5. Notulen Raadsvergadering d.d. 9 november 2023

Notulen Raadsvergadering __________________________________________________________________________ Datum: Locatie: Tijd: Aanwezig:

9 november 2023 Raadszaal gemeentehuis Simpelveld 16.00 uur Mevrouw S. Scheepers burgemeester/voorzitter De heer bc. F. Simons griffier De heer W. Schleijpen wethouder Mevrouw A. Ernes wethouder De heer Th. Gulpen wethouder De heer H. Hodinius wethouder Mevrouw R. van Breugel a.i. algemeen directeur/gemeentesecretaris De heer K. Bremen raadslid SAMEN1 (S1) De heer H. Clignet raadslid BurgerBelangen (BB) De heer R. De La Haije raadslid Lokaal Actief (LA) De heer L. Deswijzen raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw D. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer R. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer B. van Kerkvoort raadslid CDA De heer R. Kisters raadslid Leefbaar Simpelveld (LS) De heer F. Ortmans raadslid Leefbaar Simpelveld (LS) De heer L. Schoonen raadslid Leefbaar Simpelveld (LS) Mevrouw L. Schuyer raadslid BurgerBelangen (BB) De heer P. Spirk raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw K. Vanhommerig raadslid CDA De heer J. Zwanenburg raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw R. Bartholomé medewerkster griffie/notuliste Afwezig: De heer W. Weijers raadslid SAMEN1 (S1) __________________________________________________________________________

Agenda 1. Opening 2. Mededelingen 3. Vaststelling definitieve agenda 4. Voorstellen 23-54 Raadsvoorstel Programmabegroting 2024 23-55 Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2024 (deel 1) 5. Sluiting

1. Opening De voorzitter spreekt het openingsgebed uit en opent de vergadering. 2. Mededelingen De voorzitter deelt mee dat de heer Weijers (S1) zich heeft afgemeld voor de vergadering.

Pagina 1 van 53

Net zoals bij de commissievergadering spreekt de voorzitter een aantal woorden tot de raad. “Ik wil graag als voorzitter van deze raad mij, net als in de commissievergadering, met een aantal woorden tot u wenden. Voor u ligt ter accordering de begroting 2024. Een sluitende begroting voor 2024 en 2025. Voor 2026, het zogenaamde ‘ravijnjaar’, kunnen wij u geen sluitende begroting presenteren. De gemeentelijke financiën zijn dan onvoldoende om aan het huidig takenpakket en opdrachten tegemoet te komen. Ook de globale ontwikkelingen, in de meest brede zin van het woord, spelen ons parten. De toekomst is niet meer voorspelbaar. Beste aanwezigen, bij het product wat er ligt (de begroting 2024) heeft u gelegenheid gehad om schriftelijke vragen te stellen en in de commissievergadering heeft u technische vragen gesteld. Vanavond is het de beurt aan u om het politieke debat te voeren. Ik, als burgemeester en voorzitter van deze raad en het college, zal in deze tijden van crisis en transitie mijn verantwoordelijkheid nemen en jullie en de gemeenschap Simpelveld tot steun zijn. Ik wil samen met jullie werken aan een wensbare gemeenschap.

Wij allen, vandaag aanwezig, hebben een collectieve verantwoordelijkheid om in het samenspel van raad, college en ambtelijke organisatie het politiek kwalitatief hoogstaand debat te voeren over de maatschappelijke vraagstukken die aandacht van eenieder vragen. En laat ik nog explicieter zijn: ik appelleer aan het algemeen belang en de gezamenlijke verantwoordelijkheid om een gelijkwaardig politiek debat op basis van vertrouwen met elkaar te voeren. Wij, volksvertegenwoordigers en politieke ambtsdragers zijn op deze aarde om in een gedragen gezamenlijkheid te komen tot een beweging die leidt tot de oplossingen op de maatschappelijke vraagstukken van de gemeenschap Simpelveld. Dit bereiken wij door een op hoofdlijnen gevoerd strategisch debat, door verbinding met elkaar te maken en door samen te werken, door op een elkaar respecterende manier met elkaar om te gaan en de dialoog te voeren.” 3. Vaststelling definitieve agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Voorstellen •

23-54 Raadsvoorstel Programmabegroting 2024

Algemene Beschouwingen SAMEN1 - Communicatie Het werkwoord ‘communiceren’, zonder er een lijdend voorwerp aan toe te voegen, betekent onderlinge informatie uitwisselen, contact onderhouden. Het lijkt een eenvoudig begrip maar welke betekenis heeft het voor de termen democratie en dualisme, die onmisbaar verbonden zijn aan onze landelijke en plaatselijke politiek? Het kan toch niet zo zijn dat het onderling uitwisselen van vragen en antwoorden tussen het college en de coalitiepartijen, gevolgd door een voorleesrondje in de raadsvergadering leidt tot een hoog democratisch gehalte binnen onze plaatselijke politiek. Wat vinden het college en onze coalitiepartijen hiervan? Hetzelfde geldt voor de bezetting in de raadsvergadering. Steevast neemt het volledige college plaats aan de vergadertafel van de gemeenteraadsleden. De politieke discussie tussen de gemeenteraadsleden komt nooit op gang aangezien de burgemeester en wethouders antwoord geven op alle gestelde vragen. Waarom volgen we het voorbeeld van onze omringende gemeenten niet, waarbij een collegelid pas mag aanschuiven op het moment dat er een directe vraag aan hem/haar wordt gesteld? Dat is dualisme. Kan het college en de coalitiepartijen zich vinden in deze gebruikelijke procedure en dat vanaf de volgende raadsvergadering invoeren?

Pagina 2 van 53

- Transparantie Transparantie van de lokale overheid is de openheid waarmee een gemeente haar zaken regelt. Als de gemeente duidelijk is en open communiceert over waarom ze bepaalde beslissingen nemen en specificeren waaraan ze hun budget besteden, dan zorgt dit voor meer vertrouwen bij burgers. Eén van de manieren om de transparantie te verhogen is om de commissie- en raadsvergaderingen live te streamen. Bijna alle Limburgse gemeenten hebben een livestream voor hun burgers, behalve de gemeente Simpelveld. De fractievoorzitters van de coalitiepartijen hebben tijdens het seniorenconvent besloten dat € 15.000 voor open communicatie te duur is. Hoe staat het college tegenover dit besluit en waarom? Wij krijgen regelmatig het signaal van burgers dat de schriftelijke communicatie van de gemeente te wensen over laat. De taal die wordt gebruikt is te juridisch en voor de burger onmogelijk te begrijpen. Waarom wordt er niet persoonlijk contact gezocht, waarbij ‘face to face’ aan de burger haarfijn wordt uitgelegd wat de problemen of obstakels zijn? Wil het college een werkwijze waarbij de menselijke maat de boventoon voert, overwegen? Open en transparant communiceren kan namelijk bijdragen aan het herstel van vertrouwen in de (lokale) overheid.

