7. Bijlage 1 Jaarstukken 2023 incl. controleverklaring
Tekst van het document
-33-
Jaarstukken 2023
INDICATOR Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners
St. Halt
25
20
14
16
3
4
n.b.
CBS
1,89
1,90
1,89
0,95
3,84
1,92
25,18
CBS
2,4
2,4
1,4
2,4
2,4
2,4
4,3
CBS
26,51
17,12
12,32
7,64
11,51
10,58
12,78
CBS
12,31
30,43
27,48
24,82
32,61
25,97
39,32
Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2023 2018 2019 2020 2021 2022 SPV NL
Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron (*)
Onveiligheidsgevoel in de eigen buurt – aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt
Burgerondz. Parkstad Limburg
Streefwaarde 17%
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Laagste 2015 2017 2019 2021 Parkstad 17% 17% 20% 21% 13%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. Medio januari 2024 heeft i.s.m. andere Parkstad-gemeenten het Burgeronderzoek plaatsgevonden, waarvan begin juni 2024 de resultaten bekend worden gemaakt via https://parkstad.incijfers.nl. Het is ons streven om uw raad op de hoogte te brengen van de behaalde resultaten alvorens de publicatie van deze resultaten plaatsvindt op PinC (=Parkstad in Cijfers). De resultaten zullen in de programmabegroting 2025 worden verwerkt.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Verordening openbare orde en veiligheid (2021); 4. Het regionale crisisplan (2020); 5. Integrale Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 (2023); 6. Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2020-2023 (2020); 7. Nota evenementenbeleid 2015 (2015, evaluatie 2017).
-34-
Jaarstukken 2023
Wat zouden we doen? Prioriteiten Integraal veiligheidsbeleid
Deelnemen en sturen op samenwerkingsverbanden
Doelstellingen Zorgen voor leefbare kernen waarin alle mensen zich veilig voelen. De burgers zijn bereid samen met de gemeente de veiligheid te bevorderen en criminaliteit en overlast te verminderen dan wel te voorkomen. We werken actief samen met de (regionale) samenwerkingsverbanden zoals het RIEC, Zorg en Veiligheidshuis, de Veiligheidsregio en de SVBBL-gemeenten.
Activiteiten - Uitvoeren van de in het uitvoeringsprogramma vastgestelde prioriteiten - Waar nodig inspelen op actualiteiten en prioriteiten.
We zetten het ingezette beleid voort.
Wat hebben we gedaan? Integraal veiligheidsbeleid In 2023 is door de gemeenteraden van de SVBBL-gemeenten (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) het Integrale Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 vastgesteld. In 2023 is binnen onze gemeente geen uitvoeringsprogramma opgesteld wegens personele wisselingen. Daar ligt eveneens aan ten grondslag dat het vaststellen van een uitvoeringsplan in het laatste kwartaal van 2023 achterhaald is. Het heeft prioriteit om het uitvoeringsplan Integrale Veiligheid medio 2024 te kunnen vaststellen. Een aantal thema’s kregen in 2023 specifiek de aandacht, zoals veiligheid/leefbaarheid in wijken, aanpak van woonoverlast, jeugdoverlast, huiselijk geweld, drugscriminaliteit, ondermijning, crisis- en rampenbestrijding etc. Dit zal in 2024 worden voortgezet. Veiligheid/leefbaarheid in wijken Er is ingezet op het terugdringen van (jeugd)overlast. Hiervoor is casuïstiek integraal opgepakt middels de integrale aanpak wijkgericht werken (IAWW). Samen met partners wordt casuïstiek besproken, werkafspraken gemaakt en indien nodig een plan van aanpak opgesteld en waar nodig opgeschaald naar bijvoorbeeld het Zorg- en veiligheidshuis. Daarnaast zijn in 2023 de straatcoaches geïntroduceerd (pilot), hetgeen naar onze eigen inschatting heeft bijgedragen aan het terugdringen van de jeugdoverlast.
Ondermijning Ondermijning heeft in 2023 veel aandacht gekregen. Deze lijn zal in 2024 e.v. worden voortgezet. Hiervoor is het noodzakelijk in te zetten op de intensivering van de integrale aanpak om georganiseerde criminaliteit beter tegen te gaan. Binnen het team Openbare Orde en Veiligheid heeft hiervoor uitbreiding plaatsgevonden. Ondermijning is niet enkel een thema dat speelt binnen het team Openbare Orde en Veiligheid. De gehele ambtelijke en bestuurlijke organisatie moet een vuist maken tegen ondermijnende criminaliteit. In 2023 is een begin gemaakt om structureel te investeren in het bewustzijn van onze medewerkers en bestuurders. Eind 2023 heeft het RIEC de Handreiking Limburgse Norm geïntroduceerd: Samen voor een weerbare overheid! Binnen de organisatie is vanaf oktober 2023 tot in 2024 een nulmeting uitgevoerd. Begin 2024 is het MT, college en de gemeenteraad meegenomen rondom de Handreiking Limburgse Norm. Het vervolg is om daadwerkelijk aan de gestelde prioritering uitvoering te geven en na een jaar nogmaals te kijken waar de gemeente staat. In 2023 hebben er geen aanpassingen plaatsgevonden binnen het beleid en de verordeningen. Het Damoclesbeleid is in diverse gevallen toegepast met een waarschuwing of woningsluiting tot gevolg.
-35-
Jaarstukken 2023
Zorg en veiligheid/Zorg en Veiligheidshuis Parkstad In 2023 is samen met de Parkstad gemeenten en het Zorg en Veiligheidshuis Parkstad gekeken naar een andere manier van werken rondom jeugdproblematiek. Er is intensief contact geweest over verschillende casuïstiek, zowel persoonsgericht, zorg gerelateerd, huiselijk geweld en jeugd (overlast). Deze manier van intensief samenwerken zal in de toekomst worden verdergezet. Ook zijn in 2023 de voorbereidingen getroffen voor het invoeren van de gemeenschappelijke regeling Zorg en Veiligheidshuis Parkstad. In januari 2024 is het Zorg en Veiligheidshuis Parkstad officieel een eigen identiteit geworden, middels een gemeenschappelijke regeling. Crisisbeheersing en brandweer/Veiligheidsregio Zuid Limburg Een deel van de openbare veiligheid betreft de crisisbeheersing bij incidenten en calamiteiten vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg is een samenwerkingsverband van de brandweer, de GHOR, de gemeenten en de politie. De gemeentelijke taak binnen de crisisbeheersing is de Bevolkingszorg (communicatie, publiekszorg en herstelzorg). De piketfunctionarissen, waarvan gemeente Simpelveld er één heeft, voeren deze taak binnen piketpoolen uit. De piketpool Parkstad-Zuid is op dit moment de enige in Zuid-Limburg zonder dienstvoertuig. Wel is het streven om in 2024 een eigen piket auto te gaan aanschaffen.
