e.v. bepaald. Voor wat betreft de geformuleerde streefwaarden kan aangegeven worden dat met de auditcommissie is afgesproken dat als streefwaarde de best scorende Parkstad-gemeente wordt opgenomen. Veelal wordt gebruik gemaakt van het Burgeronderzoek Parkstad Limburg. Dit onderzoek wordt tweejaarlijks uitgevoerd. Het onderzoek gaat over de leefbaarheid en veiligheid van de woonomgeving.

Medio januari 2024 heeft er in samenwerking met de andere Parkstad-gemeenten (gemeente Heerlen, Brunssum, Kerkrade, Landgraaf, Voerendaal, Beekdaelen en Simpelveld) een burgeronderzoek onder een deel van de inwoners plaatsgevonden. Van de resultaten is uw raad middels een raadsinformatiebrief inclusief onderzoeksrapport op de hoogte gebracht. Onze inwoners zijn via een link op onze gemeentelijke website in de gelegenheid gesteld om de rapportage van het Burgeronderzoek 2023-onderdeel gemeentemonitor te bekijken. De publicatie van de resultaten op Parkstad in Cijfers (=PinC) heeft ook plaatsgevonden. De resultaten zijn in de Programmabegroting 2025 verwerkt. Per indicator wordt de realisatie over de jaren 2015, 2017, 2019, 2021 en 2023 vergeleken met onze geformuleerde streefwaarden uit onze programmabegrotingen en afgezet ten opzichte van de best scorende Parkstad-gemeente. Deze resultaten worden in een tabel weergegeven per indicator per programma. Het volgende Burgeronderzoek-gemeentemonitor staat gepland voor 2025. Het Dienstverleningsonderzoek Parkstad heeft plaatsgevonden tijdens de onderzoeksperiode 1 november 2023 tot en met 30 november 2023. Van de resultaten is uw raad middels een raadsinformatiebrief inclusief onderzoeksrapport op de hoogte gebracht.

Ook de inwoners zijn middels een (dank)bericht dat gepubliceerd is op de website, Facebook en in d’r Troebadoer over de resultaten van dit onderzoek en het vervolg geïnformeerd. Het volgende dienstverleningsonderzoek staat gepland voor 2025. Dan zullen we middels de onderzoeksresultaten kunnen bepalen of de ingezette acties tot verbetering hebben geleid.

-21-

Jaarstukken 2024

-22-

Jaarstukken 2024

HOOFDSTUK 2

Perron Bocholtz Miljoenenlijn

PROGRAMMAVERANTWOORDING

-23-

Jaarstukken 2024

-24-

Jaarstukken 2024

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Bestuur, burgerzaken, beheer overige gebouwen en gronden, overhead, treasury, OZB-woningen, OZB nietwoningen, belastingen overig, algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds, overige baten en lasten, vennootschapsbelasting en mutaties reserves.

Strategische visie De kernwaarden en speerpunten van onze gemeente zijn vastgelegd in de in 2013 vastgestelde Strategische Visie 2013-2023. In het Coalitieakkoord ’22-’26 en in het daaraan gelieerde Collegeprogramma ’22-’26 hebben we onderkend, dat deze kernwaarden en speerpunten een uitstekende basis kunnen blijven bieden voor onze route in de komende tijd. Mede vanuit deze basis werkten we in 2024 aan een Strategische agenda voor de periode 2024-2030. Onze kernwaarden maken deel uit van de organisatie-identiteit en hebben betrekking op het gewenste gedrag van de gemeente. De kernwaarden die we in onze gemeente centraal stellen zijn: - Klantgericht - Kwaliteit - Samenwerken De speerpunten duiden aan op welke thema’s (beleidsvelden) de gemeente zich focust. De speerpunten die centraal staan zijn: - Toerisme en recreatie - Blijven wonen (met de benodigde basisvoorzieningen) - Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Kleinschalig ondernemerschap