Ook zou het contact met de ambtelijke organisatie veel laagdrempeliger moeten, zoals bijvoorbeeld een open inloop-uur waar burgers direct in contact kunnen komen met de desbetreffende ambtenaar of wethouder. Wil het college een soortgelijke werkwijze overwegen? Niet alleen naar de burgers toe is transparantie en open communicatie essentieel, maar ook de communicatie vanuit het college naar de raad toe. Zo worden brieven bedoeld voor de raadsleden, zoals blijkt uit een recent voorbeeld, ambtelijk afgehandeld en niet via de griffie naar de raad gestuurd. Hier is intern de aandacht voor gevraagd, maar SAMEN1 vraagt zich af hoeveel brieven gericht aan de raad, ambtelijk zijn afgedaan. Wil het college dit laten onderzoeken en eventuele brieven alsnog naar de raad sturen? Tenslotte worden de antwoorden op vragen, waarbij in de commissievergadering wordt gezegd dat ze schriftelijk worden beantwoord, pas veel te laat of zelfs niet beantwoord en worden stukken pas na herhaaldelijk verzoeken met ons gedeeld. Artikel 169, lid 3 van de Gemeentewet vereist dat het college de raad voorziet van gevraagde informatie, tenzij het het openbaar belang schaadt. Dit is bedoeld om te voorkomen dat individuele raadsleden, vooral oppositieleden, te weinig informatie ontvangen.

Wij kunnen door het niet of niet tijdig ontvangen van alle relevante informatie onze controlerende en kaderstellende rol niet naar behoren uitvoeren. Hoe gaat het college dit voorkomen? - Omgevingswet In verbinding staan met onze gemeenschap; dat is één van de uitgangspunten van het coalitieakkoord 2022-2026. Burgerparticipatie is niet nieuw in onze organisatie, in 2016 is reeds een notitie daarover vastgesteld. Het heeft allemaal weinig geholpen om het steeds groter wordende wantrouwen in de overheid te stoppen, laat staan te keren. Dat kan en moet anders dachten we. SAMEN1 was geboren. We worden de ‘lastige SAMEN1-ers’ genoemd, een naam waar we trots op zijn. We staan niet alleen, lastige Zwanenburgers, (geen familie, maar inwoners rondom Schiphol), lastige Groningers en recentelijk lastige bijstandontvangers. Allemaal liepen ze jaren tegen een overheidsmuur op. Al die mensen die jaren hebben gestreden omdat ze erin geloofden dat uiteindelijk iemand hun lastig zijn op juiste waarde zou weten te schatten. Ze zijn en blijven onze voorbeelden. Eén van de pijlers van de Omgevingswet is participatie. Participatie is meer dan het inspraakrondje waarbij de burgers worden aangehoord, zonder dat de overheid zich op enige wijze verplicht voelt om er consequenties aan te verbinden.

Pagina 3 van 53

Participatie betekent echter dat inwoners actief meedoen en niet slechts een verbale kanttekening mogen plaatsen en vervolgens niet of nauwelijks te horen krijgen hoe we zijn omgegaan met hun suggesties. De beantwoording van onze vragen over dit onderwerp geven ons niet de indruk dat de gemeente participatie oppakt zoals de wetgever dat met de Omgevingswet heeft bedoeld, alsmede waar de inwoners behoefte aan hebben. Kan het college onze indruk wegnemen en zo ja, hoe wordt daar dan invulling aan gegeven? Vervolgens missen we de stand van zaken van de implementatie. Ook na toezegging van de portefeuillehouder tijdens de commissievergadering van 24 oktober om die aan te leveren, is de reactie dusdanig te laat aangeleverd dat we er momenteel geen zicht op hebben. Om die reden vragen wij het college dan ook om nu aan te geven op welke gronden zij van mening zijn dat de implementatie van de Omgevingswet op koers ligt? Als laatste vergt de Omgevingswet een stevige financiële uitdaging. Uit de ‘actualisatie Integraal Financieel Beeld’ blijkt dat een gemeente als Simpelveld tussen de € 30.000 en € 90.000 per jaar kwijt is. Daar zijn de kosten voor implementatie nog niet in meegenomen. De voor de komende jaren gereserveerde bedragen van € 36.000 per jaar voor de reguliere kosten en de eenmalige € 50.000 in 2025 voor de implementatie lijken dan ook veel te weinig.

Kan het college toelichten waarom zij denken dat de gereserveerde bedragen voldoende zijn? - Financiën Al zolang Samen1 zitting heeft in de Simpelveldse raad, bepleiten wij voorzichtigheid in de begroting en terughoudendheid in de uitgaven. Helaas zien wij jaar op jaar het tegenovergestelde. Begrotingen zijn te positief en aan de uitgavenkant lijken de bomen tot in de hemel te groeien. Na de 2e Wereldoorlog werd Simpelveld door Bocholtzenaren het “liëndurp” genoemd, omdat men geld leende om de praalwagens voor carnaval te bouwen. Die spotnaam heeft ons college echter als geuzennaam geadopteerd. Had de gemeente in 2017 nog € 7 mln aan leningen uitstaan. In 2027 zal dat in het meest positieve geval opgelopen zijn naar € 35 mln. Een vervijfvoudiging in slechts 10 jaar tijd. Maar, zoals Youp van ‘t Hek het in 1984 al zo mooi verwoorde: ‘Lenen, betalen’; de leningen zullen ooit terugbetaald moeten worden. Ons huidige college zadelt zowel toekomstige generaties als toekomstige colleges op met een enorme schuldenlast. Ging het 80 jaar geleden nog om relatief goedkope praalwagens, inmiddels vliegen de miljoenenprojecten de raad om de oren: IDOP, uitkijkpunt Huls, de Stationsomgeving en voor de 2e keer in korte tijd het centrum van Simpelveld. Stuk voor stuk projecten die miljoenen aan gemeenschapsgeld kosten.

Waar haalt het college het lef vandaan om al deze projecten aan te gaan en de rekening bij de toekomstige generatie neer te leggen? Hoe durft het huidige college haar opvolgers geen enkele beweegruimte meer te geven? De veel gehoorde redenatie is dat de rijkssubsidies de projecten voor de gemeenschap goedkoper maken. Het nut of de noodzaak ervan wordt daarbij vrijwel altijd buiten beschouwing gelaten. En de vraag hoe dit allemaal betaald moet gaan worden, hebben we inmiddels ook maar losgelaten. Voor de jaren 2026 en 2027 krijgen we de begroting niet meer rond. En dat terwijl wij ons al jaren in de top van de Nederlandse gemeenten bevinden. In de top qua gemeentelijke belastingen welteverstaan. Onze burger betaalt inmiddels 12% meer aan gemeenschappelijke belastingen dan de gemiddelde Nederlander. En gezien de verwachte ontwikkelingen in de lokale heffingen zal die kloof de komende jaren alleen maar toenemen. Tel daar de oplopende rentekosten en de terugval van de algemene uitkering bij op en het is evident dat we op deze manier met rasse schreden wederom de artikel-12 status naderen.

