7 24-36 Bijlage 3 Voorlopige jaarrekening 2023 RUD Zuid-Limburg_181555

Zuid Limburg

Het algemeen bestuur van de RUD Zuid-Limburg

Ons kenmerk DOC-00629860 Maastricht Uw kenmerk Verzonden Bijfage(n) 1 Contactpersoon H. Frins Telefoon 06 55 41 89 12 E-mail hma.frins@rudzl.nl Onderwerp Voorlopige jaarrekening 2023 RUD Zuid-Limburg

27 maart 2024

2 7 MAART 2024

Geacht bestuur, Bijgevoegd treft u de voorlopige jaarrekening 2023, inclusief jaarverslag van de RUD Zuid-Limburg aan. Deze jaarstukken bevatten de inhoudelijke en financiële verantwoording over het jaar 2023. Uw bestuur stelt de jaarrekening 2023 vast. Hiervoor is de vergadering van 4 juli 2024 gepland. De vooraf afgesproken prestatie-indicatoren over tijdigheid en kwaliteit van onze producten zijn gehaald, met uitzondering van het aantal afgesproken milieucontroles. Bij de milieucontroles is 90% van de planning gerealiseerd. In onze inhoudelijke verantwoording, het jaarverslag, kunt u de uitgevoerde aantallen werkzaamheden in 2023 vinden. Ter illustratie melden wij u al enkele voor zich sprekende cijfers. In 2023 zijn er 452 beschikkingen op aanvraag verleend. Allemaal binnen de geldende dan wel overeengekomen beslistermijn. Hieronder vallen omgevingsvergunningen, ontheffingen, taakstellende voorschriften en vuurwerkvergunningen. In vergelijking met het voorgaande jaar zijn het aantal afgeronde omgevingsvergunning zaken afgenomen van 262 vergunning zaken in 2022, naar 255 vergunning zaken in 2023. Het aantal ontheffingen is afgenomen van 49 ontheffingen in 2022, naar 30 ontheffingen in 2023. Het aantal taakstellende voorschriften is toegenomen van 107 in 2022, naar 147 in 2023.

Tot slot is het aantal vuurwerkvergunningen (ontbrandingstoestemmingen) afgenomen van 27 in 2022, naar 20 vergunningen in 2023. Dat zal te maken hebben met de post-coronapiek in 2022. Het aantal lopende bezwaar- en beroepszaken ligt in 2023 in lijn met het voorgaande jaar, van 38 zaken in 2022, naar 37 zaken in 2023.

Postadres: RUD Zuid-Limburg Postbus 5700 6202 MA Maastricht

+31 43 389 73 30 www.rudzuidlimburg.nl info@rudzl.nl IBAN: NL53BNGH0285159127

Wij verwerken persoonsgegevens. Voor meer informatie zie www.rudzuidlimburg.nl/privacy+en+proclaimer.

2

Voor het planmatig toezicht (milieu en Brzo) zijn er in het verslagjaar 843 controles uitgevoerd, onder te verdelen in: • 35 planmatige Brzo-inspecties en een extra onaangekondigde inspectie • 807 planmatige milieu/Wabo-inspecties bij inrichtingen (RIE-4, RIE-overig, Type C, Type B, basis­ en niet-basistaakinrichtingen). De regulier (planmatig) uitgevoerde (milieu)controles resulteerden in 240 hercontroles. Dit komt neer op circa 30% van het totaal aantal regulier geplande controles. Naast regulier geplande controles zijn ook controles uitgevoerd die niet vooraf zijn in te plannen. In 2023 zijn in totaal 215 ad-hoc controles uitgevoerd. Het betreft hier controles naar aanleiding van klachten, meldingen ongewone voorvallen, controles n.a.v. bestuursrechtelijke handhavingsprocedures (dwangsomcontroles, controles n.a.v. handhavingsverzoek), controles naar aanleiding van vuurwerkevenementen en overige ad-hoc situaties. De Omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg behandelt alle klachten en meldingen ongewone voorvallen van bedrijven die door het bevoegd gezag zijn ingebracht. De meldingen hiervan kunnen zowel administratief als fysiek worden afgehandeld door middel van controles ter plekke. In het verslagjaar zijn circa 1.244 klachten ontvangen en geregistreerd. Daarnaast zijn 131 incidentmeldingen (meldingen ongewone voorvallen) ontvangen.

Er zijn in 2023 82 bestuursrechtelijke handhavingstrajecten gestart en we hebben 28 verzoeken om handhaving in behandeling genomen. Onze juristen hebben in totaal 220 juridische ‘producten’ gerealiseerd: voeren bezwaar- en beroepsprocedures, behandeling zienswijzen, behandelen handhavingszaken e.d. In 2023 zijn in totaal 1125 verzoeken voor specialistische milieuadvisering behandeld (2022:1195)en meer dan 95% van deze verzoeken zijn ook tijdig afgehandeld. Het merendeel daarvan (508 situaties) betrof het milieuaspect bodem. Daarnaast waren er 116 verzoeken gerelateerd aan de beoordeling en advisering over integrale en dus meerdere milieuaspecten als gevolg van bepaalde mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Onze bodemspecialisten hebben daarnaast 2034 (2022: 2508) bodemgerelateerde zaken behandeld. Onze asbestteam heeft 3050 (asbest)sloopmeldingen (2022: 2702) behandeld, waarbij in circa 10% van de gevallen (282) ook een fysieke controle is uitgevoerd. De controle van de voorlopige jaarrekening is nagenoeg afgerond en bevindingen van de accountant zijn verwerkt. De jaarrekening laat een positief resultaat zien van € 785.606. Het resultaat komt voort uit een aantal meevallers aan de opbrengstenkant. Er is voor ca. € 408.000 aan extra opdrachten uitgevoerd, waartegenover € 285.000 aan extra personeelskosten is gemaakt. Daarnaast is er € 89.000 aan rente-inkomsten genoten.

Ook is erop enkele kostensoorten minder uitgegeven. Het betreft incidentele meevallers. In de vergadering van uw bestuur van 4 juli zal de jaarrekening worden vastgesteld. We zullen u dan voorstellen om het weerstandsvermogen op het gewenste niveau van 1 te krijgen door toevoeging van € 180.000. Ook zullen wij u voorstellen om de bestemmingsreserve BOA te laten vrijvallen. In het resultaatverdelingsvoorstel is tevens opgenomen een bestemmingsreserve ten behoeve van de financiering van de begrotingswijziging 2024 waardoor de nieuwe bodemtaken in Postadres: RUD Zuid-Limburg Postbus 5700 6202 MA Maastricht

+31 43 389 73 30 www.rudzuidlimburg.nl info@rudzl.nl IBAN: NL53BNGH0285159127

Wij verwerken persoonsgegevens. Voor meer informatie zie www.rudzuidlimburg.nl/privacy-en-proclaimer.

3

2024 “een zachte landing kennen”. En een bestemmingsreserve “Nieuwe basistaken” in 2024. Na verwerking van de vrijval van de genoemde bestemmingsreserve en de vorming van deze reserves en de gewenste verhoging van het weerstandsvermogen resteert er een uit te keren bedrag aan de deelnemers van €38.020,- naar rato van ieders afname (= omzet) in het jaar 2023. In dezelfde juli-vergadering zullen wij u ook de ontwerpbegroting 2025, meerjarenraming 2026 - 2028 voorleggen en de begrotingswijziging 2024. De begrotingswijziging komt voort uit de in het AB reeds aangekondigde wijziging die noodzakelijk is vanuit het ingroeimodel bodemtaken, daarnaast een kleine correctie voor de nieuwe arbeidsvoorwaarden. Dit voorleggen geschiedt na de periode van het indienen van mogelijke zienswijzen door raden en provinciale staten en de reactie vanuit ons bestuur op deze zienswijzen. In dezelfde juli-vergadering zullen wij u ook de ontwerpbegroting 2025, meerjarenraming 2026 - 2028 voorleggen. Dit na de periode van het indienen van mogelijke zienswijzen door raden en provinciale staten en de reactie vanuit ons bestuur op deze zienswijzen.

