7 23-66 Bijlage 1 Berap najaar 2023

Cultureel erfgoed - Verkenning mogelijkheden tot behoud cultureel erfgoed.

Berap voorjaar In 2023 zijn de gesprekken gestart met een externe adviseur voor het realiseren van een nota Cultureel Erfgoed Gemeente Simpelveld (incl. een kerkenvisie). De aan ons voorgelegde offerte is akkoord bevonden en de werkzaamheden zullen z.s.m. starten. Streven is om de nota eind 2023/ begin 2024 af te ronden. Berap najaar In 2023 zijn de gesprekken gestart met een externe adviseur voor het realiseren van een nota Cultureel Erfgoed Gemeente Simpelveld (inclusief een kerkenvisie). De aan ons voorgelegde offerte is akkoord bevonden en de werkzaamheden zijn inmiddels gestart. Streven is om de nota eind 2023/ begin 2024 af te ronden.

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN Roeken (Natuur- en landschapsbeheer) In de gemeente Simpelveld is een roekenkolonie aanwezig in het gebied tussen de Brandstraat, Scheelenstraat, Hennebergstraat en Bulkemstraat. Een gedeelte van de kolonie bevindt zich op het grondgebied van de gemeente en een ander gedeelte van de kolonie op het grondgebied van Stichting het Limburgs Landschap. De activiteiten van deze kolonie worden door diverse omwonenden al meerdere jaren als overlast ervaren. Omwonenden hebben hier diverse keren tegen geageerd. Er is een overleggroep met omwonenden, Stichting het Limburgs Landschap en de gemeente geformeerd, om de (ervaren) overlast problematiek(en) te bespreken. Medio 2023 is het Roekenbeschermingsplan Simpelveld opgeleverd. Daaropvolgend is het aanvraagformulier ontheffing Soorten Wet natuurbescherming (Wnb) inclusief het roekenbeschermingsplan bij de Provincie Limburg ingediend. Momenteel wordt de reactie aangaande de ontheffing afgewacht. Zoals reeds verwoord in de BERAP van voorjaar 2023, hebben wij - onder de voorwaarde dat de Provincie Limburg instemt met het Roekenbeschermingsplan - een uitvoeringsplan inclusief financiële

-38-

Berap najaar 2023

consequenties vastgesteld voor het verplaatsen van de roeken en het treffen van meerdere ontmoedigingsmaatregelen op de huidige locatie. Dit plan bestrijkt de jaren 2023 (december), 2024, 2025 en 2026. De financiële vertaling heeft volledig plaatsgevonden in de begroting van 2024- e.v. Jongerenontmoetingsplek Uit de behoeftepeiling, meedenksessies en pizza-avonden is duidelijk geworden dat de jongeren behoefte hebben aan een ontmoetingsplaats. Het realiseren van een goede ontmoetingsplaats vergt veel tijd. Vandaar dat wordt voorgesteld een tijdelijke en verplaatsbare voorziening te realiseren zodat de jongeren binnen een zo kort mogelijke termijn toch al een plaats hebben om elkaar te ontmoeten. (Onderzoek) sportvelden Medio september 2023 is de technische voorbereiding voor de vervanging en renovatie van de voetbalvelden gegund aan de firma Kragten. Eind september is gestart met een inventarisatie, gesprekken met de verenigingen en de benodigde onderzoeken. Momenteel worden de resultaten van de onderzoek en gesprekken verwerkt in een programma van eisen ten behoeve van het opstellen van het ombouw- en renovatieadvies. Zodra dit gereed is zal de besteksvoorbereiding starten. Verder zijn wij met de verenigingen in gesprek over de verdeling en het gebruik van de beschikbare velden tijdens de ombouw- c.q. renovatieperiode.

Hierbij onderzoeken wij ook alternatieve uitwijkmogelijkheden voor de verenigingen. STAND VAN ZAKEN INVESTERINGEN N.v.t. FINANCIËN In de begroting 2023 (na verwerking van de berap voorjaar 2023) is een bedrag van €- 1.880.002 begroot voor het programma Sport, cultuur en recreatie. Met betrekking tot de realisatie worden geen substantiële afwijkingen voorzien:

-39-

Berap najaar 2023

Begroting 2023, na verwerking berap voorjaar'23: Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a cti veri ng sport a l gemeen 5.2 s porta ccommoda ti es bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (ni et groene) sportterrei nen beheer groene s portvel den

5.3 cul tuurpres enta ti e, cul tuurproducti e en cul tuurpa rti ci pa ti e subsi di es kunst en cul tuur kunst en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea ti e na tuur- en l ands cha ps bes chermi ng openba a r groen speel terrei nen en recrea ti evoorzi eni ngen / JOP's

Prognose 2023:

Verschil:

Toelichting:

-138.098

-138.098

0

-202.366 -64.421 -19.692

-202.366 -64.421 -19.692

0 0 0

-153.573

-153.573

0

-78.050 -30.441 -119.480

-78.050 -30.441 -119.480

0 0 0

-422

-422

0

-190.373

-190.373

0

-43.691

-43.691

0

-760.389 -79.006

-760.389 -79.006

0 0

-1.880.002

-1.880.002

0

-40-

Berap najaar 2023

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-. VOORTGANG PRIORITEITEN Activiteiten 2023 Minimabeleid / Armoedebeleid - Implementeren herijkt minimabeleid (nieuwe nota armoedebeleid 2022);

Voortgang Berap voorjaar De herijkte nota Armoedebeleid is in maart 2023 door de raad vastgesteld. Samen met de gemeenten Beekdaelen en Voerendaal en ISD Kompas wordt een communicatieplan opgesteld met betrekking tot de implementatie van deze nota (o.a. de implementatie van het Volwassenenfonds). Tevens zal deze zomer de armoedemonitor worden uitgevoerd in samenwerking met bureau Kwiz. Om de cliënten van ISD kompas niet 2 keer op korte termijn te laten deelnemen aan een onderzoek zal het klanttevredenheidsonderzoek doorgeschoven worden naar 2024. Berap najaar In juli 2023 is het Volwassenenfonds van start gegaan. Medio september zijn voor de Kompas-gemeenten een dertigtal aanvragen binnengekomen. Deze zijn inmiddels toegekend of worden momenteel beoordeeld. De armoedemonitor wordt vóór het einde van 2023 uitgevoerd en getracht wordt de resultaten uit de monitor eind 2023/ begin 2024 bekend te maken. Middels een RIB zal de raad hiervan op de hoogte worden gesteld. Het klanttevredenheidsonderzoek zal de 1e helft van 2024 worden uitgevoerd.

-

Uitvoering en tussentijdse evaluatie project De Voorzieningenwijzer (o.b.v. afspraken Regio-deal);

Berap voorjaar Ook in 2023 zal uitvoering worden gegeven aan het project De Voorzieningenwijzer. Tevens zullen de resultaten uit 2022 (21 gesprekken met een gemiddelde besparing van € 791,21) geëvalueerd en besproken worden en zullen er acties worden opgezet om het aantal deelnemers voor 2023 te verhogen.

-41-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

-

Uitvoering geven en monitoren van de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

Voortgang Berap najaar In het laatste kwartaal van 2023 zal er met de deelnemende gemeenten een evaluatie worden uitgevoerd met betrekking tot het project de Voorzieningenwijzer en wordt er een afweging (collegebesluit) gemaakt of het project in 2024 e.v. wordt voortgezet. Berap voorjaar Aan de hand van de evaluatie met betrekking tot de vroegsignalering zal samen met ISD Kompas en de overige partners bekeken worden op welke manier we preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunnen houden. Tevens zal onderzocht worden of aansluiting in 2023 bij Schuldhulpmaatje mogelijk is. Berap najaar Samen met ISD Kompas en de overige Kompas-gemeenten wordt bekeken hoe de vroegsignalering en de resultaten hiervan verbeterd kunnen worden. Momenteel wordt overleg gepleegd met de beheerders van het informatiesysteem hoe de managementinformatie voortkomend uit dit systeem bijgesteld en verbeterd kan worden. Met Impuls vinden er gesprekken plaats met betrekking tot de aanlevering van de resultaten voortkomend uit de signalen vroegsignalering (huisbezoeken en de acties die hier uit voortkomen). Verwacht wordt dat in 2024 de informatievoorziening verbeterd is zodat we meer en beter kunnen sturen op de signalen en hiermee meer mensen preventief uit de schuldhulpverlening kunnen houden.