Waarom leidt dit college ons de financiële afgrond in? En waarom volgt onze coalitie van lemmingen zonder enige vorm van protest? Kortom, waar is de controlerende taak van de raad gebleven? “Doet het jullie niets dat hier een symbolische bom boven ons hoofd hangt?” zegt Youp van ‘t Hek in de hiervoor genoemde sketch. “Doét dat jullie niets?” Waarop de tegenpartij antwoordt: “Huh, hebben wij hem gefinancierd?”.

Pagina 4 van 53

Al jaren waarschuwen wij als SAMEN1 dat begrotingen te positief zijn, dat het ‘ravijnjaar’ een veel grotere impact zal hebben dan verwacht. Helaas blijkt SAMEN1 een roepende in de Simpelveldse woestijn. Desalniettemin willen wij als oppositie een oproep doen: We willen het college vragen om, in navolging van omringende gemeenten, alle grote projecten nog eens te heroverwegen en te bezien of bepaalde projecten uitgesteld dan wel geschrapt kunnen worden. Niet voor SAMEN1, maar voor onze burgers. Verhelderende vragen Mevrouw Vanhommerig (CDA) verwijst ernaar dat in de algemene beschouwingen staat dat de fractievoorzitters in het seniorenconvent besloten hebben dat de livestream te duur is. Ze kan zich herinneren dat dat een agendapunt was van CDA Simpelveld-Bocholtz, wat ook op het verkiezingsprogramma van de fractie staat. Mevrouw Vanhommerig (CDA) vraagt hoe ze dit moet duiden, want volgens haar is hierover gestemd. De heer Honings (S1) licht toe dat dit inderdaad in het seniorenconvent is besproken. Toen heeft een meerderheid ervoor gekozen om de livestream niet in te voeren. De raad bestaat uit 15 raadsleden en SAMEN1 vindt het democratisch om het ingenomen standpunt te heroverwegen met de hele raad.

Mevrouw Vanhommerig (CDA) vraagt of ze het goede begrijpt dat de heer Honings (S1) aangeeft dat niet alle fractievoorzitters tegen de livestream waren, wat de heer Honings (S1) bevestigt. De heer Ortmans (LS) merkt op dat door SAMEN1 gesteld wordt dat de fractievoorzitters € 15.000 te duur vonden en daarom geen livestream wilden, maar dat is niet het hele verhaal. Als zoiets nu openbaar gemaakt wordt, moet wel het hele verhaal verteld worden en dat is dat aan de omliggende gemeenten geïnformeerd is naar de kijkcijfers. Omdat daaruit is gebleken dat de kijkcijfers heel erg laag waren, heeft een meerderheid besloten om daar geen geld aan te besteden. De heer Honings (S1) neemt akte hiervan. Algemene Beschouwingen BurgerBelangen Allereerst willen wij onze dank uitspreken aan het college en alle ambtenaren die hebben bijgedragen aan het opstellen van deze overzichtelijke en duidelijke programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 2025 - 2027. Dank ook voor de schriftelijke beantwoording van de vragen die onze fractie naar aanleiding van deze begroting heeft gesteld. Na de Corona pandemie, de nog steeds voortdurende oorlog in Oekraïne is nu het geweld in Israël en de Gazastrook weer in alle heftigheid uitgebroken. Tragedies met groot menselijk leed en materiële schade.

Deze geopolitieke spanningen leiden weer tot bijvoorbeeld onzekerheid over het energieaanbod hetgeen zich weer vertaald in hogere prijzen en een stijgende inflatie. Ook de vluchtelingenstroom zal door deze tragedies wellicht nog grotere vormen aannemen dan tot nu toe. Dit zal tot gevolg hebben dat opgave inzake opvang vluchtelingen ook komend jaar zal toenemen. Hoe denkt u gezien de huidige problematiek op dit vlak hieraan gevolg te geven? Ook nemen de zorgen voor de gemeente fors toe door de korting die de overheid vanaf 2026 wil doorvoeren in het gemeentefonds. Uit de meerjarenraming 2025-2027 blijkt duidelijk wat de gevolgen voor onze gemeente zijn. De vraag is wat gaat er na de verkiezingen in november 2023 gebeuren vanuit de overheid om deze korting mogelijk te herzien.

Pagina 5 van 53

Dit alles maakt dat de financiële huishouding van de gemeente onder grote druk komt te staan. Gebeurt er niets zal dit leiden - zoals u al aangeeft in de inleiding van de begroting - tot bezuinigingen, belastingverhogingen en andere pijnlijke keuzes. Voorzitter, naast de druk op de gemeentelijke begroting zal dit ook zorgen voor financiële problemen van onze burgers. Naast de inflatie en de onzekerheid over de hoogte van de energiekosten- zeker voor burgers met variabele energiecontracten- neemt bijvoorbeeld ook de betalingsachterstand bij de zorgpremies toe. Door de economische teruggang zal de werkgelegenheid afnemen en het aantal uitkeringen stijgen en zal de lokale lastendruk oplopen waarbij nog geen rekening is gehouden met de mogelijke gevolgen van de korting op het gemeentefonds. Wij vragen u oog te hebben voor burgers met schulden. In de programmabegroting geeft u aan dat u samen met de andere twee Kompas gemeenten en ISD-kompas gaat bekijken hoe u preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunt houden. Daarbij komt voor 2024 de nadruk te liggen op de vroegsignalering van schulden en hoe voorkomen kan worden dat burgers verder in de schulden geraken. Hoe denkt u dit te realiseren? Het instellen van een jeugdraad vinden wij positief en waarbij wij de verwachting uitspreken dat deze nu ook daadwerkelijk op korte termijn wordt geïnstalleerd.

De strategische agenda wordt op korte termijn opgepakt. De insteek om een burgerpanel als onafhankelijke denktank te formeren die adviezen en thema’s gaat aandragen juichen wij toe. De te ontwikkelen visie op dienstverlening 2025-2028 kent een breed scala aan onderwerpen en is een veelomvattend takenpakket. Wij gaan ervan uit dat de strategische agenda als koersdocument zal fungeren in deze. Onderschrijft u onze mening in deze? De ingezette organisatieontwikkeling (n.a.v. Rapport Berenschot) heeft ons inziens een onlosmakelijke relatie met de op te stellen strategische agenda. De organisatie moet immers invulling geven aan de doelen zoals geformuleerd in de strategische agenda. Verloopt het proces van de organisatieontwikkeling volgens planning en hoe wordt geborgd dat deze elkaar versterken? Goed om te lezen dat in 2024 een start wordt gemaakt met de vereenvoudiging van het in het coalitieakkoord opgenomen onderdeel regelgeving vergunningen en evenementen. Wij lezen dat het Bibob beleid op dit moment geactualiseerd wordt zonder dat er concreet zaken benoemd worden. Kunt u dit nader toelichten? Het realiseren van bloeiende planten in de openbare ruimte heeft een mooie uitstraling en levert veel positieve reacties op. Wij zijn dan ook voorstander van het verder uitbreiden van deze beplanting.