Met vriendelijke groet, Het dagelijks bestuur van de RUD Zuid-Limburg, De secretaris,

De voorzitter,

L.M. Kobes

D.M.M. Hendrix

Postadres: RUD Zuid-Limburg Postbus 5700 6202 MA Maastricht

+31 43 389 73 30 www.rudzuidlimburg.nl info@rudzl.nl IBAN: NL53BNGH0285159127

Wij verwerken persoonsgegevens. Voor meer informatie zie www.rudzuidlimburg.nl/privacy-en-proclaimer.

Jaarstukken 2023

pUP ■ mZw/WLimburg o

Omgevingsdienst

Inhoud 1.

Aanbieding

3

2. 2.1. 2.2. 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7. 2.2.8. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7. 2.7.1. 2.7.2. 2.7.3. 2.7.4. 2.7.5. 2.7.6.

Jaarverslag 4 Inleiding............................................................................................................................... 4 Ontwikkelingen 2023...................................................................................................................... 4 Meerjarige koers.............................................................................. 4 Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel.................................................................... 7 Visitatie.............................................................................................................................................7 Personeel.........................................................................................................................................8 De Omgevingswet....................................................................................................................... 11 Wet open overheid........................................................................................................................12 Wet gemeenschappelijke regelingen.......................................................................................... 13 Klachtenbehandeling....................................................................................................................

14 Kerncijfers uitvoering VTH-taken 2023....................................................................................... 16 Vergunningen................................................................................................................................ 16 Toezicht en Handhaving.............................................................................................................. 20 Specialistische advies- en toezichtswerkzaamheden................................................................28 Paragrafen....... .■........................................................................................................................... 35 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................. 35 Overzicht baten en lasten per taakveld....................................................................................... 36 Financiering................................................................................................................................... 36 Bedrijfsvoering...............................................................................................................................

37 Verbonden partijen........................................................................................................................37 Overhead........................................................................................................................................38

3. 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. 3.8. 3.9. 3.10. 3.11. 3.12.

Jaarrekening 39 Balans per 31 december 2023....................................................................................................... 39 Toelichting op de balans.............................................................................................................. 40 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen............................................................. 41 Overzicht Baten en Lasten 2023................................ 42 Toelichting op de baten en lasten 2023...................................................................................... 43 Gegevens 2023 in het kader van WNT....................................................................................... 47 Voorstel tot resultaatbestemming en resultaatverdeling........................................................... 50 Geactualiseerde risico-inventarisatie.......................................................................................... 51 Rechtmatigheidsverantwoording................................................................................................. 54 SISA SPUK IBP en SPUK energie..............................................................................................

55 Lijst met afkortingen.......................................................................................................................56 Controleverklaring.........................................................................................................................57

2

1. Aanbieding In deze jaarstukken 2023 nemen wij u mee langs de belangrijkste trends, ontwikkelingen en resultaten. Onze jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus en bestaan uit: 1. Het jaarverslag 2023, bestaande uit de verantwoording en de paragrafen. 2. De jaarrekening 2023, bestaande uit de balans, het overzicht van baten en lasten over het boekjaar en de toelichtingen. Dit is de financiële verantwoording opgesteld volgens het daarvoor geldende wettelijk kader. Bij de aanbieding van deze jaarrekening vindt u ook de controleverklaring van de accountant en een rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur.

Financieel resultaat 2023 De jaarrekening laat een positief resultaat zien. Het voordelig saldo voor bestemming bedraagt € 785.606. Toelichting op het resultaat 2023 De jaarrekening 2023 laat een resultaat zien van € 785.606 vóór aanwending van reserves. Het voorstel is om de bestemmingsreserve BOA-pilot in te zetten ter dekking van in dit kader gemaakte kosten. Het pilotproject waarvoor deze reserve is gevormd is in 2023 geëindigd. Analyse van het resultaat laat zien dat de kosten van salarissen, inhuur en personeel derden tezamen boven begrotingsniveau liggen. Hier is sprake van een overschrijding met ca. € 60.000 (0,5%). In totaal blijven de kosten licht onder begrotingsniveau ca. € 160.000 (1%). Aan de opbrengstenkant is sprake van meer omzet zowel op het vlak van de werkprogramma’s namelijk ca. € 380.000 (2,5%) als op het vlak van overige (lees incidentele/projectmatige) inkomsten. Extra inkomsten op deze post bedroegen ca. € 250.000, hierin is begrepen een post van € 89.000 aan rente-inkomsten. Bestemming resultaat Het resultaat zal worden bestemd conform het bepaalde in artikel 29 van onze Gemeenschappelijke Regeling. (N B. Na wijziging van de tekst van de gemeenschappelijke regeling naar gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Limburg artikel 30). Hierbij kan het algemeen bestuur besluiten het resultaat toe te voegen aan een reserve of uit te keren.

Na aanwending van de bestemmingsreserves is het te bestemmen resultaat € 818.106. Uit de uitgevoerde risico-inventarisatie1 blijkt een gewenste verhoging van het weerstandsvermogen met € 355.000. Het voorstel is de algemene reserve aan te vullen tot het niveau dat vanuit de risicoinventarisatie noodzakelijk wordt geacht. Aangezien er € 175.000 in de begroting is opgenomen voor onvoorzien kan er volstaan worden met een aanvulling van de reserves van € 180.000. De reserves komen daarmee op een niveau van 3,9% van de begroting 2025.

Zie § 3.8 3

2.

Jaarverslag

2.1.

Inleiding

Het jaar 2023 heeft zich gekenmerkt door de voorbereiding op de Omgevingswet, de overgang naar onze nieuwe Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH)-applicatie Rx.Mission, acties rondom de landelijk ingezette versterking van het VTH-stelsel en de bestuurlijke discussie over de koers van onze organisatie, en een zeer stevige inzet op de werving van personeel. We kijken terug op wederom een druk jaar. De vele verschillende thema’s die verbonden zijn aan een veilige, schone en duurzame leefomgeving, staan hoog op de politiek-bestuurlijke agenda, zowel landelijk als regionaal. In sommige gevallen is er een spanningsveld tussen ambities van onze deelnemers en de praktische realisering, vaker beïnvloed door de beschikbare financiële middelen. Het is onze rol om tijdig aan te geven wat wel en niet mogelijk is in de opgedragen uitvoering of bij voorgestane projecten. Het basistakenpakket voor omgevingsdiensten is bij de totstandkoming ervan, hoog over, afgekaderd met milieutaken met in potentie de grootste gevolgen voor de leefomgeving. Het afgelopen jaar zagen we dat het basistakenpakket werd uitgebreid met het volledige toezicht op de energiebesparingsplicht bij bedrijven en instellingen.

Dit, om omgevingsdiensten robuuster te kunnen laten werken, om een meer gelijk speelveld te creëren voor bedrijven en instellingen en te voorkomen dat toezicht op besparingsmaatregelen door verschillende toezichthouders wordt uitgevoerd. Het team Energie is dan ook in 2023 verder versterkt. We hebben ons gesteund gevoeld in onze werkzaamheden door het maatschappelijke besef dat er maar één planeet aarde is en dat we hierop zuinig moeten zijn. Schoksgewijs veranderen onze waarden over het belang van de fysieke leefomgeving, waarbij ratio en emotie vaker in conflict komen. 2023 was het warmste jaar in Nederland sinds (tenminste) 1901, met voornaamste oorzaak de structurele opwarming van de aarde als gevolg van de recordhoogtes van de concentratie van de twee belangrijkste broeikasgassen CO2 en methaan. We zijn trots op onze medewerkers die bevlogen en betrokken zijn om in het belang van het milieu c.q. de fysieke leefomgeving er (intrinsiek) alles aan willen doen om de omgevingskwaliteit te verbeteren. 2.2.