Hiervoor loopt inmiddels een traject. KENGETALLEN Vernieling Diefstal a.g.v. inbraak woning Overlast jeugd Aantal branden gebouwen Aantal buitenbranden en autobranden Zwaar verkeersongeval met gewonden of dodelijke slachtoffers Dienstverlening Leefmilieu Leefmilieustank/hinder/lucht/verontreinigde bodem Aantal geruimde hennepplantages
Bron VNG gebiedsscan VNG gebiedsscan
2018 26 28
2019 36 27
2020 29 13
2021 23 9,6
2022 34 12
2023 n.b. 11
VNG gebiedsscan Brandweer ZL Brandweer ZL
52* 3 12
17 5 8
33*** 2 9
30 9 9
37 2 20
26 5 18
Brandweer ZL
0
4**
2
1
3
9*****
Brandweer ZL Brandweer ZL Brandweer ZL
5 29 0
11 22 0
6 21 6
1 13 11
4 4 10
3 20 n.b. ******
RIEC (Hennepmonitor)
1
2
2
3****
3
5
* Overlastmeldingen jeugd voornamelijk door één en dezelfde persoon in de kern Bocholtz en veel meldingen over de overlastgevende groep in de kern Simpelveld, zie hierboven. ** Betreft beknellingen in voertuigen. *** Overlastmeldingen jeugd voornamelijk op één locatie, telkens door dezelfde personen. De Covid-19 pandemie heeft hierbij een rol gespeeld. **** Waarvan eenmaal enkel voorbereidingshandelingen. *****Uit de rapportage is niet te herleiden of het (zwaar)gewonden of een dodelijk ongeval betreft. ****** Geen uitsplitsing gemaakt in rapportage Brandweer ZL naar soorten leefmilieu. Alles valt onder één noemer, met ingang van de Begroting 2025 enkel nog het kengetal “Leefmilieu” opnemen. Het kengetal “Leefmilieu-stank/hinder/lucht/verontreinigde bodem” komt hiermee te vervallen. Niet meer apart meetbaar.
-36-
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting 2022 2023 1.175.177 1.383.288 76.859 5.980 -1.098.318 -1.377.308 159.005 218.540 23.387 7.120 -1.280.710 -1.602.968 0 0 0 0 -1.280.710 -1.602.968
Rekening Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 1.448.404 1.307.708 1.337.948 1.372.648 124.740 18.240 18.330 18.420 -1.323.664 -1.289.468 -1.319.618 -1.354.228 224.287 353.868 353.868 353.868 6.808 7.103 6.964 6.923 -1.554.759 -1.650.439 -1.680.450 -1.715.019 0 0 0 0 0 0 0 0 -1.554.759 -1.650.439 -1.680.450 -1.715.019
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 1.1 cri s i s beheers i ng en bra ndweer pl a a ts el i jke bra ndweerzorg regi ona l e bra ndweer ra mpenbes tri jdi ng 1.2 openba re orde en vei l i ghei d toezi chthouder/BOA bel ei d openba re orde & vei l i ghei d ui tvoeri ng APV & bi jzondere wetten doods s chouw na chtregi s ters Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-2.193 -734.921 -16.758
-31.081 -819.480 -24.318
-24.338 -786.353 -20.057
-33.838 -841.700 -14.418
-33.699 -865.590 -14.418
-33.658 -891.420 -14.418
-161.422 -171.799 -185.629 -4.809 -3.180 -1.280.710
-186.165 -347.019 -185.905 -3.000 -6.000 -1.602.968
-253.905 -265.162 -201.753 -2.331 -859 -1.554.759
-343.318 -207.230 -200.935 -5.000 -4.000 -1.650.439
-341.518 -210.820 -205.405 -5.000 -4.000 -1.680.450
-341.518 -215.340 -209.665 -5.000 -4.000 -1.715.019
MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2023 geen investeringen voorzien. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2023 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kast./kap.’): Omschrijving ▪ Product beleid openbare orde en veiligheid: via Bij12 zijn bijdragen ontvangen voor het opruimen van gedumpt drugsafval.
Voordeel
Totaal
Nadeel
105.648 105.648
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − n.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-37-
0
Jaarstukken 2023
Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Verkeer en vervoer, parkeren en openbaar vervoer.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.
College-agenda Zoals aangegeven bij programma 0 wordt voor wat betreft de College-agenda verwezen naar de op 29 september 2022 aan de raad toegezonden Raadsinformatiebrief inzake de Collegeagenda 2022-2026.
Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2. 3. 4.
Goede bereikbaarheid van Simpelveld voor inwoners en bezoekers; Binnen Simpelveld kan veilig aan het verkeer worden deelgenomen; Goede parkeermogelijkheden in de kernen en nabij recreatiepunten; Toereikend openbaar vervoer in de kernen.
Het spreekt voor zich dat een goede infrastructuur van cruciaal belang is voor de bereikbaarheid van Simpelveld naar en vanuit de omliggende gemeenten, maar ook voor de verbinding tussen de verschillende locaties binnen de gemeente (van toeristische elementen naar kernen en vice versa). Maar ook voor de uitstraling van onze (toeristische) gemeente is een in goede staat verkerende infrastructuur van wezenlijk belang.
BELEIDSINDICATOREN
-38-
Jaarstukken 2023
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator
Bron (*)
Streefwaarde
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad
Tevredenheid onderhoud wegen, straten en pleinen Tevredenheid onderhoud straatverlichting Tevredenheid over parkeergelegenheid
Burgerondz. Parkstad Limburg
62%
51%
51%
56%
50%
62%
Burgerondz. Parkstad Limburg
75%
69%
71%
68%
75%
75%
Burgerondz. Parkstad Limburg
68%
58%
59%
65%
57%
68%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. Medio januari 2024 heeft i.s.m. andere Parkstad-gemeenten het Burgeronderzoek plaatsgevonden, waarvan begin juni 2024 de resultaten bekend worden gemaakt via https://parkstad.incijfers.nl. Het is ons streven om uw raad op de hoogte te brengen van de behaalde resultaten alvorens de publicatie van deze resultaten plaatsvindt op PinC (=Parkstad in Cijfers). De resultaten zullen in de programmabegroting 2025 worden verwerkt.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Wegenbeheerplan 2020-2024 (2020); 4. Mobiliteitsplan 2022-2032 (2022); 5. Beleidsplan openbare verlichting 2024–2027 (2024); 6. Collegebesluit uitbesteding gladheidsbestrijding (2021).
Wat zouden we doen? Prioriteiten Wegverbindingen Duitsland
Doelstellingen Adequate wegverbinding(en) met met name de stad Aken.
Wegbeheer
Professionaliseren wegbeheer zodat voorspelbaarheid en efficiëntie toeneemt.