De kwaliteit van de werkzaamheden van de nutsbedrijven laat in onze optiek nog steeds te wensen over. Zijn er op dit gebied veel meldingen c.q. klachten gedaan en wordt onze indruk bevestigd op dit punt Zo ja, welke stappen zijn of worden er genomen om de bedrijven hierop aan te spreken? Zijn met uitzondering van de gebiedsontsluitingswegen de 30 km zones binnen de bebouwde kom inmiddels allemaal gerealiseerd? Kan de 30 km zone signalering die inmiddels slecht zichtbaar zijn op het asfalt hersteld worden? Is de portefeuillehouder bereid om het aantal snelheidsmetingen (door middel van ViaStat) te intensiveren om meer inzicht te krijgen in de aard en omvang van de snelheidsovertredingen.

Pagina 6 van 53

Onlangs heeft er besluitvorming plaatsgevonden over de voetbalvelden. Verloopt de revitalisatie van de velden op schema? De in onze gemeente aanwezige roekenkolonie houdt de gemoederen sinds geruime tijd bezig. De activiteiten van deze kolonie zorgen voor een groot aantal bewoners tot forse overlast. Voor de komende jaren worden er grote investering gevraagd om deze overlast te verminderen zonder dat daar op voorhand volledige garantie op succes verzekerd is. Desondanks zijn wij van mening dat gezien de grote overlast de voorgestelde aanpak ten uitvoer gebracht dient te worden. De centrumvisie Simpelveld die in het kader van de regiodeal 2.0 wordt opgesteld heeft een behoorlijke ambitie. De presentatie was veelbelovend en wij zijn positief over deze ontwikkeling en spreken de hoop uit dat er een financiële impuls vanuit Regiodeal ook daadwerkelijk wordt toegekend. Zonder externe cofinanciering zal het ambitieniveau immers bijgesteld moeten worden. Voorzitter, ondanks de steeds wijzigende financieel-economische omstandigheden gaan wij ervan uit dat de herinrichting van de ZLSM-omgeving en het Hulsveld, zoals die zijn opgenomen in het coalitieakkoord, daadwerkelijk starten met de uitvoering in 2024. Kunt u dit bevestigen? In de periode 2022-2026 worden rijksmiddelen voor het gezond en actief leven akkoord (GALA) ontvangen.

Voor 2023 is een eenvoudige aanvraag voor de gelden van GALA voldoende. Vanaf de periode 2024 tot en met 2026 dient een plan van aanpak te worden opgesteld waaruit blijkt dat de verschillende interventies en aanpakken hun plek hebben in een samenhangende, integrale blik op het bevorderen van de gezondheid van de inwoners. Bent u met dit plan van aanpak bezig? De gezonde basisschool loopt op onderdelen nog niet geheel naar wens. Met name het aantrekken van vrijwilligers blijkt moeizaam te verlopen. Kan of wil de gemeente hierin ondersteuning aanbieden? In het kader van de energietransitie worden er een aantal initiatieven benoemd in de begroting om de beoogde doelstellingen te behalen. Wij juichen deze toe maar anderzijds zien wij momenteel dat er met name vanuit het Rijk de regelgeving op onderdelen wordt aangescherpt. Denk hier met name aan minder zon en wind op land. Hoe denkt u hierop in te spelen zonder de doelstelling uit het oog te verliezen? Daarnaast blijft ook het thema energiearmoede een aandachtspunt voor de komende periode. Naast de ondersteuningsmaatregelen van het Rijk zullen er ook gemeentelijk vlak extra maatregelen nodig zijn om de meest kwetsbare burgers te ondersteunen.

Mogen wij ervan uitgaan dat de steunmaatregelen uit het verleden onverkort worden voortgezet in 2024? Door de aandacht voor de wateroverlast in de afgelopen jaren zijn er reeds een aantal stappen gezet waarbij de burgers op een proactieve manier betrokken zijn. De samenwerking met het Waterschap heeft geleid tot een combinatie van maatregelen die nu nader worden uitgewerkt in een voorkeursvariant. Deze zal komend voorjaar worden voorgelegd waarna besluitvorming plaatsvindt. Desalniettemin zijn er extra maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie nodig. Daarbij is er ook een actieve rol voor bewoners weggelegd. Zijn er mogelijkheden om hen hierin te faciliteren? Voorzitter, de Omgevingswet gaat in per 1 januari 2024. De afgelopen periode zijn er een groot aantal voorbereidende werkzaamheden door de organisatie en bestuur uitgevoerd om de overgang naar de omgevingswet soepel te laten verlopen. Wij hebben er dan ook vertrouwen in dat ons gemeentelijk apparaat toegerust is om deze stelwijziging in de praktijk goed te laten verlopen.

Pagina 7 van 53

De woningbouw is momenteel een hot item en ook landelijk een speerpunt. De onlangs vastgestelde woonvisie geeft hier verdere toelichting en uitwerking aan. Daarnaast is in de recent getekende woondeal overeengekomen dat er in onze gemeente 225 woningen worden gebouwd tot 2030. Een behoorlijke ambitieuze opgave die gerealiseerd dient te worden. Het thans in ontwikkeling zijnde grondbeleid is daarbij een van hulpmiddelen die voor een versnelling kunnen zorgen. Dit vergt echter ook de hiervoor benodigde financiële middelen. Laat onverlet dat er naar onze mening aanvullende acties nodig zijn. Hoe kunnen wij naast de woningcorporaties ook andere investeerders aantrekken? De taakstelling voor het huisvesten van bijzondere doelgroepen wordt elk jaar moeilijker en zeer waarschijnlijk dit jaar niet gehaald. Denkt u ook na over bijvoorbeeld het aankopen van woningen voor bijzondere doelgroepen die wij wettelijk moeten huisvesten? In de komende periode dient de Woonzorgvisie nog te worden opgesteld in samenwerking met de regio. Loopt het proces hiervoor op schema? Kunt U aangeven of en op welke wijze de zorgpartijen hier eventueel ondersteunend in kunnen zijn? Voorzitter, gezien de economische onzekerheid en de twijfels over de gemeentelijke financiën in de komende jaren is het zaak ervoor te zorgen dat we reeds geplande projecten goed kunnen afronden.

