7 24-31 Bijlage 2 Bijgestelde begroting 2024 Het Gegevenshuis_178484
Tekst van het document
Bijstelling begroting 2024 Concept
Voorlopige vaststelling in de vergadering van het algemeen bestuur op 28 maart 2024. Voor te leggen aan de raden van de deelnemende gemeenten en het Algemeen Bestuur van het Waterschap Limburg per 29 maart 2024. Definitief vast te stellen in de vergadering van het algemeen bestuur op 4 juli 2024.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
2
Inhoudsopgave
A. Inleiding .............................................................................................................................4 1. Algemeen ...................................................................................................................... 4 2. Het Gegevenshuis, missie en visie ................................................................................ 5 3. Organisatie .................................................................................................................... 5 4. Ontwikkelingen .............................................................................................................. 6 B. Beheer van Het Gegevenshuis ..........................................................................................8 Taakvelden ingevolge het BBV .......................................................................................... 8 Controle en verantwoording ............................................................................................... 8 C. Financieel ..........................................................................................................................9 1.
De bijgestelde begroting 2024 .......................................................................................9
1.1
Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2024.........................................11
1.2
Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2024 ............................................14
1.3
Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden ........................16
1.4
Risico’s........................................................................................................................18
D. Verplichte paragrafen.......................................................................................................19 Ad 1. Lokale heffingen ..........................................................................................................19 Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................19 Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................22 Ad 4. Financiering ................................................................................................................22 Ad 5. Bedrijfsvoering ............................................................................................................27 Ad 6. Verbonden partijen ......................................................................................................27 Ad 7. Grondbeleid ................................................................................................................27 Ad 8. Taakstellingen, ombuigingen en/of bezuinigingen .......................................................27 Ad 9.
Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................27 Bijlage A ...............................................................................................................................28 Bijlage B ...............................................................................................................................33 Bijlage C ...............................................................................................................................34 Lijst afkortingen ....................................................................................................................35
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
3
A. Inleiding 1. Algemeen Voor 2024 werd de begroting vastgesteld op basis van voorcalculatie met behulp van de toen bekende gegevens en cijfers (februari 2023). Voor de indexering werd gebruik gemaakt van het bij de opmaak laatst bekende prijsindexpercentage bruto binnenlands product (4,9%). De totale lasten van Het Gegevenshuis worden voor drie kwart gedeelte veroorzaakt door het benodigde budget voor salarissen. De CAO 2024 levert per 1 januari 2023 een stijging op van 4,75% en per 1 oktober 2024 van 6%. Gemiddeld genomen is dit ruim 5% en dus iets meer dan de primaire begroting, maar zodanig gering dat dit jaar niet tot bijstelling noopt. Over de hele linie zien we dat de gehanteerde uitgangspunten bij de primaire begroting 2024 nog steeds valide zijn. Er zijn echter een aantal ontwikkelingen buiten de invloedssfeer van Het Gegevenshuis die tot bijstelling van de begroting 2024 aanleiding geven. Dit betreft op de eerste plaats de bijstelling van de post bedrijfsvoering en met name ICT. Parkstad IT heeft de bijdrage door Het Gegevenshuis fors naar boven bijgesteld door met name de doorbelasting van ‘storage-‘kosten. Dit zit meer in de manier van kostentoe- en doorrekening door Parkstad IT dan dat Het Gegevenshuis feitelijk zeer veel meer aan storagecapaciteit is gaan gebruiken. In totaal betekent dit een stijging van de post ICT met € 150.000,-.
Deze exorbitante stijging en ongewisheid van de bijdrage in toekomstige jaren is, naast inhoudelijke argumenten, voor het Algemeen Bestuur van Het Gegevenshuis aanleiding geweest om in december 2023 te besluiten tot het aanbesteden van de ICTdienstverlening en deze bij Parkstad IT op te zeggen. Een dergelijk traject (opstellen programma van eisen, houden van een Europese aanbesteding en de implementatie/migratie) kent een doorlooptijd van ca 1,5 jaar. Om de ontvlechtingskosten zo laag mogelijk te houden, is de dienstverlening door Parkstad IT per uiterlijk 1-10-2025 opgezegd. Voor het aanbestedingstraject zijn middelen opgenomen in een voorziening die getroffen is bij de bestemming van het positieve resultaat van de jaarrekening 2022. Verder is er een bijstelling nodig van € 20.000,- bij de post software, met name licentiekosten. Dit wordt in belangrijke mate veroorzaakt door de na-ijlende effecten van indexering van licentiekosten die in de loop van 2023 door leveranciers in rekening werden gebracht en voor een gedeelte door uitbreiding van licentiekosten om met meer medewerkers tegelijk in een applicatie te kunnen werken (met name bij projecten, zoals mutatiedetectie). Aan de batenkant werd voor 2024 voorzien dat de gemeente Gulpen-Wittem het product riool zou afnemen, maar dit is niet doorgegaan.
Afhankelijk van het resultaat van de in 2024 geplande aanbesteding van nieuwe software voor riool, grijs en groen en afhankelijk van de interne organisatie bij Gulpen-Wittem zal een besluit worden genomen of de gemeente dat product in de toekomst zal gaan afnemen. In de primaire begroting 2024 was hiervoor een bedrag opgenomen van € 24.060,- dat in de bijgestelde begroting vervalt. Tegenover deze verminderde baten zijn nu wel rentebaten ad € 25.000,- opgenomen in de bijgestelde begroting. In de primaire begroting van 2024 en overigens ook in alle begrotingen van Het Gegevenshuis vanaf de oprichting per 01-07-2015 zijn nooit rentebaten opgenomen om de eenvoudige reden dat er bij het schatkistbankieren geen rente werd ontvangen. Voor het eerst in 2023 zien we dat weer rente wordt verstrekt op tegoeden op een bankrekening. Dit betekent dat de begroting 2024 dient te worden bijgesteld op de hiervoor genoemde 4 onderdelen. Verder zijn er geen wijzigingen ten opzichte van de primaire begroting. Voor een begrotingswijziging geldt net als bij de primaire begroting dat deze ingevolge de Wet gemeenschappelijke regelingen aan de Gemeenteraden en het Algemeen Bestuur van het Waterschap Limburg dient te worden gezonden voor hun zienswijze, waarvoor op basis van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen een termijn van 12 weken geldt.
Het besluitvormingstraject bij Het Gegevenshuis is zodanig opgezet dat feitelijk 12 weken ruimte is tussen de voorlopige vaststelling door het AB en de definitieve vaststelling. Door strikte planning kan dit voor het zomerreces gebeuren. Daarna wordt de begrotingswijziging gezonden aan GS.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
4
De begroting van Het Gegevenshuis moet in totaliteit als een éénprogrammabegroting worden gezien. Er is bij deze uitvoeringsorganisatie geen sprake van verschillende programma’s die verschillende maatschappelijke, economische, sociale of culturele effecten beogen. De sturing op dit soort programma’s berust bij de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert een bijdrage aan de verantwoordelijken voor programma’s van de in de vorm van wettelijke uitvoeringstaken of het leveren van geo-data. Vanuit die optiek zijn de lasten en baten wel verdeeld naar de taakvelden als bedoeld in het BBV.
