6. Bijlage 2 Onderzoeksanalyse Companen_205079
Tekst van het document
Voerendaal
37
37
Het Andere Wonen
Klimmen
Klimmen
Voerendaal
15
8
Delphinium
Onze Lieve Vrouw
Voerendaal
Voerendaal
12
12
Vanhier Wonen
11 locaties
Divers
Voerendaal
17 191
Totaal Voerendaal
64
57
208
Totaal Parkstad
2.207
1.043
9.733
57
Aanbod voor mensen met een verstandelijke beperking Aanbieder Radar
Locatie De Wissel
Plaats Nuth
Gemeente Beekdaelen
Geclusterd wonen 12
Sade-zorg
Thull 12
Schinnen
Beekdaelen
6
Mooi Leven Huis
Mooi Leven Huis
Schimmert
Beekdaelen
5
Totaal Beekdaelen
23
Radar
Jacintahof
Brunssum
Brunssum
22
Radar
Noorderheem
Brunssum
Brunssum
42
Triade Vitree
Rimburgerweg
Brunssum
Brunssum
20
Koraal
Studio’s
Hoensbroek
Heerlen
Radar
Aambosveld
Heerlen
Heerlen
18
Radar
Grasbroek
Heerlen
Heerlen
20
Radar
Meezenbroek
Heerlen
Heerlen
20
Radar
Tacitusstraat
Heerlen
Heerlen
21
Philadelphia
De Dem
Hoensbroek
Heerlen
19
Philadelphia
Kloostertuin
Heerlen
Heerlen
23
Philadelphia
Parelhof
Heerlen
Heerlen
61
Philadelphia
Schutterweide
Hoensbroek
Heerlen
12
Domus Vrieheide
Heerlen
Heerlen
18
Totaal Brunssum
Leger des Heils
Gespikkeld wonen
84
Totaal Heerlen
18
212
Koraal
Groepswonen
Kerkrade
Kerkrade
Koraal
2 appartementen
Kerkrade
Kerkrade
Radar
Elbereveld
Kerkrade
Kerkrade
22
Radar
Ons Limburgstraat
Kerkrade
Kerkrade
12
Radar
Ons Limburgstraat
Kerkrade
Kerkrade
8
Radar
Residentie Maria Goretti
Kerkrade
Kerkrade
20
Radar
Rochusstraat
Kerkrade
Kerkrade
17
18
78 2
58
Radar
Terwinselen
Kerkrade
Kerkrade
19
Radar
Vloedgraafstraat
Kerkrade
Kerkrade
10
Radar
Trainingshuis Ouder&kind
Kerkrade
Kerkrade
10
Radar
Trainingshuis Piusstraat
Kerkrade
Kerkrade
11
Totaal Kerkrade
207
Koraal
Op de Bies
Landgraaf
Landgraaf
Koraal
3 appartementen
Landgraaf
Landgraaf
Radar
Caeciliahof
Landgraaf
Landgraaf
10
Radar
Centrum
Landgraaf
Landgraaf
26
Radar
Dorpsstraat
Landgraaf
Landgraaf
6
Radar
Dorpsstraat
Landgraaf
Landgraaf
3
Radar
Heerlenseweg
Landgraaf
Landgraaf
16
Radar
Willen II
Landgraaf
Landgraaf
32
Totaal Landgraaf
2
242 6
335
Koraal
Plaarstraat
Simpelveld
Simpelveld
6
Koraal
Kloosterstraat
Simpelveld
Simpelveld
6
Totaal Simpelveld
12
Totaal Parkstad
861
6
26
59
Bijlage 3: De Doorzonscan • De Doorzonsscan is een beproefd meetinstrument waarmee gemeenten en woningcorporaties op een snelle manier kunnen achterhalen welk deel van de woningvoorraad al geschikt is voor mensen met een functiebeperking en welke woningen met een kleine ingreep geschikt te maken zijn. Iedere woning wordt op basis van een aantal kenmerken van de woningen (bouwjaar, oppervlakte en woningtype) ingedeeld in één van de categoriën. Hieronder staan de kenmerken waaraan woningen moeten voldoen om een specifieke kwalificatie te krijgen. Geschikte woning Alle primaire voorzieningen (slaapkamer, woonkamer, toilet, badkamer en keuken) liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar. Drempelloos, geen mobiliteit beperkende dorpels (rolstoeldrempel badkamer/toilet). Deurbreedte minimaal 90 cm (rolstoel). De woning is geschikt voor bewoners met geringe beperkingen bij het lopen, die als hulpmiddelen eventueel een wandelstok of kruk(ken) gebruiken. Draaicirkels zijn mogelijk met een rolstoel (minimaal 150 cm). De woningen voldoen aan tenminste één van de volgende kenmerken: • woning is aangemerkt als seniorenwoning of nultredenwoning; • appartementen/(galerij)flats (als deze over een lift beschikken); • (semi)bungalows, woonboerderijen. Type geschiktheid woning • De woning is rollatorgeschikt.
Dit zijn drempelloze woningen/nultredenwoningen/rollatortoegankelijke woningen en voldoen aan de volgende criteria: o Vlakke toegangsroute o Geen drempels in de woning o Gelijkvloerse woning of traplift (Alle primaire voorzieningen liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar)
• •
o Ruime deurbreedte (minimaal 90 cm) en draaicirkels (minimaal 120 cm) o Voldoende ruimte in badkamer en geschikt sanitair voor rollator De woning is rolstoelgeschikt, dit betekent rolstoel toe- en doorgankelijk. Naast de criteria voor rollatorgeschikte woningen voldoen deze woningen ook aan de volgende criteria: o Volledig woonprogramma is gelijkvloers o Rolstoelgeschikte deurbreedte (minimaal 90 cm) en draaicirkels (minimaal 150 cm) o Voldoende ruimte in badkamer en geschikt sanitair voor rolstoel o Kookruimte geschikt voor rolstoel (onderrijdbaar aanrechtblad en werkblad) De woning is rolstoeltoegankelijk. De eisen zijn gelijk aan die van een rollatorgeschikte woning. De woning is rollatortoegankelijk. De eisen zijn gelijk aan die van een nultredenwoning.
Potentieel geschikte woning Potentieel geschikte woningen zijn woningen die met relatief beperkte middelen geschikt te maken zijn. Hierbij is te denken aan het installeren van een traplift, of het verlagen of weghalen van drempels. Deze woningen voldoen aan de volgende criteria: • eengezinswoning, is gebouwd na 1998; • inhoud bij koopwoning is groter dan 350 m3 en gebouwd na 1965; • inhoud bij huurwoning is groter dan 300 m3 en gebouwd na 1980; • geschakelde woning. Niet-geschikte woning De overige woningen zijn als niet-geschikt aangemerkt; deze woningen zijn vermoedelijk ook niet (eenvoudig) geschikt te maken.
60
Bijlage 4: Afkortingen en begrippen • • • • •
• • • • • • • •
BW: Beschermd Wonen (GGZ). Wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorend toezicht en begeleiding. Extramuralisering: het streven om buiten de muren van een zorginstelling gelijkwaardige zorg te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning. LG: Lichamelijk Gehandicapt. MPT: Modulair Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een deelverstrekking die kan worden gecombineerd met het PGB. PGB: Persoonsgebonden budget: een verstrekkingsvorm in de Wet langdurige zorg en Wmo waarbij de cliënt of diens vertegenwoordiger het budget beheert. PG: Psychogeriatrie. Aandoeningen die gepaard gaan met beperkingen van de geestelijke vermogens (psycho) op hogere leeftijd (geriatrie). SOM: Somatiek. Zorg bij lichamelijke ziektes. VG: Verstandelijk Gehandicapt. VPT: Volledig Pakket Thuis. Verstrekkingsvorm Zorg in Natura: een totale verstrekking die thuis kan worden geleverd. Wlz: Wet langdurige zorg. Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning. ZG: Zintuiglijk Gehandicapt Zvw: Zorgverzekeringswet.