Participatiewet - Uitvoering geven aan de GR ISD Kompas voor de gemeenten Simpelveld, Voerendaal en Beekdaelen. - Inspelen op de gevolgen van de coronacrisis op het bestand, de taken en de dienstverlening van Kompas.

Berap voor-en najaar Per 1-1-2022 is de volledige gemeente Beekdaelen (dus incl. postcodegebied Schinnen en postcodegebied Onderbanken) toegetreden tot de GR Kompas. Vanwege de goede voorbereidingen in 2021 heeft deze toetreding probleemloos kunnen plaatsvinden. Ook voor 2023 met behoud van de continuïteit van dienstverlening aan inwoners van de drie Kompas gemeenten. Berap voorjaar In 2022 is ISD kompas voor nieuwe uitdagingen komen te staan vanwege de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, de hoge en aanhoudende inflatie en een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Dit heeft geresulteerd in een aantal nieuwe extra werkzaamheden voor ISD Kompas, naast de uitvoering van de reguliere taken en de afhandeling van de Tozo en de TONK voortvloeiend uit de Coronapandemie. Deze nieuwe taken hadden betrekking op de uitvoering van de energietoeslag (ruim 500 huishoudens voor gemeente Simpelveld) en de uitbetaling van leefgelden aan Oekraïense vluchtelingen. Voor 2023 is vooralsnog niet duidelijk of de energietoeslag voortgezet wordt (wordt hoogstwaarschijnlijk bekend gemaakt bij de meicirculaire). De uitbetaling van leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen loopt ook in 2023 door. Berap najaar Net als in 2022 krijgen mensen met een laag inkomen in 2023 een tegemoetkoming voor de gestegen energiekosten.

-42-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang Gemeenten krijgen in 2023 opnieuw budget om via de bijzondere bijstand mensen met een laag inkomen te helpen met de hoge energiekosten. De energietoeslag bedraagt €1.300. Eind september 2023 is in de Tweede kamer over dit wetsvoorstel gedebatteerd. De verwachting is dat vóór het einde van 2023 de energietoeslag zal worden uitgekeerd. Tevens is de verwachting dat 2023 de laatste keer zal zijn dat er een energietoeslag wordt uitgekeerd aan mensen met een inkomen tot 120% van het sociale minimum. Ten opzichte van 2022 hebben in 2023 ook uitwonende studenten met een aanvullende beurs, van wie de ouders een laag inkomen hebben, recht op een tegemoetkoming. DUO keert aan hen €400 uit.

Inburgering - Uitvoering geven aan de nieuwe wet Inburgering die per 1-1-2022 is ingegaan.

Berap voor en -najaar Per 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering in werking getreden. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten nadrukkelijk de regie over de inburgering. De bedoeling is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment aan de slag gaan met hun inburgering en dat gemeenten hen daarbij activeren en begeleiden. ISD Kompas zal namens de gemeente ook in 2023 uitvoering gaan geven aan deze nieuwe wet.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning - Maatschappelijk werk / doorontwikkeling d’r Durpswinkel;

Berap voorjaar Na drie jaar van coronacrisis stond 2022 vooral in het teken van het hervatten en aanjagen van alle activiteiten binnen d’r Durpswinkel. Gezamenlijk met Impuls is de balans opgemaakt welke (langdurige) impact de coronacrisis op onze samenleving heeft (gehad). In 2023 is de gemeente aan de slag gegaan met het inventariseren en professionaliseren van het bestaande aanbod en het onderzoeken van eventuele hulpvragen in relatie tot het nieuwe aanbod. Als voorbeeld is in Bocholtz (Op de Boor) het Durpswinkel loket heropend (proef) en is de houtbewerking verhuisd naar een beter passende accommodatie in het klooster. D’r Durpswinkel blijft in ontwikkeling en vraagt (vanuit het principe ‘vóór en dóór burgers’) een nauw contact met burgers. Zo nodig wordt, in afstemming met de burgers, het aanbod aangepast. Berap najaar Het maatschappelijk werk heeft in 2023 een methodische doorontwikkeling gemaakt in het verder integreren van positieve gezondheid. Daarnaast is de uitvoering van vroegsignalering (Wet gemeenschappelijke schuldhulpverlening Wsg) aan hun takenpakket toegevoegd. Sinds eind 2022 worden op thematische hoofdlijnen de aard (aanleiding) van een bezoek aan het maatschappelijk werk in kaart gebracht. Het maatschappelijk werk signaleert de vraag achter de vraag en weet hiermee steeds beter wat leeft en beweegt in de gemeenschap.

Samen met Impuls is de wijze van monitoring en rapportage aangepast en wordt de voortgang en effect van het welzijnswerk per kwartaal ambtelijk besproken. Binnen d’r Durpswinkel is een plan gestart om de kennis en mogelijkheden van de front-desk te optimaliseren door o.a. training en scholing. Ook de inrichting van een digitale sociale kaart zal hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Het aantal inwoners dat d’r Durpswinkel (front-desk) en activiteiten bezoekt stijgt. Vooral de activiteit samen tafelen wordt druk bezocht. Activiteiten georganiseerd vanuit de SWOBS worden wisselend bezocht. Facilitaire zaken, wijze van PR, locatie, tijdstip worden in de komende

-43-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

-

Handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken.

Voortgang maanden tezamen met gebruikers geëvalueerd. Het openen van een front-desk in Bocholtz (proef) heeft helaas weinig respons opgeleverd en zal opnieuw gestart worden na de verbouwing van Op de Boor. In de veronderstelling dat ook het weinig uitnodigend karakter van de locatie hier een rol in speelt. Berap voorjaar De kwaliteit van zorgtaken is structureel een gespreksonderwerp in de contractafspraken met aanbieders maar wordt ook actief opgevolgd in de gesprekken gevoerd door consulenten, maandelijks overleg o.a. met Meander, afstemmingsgesprekken met huisartsen. Berap najaar De kwaliteit van zorgtaken is structureel een gespreksonderwerp in nauwe afstemming medewerker juridische kwaliteitszorg en contractafspraken met aanbieders. In de keukentafel- en evaluatie gesprekken gevoerd door consulenten met zorgcliënten wordt de kwaliteit (tevredenheid) van zorg actief uitgevraagd. Beleidsmedewerkers sociaal domein hebben maandelijks overleg o.a. met Meander en zijn er vier keer per jaar afstemmingsgesprekken met huisartsen. Bij de inkoop van zorg (actueel aanbesteding begeleiding kwetsbare burgers) worden in het programma van eisen afspraken (toetsingscriteria) genoemd waaraan de kwaliteit van zorg, professionele werkhouding en samenwerking met een zorgaanbieder dient te voldoen.

-

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Berap voorjaar In Parkstad werken gemeenten al geruime tijd aan de voorgenomen doorcentralisatie van Beschermd Wonen (Wmo). Dit betekent dat niet alleen landelijk de 43 centrumgemeenten maar alle gemeenten zich volledig moeten inzetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. In de uitvoering hiervan zijn er regionale samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de Parkstad-gemeenten. Samen met de aanbieders uit de regio is er in 2022 één samenwerkingsverband geformeerd met Mondriaan als penvoerder (16 aanbieders). Sinds 1 januari 2023 wordt vanuit één loket het BW-aanbod aan alle cliënten uit Parkstad aangeboden. Berap najaar Beschermd wonen: Op het gebied van Beschermd wonen hebben we in het afgelopen jaar veel stappen gezet met het oog op de voor 2024 aangekondigde doordecentralisatie. Na vier keer uitstel weten we inmiddels dat de doordecentralisatie controversieel is verklaard en op zijn vroegst per 2025 zal plaatsvinden. Hiermee treden de afspraken die we gemaakt hebben in de vorm van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling voor Opvang en Beschermd Wonen, pas in werking op het moment dat de doordecentralisatie daadwerkelijk van kracht wordt.

