7. Bijlage 1 Rd4 Ontwerpbegroting 2022 geconsolideerd.pdf

Bijlage 3.b - Fin.com. 23.03.2021

ONTWERPBEGROTING 2022 Geconsolideerd REINIGINGSDIENSTEN Rd4 Gemeenschappelijke Regeling

Heerlen, 8 april 2021

VOORWOORD

Algemeen Binnen de Gemeenschappelijke Regeling Rd4 hanteren we voor 2022 een sluitende begroting met als uitkomst een zogenaamd nulresultaat, omdat we als maatschappelijke organisatie tegen (door de gemeenten goedgekeurde) kostprijzen werken en dus geen winstdoelstelling kennen. Na afloop van het boekjaar en nadat de jaarrekening door het algemeen bestuur is vastgesteld, wordt een eventueel overschot door Rd4 aan de deelnemende gemeenten geretourneerd, met inachtneming van de gemaakte afspraken rondom de wijze van verdeling van het overschot en het weerstandsvermogen. Een eventueel tekort wordt door de deelnemende gemeenten onderling verrekend. De Gemeenschappelijke Regeling (hierna: GR) is eind 1997 opgericht en feitelijk met haar werkzaamheden begonnen op 1 januari 1998. De GR heeft twee 100% dochtervennootschappen, te weten Rd4 Facilitair Bedrijf B.V. (hierna: BVF) en Rd4 Kringloop Bedrijf B.V. (hierna: KLB). In de BVF zijn alle medewerkers ondergebracht met een niet ambtelijke status. Voor hen is de cao voor de Grondstoffen Energie en Omgeving van toepassing. Behoudens de ambtenaren (gemeentelijke cao) en de onroerende zaken, zijn alle productiemiddelen ondergebracht in de BVF. In het KLB is per april 2014 het Textiel sorteercentrum ondergebracht. De financiële gegevens van deze vennootschap zijn opgenomen in deze begroting.

De GR valt onder de vigerende voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en onder het toezicht van de Provincie Limburg. De twee dochtervennootschappen, de BVF en het KLB, vallen niet onder het toezicht van de Provincie Limburg. De begroting en de jaarrekening moeten dan ook opgesteld worden in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW. Hierdoor ontstaat er een situatie waarbij erbij Rd4 een hybride structuur is, waarbij wij te maken hebben met verschillende voorschriften. Om te kunnen voldoen aan relevante i.c. van toepassing zijnde wettelijke richtlijnen wordt er een enkelvoudige begroting gemaakt conform het Besluit BBV waarin uitsluitend de cijfers van de GR in mogen worden verwerkt. Hierbij is tevens rekening gehouden met een schrijven van de Provincie Limburg aan de gemeenteraden en colleges van Burgemeester en Wethouders van alle Limburgse gemeenten, cluster Financiën d.d. 24 maart 2020, met als onderwerp: aandachtspunten begroting 2021 en de meerjarenraming 2022 - 2024. De aangereikte aandachtspunten voor de opzet van de begroting zijn zoveel mogelijk uitgewerkt in de enkelvoudige begroting 2022 en meerjarenbegroting 2021-2025. Echter omdat de cijfers slechts een deel uitmaken van de totale begroting hebben deze een geringe informatiewaarde voor de deelnemende gemeenten.

Om een goed inzicht te krijgen in het functioneren van Rd4 als geheel, presenteren wij daarom al vele jaren, in weerwil van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), een integraal geconsolideerde begroting van de drie onderdelen samen. Voor het verkrijgen van een goed en juist inzicht zetten we de lijn van de afgelopen jaren voort. Aangezien de BVF en het KLB niet onder de BBV vallen is de geconsolideerde begroting ook niet opgemaakt conform deze voorschriften. Het werkproces rondom deze begroting is net zo opgezet als voor de begroting 2021. De door Rd4 gebruikte gegevens zijn besproken met en goed bevonden door de ambtelijke leden van zowel de Financiële commissie als de commissie Beleid. De wereld om ons heen De wereldwijde corona pandemie is ook aan ons niet voorbij gegaan en heeft een grote invloed op onze bedrijfsvoering. Het is nog moeilijk in te schatten in welk tempo de wereldeconomie zal herstellen en wat hiervan de effecten in 2022 zullen zijn. De wereldeconomie heeft uiteraard invloed op onze bedrijfsvoering. Zo staan onze bedrijfskosten van kapitaal, arbeid, technologie, grondstoffen etc. sterk in wisselwerking met de economische situatie in ons land en ver daarbuiten. We blijven optimistisch en gaan uit van een genormaliseerde situatie in 2022.

De Rijksoverheid Het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG) is ook in 2022 nog steeds het richtinggevende beleid van het kabinet in Nederland om de transitie naar een circulaire economie te stimuleren. De ambitie is om uiterlijk in 2025 te komen tot een gescheiden inzameling van huishoudelijke afvalstromen van 75%. Verder is het Rijksbeleid om de samenleving meer inclusief te maken; iedereen die kan werken moet mee gaan doen. Afval Samenwerking Limburg Al vele jaren hebben de Limburgse gemeenten zich verenigd in Afval Samenwerking Limburg (ASL / www.afvalsamenwerkinglimburg.nl); de schakel in de Limburgse keten van afval tot grondstof. Ook de bij Rd4 aangesloten gemeenten maken deel uit van dit samenwerkingsverband. Primaire doelstelling i.c. opgave is het collectief (Europees) aanbesteden en beheren van de twee grootste afvalstromen die bij de burgers van de Limburgse gemeenten vrijkomen, te weten het GFT- en het restafval. En later ook de aanbesteding van het PMD. In het voorjaar van 2019 heeft het bestuur van ASL het bureau PWC opdracht gegeven om een gedeelde circulaire visie op samenwerking aan grondstoffen uit te werken. In juni 2019 is door PWC een rapport opgeleverd met de titel: “Gedeelde circulaire visie op samenwerking aan grondstoffen”.

In de samenvatting van het rapport staat te lezen dat: “het bestuur van ASL realiseert zich dat samenwerking met de Provincie Limburg, het bedrijfsleven en waar mogelijk onderwijs, een voorwaarde is om succesvol stappen te zetten naar een meer circulaire aanpak om van afval tot grondstoffen te komen die in Limburg verwerkt worden". Besluitvorming is voorzien in de loop van 2021.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 2 van 74

8 april 2021

Beleid van Rd4 Het primaat voor het afvalstoffenbeleid ligt bij de Gemeenteraden. Beleid dat aan de basis ligt van de jaarlijks door Rd4 op te stellen begroting. Rd4 hecht er dan ook sterk aan om in nauwe samenspraak met de deelnemende gemeenten een gedragen en gezamenlijke visie op de toekomst uit te zetten voor Rd4. Met een vaste regelmaat is de visie op de toekomst dan ook een belangrijk gespreksonderwerp tussen bestuur en management. Tot het jaar 2020 is deze blik op de toekomst expliciet gemaakt en uitgeschreven in een Strategisch meerjarenplan (SMP) met een aantal concrete strategische doelen op het gebied van kostenefficiëntie, duurzaamheid, regionale samenwerking, sociale werkgelegenheid en afvalbeleid. Periodiek zijn de resultaten van het vastgestelde beleid onderwerp geweest van evaluatie en toetsing. Waar nodig, hebben erop onderdelen bijstellingen plaatsgevonden, zonder de strategie los te laten. Omdat het huidige plan expireert in 2020, is er in 2020 en 1e helft 2021 een nieuw Strategisch meerjarenplan opgesteld. Met dit plan hebben wij onze routekaart voor de komende jaren opgesteld. Een routekaart die het begin is om te komen tot een circulaire economie en een oneindig hergebruik van grondstoffen. Een plicht die we niet uit de weg kunnen gaan met in gedachte de generaties na ons.

Het nieuwe Strategisch meerjarenplan betreft de periode 2022 - 2026 en heeft nagenoeg geen invloed op de begroting 2022, waardoor er nog geen zichtbaar effect in deze begroting te zien is. In 2021 wordt het beleid om te komen tot meer grondstoffen vastgesteld middels een op te stellen grondstoffenplan. Het beleidsplan met als titel "Het afval van vandaag is de grondstof voor morgen" zal medio 2021 aan de Gemeenteraden worden aangeboden.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 3 van 74

8 april 2021

INHOUDSOPGAVE

SAMENVATTING

5

LEESWIJZER

7

KOSTENONTWIKKELINGEN 2021 - 2022

8

N.V. REINIGINGSDIESNTEN Rd4

10

VOLUMEONTWIKKELINGEN 2008 - 2022

10

BELEIDSBEGROTING

13

BEGROTING

14

A.