2. Het Gegevenshuis, missie en visie Het Gegevenshuis ontzorgt (lokale) overheden op het gebied van het opzetten en het beheren van object- en ruimtegerelateerde (Basis-)registraties en geometrie, alsmede het daarmee samenhangende beeldmateriaal. Hiermee kunnen (lokale) overheden voldoen aan wettelijke verplichtingen op dit gebied en kunnen dienstverlening en bedrijfsvoering kwalitatief hoogwaardig en kosteneffectief worden uitgevoerd. Het Gegevenshuis is door de opdrachtgevende overheden tevens opgericht om innovatie in technologieën te vertalen naar de toepassing van object- en ruimtegerelateerde data in het publieke domein, waardoor Het Gegevenshuis een substantiële bijdrage kan leveren aan het imago van de regio en de regionale (economische) ontwikkelingen en bijbehorende werkgelegenheid. Als openbaar lichaam fungeert Het Gegevenshuis als shared service centre in het publieke domein en ligt de focus om continu te innoveren, de dienstverlening te verbeteren en lasten te reduceren. Het Gegevenshuis is een kwalitatief hoogwaardige en innovatieve uitvoeringsorganisatie die werkt op basis van dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen met duidelijk gedefinieerde kwaliteiten en kwantiteiten. Een en ander wordt onderstreept door het feit dat Het Gegevenshuis zowel ISO 9001 als ISO 27.001 gecertificeerd is.
Het onderscheidend vermogen van Het Gegevenshuis zit enerzijds in de integrale benadering van (basis)registraties in administratieve en geometrische zin en waar mogelijk en relevant bij te dragen aan datagestuurd beleid, - uitvoering en – dienstverlening door de deelnemers, anderzijds in het vermogen om nieuwe ontwikkelingen, nieuwe technologieën, nieuwe bedrijfsvoeringconcepten van lagere overheden en nieuwe vormen van (publieke) dienstverlening toepasbaar aan te bieden (uiteraard via de gemeentelijke portal). Nieuwe producten, nieuwe diensten en nieuwe afnemers vloeien hieruit voort. Voor alles geldt dat de levering van producten en diensten de marktconformiteitstoets moet doorstaan. Het Gegevenshuis fungeert als ware het in een profit-organisatie, solide en betrouwbaar. Hierbij staat evenwel de status, verplichtingen en (wettelijke) verantwoording als openbaar lichaam voorop.
3. Organisatie Per 1 juli 2015 hebben de gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Nuth, Onderbanken, Simpelveld en Voerendaal de gebiedsonafhankelijke gemeenschappelijke regeling opgericht en per die datum werden alle rechten, plichten, goederen en personeel overgenomen van de GBRD/BAG-Geo, onderdeel van de Stadsregio Parkstad Limburg. Per 1 januari 2016 is de gemeente Schinnen toegetreden, per 1 januari 2017 het Waterschap Limburg en per 1 januari 2018 de gemeente Eijsden-Margraten. Per 1 januari 2019 is de gemeente Vaals toegetreden en als gevolg van de gemeentelijke herindeling de gemeente Beekdaelen. Per 1 april 2020 is de gemeente Sittard-Geleen toegetreden. Per 1 januari 2023 is de gemeente Gulpen-Wittem toegetreden. Het Algemeen Bestuur van Het Gegevenshuis wordt gevormd door de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het aantal stemmen is gerelateerd aan de bijdrage aan Het Gegevenshuis en de bijdrage is gebaseerd op de afname van producten en diensten. Hiertoe wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst met iedere deelnemer apart afgesloten met daarbij behorende productbladen waarin per product de te leveren kwaliteiten, doorlooptijden en lasten zijn bepaald. Het aantal stemmen per deelnemer is terug te vinden in de bijlage.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
5
Het Gegevenshuis is dan ook een typische uitvoeringsorganisatie, waarbij de deelnemers de rol van opdrachtgever en Het Gegevenshuis de rol van opdrachtnemer vervult. Behoudens de uitvoering van de BGT staat het de deelnemers vrij om de soort en omvang van de af te nemen producten te bepalen. Het Dagelijks Bestuur informeert het Algemeen Bestuur jaarlijks over de voortgang en legt verantwoording af over de bestede middelen. De directeur van Het Gegevenshuis is onder verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur belast met de leiding van de uitvoeringsorganisatie en met de zorg over de juiste taakvervulling. Er zijn twee afdelingshoofden die voor de operationele sturing zorgen. Ondersteunende functies op het gebied van de PIOFAH-taken zijn voor een belangrijk deel belegd bij de deelnemende gemeente dan wel worden op ad hoc basis ingehuurd. Voor financiën, informatiemanagement en privacy zijn 1,8 fte in eigen dienst. Daar waar bedrijfsvoeringstaken zijn uitbesteed, hebben deze medewerkers een regierol.
4. Ontwikkelingen Algemeen m.b.t. huidige werkzaamheden Het kunnen realiseren van de overeengekomen dienstverlening aan de deelnemers van Het Gegevenshuis heeft altijd de hoogste prioriteit. Door de in verhouding vele vacatures betekent dit dat er soms verschuivingen noodzakelijk zijn waardoor op andere projecten temporisering noodzakelijk is. Zo konden bijvoorbeeld op het gebied van doorontwikkeling Digital Twin, onderzoek huisvesting/ werkplekconcept en professionalisering archivering niet die voortvarendheid in stappen worden gezet zoals voorzien. Met de invulling van de vacatures in 2024 wordt de hoop uitgesproken dat de oorspronkelijk geplande stappen tijdig kunnen worden gezet. Onderzoek inwinning Een van de aanbevelingen uit de pilot Digital Twin was het doen van nader onderzoek naar de inwinning. Daarbij gaat het om de inzet van nieuwe technieken en middelen voor 2D én 3D inrichting, maar ook om de inrichting van de processen en de gevolgen voor de beheerclusters. Dit onderzoek werd in 2023 afgerond en in 2024 vindt de implementatie op onderdelen plaats, startende met het project ‘Standaardisatie Primaire Processen’.
Integrale benadering basisregistraties Ook al is de ‘Samenhangende Objectenregistratie’ door de VNG stopgezet, dit betekent niet dat de verdergaande integrale benadering van de verschillende basisregistraties noodzakelijk is om zo efficiënt mogelijk kwalitatief hoogwaardige registraties te kunnen onderhouden. Dit betekent ook dat in het verlengde van het hiervoor genoemde project Standaardisatie Primaire processen onderzocht wordt hoe afbakeningen intern tussen de verschillende clusters en extern (met name de WOZ) doorbroken kunnen worden. Het project mutatiedetectie, waarbij integraal mutaties worden gesignaleerd die betrekking hebben op de BAG en/of BGT en/of WOZ is hierbij voorbeeldstellend en in 2024 zal de mutatiedetectie van project naar verankering in de reguliere processen worden gebracht. In dit kader wordt intensief en constructie samengewerkt met BsGW. Een onderlinge samenwerking die ook aan de orde is bij het Samenwerkingsportaal dat BsGW aanstuurt. Strategische pijler groei Groei blijft één van de pijlers van de strategische agenda. Groei dient verantwoord te zijn. Het uitgangspunt is en blijft dat de overeengekomen dienstverlening met de huidige deelnemers nimmer in het gedrang mag komen. Groei wordt nagestreefd door primair nieuwe toetreders en secundair uitbreiding van producten en diensten bij de huidige deelnemers.
