6 Bijlage 1 Programmabegroting 2024

Regelgeving vergunningen en evenementen In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen om de regelgeving rond vergunningen en evenementen te evalueren met het doel onnodige regelgeving in te trekken. Hier wordt in 2024 een start mee gemaakt. Vluchtelingencrisis Vluchtelingenopvang Sinds april 2022 dragen we zorg voor de opvang van de mensen uit Oekraïne. Als gemeente zijn we de afgelopen periode druk doende alle mensen een opvangplek te bieden. In 2024 wordt wellicht duidelijk of de zgn. ‘Spreidingswet’ in werking zal treden; deze maakt het voor de rijksoverheid mogelijk een gemeente te dwingen om asielzoekers op te vangen (dit staat los van de al jaren geldende ‘taakstelling statushouders’ die gemeenten moeten uitvoeren). Er zijn in mei 2023 verkennende gesprekken geweest met de Provincie Limburg en de gemeente Simpelveld over hoe we denken gehoor te kunnen geven aan een eventuele vraag naar opvang van asielzoekers. In de uitvoering is bureau Berenschot betrokken. Daarnaast heeft het burgemeestersoverleg van Limburg en de Commissaris van de Koning een ‘Brandbrief’ naar het Rijk gestuurd waarin de zorgen met betrekking tot de uitvoering worden vermeld. Wat een en ander gaat betekenen voor 2024 (en verder) is nu nog niet te voorzien.

KENGETALLEN Bron BRP Gemeente CBS CBS CBS Register Burgerlijke Stand Gemeente Aantal voltrokken partnerregistraties Register in Simpelveld Burgerlijke Stand Gemeente Aantal inwoners (peildatum 1 januari) Bevolkingsdichtheid (inw. per km2) Aantal huishoudens Gemiddelde huishoudgrootte Aantal voltrokken huwelijken in Simpelveld

2018 10.516 656 4.874 2,1 39

2019 10.557 658 4.896 2,1 29

2020 10.555 658 4.939 2,1 15

2021 10.475 654 4.909 2,14 31

2022 10.338 650 4.929 2,12 31

16

13

14

13

7

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 3.788.560 3.656.027 3.829.441 4.056.171 4.227.991 4.243.409 24.420.030 24.030.884 25.539.765 26.216.680 24.933.970 25.029.850 20.631.470 20.374.857 21.710.324 22.160.509 20.705.979 20.786.441 3.400.929 4.326.270 4.035.207 4.060.207 4.060.207 4.060.207 272.467 240.982 246.560 197.553 183.952 159.665 16.958.075 15.807.605 17.428.557 17.902.749 16.461.820 16.566.569 200.000 200.000 200.000 200.000 200.000 200.000 515.661 924.515 199.515 199.515 199.515 199.515 17.273.736 16.532.120 17.428.072 17.902.264 16.461.335 16.566.084

-31-

Programmabegroting 2024

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 0.1 bes tuur gemeentera a d ra a ds commi s s i e col l ege b & w ra a ds gri ffi er i ntergemeentel i jke s a menwerki ng bes tuurl i jke verni euwi ng 0.2 burgerza ken B.R.P. na tura l i s a ti e burgerl i jke s ta nd verki ezi ngen 0.4 overhea d s ecreta ri s & s ecreta ri ekos ten voorl i chti ng & gemeenteberi chten juri di s che kwa l i tei ts zorg repres enta ti e, promoti e & P.R. onders chei di ngen en eremeda i l l es a ccounta nts kos ten progra mma begroti ng & ja a rvers l a g rekenka mer overhea d kos ten 0.5 Trea s ury trea s ury deel nemi ngen energi ebedri jven bes pa a rde rente res erves en voorzi eni ngen 0.61 OZB woni ngen WOZ OZB Ei gena ren heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 0.62 OZB ni et-woni ngen WOZ OZB Ei gena ren OZB Gebrui kers 0.64 Bel a s ti ngen overi g hondenbel a s ti ng preca ri obel a s ti ng heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 0.7 Al gemene ui tkeri ng gemeentefonds a l gemene ui tkeri ng gemeente-fonds 0.8 overi ge ba ten en l a s ten a l gemene ba ten & l a s ten s a l do va n kos tenpl a a ts en a l gemene ba ten & l a s ten 0.9 Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) 0.10 Muta ti es res erves Muta ti es res erves Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-258.143 -18.348 -478.922 -128.120 -222.938 0

-264.425 -33.188 -630.203 -107.096 -269.143 0

-268.360 -35.689 -610.745 -127.005 -260.831 0

-268.360 -35.689 -610.745 -127.005 -266.831 0

-268.360 -35.689 -610.745 -127.005 -271.831 0

-268.360 -35.689 -610.745 -127.005 -277.691 0

-177.058 -1.644 81.340 -65.544

-188.265 -5.578 72.123 -73.820

-260.736 -8.099 166.140 -68.110

-201.736 -8.099 81.140 -56.410

-201.736 -8.099 81.140 -68.110

-201.736 -8.099 81.140 -68.110

-181.087 -120.914 -210.157 -21.932 0 -53.647 -136.992 -8.884 -4.812.166

-168.966 -120.656 -169.668 -22.627 0 -57.765 -151.769 -21.469 -5.683.212

-188.079 -129.892 -162.709 -22.906 0 -58.303 -169.662 -22.154 -5.305.456

-188.079 -129.892 -162.709 -22.906 0 -58.303 -169.662 -22.154 -5.351.836

-188.079 -129.892 -162.709 -22.906 0 -58.303 -169.662 -22.154 -5.353.296

-188.079 -129.892 -162.709 -22.906 0 -58.303 -169.662 -22.154 -5.331.897

38.303 215.568 150.961

23.263 387.289 0

5.973 95.245 0

7.181 142.434 0

7.372 142.464 0

7.552 142.492 0

-76.347 1.900.082 98

-121.680 1.925.370 0

-114.180 1.953.650 0

-118.600 1.982.360 0

-122.190 2.011.500 0

-123.930 2.041.500 0

0 157.535 110.695

0 164.530 127.520

0 167.000 129.440

0 169.500 131.380

0 172.050 133.350

0 174.650 135.350

76.080 221 -23.024

58.340 0 -23.678

38.890 0 -25.127

19.450 0 -25.207

0 0 -25.287

0 0 -25.367

21.385.560

21.138.524

22.872.285

23.553.695

22.256.775

22.318.055

-257.931 0 0

-65.226 0 0

-219.103 0 0

-437.043 0 0

-573.653 0 0

-578.711 0 0

0

0

0

0

0

0

411.090 17.273.736

813.595 16.532.120

56.595 17.428.072

76.390 17.902.264

76.390 16.461.335

76.390 16.566.084

-32-

Programmabegroting 2024

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2022 Toevoegingen (lasten) res erve pers oneel res erve Covi d-19 Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve - ni et vergoede kos ten hoogwa ter jul i 2021 a l gemene res erve - i nzet t.b.v. tekort res erve i nzet taa ks tel l i ng res erve overl oop res erve pers oneel Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