Ook nieuwe onderwerpen/projecten moeten de noodzakelijke aandacht krijgen. Onze fractie is van mening dat er - zeker zonder goed onderbouwde financiële dekking - weinig aanleiding is voor aanvullende vragen en/of wensen. We hebben er vertrouwen in dat dit ook geldt voor de overige fracties. Voorzitter, welkom in ons midden bij uw eerste begrotingsvergadering van onze mooie gemeente Simpelveld. Laten we gezamenlijk vooruit kijken en werken aan een betere toekomst in deze tijden van crisis en transformatie zodat we als gemeenschap verenigd blijven met steun van en voor onze burgemeester. We willen Susanne met open armen ontvangen en aanmoedigen om onze stemmen te horen, onze zorgen serieus te nemen en met vastberadenheid te streven naar oplossingen voor de problemen waarmee we worden geconfronteerd. Samen kunnen we moeilijkheden overwinnen en verder bouwen aan een veerkrachtige gemeente. Verhelderende vragen De heer Zwanenburg (S1) verwijst naar het begin van de algemene beschouwingen waar BurgerBelangen aangeeft dat de gemeente langzaam gaat toegroeien naar tekorten op de begroting. Als de heer Zwanenburg (S1) de rest van de algemene beschouwingen goed interpreteert, pleit BurgerBelangen er wel voor om alle uitgaven zoals ze zijn begroot en gepland in stand te houden. Hij vraagt of het een terechte constatering is dat dit een soort tegenstrijdigheid is.

De heer Spirk (BB) antwoordt dat dat geen terechte constatering is. Het standpunt van BurgerBelangen is dat verdergegaan wordt met wat al gepland en begroot is. Mevrouw Honings (S1) refereert aan de passage ‘Onze fractie is van mening dat er- zeker zonder goed onderbouwde financiële dekking - weinig aanleiding is voor aanvullende vragen en/of wensen. We hebben er vertrouwen in dat dit ook geldt voor de overige fracties’. Ze begrijpt niet in welk perspectief dit gezien moet worden en verzoekt om een nadere toelichting.

Pagina 8 van 53

De heer Spirk (BB) licht toe dat hiermee bedoeld wordt dat nieuwe ideeën die extra uitgaven met zich meebrengen ook gestaafd moeten zijn op waar de middelen hiervoor vandaan gehaald worden. De heer Van Kerkvoort (CDA) verwijst naar de stelling dat grote projecten doorgang moeten vinden. Daar is het CDA het in principe mee eens, maar technisch gezien moet over sommige projecten op onderdelen nog gestemd worden door de raad. Het is daarom misschien een beetje voorbarig om nu al te stellen dat deze projecten doorgaan. In principe is het CDA natuurlijk ook ervoor dat de grote projecten doorgaan. De heer Spirk (BB) antwoordt dat BurgerBelangen natuurlijk voorstander ervan is om de grote projecten door te laten gaan, maar als de raad een ander besluit neemt zal de fractie daar ook akkoord mee moeten gaan en zullen dingen blijven liggen. Algemene Beschouwingen Leefbaar Simpelveld Met de tweede begrotingsbehandeling in deze raad zijn wij halverwege in deze raadsperiode. Vorige keer waren er grote zorgen over de energieprijzen, over de oorlog in Oekraïne en de inflatie. Dat lijkt wat weggeëbd, maar op de achtergrond speelt het nog. Ook functioneerde deze raad toen onder leiding van een waarnemend burgemeester. Gelukkig hebben we in deze vacature kunnen voorzien en is voor het eerst een vrouwelijke burgemeester actief in onze gemeente.

U voorzitter bent heel bekend met de regio, u heeft bestuurlijke ervaring en durft anders naar zaken te kijken, waarbij u het accent legt op samenwerking en verbinding. Participeren staat bij u hoog in het vaandel. Onze fractie is uiterst tevreden dat we met u weer een burgemeester hebben die duidelijk boven de partijen staat. Vorig jaar was de personele bezetting krap en u bent er ondanks de krapte op de arbeidsmarkt in geslaagd het ambtenarencorps kwantitatief én kwalitatief op de gewenste sterkte te brengen. Dat is een groot compliment waard en wij kijken met vertrouwen uit naar de toekomst. U begrijpt hopelijk dat het uitdelen van een compliment ook een gevolg heeft. Nu het corps op sterkte is, vragen wij met voorrang te regelen dat binnen onze gemeente de snelheid op zoveel mogelijk plaatsen wordt teruggebracht naar 30 respectievelijk 60 km per uur. De verkeersveiligheid - toch al hoog in onze gemeente - zal hierdoor toenemen. Daarbij betrekken we ook het parkeren in doorgaande straten, waar open plekken tussen de parkeervakken de doorstroming moeten bevorderen. Het instellen van een parkeerverbod búiten deze vakken maakt dat deze open plekken daadwerkelijk vrij blijven, mits hierop gehandhaafd wordt. Gedegen onderhoud van openbaar groen is van belang voor de verkeersveiligheid.

Soms belemmert hoge groei in de bermen het uitzicht, maar gelukkig volgt snel actie na een melding in deze. Het is zaak hierop alert te blijven. Diverse burgers en ondernemers vragen om plaatsing van hanging baskets in hun omgeving, zodat het gehele centrum opgefleurd wordt. Wij zijn verheugd dat het initiatief destijds van Leefbaar Simpelveld zo gewaardeerd wordt en namens Leefbaar zijn de baskets tot op heden ook van water voorzien. In de voorliggende begroting is verwerkt dat dit vrijwilligerswerk in Simpelveld stopt; in Bocholtz blijven wel nog 2 vrijwilligers actief. In de woonzorgvisie onderstrepen wij de aandacht voor het loslaten van verouderde zorgconcepten en het bevorderen van de eigen regie ten behoeve van het welbevinden van elke burger. Deze transformatie is nodig vanwege het tekort aan personeel en de voortdurende stijging van zorgkosten. Graag horen wij hoe het college deze visie wil uitwerken, waarbij samenwerking met andere betrokkenen, zoals woningcorporaties, zorg- en welzijnsinstellingen, essentieel is.

Pagina 9 van 53

In dat kader vragen wij ook te overwegen het voormalige verzorgingshuis Bocholtz weer in gebruik te nemen als gemeentelijk bejaardenhuis al dan niet gecombineerd met zorgwoningen. Bent u bereid in overleg te treden met de eigenaar om hiervoor een concept te ontwikkelen? Deze actie is essentieel voor de gewenste doorstroming in de woningmarkt. Evenzeer kan deze doorstroming, zoals voorgesteld in de woonvisie, in gang gezet worden door tijdelijke woonruimte te realiseren bij bestaande huizen. De mogelijkheid van het plaatsen van tijdelijke zorgwoningen dient dan verruimd te worden naar woonruimte voor nog niet zorgbehoeftige ouders. Hoe kijkt het college naar deze mogelijkheid? Na jaren van planning is eindelijk renovatie van de Schilterstraat begonnen. Achter deze straat bevindt zich de gemeentelijke begraafplaats. Momenteel is deze alleen toegankelijk via de hoofdingang. Ouderen die deze plek bezoeken hebben grote moeite het hoger gelegen deel te bereiken, zeker als zij materiaal meenemen om een graf te verzorgen. Bij de jaarlijkse herdenking op en rond 2 november leverde dit groot ongemak op. Ook door het jaar heen dient de begraafplaats gemakkelijk bereikbaar te zijn. Bedenk hiervoor s.v.p. een oplossing, al is het dat er karretjes beschikbaar zijn bij de hoofdingang om materialen te vervoeren. Twee keer in het recente verleden veroorzaakte de Eyserbeek wateroverlast.