Voor 2024 zullen de mogelijkheden van acquisitie verder onderzocht worden. Uitbreiding van producten en diensten bij de huidige deelnemers vindt nog op relatief kleine schaal plaats, maar met het product mutatiedetectie is er toch sprake van een redelijke uitbreiding die de beoogde voordelen voor de deelnemers brengt.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
6
Strategische pijler innovatie Samen met de Smart Service Campus wordt onderzocht in hoeverre in samenwerking met andere overheden en bedrijven verdere digitalisering mogelijk is, waarbij ook nadrukkelijk de inzet van 3D-data onderwerp van onderzoek is. Het hiervoor genoemde onderzoek inwinning is eveneens sterk op de mogelijkheden van innovatieve inwinningstechnieken gericht Het gebruik van geodata in de diverse domeinen wordt steeds verder ontwikkeld, veelal samen met de (beleids)verantwoordelijke medewerkers van de deelnemers. Bij het sociaal domein en zeker bij milieu en klimaatvraagstukken is een toename van de vraag bij deelnemers waarneembaar. Voor grensoverschrijdende beleids- en uitvoeringstaken zijn in opdracht van Parkstad Limburg de stappen richting samenwerking met de stad Aken gezet. Er is een basiskaart in ontwikkeling die de over de grenzen met Duitsland en Belgie heen gaat en die voor allerlei beleidsterreinen inzetbaar is. Met S-Lim, een samenwerkingsverband van de Belgisch Limburgse gemeenten wordt onderzocht op welke onderdelen samenwerking tot voordeel kan leiden.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
7
B. Beheer van Het Gegevenshuis Taakvelden ingevolge het BBV Een gemeenschappelijke regeling dient te voldoen aan de eisen van het BBV. In een programmabegroting geeft de gemeente of de gemeenschappelijke regeling aan wat ze willen bereiken, hoe ze dat gaan doen en hoeveel geld daarvoor wordt uitgetrokken. Bij hetgeen men wil bereiken gaat het om maatschappelijke, economische, sociale, of culturele effecten. In zoverre zou een programmabegroting voor een organisatie als Het Gegevenshuis enigszins gekunsteld overkomen. Het is immers een uitvoeringsorganisatie die levert aan de gemeentelijke afdelingen en functionarissen die sturing geven aan de programma’s als hiervoor bedoeld. Het is niet aan Het Gegevenshuis om te bepalen welke maatschappelijke of economisch effecten worden beoogd noch om verantwoording te nemen voor de uitvoering daarvan. Dit is en blijft de exclusieve verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert hiervoor ondersteuning. In feite wordt de programmabegroting bepaald door de optelsom van de gesloten dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen. Hierin staat wat Het Gegevenshuis moet bereiken in elk begrotingsjaar van welke kwaliteit en met welke doorlooptijden en hiervoor stellen de deelnemers de middelen beschikbaar op basis van een transparante voorcalculatie.
Wat dan nog rest is de strategische agenda van Het Gegevenshuis die rust op de pijlers groei en innovatie. In de inleiding zijn de ontwikkelingen in dit kader opgenomen. Als deze ontwikkelingen tot positieve besluitvorming leiden, krijgen deze ook weer hun vertaling in de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen en volgt de structurele beheersituatie. Bij Het Gegevenshuis is sprake van een hoofdtaak: het beheren van geo-data van object- en ruimtegerelateerde (basis)registraties. Het uitvoeren van deze taken vloeit voort uit de wettelijke verplichtingen binnen het stelsel van basisregistraties (b.v. BAG, BGT, Wkpb) dan wel uit het ondersteunen van beleid, uitvoering en publieke dienstverlening bij overheidstaken, zoals grijs, groen en riool. In het nieuwe BBV is sprake van een verdeling in taakvelden. De BAG en de BGT zijn één op één te koppelen aan taakvelden, maar dat geldt niet voor alle basisregistraties. Het geo-databeheer is volgens de beschrijvingen te koppelen aan het taakveld 040 Overhead. Dit betekent dan ook dat alle uitvoeringstaken die Het Gegevenshuis behartigt en niet rechtstreeks aan een taakveld te koppelen zijn, worden ondergebracht in het taakveld 040.
De (bijgestelde) begroting kent de volgende taakvelden: 040 Overhead 210 Verkeer en vervoer (databeheer grijs) 570 Openbaar groen (databeheer groen) 720 Riolering (databeheer statische rioolgegevens) 810 Ruimtelijke ordening (beheer BGT) 830 Wonen en bouwen (beheer BAG) Voor de uitvoering van deze taken worden 3 hoofdactiviteiten onderscheiden: het inwinnen, het beheren en het uitleveren/informeren. Kernkwaliteit van Het Gegevenshuis is de integrale benadering van deze hoofdactiviteiten. Als een landmeter een gebied, gebouw of objecten gaat inmeten of als er sprake is van een bouwvergunning, dan is die inwinning zodanig opgezet dat meteen de data voor alle (basis-)registraties beschikbaar komen. Dit is uiteraard efficiënt, maar belangrijk is dat met deze kernkwaliteit tevens de belangrijke uitgangspunten gerealiseerd kunnen worden: actuele, juiste en volledige geo-data in de bestanden. De kans dat in 2 (basis-)registraties verschillende data voorkomen (toch een behoorlijk probleem in Nederland) wordt hiermee sterk gereduceerd. Met het toewerken naar een integrale objectenregistratie zet Het Gegevenshuis sterk in op uniforme en actuele data in alle registraties. Voor wat betreft het betrekken van de WOZ wordt nauw samengewerkt met BsGW.
Controle en verantwoording Zoals eerder aangegeven, vormen de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen de kern van de relatie opdrachtgever – opdrachtnemer. Deze kern heeft alleen maar zin als opdrachtnemer periodiek en transparant over de overeengekomen prestaties en aantallen rapporteert. Afgesproken is om deze dienstverleningsovereenkomsten en de productbladen twee keer per jaar met de contractmanagers te evalueren en te actualiseren. Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
8
C. Financieel Algemeen De begroting 2024 is vastgesteld en gebaseerd op voorcalculatie op basis van de feitelijk in te zetten middelen behorende bij de eigen ontwikkelde kengetallen op het moment van de opmaak van de begroting. De ontwikkelingen in hoofdlijnen die nopen tot bijstelling van de begroting 2024 zijn in hoofdstuk A.1 benoemd. Voor de leesbaarheid worden ze hier nog eens opgenomen: -
-
-
Dit betreft op de eerste plaats de bijstelling van de post bedrijfsvoering en met name ICT met het bedrag ad € 150.000,- wegens de verhoging van de bijdrage van Parkstad IT, met name op het gebied van storage. Verder is er een bijstelling nodig van € 20.000,- bij de post software, met name licentiekosten door de na-ijlende effecten van indexering van licentiekosten voor een gedeelte door uitbreiding van licentiekosten om met meer medewerkers tegelijk in een applicatie te kunnen werken. Aan de batenkant vervalt bij de gemeente Gulpen-Wittem het product riool waarvoor in de primaire begroting 2024 een bedrag opgenomen was van € 24.060,-. Tegenover deze verminderde baten zijn nu wel rentebaten ad € 25.000,- opgenomen in de bijgestelde begroting die voorheen niet aan de orde waren. Verlenging subsidie Provincie informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning en lasten (inhuur derden) voor hetzelfde bedrag. De bijstelling bedraagt € 81.000,-.
Verder zijn ook kleine wijzigingen in de voorcalculatie meegenomen die niet tot aanpassing van de begrotingsposten hebben geleid. Een en ander betekent dat de begroting aan zowel de lasten- als de batenkant moet worden aangepast op de onderdelen ondersteuning bedrijfsvoering en software en aan de batenkant op de onderdelen bijdrage deelnemers, en rentebaten schatkistbankieren moet worden aangepast.