Activiteiten - Rapportage opstellen inzake grensoverschrijdende wegverbindingen met Duitsland (Aken); - Indien noodzakelijk een voorstel tot verbetering/verbreding van deze wegen (Akerweg en Orsbacherweg) ontwikkelen. - Meer gebruik maken van expertise Gegevenshuis; - Uitvoering geven aan het Meerjaren Uitvoeringsplan Wegen; - Uitvoering geven aan het Meerjaren Uitvoeringsprogramma van de Mobiliteitsagenda.
De onderwerpen uit de college-agenda welke betrekking hebben op verkeer, vervoer en waterstaat maken onderdeel uit van het thans vigerende beleid.
-39-
Jaarstukken 2023
Wat hebben we gedaan? Wegverbindingen Duitsland In de RIB d.d. 21 december 2022 is aan de gemeenteraad gecommuniceerd dat de gemeente Aken weinig belang hecht aan een alternatieve route om de kern Orsbach heen, waarmee een kortere en snelle(re) route vanuit onze gemeente richting Aken kan worden gerealiseerd. Er wordt derhalve geen rapportage opgesteld voor de grensoverschrijdende wegen. Deze activiteit kan van de agenda worden afgevoerd. Wegbeheer De elektronische data van het wegen-, riool- en groenareaal is belegd bij Het Gegevenshuis. Het Gegevenshuis beheert de gegevens. Ten behoeve van het beheer van de statische gegevens en het beheer van de wegen heeft Het Gegevenshuis beheersoftware aangeschaft. De gemeente Simpelveld is inmiddels aangesloten op dit softwarepakket om daarmee betere stuur- en managementinformatie te kunnen genereren. Het Wegenbeheerplan 2020 tot en met 2024 inclusief de middelen voor uitvoering van het bijbehorende Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) is in december 2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Het Meerjaren Uitvoeringsplan 2021 tot en met 2024 is door het college vastgesteld. Een ingenieursbureau is gestart met de planvoorbereiding voor een aantal wegen uit het MUP, waarvan de uitvoering is voorzien in 2024/2025.
Het groot onderhoud wordt integraal opgepakt, hetgeen betekent dat niet alleen de gegevens uit de weginspecties worden meegenomen, maar ook eventuele geconstateerde/bekende wateroverlast, alle maatregelen die moeten worden genomen in het kader van de Kader Richtlijn Water (KRW) én de gegevens afkomstig van de rioolinspectie. Deze integrale aanpak maakt dat het “groot onderhoud” zich heeft ontwikkeld tot diverse “grootschalige projecten” die veel voorbereidingstijd vergen. Daarbij komt dat de ontwikkelingen in het kader van hoogwater eveneens, daar waar mogelijk, geïntegreerd worden in de projecten. De raad heeft in april 2022 het Mobiliteitsplan 2022 tot en met 2025 vastgesteld (met tevens een doorkijk tot 2032). In dit Mobiliteitsplan (waarin onder andere een visie voor de toekomst op mobiliteit is ontwikkeld) zijn ook zaken m.b.t. duurzaamheid opgenomen en wordt er aangehaakt op de “visie op mobiliteit” die momenteel in de Stadsregio Parkstad Limburg wordt opgesteld alsook op de ontwikkelingen van de Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg. Aan dit Mobiliteitsplan is tevens een Meerjaren Uitvoeringsplan gekoppeld dat eveneens is vastgesteld. In 2023 is gestart met de uitvoering van dit Meerjaren Uitvoeringsplan.
KENGETALLEN Weglengte (in km) Voertuigtypen - personenauto’s - bedrijfsvoertuigen - motorfietsen - Voertuigen met bromfietskenteken Aantal lichtmasten Aantal armaturen Stroomverbruik openbare verlichting (in kWh)
Bron 2-jaarlijkse weginspectie
2018 77,5
2019 77,5
2020 77,5
2021 77,5
2022 77,5
2023 77,5
CBS CBS CBS CBS
6.085 1.011 523 623
6.068 995 520 611
6.142 1.008 535 599
6.171 1.028 524 612
6.123 1.035 547 632
n.b. n.b. n.b. n.b.
Spie Spie Vattenfall
2.514 2.514 2.514 2.514 2.683 2.683 2.683 2.683 331.444 254.685 317.087 324.940
2.514 2.543 2.683 2.579 n.b.* 290.367
*Stroomverbruik openbare verlichting is i.v.m. overgaan naar nieuwe energieleverancier niet inzichtelijk. Tot op heden nog steeds geen afrekening 2022 van “oude”’ energieleverancier mogen ontvangen.
-40-
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting 2022 2023 1.023.140 1.101.150 22.772 6.920 -1.000.367 -1.094.230 210.951 231.554 102.921 200.289 -1.314.239 -1.526.073 0 0 28.229 0 -1.286.010 -1.526.073
Rekening Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 1.114.054 972.420 1.067.420 1.055.315 53.087 6.950 6.980 7.020 -1.060.967 -965.470 -1.060.440 -1.048.295 244.044 398.671 398.671 388.791 116.535 161.364 359.812 354.878 -1.421.546 -1.525.505 -1.818.923 -1.791.964 0 0 0 0 0 0 0 0 -1.421.546 -1.525.505 -1.818.923 -1.791.964
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:
Saldo van baten en lasten: 2.1 verkeer en vervoer wegen, s tra ten & pl ei nen verkeers ma a tregel en 2.2 pa rkeren pa rkeergel egenheden 2.5 openba a r vervoer openba a r vervoers bel ei d en -beheer Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-1.187.514 -122.667
-1.373.652 -148.273
-1.293.352 -123.922
-1.328.451 -192.756
-1.601.899 -212.756
-1.596.965 -190.771
-2.732
-2.614
-2.710
-2.674
-2.644
-2.604
-1.326
-1.534
-1.562
-1.624
-1.624
-1.624
-1.314.239
-1.526.073
-1.421.546
-1.525.505
-1.818.923
-1.791.964
MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2023 de volgende investeringen voorzien. 2023 - Rehabilitatie wegen - Uitbreiding Velocity/ Mobiliteitsplan - Haltevoorzieningen op orde/ Mobiliteitsplan - Herinrichting Schilterstraat
600.000 24.340 15.360 1.838.000
Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2023 het volgende: − Rehabilitatie wegen De rehabilitatie van wegen vormt onderdeel van het wegbeheer. In verband met de integrale aanpak van het wegenbeheer, waarbij ook aspecten als wateroverlast, rioolherstel/vervanging, maatregelen inzake de Kader Richtlijn Water (KRW) worden meegenomen, vergt de voorbereiding meer tijd. Als gevolg hiervan zijn de werkzaamheden in 2023 nog niet uitgevoerd. − Uitbreiding Velocity / Mobiliteitsplan In 2023 zijn de voorbereiding getroffen voor de uitbreiding van het e-bike deelsysteem. In 2024 heeft de realisatie daadwerkelijk plaatsgevonden aan het Oranjeplein in de kern Simpelveld. − Haltevoorzieningen op orde / Mobiliteitsplan De voorbereidingen zullen in 2024 worden opgestart. − Herinrichting Schilterstraat De “bouwrijp fase” waarin onder andere de ondergrondse infra wordt gerealiseerd is inmiddels afgerond. De kelders t.b.v. de hemelwaterberging zijn aangelegd. Het terrein is overgedragen aan de bouwkundig aannemer van Krijtland Wonen. Naar verwachting zal de bouw van de woningen omstreeks het 2e kwartaal
-41-
Jaarstukken 2023
2025 afgerond worden, waarna de civiele aannemer zal starten met het woonrijp maken van het plangebied. De uitgaven hebben in het verslagjaar € 307.335 bedragen. Naast het investeringsprogramma 2023 is in het verslagjaar nog een aantal investeringen uitgevoerd c.q. afgerond uit eerdere jaren. Voor dit programma betreft het: − Herinrichting stationsomgeving Simpelveld In 2023 zijn de voorbereidingen voor de herinrichting van het stationsgebied voortgezet. In 2024 is als eerste onderdeel gestart met de realisatie van de parkeerplaats aan de Vroenkuilerweg. De uitgaven hebben in 2023 € 117.427 bedragen. − Aanleg Parkstadroute Het totaal beschikbare krediet voor de aanleg van de Parkstadroute bedraagt € 567.000. In 2023 is € 189.613 geïnvesteerd. In totaliteit is inmiddels € 459.711 voldaan. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2023 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product wegen, straten & pleinen: indien door derden wordt gewerkt in de openbare ruimte, denk bijvoorbeeld aan werkzaamheden aan leidingen onder trottoirs, dan zijn deze derden hiervoor degeneratiekosten verschuldigd aan de gemeente. Deze middelen zijn overigens in een later stadium deels weer nodig voor het verrichten van aanvullende herstelwerkzaamheden.