Ontwikkelingen 2023

2.2.1.

Meerjarige koers

In de Toekomstagenda 2021-2025 van 9 december 2020, zijn de door ons bestuur vastgestelde strategische doelen en de weg ernaar toe gekoppeld. Centraal staat een bestuurlijk gevoerde strategische dialoog over de toekomstige dienst, die wordt gekoppeld aan leer- en ontwikkelpunten van de organisatie. Dit heeft geleid tot het benoemen van zeven thema’s die onderling samenhangen. De thema’s zijn: 1. Strategische discussie uitvoeringsdienst of omgevingsdienst; (eigenaarschap bestuur) 2. Verkennende pilot verdergaande samenwerking; (eigenaarschap dienst en geïnteresseerde gemeenten, goedkeuring algemeen bestuur) 3. Groeien naar partnerschap; (eigenaarschap dienst) 4. Positionering/zichtbaarheid; (eigenaarschap algemeen bestuur/dienst) 5. Interne ontschotting; (eigenaarschap dienst) 4

6. 7.

RUD Zuid-Limburg als aantrekkelijke werkgever; (eigenaarschap dienst) RUD Zuid-Limburg als Kenniscentrum, (eigenaarschap dienst, gerelateerd aan de dialoog in het algemeen bestuur)

Het eigenaarschap van de thema’s is verdeeld over het bestuur en de organisatie. Het bestuur is eigenaar van de thema’s 1, 2, 4 en 7. De organisatie is eigenaar van de thema’s 3, 5 en 6 en deze zijn allen geïmplementeerd. Thema 1 en 7 zijn in 2022 samengevoegd door het bestuur en voor thema 2 geldt dat uit een gehouden interessepeiling begin 2022 is gebleken dat er geen behoefte is aan het opzetten en organiseren van een pilot. Eind 2023 is het beeld als volgt: Eigenaarschap bij het bestuur

Start Implementatie Geïmplementeerd en vraagt blijvende aandacht

Eigenaarschap bij de organisatie 2024

2023 Q1

Thema’s

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Groeien naar partnerschap Politieke sensitiviteit Communicatie Relatiemanagement Aantrekkelijk werkgeverschap

Implementatie Geïmplementeerd en vraagt blijvende aandacht

Ad Thema's van het bestuur Thema 1+7 Strategische discussie en RUD Zuid-Limburg als kenniscentrum. De uitwerking van het thema “RUD Zuid-Limburg als kenniscentrum” heeft in de algemeen bestuursvergadering van 14 juli 2022 ter kennisname voorgelegen. De bestuurlijke discussie is gegaan over toekomstige ontwikkeimogelijkheden van onze dienst en deze dialoog is gevoerd tegen de achtergrond van de ambities om zich tot een omgevingsdienst te ontwikkelen, landelijke tendensen, onderzoeksrapporten en nieuwe wetgeving. Eind 2022 is met de discussie gestart en het traject van de toekomstdiscussie in deze vorm is met de bestuurlijke conferentie in oktober 2023 tot een afronding gekomen. 5

Het traject is in 2023 onder andere begeleid door bureau Lysias. Gedurende de zomermaanden heeft dit bureau input verzameld van alle leden van het algemeen bestuur en enkele partners, waaronder de Veiligheidsregio, de GGD en het OM, met betrekking tot de onderwerpen die voor de toekomst van onze dienst van belang zijn. Drie kernonderwerpen die naar voren zijn gekomen zijn: Gezamenlijke regionale verantwoordelijkheid; Toekomstbestendig organiseren; Samenwerking tussen deelnemers, partners en organisatie. Besloten is dat de organisatie deze onderwerpen, aan de hand van richtinggevende uitspraken in deze conferentie, verder gaat concretiseren en, indien noodzakelijk gefaseerd, als pakket met (concept-)begroting voorbereid voor besluitvorming door het bestuur. Ad Thema’s van de organisatie Thema 3 Groeien naar partnerschap . Onder communicatie in de Toekomstagenda wordt verstaan het hebben van een communicatiefunctie om strategisch en tactisch-uitvoerend het belang van de RUD-doelen en prestaties van de organisatie te laten zien alsmede de interne verbinding te versterken. De communicatiefunctie huren wij deels gezamenlijk met onze collega-dienst de RUD Limburg Noord in, en verder geven diverse (staf)functionarissen in onze organisatie mede invulling aan de communicatiefunctie.

Dit geeft echter wel veel (tijds)druk op de betreffende medewerkers die deze werkzaamheden er feitelijk ‘naast doen’. In 2023 zijn hebben wij weer nieuwsbrieven verstuurd aan raadsleden, statenleden, onze bestuurders, onze partners en overige geïnteresseerden. Deze doelgroepen zijn ook uitgenodigd voor de viering van het 10-jarig jubileum op 1 juni, net zoals voor de RUD on Tour op 9, 10 en 11 oktober 2023. Over onze prestaties rapporteren wij tweemaal door het jaar heen aan onze deelnemers, en sluiten af met een jaarrapportage. Tussentijds zijn er de accountoverleggen waarin men mondeling wordt bijgesproken, en waar het gesprek over onze samenwerking centraal staat. Thema 6 Aantrekkelijk werkgeverschap In het eerste kwartaal van 2023 hebben wij deelgenomen aan de verkiezing van de “aantrekkelijkste werkgever van Limburg”. Dit is een jaarlijkse verkiezing georganiseerd door Meet the Youngsters (MTY), een online carrière platform voor young professionals, studenten en alumni in Zuidoost Nederland. 180 Bedrijven hebben campagne gevoerd om deze titel te bemachtigen. Ondanks dat wij niet de winnaar zijn geworden, zijn wij wel geëindigd bij de negen meest aantrekkelijke grote werkgevers van Limburg. En hebben wij onze naamsbekendheid (zie ook hieronder) en zichtbaarheid kunnen vergroten via onder meer een promotiefilm, Qmusic Limburg en ons bedrijfsprofiel op MTY (bereik ca.

16.000 studenten en jong-werkzoekenden). Op 1 juni hebben we voor potentiële werkzoekenden een Meet & Greet georganiseerd en hebben wij naar aanleiding hiervan ook nieuwe collega’s in dienst kunnen nemen en twee stagiairs verwelkomt. Over de naam van onze dienst hebben wij al eerder aangegeven dat we de werknaam “Omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg” meer en meer gaan hanteren. De naam RUD Zuid-Limburg zegt als zodanig de buitenwacht weinig tot niets, zo is ook al in de Toekomstagenda aangegeven. Onze naam vindt zijn juridische basis in de Gemeenschappelijke Regeling RUD Zuid-Limburg. Het traject om de tekst van de Gemeenschappelijke Regeling te wijzigen is in 2023 in gang gezet (zie ook § 2.2.7). In 2024 zal de naamswijziging zijn doorgevoerd en gaan wij verder als Omgevingsdienst Zuid-Limburg. Op 4 maart 2024 is de landelijke naamsbekendheidcampagne t.b.v. arbeidsmarktcommunicatie voor de omgevingsdiensten gestart. Onze vereniging Omgevingsdienst NL heeft begin 2024 al een nieuwe 6

huisstijl, website en logo gelanceerd. Richting toekomst is een gezamenlijk beeldmerk voor alle omgevingsdiensten de stip op de horizon, zoals dat ook voor het beeldmerk van de brandweer het geval is.

2.2.2.

Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel

Het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH1 geeft uitvoering aan de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen voor een sterker en onafhankelijker VTH-stelsel voor milieu, teneinde de leefomgeving schoner, veiliger en gezonder te maken, In dit programma werken het Rijk (de Ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (lenW), Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Justitie en Veiligheid (JenV)), provincies, gemeenten, omgevingsdiensten en waterschappen samen aan de versterking van het VTH-stelsel. Het programma is in de zomer van 2022 gestart en loopt tot eind september 2024. De opvolging van de aanbevelingen zijn in het IBP VTH gerubriceerd in zes pijlers. Deze zijn: 1. Robuuste omgevingsdiensten en financiering; 2. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging; 3. Informatievoorziening VTH; 4. Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt; . 5. Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving; 6. Monitoring kwaliteit milieutoezicht. Voor elke pijler is een pijlerplan vastgesteld, waarin de te behalen doelen zijn opgenomen. In de zomer van 2023 zijn door het Bestuurlijk Overleg IBP VTH robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten vastgesteld. Elke omgevingsdienst heeft zijn robuustheid getoetst aan het zestal kritische prestatie indicatoren (kpi’s). Twee omgevingsdiensten voldoen aan de kpi’s, aldus de eigen beoordeling.

De overige omgevingsdiensten dienen voor 1 april 2024 een plan van aanpak op te stellen om hier uiterlijk op 1 april 2026 aan te voldoen. In december 2022 hebben wij, net zoals alle andere omgevingsdiensten, op aanvraag een specifieke uitkering gekregen van het ministerie van Intrastructuur en Waterstaat voor de financiering van additionele capaciteit voor de activiteiten die in de Regeling specifieke uitkering interbestuurlijk programma VTH zijn omschreven. De regeling zou eerst vervallen per 31 december 2023, maar deze is met een jaar verlengd tot en met 31 december 2024. Een 100%-bevoorschotting heeft in 2023 plaatsgevonden. In november 2023 hebben wij een wijziging van de aanvraag kunnen indienen, inhoudende het verschuiven van uren tussen activiteiten. Dit was nodig, omdat niet op alle uren die waren geraamd een beroep werd gedaan door de landelijke pijlertrekkers. Deze wijziging is akkoord bevonden door het ministerie. 2.2.3.

Visitatie

Op 15 juni 2023 hebben wij dit visitatierapport ontvangen van de gehouden visitatie begin april 2023. De rapportage is voor de algemeen bestuursvergadering 10 juli 2023 geagendeerd geweest. De commissie heeft 5 aanbevelingen voor onze organisatie gedaan, om te gaan uitwerken in een verbeterplan. Deze aanbevelingen zijn: 1. Voer op korte termijn een regionale risicoanalyse uit en kom tot een uniform VTH-beleid; 2. Breng qua takenpakket de basis op orde; 3. Breng de data-kwaliteit op peil; 4. Zorg voor financiële ruimte, massa en ontwikkelkracht die past bij een Brzo-dienst; 5. Doorbreek op korte termijn de impasse in de discussie over de gewenste koers. 7

Dit op te stellen verbeterplan is nauw verweven met de komende uitwerking van de bestuurlijke discussie en het vast te stellen plan van aanpak voor robuustheid van onze dienst.

2.2.4.

Personeel

Formatie In het kalenderjaar 2023 is het aantal medewerkers in dienst van de organisatie gegroeid naar 133, hetgeen neerkomt op 124,27 FTE. Opvallend hierbij is dat het aantal medewerkers t/m 30 jaar 10,5% van het totale personeelsbestand omvat t.o.v. 0,92% in 2022. Het aantrekken van jonge nieuwe medewerkers is mede een gevolg van de gedane investering in traineeships in VTH-functies. Deze hebben geleid tot het kunnen plaatsen van deze trainees in vrijgekomen functies. In 2023 zijn 22 nieuwe medewerkers in dienst getreden bij de organisatie. Inhuur Op 31 december 2023 waren 21 inhuurkrachten werkzaam binnen de organisatie met een omvang van 13,9 FTE. Bij de bestaande inhuur zijn relatief veel mensen die maar een zeer beperkt aantal uren voor de RUD Zuid-Limburg werken ten opzichte van de mensen die in dienst zijn. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage over 2023 bedroeg 3,29%. Dit percentage afgezet tegen het percentage ziekteverzuim bij gemeenten over het kalenderjaar 2022 van 6,7%, is laag te noemen.2 Arbeidsmarktcommunicatie en aantrekkelijk werkgeverschap Het thema 'RUD Zuid-Limburg als aantrekkelijke werkgever’ is één van de thema’s die benoemd is in de Toekomstagenda 2021 - 2025. Dit thema is van groot belang vanwege het feit dat de arbeidsmarkt in het algemeen krap te noemen is maar zeker ook in de branche van onze organisatie.

Desondanks hebben we, zoals eerder aangegeven, de openstaande vacatures kunnen vervullen. Voor 2023 stonden acties gepland naar aanleiding van het in 2022 vastgestelde plan ‘Aantrekkelijk werkgeverschap'. Dit plan heeft betrekking op de identiteit, het behouden en aantrekken van medewerkers voor de dienst. Een aantal aansprekende voorbeelden van acties uit dit plan zijn reeds vermeld op blz. 6 onder Thema 6 Aantrekkelijk werkgeverschap’. Uitbreiding functies in het functieboek Om van data naar waardevolle informatie te komen is het nodig data te structureren en in context, betekenis en samenhang te plaatsen. Pas dan is data te interpreteren en inzetbaar als informatie voor bijvoorbeeld het inrichten en afstemmen van bedrijfsprocessen. Voor het genereren en structureren van data zijn een 2-tal functies in het functieboek van de organisatie opgenomen. Het betreft de functie van data-analist met als taak de omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg te ondersteunen in het gebruik van data als informatiebron en als element van sturing en duiding van informatie voor kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Daarnaast is de functie van medewerker informatievoorziening en kwaliteit toegevoegd. In aanloop naar het begrotingsjaar 2024 waarin 2 FTE BOA-capaciteit is opgenomen, zijn 3 BOAfuncties beschreven, gewaardeerd en aan het functieboek toegevoegd.

Aanleiding hiervoor was de beslissing van Provinciale Staten van Limburg op 10 februari 2023 om Gedeputeerde Staten meer prioriteit te laten geven aan de inzet van BOA’s bij de omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg. In het kader van het voorkomen van milieuschade en het aanpakken van milieucriminaliteit is handhaving,

2 Bron: Personeelsmonitor Gemeenten 2022 van het A&O fonds, gegevens 2023 nog niet bekend. 8

waarvan strafrechtelijke handhaving onderdeel uit maakt, een belangrijk instrument. De commissie Van Aartsen wees al eerder op deze punten en de noodzakelijke afstemming tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving om dit maatschappelijk doel te bereiken. In de afgelopen jaren is gebleken dat, gelet op de situatie en krapte op de arbeidsmarkt, het steeds moeilijker is om ervaren medewerkers aan te trekken als het gaat om het vervullen van VTH-functies. In het Strategisch personeelsplan 2021 - 2025 is daarom als oplossingsrichting opgenomen dat wij meer dienen te investeren in het zelf opleiden van trainees. Het gaat dan om afstudeerders in een bij voorkeur voor de organisatie relevante opleiding, die aan het begin van hun loopbaan staan en zich oriënteren op de start van hun carrière op de arbeidsmarkt. Uitgangspunt voor het plaatsen van dergelijke trainees is dat deze na afloop van de tijdelijke periode van twee jaar behouden kunnen worden voor de organisatie. De situatie rondom formatie bij een bepaalde afdeling c.q. in een bepaalde functie over twee jaar na de start wordt hier dan ook bij betrokken (gaat bijvoorbeeld een medewerker met pensioen). In deze vorm van traineeship komt een afstudeerder tijdelijk voor de duur van 2 jaar in dienst van de RUD Zuid-Limburg en start in principe in een bepaalde functie.