1.
De bijgestelde begroting 2024 2024 primair
2024 bijgesteld
€ €
4.756.970 € 4.756.970 €
5.007.970 5.007.970
€ € €
4.701.340 € 48.857 € 0 €
4.846.341 48.857 25.000
€ € € € €
0 4.750.198 -6.772 6.772 -
€ € € € €
81.000 5.001.198 -6.772 6.772 -
Begroting Lasten Personeel, PIOFAH, Software, Inhuur Totaal Baten Bijdragen deelnemers Bijdragen derden Rentebaten schatkistbankieren Subsidie Provincie informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning Totaal Geraamd totaal saldo van baten en lasten Aanwenden reserve ICT Structureel en reëel evenwicht
Incidentele lasten en baten Incidentele lasten zijn ervoor inhuur derden voor de na-ijlende effecten steenkolenwinning in het kader van het informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning. Incidenteel omdat dit een project is met een oorspronkelijke doorlooptijd van vier jaren, gestart in 2019, aflopende op 1 september 2023 en inmiddels verlengd tot 1 september 2025. De kosten van Het Gegevenshuis worden volledig via subsidie gedekt. Dus tegenover de lasten staat hetzelfde bedrag als baat wegens de subsidie van de provincie. Voor 1 september 2025 zal een besluit genomen moeten worden over een vervolg van het informatiecentrum.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
9
Door de gemeente Simpelveld is een incidentele opdracht gegeven voor bestandsoptimalisatie bij de data voor beheer openbare ruimte. Tegenover de lasten staan uiteraard evenredig baten in de zin van extra bijdrage door deze gemeente. Tenslotte zijn afschrijvingen incidentele lasten die gedekt worden door het aanwenden van de reserve ICT.
Incidentele lasten en baten Lasten Inhuur expertise na-ijlende effecten steenkolenwinning en ondersteuning informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning Afschrijvingen Inhuur productie voor incidentele opdracht Simpelveld Incidentele software lasten Gulpen-Wittem Eenmalige lasten mutatiedetectie Totaal Baten Subsidie Provincie informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning Vergoeding Simpelveld voor incidentele opdracht Overige initiële kosten Gulpen-Wittem Mutatiedetectie eenmalige kosten Totaal Saldo incidentele baten en lasten Aanwenden reserve ICT Structureel en reëel evenwicht
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
2024 bijgesteld €
81.000
€ € € € €
6.772 17.733 0 0 105.505
€ € € € € € € €
81.000 17.733 0 0 98.733 -6.772 6.772 -
10
1.1 Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2024 Lasten Het Gegevenshuis
2024 primair
2024 bijgesteld
Personeel Salarissen totaal Vorming opleiding Wagenpark/reiskosten Overige personeelskosten Arbo-verstrekkingen personeel Kosten medezeggenschap Totaal personeel
€ € € € € € €
3.213.857 74.022 42.862 24.827 3.330 8.324 3.367.221
€ € € € € € €
3.213.857 74.022 42.862 24.827 3.330 8.324 3.367.221
Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA Applicaties bedrijfsvoering Facilities, randapparatuur buiten contracten Totaal bedrijfsvoering
€ € € €
508.793 31.291 32.288 572.373
€ € € €
658.793 31.291 32.288 722.373
Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen Stelpost innovatie Totaal software
€ € € €
370.662 6.772 41.183 418.617
€ € € €
390.662 6.772 41.183 438.617
Inhuur derden Productie (regulier) Productie (privacy en informatie) Inhuur i.v.m. uitvoering strategische agenda Inhuur trainees en detachering Inhuur expertise na-ijleffecten (incidenteel) Accountant P&O/Boekhouding Archivering Totaal inhuur derden
€ € € € € € € € €
45.000 8.392 45.000 169.520 0 17.759 59.074 15.667 360.411
€ € € € € € € € €
45.000 8.392 45.000 169.520 81.000 17.759 59.074 15.667 441.411
Onvoorzien
€
34.348
€
34.348
Totaal
€
4.756.970
Software
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
€ 5.007.970
11
Personeel Lasten Het Gegevenshuis
2024 primair
Personeel Salarissen totaal Vorming opleiding Wagenpark/reiskosten Overige personeelskosten Arbo-verstrekkingen personeel Kosten medezeggenschap Totaal personeel
2024 bijgesteld
€ 3.213.857 € 74.022 € 42.862 € 24.827 € 3.330 € 8.324 € 3.367.221
Verschil
€ 3.213.857 € € 74.022 € € 42.862 € € 24.827 € € 3.330 € € 8.324 € € 3.367.221 €
-
De post personeel is ongewijzigd gebleven. De stijging van de salarissen door de CAO ten opzichte van het oorspronkelijk gehanteerde indexpercentage in de primaire begroting, is verwaarloosbaar.
Ondersteuning bedrijfsvoering Lasten Het Gegevenshuis
2024 primair
Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA Applicaties bedrijfsvoering Facilities, randapparatuur buiten contracten Totaal bedrijfsvoering
€ € € €
508.793 31.291 32.288 572.373
2024 bijgesteld € € € €
658.793 31.291 32.288 722.373
Verschil
€ € € €
150.000 150.000
De post ondersteuning bedrijfsvoering is begroot op basis van voorcalculatie. De lasten voor de ICT zijn verhoogd met € 150.000,- door de verhoging van de bijdrage aan Parkstad IT.
Software Lasten Het Gegevenshuis Software Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen Stelpost innovatie Totaal software
2024 primair € € € €
370.662 6.772 41.183 418.617
2024 bijgesteld € € € €
390.662 6.772 41.183 438.617
Verschil
€ € € €
20.000 20.000
De licentiekosten zijn ten opzichte van de primaire begroting met € 20.000,- als gevolg van hogere indexeringen door toeleveranciers die in de loop van het jaar 2023 bekend waren en nog niet waren voorzien bij de opmaak van de primaire begroting. Ook heeft een kleine uitbreiding van licenties plaatsgevonden om het werken met meer medewerkers tegelijk in applicatie mogelijk te maken.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
12
Inhuur derden Lasten Het Gegevenshuis Inhuur derden Productie (regulier) Productie (privacy en informatie) Inhuur i.v.m. uitvoering strategische agenda Inhuur trainees en detachering Inhuur expertise na-ijleffecten (incidenteel) Accountant P&O/Boekhouding Archivering Totaal inhuur derden
2024 primair € € € € € € € € €
45.000 8.392 45.000 169.520 17.759 59.074 15.667 360.411
2024 bijgesteld € € € € € € € € €
45.000 8.392 45.000 169.520 81.000 17.759 59.074 15.667 441.411
Verschil
€ € € € € € € € €
81.000 81.000
Bij inhuur derden is als gevolg van verlenging project informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning de inhuur derden bijgesteld met € 81.000,-. Aan de batenkant is hetzelfde bedrag bijgesteld door verlenging subsidie Provincie voor de verlenging van dit project.