BEDRIJFSVOERING

14

B.

BELEIDSBEGROTING

18

C.

PROGRAMMAPLAN - BASISPAKKET - PLUSPAKKET EN NV - BEDRAG ONVOORZIEN

18 18 19 19

PARAGRAFEN - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICO'S - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN - INVESTERINGSPLAN - FINANCIERINGSPLAN - KASSTROOMOVERZICHT 2021 - 2025

20 20 22 22 23 23

FINANCIËLE BEGROTING

24

UITEENZETTING FINANCIËLE POSITIE OVERZICHT BATEN EN LASTEN TOELICHTING OP OVERZICHT BATEN EN LASTEN D.

24 25 26

VASTSTELLING DOOR ALGEMEEN BESTUUR

40

MEERJARENRAMING

41

MEERJARENRAMING KOSTEN

41

PRODUCTENRAMING 2022

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

43

Pagina 4 van 74

8 april 2021

SAMENVATTING

Bij deze treft u de sluitende begroting aan voor het boekjaar 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdiensten Rd4, gevestigd in de gemeente Heerlen. Deze begroting is tot stand gekomen in samenwerking met diverse ambtelijke vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten. Hierdoor zijn we erin geslaagd om u als Gemeenteraad een begroting voor 2022 te presenteren die kan rekenen op draagvlak bij onze opdrachtgevers, hetgeen wij erg belangrijk vinden. Om u de gelegenheid te bieden op een efficiënte en leesbare manier kennis te kunnen nemen van de inhoud van dit document, hebben we de belangrijkste onderwerpen kort en bondig samengevat. De kosten stijgen ten opzichte van de totale Begroting 2021 met 7,4% (t.o.v. basispakket 8,2%). De belangrijkste beleidswijziging is de tariefharmonisatie op grofvuil bij de milieuparken in combinatie met tweemaal gratis brengen. Hierdoor dalen de inkomsten aan de poort van de milieuparken en worden deze dus per saldo duurder, echter dat is niet het grootste financiële effect, dat zit namelijk in de verwerkingskosten. Er zitten een aantal belangrijke elementen in de verwerkingskosten waardoor deze fors zullen stijgen. Inzake papier kunnen we tot en met 2021 rekenen met een contractueel vastgestelde garantieprijs. Deze prijs ligt boven de huidige marktprijs. Vanaf 2022 moeten we hierover nieuwe afspraken maken.

Onze huidige partner biedt op meerdere vlakken veel voordelen en we hebben de intentie om te blijven samenwerken, maar de prijs moet ook goed zijn. We hebben een lagere prijs dan de huidige garantieprijs in de berekeningen meegenomen. Zoals gezegd de besprekingen hierover moeten nog plaatsvinden. De uitkomst hiervan alsook de toekomstige marktprijzen zijn lastig te voorspellen. Inzake de Plastic, Metalen en Drankkartons (PMD) gaan we mee in de afspraken van Afval Samenwerking Limburg (ASL) om vanaf 2022 over te gaan tot het hanteren van het bronscheidingsmodel in samenwerking met de Stichting Afvalfonds. Dit houdt in dat we niet meer zoals nu de regie over de gehele keten hoeven te voeren. Dat ketenregiemodel bevat zoals we nu weten veel onzekerheden en risico's en zorgt ervoor dat we langjarig niet afgerekende posten met ons moeten meedragen. Dit betekent ook dat we over eerdere jaren bedragen van de gemeenten hebben moeten terugvorderen omdat de kosten van de verwerking achteraf tegenvielen of dat vergoedingen tijdens het traject wijzigden. Inzake de verwachte opbrengstwaarde van ijzer/metaal is een voorzichtige calculatie gemaakt. Ook hier zullen voor 2022 andere afspraken gelden dan nu en daar hebben we een conservatieve inschatting gemaakt. Veel andere stromen stijgen qua tarief met de min of meer verwachte index als gevolg van inflatie.

In de verwerkingskosten zitten momenteel al de kosten van de afvalstoffenbelasting. Deze verbrandingsbelasting heeft een tarief verhogend effect dat al in de begroting 2021 is verwerkt. Daarbij wordt deze belasting elk jaar hoger. Tot slot nog een positieve invloed op de verwerkingskosten; door de inzet van onze eigen op- en overslag verwachten we dat we een gedeelte van het opgehaalde grofvuil nog kunnen afzonderen en verwerken als restafval wat een lager tarief heeft. Dit hebben we in de berekeningen meegenomen.

Uitgangspunten - Hoeveelheden (tonnages afvalstromen); gebaseerd op de realisatie t/m het tweede kwartaal 2020 en de realisatie 2019. - Illegale dumpingen verschoven van pluspakket naar basispakket voor de deelnemende gemeenten. - Verwerkingstarieven; niveau 2020 geïndexeerd naar 2022. - Productienormuren; afgeleid van de hoeveelheden, aanbiedpercentages, P-90 norm, ziekteverzuim, productieve uren medewerkers. - Index stijging autonome organisatiekosten 2% (o.a. cao, pensioen, generatieregeling, verzekeringen, brandstofkosten). - Continuering oud papier inzameling met verenigingen. - Behoud sociale werkgelegenheid (o.a. het voortzetten van het Textiel sorteercentrum). - Invoering bronscheidingsmodel op PMD. - Herijking huidige garantieprijs papier, verwachting lager. - Risico’s: ontwikkeling landelijk verpakkingsdossier, vergoeding PMD (en afhandeling voorbije jaren) en de ontwikkelingen van de economie en de afvalmarkt. - Brandverzekering is duurder geworden, maar minder duur als in 2021 was aangenomen.

Beeldvorming Ja, afvalverwerking wordt duurder. Nee, dat is niet hetzelfde als Rd4 wordt duurder. Het betreft vooral de verwerkingskosten. Dat is door aan de ene kant de marktwerking van afvalstromen en aan de andere kant het beleid van Europese- en Rijksoverheid. Door fiscale instrumenten wordt het duurder om afvalstoffen te verbranden. Dit ter stimulering van hergebruik en het komen tot een circulaire economie (in tegenstelling tot de huidige lineaire economie). Echter circulaire mogelijkheden zijn vaak experimenteel en momenteel duurder dan verbranden. Totdat de circulaire economie gemeengoed is en is verworden tot de norm kost circulair vaak meer dan lineair. Voor wat betreft de organisatie Rd4 proberen we altijd afwegingen te maken over nut en noodzaak en hebben we voor 2022 de organisatiekosten (totale kosten minus verwerkingskosten) beperkt laten stijgen. Dat is mogelijk door meevallers als gevolg van onze inspanningen en enkele scherpe keuzes en inschattingen. Als Rd4 kunnen we wel adviseren aan gemeenten maar niet beslissen wat ze via de afvalstoffenheffing aan de burgers doorbelasten. We kunnen enkel en alleen sturen op ons eigen organisatiekosten en alle mogelijke invloed uitoefenen op het tot stand komen van zo laag mogelijke verwerkingskosten.

Begroting 2022 afgezet tegen 2021 Het basis- en het pluspakket worden duurder. De hoofdredenen hiervoor zijn de stijgende verwerkingskosten. Deze kunnen we in beperkende mate beïnvloeden en proberen over langere perioden te stabiliseren door het aangaan van langlopende verbintenissen met verwerkers. De reden dat de kosten stijgen is echter ook gelegen in de door de Rijksoverheid opgelegde belastingen, welke we niet kunnen vermijden. Dit beschouwende hebben we ons een interne taakstelling opgelegd door de stijging van de salarissen en de beleidsmatige aanpassing van de tweemaal gratis grofvuil op de milieuparken op te vangen. Dit betekent minder uitbesteed werk en minder huisvestingskosten. Daarnaast realiseren we ook meer opbrengsten door bijvoorbeeld de dienstverlening aan de NV te verhogen. Dit betreft een aanpassing aan de realiteit van meer routes specifiek voor de NV alsook de IBC-methodiek bij het Regionaal sorteercentrum (RSC).