-44-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang Vooruitlopend op de hervorming Beschermd Wonen is het aanbod Beschermd Wonen herijkt en de toegang (Loket Opvang en Beschermd Wonen LOBW) Parkstad opnieuw ingericht. In combinatie met het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad zijn deze verantwoordelijk voor het bieden van Beschermd Wonen aan alle inwoners van Parkstad per 1 januari 2023. Het LOBW Parkstad (van de gemeentes) bepaalt óf iemand in aanmerking komt voor beschermd wonen en aan welke doelen gewerkt moet worden. Het samenwerkingsverband bekijkt vervolgens hoe en door wie beschermd wonen dan het meest passend ingezet kan worden. De locaties waar een vorm van beschermd wonen wordt geboden liggen verspreid in Parkstad. Iedere Parkstadgemeente heeft de preventiescanner Parkstad (dakloosheid) ingevuld. Het blijkt dat de regio veel van de mogelijke preventieve maatregelen al heeft georganiseerd. De grootste kansen voor het voorkomen van dakloosheid liggen op het gebied van het versterken van de financiële ondersteuning van mensen. Een van de belangrijkste oorzaken van dakloosheid is het niet kunnen betalen van de vaste lasten. De adviezen uit dit rapport zijn meegenomen in de nieuwe uitvoeringsagenda 2023 t/m 2025 en hebben geleid tot verschillende maatregelen hoe de financiële ondersteuning van mensen te vergroten. Zo zijn er o.a.

regionale prestatieafspraken met de woningcorporaties gemaakt om het aantal uithuiszettingen terug te brengen naar 0. Eind 2023/begin 2024 zal het onderzoek naar de verbeteringen in de opvang worden afgerond. Bevindingen uit dit onderzoek worden in de werkgroep en stuurgroep besproken, waarbij ook de colleges en de raden worden meegenomen.

-

Skaeve Huse.

Berap voorjaar De gemeente Simpelveld heeft net als de gemeente Voerendaal de opgave om 1 Skaeve Huse te realiseren. Beide gemeenten hebben hierin de samenwerking gezocht en het perceel aan de Kerkstraat 2 te Ubachsberg, als het meest geschikt bevonden voor het plaatsen van twee Skaeve Huse huisjes. De gemeente Simpelveld heeft ingestemd om de gemeente Voerendaal te machtigen om als aanbestedende dienst op te treden voor de gezamenlijke uitvoer van twee Skaeve Huse huisjes volgens een evenredige verdeelsleutel van de kosten (tot een gezamenlijk maximum van € 325.000). Berap najaar De realisatie/voortgang van de plaatsing Skaeve Huse is opnieuw onderwerp van gesprek enerzijds omwille van mogelijke bezwaarprocedures o.a. gericht op isolerende maatregelen (geluid) alsook de onduidelijkheid rondom de specifieke uitkering van het ministerie van Buitenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vanuit deze subsidie, aangevuld met middelen uit het centrumgemeentebudget, is een bijdrage van € 32.000 per Skaeve Huse beschikbaar. Het realisatietraject duurt langer dan verwacht. Als de subsidie van het ministerie daardoor (deels) vervalt, zal vanuit het centrumgemeentebudget de volledige bijdrage betaald worden.

-45-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023 - Wijziging GR Omnibuzz.

Voortgang Berap voorjaar In verband met de gewijzigde wet gemeenschappelijke regelingen dient de GR Omnibuzz, net als andere GR-en, te worden herzien in 2023. Berap najaar In zijn vergadering van 28 september jl. heeft de raad de procedure tot en met het geven van een zienswijze doorlopen. Begin 2024 zal het college de raad een verzoek om instemming met de voorgenomen wijzigingen voorleggen. De verwachting is dat de nieuwe gemeenschappelijke regeling voor Omnibuzz dan in juni 2024 vastgesteld kan worden.

-

Continue cliëntervaringsonderzoek.

Berap voorjaar Gemeenten zijn volgens de Wmo 2015 en de Jeugdwet verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek uit te (laten) voeren onder inwoners die gebruik maken of gebruik hebben gemaakt van hulp of ondersteuning via de gemeente. Aan het college is voorgesteld om, in tegenstelling tot voorgaande jaren, te werken met een continu cliëntervaringsonderzoek. Dit houdt in dat cliënten op vaste momenten in het (ondersteunings-)proces worden bevraagd naar hun ervaringen. Door het onderzoek te specificeren in ervaringen (toegangsproces, kwaliteit van de zorg en effect van de zorg) verwachten we een hogere respons en een hogere betrouwbaarheid van de resultaten. Met als doel de gemeentelijke dienstverlening te optimaliseren. Voor het inrichten van een continu cliëntervaringsonderzoek is onderzoeks- en research bureau MAGIS gevraagd dit uit te voeren. Het inregelen van de juiste vragenlijsten gekoppeld aan de juiste cliënten en procesmomenten vergt de nodige inspanningen. Berap najaar Het cliëntervaringsonderzoek 2022 is door MAGIS net voor de zomer met hoge waarderingscijfers voor zowel Jeugd als WMO afgerond. Eveneens zijn alle aanpassingen voor de inrichting van een continu cliëntervaringsonderzoek doorgevoerd. Het verder implementeren van een continue onderzoek stagneert nog in afwachting van het inregelen en aanleveren van de juiste cliëntenlijsten.

Jeugdwet - Doorontwikkeling inkoop jeugdzorg

Berap voorjaar In Zuid-Limburg werken 16 gemeenten samen op het gebied van jeugdzorg. Dit geldt zowel voor het nastreven van een gedeelde inhoudelijke visie als voor een gezamenlijke inkoop o.b.v. een centrumregeling (met Maastricht als centrumgemeente). Sinds 1 januari 2023 zijn nieuwe basiscontracten met zorgaanbieders afgesloten. Het eerste kwartaal heeft in het teken gestaan van de implementatie hiervan. Voor de ambulante jeugdhulp (segment 3 en 4) worden ontwikkelcontracten afgesloten. Dit gebeurt per subregio (Brunssum-Kerkrade- Simpelveld). Momenteel vinden hierover dialoogrondes plaats. Berap najaar De gezamenlijke gemeenten in Zuid-Limburg hebben de verwerving van de ambulante Jeugdhulp aanbesteed volgens de

-46-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang procedure voor sociale en andere specifieke diensten. Hiervoor hebben de Zuid-Limburgse gemeenten een dialoogleidraad opgesteld die voorziet in het houden van dialooggesprekken met de zorgaanbieders. Per subregio is een dialoogteam samengesteld dat de gesprekken heeft gevoerd met de zorgaanbieders. In de dialooggesprekken ging het over de voorwaarden en thema’s die het ontwikkelen en realiseren van een getransformeerde aanpak in de ambulante jeugdhulp mogelijk maken. Gemeenten hebben deze input gebruikt om tot de ontwikkelopdracht te komen. Deze opdracht is daarmee een nadere concretisering van de ontwikkelagenda. Op 1 september is de aanbesteding gegund aan drie partijen. Het najaar staat in het teken van het verder vormgeven en intensiveren van samenwerking tussen en mét alle stakeholders, m.a.w. gemeente, zorgaanbieders, verwijzers. Een traject dat in de ontwikkelcontracten per januari 2024 nog verder zijn beslag moet krijgen.

-

Doorontwikkeling preventieveen voorliggende jeugdhulp.

Berap voorjaar In de tweede helft van 2022 is gestart met een intensieve samenwerking met de gemeente Kerkrade en de gemeente Brunssum voor de ambulante jeugdhulp. Gezamenlijk is er hard gewerkt aan de intensieve ontwikkeltrajecten voor de lange termijn opdracht voor ambulante jeugdhulp, die in het najaar van 2023 wordt aanbesteed. Binnen deze aanbesteding staat de transformatie naar het voorliggend veld centraal. Daarnaast wordt lokaal met Impuls bekeken hoe het voorliggend veld kan worden verstevigd. Berap najaar Na gunning, is er contact gelegd met alle betrokken partners. In het najaar heeft een inventarisatie van thema’s met de zorgaanbieders plaatsgevonden. Daarnaast zijn er werkgroepen geformeerd met alle betrokkenen (huisarts, welzijn, kinderopvang, onderwijs, zorgaanbieders). De volgende thema’s zijn door de gezamenlijke partners in Zuid-Limburg benoemd als onderdeel van het ambulant ontwikkeltraject: Integraliteit, Normaliseren, Regie, Monitoring en Financiën.