200.000

725.000 199.515

199.515

199.515

199.515

199.515

924.515 -724.515

199.515 485

199.515 485

199.515 485

199.515 485

48.228 199.515 143.390 124.528 515.661 -315.661

INVESTERINGEN 2024 - Applicatie burgerzaken - Vrachtwagen Openbare Werken

25.000

(besluitvorming in 2022 afgrond)

300.000 12.000 20.000 12.500

- Electrische palletwagen - Digitale informatieborden - Vervanging verkiezingsborden 2025 - Transporter Openbare Werken - Klepelmaaier Openbare Werken 2026 Geen 2027 - Vervanging MAN-bus - Vervanging MAN-bus

55.200 19.200

70.000 70.000

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪

▪

▪

Uit de Berap najaar 2022 - Algemene uitkering effecten mei-/septembercirculaire 2022 - Meeropbrengst als gevolg van areaaluitbreiding - Bijstelling budget presentiegeld commissieleden i.v.m. gewijzigde uitbetalingsregeling - Bijstelling budget accountantskosten i.v.m. toename sisaregelingen Uit de Berap voorjaar 2023 - Algemene uitkering effecten maartcirculaire 2023 - Bijstelling budget loonkosten op basis nieuwe cao - Bijstelling budget accountantskosten i.v.m. verdere toename sisaregelingen - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 Stadsregio Parkstad Limburg - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 Het Gegevenshuis - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 BsGW Overige - Algemene uitkering incl. effecten meicirculaire 2023* en stelposten loon- en prijsstijging - Bijstelling dividend Enexis conform advies in de begrotingsbrief van de Provincie

-33-

100.000 40.000 -7.500 -4.000 459.000 -380.000 -3.000 -14.500 -3.000 -9.000

1.733.760 -74.700

Programmabegroting 2024

-

-

-

-

In 2024 start de piekperiode voor reisdocumenten (10 jaar geldig). Voorzichtigheidshalve hebben we uitsluitend voor 2024 rekening gehouden met een voordeel De afgelopen jaren zijn de niet bestede middelen van het budget ‘bijdrage samenwerking middengebied’ gereserveerd, te weten circa € 54.000. Gezien de beperkte besteding en het beschikbare restbudget uit voorgaande jaren, kan het structurele budget vervallen Meerkosten diensten PIT door kostenstijging en toename werkplekken* Vooruitlopend op de uitkomsten van de actualisatie van het meerjaren onderhoudsplan gebouwen dient de jaarlijks dotatie aan de voorziening groot onderhoud gebouwen te worden bijgesteld. Ten behoeve van de inzichtelijkheid is de bijstelling in 1e instantie geheel bij programma 0 verantwoord Indexering OZB opbrengst* Stapsgewijs afschaffen hondenbelasting conform afspraken coalitieovereenkomst* Totaal

29.000

31.500 -23.000

-126.700 32.670 -19.450 1.761.080

*zat ook al (deels) in jaarschijf 2024 van de meerjarenraming 2023-2026

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van overhead, kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Aanbestedingen (risico kan zich breed voordoen) − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor gebouwen wordt momenteel geactualiseerd. Het risico kan zich voordoen bij alle programma’s waarbij er sprake is van gemeentelijke gebouwen − Verbonden partijen (risico kan zich breed voordoen) − Gevolgen BsGW door invoering fiscale vereenvoudigingswet − Oorlog in Oekraïne (risico kan zich breed voordoen) − Nieuwe wetten en deregulering van regelgeving door het Rijk/Rijksbezuinigingen (risico kan zich breed voordoen) − Nieuwe organisatie/bedrijfsfilosofie/werkgroepen rapport Berenschot Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-34-

Programmabegroting 2024

Programma 1. Veiligheid Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met de benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Gemeente neemt de positie in van ‘regiegemeente’. - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: De gemeente Simpelveld zorgt voor leefbare wijken en kernen waar burgers en bezoekers zich veilig voelen. Tevens zorgt de gemeente Simpelveld samen met de burgers en ondernemers voor verhoging van de fysieke en sociale veiligheid. De hoofdambitie van het veiligheidsbeleid van de gemeente Simpelveld is het zorgen voor leefbare kernen waarin alle mensen zich veilig voelen door het, mede in regionale samenwerking, door de gemeente gevoerde veiligheidsbeleid, zoals voldoende politiezorg, verantwoorde brandweerzorg en een geactualiseerd rampenplan. Integrale veiligheid in Simpelveld betekent niet alleen samenwerken, maar ook samen werken aan de verbetering van de lokale veiligheid met interne en externe partners. Dit wil de gemeente mede bereiken door het verantwoordelijkheidsgevoel voor veiligheid meer bij burgers en ondernemers te leggen en dat gevoel ook te verhogen. Hierdoor zijn de burgers bereid samen met de gemeente de veiligheid te bevorderen en criminaliteit c.q. overlast te verminderen of te voorkomen. Tevens wordt er meer aandacht geschonken aan sociale veiligheid: burgers bewustmaken van wat ze zelf aan sociale controle kunnen betekenen.

-35-

Programmabegroting 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners

Stichting Halt

25,2

21,5

14

13,8

n.b.

10.123

CBS

0,5

0

1,89

0,95

3,84

22,82

CBS

2,4

2,4

1,4

2,4

2,4

4,6

CBS

26,51

17,12

12,32

7,64

11,51

13,87

CBS

12,31

30,43

27,48

24,82

32,61

40,40

Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Onveiligheidsgevoel in de eigen buurt – aandeel inwoners dat zich weleens onveilig voelt in de eigen buurt

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Streef2015 2017 2019 2021 Waarde 2023 20% 21% 13% 17% 13%

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Verordening openbare orde en veiligheid (2021); 4. Het regionale crisisplan (2020); 5. Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 (2023); 6. Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2023 (doorkijk 2024 t/m 2026); 7. Nota evenementenbeleid 2015 (2015, evaluatie 2017).

-36-

Laagste Parkstad 13%

Programmabegroting 2024

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Integraal veiligheidsbeleid

Activiteiten Opstellen en uitvoeren lokaal uitvoeringsprogramma Veiligheid/Leefbaarheid in wijken Zorg en veiligheid Beleid mensenhandel Jeugdveiligheid Crisisbeheersing ‘Bibob’- beleid

Integraal veiligheidsbeleid In 2023 is door de gemeenteraden van de SVBBL-gemeenten (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de kadernota Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 vastgesteld. De looptijd van deze kadernota bedraagt vier jaar. In het verlengde van het integraal veiligheidsbeleid, is het gebruikelijk dat iedere gemeente een uitvoeringsprogramma integrale veiligheid opstelt, waarin de prioriteiten worden geconcretiseerd en de vertaalslag naar de uitvoering wordt gemaakt. Met de uitvoering van de in het uitvoeringsprogramma 2020-2023 geprioriteerde onderwerpen is in 2020 gestart en gedurende de looptijd van het programma is de uitvoering van deze onderwerpen voortgezet. Voor wat betreft enkele taken in het programma heeft her prioritering plaatsgevonden. Bij het opstellen van het nieuwe uitvoeringsprogramma is rekening gehouden met de huidige uitdagingen en ambities. We zetten in op een reeks aan thema’s, zoals veiligheid/leefbaarheid in wijken, zorg en veiligheid, mensenhandel, jeugdveiligheid, crisisbeheersing en ‘Bibob’-beleid. Daarbij hanteren we waar mogelijk een preventieve aanpak, hebben we oog voor burgerparticipatie en sturen we op een nauwe (integrale)samenwerking met de vele betrokken beleidsvelden en ketenpartners. Een en ander wordt hieronder nader toegelicht.