Onvoorzien De post onvoorzien is niet bijgesteld en blijft op € 38.348,-.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
13
1.2 Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2024 Baten Het Gegevenshuis Bijdrage deelnemers Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Gulpen-Wittem Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Vaals Bijdrage Voerendaal Bijdrage Waterschap* Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten Totaal bijdrage deelnemers
2024 primair
2024 bijgesteld
Verschil
511.113 € 153.463 € 310.429 € 172.190 € 1.443.734 € 166.737 € 289.945 € 167.899 € 1.060.688 € 138.897 € 199.717 € 130.082 € 101.449 € 4.846.340 €
18.211 5.468 11.061 - 17.925 51.441 5.941 10.331 5.983 37.793 4.949 7.116 4.635 145.000
Aandeel 2024 primair bijgesteld 11% € 511.113 3% € 153.463 7% € 310.429 4% € 172.190 30% € 1.443.734 4% € 166.737 6% € 289.945 4% € 167.899 22% € 1.060.688 3% € 138.897 4% € 199.717 3% € 130.082 100% € 4.744.891 € 101.449 € 4.846.340
Aandeel bijgesteld 11% 3% 7% 4% 30% 3% 6% 3% 22% 3% 4% 3% 100%
€ 492.902 € € 147.995 € € 299.368 € € 190.115 € € 1.392.293 € € 160.796 € € 279.614 € € 161.916 € € 1.022.895 € € 133.948 € € 192.601 € € 125.447 € € 101.449 € € 4.701.340 €
Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Gulpen-Wittem Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Vaals Bijdrage Voerendaal Bijdrage Waterschap* Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten Totaal bijdrage deelnemers
2024 primair € 492.902 € 147.995 € 299.368 € 190.115 € 1.392.293 € 160.796 € 279.614 € 161.916 € 1.022.895 € 133.948 € 192.601 € 125.447 € 4.599.891 € 101.449 € 4.701.340
*Let op: voor het Waterschap Limburg is in deze bijgestelde begroting het bedrag opgenomen exclusief btw. De bijdrage inclusief btw bedraagt in de primaire begroting € 130.053,- en de bijgestelde begroting € 134.856,Alle structurele lasten worden toegerekend naar de producten en diensten waarvoor voor elk product/dienst een apart productblad is opgesteld. Sommige lasten, zoals personeel primaire proces en software- of licentiekosten zijn rechtstreeks toe te rekenen aan een product of dienst. Sommige lasten, met name de lasten voor ondersteuning bedrijfsvoering worden via een verrekensleutel toebedeeld aan de producten en diensten. Incidentele lasten worden niet in de kostprijs van de producten en diensten meegenomen. Per product of dienst zijn met de deelnemers afspraken gemaakt over de te hanteren onderlinge verdeelsleutel. Zo worden bijvoorbeeld de lasten van het product BAG tussen de deelnemers die dit product afnemen, verdeeld op basis van het aantal verblijfsobjecten en de BGT op basis van het aantal hectaren bebouwd.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
14
Voor het Waterschap Limburg is een apart productblad gemaakt omdat de te maken lasten voor het beheer van de BGT voor het waterschap een andere dimensie kent dan voor het gemeentelijk beheer van de BGT. Met name door de verhoogde bijdrage aan PIT en in beperkte mate de hogere licentiekosten dient de bijdrage van de deelnemers te worden bijgesteld. Omdat de bijdrage aan PIT verrekend zit in de productprijs, is de stijging per product en per deelnemer gelijk.
Bijdrage ad hoc opdrachten deelnemers Deelnemers die niet structureel een bepaald product of bepaalde dienst afnemen, geven wel soms op ad hoc basis opdracht voor een dergelijk product of dienst. Hierbij gaat het veelal om incidentele landmeetopdrachten, het inmeten van huisaansluitingen riool, het vervaardigen van thematische kaarten, het laten uitvoeren van GIS-analyses, of het laten actualiseren en opwerken van bepaalde bestanden.
Overige baten Overige baten Bijdragen derden Rentebaten schatkistbankieren Subsidie Provincie informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning Totaal overige baten
€ €
2024 primair 48.857 € 0 €
2024 bijgesteld 48.857 25.000
€ €
0 48.857
€ €
81.000 154.857
Bij de overige baten is een prognose van de rentebaten uit het schatkistbankieren opgenomen. Een prognose omdat nog niet op voorhand is vast te stellen wat de rentepercentages zullen zijn en Het Gegevenshuis nog geen ervaring heeft met het fenomeen rentebaten. De Provincie heeft de subsidie voor het project informatiecentrum na-ijlende effecten steenkolenwinning verlengd tot 1 september 2025.
Bijdragen derden Bijdrage derden Brandweer Parkstad Mijnwater BSGW Overige opdrachtgevers Totaal bijdrage derden
2024 primair € 3.369 € 1.667 € 2.654 € 18.608 € 22.559 € 48.857
2024 bijgesteld € € € € € €
3.369 13.500 2.654 0 29.334 48.857
De bijdrage van BsGW vervalt omdat ze Kaartviewer niet verder nodig hebben in hun processen. Daar staan tegenover een verhoging van de baten door Parkstad die in structurele zin meer producten en diensten afneemt en overige opdrachtgevers uit ervaringscijfers van de jaarrekening waardoor de begrotingspost als zodanig niet hoeft te worden bijgesteld.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
15
Aanwending reserve ICT Mutaties reserve
2024 primair 6.772 6.772
€ €
Aanwenden reserve ICT Totaal
€ €
2024 bijgesteld 6.772 6.772
Ter dekking van de afschrijvingslasten 2024 van de aangeschafte software wordt de (doel)reserve ICT voor een bedrag van € 6.772,- aangewend. Dit verandert in de bijgestelde begroting niet. Uitgangpunt is dat de reserve ICT in 2024 geheel is afgebouwd en dat in de toekomst de kosten voor rente en afschrijvingen rechtstreeks naar de producten worden toegerekend.
1.3 Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden Totalen taakvelden lasten baten
€ €
2024 primair 4.756.970 4.750.198
geraamd totaal saldo
€
-6.772
€
-6.772
onttrekkingen aan reserves
€
6.772
€
6.772
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 040 Overhead lasten baten
€ €
2024 primair 1.113.054 1.113.054
€ €
2024 bijgesteld 1.233.831 1.233.831
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 210 Verkeer en vervoer (databeheer grijs) lasten baten
€ €
2024 primair 179.366 179.366
€ €
2024 bijgesteld 185.776 185.776
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
€ €
2024 bijgesteld 5.007.970 5.001.198
16
Taakveld 570 Openbaar groen (databeheer groen) lasten baten
€ €
2024 primair 167.882 167.882
€ €
2024 bijgesteld 173.882 173.882
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 720 Riolering (databeheer statische rioolgegevens) lasten baten
€ €
584.502 581.116
€ €
605.390 602.004
geraamd totaal saldo
€
-3.386
€
-3.386
onttrekkingen aan reserves
€
3.386
€
3.886
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 810 Ruimtelijke ordening (BGT) lasten baten
€ €
2024 primair 1.472.283 1.468.897
€ €
2024 bijgesteld 1.524.898 1.521.512
geraamd totaal saldo
€
-3.386
€
-3.386
onttrekkingen aan reserves
€
3.386
€
3.386
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 830 Wonen en bouwen (BAG) lasten baten
€ €
2024 primair 1.239.884 1.239.884
€ €
2024 Bijgesteld 1.284.194 1.284.194
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
2024 primair
2024 bijgesteld
17
1.4
Risico’s
Er zijn in de loop van 2023 een tweetal besluiten genomen waarvan bij de opmaak van deze begroting de financiële consequenties nog niet (geheel) bekend zijn.