-

Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen.

Berap voorjaar In 2021 is een start gemaakt met de uitvoering van de eisen vanuit het Rijk ten aanzien van het landelijk programma Zorg voor de Jeugd en de nieuwe Wet betere beschikbaarheid zorg voor jeugdigen. Met de Wet verbeterde beschikbaarheid zorg voor jeugdigen stelt de landelijke overheid eisen ten aanzien van het verantwoord opdrachtgeverschap. Het Rijk wil hierbij vergaande regionale samenwerking. Strekking van de wet is namelijk dat binnen één regio één uitvoeringsvariant voor inkoop en verantwoording van jeugdhulp wordt gehanteerd. Hiervoor is in 2021 een regiovisie jeugdhulpregio Zuid-Limburg opgesteld. In de tweede helft van 2022 is gestart met het opstellen van een nieuw beleidsplan 2023-2028, waarin de huidige beleidskaders, de kaders van het transformatieplan en de hervormingsagenda worden verwerkt. In lijn hiervan wordt de regiovisie ook geüpdatet. Naar verwachting wordt het beleidskader eind Q3 aan de raad worden voorgelegd. De regiovisie zal naar verwachting later in 2023 naar de raad worden geleid middels een raadsinformatiebrief.

-47-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

-

De hervormingsagenda.

Voortgang Berap najaar De manier waarop afzonderlijke jeugdhulpregio’s aan de afspraken uit de Norm van Opdrachtgeverschap (NvO) voldoen, werken zij uit in een regiovisie. De Norm voor Opdrachtgeverschap en de daaruit voortvloeiende regiovisie zijn tevens verankerd in het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’. De ministerraad heeft inmiddels met dit voorstel ingestemd. Deze landelijke norm over de regiovisie is breed en bevat naast de samenwerkingsafspraken ook inhoudelijke doelen die een regio wil bereiken. Middels een raadsinformatiebrief bent u geïnformeerd hierover. Berap voorjaar Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar, vandaar dat het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG werken aan de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beheersbaar te maken. Er is nog geen overeenstemming bereikt tussen het Rijk en de VNG over de financiële kaders. Het biedt gemeenten echter onvoldoende garanties, mocht er ondanks de inspanningen sprake zijn van tekorten op de jeugdhulp. De standpunten uit de hervormingsagenda zijn zo ver als mogelijk meegenomen in de nieuwe contractering. Berap najaar In juni 2023 is de hervormingsagenda definitief vastgesteld.

De VNG ontwikkelt tot en met oktober, met inbreng van diverse gemeenten en vertegenwoordigers van de vijfhoek, een (landelijk) implementatieplan. Het plan geeft onder andere inzicht in de stappen die gemeenten en regio’s moeten zetten bij de uitvoering van de verschillende maatregelen uit de Hervormingsagenda, en de verschillende afhankelijkheden. Ook brengt het plan de relevante wetgevingstrajecten en tijdpaden in kaart.

-

Xonar

Berap voorjaar Xonar is een van de grootste zorgaanbieders in de regio Zuid-Limburg die actief is op het gebied Jeugd & Opvoedhulp (J&OH) en Vrouwenopvang & Hulpverlening (VO&H). Xonar heeft al een langere tijd te kampen met financiële tegenvallers en liquiditeitsproblemen met als gevolg een terugloop van de solvabiliteit. Middels raadsinformatiebrieven wordt de raad op de hoogte gehouden van de situatie rondom Xonar. Verwacht wordt dat er extra financiële middelen nodig zijn. Berap najaar In september heeft de raad ingestemd met het raadsvoorstel herstelplan Xonar. De raad heeft hiermee een eenmalige, financiële bijdrage van maximaal € 65.041 aan stichting XONAR gegeven om de zorgcontinuïteit voor onze jeugdigen veilig te stellen. Dit bedrag wordt onttrokken aan de reserve sociaal domein waardoor deze mutatie budgettair neutraal is. Daarnaast heeft de raad ingestemd met een bedrag van € 12.600 dat noodzakelijk is voor de regionale capaciteit om te komen tot een breed gedragen herstel bij XONAR. Dit bedrag wordt deels gedekt uit het restant van de reserve Sociaal Domein en het

-48-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang restantbedrag wordt gedekt uit het budget jeugdhulp/ maatwerkarrangementen overig. De reserve Sociaal Domein is daarmee volledig uitgeput.

Jeugd- en jongerenwerk - mogelijkheden om nieuwe impulsen te geven aan (laagdrempelig) jeugd- en jongerenwerk.

Berap voorjaar De jeugd- en jongerenwerker biedt activiteiten aan, die minderjarigen helpen een impuls te geven aan hun talenten, zodat ze zich met zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde kunnen ontwikkelen tot actieve en positieve burgers. Het jongerenwerk biedt ondersteuning bij het maken van individuele keuzes van jongeren en draagt bij aan het ontwikkelen van sociale competenties en verbindingen met anderen. In maart 2023 is Impuls i.s.m. Jeugdcentrum Simpelveld gestart met wekelijkse inloopavonden. Daarnaast vinden bijeenkomsten plaats met de ‘dorpskinderen (Bocholtz en Simpelveld) en heeft er eind kwartaal 1/begin kwartaal 2 (preventief) aanbod plaatsgevonden op de basisscholen op de thema’s weerbaarheid en pesten. Er worden momenteel samen met de jeugd- en jongerenwerker plannen uitgewerkt voor een jongeren ontmoetingsplaats in Bocholtz. Berap najaar Het jeugd- en jongerenwerk is een belangrijke voorziening voor de jeugdigen. Het biedt activiteiten aan (zowel recreatief als preventief). Daarnaast is jeugd- en jongerenwerk een belangrijke partner in de verbinding met jeugdhulp en met veiligheid. In 2022 en 2023 heeft de focus gelegen op het jongere kind (denk aan preventief aanbod basisscholen, dorpskinderen etc). In de aanloop naar het nieuwe jaar wordt de doelgroep uitgebreid.

Door een doorlopende lijn van aanbod te organiseren in de opvang en begeleiding van kinderen en jeugdigen, ontstaat er meer grip op de doelgroep. Doel hiervan is ook het opbouwen van een basis voor het voorliggend veld van jeugd. Middels een nieuwe jeugd- en jongerenwerker met meer ervaring willen we dit krachtig neerzetten.

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN 2e begrotingswijziging WOZL /WSP Uit de 2e begrotingswijziging van WOZL/WSP volgt voor het jaar 2023 voor WSP een voordeel van € 113.000 en voor WOZL een nadeel van € 170.000. Per saldo een nadeel van € 57.000. Dit tekort wordt gedekt uit de stijging van de integratie uitkering participatie (zie programma 0). Jeugd Het uitvoeringsplan 2024 is momenteel nog niet vastgesteld. In het uitvoeringsplan worden de regionale werkzaamheden opgenomen. In het plan wordt naar verwachting extra capaciteitsuitbreiding bij de centrumgemeente Maastricht gevraagd. De capaciteitsuitbreiding bij beleid is nodig om de beleidsmatige zaken te vervullen. Afgelopen jaren zijn er steeds meer landelijke en bovenregionale ontwikkelingen bij gekomen die onze aandacht vragen. Bijvoorbeeld het bovenregionaal expertisecentrum met de SPUK’s vastgoed, de hervormingsagenda en de ontwikkelingen rondom GI (landelijke tarieven, extra landelijke overleggen en toekomstscenario). Dit zijn alle verplichte ontwikkelingen, waar geen keuze voor de regio in is.