College-agenda In de op 27 september 2022 vastgestelde college-agenda zijn de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord ‘Verbindend duurzaam verder bouwen’ op hoofdlijnen verwoord en -vanuit het besef dat niet alle actiepunten tegelijk kunnen worden opgepakt en een fasering derhalve noodzakelijk is- voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Daarmee betreft onze meerjarige college-agenda (puur) de planmatige vertaling van het coalitieakkoord 2022-2026, waarbij we benadrukken, dat de dynamische wereld om ons heen om wendbaarheid vraagt: snel en adequaat kunnen inspelen op veranderende en vaak onvoorspelbare omstandigheden. In dat licht spreekt het vanzelf, dat onze agenda zich niet beperkt tot uitvoering van de actiepunten uit het coalitieakkoord, maar dat deze doorlopend verder wordt vormgegeven via de daarvoor geijkte kanalen. Met name de jaarlijkse programmabegroting biedt hiervoor het passende instrumentarium. Onze collegeagenda ligt voor een groot deel ten grondslag aan voorliggende programmabegroting. Daarmee houden we koers voor wat betreft de doorontwikkeling van bestaande thema’s en opgaven en bouwen we verder op eerder ingezette uitgangspunten, kernwaarden en beleidslijnen. Daarnaast spelen we met voorliggende programmabegroting in op ontwikkelingen, zetten we nieuwe accenten en geven we invulling aan nieuwe c.q. gewijzigde opgaven.

-25-

Jaarstukken 2024

Dit vindt zijn vertaling in de in elk programma onder ‘Wat doen we daarvoor?’ beschreven prioriteiten en activiteiten.

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2. 3.

Behouden/versterken van voldoende bestuurskracht om met de beschikbare kwaliteiten en middelen (bestuur, personeel, financiën, ruimte) zowel de door rijk en provincie opgelegde opgaven als de eigen gemeentelijke opgaven te realiseren. Een bestuur dat doeltreffend, open en inzichtelijk is. Prudent omgaan met de financiering en algemene dekkingsmiddelen omwille van een structureel gezonde financiële huishouding, zodat de doelstellingen van de programma’s uitvoerbaar zijn c.q. worden en derhalve ten gunste komen van alle inwoners.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Formatie ambtelijke org. Apparaatskosten Externe inhuur

Fte per 1.000 inwoners

Gemeente

6,9

6,5

6,97

7,48

7,74

8,25

Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Gemeente

€ 678

€ 723

€ 810

€ 807

€ 905

€ 1.010

Gemeente

16%

10,71%

12,14%

10,98%

14,66%

10,40%

Gemeente

17%

15,62%

18%

19%

18%

18%

Overhead

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2019 2020 2021 2022 2023 2024

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron (*)

De gemeente betrekt inwoners voldoende bij haar activiteiten Transparante besluitvorming

Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.)

Tevredenheid gemeentelijke dienstverlening De gemeente reageert snel De gemeente komt afspraken na

Streefwaarde

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2023 Parkstad

38%

n.b.

33%

30%

21%

38%

19%

23%

27%

25%

16%

19%

7,1

6,9

7,1

6,7

6,3

7,1

39%

20%

23%

20%

28%

39%

43%

32%

35%

31%

29%

43%

-26-

Jaarstukken 2024

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. in 2021 niet gefaciliteerd kunnen worden, waardoor de uitvoering van het onderzoek geen doorgang heeft gevonden. Hierdoor ontbreekt de kolom “Realisatie 2021”.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Diverse gemeentelijke belasting- en legesverordeningen; 4. De verordeningen ‘212’, ‘213’ en ‘213a’ (2023); 5. De nota Auditcommissie (2022); 6. De nota Reserves en voorzieningen (2024); 7. De nota Activeren en afschrijven (2022); 8. De nota Inkoop- en aanbestedingsbeleid (2024); 9. De nota Misbruik en oneigenlijk gebruik (2019); 10. De nota Risicomanagement en weerstandsvermogen (2019); 11. Regeling productverantwoordelijkheid (2016); 12. Notitie Burgerparticipatie (2016).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Strategische Agenda 2030

Activiteiten -Opstellen meerjarige Strategische Agenda

Regionale samenwerking

-Samenwerking Parkstad -Samenwerking Zuid-Limburg -Herijking organisatievisie/bedrijfsfilosofie