Opstellen en uitvoeren lokaal uitvoeringsprogramma Het Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 is in 2023 opgesteld en vastgesteld. Het uitvoeringsplan is in de raadsvergadering van 28 september 2023 vastgesteld. Veiligheid/Leefbaarheid in wijken We zetten in op het terugdringen van (jeugd)overlast. Dit doen wij door de casuïstiek aan te pakken middels de Integrale Aanpak Wijkgericht Werken (IAWW). De gemeente vervult hierin een regierol en brengt de benodigde partners samen om de casuïstiek te bespreken, werkafspraken daaromtrent te maken en indien nodig een plan van aanpak op te stellen. Casuïstiek wordt gevolgd en indien de aanpak dit vergt opgeschaald naar bijv. het Zorg- en veiligheidshuis. Op dit moment onderzoeken we om het IAWW en meldpunt vanaf 2024 verder te professionaliseren en uit te breiden met een informatieknooppunt dat schakelt tussen informatie en tendensen tussen het sociaal domein, VTH en OOV. Op deze manier wordt de burger beter gehoord en draagt dit bij aan een integraal beeld, waardoor er informatie-gestuurd te werk kan worden gegaan. Zorg en veiligheid Ook in 2023 wordt samengewerkt met en procesregie gevoerd door het Zorg en Veiligheidshuis Parkstad bij casuïstiek waarbij raakvlak is tussen zorg en veiligheid.

Hierbij kan worden gedacht aan personen met verward gedrag en een veiligheidsrisico, radicalisering en polarisatie, nazorg ex-gedetineerden en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het Zorg- en Veiligheidshuis is ook nauw betrokken binnen het IAWW Simpelveld en de aanpak van jeugdoverlast. Momenteel koerst het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad op het verder ontwikkelen naar een gemeenschappelijke regeling. De gemeente Simpelveld investeert ook zelf in een continue verbetering van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. De toegenomen complexiteit van casuïstiek, waarbij vrijwel altijd sprake is van een combinatie van problemen, vergt een gezamenlijke aanpak door zorg en veiligheid op elkaar af te stemmen. De verbetering van de aanpak borgen we zowel bestuurlijk als ambtelijk door periodieke overleggen met portefeuillehouders en betrokken ambtenaren en door het oppakken van de daaruit voortvloeiende afspraken.

-37-

Programmabegroting 2024

Beleid mensenhandel Gemeenten hebben de taak om algemene- en maatwerkvoorzieningen in te richten en ondersteuning en opvang te regelen voor enkele specifieke groepen, waaronder de slachtoffers van mensenhandel. Daarnaast zijn gemeenten een belangrijke samenwerkingspartner bij de aanpak van mensenhandel. Het (gezamenlijk) beleid wordt in 2024 geactualiseerd. Jeugdveiligheid Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de Vakgroep Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Limburg (RIEC). Uit dit onderzoek is gebleken dat ook ondermijnende jeugdcriminaliteit nadrukkelijk zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel (kwetsbare) jeugdigen hier op allerlei manieren mee in aanraking komen. Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de behoefte naar voren gekomen om structureel te investeren in dit veiligheidsveld.

Onze jeugd heeft immers de toekomst! Naast de interne overleggen is daarnaast ook binnen de SVBBL-gemeenten, politie en het OM een ambtelijke werkgroep doende om in regionaal verband samen te werken op het thema jeugdoverlast. In deze werkgroep worden signalen en best practices gedeeld. Waarbij de aanpak binnen de regio wordt afgestemd om een waterbedeffect te voorkomen. Ook is er vanuit Parkstad een gemêleerde werkgroep van professionals actief die geregeld info met elkaar deelt. Het delen van die info is hard nodig om te kunnen sturen. Zo gaan wij ook deelnemen aan het programma Preventie met Gezag en loopt er sinds juli 2023 in Simpelveld een pilot Straatcoaches. In september is bezien of wij de Straatcoaches structureel kunnen blijven inzetten. Crisisbeheersing Een deel van de openbare veiligheid betreft de crisisbeheersing bij incidenten en calamiteiten vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL). De VRZL is een samenwerkingsverband van de brandweer, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de gemeenten en de politie. De gemeentelijke taak binnen de crisisbeheersing is de Bevolkingszorg (communicatie, publiekszorg en herstelzorg). De piketfunctionarissen, waarvan gemeente Simpelveld er één heeft, voeren deze taak binnen piketpoolen uit. De piketpool Parkstad-Zuid is op dit moment de enige in Zuid-Limburg zonder dienstvoertuig.

Daarom wordt momenteel ambtelijk onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de gezamenlijke aanschaf hiervan. Voor de gemeentelijke taken wordt het plan geactualiseerd en geven we voortzetting aan de opleidingen inzake lokale crisisorganisatie. Daarnaast ligt er ook de vraag van de Veiligheidsregio om een evacuatieplan Hoogwater op te stellen. Dat plan is begin 2024 gereed. ‘Bibob’-beleid Op dit moment zijn wij bezig met het actualiseren van het BIBOB-beleid. Samen met de SVBBL gemeenten proberen wij dit zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Ook zetten wij specifiek in op de verdere intensivering van de integrale aanpak en controles van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning binnen onze politieregio SVBBL. We nemen deel aan de Ondermijningstafel SVBBL, werken mee aan de in de DriehoekSVBBL geprioriteerde thema’s zoals in de Integrale aanpak van Woonwagencentra en het gezamenlijk uitwerken en toepassen van de Integrale Ondermijningsbeelden en het implementeren van (en het uitvoering geven aan) het Digitaal Opkopersregister en -Loket (DOR en DOL). Samen met Parkstad proberen wij steeds vaker een vuist te maken en de samenwerking op te zoeken. De aanpak van ondermijning is een speerpunt van het kabinet, politie, OM en de gemeenten. Om een vuist te kunnen maken bij de aanpak van ondermijning is een goede regionale samenwerking tussen partners noodzakelijk.