In 2023 was sprake van een aanzienlijke opbrengst. In het verslagjaar zijn de werkzaamheden voortgezet voor de aanleg van een glasvezelnetwerk door een commerciële partij in Simpelveld. De aan 2023 toe te rekenen gemeentelijke leges en kosten hiervoor, leveren per saldo een voordeel op. Voorgesteld wordt om het voordeel via de resultaatbestemming te reserveren voor nog te verrichten herstelwerkzaamheden. Totaal
Voordeel
Nadeel
41.648
47.071 88.719
0
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan wegen is eind 2020 door uw raad vastgesteld. De actualisatie van het beheerplan openbare verlichting is in 2023 opgestart en in mei 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-42-
Jaarstukken 2023
Programma 3. Economie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsinfrastructuur en economische promotie.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - Voor het Heuvelland zijn we een goede aanvulling en geen concurrent: we werken nauw samen met deze gemeenten en stemmen elkaars aanbod goed af met behoud van eigen identiteit en zelfstandigheid; - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden; - Beide kernen hebben ieder een toeristisch thema: Bocholtz = Romeins en Simpelveld = Stoomtrein. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket; - Mensen met een uitkering of geringe kansen op de reguliere arbeidsmarkt motiveren en begeleiden naar een ZZP-omgeving.
Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten.
College-agenda Zoals aangegeven in Programma 0 wordt voor wat betreft de College-agenda verwezen naar de op 29 september 2022 aan de raad toegezonden Raadsinformatiebrief inzake de Collegeagenda 2022-2026.
Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.
Het versterken van de lokale economische kracht en het versterken van de economische structuur voor kleinschalige-, startende- en innovatieve ondernemers; Samen werken aan een toeristische- en recreatief aantrekkelijke en een ondernemende gemeente, waarbij de (van oudsher) aanwezige kwaliteiten worden benut.
-43-
Jaarstukken 2023
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Functiemenging1 Vestigingen van bedrijven
%
CBS/BAG/ LISA LISA
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2019 2020 2021 2022
Realisatie 2023 SPV NL
29,4
29,7
30,2
30,1
n.b.
n.b.
124,3
124,5
132,6
137,3
n.b.
n.b.
1. de functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal toeristische overnachtingen Bedrijvendynamiek: vestigingen*
BsGW
48.668
56.416
47.283
63.741
Etil, Simpelveld aan het werk
4,3%
2,0%
3,9%
n.b.**
* verhouding aantal oprichtingen/vestigingen van bedrijven t.o.v. aantal opheffingen/vertrokken bedrijven. *** Etil-rapportage ‘Simpelveld aan het Werk …; de gemeentelijke economie in beeld’. De meest recente rapportage dateert van december 2023 en heeft betrekking op de situatie op de peildatum 1 januari 2023 en de ontwikkelingen in 2022.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Nota Lokaal Economisch Beleid gemeente Simpelveld (2015); 4. De menukaart van Simpelveld, toeristisch recreatief uitvoeringsprogramma (2015);
Wat zouden we doen? Prioriteiten Economische structuurversterking
Gebiedsontwikkeling/ versterken toerisme
Doelstellingen Activiteiten Uitvoering geven aan de - Uitwerken actiepunten Nota geformuleerde doelstellingen van de Lokaal Economisch Beleid. in 2015 vastgestelde Nota Lokaal Economisch Beleid. Nader uitvoering geven aan Menukaart van - Uitvoering geven aan actieSimpelveld, toeristisch uitvoeringspunten c.q. thema’s Menukaart programma. van Simpelveld, toeristisch uitvoeringsprogramma.
-44-
Jaarstukken 2023
Wat hebben we gedaan? Economische structuurversterking De uitvoering van de Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM Simpelveld en de aanleg van het landschappelijk deel van het Uitkijkpunt Hulsveld zijn in 2023 verder voorbereid. Uitkijkpunt Huls Het ‘Uitkijkpunt Huls(veld)’ wordt uit kwalitatief landschappelijk- en toeristisch-economisch opgewaardeerd. Uitgangspunt is een uitkijkpunt te realiseren, dat past in de landelijke omgeving, waar jong en oud, bewoners en passanten elkaar kunnen ontmoeten en genieten van het uitzicht, kunnen spelen en spelenderwijs kunnen leren van natuur en cultuurhistorie (het Mergelland, het Romeins verleden en de flora en fauna). De realisatie van de daghorecagelegenheid en de keerwanden op het Uitkijkpunt Hulsveld konden in 2023 nog niet worden opgepakt, aangezien tegen de realisatie van deze voorziening bij de Raad van State beroep is aangetekend. De Raad van State heeft bericht dat zij naar alle waarschijnlijkheid het beroep inzake het noordelijke deel in het 3e/4e kwartaal 2024 in behandeling zal nemen Het technisch ontwerp voor het zuidelijk plangebied van project Uitkijkpunt (Huls)veld is afgerond en wordt aanbesteed in het 2e kwartaal 2024. Naar verwachting kunnen de uitvoeringswerkzaamheden na gunning, in het 3e kwartaal 2024 worden opgestart.