Organisatie-/uitvoeringskracht Burgerparticipatie

Dienstverlening

Vluchtelingencrisis

-Herijking/ doorontwikkeling Notitie Burgerparticipatie Simpelveld 2016 - Instellen jeugdraad -Visie dienstverlening -Dienstverleningsonderzoek -Meldingen openbare ruimte -Digitale dienstverlening -Burgerpanel -Regelgeving vergunningen en evenementen -Vluchtelingenopvang

Wat hebben we gedaan? Strategische visie 2040 Opstellen Strategische visie 2040 Als uitvloeisel van het actiepunt in onze College-agenda ’22-’26 is afgelopen jaar met uw raad meermaals van gedachten gewisseld over de ontwikkeling van een toekomstgerichte langere termijnstrategie. Samen hebben we de behoefte erkend aan een 'stip op de horizon', een 'toekomstbeeld op de lange termijn', met als centrale vraag: 'Welke gemeente willen we in 2040 zijn?' Daarmee is het karakter van het actiepunt in onze collegeagenda verlegd van ‘agendavorming 2030’ naar ‘visievorming 2040’.

-27-

Jaarstukken 2024

In lijn met hetgeen we hebben besproken in de raadsinformatiebijeenkomst op 29 april 2024 zijn we medio 2024 de ‘voorbereidende fase’ van het visietraject gestart. Inmiddels is deze voorbereidende fase afgerond en is het resultaat hiervan besproken tijdens een raadsinformatiebijeenkomst (30 september 2024). De daaropvolgende visie-ontwerpfase is inmiddels gestart; in deze fase wordt toegewerkt naar één integraal en dus samenhangend (en realistisch) wenkend perspectief voor Simpelveld als duidelijk beeld waar de gemeente Simpelveld in 2040 zou willen staan. Deze fase kent een hoge participatiegraad, waarbij inwoners, ondernemers, jongeren en externe partners/ organisatie betrokken worden. Tijdens de raadsbijeenkomst op 30 september 2024 is ingezoomd op de rol die de zogenaamde denktank in het visieproces gaat vervullen: inhoudelijk meedenken en een aanzet geven voor de visie 2040. Daarbij is tevens met uw raad van gedachten gewisseld over de samenstelling (profielen) en de kaders voor deze denktank. Natuurlijk blijven we, ook in de visie-ontwerpfase, aandacht besteden aan de eerder benoemde aandachtspunten: - gehele raad periodiek lopende het gehele proces betrokken houden en meenemen; - burgerparticipatie is evident; daarbij is duidelijkheid vooraf over kaders van belang; - raad blijft in positie; ‘denktank’ niet als ‘schaduwraad’, maar als ‘klankbord / panel’.

Inmiddels hebben de eerste bijeenkomsten van de denktank plaatsgevonden. In zogenaamde reflectiemomenten hebben wij uw raad op de hoogte gehouden van de voortgang van de denktank. Met de medio 2025 verwachte afronding van de visie-ontwerpfase zullen we over een meerjarenvisie beschikken, die richting en aspiraties voor de toekomst definieert en een gedeeld, overkoepelend kader biedt, dat voor de langere termijn de basis vormt voor strategieën en acties en zo bijdraagt aan de bestuurlijke stabiliteit van onze gemeente. Regionale samenwerking Samenwerking Parkstad Zelfstandig blijven met intensieve samenwerking in de regio biedt in onze optiek de beste mogelijkheid om als gemeentebestuur herkenbaar, nabij en aanspreekbaar te zijn voor de lokale gemeenschap. Juist in onze korte afstand tot inwoners ligt onze kracht waarbij de menselijke maat ons vertrekpunt is. Voor wat betreft ‘intensieve samenwerking’ ligt onze focus primair in Parkstad. De regionale samenwerking Stadsregio Parkstad Limburg krijgt vorm via een gemeenschappelijke regeling van de 7 colleges. Deze bestaat uit het Dagelijks Bestuur (zijnde de 7 burgemeesters), het Algemeen Bestuur (zijnde het DB + 7 wethouders) en de thematische Bestuurscommissies (bestaande uit de betreffende portefeuillehouders).