– Levensloopbestendige woningen (ggb): Traditionele kleine rijwoningen die geschikt zijn voor ouderen. – Luxe levensloopbestendige appartementen: Modern appartementencomplex op privaat terrein, met uitgebreide buitenruimte rondom het complex. – Hofjeswonen (grondgebonden/appartement): Cluster van kleine woningen/appartementen, gecentreerd rondom een gezamenlijke binnenplaats of entree.
Woonconcepten geclusterd wonen voor senioren • Binnen geclusterd wonen onderscheiden we verschillende typen: – Seniorencomplex: traditioneel appartementencomplex voor senioren. – Serviceflat: appartementencomplex met hoog aantal (verplicht af te nemen) diensten met betrekking tot comfort en ondersteuning. – Aanleunwoning (app): Appartementencomplex dat alleen toegankelijk is voor mensen die zorg aan huis nodig hebben (Zvw- of VPT-indicatie (wlz) is vereist). 61
Bijlage 5: Gehanteerde aannames Gemeente Beekdaelen: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 91% 85% 82% 12% Geclusterd wonen 9% 15% 18% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74% Gemeente Brunssum: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 80% 65% 68% 12% Geclusterd wonen 20% 35% 32% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74% Gemeente Heerlen: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Woonvormen voor 65-plussers Regulier wonen Geclusterd wonen Woonzorgcentrum
Trede 1 81% 19% 0%
Trede 2 67% 33% 0%
Trede 3 68% 32% 0%
Trede 4 (SOM een PG) 12% 14% 74%
Gemeente Kerkrade: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 80% 61% 61% 12% Geclusterd wonen 20% 39% 39% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74%
Gemeente Landgraaf: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 83% 71% 71% 12% Geclusterd wonen 17% 29% 29% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74% Gemeente Simpelveld: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 87% 74% 74% 12% Geclusterd wonen 13% 26% 26% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74% Gemeente Voerendaal: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2023 Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 92% 79% 85% 12% Geclusterd wonen 8% 21% 15% 14% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 74% Gemeente Beekdaelen: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 87% 77% 60% 12% Geclusterd wonen 13% 23% 40% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
62
Gemeente Brunssum: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 76% 57% 47% 12% Geclusterd wonen 24% 43% 53% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
Gemeente Simpelveld: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 83% 66% 52% 12% Geclusterd wonen 17% 34% 48% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
Gemeente Heerlen: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 77% 59% 46% 12% Geclusterd wonen 23% 41% 54% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
Gemeente Voerendaal: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 88% 72% 64% 12% Geclusterd wonen 12% 28% 36% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
Gemeente Kerkrade: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 76% 53% 39% 12% Geclusterd wonen 24% 47% 61% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70% Gemeente Landgraaf: Vertaling woonvraag per vitaliteitstrede: situatie 2040 trend Trede 4 (SOM Woonvormen voor 65-plussers Trede 1 Trede 2 Trede 3 een PG) Regulier wonen 79% 63% 49% 12% Geclusterd wonen 21% 37% 51% 18% Woonzorgcentrum 0% 0% 0% 70%
Mensen met een verstandelijke beperking Vertaling van zorgvraag naar woonvraag VG: situatie 2023, Regio Parkstad Aandeel scheiden wonen Zorgzwaartepakketten Aandeel geclusterd en zorg SG(LVG) 100% 0% VG3 40% 60% VG4 40% 60% VG5 100% 0% VG6 95% 5% VG7 100% 0% VG8 100% 0%
63
Vertaling van zorgvraag naar woonvraag VG: situatie 2040, regio Parkstad Zorgzwaartepakketten Aandeel geclusterd Aandeel gespikkeld SG(LVG) 100% 0% VG3 0% 100% VG4 0% 100% VG5 100% 0% VG6 85% 15% VG7 100% 0% VG8 100% 0%
Uitstroom Beschermd Wonen Verdeling uitstroom vanuit Wmo BW Uitstroom naar…
Parkstad
Zelfstandige woonruimte
40%
Geclusterd wonen met begeleiding
40%
Uitstroom naar beschermd Wonen GGZ-W (Wlz)
10%
Onbekend
10%
Totaal
100%
Uitstroom jeugdzorg met verblijf Verdeling uitstroom vanuit jeugdzorg met verblijf Uitstroom naar…
Parkstad
Zelfstandig wonen
20%
Tussenvorm (geclusterd met begeleiding)
45%
Beschermd Wonen/Wlz
10%
De thuissituatie
10%
Onbekend
15%
Totaal
100%
64
Bijlage 6: Woonstijlen per gemeente
Figuur 0.2: Gemeente Brunssum woonstijlen 100%
Figuur 0.1: Gemeente Beekdaelen woonstijlen 100% 90%
1.400
80%
170 340 150 1.350
1.210
50%
1.270
10%
1.650
140 270 120
430 560 750 2023
0%
1.980
50%
2.320
870 970
1.100
620
880 60 80 110
2025
2030
2035
Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
830
1.230 330
1.020 650
590 10 20 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
2.300
40 120 270 350
290 900
1.060 2.080
760
2.360
40% 30%
880
180 230 310
Pragmatische Generatie 1970 - 1985
70%
170 530
60%
1.320 360 470
80%
850
50 150 340 360
1.170
1.230
30% 20%
990
1.900 1.840
40%
90%
1.220 540
70% 60%
610
370
2.450 270 620
20%
120 330
10%
920
100 270 770
0%
2023
190 430
2.110
2025
Pragmatische Generatie 1970 - 1985
Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
1.720 50 130 380 2030
1.180 20 50 130 2035
0 10 30 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
Bron: Woonzorgweter, Companen.
Bron: Woonzorgweter, Companen.
65
Figuur 0.3: Gemeente Heerlen woonstijlen Figuur 0.4: Gemeente Kerkrade woonstijlen 100%
1.250 90%
1.900
140 370 1.180
510 1.320
1.210
80%
1.830
830 2.130
110 290 930 940
2.420
4.200
1.060
50%
7.570 7.290
30% 20%
460 680
10%
2.970
6.400 370 550 2.410
0%
2023
7.710
2025
Pragmatische Generatie 1970 - 1985 Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
580 880
2030
3.520 70 100 430 2035
630 1.260
10 20 90 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
250 760
1.220
1.350
3.350
1.090
4.000 3.830
50 160 440 440
400
2.090 540
40%
5.110 180 270 1.180
1.320
60% 50%
850 1.280
40%
70 220 600
70%
6.800
1.610
660 90% 80%
70% 60%
100%
3.720 420 840
30% 20%
170 380
10%
1.530
130 300 1.210
0%
2023
280 560
3.300
2025
Pragmatische Generatie 1970 - 1985 Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
Bron: Woonzorgweter Companen.
2.550 60 140 560 2030
1.690 20 40 160 2035
0 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
Bron: Woonzorgweter Companen.