De rol van gemeenten en daarmee de bestuurlijke aanpak van ondermijning is het afgelopen decennium groter en belangrijker geworden. De regierol, coördinatie en uitvoering vraagt veel van gemeenten. Niet alleen capaciteit maar ook een impuls in kwaliteit. Dit laatste kunnen we bereiken door onze krachten te bundelen en met name te investeren in onze gemeenschappelijke informatiepositie. Daarnaast is een verdere investering in specialistische expertise noodzakelijk om bijvoorbeeld digitale en financiële vormen van ondermijning te kunnen bestrijden. Een structurele investering in het kennisniveau en bewustzijn van onze medewerkers is essentieel. Hiertoe is in 2021 begonnen met het organiseren van bewustwordingssessies voor

-38-

Programmabegroting 2024

diverse afdelingen binnen de organisatie, is in 2022 het college en MT uitgenodigd op een werkbezoek bij het RIEC. Bewustwording blijft binnen alle lagen structureel aandacht houden. In 2020 is gestart met een ambtelijke samenwerking t.a.v. het thema ondermijning binnen de regio Parkstad. De ambtelijke samenwerking heeft er ook toe geleid dat onderzocht is of er draagvlak is voor bijvoorbeeld een verdere verbinding in de vorm van een regionaal interventieteam en/of een verbinding op het gebied van een gezamenlijke informatiepositie. Dat draagvlak blijkt er te zijn. Om te onderzoeken welke concrete samenwerkingsafspraken bij de aanpak van ondermijning tussen de deelnemers van de Lokale Driehoek Parkstad plus Belastingdienst mogelijk zijn, is een kwartiermaker aangesteld. Lokaal dienen we t.a.v. de aanpak van mensenhandel beleid vast te stellen en overeenkomstig uit te voeren. Daartoe wordt in samenwerking met de Zuid-Limburgse gemeenten regionaal beleid opgesteld. Daarnaast zorgen we dat het beleid en de verordeningen (bijv. ‘Bibob’-beleid, het Damoclesbeleid en de Verordening Openbare Orde en Veiligheid) geactualiseerd en actueel gehouden worden.

KENGETALLEN Vernieling Diefstal a.g.v. inbraak woning Overlast jeugd Aantal branden gebouwen Aantal buitenbranden en autobranden Zwaar verkeersongeval met gewonden of dodelijke slachtoffers Dienstverlening Leefmilieu- water/weer problemen Leefmilieustank/hinder/lucht/verontreinigde bodem Aantal geruimde hennepplantages

Bron VNG gebiedsscan VNG gebiedsscan VNG gebiedsscan Brandweer ZL Brandweer ZL

2018 26 28 52* 3 12

2019 36 27 17 5 8

2020 29 13 33*** 2 9

2021 23 9,6 30 9 9

2022 34 12 37 2 20

Brandweer ZL

0

4**

2

1

3

Brandweer ZL Brandweer ZL Brandweer ZL

5 29 0

11 22 0

6 21 6

1 13 11

4 4 10

RIEC (Hennepmonitor)

1

2

2

3****

3

* Overlastmeldingen jeugd voornamelijk door één en dezelfde persoon in de kern Bocholtz en veel meldingen over de overlastgevende groep in de kern Simpelveld, zie hierboven. ** Betreft beknellingen in voertuigen. *** Overlastmeldingen jeugd voornamelijk op één locatie, telkens door dezelfde personen. De Covid-19 pandemie heeft hierbij een rol gespeeld. **** Waarvan eenmaal enkel voorbereidingshandelingen.

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 1.175.177 1.356.788 1.307.708 1.337.948 1.372.648 1.406.988 76.859 5.980 18.240 18.330 18.420 18.510 -1.098.318 -1.350.808 -1.289.468 -1.319.618 -1.354.228 -1.388.478 159.005 218.540 353.868 353.868 353.868 353.868 23.387 7.120 7.103 6.964 6.923 6.888 -1.280.710 -1.576.468 -1.650.439 -1.680.450 -1.715.019 -1.749.234 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -1.280.710 -1.576.468 -1.650.439 -1.680.450 -1.715.019 -1.749.234

-39-

Programmabegroting 2024

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 1.1 cri s i s beheers i ng en bra ndweer pl a a ts el i jke bra ndweerzorg regi ona l e bra ndweer ra mpenbes tri jdi ng 1.2 openba re orde en vei l i ghei d toezi chthouder/BOA bel ei d openba re orde & vei l i ghei d ui tvoeri ng APV & bi jzondere wetten doods s chouw na chtregi s ters Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-2.193 -734.921 -16.758

-31.081 -819.480 -13.818

-33.838 -841.700 -14.418

-33.699 -865.590 -14.418

-33.658 -891.420 -14.418

-33.623 -916.720 -14.418

-161.422 -171.799 -185.629 -4.809 -3.180 -1.280.710

-186.165 -331.019 -185.905 -3.000 -6.000 -1.576.468

-343.318 -207.230 -200.935 -5.000 -4.000 -1.650.439

-341.518 -210.820 -205.405 -5.000 -4.000 -1.680.450

-341.518 -215.340 -209.665 -5.000 -4.000 -1.715.019

-341.518 -219.840 -214.115 -5.000 -4.000 -1.749.234

MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN Geen

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Geen ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 Veiligheidsregio - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2024 Veilig Thuis ▪ Overige - Geen Totaal

0

-74.000 -7.300 0 -81.300

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − n.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-40-

Programmabegroting 2024

Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Verkeer en vervoer, parkeren en openbaar vervoer.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2. 3. 4.

Goede bereikbaarheid van Simpelveld voor inwoners en bezoekers; Binnen Simpelveld kan veilig aan het verkeer worden deelgenomen; Goede parkeermogelijkheden in de kernen en nabij recreatiepunten; Toereikend openbaar vervoer in de kernen.

Het spreekt voor zich dat een goede infrastructuur van cruciaal belang is voor de bereikbaarheid van Simpelveld naar en vanuit de omliggende gemeenten, maar ook voor de verbinding tussen de verschillende locaties binnen de gemeente (van toeristische elementen naar kernen en vice-versa). Maar ook voor de uitstraling van onze (toeristische) gemeente is een in goede staat verkerende infrastructuur van wezenlijk belang.

-41-

Programmabegroting 2024

BELEIDSINDICATOREN Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2015 2017 2019 2021

Streefwaarde 2023

Hoogste Parkstad

Tevredenheid onderhoud wegen, straten en pleinen Tevredenheid onderhoud straatverlichting Tevredenheid over parkeergelegenheid

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

51%

51%

56%

50%

59%

59%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

69%

71%

68%

75%

75%

75%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

58%

59%

65%

57%

69%

69%

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Wegenbeheerplan 2020-2024 (2020); 4. Mobiliteitsplan 2022-2032 (2022(; 5. Beleidsplan openbare verlichting 2015 – 2024 (2015) (nieuw beleidsplan in voorbereiding); 6. Collegebesluit uitbesteding gladheidsbestrijding (2021).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Wegbeheer Mobiliteit

Activiteiten - Uitvoering wegenbeheerplan 2020-2024 - Uitvoering MUP

De onderwerpen uit de collegeagenda welke betrekking hebben op verkeer, vervoer en waterstaat maken onderdeel uit van het thans vigerende beleid.