ICT-dienstverlening Het Algemeen Bestuur heeft in december 2023 besloten om de dienstverlening op het gebied van ICT op termijn niet meer bij Parkstad IT af te nemen, maar te beleggen bij een marktpartij. Dit betekent dat een Europese aanbesteding noodzakelijk is. In dergelijke gevallen zijn er op voorhand steeds risico’s te benoemen. Het is en blijft afhankelijk van wat de markt doet in haar aanbiedingen voor wat betreft de structurele kosten. Op basis van een uitgevoerde marktconsultatie en gelet op de doorgevoerde exorbitante verhoging van de bijdrage aan Parkstad IT, is de reële verwachting dat de structurele jaarlijkse bijdrage aan een marktpartij lager zullen uitvallen dan de huidige bijdrage aan Parkstad IT, maar dit is niet op voorhand te garanderen. Voor wat betreft de incidentele kosten voor ondersteuning van de uitvoering van de Europese aanbesteding en de kosten voor de migratie van Parkstad IT naar een marktpartij en de eenmalige implementatiekosten bij een marktpartij is de verwachting dat de bij het resultaat van de jaarrekening 2022 gevormde bestemmingsreserve op basis van de marktconsultatie ad € 169.000, voldoende is om deze eenmalige kosten te dekken. Ook hiervoor zijn echter geen garanties op voorhand te geven, met name de implementatiekosten die een inschrijvende marktpartij al dan niet in combi met de structurele kosten in rekening brengt.
Onzekere factor voor wat betreft de incidentele kosten zijn de ontvlechtingskosten bij Parkstad IT. Door extern onderzoek is geconcludeerd dat bij de focus op overstap naar een marktpartij vóór 01-10-2025 en bij een goed procesmanagement de ontvlechtingskosten verwaarloosbaar zijn. Wat dan nog resteert zijn de kosten die PIT maakt voor het uitvoeren van c.q. medewerking verlenen aan de migratie naar een nieuwe dienstverlener. Toegezegd is dat hiervoor uitsluitend de daadwerkelijk te maken kosten in rekening worden gebracht.
Huisvesting Het Algemeen Bestuur heeft in haar vergadering van 4 november 2022 dat het huidig huisvestings- en kantoorconcept niet past bij een innovatieve geodata-organisatie en contraproductief werkt om invulling te geven aan de strategische agenda. Bovendien heeft in het kader van het hybride werken en de krapte op de arbeidsmarkt het belang van een inspirerende werkomgeving aan kracht toegenomen. Het was de bedoeling van 2023 om plannen met bijbehorende financiële consequenties op te maken op basis waarvan het Algemeen Bestuur een besluit kan nemen en de financiële consequenties via begrotingswijziging voor zienswijze kan voorleggen aan de raden van de deelnemende gemeenten c.q. het Algemeen Bestuur van het waterschap. Door de personele krapte op cruciale functies werd dit project getemporiseerd en is de verwachting dat de plannen in het eerste kwartaal van 2024 aan het Algemeen Bestuur van Het Gegevenshuis zullen worden voorgelegd.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
18
D. Verplichte paragrafen In het Besluit Begroting- en Verantwoording staat aangegeven dat in de Programmabegroting ten minste de navolgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid De paragrafen “lokale heffingen” en “grondbeleid” zijn op Het Gegevenshuis niet van toepassing, omdat Het Gegevenshuis niet wordt gefinancierd door heffingen en geen gronden in bezit heeft. De overige paragrafen worden hieronder toegelicht.
Ad 1. Lokale heffingen Niet van toepassing.
Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het Gegevenshuis is een openbaar lichaam als bedoeld in de Wet op de gemeenschappelijke regelingen en is verplicht in de begroting en jaarstukken de risico’s te vermelden die de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling kunnen beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting en de jaarstukken moet met deze voorzienbare en kwantificeerbare risico’s rekening worden gehouden. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het Gegevenshuis is een uitvoeringsorganisatie die ten behoeve van de deelnemers wettelijke taken uitvoert in het kader van het stelsel van basisregistraties: (geo-)data worden ingewonnen, beheerd en weer uitgeleverd. Met deelnemers en afnemers worden vooraf afspraken gemaakt over de hoeveelheden en kwaliteiten van producten en diensten die in dit kader worden geleverd. Hieraan is gekoppeld een transparante voorcalculatie die de hoogte van de bijdrage van de deelnemers bepaalt. Dit alles is vervat in een dienstverleningsovereenkomst met productbladen. Het Gegevenshuis levert alleen vooraf overeengekomen producten en diensten waar de bijdrage van de deelnemer tegenover staat.
Dit maakt ook de risicobenadering van Het Gegevenshuis enigszins afwijkend ten opzichte van de meeste andere gemeenschappelijke regelingen. Weerstandscapaciteit gaat over de dekkingsmiddelen en -mogelijkheden waarover de dienst kan beschikken om niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) af te dekken, waarbij de weerstandscapaciteit in redelijke verhouding dient te staan tot de risico’s waarvoor geen voorziening is gevormd. De kans dat er sprake is van niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) is op basis van de inrichting en werkwijze van Het Gegevenshuis klein. Tegenover alle te leveren producten en diensten staan baten in de zin van bijdragen van de deelnemers. Alle lasten worden toegerekend naar deze producten en diensten via voorcalculatie op basis van ervaringsgegevens. Daar waar deze laatste ontbreken wordt een risicomarge in de prijs per product/dienst opgenomen. Mocht er desondanks nog sprake zijn van onvoorziene lasten (risico’s) dan dragen de deelnemers naar rato van de afname van het desbetreffend product of dienst bij aan deze onvoorziene lasten. Dit stelt het bij een gemeenschappelijke regeling op te bouwen weerstandsvermogen in een geheel ander daglicht. De oprichters hebben niet de bedoeling gehad om onvoorziene tekorten te voldoen via een weerstandsvermogen, maar via het bijstorten op basis van de feitelijke afname van producten en diensten.
Dit vloeit ook voort uit het feit dat Het Gegevenshuis als een shared service centre functioneert en dat de pakketten van afname van producten en diensten per deelnemer zelf is samen te stellen (behalve de verplichte afname van de BGT). Uiteraard zijn hieraan voorwaarden gekoppeld via de gemeenschappelijke regeling en de dienstverleningsovereenkomsten. Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
19
Zo komen bijvoorbeeld risico’s voor Het Gegevenshuis bij een afname van producten en diensten te liggen bij de deelnemer die hiertoe besluit. Bovendien zullen alleen structurele verplichtingen worden aangegaan of medewerkers in vast dienstverband worden genomen als hier via een dienstverleningsovereenkomst structurele afname van producten en diensten tegenover staan. Bij incidentele afname van producten en diensten zal er altijd gewerkt worden met huur van applicaties en licenties en inhuur van personeel. Algemene reserve De deelnemers aan Het Gegevenshuis zijn verantwoordelijk voor een eventueel overschot of tekort in een bepaald jaar naar rato van de afname van producten en diensten en de daaraan gekoppelde bijdrage. Daar waar sprake is van een reserve is dit een door het Algemeen Bestuur gelabelde reserve (bestemde reserve), maar géén algemene reserve. In de eerder aangegeven systematiek is hier ook geen noodzaak voor. Reserve ICT-investeringen De reserve ICT-voorziening is ooit gevormd bij de overgang van Parkstad naar Het Gegevenshuis en was bedoeld voor het kunnen voldoen van de kosten van rente en afschrijving van de landmeetapparatuur en software.