66
Figuur 0.5: Gemeente Landgraaf woonstijlen 100%
730 90% 80%
90 240 410
Figuur 0.6: Gemeente Simpelveld woonstijlen
310 840
70%
90%
330
1.520 70%
1.370 620
40 100 60 320
80%
1.430
60%
100%
1.350
710 1.430
60 170 290 560
500
2.300
560
30 80 50
240
280
360 210
580
60%
140
600 700
290 350
50%
1.200
2.810 40%
2.700
10%
40%
200 420 1.030
80 160 390
2025
2030
Pragmatische Generatie 1970 - 1985 Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
Bron: Woonzorgweter Companen.
640
30%
1.270 20 50 120 2035
240
400
20%
0 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
10%
410
100 170
1.890
840
0%
2023
330
2.370 160 350
510
490 480
960
30% 20%
2.580 490
50%
90 140
430
280
300
250
50 70 130
350
2023
2025
2030
2035
0% Pragmatische Generatie 1970 - 1985 Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
160
20 30 50
240 0 10 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
Bron: Woonzorgweter Companen.
67
Figuur 0.7: Gemeente Voerendaal woonstijlen 100% 90%
570
80%
70 110 50 540
410
470 660
590 560
490
50% 40%
50 80 40
410 180
70% 60%
260
470 450
30%
220 20%
210 10%
180 180
510
220
90 90 110
2023
2025
2030
Pragmatische Generatie 1970 - 1985 Generatie X 1955 - 1970 Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie
290 390
330
410
270
410
260 0%
750
280 330 40 30 40 2035
220 10 2040
Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen
Bron: Woonzorgweter Companen.
68
De woonwensen van ouderen zijn divers. De woonvorm ‘geclusterd wonen’ is een verzamelnaam voor diverse woningtypes en woonconcepten die beschutting, comfort en ontmoeting bieden. Verschillende groepen ouderen zoeken daarbij verschillende typen geclusterde woonvormen. Welke keuzes groepen ouderen hierin maken is onder meer afhankelijk van hun woonwensen, die wij classificeren als zogeheten ‘woonstijlen’. We onderscheiden 12 ‘woonstijlgroepen’ onder (toekomstige) ouderen, die verschillen qua woonvoorkeuren. De indeling in woonstijlen is gebaseerd op analyses van woongedrag en woonwensen van ouderen, zoals die naar voren komen in CBS-microdata, het WoON en sociologisch onderzoek naar generaties en waardepatronen. Deze inzichten zijn gekoppeld aan achtergrondkenmerken van ouderen, zoals het inkomen, leeftijd, huishoudenssamenstelling, stedelijkheid, opleiding en vermogen. De generatie waartoe iemand behoort, is (mede) bepalend voor de waardeoriëntatie, de sociaaleconomische status voor de financiële mogelijkheden die men heeft.
Figuur 1: Voorkeuren woonstijlgroepen naar woonconcept binnen geclusterd wonen 100% 5% 5% 5% 5% 5% 5% 10% 10% 5% 5% 15% 5% 15% 5% 15% 90% 20% 10% 10% 5% 15% 15% 80% 20% 10% 10% 10% 10% 10% 25% 25% 15% 15% 70% 20% 20% 20% 15% 25% 25% 25% 25% 60% 20% 15% 15% 15% 50%
10% 10% 20%
40%
20%
Lagere sociaal-
Middel sociaal-
Hoge sociaal-
economische
economische
economische
status
status
status
Stille Generatie
Kwetsbare
Oudere
Welgestelde
(tot 1940)
Ouderen
comfortzoekers
cultuurminnaars
Protestgeneratie
Traditionele
Vitale
Welgestelde
(1940 - 1955)
buurtbewoners
comfortzoekers
levensgenieters
Generatie X
Actieve
Moderne
Ondernemende
(1955 - 1970)
buurtbewoners
hofjesbewoners
levensgenieters
Pragmatische generatie
Laag Middel (1970 - 1985) Bron: CBS-microdata, WoON2018 en bewerking Companen.
Hoog
10% 20%
20%
5%
30%
55% 25%
50% 50%
25%
5%
45%
20% 10% 0%
Seniorencomplex (app) Verzorgd wonen (app) Hofjeswonen (ggb) Zorgvilla (app)
15%
25%
5%
45%
25%
30% Tabel 1: Indeling van woonstijlen naar generatie (geboortejaar) en financiële positie
10% 10%
20% 15%
5%
20% 15%
5%
5%
Serviceflat (app) Hofjeswonen (app) Grondgebonden woningen (ggb) Luxe appartementen (app)
Bron: CBS-Microdata en WoON2018; bewerking Companen.
Op de volgende pagina’s geven we een profielschets van elke woonstijlgroep. De figuur hieronder toont de woonvoorkeuren van de woonstijlgroepen. 69
Kwetsbare ouderen Kwetsbare ouderen behoren tot de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen heeft een leeftijd van 80 jaar of ouder. De groep heeft een lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen. Zij zijn doorgaans lager opgeleid. Het merendeel van de kwetsbare ouderen woont in een corporatiewoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Kwetsbare ouderen hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ mee kreeg. Kwetsbare ouderen komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Kwetsbare ouderen zijn trouw aan collectieve organisaties zoals ouderenbonden, vakbonden en goede doelen. Echter ondernemen ze geen politieke of maatschappelijke actie. Moderne communicatiemiddelen worden door kwetsbare ouderen niet of nauwelijks gebruikt.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 85% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar (WoON2018). Van de overige 15%, geeft 70% aan misschien en 17% beslist te willen verhuizen, 9% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 4% heeft al een andere woning gevonden. Kwetsbare ouderen wonen relatief vaak in een gelijkvloerse woning, die al is aangepast voor een eventuele handicap. Daarnaast wonen kwetsbare ouderen vaak in seniorenwoningen, binnen een complex of als aanleunwoning. Veel kwetsbare ouderen geven aan dat gezondheid een reden vormt om te verhuizen. De gewenste woningen bij verhuizing zijn met name appartementen. De groep heeft hierbij over het algemeen ook een sterke voorkeur om samen te wonen, mede om meer sociaal contact te kunnen leggen. De nabijheid van supermarkten en OV is belangrijk voor de groep kwetsbare ouderen.
Vrije tijd & consumptie Vanwege de hoge leeftijd, beperkte financiële middelen en traditionele oriëntatie, ondernemen kwetsbare ouderen relatief weinig activiteiten. Deze groep onderneemt met name traditionele hobby’s, zoals lezen, puzzelen, breien, verzamelen en tuinieren. Kwetsbare ouderen lezen vooral regionale kranten en omroepbladen. Nederland 1, 2 en 3 en RTL-zenders zijn favoriet op de TV. Het aankopen van producten via het internet doet de groep nauwelijks. Kwetsbare ouderen hebben een gemiddeld aantal verzekeringen. Kwetsbare ouderen hebben vaak geen auto en steunen bekende goede doelen, omdat dit zo ‘hoort’. 70
Oudere comfortzoekers Oudere comfortzoekers behoren tot de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen is 80-plus en beschikt over een midden inkomenspositie en een modaal vermogen. Zij zijn doorgaans lager of midden opgeleid. Net zoals de groep kwetsbare ouderen woont het merendeel van de oudere comfortzoekers in een corporatiewoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Oudere comfortzoekers hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ mee kreeg. Oudere comfortzoekers komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Oudere comfortzoekers hebben relatief veel vertrouwen in de overheid, banken en de zorg. Moderne communicatiemiddelen worden door oudere comfortzoekers niet of nauwelijks gebruikt.