Wegbeheer Uitvoering wegenbeheerplan 2020-2024 Aan het wegenbeheerplan is een meer jaren uitvoeringsplan (MUP) gekoppeld voor de periode tot en met 2024. In dit MUP zijn een twintigtal wegen genoemd waaraan uitvoering gegeven wordt. Uitvoering variërend van groot onderhoud tot complete reconstructies. Aangezien de wateropgave, mede als gevolg van toenemende extreme buien die lokaal wateroverlast veroorzaken, steeds belangrijker wordt, worden projecten integraal bekeken. Daar waar op diverse wegen vanuit wegbeheer uitsluitend asfaltvervanging hoefde plaats te vinden, is het slim om nu toch een volledig reconstructie uit te voeren waarbij de wateropgave is meegenomen. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat wegen toekomstgericht worden aangelegd. In de meeste gevallen zorgt een integrale aanpak wel voor een langere voorbereidingstijd en uitvoeringsperiode.

-42-

Programmabegroting 2024

Mobiliteit Uitvoering MUP Aan het vigerende mobiliteitsplan is een meerjarig uitvoeringsplan 2022-2032 (MUP) gekoppeld en vastgesteld in de raad in april 2022. Als gevolg van onvoldoende bezetting op het team BOR, is er nog vrijwel geen uitvoering gegeven aan dit MUP. Inmiddels heeft capaciteitsuitbreiding plaatsgevonden en kan bredere uitvoering van dit plan vorm krijgen. KENGETALLEN Weglengte (in km) Voertuigtypen - personenauto’s - bedrijfsvoertuigen - motorfietsen - voertuigen met bromfietskenteken Aantal lichtmasten Aantal armaturen Stroomverbruik openbare verlichting (in kWh)

Bron Grontmij/Sweco

2018 100

2019 102

2020 102

2021 100

2022 101

CBS CBS CBS CBS

6.146 477 553 682

6.158 482 552 691

6.150 481 552 676

6.225 484 573 667

6.260 492 525 687

Ziut Ziut Ziut / Rijkswaterstaat

2.514 2.514 2.514 2.514 2.683 2.683 2.683 2.683 331.444 254.685 317.087 324.940

2.514 2.683 n.b.*

*Stroomverbruik openbare verlichting is i.v.m. overgaan naar nieuwe energieleverancier niet inzichtelijk. Tot op heden nog geen afrekening 2022 van “oude” energieleverancier mogen ontvangen. Afrekening 2021 pas ontvangen eind september 2022.

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 1.023.140 1.034.150 972.420 1.067.420 1.055.315 1.055.315 22.772 6.920 6.950 6.980 7.020 7.060 -1.000.367 -1.027.230 -965.470 -1.060.440 -1.048.295 -1.048.255 210.951 231.554 398.671 398.671 388.791 388.791 102.921 200.289 161.364 359.812 354.878 349.661 -1.314.239 -1.459.073 -1.525.505 -1.818.923 -1.791.964 -1.786.707 0 0 0 0 0 0 28.229 0 0 0 0 0 -1.286.010 -1.459.073 -1.525.505 -1.818.923 -1.791.964 -1.786.707

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:

Saldo van baten en lasten: 2.1 verkeer en vervoer wegen, s tra ten & pl ei nen verkeers ma a tregel en 2.2 pa rkeren pa rkeergel egenheden 2.5 openba a r vervoer openba a r vervoers bel ei d en -beheer Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-1.187.514 -122.667

-1.306.652 -148.273

-1.328.451 -192.756

-1.601.899 -212.756

-1.596.965 -190.771

-1.591.748 -190.771

-2.732

-2.614

-2.674

-2.644

-2.604

-2.564

-1.326

-1.534

-1.624

-1.624

-1.624

-1.624

-1.314.239

-1.459.073

-1.525.505

-1.818.923

-1.791.964

-1.786.707

MUTATIES IN RESERVES Geen

-43-

Programmabegroting 2024

INVESTERINGEN 2024 - Herinrichting perron Bocholtz - Uitbreiding Velocity / Mobiliteitsplan - Haltevoorzieningen op orde / Mobiliteitsplan 2025 - Rehabilitatie wegen - Centrumvisie Simpelveld: onderdeel duurzaamheid - Centrumvisie Simpelveld: onderdeel mobiliteit - Uitbreiding Velocity / Mobiliteitsplan - Haltevoorzieningen op orde / Mobiliteitsplan 2026 Geen 2027 Rehabilitatie wegen

25.000 24.340 15.360 600.000 1.000.000 500.000 24.340 15.360

600.000

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Geen ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Geen ▪ Overige - Structureel opnemen budget om ongewenste graffiti in de openbare ruimte te kunnen verwijden Totaal

0 0

-15.000 -15.000

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan wegen is eind 2020 door uw raad vastgesteld. Het beheerplan openbare verlichting is nog actueel. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-44-

Programmabegroting 2024

Programma 3. Economie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsinfrastructuur en economische promotie.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dag-attracties in Parkstad); - Voor het Heuvelland zijn we een goede aanvulling en geen concurrent: we werken nauw samen met deze gemeenten en stemmen elkaars aanbod goed af met behoud van eigen identiteit en zelfstandigheid; - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden; - Beide kernen hebben ieder een toeristisch thema: Bocholtz = Romeins en Simpelveld = Stoomtrein. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket; - Mensen met een uitkering of geringe kansen op de reguliere arbeidsmarkt motiveren en begeleiden naar een ZZP-omgeving. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.

Het versterken van de lokale economische kracht en het versterken van de economische structuur voor kleinschalige-, startende- en innovatieve ondernemers; Samen werken aan een toeristische- en recreatief aantrekkelijke en een ondernemende gemeente, waarbij de (van oudsher) aanwezige kwaliteiten worden benut.

-45-

Programmabegroting 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Functiemenging1 Vestigingen van bedrijven

%

CBS BAG / LISA LISA

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021

Realisatie 2022 SPV NL

29,2

29,3

29,6

30,2

n.b.

n.b.

118,4

125,9

126,1

134,2

n.b.

n.b.

1. de functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Realisatie Realisatie 2019 2020

Realisatie Realisatie 2021 2022

Aantal toeristische overnachtingen Ondernemerschap en economische groei*

BsGW

44.205

48.668

56.416

Etil, Simpelveld aan het werk

1,68

1,1

1,6

Hoogste Parkstad

47.283

Streefwaarde 2023 56.416

1,71

1,71

n.v.t.

n.v.t.