In het programma van twee jaar wordt echter ook de mogelijkheid geboden kennis te maken met andere functies binnen de organisatie. Er is uitgekomen op een 5-tal verschillende traineeships en wel de volgende: vergunningverlener milieu, vergunningverlener bouwen en ruimtelijke ordening, technisch adviseur (op verschillende taakvelden), toezichthouder milieu en jurist. Arbeidsvoorwaarden Harmonisatie van verlof Op basis van de Cao SGO is in 2023 sprake geweest van de harmonisatie van verlof. Dit heeft geresulteerd in het vervallen van de ‘lokale' feestdagen die bij de organisatie van toepassing waren zoals o.a. de twee carnavalsdagen en Goede Vrijdag. Hiervoor in de plaats is voor elke werknemer nu in totaal 50,4 uren bovenwettelijk verlof van toepassing. Regeling leasefietsen De Regeling leasefietsen is in 2023 geïmplementeerd en is bij de in dienst zijnde medewerkers positief ontvangen. Doel van de regeling is om het woon-werkverkeer per fiets te stimuleren hetgeen ook past bij de wens van de omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg om een bijdrage te leveren aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. De Regeling leasefietsen is een budgettair neutrale regeling waarbij medewerkers een korting krijgen op het leasebedrag, afhankelijk van de afstand woon-werk en het aantal dagen per week dat de werknemer de fiets gemiddeld gebruikt voor woon-werkverkeer.

In 2023 zijn 23 medewerkers gebruik gaan maken van deze regeling. Personeeishandboek Verschillende regelingen in het Personeeishandboek van de organisatie zijn geüpdatet. De achtergronden om te komen tot wijzigingen in verschillende regelingen waren verschillend van aard, zoals de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden die o.a. gevolgen heeft voor de kosteloze scholing voor opleidingen die verplicht worden gesteld door de werkgever. Daarnaast het (deels) in werking treden van de Wet bescherming klokkenluiders waardoor de modelregeling van de VNG aangepast werd in de Regeling melden vermoeden misstand en inbreuk op Unierecht. In enkele regelingen werden bedragen van vergoedingen zoals o.a. de vergoeding van de kosten van een beeldscherm bril verhoogd. Duurzame inzetbaarheid In 2023 is een aanvang gemaakt met het thema 'duurzame inzetbaarheid’ in de vorm van het opstellen van een notitie waarvan implementatie in 2024 is voorzien. De notitie is een uitwerking van

de gegeven oplossingsrichtingen in hét opgestelde Strategisch Personeelsplan 2021 - 2025, die beschreven zijn aan de hand van de stromingen in-, door- en uitstroom. Het betreft in dezen de gegeven oplossingsrichtingen in het onderdeel ‘doorstroom’ waarbij meer aandacht dient uit te gaan naar de loopbaanontwikkeling van de medewerkers. Dit ondanks het feit dat er binnen de organisatie beperkt doorstroommogelijkheden aanwezig zijn. Hierbij wordt ook een link gelegd naar de vitaliteit van medewerkers, het kunnen blijven binden en boeien van 'zittende’ medewerkers, de duurzame inzetbaarheid van medewerkers maar ook het kunnen aanbieden van interessant werk dat is afgestemd op de capaciteiten en ambities van de medewerkers. Met het opstellen van de notitie 'duurzame inzetbaarheid bij de RUD Zuid-Limburg’ in de tweede helft van 2023 is ook al een aanvang gemaakt met de uitwerking van het thema vitaliteit. Deze notitie heeft de instemming van de Ondernemingsraad gekregen. In de Cao SGO 2024 - maart 2025 is, voor het eerst, opgenomen dat gemeentelijke organisaties een beleidsplan vitaliteit moeten opstellen. Samengevat gaat het bij het thema duurzame inzetbaarheid om het stimuleren van medewerkers die leren en ontwikkelen (vakmanschap), loopbaanstappen zetten (verandervermogen) en een gezonde leefstijl hebben (vitaliteit).

Het implementeren van het thema duurzame inzetbaarheid in de organisatie met de mogelijkheid om daarbij passende instrumenten in te zetten is tweeledig: Enerzijds versterkt het de vitaliteit van medewerkers zodat zij gedurende hun loopbaan energie hebben om hun werk goed uit te voeren, op verschillende plekken en in verschillende omstandigheden inzetbaar zijn, zowel fysiek, mentaal als sociaal gezien. Anderzijds heeft de organisatie er baat bij als medewerkers productief zijn en plezier hebben en houden in hun werk. Dit kan een positief effect hebben op ziekteverzuim. Opleiden Naast het investeren in opleiden voor de medewerkers die in dienst zijn van de omgevingsdienst RUD Zuid-Limburg om aan de Kwaliteitscriteria te kunnen blijven voldoen is duurzame ontwikkeling nodig om gekwalificeerd personeel te kunnen behouden. De eerder gestarte Pilot studiefaciliteiten VTH die als doel heeft om financiële drempels voor het huidige personeel weg te nemen indien zij zich willen ontwikkelen in een andere VTH-functie in onze organisatie, is verlengd tot 1 januari 2025. Dit betekent dat de gedeeltelijke eigen bijdrage op basis van de Regeling opleiding en ontwikkeling voor opleiden gericht op een toekomstige functie tijdelijk is komen te vervallen.

Dit past ook binnen één van de drie clusters 'verandervermogen van de medewerker’ waarbij het gaat om het zetten van loopbaanstappen waarbij gedacht moet worden aan het opstellen van een persoonlijk ontwikkelingsplan, loopbaanadvies of het maken van arbeidsmarktscans. Werkdrukonderzoek Einde 2023 is een werkdrukonderzoek uitgevoerd onder leiding van onze bedrijfsarts van WVM Bedrijfsartsen. Door het uitvoeren van dit onderzoek is een beeld van de werkdruk en intern ongewenst gedrag en de gevolgen daarvan (bijvoorbeeld stress, uitval) door medewerkers verkregen. Daarnaast is de wijze van werkbeleving in beeld gebracht omvattend de medewerkerstevredenheid, betrokkenheid, motivatie, organisatieklimaat, werkorganisatie, psychosociale arbeidsbelasting en (mentale) gezondheid. De uitkomsten van het onderzoek zijn vergeleken met een benchmark en aangegeven is of deze beneden gemiddeld, gemiddeld of boven gemiddeld ten opzichte van de benchmark uitkomen. Uit de algemene beschouwing van de bedrijfsarts blijkt dat het met de psychosociale arbeidsbelasting binnen de organisatie gunstig gesteld is, dit in vergelijking met de benchmark. 10

Over het algemeen vinden mensen hun werk interessant, ervaart ca. 70% van de medewerkers geen substantieel hoge werkdruk of werkstress noch beperkingen ten gevolge daarvan. Daarnaast wordt een hoge mate van autonomie ervaren en is de relatie met leidinggevenden over het algemeen positief. 2.2.5.

De Omgevingswet

Na een aantal jaren van voorbereiding op de Omgevingswet en meerdere keren uitstel van de inwerkingtreding, stond 2023 in het teken van het laatste jaar voorbereiding voordat de Omgevingswet per 1 januari 2024 daadwerkelijk in werking trad. In het eerste kwartaal van 2023 is de fulltime projectmatige aanpak van de implementatie binnen onze organisatie losgelaten en zijn de resterende implementatiewerkzaamheden intern overgedragen aan een nieuwe parttime projectleider. Omzetting inrichtingen naar mba’s Voor de omzetting van ons inrichtingenbestand naar milieubelastende activiteiten (mba's) is via de begroting vanaf 2023 budget gereserveerd en de omzetting heeft een verwachte doorlooptijd van drie jaar. Deze omzetting is in 2023 gestart en ligt op schema. Inmiddels heeft via de zogeheten VIA-tool een automatische omzetting plaatsgevonden van inrichtingen naar mba’s op basis van de SBI-code uit de KvK, maar daarmee zijn nog lang niet alle mba’s 100% correct overgezet. De duizenden inrichtingen worden handmatig bekeken, aangepast en aangevuld aan de hand van het dossier van de betreffende inrichting. De complexe, provinciale inrichtingen worden overigens geheel handmatig overgezet, zonder hulp van de VIA-tool. Het is onze wens het inrichtingenbestand zo snel als mogelijk in zijn volledigheid te hebben omgezet.