Vrije tijd & consumptie Vanwege de hoge leeftijd en traditionele oriëntatie, ondernemen oudere comfortzoekers relatief weinig activiteiten. Deze groep gaat soms naar een restaurant en houdt zich bezig met kruiswoordpuzzels, lezen, puzzelen, bordspellen en tuinieren.
bestrijding, Nederlandse Hartstichting en Zonnebloem. Sommige oudere comfortzoekers hebben één tweedehands auto van het merk Suzuki, Peugeot of Volkswagen.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 80% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 20%, geeft 71% aan misschien en 10% beslist te willen verhuizen, 15% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 3% heeft al een andere woning gevonden. Oudere comfortzoekers wonen overwegend binnen een complex, in de vorm van woonzorgcentrum, bejaardentehuis of serviceflat. De woningen binnen deze complexen zijn vaak gelijkvloers. Gezondheid vormt ook voor deze groep de grootste reden tot eventuele verhuizing. Oudere comfortzoekers spreken vaker een wens uit om samen te wonen met andere huishoudens, bijvoorbeeld in appartementencomplexen. Bij de keuze voor een woonplek is ook voor deze groep de nabijheid van supermarkten en OV belangrijk.
Oudere comfortzoekers lezen graag regionale kranten en maken gebruik van omroepbladen zoals Troskompas en KRO Magazine. Daarnaast leest deze groep graag bladen zoals Libelle, Privé en Plus magazine. Publieke televisiezenders, RTLzenders en Veronica worden veel bekeken door oudere comfortzoekers. De radio staat vaak afgestemd op een regionale radiozender. Oudere comfortzoekers hebben weinig interesse in financiële producten. Verzekeringen worden vaak afgesloten bij de grote banken. Deze groep ouderen doneert jaarlijks een bescheiden bedrag voor fondsen zoals KWF Kanker71
Welgestelde cultuurminnaars Welgestelde cultuurminnaars vallen onder de ‘stille generatie’ (1925 – 1940). Deze groep ouderen is op hoge leeftijd (80-plus) en beschikt over een hoge inkomenspositie en een hoog vermogen. Zij zijn doorgaans hoger opgeleid. De welgestelde cultuurminnaars wonen voornamelijk in koopwoningen.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Welgestelde cultuurminnaars hebben een traditionele waardeoriëntatie, die voornamelijk gevormd is door de waarden en normen die men ‘vanuit huis’ mee kreeg. Oudere comfortzoekers komen voort uit een plichtsgetrouwe generatie, waarin een zuinig en bescheiden leven voorop staat. Voor deze groep staat de gemeenschap in het middelpunt in plaats van het individu. Deze groep is vooral betrokken bij goede doelen of politiek. Ze steunen vaker dan gemiddeld initiatieven/projecten van anderen door middel van donaties. Welgestelde cultuurminnaars hebben vertrouwen in de overheid en andere instituties.
Vrije tijd & consumptie Welgestelde cultuurminnaars bezoeken graag opera’s, klassieke concerten en musea. Deze groep is geïnteresseerd in het verzamelen van antiek. Ze gaan nog regelmatig uit eten. Verder houdt deze groep zich bezig met bridgen, golfen, lezen, kaartspellen en schaken.
Nederland. Ze steunen goede doelen die actief zijn p het gebied van kunst, cultuur, milieu en natuur. Ze doneren meer dan gemiddeld en zo’n 2 tot 10 keer per jaar. Als er een auto voor de deur staat is deze vaak van het merk Mercedes, BMW of Volvo.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 81% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 19%, geeft 79% aan misschien en 8% beslist te willen verhuizen, 8% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 5% heeft al een andere woning gevonden. Welgestelde cultuurminnaars wonen zowel in complexen als op zichzelf. Wanneer deze groep in een complex woont, betreft het vaak een woonzorgcentrum, bejaardentehuis of serviceflat. De woningen zijn hierbij over het algemeen gelijkvloers en onderhoudsvriendelijk. Gezondheid wordt als een van de voornaamste redenen gezien om te verhuizen. De verhuiswens is hierbij hoofdzakelijk gericht op appartementen met daaropvolgend rijtjeshuizen en andere soort woningen. Binnen deze verhuiswens is er een sterke behoefte om samen te wonen. Deze groep vindt het prettig als supermarkten en OV dichtbij huis te vinden zijn.
De welgestelde cultuurminnaars lezen graag de krant. Het Financieel Dagblad, de Volkskrant en trouw worden veel gelezen. Populaire tijdschriften onder deze groep zijn Plus Magazine en Elsevier. De televisie wordt afgestemd op Nederland 1, 2 en 3 waarop ze graag informatieve programma’s kijken. Men luistert voornamelijk naar Classic FM of één van de publieke radiozenders Radio 1, Radio 2 of Radio 4. De Welgestelde cultuurminnaars zijn vaak beleggers en ze beleggen voornamelijk via een bank. Het aantal verzekeringen ligt hoog en worden het liefst bij een bank afgesloten. Deze groep bankiert voornamelijk bij de bekendste banken van 72
Traditionele buurtbewoners Traditionele buurtbewoners vallen onder de ‘protestgeneratie’ (1940 – 1955). Deze groep ouderen is op hogere leeftijd (65 tot 80 jaar) en heeft een lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen. Zij zijn doorgaans lager opgeleid. Ondanks de lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen woont het merendeel van deze groep ouderen in een koopwoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Traditionele buurtbewoners zijn gedreven, idealistisch en zelfbewust. Ze kenmerken zich door een actieve levenshouding met hoge vitaliteit. Traditionele buurtbewoners hebben een zichtbare persoonlijk stijl, varen een eigen koers en trekken zich minder aan van autoriteit. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Wat ik nog kan, doe ik’. Deze groep is bovengemiddeld betrokken bij vereniging en politiek. Ze ondernemen weinig politieke of maatschappelijke actie. Ze ervaren minder omzien naar elkaar en dat is een gemis. Het vertrouwen in banken en zorg is relatief groot. Men voelt zich niet goed vertegenwoordigd en gehoord door met name de landelijke politiek.
Vrije tijd & consumptie Traditionele buurtbewoners wandelen of fietsen met enige regelmaat. Deze ouderen gaan soms nog naar de kerk. Ze ondernemen hobby’s zoals kruiswoordpuzzels, lezen, tuinieren, zelf kleding maken en verzamelen.
Het liefst bankieren de traditionele buurtbewoners bij grote banken zoals Rabobank en ING. Ze hebben daar een betaalrekening en spaarrekening afgesloten, maar van andere financiële producten wordt eigenlijk geen gebruik van gemaakt. De meeste traditionele buurtbewoners hebben één kleine auto van merken zoals Opel, Nissan of Toyota. De groep geeft geld aan goede doelen met een humanitair karakter, zoals Kerk in Actie, Unicef en Leger des Heils.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 74% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 26%, geeft 72% aan misschien en 13% beslist te willen verhuizen, 13% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 2% heeft al een andere woning gevonden. Traditionele buurtbewoners wonen over het algemeen vaak gelijkvloers. De woning, waarin zij doorgaans wonen is in algemene zin minder geschikt voor een zorgvraag. Om deze reden zijn aanpassingen (op latere leeftijd) in het huis vaker noodzakelijk. Vanwege het hebben van sociale contacten kiezen traditionele buurtbewoners er vaak voor om in een complex te gaan wonen. De groep kiest er vaker voor om te experimenteren met verschillende vormen van samenleven. Al met al behoren gezondheid, de huidige woning en woonomgeving tot de voornaamste redenen voor traditionele buurtbewoners om te verhuizen. De gewenste woning voor deze groep is een primair appartement of een secundair rijtjeshuis. De wens om samen te wonen of om alleen te wonen is hierbij in evenwicht. De groep vindt de nabijheid van supermarkten en OV erg belangrijk.