* verhouding aantal opgerichte / gevestigde bedrijven t.o.v. aantal opgeheven / vertrokken bedrijven; indien ratio > 1 dan meer opgerichte / gevestigde bedrijven dan opgeheven / vertrokken bedrijven

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Nota Lokaal Economisch Beleid gemeente Simpelveld (2015); 4. De menukaart van Simpelveld, toeristisch recreatief uitvoeringsprogramma (2015); 5. Uitvoeringsprogramma Toerisme Parkstad Limburg 2010-2014 (2010).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Lokaal ondernemerschap

Gebiedsontwikkeling / versterken toerisme

Regiodeal 2.0 propositie kern Simpelveld

Activiteiten - Stimuleren lokaal ondernemerschap - Stimuleringsfonds startende ondernemers - Onderzoek heroprichting ondernemersvereniging - Project vakantie-resort Heuvelland - Project Uitkijkpunt Huls(veld) - Project gebiedsontwikkeling Stationsomgeving - Realisatie Parkstadroute - Land van Kalk - Ontwikkeling centrumvisie Simpelveld

-46-

Programmabegroting 2024

Lokaal ondernemerschap Stimuleren lokaal ondernemerschap Om de investeringen die we hebben gedaan om de kern Bocholtz aantrekkelijker te maken en daarmee ook (economisch) te laten renderen, is het zaak om ondernemers aan te trekken die passen bij wie en wat we willen zijn en die samen met ons werk maken van ‘lokaal ondernemerschap’. Samen met bureau Via Story uit Maastricht, Stichting ‘Streetwise’ en ondernemersvereniging ‘Bóches Bei-ee’ is in het najaar van 2023 op een interactieve wijze een aanzet gegeven voor het ontwikkelen van een marketingstrategie. Tijdens deze sessie zijn in eerste instantie de kansen en sterktes van Bocholtz in beeld gebracht. Aan de hand van deze eerste opzet is exclusief voor Bocholtz een strategie opgesteld. De start van de wervingscampagne is begin 2024 voorzien. Stimuleringsfonds startende ondernemers Om er voor te zorgen dat de gemeente Simpelveld een fijne plek voor haar bewoners en bezoekers blijft en daarmee haar verzorgingsfunctie naar de toekomst toe kan behouden, zetten wij de komende jaren nadrukkelijk in op het verduurzamen van de woningvoorraad en de uitbreiding met nieuwbouwwoningen. Dit draagt onder meer bij aan meer economisch draagvlak voor (commerciële) voorzieningen, waardoor Simpelveld ook aantrekkelijker wordt voor nieuwe ondernemers.

Het aantrekken van nieuw ondernemerschap wordt daarnaast ook gestimuleerd met het aanbieden van actieve begeleiding van ondernemers, het soepel laten verlopen van diverse procedures en trajecten, die vaak een barrière vormen voor ondernemers om een zaak te openen en met de uitvoering van een gemeentelijke startersregeling. Voor de uitvoering van de eerste twee instrumenten maken wij gebruik van de expertise van Stichting Streetwise en onze eigen bedrijfscontactfunctionaris. De startersregeling is als actiepunt in onze centrumvisie kern Simpelveld opgenomen. De centrumvisie kern Simpelveld maakt als een van de zeven focusgebieden van de regio Parkstad Limburg, onderdeel uit van de Regio Deal 2.0. Onderzoek heroprichting ondernemersvereniging Medio 2023 is vanuit het private initiatief het voortouw genomen om de heroprichting van een ondernemersvereniging voor Simpelveld te onderzoeken. Voor de actie van de initiatiefnemers hebben wij niet alleen onze waardering uitgesproken, maar hebben we tevens aangegeven ze daar waar mogelijk en haalbaar te zullen faciliteren.

Gebiedsontwikkeling / versterken toerisme Project vakantie-resort Heuvelland Om diverse redenen is dit project nog steeds niet van de grond gekomen. Gebleken is dat de ingediende nieuwe vergunningsaanvraag voor compactere vakantiewoningen niet compleet was en de in het kader hiermee gestelde vragen (ook bij herhaling) niet zijn beantwoord. Derhalve is de aanvraag buiten behandeling gesteld. De gevoerde bestuurlijke- en ambtelijke gesprekken met onze contractpartij / initiatiefnemer hebben tot op heden nog niet tot succes geleid. Vanuit de overtuiging dat het onderhavige plangebied (in welke vorm dan ook) ontwikkelkansen biedt, zal de gemeente de contacten met de contractpartij blijven onderhouden met als doel om tot een ontwikkeling te komen. In dat kader zullen eventuele mogelijkheden om uit deze impasse te komen samen verder worden verkend. Project uitkijkpunt Hulsveld Na de afronding van het Technisch Ontwerp van het zuidelijk plandeel (eind 2023) van het Uitkijkpunt Hulsveld, zal in het eerste halfjaar van 2024 de aanbesteding van dit plandeel plaatsvinden. De uitvoering is, afhankelijk van de planning van de aannemer, voorzien in het tweede halfjaar van 2024. Project gebiedsontwikkeling Stationsomgeving De gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM is één van de 15 sleutelprojecten binnen IBA Parkstad.

De Gemeente, Provincie, IBA, ZLSM en de bewoners werken samen aan de ambitie en het strategisch doel om bestaande (dag)attracties en nieuwe sleutelprojecten in samenhang te laten bijdragen aan de toeristischrecreatieve en economische potenties op lokaal én regionaal niveau. Doel is om door de aanleg van een spoorpark in samenhang met de kwalitatieve opwaardering van de openbare ruimte van de Stationsstraat een regionale recreatieve hub te ontwikkelen en te realiseren. Het project 'Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving

-47-

Programmabegroting 2024

ZLSM' wordt gefaseerd aangepakt waarbij de volgende percelen te onderscheiden zijn: het parkeerterrein gelegen aan de Vroenkuilerweg, de Stationsstraat en het Stationsemplacement incl. het historisch laad- en losterrein. De start van de uitvoeringswerkzaamheden is voorzien in 2024. Realisatie Parkstadroute Op 25 juli 2023 hebben wij ingestemd met de ondertekening van de Uitvoeringsovereenkomst 3 onder de Raamovereenkomst Parkstadroute (eerdere benaming: Leisure Lane). Deze laatste uitvoeringsovereenkomst is een voortvloeisel uit de raamovereenkomst en betreft de overeenkomst voor de uitvoering van het werk. Concreet betekent het ondertekenen van de uitvoeringsovereenkomst dat gestart wordt met de aanleg van de Parkstadroute voor het in de overeenkomst opgenomen tracédeel op onder meer het grondgebied van de gemeente Simpelveld. De start van de werkzaamheden in Simpelveld zijn eind 2024 / begin 2025 voorzien. De werkzaamheden kunnen niet worden opgestart alvorens de ruimtelijke procedures voor de aanleg van de Parkstadroute zijn doorlopen. De werkzaamheden voor het uitvoeren van de ruimtelijke procedures zijn in kwartaal 3 van 2023 opgestart. Voor het aanpassen van de bestemming van het stationsemplacement dient een uitgebreide ruimtelijke vergunningsprocedure te worden doorlopen. De uitkomst van deze procedure wordt begin 2024 ter goedkeuring aan uw raad voorgelegd.