Dit met het oog op efficiëntie, de juiste doorberekening van kosten in de werkprogramma’s en het in het vizier hebben van de juiste bevoegd gezagen. Omzetting productcatalogus De productcatalogus 2023 is het afgelopen jaar geactualiseerd en qua terminologie aangepast aan de Omgevingswet. Toepasselijke termen en wetgeving zijn gewijzigd, en verschillende producten zijn aangepast, toegevoegd of verwijderd als gevolg van de komst van de Omgevingswet. De opdrachtgevers zijn in dit proces meegenomen. Milieuleges Voor het eerste jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn kant-en-klare kostprijzen berekend, die door de deelnemers direct opgenomen kunnen worden in hun legesverordeningen. Als uitvoeringsdienst kunnen wij de vooraankondiging leges voor onze opdrachtgevers versturen, waarna de initiatiefnemer het verschuldigde bedrag rechtstreeks aan hen voldoet. Wij verrichtten deze handeling al voor de Provincie in het kader van de bouwleges. In 2023 hebben vrijwel alle deelnemers aangegeven hiervan gebruik te willen maken en is gestart met het inregelen van systemen en processen om dit mogelijk te maken. Bodemtaken Het basistakenpakket onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is door de wetgever zoveel mogelijk beleidsneutraal omgezet naar de Omgevingswet. De VTH-taken van gemeenten voor bodem blijven ook onder de Omgevingswet bij de omgevingsdiensten.

Als gevolg van de Aanvullingswet bodem is het basistakenpakket voor ‘bodem’ wel veranderd. Net als voor de andere milieubelastende activiteiten wordt de taak vergunningverlening ten aanzien van bodem-gerelateerde activiteiten ook onderdeel van het basistakenpakket. De uitbreiding geldt eveneens bij de taak meldingen, 11

maatwerkvoorschriften en gelijkwaardige maatregelen met betrekking tot bodemsaneringen. Alle gemeenten dienen deze taken als basistaken in te brengen bij de omgevingsdiensten en door hen te laten uitvoeren. Dit onderwerp is in 2023 uitvoerig onderwerp van overleg geweest met onze deelnemers. Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en instellen behandeldienst Met het instellen van een behandeldienst wordt ervoor gezorgd dat meldingen en aanvragen rechtstreeks bij onze organisatie binnenkomen. Hiermee wordt administratieve vertraging in de afhandeling voorkomen. In aanloop naar de inwerkingtreding zijn inmiddels met bijna alle opdrachtgevers afspraken gemaakt over deze instelling. Een aantal gemeenten heeft aangegeven ons (vooralsnog) niet in te stellen als behandeldienst. Hiervoor hebben zij verschillende argumenten. Dit leidt er wel toe dat onze organisatie pas op de hoogte raakt van een aanvraag of melding als de beslistermijn al deels is verstreken. De termijn tussen de ontvangst van de aanvraag of melding door het bevoegd gezag en het doorzetten naar ons dient uiteraard zo kort mogelijk te zijn en bevoegde gezagen die ons niet hebben ingesteld als behandeldienst moeten daar alert op zijn. Het testen van de digitale DSO-omgeving is in 2023 regionaal gecoördineerd.

Door de overgang van ons VTH-systeem Squit 20/20 naar Rx.Mission in juni 2023 hebben wij niet inhoudelijk kunnen deelnemen aan twee regionale fysieke ketentesten die tot dan toe hadden plaatsgehad. Bij de tweede test zijn wij wel aanwezig geweest maar hebben we niet mee getest. Bij de derde ketentest die plaatsvond na de overgang naar Rx.Mission hebben wij wel meegetest en in de laatste maanden van 2023 is uitvoeriger technisch maar ook inhoudelijk getest in regionaal verband. Regionale processen en werkafspraken In regionaal verband zijn de nieuwe processen onder de Omgevingswet in beeld gebracht. Op hoofdlijnen zijn ook afspraken gemaakt tussen bevoegde gezagen en ketenpartners. Bijvoorbeeld over het conceptverzoek (voorheen intake- /omgevingstafel) en de behandeltermijn van formele aanvragen. In de zomer van 2023 zijn die afspraken geconcretiseerd. In de resterende maanden naar inwerkingtreding zijn de interne processen en systemen daarop aangepast. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal worden gemonitord of de regionale afspraken goed werkbaar zijn voor onze organisatie. Indien aanpassing op onderdelen wenselijk is dan zal dit worden afgestemd met de partners in de regio. 2.2.6.

Wet open overheid

Op 1 mei 2022 trad de Wet open overheid (Woo) in werking. De Woo maakt onderscheidt in twee soorten van openbaarmaking van overheidsinformatie, namelijk de passieve openbaarmaking (op verzoek) en de actieve openbaarmaking (op eigen initiatief). De Woo is van toepassing op de bestuursorganen van het openbaar lichaam te weten het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. Artikel 3.5 van de Woo verplicht bestuursorganen om bij de jaarlijkse verantwoording verslag van de uitvoering van de wet te doen, mede in relatie tot de beleidsvoornemens in de begroting. Daarbij is het belangrijk dat in ieder geval ingegaan wordt op de drie hoofdonderdelen uit de Woo: o Actieve openbaarmaking o Passieve openbaarmaking o Verbetering van de informatiehuishouding.

12

Passieve openbaarmaking De passieve openbaarmaking behelst de behandeling van verzoeken van burgers of organisaties om openbaarmaking van overheidsinformatie. Woo-verzoeken kunnen aan de bestuursorganen van het openbaar lichaam worden gericht voor zover het informatie betreft die onder hen aanwezig is (ten behoeve van hen opgesteld). Voor het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter gaat het dan met name om documenten in het kader van de eigen bedrijfsvoering van de organisatie. Woo-verzoeken die zien op informatie die is opgesteld in mandaat voor de deelnemers, vallen hier niet onder. In 2023 hebben de bestuursorganen van onze organisatie geen Woo-verzoeken ontvangen. Actieve openbaarmaking De actieve openbaarmaking heeft betrekking op de openbaarmaking van overheidsinformatie uit eigen beweging. Deze nieuwe manier van verplichte openbaarmaking zal gefaseerd in werking treden voor verschillende categorieën van overheidsinformatie, bijvoorbeeld organisatieinformatie (organigram) en agenda’s en besluiten van algemeen en dagelijks bestuur. Bij inwerkingtreding van de Woo werd ervan uitgegaan dat de eerste categorieën van informatie die verplicht actief door overheden openbaargemaakt moesten worden in 2023 zouden worden aangewezen door de rijksoverheid.

Dat is echter niet gebeurd en de verwachting is nu dat in 2024 verder invulling wordt gegeven aan de gefaseerde uitrol van de actieve openbaarmaking. Wel geldt er sinds de inwerkingtreding voor alle bestuursorganen een zorgplicht om zoveel mogelijk informatie al actief openbaar te maken. In 2023 is hieraan invulling gegeven door de actieve openbaarmaking van besluiten(lijsten) van het algemeen en dagelijks bestuur via de website. Verbetering informatiehuishouding Een goede informatiehuishouding is een randvoorwaarde om informatie te kunnen vinden en ontsluiten. Eind 2022 is de organisatie voor bedrijfsvoeringstukken overgestapt op een nieuw systeem voor informatie-uitwisseling en samenwerking. In 2023 is gewerkt aan de verdere implementatie van dit systeem en de opleiding van medewerkers in het gebruik. In 2023 is verder in het kader van horizontaal toezicht het archief- en informatiebeheer van de organisatie getoetst aan de Kritische Prestatie Indicatoren (archief KPI’s) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Het resultaat van deze toetsing is in het verslag van de archiefinspectie gerapporteerd dat in november 2023 is opgeleverd. Het is de eerste keer dat er een dergelijke inspectie heeft plaatsgevonden bij onze organisatie. Met de aanbevelingen die in de rapportage zijn gedaan wordt de informatiehuishouding van de organisatie verder verbeterd.