Traditionele buurtbewoners maken veel gebruik van verschillende media, zoals kranten, omroepbladen, televisie en radio. Regionale kranten en kranten zoals Nederlands Dagblad, Reformatorisch Dagblad en Trouw, zijn populair onder de groep. De televisie en radio staan voornamelijk afgestemd op de publieke televisieen radiozenders zoals Nederland 1, 2 of 3 en Radio 1, 2, 4 of 5. 73
Vitale comfortzoekers Vitale comfortzoekers behoren tot de ‘protestgeneratie’ (1940 – 1955). Deze groep ouderen valt binnen de leeftijdsklasse 65 tot 80 jaar en heeft een gemiddelde inkomenspositie en een modaal vermogen. Het grootste deel van de groep vitale comfortzoekers woont in een koopwoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Vitale comfortzoekers zijn gedreven, idealistisch en zelfbewust. Ze kenmerken zich door een actieve levenshouding met hoge vitaliteit. Vitale comfortzoekers hebben een zichtbare persoonlijk stijl, varen een eigen koers en trekken zich minder aan van autoriteit. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Wat ik nog kan, doe ik’. Vitale comfortzoekers zijn bovengemiddeld betrokken in de samenleving. Zij steken hun energie in het geloof, goede doelen en politiek, maar ondernemen geen politieke of maatschappelijke actie. Een kwart levert een actieve bijdrage aan de eigen leefomgeving waar dat nog lukt. Tegelijkertijd is er een grote groep die juist weinig tot niets onderneemt.
Vrije tijd & consumptie De vitale comfortzoekers doen voornamelijk aan bridgen, fietsen en wandelen. Ook gaan ze graag op vakantie waarbij zowel rondreizen, cruises, natuur-, fiets- en wandelvakanties geliefd zijn. Musicals en restaurants worden af en toe bezocht. Voor overige hobby’s houden zij zich bezig met kruiswoordpuzzels, tuinieren, vrijwilligerswerk en verzamelen.
steunen veel goede doelen en doen dat vaak meerdere keren per jaar. De meeste vitale comfortzoekers hebben één kleine auto van merken zoals Opel, Nissan of Toyota.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 73% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 27%, geeft 79% aan misschien en 9% beslist te willen verhuizen, 9% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 4% heeft al een andere woning gevonden. De woonsituatie van vitale comfortzoekers kenmerkt zich als overwegend op zichzelf. De betreffende personen wonen hierbij vaak in een gelijkvloerse ouderenwoning. De woningen zijn op zichzelf gezien al redelijk geschikt. Wel wordt er vaker gebruik gemaakt van een traplift. Hierbij is er ook vaker een 2e toilet aanwezig en sprake van aanbouw. Binnen deze groep vormt gezondheid wederom een grote reden tot eventueel verhuizen. Anders dan bij de voorgaande groepen wordt hiervoor ook de huidige woning op zichzelf als reden gezien. De verhuiswens is met name gericht op primaire appartementen en secundaire rijtjeshuizen. De wens om samen of alleen te wonen is hierbij in evenwicht. In tegenstelling tot de eerdere twee groepen vinden vitale comfortzoekers het minder belangrijk dat supermarkten en OV in de nabijheid zijn.
Vitale comfortzoekers veel gebruik van regionale dagbladen, het AD en de Telegraaf. De televisie en radio staan voornamelijk afgestemd op de publieke televisie- en radiozenders zoals Nederland 1, 2 of 3 en Radio 1, 2, 4 of 5. Verzekerd zijn voor alle risico’s vinden de vitale comfortzoekers erg belangrijk. Verzekeringen worden het liefst afgesloten bij een bank. Vitale comfortzoekers 74
Welgestelde levensgenieters Welgestelde levensgenieters zijn onderdeel van de ‘protestgeneratie’ (1940 – 1955). Deze groep ouderen valt in de leeftijdscategorie 65 tot 80 jaar en heeft een hoge inkomenspositie en een hoog vermogen. De ondernemend levensgenieters wonen voornamelijk in (vrijstaande) koopwoningen.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Welgestelde levensgenieters zijn gedreven, idealistisch en zelfbewust. Ze kenmerken zich door een actieve levenshouding met hoge vitaliteit. Welgestelde levensgenieters hebben een zichtbare persoonlijk stijl, varen een eigen koers en trekken zich minder aan van autoriteit. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Wat ik nog kan, doe ik’. Welgestelde levensgenieters zijn bovengemiddeld betrokken in de samenleving. Zij steken hun energie in vereniging, goede doelen en politiek en ondernemen alleen politieke of maatschappelijke actie als het echt nodig is. Een kwart levert een actieve bijdrage aan de eigen leefomgeving waar dat nog lukt. De groep staat neutraal tegenover de eigen invloed op de regering.
Vrije tijd & consumptie Welgestelde levensgenieters maken in hun vrije tijd vraag uitstapjes in de natuur en houden ze zich bezig met tuinieren. De hobby’s van deze groep bestaan voornamelijk uit fietsen, wandelen, lezen en schilderen. Daarnaast bezoeken ze regelmatig musea en theaters. Ze geven de voorkeur aan culturele- en zon- en strandvakanties.
Verzekerd zijn voor veel risico’s vinden de Welgestelde levensgenieters erg belangrijk. Verzekeringen worden het liefst afgesloten bij een bank. Beleggen doet deze groep relatief veel. Welgestelde levensgenieters zijn gul in hun donaties aan goede doelen en doneren vaak meerdere keren per jaar. De Welgestelde levensgenieters hebben één of twee auto’s voor de deur staan, vaak van het merk BMW, Audi, Mercedes of Mazda
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 72% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 28%, geeft 76% aan misschien en 8% beslist te willen verhuizen, 7% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 9% heeft al een andere woning gevonden. Welgestelde levensgenieters wonen overwegend op zichzelf. De woningen zijn over het algemeen goed geschikt en beschikken daarbij vaker over een 2 e toilet. Over het algemeen vormt voor ook deze groep gezondheid een reden om te verhuizen. Daarnaast kan de woning zelf ook als een verhuisreden worden gezien. Indien er sprake is van een verhuiswens dan is deze met name gericht op (het zelf bouwen van woningen zoals) primaire appartementen en secundaire rijtjeshuizen. Hierbij is er een sterke wens aanwezig om alleen te blijven wonen. De nabijheid van supermarkten wordt als minder belangrijk gezien. De nabijheid van OV wordt als redelijk belangrijk gezien.
De Volkskrant, NRC Handelsblad en regionale kranten worden veel gelezen. Daarnaast zijn woon- en tuinbladen en opiniebladen geliefd. Er wordt vooral naar de publieke omroepen gezapt en kijkt de groep graag naar documentaires, educatieve en actualiteitenprogramma’s. De radio staat met name afgestemd op de publieke zenders of Sky radio. 75
Actieve buurtbewoners Moderne buurtbewoners zijn onderdeel van ‘Generatie X’ (1955 – 1970). Deze groep toekomstige ouderen is nu op middelbare leeftijd (50 tot 65 jaar) en heeft een lagere inkomenspositie en een beperkt vermogen. Merendeel van de groep moderne buurtbewoners woont in een corporatiewoning. Daarnaast woont nog een behoorlijk aandeel in een koopwoning ondanks de lagere inkomenspositie en beperkt vermogen van deze groep.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Moderne buurtbewoners zijn praktisch ingesteld, zelfredzaam en soms wat onzeker. Ze weten zich snel dingen eigen te maken of zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, zoals nieuwe technologie. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘het is wat het is’. De maatschappelijke betrokkenheid van moderne buurtbewoners is beperkt. Moderne buurtbewoners participeren het liefst in projecten waarin meedoen voorop staat. Dit wordt gevoed door hun lage vertrouwen in zichzelf en de overheid. Deze groep mensen is van mening dat de overheid meer zou moeten doen voor de ‘gewone man’.