-49-

Berap najaar 2023

Opvang ontheemden Oekraïne Als gevolg van de oorlog in Oekraïne worden er binnen onze gemeente sinds 1 april 2022 vluchtelingen opgevangen. De bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne regelt de specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Omdat bij de vaststelling van de regeling onvoldoende inzicht bestond in de gemeentelijke kosten, is een onafhankelijk kostenonderzoek uitgevoerd door een externe partij. Het doel van het onderzoek was om objectief en onderbouwd in beeld te brengen welke kosten gemeenten maken voor de gemeentelijke- en particuliere opvang en op welke manier zij daarvoor het beste gecompenseerd konden worden. Naar aanleiding van bovengenoemd onderzoek is de bekostigingsregeling per 15 oktober 2022 aangepast. Voor dienstjaar 2023 geldt ter bekostiging van de uitgaven gemeentelijke opvang, een normbedrag per dag per gerealiseerde opvangplek van € 83. Vergoeding op basis van het normbedrag is de standaard. Daarnaast ontvangen de gemeenten ter bekostiging van de uitvoeringskosten particuliere opvang een normbedrag van € 210 per geregistreerde persoon per maand waarin aan deze persoon een verstrekking is gedaan. In 2023 heeft onze gemeente echter geen particuliere opvangplekken beschikbaar.

Voor 2023 hebben we een subsidieaanvraag ingediend bij het Ministerie van Justitie & Veiligheid, gebaseerd op het aantal gemeentelijke opvangplekken die we beschikbaar hebben voor deze doelgroep. Dit heeft geresulteerd in een subsidie-beschikking van € 1.060.242. Tot en met medio oktober 2023 hebben we ± € 350.000 aan directe kosten gemaakt. Een kleine doorkijk richting het einde van het boekjaar 2023 resulteert in een totaalbedrag aan ingeschatte kosten van ongeveer € 460.000. Verantwoording van deze regeling zal plaatsvinden via het systeem van single information, single audit (SiSa) bij de jaarstukken 2023. Indien het Rijk zich niet beroept op een terugbetalingsverplichting, dan zal deze regeling ons een aanzienlijk financieel voordeel opleveren van ongeveer € 600.000. Dit natuurlijk onder voorbehoud van een wijziging in de ministeriele regeling voor wat betreft een eventuele terugbetalingsverplichting. STAND VAN ZAKEN INVESTERINGEN n.v.t.

-50-

Berap najaar 2023

FINANCIËN In de begroting 2023 (na verwerking van de berap voorjaar 2023) is een bedrag van € -10.364.874 begroot voor het programma Sociaal Domein. Met betrekking tot de realisatie worden de volgende substantiële afwijkingen voorzien. Begroting 2023, na verwerking berap voorjaar'23: Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen WMO / a l gemene voorzi eni ngen ki nderopva ng voor & vroegs chool s e educa ti e jeugd- & jongerenwerk subsi di es jeugd vl uchtel i ngen

mfc Op de Boor 6.2 Wi jktea ms eers teli jns l oket - toega ng tot zorg 6.3 i nkomens regel i ngen i nkomen soci a l e zorg 6.4 begel ei de parti ci pa ti e bes chut werk 6.5 a rbei ds pa rti ci pa ti e a rbei dspa rti ci pati e

Prognose 2023:

Verschil:

Toelichting:

-160.682 -721.479 61.342 -64.197 0 -17.180 -23.558

-160.682 -721.479 61.342 -64.197 0 -17.180 576.442

0 0 0 0 0 0 600.000 Betreft voordeel a d € 600.000 (I) i nzake de bekos ti gi ngs regel i ng opva ng ontheemden Oekra ïne. 0

-27.039

-27.039

-399.562

-399.562

0

-414.490 -612.295

-414.490 -612.295

0 0

-2.286.901

-2.343.901

-461.350

-461.350

-57.000 Betreft 2e begroti ngs wi jzi gi ng 2023 van WOZl /WSP (per sa l do € 57.000 (I)). 0

-51-

Berap najaar 2023

Begroting 2023, na verwerking berap voorjaar'23:

6.6 ma atwerkvoorzi eni ngen (WMO) WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen natura ma teri eel 6.71 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18+ WMO / ma a twerkvoorzi eni ngen natura i mma teri eel WMO / pgb 6.72 ma a twerkdi ens tverl eni ng 18jeugdzorg / pgb jeugdzorg / i ndi vi duel e voorzi eni ngen na tura

jeugdzorg / ouderbi jdrage i ndi vi duel e voorzi eni ngen en opvang 6.81 geësca l eerde zorg 18+ WMO / opva ng en bes chermd wonen

Prognose 2023:

Verschil:

Toelichting:

-102.318

-102.318

0

-1.629.354

-1.629.354

0

-127.912

-127.912

0

-65.901 -3.259.538

-65.901 -3.337.179

0

0

-52.460

-52.460

0

-10.364.874

-9.899.515

465.359

0 -77.641 Betreft hers tel pa n Xona r (€ 65.041 (I), dekki ng vi a res erve s oci a al domei n, budgetta i r neutra a l . Daa rna a s t kosten breed herstel Xonar a d € 12.600 (I), deel s budgettai r neutra a l door dekki ng ui t res ta nt reserve s oci a al domei n. 0

-52-

Berap najaar 2023

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen. VOORTGANG PRIORITEITEN Activiteiten 2023 Gezondheidsbeleid - Uitvoering geven aan het regionaal gezondheidsbeleid “Zuid springt eruit” (Trendbreuk);

Voortgang Berap voorjaar Het Rijk heeft eind 2022 landelijk beleid vastgesteld ten aanzien van algehele gezondheidsbevordering voor iedereen in ons land (met een focus op de meer kwetsbaren en vanuit een sterke focus op Preventie). Vanzelfsprekend is dit ook gestuurd vanuit de wens (c.q. de noodzaak) om de totale zorgkosten te verminderen. Hiervoor zijn 2 belangrijke akkoorden gesloten te weten het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De looptijd bedraagt 4 jaar (2023 t/m 2026) en wordt daarna waarschijnlijk verlengd omdat dit processen zijn die langjarige ingezet moeten worden om succesvol te kunnen zijn. Als gemeente hebben we vooral van doen met het GALA; dit doen we niet alleen lokaal maar vooral ook regionaal binnen de 16 GGDZL gemeenten. Het GALA is een landelijke overeenkomst tussen het Rijk, gemeenten, zorgverzekeraars en heel veel partijen in het land. Het IZA is een overeenkomst tussen het Rijk, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, huisartsen en vele andere (hoofdzakelijk) gezondheidspartijen. Er wordt de komende jaren verbinding tussen deze twee gelegd, vooral ingegeven door de gezamenlijke inzet op Preventie en Zorgkostenreductie.

Het doel van het GALA is om onderstaande zaken (nog meer) aan te jagen en op deze manier het algeheel welbevinden en de gezondheid te bevorderen:  Sport- en beweegstimulering;  Het bevorderen van cultuurparticipatie;  Gezondheidsbevordering;  Het versterken van de sociale basis We zijn blij met deze extra rijksmiddelen en het past ook goed in hetgeen we in onze Zuid-Limburgse regio (GGD-ZL gemeenten) al langere tijd doen (d.m.v. de Trendbreuk als onderdeel van de ‘Sociale Agenda’ van onze Provincie) om o.a. de gezondheidsachterstanden te verkleinen en het algehele welzijn te verhogen. De komende 4 jaar is dus extra geld beschikbaar voor alle gemeenten in Nederland.

-53-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang Berap najaar Op 28-02-2023 heeft de gemeente Simpelveld een specifieke uitkering aangevraagd via de regeling Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (SPUK-BREED) voor de periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2026. Op 01-05-2023 heeft de gemeente Simpelveld het bericht ontvangen dat een Brede SPUK-regeling uitkering van maximaal € 822.936 is toegekend. De Brede SPUK-regeling zijn financiële middelen voor alle gemeenten om diverse afspraken uit te voeren welke zijn vastgelegd in de Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uit te voeren. Door de GGD Zuid-Limburg is er voor elke gemeente een kennisdocument gemaakt. Voor gemeente Simpelveld heet dit document ‘Naar een gezond en actief leven in Simpelveld’. Met dit kennisdocument worden de vragen ‘waar staat de gemeente, welke gezondheidsverschillen zijn er in de gemeente en wat zijn de belangrijkste opgaven op het gebied van gezondheid en sociale basis’ grotendeels beantwoord. Een plan van aanpak GALA 2023 -2026 is door de gemeente Simpelveld geformuleerd en ter beoordeling aan de kerngroep VNG/VGS voorgelegd.