Daarom is de pilot Eyserbeek opgestart. Dat is positief als eerste stap maar er is meer nodig in onze strijd tegen wateroverlast. Komend jaar reeds dienen concrete stappen gezet te worden gezien de urgente noodzaak. Wat wilt u concreet realiseren in 2024? Fractie Leefbaar is gezien de recente ontwikkelingen bezorgd over de leefbaarheid binnen onze gemeente. Er worden meer drugspanden gesloten en er is sprake van handel en opslag van verboden vuurwerk. Zou uw college zich wil verdiepen in de succesvolle aanpak van deze problematiek elders? Het is van belang dat dit probleem aangepakt wordt en dat imagoschade voorkomen wordt. Wij beseffen dat maatregelen een waterbedeffect kunnen hebben en mogelijk is dat ook de reden voor de stijging van de cijfers. Binnen Rd4 wordt gestreefd naar volledige omzetting van afvalstromen tot grondstoffen. Een prima visie, die mogelijk wordt getorpedeerd door de bouw van grote verbrandingsoven in Buggenum, die restafval gaat omzetten naar waterstof. Hoe verhouden zich beide ontwikkelingen? Want als restafval nodig is voor productie van waterstof, is vermindering van de hoeveelheid restafval contraproductief. In enkele omliggende gemeenten worden de openingstijden van winkels aangepast. Dat betreft vroegere opening op zondagen en openstelling op bepaalde feestdagen. Bescherming van het eigen winkelbestand moet een zorg zijn voor raad en college.

Of winkels meegaan in ruimere openstelling is aan de eigenaren, in overleg met hun medewerkers. Ons verzoek is tijdig mee te gaan in deze ontwikkeling. Hoe denken partijen hierover? Tegen het einde van dit jaar, dus nu, loopt de termijn af die gesteld is om horeca te vestigen in Op de Boor. Zou u kunnen aangeven welke vervolgstappen gezet worden. Voor de leefbaarheid in Bocholtz is nu actie nodig. Omdat commerciële vermarkting niet mogelijk blijkt, is het de vraag wat verder mogelijk is. Misschien iets in combinatie met sociale initiatieven zoals Talent of als werkervaringsplek? Restauratie van het oude deel van Op de Boor staat ook nog op de rol. Wanneer start deze? Zou tijdelijke verplaatsing van activiteiten van Swobs en Impuls naar het nieuwe gedeelte een ander licht kunnen werpen op het benutten van beide accommodaties? Met een win-winsituatie tot gevolg? Uw college gaf in een reactie op onze vragen over de lokale vouchers en het restant van de Covid19-gelden aan benieuwd te zijn naar ons voorstel over inzet van dit budget. De laatste inzet van dit budget was bestemd voor ondernemers en verenigingen ter compensatie van gestegen energiekosten.

Pagina 10 van 53

Gedachtig deze inzet stellen wij voor het restant bedrag van € 72.841 beschikbaar te houden voor leniging van financiële nood bij onze burgers. Specifiek denken wij aan het verstrekken van renteloze leningen aan personen die richting schuldsanering dreigen te gaan. De Kredietbank Limburg heeft namens de gemeente hierin ook een taak. Toekenning van daadwerkelijke hulp laat te vaak lang op zich wachten vanwege allerlei formaliteiten en bureaucratische procedures. Indien eerder op vraag van Impuls en/of budgetcoaches en/of andere instanties een lening kan worden afgegeven, wordt bereikt dat de schulden niet verder oplopen. Bovendien ontstaat veel meer rust bij de burgers, die niet meer geconfronteerd worden met aanmanings- en invorderingskosten. Wij beseffen dat de administratie van dit geheel (inclusief de terugbetalingen die voor een revolverend karakter zorgen van deze steun) nog een belangrijk aandachtspunt is. Door dit item op de agenda te plaatsen, kunnen we wel zoeken naar oplossingen in deze. Tot slot van deze beschouwing zegt Leefbaar dank aan alle betrokkenen voor de zorg en aandacht die is besteed aan deze begroting. Verhelderende vragen De heer Zwanenburg (S1) verwijst ernaar dat Leefbaar Simpelveld constateert dat het ambtelijk apparaat kwalitatief en kwantitatief op orde is. Hij informeert ernaar waarop dat gebaseerd is.

De heer Ortmans (LS) antwoordt dat de wethouder personeel dat een tijdje geleden gemeld heeft. De heer Honings (S1) merkt op dat Leefbaar Simpelveld open staat om het voormalig gemeentelijk bejaardenhuis nieuw leven in te blazen. Hij vraagt of zijn veronderstelling dat Leefbaar Simpelveld dan in principe ook zou willen overgaan tot aankoop van het gebouw. De heer Ortmans (LS) wijst er ter correctie op dat het geen gemeentelijk bejaardenhuis was, maar een bejaardenhuis van Meander. Er zou inderdaad goed bekeken kunnen worden of de gemeente eventueel samen met Meander daar een nieuw gezamenlijk bejaardenhuis realiseert. Mevrouw Vanhommerig (CDA) vindt het heel goed dat Leefbaar Simpelveld in het verleden heeft gepleit voor hanging baskets. Ze informeert ernaar hoe de fractie ertegenaan kijkt dat het vrijwilligerswerk stopt in de kern Simpelveld en of Leefbaar Simpelveld ideeën heeft hoe dit wellicht opgepakt kan worden. Met betrekking tot het restantbedrag Covid-19 gelden van ruim € 72.000 vraagt mevrouw Vanhommerig (CDA) welk bedrag Leefbaar Simpelveld verwacht dat nodig is voor de renteloze leningen. Het CDA vindt dit een prima initiatief. Daarnaast is het een optie om een deel terug te laten vloeien in de algemene reserve of om wellicht andere doelgroepen te helpen (tweeverdieners die het financieel moeilijk hebben enz.).

De heer Ortmans (LS) licht toe dat de hanging baskets destijds geplaatst zijn naar aanleiding van een initiatiefvoorstel van Leefbaar Simpelveld. De winkeliers in Simpelveld zouden toen de hanging baskets in Simpelveld water gaan geven en in Bocholtz zou dat door een aantal vrijwilligers gedaan worden. Op het laatste moment zijn de winkeliers in Simpelveld afgehaakt. Het water geven van de hanging baskets in Simpelveld is toen ook overgenomen door Leefbaar Simpelveld en BurgerBelangen. Met name de heren Spirk (BB), Schoonen (LS) en wethouder Gulpen zijn daar de grote trekkers in. Leefbaar Simpelveld is van mening dat dit 9 à 10 jaar gedaan te hebben, tijd wordt dat anderen het stokje gaan overnemen. In Simpelveld wordt daarom nu gestopt hiermee. In Bocholtz gaat dit voorlopig wel nog door tot anderen zich misschien geroepen voelen om dat daar ook over te nemen.