Vrije tijd & consumptie De moderne buurtbewoners doen in hun vrije tijd aan wandelen, fietsen en lezen. Ook gaan ze graag op vakantie waarbij zowel rondreizen, cruises, natuur-, fiets- en wandelvakanties geliefd zijn. Musicals en restaurants worden af en toe bezocht. Voor overige hobby’s houden zij zich bezig met kruiswoordpuzzels en vrijwilligerswerk en verzamelen.
De televisie en radio staan voornamelijk afgestemd op SBS6, RTL 4 en Nederland 1 en 2, en radiozenders zoals Radio 2 en Sky Radio. Geldzaken doen moderne buurtbewoners met name bij de Rabobank. Lenen en beleggen gebeurt weinig. Moderne buurtbewoners sluiten veel verzekeringen af (uitvaart-, inboedel-, aansprakelijkheidsverzekering). Moderne buurtbewoners doneren geregeld een bescheiden bedrag aan bekende goede doelen. De meeste vitale samenwoners hebben één tweedehands auto van merken zoals Suzuki, Mitsubishi, Toyota en Nissan.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 67% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 33%, geeft 66% aan misschien en 17% beslist te willen verhuizen, 15% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 2% heeft al een andere woning gevonden. Personen binnen de betreffende groep wonen zowel evenveel binnen complexen als op zichzelf. Aanpassingen om woningen geschikt te maken voor deze groep zijn desalniettemin vaak noodzakelijk. Zoals hierboven aangegeven, vormt de woonomgeving een van de grootste redenen om te verhuizen. Dit, tezamen met de huidige woning zelf. De verhuiswens is hierbij met name gericht op primaire appartementen en secundaire rijtjeshuizen. De wens om samen te wonen of alleen te wonen ligt gelijk. Deze groep vindt de nabijheid van OV belangrijk.
Moderne buurtbewoners maken veel gebruik van regionale dagbladen, het AD en de Telegraaf. Ook lezen zij overwegend veel roddelbladen (Weekend, Story, Privé), vrouwenbladen (Margriet, Libelle), gezondheidsbladen en woon- en tuinbladen. 76
Moderne hofjesbewoners Moderne hofjesbewoners behoren tot de ‘Generatie X’ (1955 – 1970). Deze toekomstige groep ouderen is nu op middelbare leeftijd (50 tot 65 jaar) en heeft een gemiddelde inkomenspositie en een modaal vermogen. Moderne hofjesbewoners wonen voornamelijk in koopwoningen.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Moderne hofjesbewoners zijn praktisch ingesteld, zelfredzaam en soms wat onzeker. Ze weten zich snel dingen eigen te maken of zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, zoals nieuwe technologie. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘het is wat het is’. De maatschappelijke betrokkenheid van Moderne hofjesbewoners is hoog. Moderne hofjesbewoners nemen zelf initiatief en participeren het liefst bij verenigingen, scholen of sport. Moderne hofjesbewoners zijn minder betrokken bij politiek of goede doelen, en ondernemen alleen politieke actie als dat nodig is. Deze betrokkenheid wordt gevoed door een hoog vertrouwen in zichzelf en gemiddeld vertrouwen in de overheid. Deze groep mensen is niet uitgesproken negatief of positief in de mate waarin men zich gehoord voelt door de politiek.
Vrije tijd en consumptie De Moderne hofjesbewoners doen in hun vrije tijd weinig aan sport, maar gaan wel wandelen en fietsen. Voor een vakantie zoeken zij rust, zon en strand op. Musicals, sportwedstrijden, casino’s en attractieparken worden af en toe bezocht. Voor overige hobby’s houden zij zich bezig met tuinieren, computerspellen en bakken.
Moderne hofjesbewoners doneren geregeld een bescheiden bedrag aan goede doelen voor gezondheid (KWF, Nederlandse Hartstichting en Stichting Cliniclowns). De meeste vitale samenwoners hebben één kleine auto van merken zoals Opel, Suzuki, Nissan en Mazda.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 72% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 28%, geeft 77% aan misschien en 10% beslist te willen verhuizen, 9% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 5% heeft al een andere woning gevonden. Moderne hofjesbewoners wonen overwegend op zichzelf. Het merendeel van de woningen zijn niet gelijkvloers. De woningen komen vaker voor met aanbouw en is er ook vaker sprake van de aanwezigheid van een 2 e toilet. Reden voor deze groep om toch in een ouderenwoning te gaan wonen is hoofdzakelijk de onderhoudsvriendelijkheid. Zowel de huidige woning als de woonomgeving kunnen als voornaamste redenen tot eventueel verhuizen worden gezien. De wens om in een appartement of rijtjeshuis te wonen is in evenwicht. Hierbij is er wel sprake van een sterke wens om alleen te wonen. Aanvullende hierop is er tevens enige wens om zelf te bouwen. De nabijheid van OV is voor deze groep redelijk belangrijk.
Moderne hofjesbewoners lezen graag regionale kranten. De televisiezenders Nederland 1 en 2, SBS6 en RTL 4 worden veel bekeken. Het liefst kijken ze naar actualiteitsprogramma’s, quizprogramma’s en documentaires. De radio wordt vaak afgestemd op Radio 2, Radio 4 of Sky Radio. 77
Ondernemende levensgenieters Ondernemende levensgenieters zijn onderdeel van de ‘Generatie X’ (1955 – 1970). Deze toekomstige groep ouderen is nu op middelbare leeftijd (50 tot 65 jaar) en heeft een hoge inkomenspositie en een hoog vermogen. De Ondernemende levensgenieter woont voornamelijk in een (vrijstaande) koopwoning.
Waardeoriëntatie & betrokkenheid Ondernemende levensgenieters zijn praktisch ingesteld, zelfredzaam en soms wat onzeker. Ze weten zich snel dingen eigen te maken of zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, zoals nieuwe technologie. Een bekend motto van deze groep luidt: ‘Ik ken de wegen’. De maatschappelijke betrokkenheid van Ondernemende levensgenieters is zeer hoog. Ondernemende levensgenieters leveren een actieve bijdrage aan de leefomgeving en ondersteunen vaak initiatieven of projecten van anderen. Ondernemende levensgenieters zijn betrokken bij (landelijke) politiek en weet ‘de weg naar het gemeentehuis’ goed te vinden. Deze groep inwoners wil zowel ‘meedoen’ als ‘meedenken’ als het om participatie gaat. Deze betrokkenheid wordt gevoed door een hoog vertrouwen in zichzelf en in de overheid.
Vrije tijd en consumptie De Ondernemende levensgenieters doen in hun vrije tijd aan golf en bridgen. Ook gaan ze graag op vakantie waarbij zowel culturele als actieve vakanties geliefd zijn. Musea en concerten (klassiek en jazz) worden af en toe bezocht. Voor overige hobby’s houden zij zich bezig met wijnen en antiek. Ondernemende levensgenieters maken veel gebruik van media. Zij lezen kranten zoals Financieel Dagblad, NRC en de Volkskrant en tijdschriften als Elsevier, HP/De Tijd, Vrij Nederland, Opzij en Elegance. De televisie staat voornamelijk afgestemd op Nederland 1, 2 en 3, en actualiteitsprogramma’s, documentaires en financiële programma’s. Ondernemende levensgenieters luisteren naar publieke radiozenders en Classic FM.