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 5 van 74

8 april 2021

Hiermee leggen we een begroting voor waarbij de organisatiekosten met € 428.500 (2%) stijgen en is dit onderdeel van de kostenstijging van het basispakket. Onderstaand wordt de stijging van de organisatiekosten meer in detail uitgelegd. Als we de absolute stijging van de kosten in 2022 vergelijken met de afgegeven begroting in 2021 zien we een stijging van 7,4%. Deze kostenstijging wordt in de paragraaf meer in detail toegelicht, alsmede de mutatie van de extra inkomsten. Begroting 2022 Begroting 2021

40.149.020 37.378.807 2.770.213

7,4%

Echter een deel van de stijging wordt ook veroorzaakt door extra werkzaamheden welke op hun beurt ook extra inkomsten genereren. Allereerst is er het pluspakket met producten welke afgenomen kunnen worden door de gemeenten. Daar zijn de illegale dumpingen weggehaald en onderdeel geworden van het basispakket voor de deelnemende gemeenten. Eraan toegevoegd zijn de gladheidbestrijding van de gemeente Beekdaelen en de uitbreiding van de onkruidbeheersing van de gemeente Brunssum. Dit gecombineerd heeft geleid tot een stijging van de omzet met € 323.450 (A). Daarnaast hebben we de inkomsten derden welke toenemen met een bedrag van € 562.995 (B). Deze extra inkomsten worden gegenereerd door extra afvalstromen via de op- en overslag, meer dienstverlening aan bedrijven via onze NV, de opbrengsten door verkoop van textiel via het Textiel sorteercentrum en opbrengsten van de kringloopwinkels. Als we deze extra inkomsten aftrekken van de kostenstijging dan ontstaat het volgende beeld: Begroting 2022 Begroting 2021

40.149.020 37.378.807 2.770.213 -323.450 -562.995 1.883.769

Stijging inkomsten pluspakket (A) Stijging inkomsten derden (B) Mutatie kosten minus inkomsten (C)

In de totale kosten zitten ook de verwerkingskosten. Omdat deze kosten, zeker qua prijsniveau, lastiger zijn te beïnvloeden, filteren we deze ook uit de totale kosten om de beïnvloedbare organisatiekosten te kwantificeren. Verwerkingskosten 2022 Verwerkingskosten 2021 Mutatie verwerkingskosten (D)

4.600.000 3.144.731 1.455.269

Mutatie kosten minus inkomsten (C) Mutatie verwerkingskosten (D) Mutatie organisatiekosten ( E )

1.883.769 -1.455.269 428.500

Duurzaamheidsbijdrage Eén van de strategische onderwerpen in ons nieuwe Strategisch meerjarenplan (SMP) is de verduurzaming van ons wagenpark. De ambities van de overheid zijn gericht op 2030 echter we moeten daar nu al mee aan de slag. Via pilots en een strategische vervanging zullen we hieraan werken. De kosten van aanschaf en exploitatie van dergelijke voertuigen zijn significant hoger. Om die meerkosten te financieren vragen we een duurzaamheidsbijdrage van € 1 per aansluiting in 2022. Deze bijdrage zullen we in een bestemmingsreserve 'Duurzaamheid' storten. De besteding van deze gelden zullen we uiteraard ambtelijk en bestuurlijk afstemmen. Deze reserve zal als dekking van pilotkosten en meerkosten voor de verduurzaming van het wagenpark worden ingezet. We hopen dat naast de bijdrage van de gemeenten hier ook bijdragen en subsidies van andere partners deel van gaan uitmaken.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 6 van 74

8 april 2021

LEESWIJZER

In onderstaande paragrafen komen volgtijdelijk de volgende onderwerpen aan de orde. Eerst wordt ingegaan op de kostenontwikkeling, waarbij eerst de begrote cijfers van de hoofdkostensoorten worden afgezet tegen de kosten van vorig jaar. Er wordt bij de belangrijkste verschuivingen een toelichting gegeven wat de reden hiervan was. Vervolgens wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen van de hoeveelheden ten gevolge van het gevoerde afvalbeleid. Omdat het Volume/Frequentiesysteem in 2008 werd ingevoerd, wordt ingezoomd op de ontwikkeling van de hoeveelheden vanaf deze datum tot en met het huidige begrotingsjaar. Hierna wordt ingegaan op de beleidsbegroting en het programmaplan, waarna het weerstandsvermogen en eventuele risico's aan de orde komen. Vervolgens wordt het investeringsplan voor de komende vijf jaar gepresenteerd en wordt er ingegaan op het financieringsplan voor de komende jaren. Het grootste deel van het begrotingsboek volgt met de begroting per gemeente afgezet tegen het voorgaande jaar waarna dezelfde exercitie wordt uitgevoerd voor de diverse producten die door Rd4 worden geleverd. Eveneens is hier de meerjarenbegroting in opgenomen.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 7 van 74

8 april 2021

KOSTENONTWIKKELING 2021 - 2022

In onderstaand overzicht worden de begrote kostensoorten 2022 afgezet tegen 2021. De belangrijkste verschillen tussen beide jaren worden gedetailleerd toegelicht.

Salarissen Personeel van derden Energie Inkopen Uitbesteed werk Verwerkingskosten Productiekosten Overige personeelskosten Huisvestingskosten Verkoopkosten Automatiseringskosten Algemene kosten Rentekosten Afschrijvingskosten Totale kosten Opbrengst pluspakket Overige inkomsten Saldo kosten + inkomsten Mutatie verwerkingskosten Mutatie organisatiekosten

Begroting 2021 14.057.948 4.350.052 1.481.627 328.242 2.147.238 3.144.731 2.673.240 627.650 1.670.106 102.586 644.784 932.872 686.391 4.531.341

Begroting 2022 14.400.126 5.158.080 1.515.194 264.050 2.141.094 4.600.000 3.036.953 676.928 1.437.440 112.500 693.170 876.222 664.153 4.573.110

37.378.807 4.638.500 7.743.855

40.149.020 4.961.950 8.306.850

Mutatie salariskosten en inhuur (1) Cao salaris 2021-2022 stijging 3,5%; gezien de economische ontwikkelingen verwachten we een inhaalslag op de lage stijgingen van de afgelopen jaren. Cao salaris 2020-2021; de cao stijging in het begrotingsboek 2021 was voorzien op 3,5%. De verwachting is echter bijgesteld naar 2,5%. Dit betekent dat de kosten t.o.v. 2021 met 1% extra dalen. Totale stijging CAO salarissen in de begroting. Stijgende sociale lasten 2021-2022. Stijgende pensioenpremies 2021-2022. Dalende loonkostensubsidies. Stijging door P90-norm, uitbreiden werkzaamheden en opvangen verzuim.

Mutatie 2022 t.o.v. 2021 342.178 808.028 33.566 -64.192 -6.144 1.455.269 363.714 49.278 -232.665 9.914 48.386 -56.650 -22.238 41.769

(1) (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11)

2.770.213 323.450 (12) 562.995 (13) 1.883.769 1.455.269 428.500

1.150.206 639.584

-134.166

505.418 161.014 361.383 27.282 95.109

Mutatie energiekosten (2) Betreft de brandstofkosten van onze voertuigen en de gas-, water- en elektrakosten van onze gebouwen. Er is in de begroting gecalculeerd op basis van de huidige tarieven voor diesel met een inflatie index.

33.566

Mutatie Inkopen (3) Deze post betreft de inkoop van textiel door het Textiel sorteercentrum (TSC). Dat is afkomstig van de eigen inzameling via BEST-tas en straatclusters, maar ook door inkoop bij externe partijen. Er staat druk op verkoopprijs van textiel en als gevolg daarvan moet ook een lagere inkoopprijs worden geboden.

-64.192

Mutatie verwerkingskosten (4) Na jaren van continu dalende verwerkingskosten worden we nu geconfronteerd met stijgende tarieven. Grote factor is het belastingbeleid van de Rijksoverheid met het belasten van verbranding via de afvalstoffenbelasting. Daarnaast is uiteraard ook de afvalmarkt een globale markt en zijn we daaraan overgeleverd. Hier proberen we met langdurige afspraken stabiliteit in te houden. In 2022 verwachten we ten opzichte van 2021 de volgende effecten:

1.455.269

Papier In 2022 geldt de huidige prijs per ton niet meer. De huidige marktprijs ligt lager dus we verwachten dat de opbrengst lager zal worden. Dit leidt dan tot hogere verwerkingskosten.

435.000

PMD In 2022 verwachten we over te gaan naar het bronscheidingsmodel en afscheid te nemen van het huidige ketenregiemodel. Het ketenregiemodel heeft ons niet helemaal gebracht wat we ervan hadden gehoopt. De meerjarige onzekerheid over de vergoeding heeft ervoor gezorgd dat we financiële onzekerheden hebben voor forse bedragen uit voorgaande jaren. De voorschotten en de afrekeningen matchen niet met de vooraf geschepte verwachtingen. Niet alleen financieel is dat een probleem maar ook de inspanningen achter de schermen om één en ander in goede banen te leiden en continu uitleg te verschaffen staan in geen enkele verhouding tot de opbrengsten. Het bronscheidingsmodel is boter bij de vis, gelijk afrekenen. Geen voorschotten en geen lang slepende dossiers, maar een vergoeding van € 241 per ton PMD aangeleverd bij de op- en overslaglocatie.