Pagina 11 van 53

De heer Ortmans (S1) deelt mee dat Leefbaar Simpelveld geen inschatting kan maken over het benodigde bedrag voor renteloze leningen aan burgers die in financiële nood zitten en dreigen de schuldsanering in te gaan. Wel is bekend dat die behoefte er is en mensen heel gespannen zijn omdat het traject bij de Kredietbank vaak een jaar duurt, maar in dat jaar blijven ze aanmaningen krijgen en lopen de kosten op. Ook landelijk is er aandacht voor dat de schulden alleen maar oplopen en daar wil Leefbaar Simpelveld op ingrijpen. De heer Schoonen (LS) voegt hieraan toe dat de ervaring het zal moeten leren, maar dat hij sterk de indruk heeft dat veel burgers al geholpen zijn als € 2.000 à € 3.000 beschikbaar komt voor hen, omdat dat de eerste nood kan lenigen. Als dat afgezet wordt tegen het beschikbare bedrag kunnen heel wat burgers geholpen worden op deze manier, maar de ervaring zal dit moeten leren. Als de schulden vervolgens terugbetaald worden, blijft het bedrag in stand wat het revolverend karakter hiervan is. Mevrouw Honings (S1) verwijst ernaar dat Leefbaar Simpelveld nu voorstander is van een aanpassing van de winkeltijdenwet. Ze informeert ernaar wat de vernieuwde inzichten zijn ten opzichte van een aantal jaren geleden toen de heer Schouteten hierom verzocht heeft.

De heer Ortmans (LS) antwoordt dat dit benoemd is en er alles mee te maken heeft dat in de omliggende gemeenten de tijden inmiddels ook aangepast worden. Leefbaar Simpelveld wil voorkomen dat koopkracht wegvloeit naar de omliggende gemeenten. De fractie is nu al blij dat winkels in de gemeente behouden blijven en er moet voorkomen worden dat nog meer winkels gaan vertrekken. Algemene Beschouwingen CDA Sinterklaas is bijna weer in het land: Tijd om de verlanglijstjes van vorig jaar te bekijken en een wensenlijstje voor komend jaar te maken. Sommige wensen van het verlanglijstje dat we samen hebben opgesteld zijn in vervulling gegaan, andere wensen zijn niet uitgekomen. Jammer van die “pop met vlechten in het haar” die we zo graag hadden gekregen: we kunnen het natuurlijk altijd weer opnieuw proberen. Ook in de raadszaal mogen we deze traditie gelukkig in stand houden: terugkijken naar de in het voorbije jaar gerealiseerde zaken, maar ook kijken naar dat wat we nog niet kunnen doorstrepen op het lijstje. - Klimaatverandering. We hebben er allemaal de mond vol van, en maken ons allemaal zorgen om de gevolgen ervan. Waar wij ons zorgen om maken is het schijnbare gemak waarmee er binnen onze gemeente bomen gekapt worden. Bomen die ooit door de gemeente op een lijst geplaatst zijn, en als waardevol bestempeld werden, zijn na een nieuwe inventarisatie nu als risicovol aangewezen.

Bomen die als natuurlijke airco in woonwijken fungeren, die bijdragen aan een gezonde waterhuishouding –niet geheel onbelangrijk in kernen die in een voormalig moerasgebied liggen-, bomen die die CO2 vangen, bomen die zorgen voor een groene uitstraling en daardoor een prettige leefomgeving creëren. Waar komt dit verschil in waardering vandaan? Nu we het toch over waterhuishouding hebben, kunnen we de gemeente complimenteren met de nieuwe manier waarop er gekeken wordt naar de problemen die ontstaan door wateroverlast. In goede samenwerking tussen gemeente, inwoners die bekend zijn met de knelpunten, boeren en het waterschap zoeken we samen naar eventuele oplossingen. Jammer vinden we het wel dat er soms weinig controle lijkt te zijn op sommige projecten die gerealiseerd worden.

Pagina 12 van 53

De kwaliteit van de uitvoering laat in enkele gevallen te wensen over. Afvoeren worden niet aangesloten, water moet in sommige gevallen bergop stromen, waardoor buffers leeg blijven. Hoe gaat hier in de toekomst beter op gecontroleerd worden? Op water dat tegen de zwaartekracht in stroomt hoeft u immers niet te rekenen, ook niet in onze gemeente. Aan woningbouw wordt veel aandacht besteed. Zowel in Bocholtz als in Simpelveld gaat er binnen afzienbare tijd flink gebouwd worden. Beide plangebieden betreffen inbreiding van duurzame nieuwbouw. Het buitengebied wordt gespaard, doordat er binnen de kernen gebouwd wordt. Graag zouden we zien dat ook in de toekomst zoveel mogelijk gebouwd wordt op locaties die nog vrij zijn, of vrijkomen binnen de kernen. We hebben dit jaar mogen vernemen dat er gekeken wordt naar de zuidzijde van de Markt in Simpelveld. Zijn er over de aankoop van het tankstation al vorderingen te melden? Hoe meer woningen we kwijt kunnen op de spaarzame grond, hoe beter. Hoe kleiner de woningen, hoe betaalbaarder, hoe energiezuiniger, hoe beter. Een win-win-win situatie naar onze mening. Hoe staat het met de benadering van partners voor de bouw van Tiny houses? Er is een flinke slag geslagen bij de aanpak van verduurzaming van de bestaande woningen.

We hopen dat de verlaging, of het schrappen, van de leges bij vergunningsplichtige verduurzaming van gebouwen er echt gaat komen. In het verleden is er op enkele plaatsen in de gemeente overlast geweest doordat meerdere panden in een straat in gebruik waren als slaapplaats voor arbeidsmigranten. Hoe is het nu met deze overlast gesteld, en welke aanpak van de problemen is er in het verleden geweest en zal er in de toekomst plaatsvinden. Bij de aanpak van de parkeerproblematiek wordt er al jaren gezocht naar oplossingen door het aantal parkeerplaatsen te vergroten. Hoe meer parkeerplaatsen, hoe kleiner het probleem. In onze ogen een vreemde redenering. Hoe meer parkeerplaatsen, hoe meer auto’s, hoe groter het probleem. Stimuleren van het fietsgebruik lijkt ons veel effectiever. Zorg ervoor dat inwoners hun fiets op drukbezochte plekken kunnen stallen. Sommige gemeentes ontwikkelen plannen om een deel van de parkeerplaatsen voor auto’s in te richten als parkeerplaats voor fietsen. Meer fietsen, minder auto’s, minder parkeerplaatsen voor auto’s nodig. Zou dat in onze gemeente niet ook een goed plan zijn? Voorzitter, de afgelopen jaren is veel werk verzet. Er hebben vele veranderingen plaats gevonden en er zijn diverse processen in gang gezet.