Gebiedsontwikkeling/ versterken toerisme Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving De gebiedsontwikkeling Stationsomgeving is één van de 15 sleutelprojecten binnen IBA Parkstad. Doel is het realiseren van een ruimtelijke- en functionele kwaliteitsimpuls en opwaardering van de Stationsomgeving, zodanig dat dit gebied kan fungeren als een recreatieve hub in een groter toeristisch netwerk dat aantrekkelijk is voor toeristen, recreanten en bewoners. Begin 2022 is de technische uitvoeringsfase (opstellen bestek) opgestart. Recentelijk is met de aanleg van het parkeerterrein aan de Vroenkuilerweg een start gemaakt met de uitvoeringswerkzaamheden van de gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM. In het 2e kwartaal 2024 wordt de technische uitvoeringsfase van de Stationstraat en het westelijk plandeel van het Spoorpark (het gebied vanaf het stationsgebouw tot aan de St. Nicolaasbergweg) aanbesteed. De start van uitvoeringswerkzaamheden is voorzien in het 3e kwartaal 2024. Na gereedkoming van het westelijk plandeel van het Spoorpark gaan gemeente en provincie in overleg over de uitvoering van het oostelijk plandeel van het Spoorpark (het gebied vanaf het stationsgebouw tot aan de loods van de ZLSM aan de Vroenkuilerweg). Land van Kalk In 2023 is verder uitwerking gegeven aan het Meerjarenplan Land van Kalk 2020 - 2030.
Doel is om het Land van Kalk toeristisch-recreatief door te ontwikkelen, zodat meer mensen van het gebied kunnen genieten, de vitaliteit van het gebied wordt versterkt en inwoners er prettig kunnen wonen, werken/ondernemen en leven. Land van Kalk sluit daarmee aan op kernkwaliteiten uit de Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg 2030 (hoogwaardig landschap, sportief en vitaal, Bourgondische levenshouding, internationaal en veelzijdig en rijke historie en eigen cultuur). Voorts is ook in het Ontwikkelprogramma Vrijetijdseconomie Parkstad Limburg 2020-2024 een plek en rol voor het Land van Kalk opgenomen. In 2023 zijn de volgende resultaten geboekt: • 10 nieuwe leden hebben zich aangesloten bij het Land van Kalk, waarvan 2 uit Simpelveld. Het totaal aantal leden van Land van Kalk bedraagt in 2023: 54, waarvan 13 uit de gemeente Simpelveld, 26 uit Voerendaal, 9 uit Gulpen-Wittem en 6 uit Heerlen. • Het aantal personen dat Land van Kalk in 2023 op Facebook respectievelijk Instagram volgt is (ten opzichte van 2022) met 6% respectievelijk 17% gestegen. Het aantal bezoekers van de website van Land van Kalk is met 15.000 stabiel gebleven. • In 2023 heeft het Land van Kalk 1.240 tickets verkocht voor de door haar georganiseerde safari’s en activiteiten. In 2022 verkocht het Land van Kalk 358 tickets. • In 2023 heeft het Land van Kalk van de Stadsregio Parkstad Limburg twee vouchers van
-45-
Jaarstukken 2023
€ 10.000 per stuk ontvangen. Een voor de organisatie van de nieuwe Activiteit ‘Walk on Kalk’ en een voor de productontwikkeling ‘Land van Kalk appelsap en appelcider’. Walk on Kalk is een (unplugged) prikkelarm openluchtconcert van singer-songwriters en muzikanten, vooral bedoeld voor mensen met een niet aangeboren hersenaandoeding. De artiest neemt het publiek mee op een wandeling door het Land Kalk en verzorgt op een aantal bijzondere plekken een miniconcert. Met de introductie van het Land van Kalk appelsap en appelcider zet het land van Kalk een eigen streekproduct in de markt. Met dit product wil het Land van Kalk zich nog beter profileren, haar zichtbaarheid vergroten en bezoekers laten proeven van een volledig lokaal product afkomstig uit dit unieke gebied. Tenslotte zijn in 2023 door het Land van Kalk ook nog de volgende activiteiten georganiseerd: • Updaten van wandelkaarten Kunradersteen - Kalkovenroute; • Mystery Game arrangement in samenwerking met Perron 4 (brasserie Miljoenenlijn); • Deelname Zomerfestival Fair; • Opening Natuurtransferium Bernardushoeve; • Deelname werkgroep en campagne ‘Dit is Parkstad’; • Deelname Design Sprint Via Belgica. Parkstadroute In 2023 is het definitieve traject van de Parkstadroute op het grondgebied van de gemeente Simpelveld bepaald.
Doordat de aanleg van de Parkstadroute als gevolg van de stikstofproblematiek een tijdlang heeft stilgelegen is in 2023 geen start gemaakt met de aanleg van de Parkstad Route in de gemeente Simpelveld. De aanleg van de Parkstad Route in Simpelveld is nu voorzien eind 2024/begin 2025. KENGETALLEN Totaal aantal toeristische overnachtingen Werkgelegenheid
Bron BsGW
2018 43.316
2019 44.205
2020 48.668
2021 56.416
2022 47.283
2023 63.741
E,til
2.227
2.199
2.199
2.233
2.243
2.211*
Idem
516
536
536
557
533
519*
Idem Idem
352 197
351 223
351 223
352 247
351 261
348* 285*
E,til Idem Idem
797 67 144
810 69 152
810 69 152
842 77 158
854 79 164
882* 78* 185*
Idem
89
88
88
93
93
101*
(aantal werkzame personen)
waaronder Gezondheids- en welzijnszorg Detailhandel Zakelijke dienstverlening Aantal vestigingen waaronder Detailhandel Zakelijke dienstverlening Bouwnijverheid
* Bron is jaarlijkse Etil-rapportage ‘Simpelveld aan het Werk …; de gemeentelijke economie in beeld’. De meest recente rapportage dateert van december 2023 en heeft betrekking op de situatie op de peildatum 1 januari 2023 en de ontwikkelingen in 2022.