691.000

Tarief (Nedvang -/-kosten) x vermarkting% Tarief (Nedvang) Tonnage Totaal

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Begroting '21 -€ 313,64 9.344 -2.930.652

Pagina 8 van 74

Begroting '22 -€ 241,00 9.295 -2.239.975

Verschil € 72,64 -50 690.678

8 april 2021

Textiel Zoals eerder gezegd bij inkopen kunnen we minder als inkoopprijs bieden vanuit het sorteercentrum. Dus dit raakt ook de verwerkingsopbrengst van het voor Rd4-gemeenten ingezameld textiel.

130.000

Grofvuil De grofvuiltarieven zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Op onze op- en overslag proberen we door nasortering uit ons ingezameld grofvuil nog andere stromen af te zonderen om deze te kunnen hergebruiken of als aparte stroom goedkoper te kunnen afvoeren.

-232.000

Metalen De tarieven voor metalen fluctueren en we verwachten op basis van marktanalyse dat de opbrengst lager zal worden dan begroot in 2021.

146.000

285.269 Diversen Hier betreft het met name indexering. Mutatie productiekosten (5) Inbesteding werkzaamheden en uitbreiding werkzaamheden. Daarnaast zijn de verzekeringspremies voor onze voertuigen met 13,2% verhoogd.

363.714

Mutatie overige personeelskosten (6) Door het opzetten van interne opleidingen en de inzet van een preventieadviseur worden samen concrete stappen gezet om hier grip op te krijgen. Naast acties op huidige ziektegevallen zetten we daarbij ook in op preventie en willen we naar de wijze waarop we samenwerken binnen Rd4 gaan kijken.

49.278

Mutatie huisvestingskosten (7) Nog steeds zijn de kosten voor de brandverzekering hoog als gevolg van het risicoprofiel wat de verzekeraars hanteren voor onze branche. De oorzaak is gelegen in de vele branden bij verwerkers. We hebben in 2020 wel actie kunnen ondernemen om de effecten voor ons wat te dempen. Daardoor ontstaat er een voordeel ten opzichte van de verwachtingen in 2021. Ook waren in de begroting 2021 nog huurlasten opgenomen voor onze locatie Margraten. Deze is in 2019 aangekocht en dus in eigendom van Rd4. Deze huurlasten vervallen dus in 2022 in de begroting. Daar staan wel kapitaallasten tegenover welke echter vele malen lager zijn.

-232.665

Automatiseringskosten (8) De stijging is met name terug te voeren aan het feit dat we via de website onze dienstverlening aan onze burger willen optimaliseren in combinatie met de Milieu App. Dit kanaal gaat meer aandacht krijgen in onze communicatie en daar horen ook aanpassingen en onderhoudskosten bij.

48.386

Mutatie algemene kosten (9) Aanpassing aan realisaties eerdere jaren.

-56.650

Mutatie rentekosten (10) Door herfinanciering van oude leningen tegen een lage rentestand daalt onze gemiddelde rentevoet.

-22.238

Mutatie afschrijvingen (11) Doorrekening van werkelijke investeringen in 2020 en het investeringsplan van 2021.

41.769

Mutatie inkomsten pluspakket (12) Wijzigingen in de dienstverlening gladheidsbestrijding en onkruidbeheersing bij bepaalde gemeenten.

323.450

Mutatie inkomsten derden (13) Hogere inkomsten derden op- en overslag, doorbelaste kosten NV, opbrengsten kringloop en textielsorteercentrum en nog een aantal posten.

562.995

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 9 van 74

8 april 2021

De totale kosten worden na verrekening inkomsten derden per product en per gemeente toegerekend. Toerekening vindt plaats door per product de afvaltonnages, begrote logistieke uren, begroot aantal inzamelmiddelen tegen de begrote tarieven te kwantificeren, welke worden verhoogd met een indirecte toeslag en verminderd met eventuele inkomsten. Voor details zie de paragraaf over de toelichting van de baten en lasten per gemeente (pag. 26) alsmede de paragraaf verrekening grondslagen (punt 9 van pag. 16). Voor 2022 leidt de verdeling van de kosten tot navolgende verdeling per gemeente: EURO begroting 2021

EURO begroting 2022

mutatie 2022- 2021 geld %

Brunssum Beekdaelen Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Simpelveld Vaals Voerendaal

3.105.860 2.342.519 1.819.086 1.307.094 9.851.132 4.669.857 3.476.565 971.172 977.078 1.099.587

3.361.666 2.706.901 1.990.611 1.441.481 10.551.451 5.012.512 3.695.895 1.014.951 1.064.795 1.144.336

255.806 364.382 171.524 134.387 700.320 342.655 219.330 43.780 87.717 44.749

8,2 15,6 9,4 10,3 7,1 7,3 6,3 4,5 9,0 4,1

GR-gemeenten

29.619.951

31.984.599

2.364.648

8,0

N.V. REINIGINGSDIENSTEN Rd4

Bij de beoordeling van de totale kosten voor de gemeenten wordt in de begroting van de GR geen rekening gehouden met het dividend dat wordt uitgekeerd op basis van het resultaat van de commerciële tak van Rd4, zijnde de NV. Dit rendement is gemiddeld genomen vrij hoog geweest ondanks dat de laatste jaren het rendement vanwege de marktomstandigheden aanzienlijk lager is geweest. In 2020 bedroeg het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening € 301.080.

VOLUMEONTWIKKELING 2008 - 2022

Het resultaat van de beleidsaanpassingen van de afgelopen 15 jaar, maar zeker ook de medewerking van de burgers heeft ertoe geleid dat de hoeveelheid restafval is gedaald. In 2019 werd gemiddeld per Rd4-inwoner 135 kilogram restafval ingezameld. Het scheidingspercentage steeg verder naar 72%.

In figuur 1 is het resultaat van de afgelopen 12 jaar weergegeven. Het is goed te zien dat in de periode 2008-2020 de kosten van de inzameling (kosten Rd4) zijn gedaald van € 206,78 naar € 180,29. Concluderend: alle (beleids-)inspanningen hebben gezorgd voor minder afval, een hoger scheidingspercentage en lagere inzamelkosten. Figuur 1. Afvalscheidingsresultaat en kosten 2009 2011 2014 2016 - 2018 2018 2021

Invoering Diftar & inzameling kunststof Invoering BEST-tas Nul-tarief GFT & verhoging tarief restafval 2015 Start gecombineerde inzameling PMD (4-wekelijks) 4-wekelijkse inzameling restafval/ 2-wekelijks inzameling PMD Herintroductie GFT-inzameling bij hoogbouw 4-wekelijks inzameling Eijsden-Margraten en Gulpen-Wittem

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 10 van 74

8 april 2021

In onderstaande tabel is de hoeveelheid afval door de jaren te zien. Zo zien wij het aandeel grondstoffen uit de totale hoeveelheid afval stijgen. Ook is te zien dat het totale aanbod aan afval/grondstoffen gestegen is van 459 kilogram per inwoner in 2013 naar 533 kilogram per inwoner in het jaar 2020. Dit heeft te maken met een situatie van hoogconjunctuur en de Covid-19 crisis, waardoor er meer thuis geconsumeerd wordt. In deze begroting 2022 is uitgegaan van een situatie waarin we weer terug naar “normaal” zijn gegaan uit de Covid-19 crisis met bijbehorende hoeveelheden.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 11 van 74

8 april 2021

2020; een jaar waarin door de Covid-19 crisis de hoeveelheden afval/grondstoffen met 10% extra gestegen zijn (thuiswerken, sluiting horeca, opruimwoede, minder vakanties etc.