Deze constructie is een antwoord op het vraagstuk van de democratische legitimatie van het regiobestuur, aangezien de reguliere verantwoordingslijnen gehandhaafd blijven. De vertegenwoordigers in de bestuurlijke gremia leggen immers verantwoording af aan het eigen college en de eigen raad. In lijn met de vastgestelde Strategische agenda Parkstad Limburg 2021-2030 wordt in Parkstadverband samengewerkt op de thema’s Wonen en Herstructurering, Economie en Toerisme, Ruimte en Mobiliteit, Duurzaamheid, Sociaaleconomische structuurversterking en Grensoverschrijdende samenwerking. Een belangrijke rol in de samenwerking is weggelegd voor de bestuurscommissies, samengesteld uit de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten. Naast de specifieke aandachtsgebieden en opgaven van elke bestuurscommissie is gewerkt aan de uitvoering van de regiodeals 1 en 2. Daarnaast is met succes de regiodeal 3 aangevraagd. Met het nieuwe narratief “Parkstad Limburg biedt ruimte” wordt vanuit een ander perspectief naar de toekomst van Parkstad gekeken. Dit om een daadwerkelijke transformatie voor deze regio te bewerkstelligen. Samenwerking Zuid-Limburg Complementair aan de Parkstadsamenwerking houden we verbinding met Zuid-Limburg c.q.

met de netwerksamenwerking in het Middengebied, waarbij we een open benadering hanteren en per thema/ project vanuit het principe “coalition of the willing“ onze inbreng en deelname steeds opnieuw bezien. Thans participeren we in onze netwerksamenwerking Middengebied Z.L. in de programmalijnen Landbouw en landschap en Toerisme van de toekomst. Medio 2024 (Raadsinformatiebrief 17 juli 2024) hebben wij uw raad geïnformeerd over een tweetal (met elkaar samenhangende) documenten, die komende jaren van richtinggevende betekenis zullen zijn: de Agenda ZuidLimburg en het Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Zuid-Limburg. Beide documenten zijn in brede

-28-

Jaarstukken 2024

samenwerking (provincie, rijk, waterschap, gemeenten) tot stand gekomen, waarbij wij in Parkstadverband hebben bijgedragen. Organisatie-/uitvoeringskracht Herijking organisatievisie/bedrijfsfilosofie In lijn met de College-agenda ’22-’26 is in nauw samenspel met een breed uit onze organisatie samengestelde werkgroep toegewerkt naar een (herijkte) Organisatievisie Simpelveld, welke op 27 februari 2024 -voorzien van een positief OR-advies- door het college is vastgesteld. De organisatievisie is middels een op 16 maart jl. verzonden raadsinformatiebrief ter kennis gebracht van de raad. Tenslotte heeft het team P&O de regie- en ondersteunende rol opgepakt ten aanzien van ons organisatieontwikkeltraject, waarin het MT en diverse werkgroepen bezig zijn met het verder invulling geven aan onze organisatievisie. In het najaar van 2024 zijn de volgende werkgroepen gestart met de vervolgopdrachten: • Werkgroep Communicatie. • Werkgroep Dienstverlening. • Werkgroep Entree en balie • Werkgroep Renovatie accommodaties. • Werkgroep Strategie, Leiderschap en Kerncompetenties. • Werkgroep Verbinding medewerkers. Burgerparticipatie Herijking / doorontwikkeling Notitie Burgerparticipatie Simpelveld 2016 De Notitie Burgerparticipatie heeft een direct verband met c.q. is een uitvloeisel van zowel de strategische visie als de dienstverleningsvisie.