Na positief advies dient het plan voor 31 oktober te worden ingediend bij DUS-I en zullen er in het verlengde van de GALA-IZA regelgeving concrete uitvoeringsafspraken en besteding van beschikbare middelen gemaakt worden.

-

Uitvoering geven aan het Regionaal Preventieakkoord Zuid-Limburg en de lokale preventieagenda van gemeente Simpelveld 20212023.

Berap voorjaar Trendbreuk 2.0; dit is een verbreding van Trendbreuk. Hierbij is nog breder aandacht voor: gezonde leefstijl, rookvrije generatie, andere sociale norm alcoholgebruik, extra impuls sport en bewegen, verbreding preventieaanpak mentale GZH, verder terugdringen gezondheidsverschillen, preventie in het zorgstelsel en een gezonde en groene leefomgeving. Het doel is een stevigere basis vormen voor een integraal preventief gezondheidsbeleid (o.a. door bundeling van programma’s en de extra middelen vanuit genoemde akkoorden). Initiatieven vanuit Trendbreuk voor onze gemeente: Nu Niet Zwanger, Centering Pregnancy, Kansrijke start, JOGG, Rookvrije kindomgevingen, digitale zorgpaden, gezonde kinderopvang en Gezonde Basisschool van de Toekomst. Berap najaar De 16 gemeenten in Zuid-Limburg (waaronder gemeente Simpelveld) hebben de afgelopen jaren stevig ingezet op regionale samenwerking door o.a. het opstellen van het ‘regionaal preventieakkoord’ en een regionale gezondheidsnota. De ambitie van de regionale gezondheids-nota ‘Zuid springt eruit’ is om de achterstand ten opzichte van de rest van het land in 2030 met 25 procent in te lopen en zo te werken aan gezonde en kansrijke generaties. Om dit te bereiken, wordt het programma Trendbreuk uitgevoerd (zie werkplan Trendbreuk Zuid-Limburg).

-54-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang Terugdringen van gezondheidsachterstanden is een overkoepelend thema, een resultaat dat bereikt kan worden vanuit de integrale benadering die GALA nastreeft. Daarmee bouwen we voort op ons bestaande beleid, Zuid springt eruit!, en worden de gezondheidsachterstanden zo optimaal mogelijk aangepakt. Trendbreuk is inmiddels meer dan een programma. Het is een netwerkorganisatie die laat zien dat krachten bundelen loont en leidt tot successen in de aanpak. En juist in die netwerkorganisatie willen we verder groeien, omdat daar de sleutel ligt tot borging en verduurzaming van de aanpak om te komen tot een gezonde generatie. De behoefte aan centrale regie en verbinding van partners in het netwerk wordt geborgd in het programmabureau Trendbreuk.

Thematiek duurzaamheid / klimaat - Oriëntatie hoe op regionale-/ lokale schaal invulling kan worden gegeven aan de totstandkoming van toekomstbestendig klimaatbeleid.

Berap voorjaar De onderzoeksresultaten van de enquête ‘energiezuinig en aardgasvrij wonen’ zijn inzichtelijk gemaakt en dienen als een van de bouwstenen om te komen tot de transitievisie warmte 2.0. De belangrijkste resultaten worden samengevat in een Infographic. Onderdeel van de transitievisie warmte is het regionaal isolatie- en verduurzamingsprogramma. Vanuit dit programma wordt nu een aanvraag voorbereid voor een Specifieke Uitkering (SpUk) Lokale Aanpak Isolatie, die deel uitmaakt van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Deze uitkering wordt gebruikt voor de isolatie van woningen met een slecht energielabel (D-G) en met een lagere WOZ-waarde dan de gemiddelde waarde in de gemeente. Berap najaar De transitievisie warmte 2.0 is op basis van de onderzoeksresultaten en inventarisaties opgesteld en gepubliceerd. De inwoners zijn gevraagd om het beleidsplan tot zich te nemen en zienswijzen in te dienen. Daarnaast is tijdens een informatiebijeenkomst de inhoud op hoofdlijnen toegelicht aan geïnteresseerden. De definitieve versie ligt op 14 december 2023 in de raad ter goedkeuring. De aanvraag voor de SpUk Lokale Aanpak Isolatie is goedgekeurd. Gezamenlijk in Parkstad verband, als onderdeel van het regionaal isolatie- en verduurzamingsprogramma, wordt op dit moment het plan vormgegeven en de uitvoering voorbereid.

-

Fase 3 is gestart waarbij geanticipeerd is op kandidatuur van de Einstein Telescoop en de voortgang van het project Windenergie Parkstad-Zuid.

Berap voorjaar Fase 3 is stil komen te liggen door de mogelijke komst van de Einstein Telescoop en door de afkeuring van onze zienswijze (met het betoog dat beide projecten naast elkaar kunnen bestaan zonder elkaar nadelig te beïnvloeden). Wel krijgen wij vanuit een door PS aangenomen motie ondersteuning vanuit de Gedeputeerde Staten om te komen tot alternatieve energieprojecten van grofweg dezelfde schaal om zo het RES-bod van de regio niet in het geding te laten komen. Dezelfde motie draagt GS op uiterlijk in het tweede kwartaal van 2023 over de voortgang van deze samenwerking te rapporteren. Verder biedt de omgevingsverordening, waarin regels zijn opgenomen met betrekking tot verstorende activiteiten die trillingen in de ondergrond kunnen veroorzaken die

-55-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang nadelig zijn voor de Einstein Telescoop, perspectief door de erkenning dat mitigerende maatregelen aanleiding kunnen zijn om beleid te herzien. Berap najaar Fase 3 ligt nog steeds stil. Wel worden ontwikkelingen t.a.v. bijvoorbeeld mitigerende maatregelen nauwlettend gevolgd.

Project Aanpak zwerfafval - door de beëindiging van het door Nedvang ter beschikking gestelde zwerfafvalbudget wordt het project low-budget voortgezet.

Berap voorjaar De extra aanpak om zwerfafval te verminderen is in de periode 2013 tot en met 2022 opgepakt door inwoners en bezoekers aan de gemeente bewust te maken om de gemeente schoon te houden en schoon achter te laten. In 2023 wordt dit voortgezet middels een drietal projecten. 1. ZAP-ers: Afgelopen jaren zijn inwoners benaderd om als vrijwilliger in hun eigen omgeving zwerfafval te gaan rapen en mee te helpen om de gemeente vrij van zwerfafval te houden. De gemeente heeft hiervoor materialen (veiligheidshesjes, handschoenen, vuilniszakken en afvalknijpers en -ringen) beschikbaar gesteld die in een bruikleenovereenkomst zijn vastgelegd. Het ingezamelde zwerfafval wordt na melding opgehaald door de buitendienst. 2. Blow-up afvalbak: Middels het plaatsen van de Blow-up afvalbak op hotspots is aandacht gevraagd voor het voorkomen van zwerfafval. 3. Afvaldisplays: Op drie plaatsen zijn afvaldisplays geplaatst waar inwoners en bezoekers aan onze gemeente een papieren afvalzak kunnen “trekken” om hun afval te verzamelen tijdens bijvoorbeeld een wandeling. Berap najaar Alle drie de projecten zijn uitgevoerd: 1. De gemeentelijke afvalrapers zijn gefaciliteerd tijdens de Landelijke Opschoondag op 18 maart 2023 en de World Cleanup Day op 16 september 2023 met veiligheidshesjes, handschoenen, vuilniszakken en afvalknijpers en -ringen; 2.

De Blow-up afvalbak is in de tweede helft van dit jaar op diverse locaties geplaatst; 3. De afvaldisplays zijn bijgevuld; voor de locatie in Bocholtz wordt dit najaar een nieuwe locatie gezocht.

Project Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) - Het Uitvoeringsprogramma PALET 2022-2026 heeft tot op heden geen prioriteit gehad omdat andere zaken meer acute aandacht vroegen, waaronder de RES en TVW.