In 2021 wordt een nieuw afvalbeheersplan (Grondstoffenplan) opgesteld. Het uitvoeringsprogramma hiervoor zal in 2022 starten, waarna we de eerste resultaten hiervan terug gaan zien in de begroting en jaarrekening 2023. Dit nieuwe Grondstoffenplan heeft nagenoeg geen invloed op de begroting 2022, waardoor er nog geen zichtbaar effect in deze begroting te zien is.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 12 van 74

8 april 2021

BELEIDSBEGROTING

Het basispakket Dit bevat de dienstverlening aan de burger van periodieke huis-aan-huisinzameling van rest-, GFT- en PMD-afval en papier. Tevens bevat het de exploitatie van de milieuparken, de ondergrondse en bovengrondse straatclusters en de kringloop met de periodieke inzameling van de BEST-tas en het op afroep ophalen van grofvuil en snoeiafval. De belangrijkste doelstelling is een goede balans te vinden tussen de laagst mogelijke kosten voor afvalverwijdering en een goed serviceniveau voor onze burgers, binnen het kader van de milieuwetgeving. Deze dienstverlening betreft de basisafname voor deelnemende gemeenten. Het pluspakket Dit pakket omvat alle overige dienstverlening aan de GR-gemeenten. Deze dienstverlening is naar wens. Weerstandsvermogen Het Algemeen Bestuur heeft besloten om aansluiting te zoeken met de systematiek zoals deze al jaren wordt toegepast in de NV, zijnde een gemiddelde van 11% over de omzet in het verslagjaar en over de begrote omzet van het jaar volgend op het verslagjaar. Aangezien de dienstverlening over het pluspakket volledig met de gemeenten wordt afgerekend, is er bij Rd4 met name een financieel risico voor over- of onderbezetting van mens- en/of machine-uren, echter dit risico wordt als te klein geschat om hierover extra weerstandsvermogen op te bouwen.

De verwerkingskosten worden met iedere gemeente afzonderlijk afgerekend waardoor er voor Rd4 voor dit onderdeel geen risico is. Het weerstandsvermogen wordt dus berekend over de omzet van het basispakket minus de verwerkingskosten over het verslagjaar en de begroting van het daaropvolgend jaar. In 2018 is het voor dat jaar maximale weerstandsvermogen bereikt behoudens de gemeente Gulpen-Wittem welke later is toegetreden. Op dit moment omvat het weerstandsvermogen niet de maximale capaciteit door onttrekkingen uit het verleden. Om de risico's in de toekomst af te kunnen dekken is het van belang het weerstandsvermogen weer te herstellen indien jaarrekeningresultaten dit mogelijk maken. Kapitaalgoederen Om onze eigendommen op peil te houden worden jaarlijks vervangingsinvesteringen gedaan. Deze worden in principe gefinancierd uit de vrijvallende afschrijvingen, zodat hiervoor geen vreemd vermogen hoeft te worden aangetrokken. Voor wat betreft het onderhoud aan kapitaalgoederen wordt vanaf 2012 een voorziening gevormd. Het gevolg is dat groot onderhoud ten laste van deze voorziening geboekt zal worden. Financiële begroting Voor een gedetailleerd financieel overzicht per gemeente en per product met alle relevante kengetallen en cijfers verwijzen we naar het desbetreffende hoofdstuk (hoofdstuk C).

Van belang is om op hoofdlijnen kennis te kunnen nemen van de financiële consequenties van deze begroting voor elke individuele gemeente. Meerjarenraming In de meerjarenraming wordt uitgegaan van voortzetting van het nieuwe beleid.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 13 van 74

8 april 2021

BEGROTING 2022

A.

BEDRIJFSVOERING

ALGEMENE UITGANGSPUNTEN 1. Juridische structuur Deelnemers : 10 Gemeenten / AB

Aandeelhouders : 10 Gemeenten / AVA

Dagelijks Bestuur

Raad van Commissarissen

Reinigingsdiensten Rd4 Gemeenschappelijke Regeling (GR)

N.V. Reinigingsdiensten Rd4 (NV)

Rd4 Facilitair Bedrijf B.V. (BVF)

Rd4 Kringloop Bedrijf B.V. (BV KLB)/(TSC)

Deze begroting heeft betrekking op de Gemeenschappelijke Regeling en de beide besloten vennootschappen en zijn derhalve een geconsolideerde begroting. Vanuit de Gemeenschappelijke Regeling wordt de dienstverlening ten aanzien van de openbare ruimten (gemeenten) georganiseerd. In Rd4 Facilitair Bedrijf B.V. zijn bijna alle productiemiddelen ondergebracht, evenals de werknemers die geen ambtelijke aanstelling hebben. Zij volgen derhalve ook een andere cao: vanaf september 2000 geldt de cao voor de sector Afval en Milieu, Grondstoffen Energie en Omgeving (GEO). Alle (loon)kosten van de BVF worden volledig doorberekend aan de Gemeenschappelijke Regeling. Het exploitatieresultaat is dus nihil. De kringloopactiviteiten vinden sinds 2005 in de GR Gemeenschappelijke Regeling plaats. Vanaf 2014 zijn de activiteiten van het Textiel sorteercentrum ondergebracht in Rd4 Kringloop Bedrijf B.V.

2. Werkorganisatie Directie Directeur

Projecten

Secretariaat

Manager Projecten

Hoofd Secretariaat

TD & FZ

Productie

Grondstoffen

Beleid & Verkoop

Financiën & ICT

P&O & KAM

Manager TD & FZ

Manager Productie

Manager Grondstoffen

Manager Beleid & Verkoop

Manager Financiën & ICT

Manager P&O & KAM

Directeur Manager Projecten Secretariaat Manager Technische dienst & Facilitaire zaken Technische dienst Inzamelmiddelen Facilitaire zaken Manager Productie Bedrijfsbureau Bedrijfsleiders + Staf Inzameling Transport Reiniging Manager grondstoffen Staf RSC Textiel sorteercentrum Op- en overslag Milieuparken Assortimentsbeheer + BEST-tas Kringloop

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

FTE's 1 1 2 15 5 6 14 6 85 36 33 3 5 1 7 43 37 26

Pagina 14 van 74

8 april 2021

Manager Beleid & Verkoop Beleid Commerciële zaken Servicepunt Marketing & Communicatie Manager Financiën & ICT Financiën ICT Manager P&O & KAM P&O KAM Totaal aantal FTE's

3 6 9 2 7 6 5 1 365

Een van de sociale doelstellingen van Rd4 is het aanbieden van werkplekken aan inwoners van het Rd4-verzorgingsgebied met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ultimo 2020 vonden 87 medewerkers (65,77 FTE) binnen Rd4 een dergelijke plek via WSP en daarnaast 17 medewerkers actief via U Wilt Werk (UWW) en Joy 2 Work (J2W). Ultimo 2020 waren 48 mensen als vrijwilliger actief in onze kringloopwinkels. Bovendien waren er ultimo 2020 zo'n 75 medewerkers van de WSW-populatie van WSP actief in ons Textiel sorteercentrum. De doelstelling van Rd4 om de huidige groep medewerkers die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben uit te breiden naar minstens 150 conform het Strategisch meerjarenplan is nog steeds gehaald. We zien wel een verschuiving qua leveranciers van deze mensen: de instroom van WSW-medewerkers vanuit WSP is minimaal. Vandaar dat er samenwerking is gezocht met meer organisaties.

3. Uitgangspunten aantallen

Voor de bepaling van het aantal inwoners is uitgegaan van de gegevens van het CBS. Voor de bepaling van het aantal aansluitingen is uitgegaan van de stand bij Rd4 per 01-12-2020 op basis van de gegevens zoals wij deze van de BsGW hebben aangeleverd gekregen. In deze begroting is uitgegaan van de bewoonde aansluitingen.

Gemeenten

Aantal inwoners per 01-01-2021 aantal

Gemiddeld aantal bewoonde aansluitingen ultimo 2020 aantal % inwoners per aansl.

Brunssum Beekdaelen *) Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Simpelveld Vaals Voerendaal

27.682 23.064 25.898 14.204 86.935 45.468 37.261 10.481 10.082 12.464

9,4 7,9 8,8 4,8 29,6 15,5 12,7 3,6 3,4 4,2

13.842 10.398 11.219 6.763 43.982 22.670 17.583 4.857 5.551 5.564

9,7 7,3 7,9 4,7 30,9 15,9 12,3 3,4 3,9 3,9

2,00 2,22 2,31 2,10 1,98 2,01 2,12 2,16 1,82 2,24

GR-gemeenten

293.539

100,0

142.429

100,0

2,06

%

*) Gecorrigeerd voor voormalig Schinnen i.v.m. dienstverlening via RWM.

4. Prijspeil (algemeen) De diverse kostensoorten zijn individueel beoordeeld en begroot voor het te verwachten prijspeil.

5. Inkomsten De inkomsten zijn gelijk aan de kosten: de begroting is sluitend. Er wordt niets gereserveerd voor het weerstandsvermogen. Er is wel een reservering voor de bestemmingsreserve inzake duurzaamheid.

6. Verwerkingskosten De verwerkingskosten zijn de kosten die wij betalen aan de verwerkers van het afval. De hoeveelheden zijn aangepast aan de meest recente werkelijkheid per gemeente.