Als er nieuwe software of apparatuur werd aangeschaft, meestal samenhangende met de invoering van nieuwe producten of diensten of uitbreiding daarvan, werden de incidentele kosten voor aanschaf incidenteel bij de afnemers in rekening gebracht en deze gestort in de reserve ICT-investeringen zodat vanuit die reserve in meerjarenperspectief de rente en afschrijving kon worden voldaan. In 2018 heeft het Algemeen Bestuur bij de bijgestelde begroting besloten dat in 2018 de laatste storting in de ICT-reserve zal plaatsvinden. Deze reserve zal daarna worden afgebouwd en de kosten die samenhangen met software en apparatuur zullen dan direct ten laste worden gelegd van producten en diensten. Reserve aanbesteding, migratie en implementatie ICT Voor de incidentele kosten voor de ondersteuning van de uitvoering van de Europese aanbesteding en de kosten voor de migratie van Parkstad IT naar een marktpartij en de eenmalige implementatiekosten bij een marktpartij is uit het resultaat van de jaarrekening 2022 een bestemmingsreserve ad € 169.000,gevormd. De aanbesteding zal in 2024 worden uitgevoerd en de implementatie naar een marktpartij in 2025. Voor dit doel zal de reserve worden aangewend in 2024 respectievelijk 2025. Indicatoren Aan de hand van de volgende indicatoren kan een beeld gegeven worden van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis.
De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio betreft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen op de balans. Op basis van de solvabiliteit kan worden beoordeeld of de organisatie in staat is om op korte en lange termijn te voldoen aan haar betalingsverplichtingen. Solvabiliteitsratio Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio
€ €
01-01-2024 376.281,779.498,48,27%
€ €
01-01-2025 165.784,1.226.758,13,51%
€ €
01-01-2026 165.784,1.226.758,13,51%
€ €
01-01-2027 165.784,1.226.758,13,51%
Vanaf 1 januari 2024 wordt er gefactureerd op basis van voorschotten om de liquiditeit te verhogen. Doordat Het Gegevenshuis geen algemene reserves kent en door het afbouwen van de reserves ICT zal het eigen vermogen van Het Gegevenshuis echter niet toenemen. Dit is een bestuurlijk besluit. De netto schuldquote (NSQ) Een goed aanvullende indicator om de hoogte van de schulden van een organisatie te beoordelen is de netto schuld als aandeel van de baten (netto schuldquote). De netto schuld betreft de totale schuld met in mindering de omvang van de geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet t.b.v. de publieke zaak.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
20
Omdat dit per organisatie sterk kan verschillen is het raadzaam de netto schuld te gebruiken. De hoogte van de baten bepaalt in belangrijke mate hoeveel schulden een organisatie kan dragen. Hoe hoger het inkomen des te meer schuld een organisatie kan aangaan. Dit kengetal uitgedrukt in procenten wordt de netto schuldquote genoemd. Netto schuldquote 01-01-2024 Schulden -/vorderingen Baten voor bestemming reserves
01-01-2025
01-01-2026
01-01-2027
€
-520.989
€
-520.989
€
-520.989
€
-520.989
€
5.001.198
€
5.188.170
€
5.301.243
€
5.502.690
Netto schuldquote
10,41%
10,04%
9,83%
9,47%
In meerjarig perspectief wordt niet verwacht dat de netto schuldquote toeneemt, aangezien Het Gegevenshuis geen langlopende leningen gaat afsluiten. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de (structurele) vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft het ook aan of een organisatie in staat is om structurele tegenvallers op te vangen, dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Het Gegevenshuis begroot op basis van de overeengekomen dienstverleningsovereenkomsten en productbladen. Elk jaar vindt een afrekening plaats met de deelnemers, waardoor Het Gegevenshuis weinig reserves kent. De vaststelling van het kengetal structurele exploitatieruimte in % gaat als volgt: ((B-A) + (D-C)) / (E)*100% A: structurele lasten (gerealiseerd totaal van lasten); B: structurele baten (gerealiseerd totaal van baten); C: totaal structurele toevoegingen aan de reserves; D: totaal structurele onttrekkingen aan de reserves; E: gerealiseerd totaal van de baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Structurele exploitatieruimte 2024
2025
2026
2027
structurele lasten
€
5.007.970,-
€
5.188.170
€
5.301.243
€
5.502.690
structurele baten totaal structurele toevoegingen aan de reserves totaal structurele onttrekkingen aan de reserves gerealiseerd totaal van de baten structurele exploitatieruimte
€
5.007.970,-
€
5.188.170
€
5.301.243
€
5.502.690
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
6.772,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
0,14%
0%
0%
0%
Voor de jaren 2024 t/m 2027 worden verder weinig incidentele lasten en/of baten verwacht. Belastingcapaciteit Op basis van de begroting dragen de deelnemers bij in de kosten van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. Het Gegevenshuis heft géén belastingen. De indicator “belastingcapaciteit” is dan ook niet van toepassing.
Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
21
Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen Het Gegevenshuis heeft bij haar formele start per 1 juli 2015 alle goederen en contracten overgenomen van de GBRD/BAG-Geo. Voor wat betreft het wagenpark betreft het auto’s via een leaseconstructie. In de begroting is voorzien in de kosten voor het onderhoud. De overgenomen (kantoor)inventaris was ook al afgeschreven. Hardware wordt via dienstverleningsovereenkomst afgenomen van Parkstad IT waar een jaarlijkse vergoeding tegenover staat. De te activeren investeringen zijn beperkt tot de landmeetkundige apparatuur en bijbehorende software en alle overige applicaties. Hiervoor is een reserve opgenomen (zie ook resultaat ICT-reserve). In de toekomst zullen de afschrijvingskosten rechtstreeks aan de producten en diensten worden toegerekend en zal afbouw van de ICT-reserve plaatsvinden. Alle kosten die Het Gegevenshuis maakt, worden toegerekend naar de te leveren producten en diensten conform dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen. Dit geldt ook voor de kapitaalgoederen. Zo worden de kosten voor apparatuur en het wagenpark volledig toegerekend. Hiermee wordt dus steeds voorzien in de onderhoudskosten van de kapitaalgoederen. Bij verandering in de omvang b.v. bij uitbreiding of de hoogte van de kosten b.v. bij vervanging, verandert dus naar evenredigheid ook de bijdrage voor de afnemers.
Vandaar dat ook jaarlijks de dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen worden vastgesteld alvorens de begroting kan worden opgemaakt.
Ad 4. Financiering Algemeen De in januari 2001 in werking getreden Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) verplicht een gemeenschappelijke regeling om een financieringsparagraaf in begroting en jaarrekening op te nemen. Voor Het Gegevenshuis is de financieringssystematiek dat de deelnemers een voorschot per kwartaal betalen, gebaseerd op de totale bijdrage conform begroting/dienst-verleningsovereenkomst. Betalingen werden tot 2022 verricht door de gemeente Landgraaf, aan welke gemeente de financiëleen salarisadministratie en het uitvoeren van het betalingsverkeer is uitbesteed. Hiervoor is destijds een rekening courant verhouding ontstaan tussen Het Gegevenshuis en de gemeente Landgraaf. Sinds 2022 werkt Het Gegevenshuis op basis van voorschotnota’s, om zodoende zelf over liquide middelen te beschikken. De hoogte van de voorschotnota’s en de datum van verzending is gericht op het steeds over voldoende liquide middelen te kunnen beschikken. Hierdoor is de rekening courantpositie met de gemeente Landgraaf volledig vereffend. Risicobeheer Met risico’s worden bedoeld renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitenrisico’s, koersrisico’s en debiteurenrisico’s. Om het risico in algemene zin in te perken dient de uitvoering van de financieringsfunctie alleen de publieke taak.