Daarnaast zet onze organisatie blijvend in op bewustwording zodat medewerkers zorgvuldig met informatie omgaan en zorgen voor juiste dossiervorming.

2.2.7.

Wet gemeenschappelijke regelingen

In 2023 is de formele procedure gestart om onze gemeenschappelijke regeling aan te passen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De Wgr is in 2022 aangepast om de politieke verantwoording over samenwerkingsverbanden te verbeteren. Er zijn met de wetswijziging een aantal aanpassingen van c.q. aanvullingen op bestaande instrumenten geïntroduceerd die de volksvertegenwoordiging kan gebruiken om de eigen controlerende en kaderstellende rol bij 13

gemeenschappelijke regelingen beter in te vullen. Hiermee moet de democratische legitimatie van de besluitvorming binnen een gemeenschappelijke regeling worden vergroot. Daarbij gaat het om diverse maatregelen ter versterking van de toerusting en ondersteuning van raads-/statenleden op het gebied van regionale samenwerking. En door meer ruimte te geven voor keuzes over de werking van een gemeenschappelijke regeling, bijvoorbeeld het gebruik van zienswijzen door gemeenteraden en provinciale staten. Een aantal wijzigingen is per 1 juli 2022 direct in werking getreden. Voor andere geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2024 om de wijzigingen in de eigen gemeenschappelijke regeling te implementeren. Omdat alle gemeenschappelijke regelingen hun teksten aan de gewijzigde Wgr moeten aanpassen, is door bijna 20 regelingen in Limburg het initiatief genomen, om het wijzigingstraject richting gemeenteraden (en provinciale staten in het geval van onze organisatie) samen procedureel en waar mogelijk c.q. nodig ook inhoudelijk uniform vorm te geven. In dit wijzigingstraject onder externe begeleiding zijn volksvertegenwoordigers, colleges, griffiers en juristen van alle deelnemers intensief betrokken.

Nu de tekst van de gemeenschappelijke regeling moest worden gewijzigd om blijvend te voldoen aan de Wgr, was het een natuurlijk moment om ook te bezien welke andere wijzigingen in onze gemeenschappelijke regeling doorgevoerd moesten of konden worden. Deels zijn dit wijzigingen als gevolg van andere wetgeving die sinds de laatste wijziging van de regeling in 2017 in werking is getreden, zoals de Wet open overheid, de Wet Elektronische Publicaties, en de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur. Ook de komst van de Omgevingswet brengt een aantal wijzingen in de tekst van de gemeenschappelijke regeling met zich mee. Met deze wijziging van de wordt ook een naamswijziging van de RUD Zuid-Limburg naar Omgevingsdienst Zuid-Limburg doorgevoerd waardoor de naamgeving van de organisatie beter aansluit bij de tekst en gedachte van de Omgevingswet én een herkenbaar beeld oproept van waar wij van zijn en voor staan. Voor de organisatie-specifieke wijzigingen is een werkgroep ingesteld met een afvaardiging van onze accounthouders en juristen van onze deelnemers. Tevens is de concept regeling ambtelijk aan alle accounthouders voorgelegd voor commentaar. In twee sessies met de werkgroep zijn de wijzigingen en de ambtelijke reacties van de deelnemers besproken.

In juni 2023 is het formele proces tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling gestart met besluitvorming in het algemeen bestuur over de concepttekst. In de tweede helft van 2023 is de zienswijzeprocedure doorlopen waarbij de vertegenwoordigende organen van alle deelnemers in de gelegenheid zijn gesteld om een zienswijze in te brengen. Van deze mogelijkheid is door een aantal gemeenteraden gebruik gemaakt. De ingekomen zienswijzen zijn samengevat en beoordeeld door de externe begeleiders en voorzien van een concept reactie. Het proces tot aanpassing van de gemeenschappelijke regeling zal in de eerste helft van 2024 worden afgerond zodat per 1 juli 2024 wordt voldaan aan de gewijzigde wetgeving. 2.2.8.

Klachtenbehandeling

De organisatie behandelt klachten volgens het interne klachtrecht van titel 9.1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Voor een zorgvuldige uitvoering van de procedure is een Verordening klachtenbehandeling vastgesteld en gepubliceerd. Op grond van artikel 6 van deze Verordening is er een klachtbehandelaar, die het klaagschrift behandelt en hierover adviseert aan het bestuursorgaan. De klachtbehandelaar en de plaatsvervanger(s) worden door het dagelijks bestuur aangewezen. Het 14

bestuursorgaan stelt een klager schriftelijk en gemotiveerd in kennis van de bevindingen van het onderzoek naar de klacht, zijn oordeel daarover en van eventuele conclusies die daaraan worden verbonden. Deze bevoegdheid is gemandateerd aan de directeur (tenzij de klacht betrekking heeft op een gedraging van de directeur). Wanneer een klager niet tevreden is met de afhandeling van de klacht door de organisatie, kan deze een klacht indienen bij de Nationale ombudsman. Op grond van artikel 9:12a van de Awb draagt het bestuursorgaan zorg voor registratie van de bij hem ingediende schriftelijke klachten. De geregistreerde klachten worden gepubliceerd in het jaarverslag. De klachten die hier gepresenteerd worden zijn de klachten conform de Awb. Deze betreffen klachten van burgers over de bejegening door onze medewerkers of de kwaliteit van geleverde informatie, producten en diensten. Het gaat derhalve niet om milieuklachten. In 2023 is één formele klacht ontvangen met betrekking tot werving en selectie. De klacht is naar tevredenheid van de klager afgehandeld.

15

2.3.

Kerncijfers uitvoering VTH-taken 2023

VTH-taken De RUD Zuid-Limburg heeft voor ca 3.800 inrichtingen, waarvan ruim 1.300 basistaak-inrichtingen, diverse (vuurwerk)evenementen én in het buitengebied de volgende werkzaamheden in 2023 uitgevoerd c.q. behandeld: • 950 bouw- en milieu vergunningaanvragen, incl. ontheffingen, taakstellende voorschriften, vooroverleg e.d.; • 4.275 meldingen activiteitenbesluit, diverse bodemmeldingen, sloop/asbest meldingen, vuurwerk en overige meldingen; • 1.400 klachten en incidentmeldingen; • 2.200 milieu-, bouw- (inclusief asbest) en bodemtoezicht Uit bovenstaande zaken zijn in totaal 270 bezwaar- en beroepsprocedures, zienswijzen, bestuursrechtelijke handhavingszaken e.d. ontstaan en behandeld. 2.4.

Vergunningen

Vergunningaanvragen moeten binnen wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten beoordeeld worden op juistheid en volledigheid. Deze procedures moeten geïntegreerd worden behandeld in het kader van de geldende wet en regelgeving, waarbij aansluiting moet zijn met de gemeentelijke loketten. De door de burgers en bedrijven ingediende documenten worden getoetst en kunnen bij volledigheid en juistheid leiden tot een vergunning of ontheffing die door het betreffende bevoegd gezag wordt verstrekt. Speerpunt

Prestatie indicator

Score / resultaat 2023

Tijdige vergunningen

95% van de vergunningen, voorbereid met de uitgebreide procedure, dient binnen de wettelijke behandeld te zijn tenzij door de aanvrager wordt ingestemd met termijnoverschrijding.

100% van de vergunningen voorbereid met de uitgebreide procedure zijn

95% van de vergunningen voorbereid met de reguliere procedure, dient binnen de wettelijke termijn behandeld te zijn.