-46-
Jaarstukken 2023
Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting 2022 2023 166.375 169.570 73.785 61.660 -92.590 -107.910 84.893 87.349 0 0 -177.483 -195.259 0 0 0 0 -177.483 -195.259
Rekening Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 175.577 164.610 168.930 169.620 97.355 63.670 63.720 64.670 -78.222 -100.940 -105.210 -104.950 91.566 94.786 94.786 94.786 0 0 0 0 -169.788 -195.726 -199.996 -199.736 0 0 0 0 0 0 0 0 -169.788 -195.726 -199.996 -199.736
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 3.1 economi s che ontwi kkel i ng weekma rkten a dvi s eri ng economi s che ontwi kkel i ngen 3.2 fys i eke bedri jfs i nfra s tructuur bedri jfs terrei nen 3.4 economi s che promoti e toeri s me vol ks fees ten, kermi s s en & evenementen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-473 -32.741
-10.131 -38.050
-10.013 -42.770
-11.533 -40.573
-11.483 -40.743
-11.443 -40.913
-1.620
-1.620
-1.074
-1.650
-1.680
-1.720
-103.142 -39.507 -177.483
-108.735 -36.723 -195.259
-58.476 -57.455 -169.788
-90.529 -51.441 -195.726
-94.649 -51.441 -199.996
-94.219 -51.441 -199.736
MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN Geen. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2023 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product toeristenbelasting: de opbrengst toeristenbelasting is hoger dan geraamd. Zie ook de paragraaf lokale heffingen. Totaal
Voordeel
Nadeel
35.440 35.440
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − n.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-47-
0
Jaarstukken 2023
Programma 4. Onderwijs Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingenzaken.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten:
Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in Programma 0 wordt voor wat betreft de College-agenda verwezen naar de op 29 september 2022 aan de raad toegezonden Raadsinformatiebrief inzake de Collegeagenda 2022-2026.
Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.
Sluitende regionale aanpak ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten en een regionale samenwerking ter zake de uitvoering en handhaving van de Leerplichtwet. Het verbinden van de gemeentelijke toegang tot geïndiceerde jeugdhulp, preventief gemeentelijk beleid en passend onderwijs.
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd:
-48-
Jaarstukken 2023
Indicator
Eenheid
Bron
Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO)
Per 1.000 leerlingen Per 1.000 leerlingen %
DUO/ Ingrado DUO/ Ingrado DUO/ Ingrado
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Schooljr. Schooljr. Schooljr. Schooljr. Schooljr. ‘17/’18 ‘18/’19 ‘19/’20 ’20/’21 ‘21/’22
Realisatie Schooljr. ’22/’23 (**) SPV NL
0
0
0
0
0
0
n.b.
20
29
44
93
107
108
n.b.
1,5
0,9
0,2 VO / 2,5 VMBO
1,96*
1,09
1,41
2,38
VO:0,66 MBO:4,83
VO:0 MBO:4,35
* Betreft voorlopige cijfers, hier zal nog een correctie op plaatsvinden. ** Betreft voorlopige cijfers. In het 2e kwartaal van 2025 zijn de definitieve cijfers over schooljaar 2022/2023 pas beschikbaar.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron (*)
Streefwaarde
Tevredenheid basisonderwijs
Burgerondz. Parkstad Limburg
89%
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 Parkstad 76%
88%
90%
89%
89%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. Medio januari 2024 heeft i.s.m. andere Parkstad-gemeenten het Burgeronderzoek plaatsgevonden, waarvan begin juni 2024 de resultaten bekend worden gemaakt via https://parkstad.incijfers.nl. Het is ons streven om uw raad op de hoogte te brengen van de behaalde resultaten alvorens de publicatie van deze resultaten plaatsvindt op PinC (=Parkstad in Cijfers). De resultaten zullen in de programmabegroting 2025 worden verwerkt.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 (2024); 4. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019-2022 (2019); 5. Bestuursovereenkomst 2016 inzake regionale samenwerking uitvoering en handhaving leerplichtwet en wet- en regelgeving in het kader van Voortijdig Schoolverlaten (2016); 6. Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Simpelveld (2023).
Wat zouden we doen? Prioriteiten Verbinden onderwijs en zorg (i.h.k.v. passend onderwijs)
Doelstellingen Het opvoedkundig klimaat versterken door verbinding te leggen tussen onderwijs en zorg.
Activiteiten - Regionale aanpak van voortijdig schoolverlaters steunen; - Regionale aanpak voorkomen en bestrijden laaggeletterdheid steunen; Onderwijsachterstandenbeleid Ontwikkeling stimuleren en onderwijs- - Onderwijsachterstandenbeleid kansen vergroten van kinderen met implementeren, borgen en een onderwijsachterstand. doorontwikkelen. Leerlingenvervoer Zuid-Limburg Goed functionerend leerlingenvervoer - Samenwerking binnen G16 en actuele regelgeving. omtrent leerlingenvervoer ZuidLimburg.
-49-
Jaarstukken 2023
Wat hebben we gedaan? Verbinden onderwijs en zorg Regionale aanpak van voortijdig schoolverlaters steunen In het kader van passend onderwijs is er meer aandacht voor thuiszitters en voortijdig schoolverlaters. Bureau Voortijdig Schoolverlaten (VSV) voert voor de Parkstadgemeenten de Leerplichtwet uit en de taken die moeten leiden tot het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Het terugdringen van schooluitval is afgelopen jaar volop landelijk in de aandacht geweest. De schooluitval is landelijk, mede door de Covid-pandemie, verder opgelopen. Leerplichtambtenaren en RMC-trajectbegeleiders hebben geholpen leerlingen in beeld te houden. Acties die bureau VSV in 2022-2023 heeft uitgevoerd zijn o.a. voordeurbezoeken, BAS-gesprekken (Bewust Aanwezig op School), huisbezoeken en knooppuntgesprekken. Al deze acties hebben als doel verbinding te leggen tussen de gezinnen en de scholen. Zo werd steeds per situatie samen met het gezin en school bekeken wat nodig was om een kind of jongere onderwijs te kunnen laten volgen. Daarnaast kiest Bureau VSV voor tal van andere interventies die preventief bijdragen aan het welzijn van onze jeugdigen in Parkstad zoals Handle with Care. Handle With Care is erop gericht dat een kind dat thuis een ingrijpend geweldsincident meemaakt zo spoedig mogelijk steun krijgt op school, met als doel schade te kunnen beperken of een trauma te voorkomen.
Met steun vanuit de dagelijkse leefomgeving neemt de kans op gezondheidsschade af en komen deze kinderen op school beter aan leren en ontwikkelen toe. Regionale aanpak voorkomen en bestrijden laaggeletterdheid steunen In Parkstad wordt via het bondgenootschap Geletterdheid Parkstad samengewerkt om laaggeletterdheid onder de bevolking terug te dringen. Het bondgenootschap, waarvan wij deel uitmaken, is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, bibliotheken, maatschappelijke organisaties, scholen en bedrijven. We starten in 2024 met een maatwerktraject Integrale Aanpak Sociaal Domein, begeleid door Stichting Lezen en Schrijven. Hierbij is het doel om ons huidige aanbod volledig in kaart te brengen en hierin de samenwerking tussen de verschillende beleidsterreinen op dit vlak te verbeteren. Onderwijsachterstandenbeleid Gemeenten krijgen financiële middelen van het rijk om goed onderwijsachterstandenbeleid te voeren. In 2018 heeft het kabinet bekend gemaakt een nieuwe verdeelsystematiek te gaan hanteren van de onderwijsachterstandsmiddelen. De nieuwe systematiek is gunstig voor onze gemeente. Vanaf 1 januari 2019 ontvangt de gemeente Simpelveld deze middelen. Consequentie daarvan is onder meer het hebben en uitvoeren van beleid op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie (VVE).