7. Loonkosten, personeel van derden en arbeidsproductiviteit Voor de begroting 2022 is uitgegaan van een cao-loonkostenstijging 2021-2022 van 3,5%. De loonkosten zijn vastgesteld op basis van de medewerker gegevens september 2020, rekening houdende met de verwachte cao-ontwikkelingen in 2021 en 2022. Aangezien de verwachting is dat de cao in 2021 minder zal stijgen dan eerder aangenomen, is deze stijging aangepast naar 2,5%, terwijl er 3,5% vorig jaar is begroot, is de begroting 2022 voor -1% extra bijgesteld t.o.v. het begrotingsboek 2021. De gemiddelde arbeidsproductiviteit van productiemedewerkers bedraagt 1.550 uur (2021: 1.450 uur).

8. Overige goederen en diensten De kosten per kostensoort zijn individueel bepaald, rekening houdende met voor individuele posten inflatoire correcties.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 15 van 74

8 april 2021

9. Verrekeningsgrondslagen Basispakket De verdere uitrol van het in 2004 aan de Raden gepresenteerde Afvalinzamelplan vereiste een andere verrekeningsystematiek met zowel de burgers als met de gemeenten afzonderlijk. Het principe "wie meer afval aanbiedt, betaalt meer" geldt zowel voor de burgers als voor de gemeenten. In de begroting 2009 is deze andere verrekeningsgrondslag voor de eerste keer doorgevoerd. In de onderstaande tabel is de kostenverdeelsleutel schematisch weergegeven. Verdeelsleutelsystematiek voor het toerekenen van kosten in de begroting 2022 werkelijk aansluitingen Huis-aan-huisinzameling verwerkingskosten restafval verwerkingskosten GFT-afval logistieke kosten papier inzameling kunststof (PMD) extra container verzamelcontainers Op afroep grofvuil snoeiafval Straatclusters verwerkingskosten exploitatiekosten Milieuparken verwerkingskosten logistieke kosten exploitatiekosten Kringloopactiviteiten exploitatiekosten Servicepunt Afvalwijzer en App Afvalbeheersplan Resterende kosten Illegale dumpingen Duurzaamheid

bezoeken

meldingen

X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X

10. Verdeelsleutel begroting 2022 De verdeelsleutel voor de begroting 2022 is gelijk gebleven. Dit geldt voor alle Rd4 gemeenten.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 16 van 74

8 april 2021

Uitgangspunten ledigingtarieven Volume/Frequentiesysteem gemeenten Bij het Volume/Frequentiesysteem geldt voor de afrekening met de burger naast een vast tarief per aansluiting een tarief voor het aanbieden van restafval in minicontainers. De gehanteerde beleidsuitgangspunten zijn als volgt: 1. De gemeente stelt de definitieve tarieven vast. Rd4 brengt in de begroting een advies uit over de hoogte van het variabele tarief. Bij voorkeur streven we ernaar om de variabele tarieven (de ledigingstarieven) in alle Rd4-gemeenten gelijk te houden. 2. Beleidsmatig is ervoor gekozen om de variabele tarieven (ledigingstarief) voor het aanbieden van GFT-afval, het € 0,00 tarief te hanteren (m.u.v. gemeenten Voerendaal en Eijsden-Margraten). Dit om het gescheiden inzamelen van GFT-afval te stimuleren. 3. De hoogte van het ledigingstarief bij restafval is erop gericht om het aanbieden van afval in een minicontainer met een volume van 240 liter te stimuleren. Door het afval aan te bieden in de container met het grootste volume wordt optimaal gebruik gemaakt van een van de voordelen die het Volume/Frequentiesysteem biedt, namelijk de besparing op de logistieke kosten. 4. Het vaste tarief bestaat uit een gedeelte van de kosten die Rd4 maakt + de kosten die de gemeente maakt. Het vaste tarief kan per gemeente variëren. 5.

Met de inkomsten van de variabele tarieven wordt een gedeelte van de verwerkingskosten voor GFT- en restafval afgedekt. De verwachting is dat deze inkomsten uit de variabele heffing lager zijn dan de kosten voor de verwerking van het ingezamelde GFTen restafval, de resterende kosten worden verrekend via het vaste tarief. 6. Zowel het vaste- als het variabele tarief worden door de BsGW geïnd. Rd4 draagt zorg voor de registratie van de inzamelmiddelen en ledigingen op adresniveau. Met betrekking tot punt 2 kan worden opgemerkt dat Rd4 apparatuur inzet waarmee het mogelijk is om het GFT-afval te scannen op vervuiling. Aan de hand van de tarieven 2021 zijn door Rd4 aannames gemaakt inzake de verwachtingen van benodigde uren en het te verwachte aanbod van afvalstromen. Hoe beter de burger gebruik maakt van de mogelijkheden die het Volume/Frequentiesysteem biedt en hoe beter hij afval scheidt, hoe minder de burger zal bijdragen aan het variabele deel van de heffing en dus hoe lager de inkomsten voor de gemeente via dit deel van de heffing. Hierdoor ontstaat de situatie dat de inkomsten uit het variabele deel van de heffing dalen.

Met andere woorden: door het afval aanbied- en scheidingsgedrag van de burger kan de financiële dekking uit het variabele deel variëren waardoor er via de heffingsinkomsten onvoldoende inkomsten gegenereerd worden om de totale afvalverwijderingskosten te kunnen afdekken. Bij Rd4 zijn geen reserveringen gedaan om eventuele tekorten op te vangen.

Milieupark tarieven Oud papier karton Textiel

€ €

2022 -

Glas PMD Oud ijzer

€ € €

-

KCA Vet en olie Electrische app. Harde kunststoffen Autobanden zonder velg Snoeiafval Asbest EPS

€ € € € € € € €

-

tarief per 1/4 m3

altijd gratis stromen

Tarieven beleid Rd4 milieuparken De tarieven 2022 gaan niet wijzigen t.o.v. de tarieven 2021. Milieupark tarieven *Houtafval A/B *Grofvuil C-hout Dakleer Puin schoon Puin vervuild

€ € € € € €

2022 3,75 7,90 7,90 7,90 2,50 22,50

Schone grond GFT-afval (zak 50 ltr) Restafval (zak 50 ltr)

€ € €

3,75 1,60 1,60

* Houtafval en grofvuil kan elk 2 keer gratis worden aangeboden.

Gemeentegrens overschrijdend gebruik van milieuparken Vanaf 1 januari 2018 kunnen de burgers uit de Rd4-gemeenten ook gebruik maken van de milieuparken van de GR Geul & Maas. Dit geldt ook omgekeerd dat burgers uit de GR Geul & Maas-gemeenten gebruik kunnen maken van de Rd4-milieuparken. In 2020 zijn 9.459 bezoeken van burgers uit Rd4-gemeenten geregistreerd bij de GR Geul & Maas-milieuparken en 5.830 van burgers van de GR Geul & Maas-gemeenten bij de Rd4-milieuparken.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 17 van 74

8 april 2021

B. BELEIDSBEGROTING

PROGRAMMAPLAN Basispakket Doelstellingen en beoogde maatschappelijke effecten Het basispakket omvat alle activiteiten die te maken hebben met de verwijdering van huishoudelijke afvalstromen. Er is een onderscheid te maken naar (op)halen (restafval, GFT, papier, PMD, grofvuil en snoeiafval), brengen (de straatvoorzieningen voor glas, papier en textiel en de milieuparken) en overige diensten (afvalstoffenwijzer en Milieu App en Servicepunt). Het dienstverleningsniveau is op hoofdlijnen voor alle 10 Rd4-gemeenten nagenoeg gelijk. Het inzamelbeleid kan per gemeente verschillen. In Eijsden-Margraten wordt het variabele tarief berekend op basis van gewicht in combinatie met frequentie. In de andere Rd4-gemeenten wordt het variabele tarief berekend op basis van het Volume/Frequentiesysteem. Verder is in de gemeente Eijsden-Margraten en gemeente Gulpen-Wittem de BEST-tas nog niet ingevoerd. De belangrijkste doelstelling is het vinden van een goede balans tussen de laagst mogelijke kosten voor afvalverwijdering en een goed serviceniveau voor onze burgers, binnen het kader van de milieuwetgeving. De belangrijkste aandachtspunten zijn: - het zo goed mogelijk (laten) scheiden van afvalstromen.