Het actualiseren van de Notitie Burgerparticipatie is daarom uitgesteld tot na het afronden van de eerder genoemde visies. Desondanks zijn ook in 2024 inwoners en organisaties op verschillende manieren, formeel en informeel, betrokken bij onze (beleids)processen. Instellen Jeugdraad Het instellen van de jeugdraad in de Gemeente Simpelveld heeft vertraging opgelopen vanwege de krapte in personeel bij Impuls. In 2024 heeft Gemeente Simpelveld overleg gehad met gemeenten die reeds een jeugdraad hebben. Wij willen gebruik maken van hun ervaringen en expertise op dit vlak. Aan de hand van deze gesprekken hebben wij een functieprofiel geschetst. Met dit functieprofiel als onderlegger is een informatiebijeenkomst georganiseerd om de ouders en jongeren te informeren omtrent de jeugdraad. Na deze informatiebijeenkomst is de aanmeldperiode gestart. Dienstverlening Het jaar 2024 stond in het teken van zaaien! Dit proces van zaaien zijn we participatief aangevlogen. We hebben gesprekken gevoerd met onze inwoners om écht te weten wat er speelt en nog beter te begrijpen wat voor hen belangrijk is en waarin we nog kunnen investeren. Ook hebben we gesproken met de Raad om te horen hoe zij de dienstverlening van de gemeente willen zien. Daarnaast is de BuitenBeter app opgeleverd en zijn de mogelijkheden voor digitale dienstverlening uitgebreid.

Vanaf 2025 gaan we oogsten en de vruchten plukken van het werk dat in 2024 is verzet, mede door de nieuwe visie op dienstverlening die we in 2024 hebben vastgesteld. De kernwaarden uit de visie vormen de basis die we willen terugzien in het DNA van alle medewerkers van gemeente Simpelveld. Visie op dienstverlening De nieuwe visie op dienstverlening is eind 2024 vastgesteld. Door gesprekken te voeren met inwoners buiten ons gemeentehuis en met inwoners aan de balie, de inbreng van de ambtelijke organisatie en de Raad zijn de kernwaarden vastgesteld waar de dienstverlening van gemeente Simpelveld aan moet voldoen. De bij de visie behorende bijlagen “Uitwerkingsplan visie op dienstverlening” en “Dienstverleningsafspraken” worden samen met de visie in 2025 gepresenteerd aan de organisatie. Daarna wordt door middel van projecten, acties en/of activiteiten gewerkt aan het verbeteren van onze dienstverlening door alle lagen en afdelingen van de organisatie. Het verbeteren van onze dienstverlening is immers een continu proces.

-29-

Jaarstukken 2024

Dienstverleningsonderzoek De actiepunten die zijn voortgekomen uit het in 2023 uitgevoerde Dienstverleningsonderzoek Parkstad, zijn opgenomen in het uitwerkingsplan van de nieuwe visie op dienstverlening. Meldingen openbare ruimte Begin 2024 is gekozen voor de applicatie BuitenBeter voor het doen van meldingen in de openbare ruimte, inclusief overlast. We hebben het proces geoptimaliseerd en de applicatie ingericht en getest. Bij het testen is ook een aantal inwoners betrokken. Op 13 januari 2025 is de BuitenBeter app in gebruik genomen. De implementatie is soepel verlopen en de eerste ervaringen zijn positief. In 2025 werken we verder aan de verbetering van de inrichting van en communicatie rondom BuitenBeter om efficiëntie toe te voegen in het proces en onnodige (dubbele) meldingen te voorkomen. Daarbij hoort ook dat we inwoners stimuleren om van de (nieuwe) digitale kanalen gebruik te maken voor het doen van deze meldingen. Digitale dienstverlening (tenzij) Naar aanleiding van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv), is vastgesteld voor alle processen die binnen deze wet vallen, wat het elektronisch kanaal wordt dat hiervoor wordt opengesteld. Gedurende dit jaar is de ingangsdatum van de wet uitgesteld naar 1 januari 2026. Er is een start gemaakt met het uitbreiden van de webformulieren.