Berap voorjaar De focus ligt momenteel op de RES-ZL. Doel is om te komen tot energieprojecten die bijdragen aan ons RES-bod. Deels moeten de Gedeputeerde Staten hierin ondersteuning bieden. Op het gebied van Regionale Structuur Warmte (RSW) wordt een onderzoek uitgevoerd naar de potentie van biogas in ZuidLimburg. Hierbij wordt naast de beschikbaarheid van (bio)materiaal- en/of afvalstromen ook gekeken naar kwalitatieve aspecten zoals maatschappelijk verantwoorde toepassing en belemmeringen (technisch, praktisch, juridisch, financieel).

-56-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023 Wel is het RUD-project voor PALET 3.0, dat in 2019 is gestart, in afrondende fase en geëvalueerd. Dit RUD-project heeft als doel om energiebesparing bij bedrijven te realiseren. RUD ZuidLimburg heeft bij bedrijven energiescans uitgevoerd en daaropvolgend geadviseerd in eventueel te treffen maatregelen.

Voortgang Berap najaar De ontwikkeling van een gemeenschappelijk coöperatief energiebedrijf in Parkstad wordt verkend. Hiermee willen de gemeenten en energiecoöperaties binnen Parkstad de opwekking van duurzame energie mogelijk maken en beschikbaar stellen aan de inwoners.

Thematiek stikstof / Pfas - Thematiek stikstof.

Berap voorjaar Stikstofaanpak Op 29 mei 2019 deed de Raad van State uitspraak dat het Programma Aanpak Stikstof niet gebruikt mocht worden als basis om toestemming te verlenen voor activiteiten die leiden tot een stikstoftoename ter plaatse van Natura 2000-gebieden. Voornoemde uitspraak heeft verstrekkende consequenties voor ruimtelijke ontwikkelingen op meerdere terreinen, zoals woningbouw, de aanleg van infrastructuur, de bouw van nieuwe bedrijven en agrarische activiteiten die kunnen leiden tot een toename van de uitstoot van stikstof zoals stikstofoxiden en ammoniak. Als gevolg van de uitspraak geldt als voorwaarde bij toestemmingsverlening dat maatregelen moeten worden getroffen, dat de stikstofdepositie op daarvoor gevoelige Natura 2000-gebieden niet toeneemt.

Daarnaast zijn de eerste stappen ondernomen naar de oprichting van een energiecoöperatie binnen de gemeente, waarbij burgers actief kunnen participeren in de energietransitie.

De in het verleden uitgevoerde kleine projecten in de kernen Bocholtz en Simpelveld droegen niet bij aan de stikstofdepositie op de in de nabijheid gelegen Natura 2000-gebieden en beperkte zich tot het uitvoeren van een stikstoftoets voor zowel de realisatiefase als de gebruiksfase van de betreffende projecten. De voor de gemeente Simpelveld dichtstbijzijnd gelegen Natura 2000-gebieden zijn de Kunderberg (gelegen nabij de Wijnstraat) en het Geuldal (gelegen nabij Baneheide en de Bulkemstraat). Projecten die in de toekomst zouden kunnen bijdragen aan de depositie van stikstof op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn: - Vakantieresort Heuvelland: beoogde vakantiewoningen en -appartementen en - de herontwikkeling van de Stationsomgeving ZLSM. Enerzijds door de omvang en anderzijds door de ligging ervan nabij de kwetsbare gebieden zijn deze plannen aangemeld bij de provincie als projecten die (mogelijk) nieuwe stikstofruimte behoeven. Bij de uitvoering van deze projecten zal de belasting op de kwetsbare Natura 2000-gebieden inzichtelijk gemaakt moeten worden voor zowel de realisatie- als de gebruiksfase.

-57-

Berap najaar 2023

Activiteiten 2023

Voortgang Provincies moeten van de minister (Natuur en Stikstof) vóór 1 juli 2023 hun gebiedsaanpak presenteren om de uitstoot van stikstof sterk te verminderen. In de landelijke politiek is dit dossier onderwerp van aandacht. PFAS-regelgeving Medio 2019 is het “Tijdelijke Handelingskader PFAS” (Per- en PolyFluorAlkylStoffen) geïntroduceerd met gevolg dat er veel te doen was over PFAS in de bodem. PFAS is een groep stoffen behorend tot de categorie “Zeer Zorgwekkende Stoffen”. PFAS komt diffuus verspreid voor in de bodem in Nederland en Europa en wordt op veel plaatsen in gehalten boven de detectielimiet aangetroffen. Als gevolg daarvan is destijds stagnatie opgetreden in het verzet van grond en baggerspecie. In december 2021 is het geactualiseerde handelingskader vastgesteld. Het handelingskader beoogt die stagnatie waar mogelijk op te heffen, terwijl tegelijkertijd onverkort het uitgangspunt geldt dat risico’s voor de gezondheid, het milieu en het verspreiden van PFAS houdende grond en baggerspecie naar niet of minder belaste gebieden wordt voorkomen. Provincie Limburg heeft in overleg met de Limburgse gemeenten in de periode van medio januari tot medio februari 2020 provinciebreed onderzoek laten doen. Op basis van dit onderzoek is aangetoond dat de diffuse PFAS-waarden in onverdachte gebieden voor de provincie Limburg onder de landelijk vastgestelde waarden liggen.

Voor Simpelveldse projecten zijn de gevolgen van PFAS beperkt tot het uitvoeren van een bodemonderzoek naar PFAS van het project. Berap najaar Wat betreft stikstof is dat natuurlijk een dynamisch dossier. 1 juli 2023 moesten de provinciale stikstofplannen op tafel liggen, maar vooralsnog biedt het kabinet geen duidelijkheid over regionale doelen voor natuur, water en klimaat. We maken ons ernstige zorgen over de concrete uitvoering en het vinden van de juiste balans in de opgave om stikstof te verminderen, te werken aan natuurherstel en -behoud en de leefbaarheid op het platteland. In Limburg zien we het als een verantwoordelijkheid die we samendragen. Niet alleen in de relatie tussen Rijk en regio, maar ook bínnen onze Limburgse regio. Ten aanzien van PFAS is er niks gewijzigd.

-58-

Berap najaar 2023

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN Gezonde basisschool van de Toekomst De beide basisscholen binnen de gemeente (i.c. Bs. Bocholtz en Bs. De Meridiaan) zijn in mei 2023 gestart met het aanbieden van fruit en groente tijdens de pauzes. De kinderopvangorganisatie Humankind voert dit uit voor de basisschool. De eerste periode is succesvol geweest en de scholen willen dit duurzaam voortzetten. Daarnaast zijn de beweegpauzes nog altijd succesvol. Pedagogisch medewerkers van de kinderopvang en spelcoaches van Brood & Spelen begeleiden de tussenschoolse opvang /beweegpauze. De extra inzet van vrijwilligers vanuit Brood & Spelen wordt als waardevol ervaren. De scholen pakken het opleiden van spelleiders uit de groepen 7 en 8 na de herfstvakantie weer op. Beide scholen werken aan een plan van aanpak voor de voortzetting van de gezonde school. Dit zal ook aan de raad worden voorgelegd. Klimaat en circulariteit Nederland heeft zich internationaal gecommitteerd aan de doelstelling om in 2030 de uitstoot van CO2 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990, oplopend tot 95% in 2050 waarbij Nederland aardgasvrij wil zijn. Daarnaast moeten wij in 2023 50% minder grondstoffen gebruiken en vanaf 2050 hebben wij een economie zonder afval. Dit is een enorme opgave en om hier meer beweging in te krijgen initieert het Rijk steeds meer programma’s en activiteiten.