Dit leidt tot een besparing van kosten en milieu; - het zo min mogelijk inzamelen van afval waarvoor geen afvalstoffenheffing wordt betaald; - het zo efficiënt mogelijk inrichten en afstemmen op elkaar van haal- en brengvoorzieningen; - het participeren in de afvalmarkt voor het verkrijgen van zo gunstig mogelijke verwerkingstarieven van afval.

lasten : Restafval GFT Papier Grofvuil en snoeiafval Milieuparken Straatclusters PMD Kringloop Servicepunt Afvalstoffenwijzer en App Afvalbeheersplan Resterende kosten Afvalfonds (papier en glas) Illegale dumpingen Duurzaamheid

baten : GR-gemeenten N.V. Reinigingsdiensten Rd4 Burgers & overigen

saldo :

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Rd4 2021

Rd4 2022

8.723.364 5.418.563 397.093 402.901 5.388.955 888.132 2.680.472 1.135.321 659.834 74.806 923.993 2.584.092 -4.296.075 0 0

8.547.069 5.099.173 771.690 388.297 6.123.724 846.030 1.894.874 1.236.206 612.181 76.697 902.235 2.935.069 -2.617.540 64.516 142.429

60,01 35,80 5,42 2,73 42,99 5,94 13,30 8,68 4,30 0,54 6,33 20,61 -18,38 0,45 1,00

29,12 17,37 2,63 1,32 20,86 2,88 6,46 4,21 2,09 0,26 3,07 10,00 -8,92 0,22 0,49

24.981.451

27.022.649

189,73

92,06

24.981.451

27.022.649

189,73

0

0

24.981.451

27.022.649

0

0

Pagina 18 van 74

kosten per aansluiting

kosten per inwoner

8 april 2021

Pluspakket en NV Doelstellingen en beoogde maatschappelijke effecten Het pluspakket en de NV omvatten alle overige dienstverlening aan gemeenten en bedrijven. Het dienstverleningsniveau van het pluspakket is per gemeente verschillend en wordt jaarlijks met iedere gemeente afzonderlijk vastgesteld. De belangrijkste doelstelling is een goede balans te vinden tussen de laagst mogelijke kosten en een goed serviceniveau voor de betreffende gemeenten. Raming van baten en lasten

lasten : NV (KWD + RSC) Straatreiniging Kolkenreiniging Reiniging markten Transport verhuur Gladheidbestrijding Onkruidbeheersing Illegale dumpingen Afzet afvalstromen

baten : GR-gemeenten N.V. Reinigingsdiensten Rd4 Burgers & overigen

saldo :

Rd4 2021

Rd4 2022

2.306.253 1.776.500 485.400 83.000 460.500 825.100 846.400 0 11.600

3.220.214 1.845.100 504.500 85.000 491.500 1.058.200 966.000 0 11.600

6.794.753

8.182.114

4.488.451 2.306.302 0

4.961.900 3.220.214 0

6.794.753

8.182.114

0

0

Bedrag onvoorzien In de begroting is geen afzonderlijke post opgenomen voor onvoorziene kosten. Onvoorziene kosten zullen worden gedekt uit het resterende weerstandsvermogen. Indien de kosten het weerstandsvermogen overschrijden zal het resterende tekort door de gemeenten moeten worden aangevuld.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 19 van 74

8 april 2021

PARAGRAFEN Weerstandsvermogen en risico's Doelstellingen en beoogde maatschappelijke effecten De kosten van het basispakket vormen de grootste component voor de afvalstoffenheffing die de burgers dienen te betalen. Deze kosten zijn onderhevig aan conjuncturele- en weersafhankelijke invloeden. Door het vormen van een weerstandsvermogen kunnen dit soort fluctuaties worden opgevangen. Weerstandscapaciteit en verloop van het vermogen Het Algemeen Bestuur heeft besloten om aansluiting te zoeken met de systematiek zoals deze al jaren wordt toegepast in de NV, zijnde een gemiddelde weerstandscapaciteit van 11% over de omzet in het verslagjaar en 11% over de begrote omzet van het jaar volgend op het verslagjaar. Aangezien de dienstverlening over het pluspakket volledig met de gemeenten wordt afgerekend is er bij Rd4 met name een financieel risico voor over- of onderbezetting van mens- en/of machine-uren, echter dit risico wordt als te klein geschat om hierover extra weerstandsvermogen op te bouwen. De verwerkingskosten worden met iedere gemeente afzonderlijk afgerekend waardoor er voor Rd4 voor dit onderdeel geen risico is. Het weerstandsvermogen wordt dus berekend over de omzet van het basispakket minus de verwerkingskosten over het verslagjaar en begroting van het daaropvolgend jaar.

Het maximaal te bereiken weerstandsvermogen is niet bereikt omdat in 2019 een onttrekking heeft plaats gevonden welke is afgesproken bij de begrotingsbijstelling. Onderstaand wordt de samenstelling van het weerstandsvermogen weergegeven alsmede het aandeel per gemeente.

Resultaat boekjaar Uitgekeerd overschot Weerstandsvermogen

Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Simpelveld Vaals Voerendaal Weerstandsvermogen

T/m 2016

2017

2018

2019

concept jaarrek. 2020

Totaal

18.713.890 16.657.930 -------------2.055.960

1.194.130 1.201.672 --------------7.542

637.062 597.801 -------------39.261

-724.227 0 --------------724.227

451.349 0 -------------451.349

20.272.204 18.457.403 ------------1.814.801

176.106 208.738 145.935 0 682.032 333.098 260.691 78.321 80.381 90.658 -------------2.055.960

-46 -447 4.821 17.450 -21.140 -5.516 -3.457 -71 -510 1.374 --------------7.542

330 2.476 -13 29.137 -1.070 2.903 2.538 537 1.602 821 -------------39.261

-54.861 -73.841 -58.082 -35.327 -232.786 -120.137 -65.733 -25.917 -28.000 -29.543 --------------724.227

32.905 44.141 35.105 21.257 139.620 71.728 55.887 15.483 17.540 17.683 -------------451.349

154.434 181.067 127.766 32.517 566.656 282.076 249.926 68.353 71.013 80.993 ------------1.814.801

Risicoparagraaf Voor het boekjaar 2022 worden de onderstaande risico’s onderkend: 1. Arbeidsrisico's Aantasting van de arbeidscapaciteit door ziekte, staking en fraude. Veranderingen in de SW-regelingen. 2. Materiële risico's Beschadiging aan of verlies van gebouwen, installaties, bedrijfsinventaris en transportmiddelen. De premies van de brandverzekeringen zijn fors gestegen en de eigen risico's zijn hoger geworden. In 2020 zijn we halverwege het jaar van verzekeraar gewisseld. Hierdoor is de premiestijging afgebogen naar beneden en zijn tevens de voorraden van de kringloop en de voorraden op ons terrein meeverzekerd. Om schade ten gevolge van brand zoveel mogelijk te beperken, zijn er in 2011 extra brandhydranten geplaatst. Tevens is er een noodstroomaggregaat om uitval van de stroomvoorziening op te vangen geplaatst. Gevolgschade door eventuele calamiteiten is in overleg met het Dagelijks Bestuur niet verzekerd en wordt door de gemeenten afgedekt. 3. Continuïteitsrisico Aantasting van de productiecapaciteit vanwege bedrijfsstilstand. Bij volledig of gedeeltelijk verlies van het wagenpark zal vervanging op korte termijn of inhuur bij derden niet eenvoudig zijn. Het bestuur heeft de afgelopen jaren ervoor gekozen om eigen risicodrager te zijn voor de gevolgschade bij het gedeeltelijke of volledig verlies van het wagenpark.

Het huidige bestuur heeft gevraagd om een offerte bij de verzekeraar op te vragen om de gevolgschade van het afbranden van het voertuigpark af te dekken. Dit is gebeurd en gezien de relatief lage premie is besloten om deze verzekering af te sluiten. Bij het niet voor handen hebben van genoeg bezetting door een pandemie zijn er ook scenario's denkbaar waarbij delen van de dienstverlening niet kunnen worden uitgevoerd. We hebben dit in het jaar 2020 ondervonden en moeten doorvoeren. We denken dat het niet mogelijk is om ons daar tegen te verzekeren tegen redelijke premies. 4. Milieurisico's Gezien de grote mate van verscheidenheid aan producten is niet met 100% zekerheid aan te geven dat alle mogelijke risico's zijn afgedekt. Mede door te voldoen aan ISO 14001 vindt er een continue monitoring plaats.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 20 van 74

8 april 2021

5. Financiële risico's - Ontwikkeling van de prijzen van brandstoffen op de wereldmarkt. Met name voor een logistiekbedrijf als Rd4 zijn de ontwikkeling van de brandstofprijzen van groot belang, afhankelijk van de ontwikkelingen kunnen deze zowel een positief als een negatief effect op de begroting hebben. - Het risico van kwaliteit PMD Vanaf 1 januari 2022 zijn de Rd4-gemeenten, conform de landelijk geldende nieuwe ketenovereenkomst, niet meer verantwoordelijk voor de gehele keten (van verzameling t/m verwerking) bij de inzameling van het PMD-afval. Vanaf deze datum zijn de gemeenten alleen nog maar verantwoordelijk voor de inzameling en de kwaliteit (mate van vervuiling) van de ingezamelde PMD-stroom. De vergoeding die de gemeente uit het Afvalfonds ontvangen voor de inzameling bedraagt € 241,- per ton PMD aangeleverd bij de op- en overslag locatie. Hierbij wordt uitgegaan van een vervuilingspercentage van max. 15%. Bij vervuilingspercentages hoger dan 15% wordt er gekort op de vergoeding. Dit kan resulteren in lagere inkomsten. - Ontwikkeling prijsniveau verwerkingskosten (risico € 500.000,-) Schommelingen in de tarieven voor de secundaire grondstoffen (vooral papier en metaal) kunnen een positief, maar zeer zeker ook een negatief effect hebben op de begroting.