Voor de processen waar niet gekozen is voor een specifiek webformulier, is gekozen voor een algemeen contactformulier. Samen met de functioneel beheerders en het management is een haalbare optimalisatie van de digitale (post) informatiestroom uitgewerkt. In de ideale situatie worden in één persoonlijke internetpagina (“MijnSimpelveld”) alle documenten en contactmomenten getoond aan de burger, ongeacht de applicatie (domein) waarin het proces wordt uitgevoerd. Op dit moment worden zaken ontwikkeld in de markt, maar is dit nog niet mogelijk. Ook is niet duidelijk op welke termijn dit wel realiseerbaar is. Daarom is ervoor gekozen om stapsgewijs voor de verschillende applicaties (domeinen) een MijnOmgeving in gebruik te nemen. Naast dat we op deze manier de digitale dienstverlening door ontwikkelen naar de huidige tijdsgeest, maakt dit een stap naar één MijnSimpelveld in de toekomst eenvoudiger. In 2024 is gestart met het gebruik van de MijnOmgeving bij het vergunningenproces. Het verder optimaliseren van het gebruik van deze MijnOmgeving en het in gebruik nemen van de verschillende andere MijnOmgevingen is voorzien in 2025. Burgerpanel Vanwege de kosten van een applicatie, is ervoor gekozen om de aanschaf vooruit te schuiven naar 2025. In 2024 hebben we ons vooral gericht op welke mogelijkheden er zijn.

Er zijn gesprekken gevoerd met leveranciers en met gemeenten die al van een participatieplatform gebruik maken. Ook is een mogelijk geschikte applicatie getest in een pilot door het uitvoeren van het Cliëntervaringsonderzoek en twee onderzoeken naar de dienstverlening rondom de omgevings- en evenementvergunningen. In 2025 maken we een keuze hoe we burgerparticipatie- en onderzoek gaan uitvoeren, inclusief het wettelijk verplichte Cliëntervaringsonderzoek WMO en jeugd. Regelgeving vergunningen en evenementen Voor het proces aanvragen van een omgevingsvergunning is de klantreis uitgewerkt. Ook is een tevredenheidsonderzoek (vragenlijst) uitgevoerd onder inwoners die het proces voor het aanvragen van een omgevingsvergunning hebben doorlopen. Met een aantal respondenten heeft vervolgens nog een persoonlijk gesprek plaatsgevonden over hun ervaringen bij het aanvragen van een omgevingsvergunning. Met de resultaten uit de vragenlijst en de informatie uit de gesprekken worden in 2025 verbeteringen in proces en klantreis doorgevoerd. Daarbij wordt ook gekeken of aanpassing in regelgeving wenselijk en mogelijk is. Om de regelgeving rond evenementen onder de loep te nemen is een vragenlijstonderzoek uitgevoerd onder de indieners van een evenementenvergunning van het afgelopen jaar. Hiermee zijn de knelpunten in het proces en de regelgeving in kaart gebracht.

In 2025 gaan we met de resultaten aan de slag om zaken te verbeteren.

-30-

Jaarstukken 2024

Vluchtelingencrisis Vluchtelingenopvang Taakstelling In totaal zijn er voor de taakstelling 2024 11 statushouders geplaatst (waarvan 2 statushouders en 1 na reiziger begin 2025 i.v.m. het beschikbaar komen van de woning). Dit betekent dat we voor 2024 een achterstand van plaatsing van 10 statushouders hebben opgelopen. In totaal bedraagt de achterstand van plaatsing statushouders per 1 januari 2025 19 statushouders. Er was geprognotiseerd (met de mogelijke komst van doorstroomlocaties) om in Q4 2024 nog een aantal statushouders te plaatsen. Spreidingswet Op maandag 14 oktober 2024 is in samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) de TGO Simpelveld (Tijdelijke Gemeentelijke Opvang) geopend voor max. 300 asielzoekers voor de duur van 2 jaar. Met zowel IMA Projects als de Veiligheidsregio wordt nauw contact onderhouden en vindt er op regelmatige basis afstemming plaats. Ook de dagbesteding binnen de TGO is verder vorm gegeven en het onderwijs voor de leerplichtige kinderen binnen de TGO is verder geregeld. Oekraïne Binnen de gemeente Simpelveld verbleven in 2024 19 vluchtelingen uit Oekraïne. Hiervan hebben zich 2 personen definitief gevestigd in een reguliere huurwoning. De overige 17 personen verbleven binnen de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO). KENGETALLEN Aantal inwoners (peildatum 1 januari) Bevolkingsdichtheid (inw.