Land van Kalk In 2024 zal verder uitwerking worden gegeven aan het Meerjarenplan Land van Kalk 2020 - 2030. Doel is om het Land van Kalk toeristisch-recreatief door te ontwikkelen, zodat meer mensen van het gebied kunnen genieten, de vitaliteit van het gebied wordt versterkt en inwoners er prettig kunnen wonen, werken/ondernemen en leven in het gebied. Land van Kalk sluit daarmee aan op de kernkwaliteiten uit de Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg 2030 (hoogwaardig landschap, sportief en vitaal, Bourgondische levenshouding, internationaal en veelzijdig en rijke historie en eigen cultuur). Voorts is in het Ontwikkelprogramma Vrijetijdseconomie Parkstad Limburg 2020-2024 een plek en rol voor het Land van Kalk opgenomen. Romeins villalandschap In het kader van Regio Deal 1.0 en 2.0 zoekt de gemeente Simpelveld voor wat betreft het thema Grensoverschrijdende Samenwerking, de samenwerking met de Stadt Aachen op. Onderzocht wordt de mogelijkheid om op de grens van Bocholtz en Orsbach samen een ‘Euregionaal Landschapspark’ te ontwikkelen. Doel is in eerste instantie het op een kwalitatief hoogwaardige manier realiseren van een Romeins Villalandschapspark, waarbij de Romeinse nederzettingen (aan beide kanten van de grens), de historische wegen en de historische gebouwen thematisch met elkaar in relatie en hun betekenis voor de grensregio tot uitdrukking worden gebracht.

Om de haalbaarheid van een dergelijk park te kunnen onderzoeken is het de bedoeling dat de Stadt Aachen en de gemeente Simpelveld in gezamenlijkheid een plan van aanpak gaan opstellen. Daarbij zal tevens worden bezien in hoeverre de (uitvoerings)kosten (deels) met cofinancieringsmiddelen van de Provincie Limburg, dan wel met een Europees Interreg subsidie, dan wel met subsidie van de Europese Groepering voor Territoriale Samenwerking (EGTS) Euregio Maas Rijn (EMR), kunnen worden gedekt. Regiodeal 2.0 propositie kern Simpelveld Ontwikkeling centrumvisie Simpelveld Om achterstanden in de eigen regio te kunnen aanpakken, is de Stadsregio Parkstad Limburg in 2019 met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Regio Deal 1.0 overeengekomen. Eind 2022 is in vervolg op de eerdere Regio Deal, Regio Deal 2.0 aangevraagd. In Regio Deal 2.0 staat de term ‘brede welvaart’ centraal. Bij het begrip ‘brede welvaart’ gaat het niet alleen om materiële welvaart of economische groei, maar (vooral) ook om aspecten als gezondheid, educatie, vrijetijdsbesteding en de kwaliteit van de leefomgeving. De centrale opgave is derhalve: de verbetering van de sociaaleconomische structuur (SES), de veiligheid en duurzaamheid. Met als doel: het realiseren van duurzaam economisch groeipotentieel en veilige(re), leefbare en gezonde(re) wijken en kernen.

Als focusgebied voor de uitwerking van Regio Deal 2.0 hebben wij een zogenaamd Experience Masterplan voor het centrum van de kern Simpelveld opgesteld. Ter bewerkstelliging van de centrale opgave zijn in dit plan vier ‘programmalijnen’ (Sociaaleconomische Structuurversterking, Wonen & Volkshuisvesting, Retail & Voorzieningen en Vrijetijdseconomie) gedefinieerd. Zij dragen bij aan het realiseren van de ambitie om achterstanden in het gebied aan te pakken door kansen voor ontwikkeling aan te grijpen om de ‘brede welvaart’ te verbeteren. De programmalijnen hangen onderling met elkaar samen, zijn

-48-

Programmabegroting 2024

met elkaar verbonden en worden dus ook samenhangend (integraal) opgepakt. De aspecten veiligheid en duurzaamheid zijn verweven in verschillende programmalijnen. Met betrekking tot de centrumvisie Simpelveld zijn bij programma 2 (i.v.m. de relatie met de openbare ruimte) investeringsbudgetten van respectievelijk € 1 mio voor duurzaamheid en € 0,5 mio voor mobiliteit opgenomen. Dit is een 1 e grove inschatting van de in te zetten gemeentelijke middelen. Het betreft het netto gemeentelijk aandeel na cofinanciering vanuit de Impuls landelijke gebied, de Impulsaanpak winkelgebieden en de Regio Deal 2.0.

Afspraken Gemeente-Stadsregio Parkstad-Rijk In het afgelopen jaar hebben wij met de Stadsregio Parkstad Limburg onder meer gesproken over het aandragen van het focusgebied, over het te doorlopen proces en welke verwachtingen we mogen hebben van de Regio Deal 2.0. Voorts hebben wij (zoals hierboven weergegeven) de opgave, aanpak en interventies (incl. een inschatting van de benodigde financiële middelen) van ons focusgebied uitgewerkt en aan de Stadsregio Parkstad Limburg aangereikt. Op basis van de inventarisatie van de focusgebieden van alle Parkstadgemeenten is vervolgens door de stadsregio een voorstel voor de financiële verdeling van de door het Rijk toegekende € 25 miljoen voorbereid. En tenslotte is de input per focusgebied verder uitgewerkt in een gebiedsprogramma en gebiedsconvenant. Over vorenstaande is uw Raad op 11 september 2023 tijdens een Raadsinformatieavond uitvoerig geïnformeerd. Het Regio Deal 2.0-convenant is medio oktober 2023 met het Rijk getekend. KENGETALLEN Bron Totaal aantal toeristische overnachtingen Werkgelegenheid

BsGW

2018 43.316

2019 44.205

2020 48.668

2021 56.416

2022 47.283

E,til

2.227

2.199*

2.199

2.233

2.243

Idem

516

536*

536

557

533

Idem Idem

352 197

351* 223*

351 223

352 247

351 261

E,til Idem Idem

797 67 144

810* 69* 152*

810 69 152

842 77 158

854 79 164

Idem

89

88*

88

93

93

(aantal werkzame personen)

waaronder Gezondheids- en welzijnszorg Detailhandel Zakelijke dienstverlening Aantal vestigingen** waaronder Detailhandel Zakelijke dienstverlening Bouwnijverheid

* Bron is jaarlijkse Etil-rapportage ‘Simpelveld aan het Werk …; de gemeentelijke economie in beeld’. De meest recente rapportage dateert van december 2021 en heeft betrekking op de situatie op de peildatum 1 januari 2021 en de ontwikkelingen in 2020.. ** De gemiddelde groei van het aantal vestigingen in de afgelopen 10 jaar bedraagt: 2,6%.