We geven in samenwerking met de regio invulling aan de circulaire transitie van de regio. Dit trachten we te doen door het kennisniveau over circulariteit van beleidsmedewerkers te verhogen met behulp van het “Kennisprogramma Parkstad Circulair”. Het “Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair” wordt opgesteld en richt zich op de thema’s “Circulaire bouw”, “Circulair landelijk gebied” en “Circulaire koppelkansen”. Ten slotte wordt middels de Urban Mining Scan de huidige marktsituatie met betrekking tot vraag en aanbod van bouwmateriaal uit sloop en renovatie in kaart gebracht. Aanpak Landelijk Gebied en Klimaatadaptatie De provincie Limburg heeft het eerste concept van het Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) vastgesteld. Met dit concept doet Limburg aanspraak op het Transitiefonds Landelijk Gebied. Hierbij is het voorstel om gelijktijdig met de uitwerking van het definitieve programma te starten met concrete koploperprojecten. Het gebiedsproces Eyserbeek is een van deze koploperprojecten. Er is nog geen duidelijkheid over beschikbaarheid van financiële middelen en eventuele start van de koploperprojecten. Duikers In Q4 2022 en in Q1 2023 zijn de gemeentelijke duikers geïnspecteerd. Voortvloeiend uit de inspectieresultaten dienen een aantal onderhoud c.q. herstelwerkzaamheden te worden uitgevoerd. Middels de BERAP- voorjaar 2023 heeft uw raad hiervoor een bedrag ad.

€ 12.000 ter beschikking geteld. De onderhoud c.q. herstelwerkzaamheden worden door de aannemer in Q4 van 2023 uitgevoerd Uitvoeringscapaciteit Parkstad PALET De zeven Parkstad-gemeenten hebben de ambitie vastgesteld om in 2040 energieneutraal te zijn. Om uitvoering te geven aan deze ambitie trekken we gezamenlijk in de regio op om regionaal capaciteit te organiseren voor deze energietransitie. Gezamenlijk kunnen we schaalvoordeel realiseren. De focuspunten van regionale samenwerking zijn duurzame opwek, energiebesparing en netgebruik. Voor regionale uitvoeringskracht worden Rijksgelden ingezet. PALET is daarmee budgettair neutraal.

-59-

Berap najaar 2023

RUD De kosten van de RUD worden in 2023 als gevolg van casussen naar verwachting overschreden met € 25.000. Wateroverlast eind juni 2023 Eind juni 2023 is door hevige regenval in onze gemeente sprake geweest van wateroverlast. Dit heeft geleid tot schade aan de openbare ruimte. Om deze schades te repareren zijn extra kosten gemaakt die zowel betrekking hebben op dit programma (met name bestratingen) als op het programma 2. Deze kosten kunnen niet gedekt worden uit reguliere budgetten en bedragen in dit programma € 25.000. INVESTERINGSPROGRAMMA Omschrijving Investeringsprogramma 2022: 2038-07 Afkoppelen omg. Overhuizerstr./Paumstr./Emmastraat

Budget (excl. BTW)

Toelichting

€

Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid.

1.335.620

Berap najaar De voorbereidende werkzaamheden worden op dit moment aanbesteed. In 2024 zullen de plannen verder uitgewerkt worden en uitgevoerd. 2038-08 Aanleg 2 strengen Kerkstraat Beatrixstraat hwa diam 250 mm

€

53.990

Berap voor- en najaar Deze werkzaamheden zijn afgerond.

2038-08 Afkoppelen omg. Kerkstraat / Julianastraat / Beatrixstraat

€

364.410

Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid. Berap najaar De voorbereidende werkzaamheden worden op dit moment aanbesteed. In 2024 zullen de plannen verder uitgewerkt worden en uitgevoerd.

-60-

Berap najaar 2023

Omschrijving 2042-06 Afkoppelen Irmstraat/Stationstraat / Meester Jongenstraat

2042-07 Afkoppelen Irmstraat/Stationstraat / Doctor Ottenstraat

Budget (excl. BTW) € 382.820

€

66.950

Toelichting Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid.

Berap najaar Het gedeelte Stationstraat wordt meegenomen in het project Stationsomgeving. De Irmstraat en de Meester Jongenstraat worden pas na realisatie Stationsomgeving verder uitgewerkt en uitgevoerd. Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid.

Berap najaar Het gedeelte Stationstraat wordt meegenomen in de Stationsomgeving. De Irmstraat en de Doctor Ottenstraat worden pas na realisatie Stationsomgeving verder uitgewerkt en uitgevoerd. 2042-08 Afkoppelen Nijswillerweg

€

79.940

Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid.

Berap najaar De werkzaamheden Afkoppelen Nijswillerweg worden meegenomen met de werkzaamheden van het meerjarig uitvoeringsplan wegen. In de raadvergadering (eerste kwartaal 2024) wordt dit plan voorgelegd aan de raad. De daadwerkelijke uitvoering van dit plan wordt in 2024 gestart. 2044-02 Afkoppelen Bulkemsbroek en RWAbuffers

€

415.320

Berap voorjaar De werkzaamheden zijn voorbereid. Momenteel vindt de toetsing door het Waterschap plaats. Berap najaar De voorbereidende werkzaamheden zijn voorlopig even stil gezet. Eerst zullen onderhandelingen moeten plaats vinden voor het vinden van een geschikte locatie van een regenwater buffer.

-61-

Berap najaar 2023

Omschrijving 2046-02 Afkoppelen Stationstr./Sint Nicolaasstr./Sint Nicolaasbergweg

Budget (excl. BTW) € 188.760

Toelichting Berap voorjaar Het afkoppelen van de Stationstraat/Sint Nicolaasbergweg wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Stationsomgeving” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma KRW. Naar verwachting zullen de werkzaamheden in Q4 2023 worden aanbesteed. De daadwerkelijke start van de uitvoeringswerkzaamheden vindt direct na de afronding van de aanbestedingsfase plaats. Berap najaar Het afkoppelen van de Stationstraat/Sint Nicolaasbergweg wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Stationsomgeving” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma KRW. Naar verwachting worden de werkzaamheden in Q1 2024 aanbesteed. De daadwerkelijke start van de uitvoeringswerkzaamheden vindt direct na de afronding van de aanbestedingsfase plaats.

2049-01 Opheffen bypass BBB Hennebergstraat

€

103.850

Berap voorjaar De werkzaamheden worden voorbereid. Berap najaar Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in Q1-2024

Vervanging riool Schilterstraat

€

575.220

Berap voorjaar Het vervangen van het riool in de Schilterstraat wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Schilterstraat” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma KRW. Het investeringsprogramma KRW is op 21-4-2022 door de Raad vastgesteld. Naar verwachting zullen de werkzaamheden in het tweede kwartaal van 2023 worden aanbesteed. De daadwerkelijke uitvoeringswerkzaamheden zijn voorzien in het vierde kwartaal van 2023. Berap najaar Het vervangen van het riool in de Schilterstraat wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Schilterstraat” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma Rioleringen. Het investeringsprogramma Rioleringen is op 21-4-2022 door de Raad vastgesteld. De daadwerkelijke uitvoeringswerkzaamheden zijn voorzien in het vierde kwartaal van 2023.

-62-

Berap najaar 2023

Omschrijving Vervanging riool stationsgebied ZLSM

Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2023

Budget (excl. BTW) € 182.740

Toelichting

€

Berap voorjaar Reeds in investeringsprogramma 2022 opgenomen reservering.

100.000

Berap voorjaar Het vervangen van het riool in het Stationsgebied (ZLSM) wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Stationsomgeving” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma KRW. Het investeringsprogramma KRW is op 21-4-2022 door de Raad vastgesteld. Tijdens de technische uitwerking van het Definitief Ontwerp (DO) wordt de vervanging van het riool binnen de Stationsomgeving verder worden uitgewerkt. De uitvoering van de maatregelen vindt gelijktijdig plaats met de fysieke herinrichting van het gebied. Berap najaar Het vervangen van het riool in het Stationsgebied (ZLSM) wordt gerealiseerd binnen het project “Herinrichting Stationsomgeving” en maakt onderdeel uit van het investeringsprogramma KRW. Het investeringsprogramma KRW is op 21-4-2022 door de Raad vastgesteld. Tijdens de technische uitwerking van het Definitief Ontwerp (DO) wordt de vervanging van het riool binnen de Stationsomgeving verder uitgewerkt. De uitvoering van de maatregelen vindt gelijktijdig plaats met de fysieke herinrichting van het gebied. De start van de uitvoering is voorzien in Q1 2024.

Berap najaar Deze werkzaamheden lopen met name mee met de werkzaamheden in het kader van het wegenbeheerplan. Toerekening van de uitgaven voor rioolwerkzaamheden vinden jaarlijks plaats op basis van de gerealiseerde werken. Totaal te ontvangen KRW subsidies projecten 2042, 2044 en 2046