Tijdige advisering over de te nemen beslissing op een aanvraag

95% van de adviezen over de te nemen beslissing op een aanvraag dient binnen de afgesproken termijn gegeven te zijn tenzij wordt ingestemd met termijnverlenging

behandeld binnen de geldende termijn of hebben instemming vanwege termijnoverschrijding. 98% van de vergunningen voorbereid met de reguliere procedure zijn behandeld binnen de geldende termijn of hebben instemming vanwege termijnoverschrijding. 100% van de vergunning gerelateerde adviezen zijn binnen de afgesproken termijn verstrekt of hebben instemming van de aanvrager. 16

Kwaliteit

Actualiteit

Vergunningen c.q. adviezen over de te nemen beslissing op een aanvraag voldoen aan de meest actuele weten regelgeving (normen, BREF’s, richtlijnen etc.) en het beleid van de opdrachtgever.

100% van de in 2023 vastgestelde besluiten voldoen aan de meest actuele wet- en regelgeving.

Van de bezwaarschriften mag maximaal 15% gegrond worden verklaard.

12% van de vergunningprocedures hebben de Rechterlijke toets c.q. uitspraak Bezwarencommissie of Raad van State niet

Vergunningen worden binnen de daarvoor geldende termijnen aangepast aan BBTconclusies/BREF’s.

doorstaan of zijn gegrond verklaard. 86% van deBRZO-RIE-4 vergunningen is actueel en voldoen daarmee aan de BBT-conclusies / BREF’s.

Ad 1. Tijdige beschikkingen (reguliere of uitgebreide vergunningenprocedures) In 2023 zijn 452 aanvraag beschikkingen (inclusief taakstellende voorschriften, diverse soorten ontheffingen en vuurwerkvergunningen) volgens de daarvoor geldende procedure afgerond. De beschikkingen zijn zoals uit de KPI blijkt overwegend binnen de wettelijke c.q. afgesproken termijn behandeld of is instemming bereikt over termijnoverschrijding. Ad 2. Tijdige adviezen In 2023 zijn 97 adviesaanvragen afgerond. De adviezen welke betrekking hebben op vergunningprocedures zijn binnen de afgesproken termijn vastgesteld. Ad 3. Kwaliteit In 2023 zijn in totaal 37 bezwaar-, voorlopige voorziening en (hoger)beroepsprocedures in behandeling geweest. Hiervan zijn 17 procedures afgerond. In totaal zijn twee beroepen gegrond verklaard. Een beroep is door de Rechtbank gegrond verklaard, wat ons inziens voorkomen had kunnen worden als ons advies aan de opdracht gevende gemeente was gevolgd. Een ander beroep is gegrond verklaart o.a. door de veranderde wetgeving (van Wob naar Woo). Ad 4. Actualiteit Alle door ons afgeronde vergunningprocedures worden getoetst aan de meest actuele wet- en regelgeving, beleid van de opdrachtgever en voldoen daarmee aan de geldende richtlijnen. Het actualiteitspercentage van de in totaal 62 Brzo/RIE-4 inrichtingen blijft gelijk aan dat van 2022 en bedraagt ook dit jaar 86%.

Van deze inrichtingen zijn eind dit jaar in totaal 53 vergunningen actueel en 9 (nog) niet. Voor 2023 stond gepland van 9 inrichtingen de vergunning te actualiseren via een revisievergunning of ambtshalve wijziging. Dit is voor 7 inrichtingen gelukt, en voor 2 inrichtingen zijn de betreffende vergunningprocedures momenteel nog in behandeling. Daarnaast zijn van de 34 geplande actualisatietoetsen, 29 wel en 5 door capaciteitsgebrek in 2023 niet uitgevoerd. 17

2.4.1.1

Realisatie aantallen producten Vergunningen

De volgende ‘vergunning’ zaken waren in 2023 behandeld: > Aanvraag beschikking behandelen

Zaaktype Vergunningen 2023

(aantal opdrachten 'in behandeling') 3_

1 22

(WABO) (RUD-ZL) > Advies verstrekken formeel (RUD-ZL) • Advies verstrekken informeel / Vooroverleg voeren (RUO-ZL) ■ Beroep behandelen ■ Bezwaar behandelen (RUD-ZL) - Melding activiteit behandelen (RUD-ZL) ■ Nagekorren stukken > Voorlopige voorziening behandelen (RUD-ZL) ■ Zienswijze behandelen

De volgende ‘vergunning’ zaken zijn in 2023 afgerond: • Aanvraag beschikking behandelen

Zaaktype Vergunningen 2023

(aantal opdrachten 'gereed product')

(WABO) (RUD-ZL) ■ Advies verstrekken formeel (RUD-ZL) • Advies verstrekken informeel/

Vooroverleg voeren (RUD-ZL) ■ Beroep behandelen > Bezwaar behandelen (RUD-ZL) ^ Melding activiteit behandelen (RUD:ZL)

* Nagekomen stukken ■ Voorlopige voorziening behandelen (RUD-ZL) * Zienswijze behandelen

18

In vergelijking met het voorgaande jaar zijn de opvallendste zaken voor wat betreft de afgeronde zaken de volgende: ® Het zaaktype 'meldingen Activiteiten behandelen’ is vraag gestuurd en omvat o.a. de producten ‘Afhandelen melding Activiteitenbesluit (AB)’ en ‘Vuurwerkbesluit (melding)’. In vergelijking met het voorgaande jaar zijn het aantal meldingen AB afgenomen, van 263 meldingen in 2022, naar 229 meldingen in 2023. Met betrekking tot de vuurwerkmeldingen is een «

o

daling te zien van 58 in 2022, naar 41 in het jaar 2023. Het zaaktype 'Aanvraag beschikking behandelen’ is vraag gestuurd en bestaat voornamelijk uit de producten ‘omgevingsvergunningen, ontheffingen, taakstellend voorschriften en vuurwerkvergunningen. In vergelijking met het voorgaande jaar zijn het aantal afgeronde omgevingsvergunning zaken afgenomen van 262 vergunning zaken in 2022, naar 255 vergunning zaken in 2023. Het aantal ontheffingen is afgenomen van 49 ontheffingen in 2022, naar 30 ontheffingen in 2023. Het aantal taakstellende voorschriften is toegenomen van 107 in 2022, naar 147 in 2023. Tot slot is het aantal vuurwerkvergunningen (ontbrandingstoestemmingen) afgenomen van 27 in 2022, naar 20 vergunningen in 2023. Het aantal lopende bezwaar- en beroepszaken ligt in 2023 in lijn met het voorgaande jaar, van 38 zaken in 2022, naar 37 zaken in 2023.

19

Toezicht en Handhaving

2.5.

Algemeen Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt, hebben we in het afgelopen rapportagejaar de openstaande vacatures voor het (milieu)toezicht kunnen invullen. Zoals in de voor- en najaarsrapportage is aangegeven, zijn de (nieuwe) toezichthouders grotendeels afkomstig uit het bedrijfsleven en moeten zij nog de nodige toezichtervaring opdoen en worden bijgeschoold voordat ze (volledig) voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria en daarmee ook volledig inzetbaar zijn in hun vakgebied. Dit heeft een extra druk gelegd op de realisatie van de planning. Om deze uitdagingen aan te pakken, hebben we een gericht opleidingsprogramma geïmplementeerd om onze nieuwe milieutoezichthouders snel de benodigde kennis en vaardigheden bij te brengen. We werken samen met externe opleidingsinstanties en experts om ervoor te zorgen dat zij binnen afzienbare tijd volledig inzetbaar zullen zijn. Daarnaast worden onze toezichthouders intensief begeleid door ervaren toezichthouders, wat zorgt voor een extra druk op de beschikbare toezichtscapaciteit.

2.5.1.1

Prestatie-indicatoren Toezicht en Handhaving

Onderstaande indicatoren zijn voor Toezicht en Handhaving opgenomen in de begroting 2023. Speerpunt

Prestatie-indicator

Gerealiseerd

1.

Toezichtrapporten voldoen aan de meest actuele wet- en regelgeving en het beleid van de opdrachtgever. 95% van de handhavingsbesluiten worden genomen binnen de daarvoor afgesproken