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN

La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 166.375 169.570 164.610 168.930 169.620 170.340 73.785 61.660 63.670 63.720 64.670 64.730 -92.590 -107.910 -100.940 -105.210 -104.950 -105.610 84.893 87.349 94.786 94.786 94.786 94.786 0 0 0 0 0 0 -177.483 -195.259 -195.726 -199.996 -199.736 -200.396 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -177.483 -195.259 -195.726 -199.996 -199.736 -200.396

-49-

Programmabegroting 2024

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2022 Saldo van baten en lasten: 3.1 economi s che ontwi kkel i ng weekma rkten a dvi s eri ng economi s che ontwi kkel i ngen 3.2 fys i eke bedri jfs i nfra s tructuur bedri jfs terrei nen 3.4 economi s che promoti e toeri s me vol ks fees ten, kermi s s en & evenementen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

-473 -32.741

-10.131 -38.050

-11.533 -40.573

-11.483 -40.743

-11.443 -40.913

-11.383 -41.103

-1.620

-1.620

-1.650

-1.680

-1.720

-1.760

-103.142 -39.507 -177.483

-108.735 -36.723 -195.259

-90.529 -51.441 -195.726

-94.649 -51.441 -199.996

-94.219 -51.441 -199.736

-94.709 -51.441 -200.396

MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN 2024 - Voorbereiding Romeins villalandschap 2025 Geen 2026 Geen 2027 Geen

100.000

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zijn de volgende: ▪ Uit de Berap najaar 2022 - Geen ▪ Uit de Berap voorjaar 2023 - Geen ▪ Overige - Geen Totaal

0 0 0 0

Verschillen ten opzichte van de begroting 2023 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − N.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-50-

Programmabegroting 2024

Programma 4. Onderwijs Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingenzaken.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.

Sluitende regionale aanpak ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten en een regionale samenwerking ter zake de uitvoering en handhaving van de Leerplichtwet. Het verbinden van de gemeentelijke toegang tot geïndiceerde jeugdhulp, preventief gemeentelijk beleid en passend onderwijs.

-51-

Programmabegroting 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Schooljr. Schooljr. Schooljr. Schooljr. ’17/’18 ’18/‘19 ‘19/’20 ‘20/’21

Absoluut verzuim* Relatief verzuim** Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO)

Per 1.000 leerlingen Per 1.000 leerlingen %

DUO / Ingrado DUO / Ingrado DUO / Ingrado

Realisatie Schooljr.’21/’22 SPV NL

0

0

0

0

0

n.b.

20

29

44

93

107

n.b.

1,5

0,9

0,2 VO / 2,5 VMBO

1,96*

1,09

n.b.

VO: 0,66 MBO:4,83

VO: 0 MBO:3,57

*Betreft voorlopige cijfers, hier zal nog een correctie op plaatsvinden.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Tevredenheid basisonderwijs

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

Realisatie 2015

Realisatie 2017

Realisatie 2019

Realisatie 2021

Streefwaarde 2023

Hoogste Parkstad

76%

88%

90%

89%

90%

90%

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2023 – 2028 (2023); 4. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019 – 2022 (2019); 5. Bestuursovereenkomst 2016 inzake regionale samenwerking uitvoering en handhaving leerplichtwet en wet- en regelgeving in het kader van Voortijdig Schoolverlaten (2016).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Onderwijs

Onderwijshuisvesting Verbinden onderwijs en zorg i.h.k.v. passend onderwijs

Activiteiten - Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de Toekomst - Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL - Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad - Leerlingenvervoer (samenwerking G16) - Onderwijsachterstandenbeleid - Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs) - Integraal Kind Centrum Bocholtz - Ondersteunen regionale aanpak voortijdige Schoolverlaters (VSV) - Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid

-52-

Programmabegroting 2024

Onderwijs Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de toekomst De ingezette lijn (Beweegschool, groente en fruit, spelleiders (door kinderen uit groep 7 en 8), vrijwilligers en water- en traktatiebeleid) wordt ook in 2024 doorgezet. Daarnaast wordt er in 2024 bekeken of het aanbieden van de lunch mogelijk doorgezet kan worden en of hier alternatieven voor gezocht moeten worden. Hiermee samenhangend zal dan bekeken worden of de beschikbare middelen voor de lunch heroverwogen moeten worden. Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL De regio Parkstad heeft stevige ambities om achterstanden, die al generaties lang bestaan, in te lopen. Dit heeft geresulteerd in een breed gedragen visie en ambitie op het gebied van onderwijs- en kind-ontwikkeling. Dit ambitiedocument is in 2022 gelanceerd. In het voorjaar heeft het vervolg gekregen middels een conferentie met experts, onderwijs-, kind-partners en overheden De verdiepende sessies hebben tot de conclusie geleid dat de regionale werkagenda Onderwijs - en Kind-ontwikkeling 2023-2026 drie grote opdrachten omvat: 1. Het opstellen van een gezamenlijke Educatieve Agenda Parkstad 2. De ontwikkeling van een Parkstad Monitor Onderwijs & Kind-ontwikkeling 3.

Coördinatie en organisatie van de opschaling van de Rijke Schooldagen in Parkstad Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad De Educatie Agenda Parkstad is een agenda die wordt opgesteld door alle Parkstadgemeenten en is een opdracht die voortkomt uit het ambitiedocument Onderwijs. Leerlingenvervoer (samenwerking G16) In 2020 hebben alle gemeenten in Zuid-Limburg het leerlingenvervoer gezamenlijk aanbesteed. De gemeente Simpelveld heeft de lopende vervoersovereenkomst uitgediend tot en met 31 juli 2021 en is per 1 augustus 2021 ingestroomd in het leerlingenvervoer Zuid-Limburg. Het betreft overigens dezelfde vervoerder. In deze nieuwe aanbesteding wordt het vervoer van alle 16 gemeenten in Zuid-Limburg gecombineerd tot zo efficiënt mogelijke routes. De samenwerking hieromtrent loopt via een contractmanager en de Zuid-Limburgse gemeenten. We streven er bij het leerlingenvervoer naar dat kinderen (en jongeren) zo zelfstandig mogelijk naar school gaan, eventueel met behulp van hun ouders. De komende jaren gaan we kinderen en hun ouders hier gericht in ondersteunen en leggen we de focus op het bevorderen van de eigen kracht en ontwikkeling van kind en gezin. Het primaire doel is het vergroten van de zelfredzaamheid, bijkomend voordeel is minder druk op het aangepast vervoer waardoor het leerlingenvervoer uitvoerbaar blijft.

Onderwijsachterstandenbeleid Het doel is het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden, waarbij de primaire focus ligt op vooren vroegscholen. Simpelveld voert een actief beleid. Samen met kind-experts als de jeugdgezondheidszorg, voorschoolse voorzieningen en basisscholen geeft de gemeente invulling aan een kader voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.

Onderwijshuisvesting Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs) Met het wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting worden gemeenten verplicht een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor schoolgebouwen te maken. Een van de doelen is het geven van meerjarige zekerheid voor schoolbesturen. Gemeenten en schoolbesturen hebben al geruime tijd de ambitie om de verouderde schoolgebouwen aan te pakken en toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen te realiseren, die geschikt zijn voor hedendaags en inclusief onderwijs. 2024 zal in het teken staan van het opstellen van een IHP. Integraal Kind-Centrum Bocholtz (IKC) Basisschool Bocholtz is samen met kinderdagverblijf ‘Jij en ik’ en buitenschoolse opvang ‘Ziezo (Humankind)’ in de Brede School Bocholtz gehuisvest. Ook de openbare bibliotheek is sinds schooljaar 2016-2017 onderdeel van de brede school. De huidige gebruikers – Onderwijsstichting MOVARE, Stichting Humankind en Bibliotheek Kerkrade e.o. – willen samen met de gemeente Simpelveld hun samenwerking verder ontwikkelen in een