Voor zowel de papier- als metaalmarkt geldt dat deze op dit moment in een dip zitten waarbij het moeilijk te voorspellen is hoe deze markten zich het komend jaar zullen ontwikkelen. Inzake papier is al aangegeven dat er een aanname is gemaakt inzake de ontwikkeling van de huidige prijs waar een garantie over bestaat. Bij metaal hebben we ook te maken met fluctuerende prijzen en daar geldt geen garantie. We schatten in dat we met een onzekerheidsmarge van € 500.000 blijven zitten. 6. Aansprakelijkheidsrisico's Voor zover aansprakelijkheidsrisico's bekend zijn, zijn deze afgedekt. 7. Liquiditeitsrisico's Voor de komende vijf jaar is er aan de hand van een kasstroomanalyse (zie paragraaf kasstroomoverzicht 2021-2025) berekend of er kortlopende kasgeldfaciliteiten ofwel langlopende leningen benodigd zijn om aan de verplichtingen te kunnen voldoen. Op basis van de meerjarige analyse zullen er nieuwe financieringen nodig zijn op basis van voorlopige plannen. Indien dit in 2022 al structureel noodzakelijk blijkt zullen we de noodzakelijke stappen zetten. 8.

Renterisico's Als er binnen afzienbare tijd geld geleend moet worden of een bestaande lening geherfinancierd moet worden dan bestaat er een renterisico omdat het dan geldende rentepercentage hoger zou kunnen zijn dan het percentage van de oude lening, waardoor de kosten voor de organisatie en dus indirect voor de gemeenten zouden kunnen stijgen. Met de rentestand ten tijde van het opstellen van de begroting lijkt dit risico momenteel niet zo groot. 9. Afvaltarief risico's In de huidige begroting is gerekend met een aanpassing van de inzamelfrequentie voor restafval waarbij de begrote afvalhoeveelheden zijn aangepast aan de verwachte ontwikkeling. De werkelijke hoeveelheden afval kunnen sterker afwijken van de begroting dan in voorgaande jaren. 10. Vennootschapsbelasting (Vpb) risico GR Rd4 is op grond van haar rechtsvorm met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig voor de Vpb ‘indien en voor zover zij een onderneming drijft’. Een groot deel van de activiteiten van GR Rd4 is echter vrijgesteld. Uitzondering hierop zijn de verkoop van rest(afval-)stromen en de dienstverlening aan de NV. Ten aanzien van de verkoop van reststromen heeft GR Rd4 een vaststellingsovereenkomst ondertekend met de Belastingdienst.

Op grond van deze vaststellingsovereenkomst wordt de fiscale winst met betrekking tot de activiteit ‘zich ontdoen van huishoudelijk afval tegen een positieve opbrengst’ vastgesteld op basis van een percentage van de omzet. Dit percentage is vastgesteld op 1%. Volledigheidshalve merken wij op dat GR Rd4 de aangiften Vpb tot en met 2019 conform voorgaande uitgangspunten heeft ingediend. De Belastingdienst heeft definitieve aanslagen opgelegd over de jaren tot en met 2019.

Gemeentelijke risico's Het voordeel van de begrotingssystematiek is dat de individuele gemeenten geprikkeld worden om gerichter beleid te voeren, aangezien het voordeel van een verlaging van kosten ook voor een groot deel bij dezelfde gemeenten terecht komt. Zo kan bij een nulresultaat van Rd4 de ene gemeente een positief resultaat hebben terwijl dit voor een andere gemeente negatief kan zijn. Een risico bij de gemeente ligt aan de inkomstenkant. Indien het vaste en variabele tarief van de afvalstoffenheffing verkeerd wordt geschat en/of het aantal ledigingen dat aan burgers in rekening wordt gebracht te laag is, dan betekent dit een extra financieel risico. Bovendien bestaat het risico bij het doorberekenen van ledigingen dat niet alles kan worden doorberekend, bijvoorbeeld bij een verhuizing. De gemeenten dekken deze resterende risico's af in hun schommelfonds. Bij het samenstellen van de begroting is gekozen voor een aantal verdeelsleutels waarbij er schattingen zijn gemaakt op basis van eigen ervaringen en ervaringen van derden. Belangrijke parameters hierbij zijn het afvalvolume, de vullingsgraad van de containers en het aanbiedpercentage van de containers. Indien de realiteit slechter is dan begroot dan kan dit voor de gemeente een financieel risico betekenen.

Begroting 2022 GR Rd4, geconsolideerd

Pagina 21 van 74

8 april 2021

Onderhoud kapitaalgoederen Voor onderhoud aan kapitaalgoederen wordt er vanaf 2012 een voorziening gevormd. Het gevolg is dat groot onderhoud ten laste van de voorziening zal worden geboekt en dat het risico op extra kosten, behoudens calamiteiten, gering is. Investeringsplan Jaar van aanschaf Communicatie Afvalbeheersplan/ Grondstoffenplan

2021 300.000 40.000

2022 75.000 0

2023 75.000 0

2024 100.000 0

2025 100.000 0

Gebouwen & terreinen

450.000

700.000

250.000

200.000

200.000

Rollpackers uitbreiding

125.000

75.000

100.000

100.000

0

Ondergrondse containers (vervanging en uitbreiding) Perscontainers Minicontainers Rolcontainers Afzetcontainers Verpakkingscontainers Diverse andere inzamelmiddelen

1.104.500 50.000 155.000 50.000 160.000 0 210.000

817.500 50.000 155.000 50.000 230.000 0 250.000

714.500 50.000 155.000 50.000 210.000 0 280.000

714.500 50.000 155.000 50.000 160.000 0 250.000

714.500 50.000 155.000 50.000 160.000 0 250.000

Achterladers Zijladers Haakarmvoertuigen Vrachtwagens Bestelwagens Container transport Middelgrote veegmachine Gladheidmaterieel Onkruidbestrijding Diverse overige voertuigen

850.000 1.470.000 250.000 0 110.000 1.240.000 1.140.000 121.000 169.000 370.000

250.000 420.000 0 0 0 180.000 0 70.000 15.000 123.000

0 420.000 0 0 110.000 0 0 340.000 0 80.000

0 0 0 80.000 78.000 150.000 510.000 135.000 145.000 124.000

40.000 220.000 0 258.000 170.000 260.000 0 200.000 90.000 143.000

Hardware Software Vervanging boordcomputers

278.750 155.000 102.500

72.500 25.000 40.000

115.000 50.000 50.000

37.500 10.000 50.000

22.500 10.000 50.000

Op- en overslag Nijverheidsweg 17-23 Project Fase3 op- en overslag

80.000 0

270.000 0

50.000 175.000

110.000 0

0 0

Overig diversen

40.000

35.000

45.000

85.000

145.000

216.000 9.236.750

80.000 3.983.000

40.000 3.359.500

30.000 3.324.000

0 3.288.000

Textiel sorteercentrum

De investeringsbedragen voor 2021 tot en met 2025 zijn gebaseerd op de prijzen 2020 (geen indexering). Als wij de gewenste investeringen over een periode van vijf jaar, ad € 23.191.250, afzetten tegen de begrote afschrijvingen ter hoogte van € 22.945.904, dan wordt het gestelde doel om het investeringsvolume niet hoger te laten zijn dan het afschrijvingsvolume niet helemaal gehaald. Dit is naast ons ambitieniveau vooral ook te wijten aan het feit dat de afgelopen jaren ons gerealiseerde investeringsvolume onder ons geplande investeringsvolume heeft gelegen.