Geldzaken doen Ondernemende levensgenieters met name bij grote banken, maar ook bij de ASN Bank en Triodos Bank. Deze groep doet vaak aan beleggen. Ondernemende levensgenieters zijn gulle donateurs voor kunst, cultuur, natuur en milieu. De meeste Ondernemende levensgenieters hebben één of twee auto’s voor de deur van luxere merken, zoals Volvo, Audi of BMW.
Verhuiswens, woonsituatie en woonwensen Van deze groep geeft 72% aan beslist niet te willen verhuizen binnen de komende 2 jaar. Van de overige 28%, geeft 79% aan misschien en 8% beslist te willen verhuizen, 6% zou wel willen verhuizen maar niets kan vinden en 7% heeft al een andere woning gevonden. Ondernemende levensgenieters wonen overwegend op zichzelf en maar weinig gelijkvloers. Over het algemeen worden de woningen van en voor deze groep als goed geschikt ervaren. Een eventuele reden die gegeven zou kunnen worden voor het verhuizen naar een ouderenwoning is de onderhoudsvriendelijkheid van deze ouderenwoningen. Over het algemeen vormen de huidige woning (ondanks de goede geschiktheid) en de woonomgeving de voornaamste redenen om te verhuizen. Een verhuiswens is even vaak gericht op appartementen als op rijtjeshuizen. Binnen de verhuiswens is er een zeer sterke behoefte aanwezig om alleen te wonen. Hierbij is er ook sprake van een sterkere wens om zelf te bouwen. De nabijheid van boodschappen in de buurt wordt als minder belangrijk ervaren. De nabijheid van OV wordt als redelijk relevant ervaren.
78
Bijlage 7: Statushouders
Heerlen. Terugblik en prognose taakstelling statushouders 300
249
250 Beekdaelen. Terugblik en prognose taakstelling statushouders 85
79 51
60
40
26
26
2019
2020
191
200
100 80
222
52
49
152
151
150 100
117 122 57 69
122 116 60 59
50 0
20 0 2021
2022
Trendmatig
2023 Hoog
2024
2025
73 62 50
19
129
140 70
118
120
100
100
80
80
23
40 38
38
78 62 65
64 61
60 40
20 20
Historie
Kerkrade. Terugblik en prognose taakstelling statushouders
Brunssum. Terugblik en prognose taakstelling statushouders
39 40
Hoog
Bron: Companen, 2024.
Historie
Bron: Companen, 2024 (taakstelling bekend vanaf 2019).
80 70 60 50 40 30 20 10 0
Trendmatig
2026
30
37
32 32
20 0
Trendmatig Bron: Companen, 2024.
2917.106/G | Woonzorganalyse
Hoog
Historie
Trendmatig
Hoog
Historie
Bron: Companen, 2024.
79
Landgraaf. Terugblik en prognose taakstelling statushouders
Voerendaal. Terugblik en prognose taakstelling statushouders
160
142
140 120
100
95
100
82
80
64
51 53
60 40
53 50
25 30
26 26
20 0
Trendmatig
Hoog
50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0
43 32 28
30
22 18 18 9
10
10
Trendmatig
Historie
18 18 9
Hoog
Historie
Bron: Companen, 2024.
Bron: Companen, 2024. Simpelveld. Terugblik en prognose taakstelling statushouders 46
50 40
34 28
30 19
20 10
8
24 16 15
10
16 14
8
8
0
Trendmatig
Hoog
Historie
Bron: Companen, 2024.
2917.106/G | Woonzorganalyse
80
Bijlage 8: GGZ-W uitgesplitst Aantal GGZ-W indicaties naar zorgzwaarte en gemeente 1GGZ-w 2GGZ-W 3GGZ-W Beekdaelen 20 10 20 Brunssum 15 10 15 Heerlen 85 75 145 Kerkrade 40 40 50 Landgraaf 25 25 40 Simpelveld 10 0 0 Voerendaal 0 0 0 Parkstad 195 160 270 Bron: CIZ 2023.
2917.106/G | Woonzorganalyse
4GGZ-W 0 0 15 10 0 0 0 25
5GGZ-W 0 0 0 0 0 0 0 0
81
hoger met 3,8 indicaties per 1.000 inwoners. In deze trendprognose wordt ook nog rekening gehouden met dat er meer mensen terecht komen in Beschermd Thuis.
Bijlage 9: Betekenis spreiding doelgroep VG en BW In onderstaand overzicht wordt de vraag naar VG-plekken weergegeven wanneer er wordt uitgegaan van de demografische ontwikkelingen en wanneer er wordt uitgegaan van onder andere spreiding van VG-plekken. Er wordt daarbij een beweging gemaakt naar het landelijk gemiddelde wat betreft het aantal VG-indicaties per 1.000 inwoners. Het landelijke gemiddelde is 6,7 indicaties per 1.000 inwoners. Het regionaal gemiddelde van Parkstad ligt hoger met 7,6 indicaties per 1.000 inwoners. Daarnaast wordt rekening gehouden met een groeiend aandeel in gespikkeld wonen. Vraagontwikkeling VG-indicatie in twee scenario’s Demografische doorrekening 2023 2030 2040 1.320 1.180 940
Geclusterd wonen Gespikkeld 620 760 wonen Totaal 1.940 1.940 Bron: Woonzorgweter Companen.
Beweging richting 6,7 indicaties per 1.000 inwoners 2023 2030 2040 1.320 1.130 840
880
620
720
810
1.820
1.940
1.850
1.650
Vraagontwikkeling BW-indicaties in twee scenario’s Demografische doorrekening 2023 2030 2040 225 200 170
Beschermd Wonen Beschermd 105 105 Thuis GGZ-W 650 630 (Wlz) Totaal 980 935 Bron: Woonzorgweter Companen.
Beweging richting 3,0 indicaties per 1.000 inwoners 2023 2030 2040 225 185 150
105
105
175
175
570
650
480
395
845
980
840
720
In de volgende tabel wordt de vraag naar BW-plekken weergegeven wanneer er wordt uitgegaan van de demografische ontwikkelingen en wanneer er wordt uitgegaan van onder andere spreiding van BW-plekken. Er wordt daarbij rekening gehouden met een beweging richting het landelijk gemiddelde wat betreft het aantal BW-indicaties per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde is 3,0 indicaties per 1.000 inwoners. Het regionaal gemiddelde van Parkstad ligt
2917.106/G | Woonzorganalyse
82
Bijlage 10: Totaaloverzicht opgaven per gemeente
Beekdaelen. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen. 14 14
BW: verblijfsduur 2 jaar Beekdaelen. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW 110 130
Ouderen: Geclusterd wonen
LG -10 VG: Geclusterd wonen -20 VG: Gespikkeld wonen -5 -5 -10
BW: Beschermd Thuis BW: Beschermd Wonen Wlz -15 -5 -20
20 30 30 30 30
2917.106/G | Woonzorganalyse
5 20 1
Kwetsbare jongeren
2
Ex-gedetineerden
3
Vrouwenopvang
25
Statushouders Trendmatig scenario 80
45
Statushouders Hoog scenario
0
2030 Trend
9
Woonwagenbewoners ondergrens
0 5 0 5 0
-100 0
Bron: Woonzorgweter Companen.