Het beheersen van risico’s komt tot uitdrukking via het gebruik van de instrumenten kasgeldlimiet en renterisiconorm. Beide instrumenten hebben tot doel het renterisico te begrenzen dat verbonden is aan de financiering door middel van korte en lange schuld. Renterisico op vlottende schuld Om het renterisico op de netto vlottende schuld te beheersen mogen gemeenschappelijke regelingen voor hun financieringsbehoefte niet onbeperkt kort geld aantrekken. Het aantrekken van kort geld is normaliter goedkoper dan lang geld, maar is ook sterker aan fluctuaties onderhevig. De maximaal toegestane netto vlottende schuld wordt bepaald door de zogenaamde kasgeldlimiet. Onder kasgeldlimiet wordt verstaan het bedrag dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. Voor 2024 bedraagt de kasgeldlimiet voor Het Gegevenshuis: a. Omvang van de programmabegroting per 01-01-2024: € 5.007.970 b. Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage: 8,20% Toegestane kasgeldlimiet voor 2024 (a) x (b): € 410.654 Dit bedrag wordt berekend door middel van een door het Ministerie van Financiën vastgesteld percentage van 8,2% te vermenigvuldigen met tot totaal van de jaarbegroting van Het Gegevenshuis bij aanvang van het jaar. Bij overschrijding van deze limiet moet er in langlopende financieringsmiddelen worden voorzien.
De kasgeldlimiet wordt aan het begin van het dienstjaar vastgesteld en geldt voor het gehele jaar. Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
22
De kasgeldlimiet bedroeg de afgelopen jaren: Jaar 2020 2021 2022 2023
Kasgeldlimiet € € € €
340.739 345.867 360.331 384.663
Renterisico op vaste schuld De renterisiconorm is bestemd om het renterisico op de vaste schuld inzichtelijk te maken. De wettelijk vastgestelde renterisico-norm van 20% houdt in dat in enig jaar de aflossing van de lange schuld niet hoger mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Omdat Het Gegevenshuis geen langlopende leningen heeft aangetrokken komt dit risico niet voor. Omslagrente De omslagrente wordt bepaald door de externe rentelasten te delen door het totaal van de activa. Zoals aangegeven heeft Het Gegevenshuis geen externe rentelasten. De berekening van de omslagrente is daarmee niet van toepassing voor Het Gegevenshuis. Kredietrisico's Dit betreft de risico’s op een waardedaling van verstrekte kredieten ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. Omdat Het Gegevenshuis geen leningen en garanties aan derden verstrekt speelt dit risico niet. Liquiditeitenrisico’s De liquiditeitenrisico's houden verband met mogelijke wijzigingen in de meerjarenliquiditeitenplanning waardoor renteresultaten kunnen afwijken van de verwachtingen. Omdat in de meerjarenbegroting tegenover iedere afgesproken prestatie ook een afgesproken vergoeding staat blijft het liquiditeitenrisico beperkt tot de extra opdrachten die niet waren voorzien in de begroting. Veelal hebben deze extra opdrachten een geringe financiële omvang.
Koers- en valutarisico Koersrisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkeling. Dit is voor Het Gegevenshuis niet van toepassing. Valutarisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat op een bepaald moment de waarde van de vreemde valutastromen, uitgedrukt in eigen valuta, afwijkt van hetgeen verwacht werd op het beslismoment. Het Gegevenshuis bezit evenwel geen vreemde valuta, dus dit is voor Het Gegevenshuis niet van toepassing. Debiteurenrisico’s Dit betreft het risico dat we vorderingen op debiteuren niet kunnen innen en dus moeten afboeken. Aangezien Het Gegevenshuis voornamelijk diensten verleend aan gemeenten en andere openbare lichamen is het debiteurenrisico klein. In het geval dat een vordering, ook na aanmaning en ingebrekestelling, niet via het minnelijke traject geïnd wordt, zal een dwanginvorderingstraject opgestart worden. Dit is sinds haar oprichting nog nooit aan de orde geweest. Kasbeheer / kasgeldlimiet Dit betreft het beheer van saldi en liquiditeiten voor een periode korter dan één jaar. De uitvoering ligt bij de kassier van de gemeente Landgraaf die er onder andere op toe ziet dat de kasgeldlimiet niet wordt overschreden.
Als uitgangspunt geldt verder, dat zoveel mogelijk het contante geldverkeer wordt beperkt en de elektronische betaalvormen worden gestimuleerd. Voor het beheer van de financiële middelen houdt Het Gegevenshuis een rekening-courant aan bij de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) fungeert als huisbank. Het Gegevenshuis verricht haar betalingsverkeer volledig via elektronisch bankieren bij de BNG. Op basis van de regelgeving rondom het zogenaamde schatkistbankieren werden limieten hoger dan € 250.000,- afgeroomd door de schatkist. Bijgestelde begroting 2024 versie 2.0
23
Financieringsrisico’s Omdat de deelnemers gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het financiële beleid van Het Gegevenshuis naar rato van de afname van producten en diensten en zich verplicht hebben eventuele tekorten volgens deze verdeelsleutel te dragen, zijn er geen financieringsrisico’s. EMU-saldo Sinds Nederland deel uitmaakt van de Economische en Monetaire Unie (EMU) wordt voor het begrotingssaldo een definitie gebruikt die binnen de gehele EMU hetzelfde is, namelijk het EMU-saldo. Met het EMU-saldo wordt het saldo van inkomsten en uitgaven van de totale overheid bedoeld. In het verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag zijn. Het BBP is de totale (geld-)waarde van alle in een land geproduceerde goederen (en diensten) gedurende een bepaalde periode (meestal een jaar). Actiever sturen op het EMU-saldo Het EMU-saldo is gebaseerd op kasbasis. Omdat de sturing op basis van het baten- en lastenstelsel geschiedt, krijgt het EMU-saldo niet de aandacht in de begrotings- en verantwoordings-cyclus die nodig wordt geacht. Voor gemeenschappelijke regelingen is het van belang te weten of de individuele referentiewaarden van het EMU-saldo die voor de individuele gemeenschappelijke regeling berekend zijn, meerjarig overschreden worden.
Omdat het consequenties heeft als de macronorm overschreden wordt, is het voor individuele overheden van belang om meerjarig op de individuele referentiewaarden te sturen. Landelijk is bepaald dat het gezamenlijk aandeel van gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in het landelijk EMU-tekort (van 3 %) maximaal 0,3 % van het BBP mag bedragen. Omdat overheden (nog) niet afgerekend worden bij overschrijding de referentiewaarde worden vanaf 2016 geen individuele referentiewaarden per overheidslichaam berekend. Wel is het mogelijk ons EMU-saldo aan de hand van de begroting of jaarrekening te berekenen. Voor de meerjarenbegroting gebeurt dit tevens door middel van de geprognosticeerde balans. Omschrijving
2026
2027
169.000 169.000 169.000 -6.772 9.988 -
169.000 -
2024
2025
+/+ +/+ -/+/+ +/+
Resultaat van de rekening van baten en lasten Saldo stortingen in reserves Saldo aanwendingen van reserves Saldo afschrijvingen ten laste van de exploitatie Saldo stortingen in voorzieningen