VVE is onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid en heeft als doel peuters met een mogelijke (taal)achterstand, ook wel ‘doelgroepkinderen’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en ervoor te zorgen dat kleuters met zo min mogelijk achterstand naar school kunnen. De gemeente is verantwoordelijk voor de voorschoolse educatie. Het onderwijs is verantwoordelijk voor de vroegschoolse educatie in groepen 1 en 2. In 2022 is het onderwijsachterstandenbeleid vastgesteld door de gemeenteraad en in 2023 is getracht dit beleid zo goed mogelijk te borgen. Er vinden verschillende overleggen plaats met de partners en indien nodig worden ook andere partijen hierbij betrokken, denk aan Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Naar aanleiding van signalen uit de opvang en de JGZ heeft er ook logopedische screening plaatsgevonden. Dit bleek erg noodzakelijk te zijn. In 2023 was er meer aandacht voor de opleiding van vakkrachten voor de peuteropvang en werd het gesprek aangegaan met de opleidingsinstituten over het aantrekkelijk maken van het beroep en het aanbieden van een kwalitatief hoogwaardige opleiding voor pedagogisch medewerkers. De kwaliteitsinspecties bij peuteropvang en kinderopvang zijn helemaal volgens planning uitgevoerd.
Leerlingenvervoer Zuid-Limburg Samenwerking binnen G16 omtrent leerlingenvervoer Zuid-Limburg In 2020 hebben alle gemeenten in Zuid-Limburg het leerlingenvervoer gezamenlijk aanbesteed. De gemeente Simpelveld heeft de lopende vervoersovereenkomst uitgediend tot en met 31 juli 2021 en is per 1 augustus 2021 ingestroomd in het leerlingenvervoer Zuid-Limburg. Het betreft overigens dezelfde vervoerder. In deze nieuwe aanbesteding wordt het vervoer van alle 16 gemeenten in Zuid-Limburg gecombineerd tot zo efficiënt mogelijke routes. De samenwerking hieromtrent loopt via een contractmanager en de Zuid-Limburgse gemeenten.
-50-
Jaarstukken 2023
Het afgelopen jaar is de druk op het taxivervoer flink toegenomen. Dit is een landelijke tendens. Om de druk te verminderen proberen we het openbaar vervoer te stimuleren in plaats van aangepast vervoer middels de ‘Voor Elkaar Pas’. De ‘Voor Elkaar Pas’ helpt leerlingen in het speciaal onderwijs om zelfstandig te reizen. Daarnaast is er ook meer afstemming tussen de Parkstadgemeenten (overleg leerlingenvervoer consulenten Parkstad). Herziening van de verordening leerlingenvervoer Door de ontwikkelingen rond het passend onderwijs is de verordening leerlingenvervoer aangepast. De verordening is in het 1e kwartaal 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Gezonde basisschool van de Toekomst Sinds 2020 zijn de scholen in samenwerking met onze gemeente bezig om een Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) in al haar facetten vorm te geven. In 2021 is er gestart als beweegschool, wat sinds het begin een succes is gebleken. Dit blijkt ook uit het aantal kinderen dat meedoet: sinds de start is het aantal deelnemers alleen maar gestegen. In mei 2023 zijn beide scholen begonnen met het dagelijks aanbieden van een gezond tussendoortje, in de vorm van groente en fruit. De scholen hebben een omslag gemaakt: van leerschool naar leefschool.
Hierbij wordt gedacht aan dagelijks gezonde voeding, beweging, cultureel aanbod (in samenwerking met lokale verenigingen) en kansengelijkheid voor iedere jongere van gemeente Simpelveld. Voor schooljaar 2023-2024 is afgesproken dat er wordt doorgegaan met de huidige aanpak: beweegpauzes en een dagelijks gezond tussendoortje. Het lukt de scholen niet, vanwege het tekort aan vrijwilligers én PM’ers, om de lunches te verzorgen voor de leerlingen. Zie ook programma 7, Volksgezondheid en milieu. KENGETALLEN Leerlingenvervoer - gemiddeld aantal leerlingen - gemiddeld aantal vervoersdagen per maand - gemiddeld aantal ritten per maand - gemiddeld aantal ritten per dag
Bron
2018
2019
2020*
2021
2022
2023
Gemeente Gemeente
62 17
70 17
64 15
66 17
69 16
70 16
Gemeente
483
509
475
582
480
507
Gemeente
29
31
33
34
28
31
* Omdat in april 2020 geen vervoer mogelijk was hebben de cijfers 2020 betrekking op 11 maanden.
Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting 2022 2023 562.397 775.850 152.351 115.000 -410.046 -660.850 24.130 27.909 184.338 161.064 -618.514 -849.823 0 0 0 0 -618.514 -849.823
-51-
Rekening Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 669.581 790.000 832.000 843.280 152.149 115.000 115.000 115.000 -517.432 -675.000 -717.000 -728.280 39.744 51.920 51.920 51.920 132.164 162.471 153.356 151.752 -689.341 -889.391 -922.276 -931.952 0 0 0 0 0 0 0 0 -689.341 -889.391 -922.276 -931.952
Jaarstukken 2023
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Saldo van baten en lasten: 4.2 onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js
-104.200 -214.874
-256.512 -196.667
-190.769 -158.952
-275.140 -198.160
-275.140 -189.045
-275.140 -187.441
4.3 onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken l eerpl i cht en l eerl i ngen a dmi ni s tra ti e
-54.380
-54.881
-56.900
-58.094
-58.754
-59.584
l eerl i ngenvervoer voor- en vroegs chool s e educa ti e Gerealiseerd / geraamd resultaat
-217.182 -27.879 -618.514
-277.566 -64.197 -849.823
-237.982 -44.737 -689.341
-258.524 -99.473 -889.391
-297.824 -101.513 -922.276
-306.204 -103.583 -931.952
MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2023 geen investeringen voorzien. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2023 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving ▪ Product bijzonder basisonderwijs: de beide basisscholen doorlopen een ontwikkelpad om te komen tot een volwaardige gezonde basisschool. Het einddoel is nog niet bereikt. Hierdoor is het beschikbare budget nog niet volledig ingezet. Tevens heeft de, voor de gemeente gunstige, afrekening over het voorgaande schooljaar plaatsgevonden. ▪ Product leerlingenvervoer: de kosten voor het leerlingenvervoer zijn lager dan de raming. Onder andere als gevolg van de betere bezetting van de taxi’s door de regionale aanpak. Totaal
Voordeel
Nadeel
86.812
33.117 119.929
0
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Beheerplan onderhoud gebouwen: beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. De actualisatie van het beheerplan voor gebouwen is in 2023 afgerond en door het college vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-52-
Jaarstukken 2023
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie.
Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - We streven naar behoud van historische panden; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in Programma 0 wordt voor wat betreft de College-agenda verwezen naar de op 29 september 2022 aan de raad toegezonden Raadsinformatiebrief inzake de Collegeagenda 2022-2026.
Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.
Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.
-53-
Jaarstukken 2023
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Nietsporters
%
Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)
Realisatie 2012
Realisatie 2016
Realisatie 2020
48,5%
55,5%
56,2%
De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats.
Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron (**)
Heeft op cultuuraanbod weinig te bieden*
Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstv erl.) Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg
12%
27%
22%
26%
n.b.***
51%
12%
81%
81%
83%
92%
81%
n.b.****
81%
52%
47%
41%
42%
48%
n.b.****
52%
Burgerondz. Parkstad Limburg
54%
40%
38%
44%
52%
n.b.****
54%
Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen
Streef- Realisatie waarde 2015
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2017 2019 2021 2023 Parkstad
* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden. **** Medio januari 2024 heeft i.s.m. andere Parkstad-gemeenten het Burgeronderzoek plaatsgevonden, waarvan begin juni 2024 de resultaten bekend worden gemaakt via https://parkstad.incijfers.nl. Het is ons streven om uw raad op de hoogte te brengen van de behaalde resultaten alvorens de publicatie van deze resultaten plaatsvindt op PinC (=Parkstad in Cijfers). De resultaten zullen in de programmabegroting 2025 worden verwerkt.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017); 6. Groenstructuurplan (2022); 7. Culturele agenda gemeente Simpelveld (2018); 8. Sportakkoord II (2023); 9. Herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld (2023); 10. Plan van Aanpak GALA 2024-2026 gemeente Simpelveld (2023).
-54-
Jaarstukken 2023
Wat zouden we doen? Prioriteiten Sport en cultuur
Doelstellingen Adequaat sport- en cultuurbeleid op maat van onze gemeente.
Voorzieningen openbare ruimte
Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte gericht op het stimuleren van ‘bewegen’. Behoud cultureel erfgoed
Cultureel erfgoed
Activiteiten - Uitvoering geven aan de culturele agenda en actualiseren van de Nota Sport (regeling combinatiefuncties en samenwerkingsovereenkomsten met partners zijn reeds verlengd t/m augustus 2025). - Gefaseerde realisatie van voorzieningen in de openbare ruimte. - Verkenning mogelijkheden tot behoud cultureel erfgoed.
Wat hebben we gedaan? Sport en cultuur Naar aanleiding van het raadsbesluit inzake de vervanging en renovatie voetbalvelden (juni 2023) is in het najaar 2023 een adviesbureau geselecteerd om de technische voorbereiding ter hand te nemen. Mede uit eigen onderzoek en in overleg met de gemeente en voetbalverenigingen, heeft het adviesbureau een ombouwen renovatieadvies met een gespecificeerde kostenraming opgesteld. Dit plan van aanpak is getoetst aan de kaders van het raadsbesluit en de strekking van het amendement van 22 juni 2023. Deze toets is vergezeld van een ambtelijk advies, eind februari 2024 in het college behandeld. Op basis van besluitvorming is het definitieve bestek opgesteld en de aanbesteding opgestart. Het resultaat van de aanbesteding is bekend en noodzaakt tot nadere besluitvorming in de gemeenteraad op 3 juli as. De betrokken voetbalverenigingen zijn geïnformeerd. De herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld is vóór de zomer 2023 afgerond. Deze herijking heeft een extra hoofdstuk toegevoegd aan het Sportakkoord II en ingespeeld op de vernieuwde voorwaarden die vanuit de SPUK/GALA werden gesteld. Het plan van aanpak GALA 2024-2026 gemeente Simpelveld is in september 2023 afgerond en voorgelegd aan de VNG. Medio oktober 2023 is dit plan van aanpak door de VNG akkoord bevonden.
De actiepunten uit de Culturele Agenda zijn ook in 2023 opgevolgd en uitgevoerd. Voor 2024 staat een herijking van de Culturele Agenda op de planning. Voorzieningen openbare ruimte De voorzieningen in de openbare ruimte (ruim 50 speeltoestellen, verschillende trapveldjes en een skatevoorziening) zijn gekeurd en waar nodig is onderhoud gepleegd. Voor 2024 wordt een nieuw onderhoudsprogramma opgesteld. De realisatie van de beweegroute is in 2023 nog niet afgerond. Het burgerinitiatief probeert deze zo snel mogelijk te realiseren. Opening staat in ieder geval gepland in 2024. Cultureel erfgoed In 2023 is een planning opgesteld en een begin gemaakt met het opstellen van een nota Cultureel Erfgoed Gemeente Simpelveld (incl. Kerkenvisie). Vanwege ziekte van de externe adviseur (opsteller van de nota) zal de nota in 2024 verder opgesteld worden en naar verwachting eind 2024 aan de raad ter vaststelling worden aangeboden.
-55-
Jaarstukken 2023
KENGETALLEN Bron Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bocholtz - aantal leden servicepunt Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Simpelveld Aantal leden sport - binnensport - buitensport Aantal jeugdleden (< 13 jaar) sport - binnensport - buitensport Aantal speellocaties Aantal speeltoestellen
2018
2019
2020
2021*
2022
2023
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.
646
578
527
511
528
498
645
625
586
524
500
486
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.
16.518
14.635
8.212
6.689
11.968
12.185
14.365
13.677
7.961
4.818
11.676
11.065
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o. Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente
11.677
12.208
11.365
11.320
11.968
11.010
6.712
7.460
7.181
7.407
7.352
7.557
3.010 1.018 1.992 461
2.930 990 1.940 434
2.912 1.031 1.881 442
2.913 1.016 1.897 429
2.437 1.000 1.437 707**
2.316 959 1.357 708
Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente
203 258 12 42
188 246 12 42
197 245 11 50
183 246 12 54
276** 431** 12 53
306 402 12 53
* In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest. ** Vanaf 2022 wordt er in de deelsubsidieverordening stimuleringssubsidie Sport 2022 geen onderscheid meer gemaakt tussen jeugdleden <13 en jeugdleden >13 jaar (tot 19 jaar).
Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN
La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting 2022 2023 1.573.076 1.780.295 194.770 151.670 -1.378.305 -1.628.625 190.767 191.327 103.086 60.050 -1.672.159 -1.880.002 3.920 3.920 39.248 0 -1.636.831 -1.883.922
-56-
Rekening Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 1.794.005 1.793.400 1.851.170 1.861.730 207.717 151.670 151.670 151.670 -1.586.289 -1.641.730 -1.699.500 -1.710.060 205.325 331.659 331.659 331.659 49.349 60.044 56.484 55.768 -1.840.962 -2.033.433 -2.087.643 -2.097.487 3.920 3.920 3.920 3.920 0 50.000 0 0 -1.844.882 -1.987.353 -2.091.563 -2.101.407