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom) Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
50 40 100 80 10 10 30 20 0 0
Ouderen: Zorggeschikt SOM
2030 Basis
700 320
Ouderen: Zorggeschikt PG
BW: Beschermd Wonen
330
180
Ouderen: Nultreden
17 19
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
11
Woonwagenbewoners bovengrens 0 100 200 300 400 500 600 700 800 2040 Basis
2040 Trend
10
20
30
40
50
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
83
Brunssum. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW 190 Ouderen: Geclusterd wonen
Brunssum. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen. 360 290
740
9 10
BW: verblijfsduur 2 jaar
170 Ouderen: Nultreden
310
10 10 40 30 40 30
Ouderen: Zorggeschikt PG
Ouderen: Zorggeschikt SOM
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
-5
VG: Geclusterd wonen
-10 -20 -50 -60
110 90
10 0 20 0
2030 Basis
0 5 0 5 0
-10 -5 -15
2917.106/G | Woonzorganalyse
3
Vrouwenopvang
2 20 35 6
Woonwagenbewoners ondergrens
8
Woonwagenbewoners bovengrens 0
0
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
Ex-gedetineerden
Statushouders Hoog scenario
BW: Beschermd Thuis
-200
1
Statushouders Trendmatig scenario
-5 -5 -10 -10
BW: Beschermd Wonen Wlz
15
Kwetsbare jongeren
VG: Gespikkeld wonen
BW: Beschermd Wonen
4
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
-5 LG
13 14
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
200 2040 Basis
400
600
2040 Trend
800
5
10
15
20
25
30
35
40
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
84
Heerlen. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW
Heerlen. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen.
450 Ouderen: Geclusterd wonen
650
980 2.000
32
BW: verblijfsduur 2 jaar
42
310 Ouderen: Nultreden
750 60 40 200 150 30 20 90 70
Ouderen: Zorggeschikt PG
Ouderen: Zorggeschikt SOM
VG: Geclusterd wonen
50 40 120 70
2917.106/G | Woonzorganalyse
7 75
Statushouders Trendmatig scenario
-10 -10 -15 -20
125
Statushouders Hoog scenario 36
Woonwagenbewoners ondergrens
0 35 0 35 0
-80 -5 -120
38
Woonwagenbewoners bovengrens 0
0
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
22
Vrouwenopvang
BW: Beschermd Thuis
2030 Basis
6
Kwetsbare jongeren
-60 -80 -150 -190
-500
48
Ex-gedetineerden
VG: Gespikkeld wonen
BW: Beschermd Wonen Wlz
12
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
-10
BW: Beschermd Wonen
56
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
-5 LG
41
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
500
1.000
2040 Basis
1.500
2.000
2040 Trend
2.500
20
40
60
80
100 120 140
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
85
Kerkrade. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW
Kerkrade. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen.
220 Ouderen: Geclusterd wonen
510
220
950
17
BW: verblijfsduur 2 jaar
22
180 Ouderen: Nultreden
380 50 40
Ouderen: Zorggeschikt PG
40
Statushouders Trendmatig scenario
65
Statushouders Hoog scenario 0 15 0 15
BW: Beschermd Thuis
9
Woonwagenbewoners ondergrens
10
Woonwagenbewoners bovengrens
-10 -35 -35 -60
0 0
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
3
Vrouwenopvang
-5 -5 -10 -15
-200
8
Ex-gedetineerden
20 10 40 10
BW: Beschermd Wonen
2917.106/G | Woonzorganalyse
3
-15
VG: Gespikkeld wonen
2030 Basis
26
Kwetsbare jongeren
-30 -50 VG: Geclusterd wonen -80 -110
BW: Beschermd Wonen Wlz
6
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
-5 LG
29
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
150 120
20 20 60 40
Ouderen: Zorggeschikt SOM
23
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
200
400
2040 Basis
600
800
1.000 1.200
2040 Trend
10
20
30
40
50
60
70
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
86
Landgraaf. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW
180 Ouderen: Geclusterd wonen
180
Landgraaf. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen. 400 740
14 16
BW: verblijfsduur 2 jaar
170 Ouderen: Nultreden
360
Ouderen: Zorggeschikt PG
40 30
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
20 20 50 40
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
110 90
Ouderen: Zorggeschikt SOM
1
-20 -70 -70
BW: Beschermd Thuis
12
Woonwagenbewoners ondergrens
15
Woonwagenbewoners bovengrens
-5 -25 -15 -35
0 0
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
70
Statushouders Hoog scenario 0 10 0 10
-200
50
Statushouders Trendmatig scenario
-5 -10 -10 -15
BW: Beschermd Wonen Wlz
3
Vrouwenopvang
170 20 10 40 10
BW: Beschermd Wonen
4
Ex-gedetineerden
VG: Gespikkeld wonen
2917.106/G | Woonzorganalyse
21
-20
VG: Geclusterd wonen
2030 Basis
5
Kwetsbare jongeren
-20 LG
18 21
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
200 2040 Basis
400
600
2040 Trend
800
10
20
30
40
50
60
70
80
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
87
Simpelveld. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW
Simpelveld. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit verschillende doelgroepen.
30 Ouderen: Geclusterd wonen
90
40
190
5
BW: verblijfsduur 2 jaar
4
70 Ouderen: Nultreden
110 10 10
Ouderen: Zorggeschikt PG
6 1
Kwetsbare jongeren
0 0
VG: Geclusterd wonen
0 0 0 0
VG: Gespikkeld wonen
-5
BW: Beschermd Wonen Wlz
0
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
1
Vrouwenopvang
20
15
Statushouders Trendmatig scenario
10
25
Statushouders Hoog scenario 5
Woonwagenbewoners ondergrens
7
Woonwagenbewoners bovengrens
0
-5 -50
10
0 0 0 0 0
BW: Beschermd Thuis
0
Ex-gedetineerden
0
-5 -5 -5
BW: Beschermd Wonen
2917.106/G | Woonzorganalyse
1
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
0 0 0 0 0
LG
2030 Basis
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
30 20
Ouderen: Zorggeschikt SOM
5 5
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
0 50 2040 Basis
100
150
2040 Trend
200
5
10
15
20
25
30
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
88
Voerendaal. Huisvestingsopgave ouderen, LG, VG en BW
verschillende doelgroepen.
30 Ouderen: Geclusterd wonen
Voerendaal. Opgave jaarlijkse uitstroom naar zelfstandige woningen vanuit
120
30
5 5
BW: verblijfsduur 2 jaar
250 90
Ouderen: Nultreden
130 10 10 20 10 10 10 20 20
Ouderen: Zorggeschikt PG
Ouderen: Zorggeschikt SOM
VG: Geclusterd wonen
0
VG: Gespikkeld wonen
Maatschappelijke opvang (50% uitstroom)
7 0
Kwetsbare jongeren
BW: Beschermd Thuis
BW: Beschermd Wonen Wlz 0
10 10 10 10 10
1
Vrouwenopvang
15
Statushouders Trendmatig scenario
30
20
Statushouders Hoog scenario 2
Woonwagenbewoners ondergrens
2
Woonwagenbewoners bovengrens 0 50
2030 Trend
Bron: Woonzorgweter Companen.
0
Ex-gedetineerden
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
BW: Beschermd Wonen
2917.106/G | Woonzorganalyse
2
0 0
2030 Basis
6
Maatschappelijke opvang (12% uitstroom)
0 LG
5
BW: verblijfsduur 1,5 jaar
100
150
2040 Basis
200
250
2040 Trend
300
5
10
15
20
25
Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (basis BW) Jaarlijkse behoefte zelfstandige woningen (trend BW) Bron: Woonzorgweter Companen.
89