Zo is er in pakweg 3 jaar tijd binnen de lokale driehoek een nieuwe griffier, een nieuwe burgemeester en staat er momenteel een vacature open voor een gemeentesecretaris. Dit vraagt veel, maar als het goed is geeft dat ook veel. Zo blijkt dat de medewerkers van de gemeente Simpelveld erg betrokken zijn met het wel en wee van onze gemeente. Dat blijkt aan de vele deelnemers aan de klankbordgroepen; ze willen graag mee denken en hun bijdrage leveren aan het veranderproces. Onze complimenten gaan uit aan de hele organisatie! Immers betrokken personeel, presteert meer. En voor goed personeel moet je ook goed voor zorgen. Een gezonde school is er al binnen onze gemeente. Maar doen we ook het juiste voorbeeld geven? Doen we voldoende fruit eten? Is het College bereid om te onderzoeken of deze behoefte binnen de gemeente leeft? Er zijn diverse initiatieven bij buurgemeentes. Hoe kijkt het College er tegenaan om lokaal geteelde fruit aan ons personeel aan te bieden? Is het College bereid om ongeveer 1 euro per week per personeelslid te investeren? Twee stuks fruit per dag schiet er wel eens in. Het aanbieden daarvan is een goed begin. Voor bij het lager en in het gemeentehuis, stimuleert u meteen lokale ondernemers en stelt u de gezondheid vd mens en omgeving centraal. Daarom biedt het CDA Simpelveld-Bocholtz u allen na dit eerste termijn een appeltje aan.

Want soms gaat het om een klein gebaar.

Pagina 13 van 53

Ook het Mantelzorgcompliment is er weer als blijk van waardering voor onze toppers in onze samenleving. En de Kerst-voucher voor de personeelsleden vd gemeente Simpelveld is een mooi en praktisch cadeau. Daarnaast een dankbaar geste aan lokale ondernemers alwaar ze te verzilveren zijn. Onze gemeente is de veiligste fietsgemeente van Nederland. Dat willen we graag zo houden. De uitdagingen liggen met name bij onze buurtgemeentes. Goed om in gezamenlijkheid in overleg te treden. Dames en heren, het wordt steeds vroeger donker. Het is niet duidelijk dat er meer mensen met hun hond gaan wandelen aangezien de hondenbelasting zo goed als eraf is en eraf gaat. Desalniettemin gaat onze fractie zich sterk maken om regio-breed een campagne op te zetten om wandelaars bewust te maken om beter zichtbaar te zijn bij tegenliggers, dus buitenbocht nemen! Wellicht dat er bij Visit Zuid-Limburg en/of bij de LLTB-campagne Goed Gezien aansluiting gevonden kan worden. Woningbouw en Grondbeleid zijn bijna onlosmakelijk van elkaar. Er staan vele opgaven op ons te wachten. Het algemeen belang staat in deze voorop. Er zijn diverse routes om tot aankoop van gronden te komen.

Kan het College toelichten welke maatregelen er worden genomen om tot gedwongen verkoop bij tegenpartij te voorkomen? En hoe dat op de meest Christelijke wijze -in de allerhoogste uitzondering- tot uitvoering komt? Burgerparticipatie is en blijft belangrijk. Ontbijt met de burgemeester, de Wijkschouwen, " An der dusch met Andrea" en de diverse overleggen met belanghebbenden over diverse thema’s waaronder wateroverlast rondom de kerk Simpelveld en het sportklimaat in De Klimpaal zijn daar een mooi onderdeel van. Ook is Democracity na de Corona perikelen weer opgepakt en zal de raad in de toekomst hierbij meegenomen worden. Ook wordt het opzetten van een Ondernemersvereniging warm ontvangen. Wederzijds informeren en raadplegen zijn wel de kernwoorden. Vandaar dat CDA Simpelveld-Bocholtz bij het standpunt blijft om live de raadsvergaderingen te kunnen volgen, waar je ook als burger, ondernemer, verenging of welke geïnteresseerde op de wereld dan ook bent. De jeugdraad komt er ook aan. De kracht van onze gemeente in groot denken, klein doen. Bij het begin beginnen en verder kunnen uitbouwen. Om alle raads- en commissieleden te informeren en te inspireren wil ik hen graag allen vragen om deel te nemen aan het Limburgse Kinder bestuurdersdag op 17 januari aanstaande.

Kunnen we het College vragen om dit als educatief programma te faciliteren? Om vervolgens aansluitend in gezamenlijkheid te evalueren? Om leermomenten van andere gemeentes te implementeren? Voorzitter, Zoals we wellicht allemaal weten broeit er de laatste tijd in de gedachten van sommige groeperingen in onze samenleving steeds meer een haat tegen bepaalde bevolkingsgroepen. De oorlog in het midden oosten heeft hierop alleen maar een versterkende werking. Ook in onze eigen gemeente lijkt het er op dat het extreem rechtse gedachtengoed weer een voedingsbodem heeft gevonden. Uitingen hiervan, zoals: “Anti Antifa”, “Run antifascum”, “Eigen volk eerst” en “PJP” baren ons ernstig zorgen. Het heeft even geduurd, maar gelukkig zijn op enkele plaatsen deze leuzen verwijderd. Nu zijn het niet zozeer deze uitingen die ons zorgen baren, maar meer de groeperingen die hier achter zitten. Heeft het college zicht op deze organisaties, en zo ja hoe denkt men grip te krijgen op deze groeperingen zodat deze in de toekomst niet nog meer haat kunnen zaaien, met alle gevolgen van dien? Aan het einde van dit betoog mogen we constateren dat er enkele zaken van het verlanglijstje afgestreept kunnen worden. Die letter van banket hebben we inmiddels gekregen en daar zijn we ontzettend blij mee. Nu de “pop met vlechten in het haar” nog.

Pagina 14 van 53

Verhelderende vragen Er zijn geen verhelderende vragen. Algemene Beschouwingen Lokaal Actief Lokaal Actief onderschrijft het beleid van het college en kan zich in hoofdlijnen vinden in de wijze waarop dit beleid is vertaald in de meerjarenbegroting zoals die thans voor ons ligt. Wij zien tot genoegen diverse thema’s in deze begroting terugkomen waar wij ons sterk voor maken, zoals onder andere woningbouw voor alle doelgroepen, participatie, klimaat & energie en leefbaarheid. Ook het ondersteunen van ons rijk verenigingsleven vastgelegd in de recente nieuwe subsidieverordening blijft ons deugd doen! Aandacht voor jeugd en gezondheid is en blijft een must binnen onze gemeenschap en regio. Wij bedanken het college en de ambtelijke organisatie voor de inzet, waarmee zij erin geslaagd zijn het coalitieakkoord en de collegeagenda te vertalen naar concrete acties en financiële onderbouwingen voor lopende en nieuwe beleidsvoornemens. Gelet op de ontwikkelingen in het afgelopen jaar, het op non-actief stellen van de gemeentesecretaris met alle procedures die vooral tijd, extra ambtelijke en bestuurlijke inzet hebben vereist en nog steeds eisen, aangezien deze zaak nog lopende is, de benoeming van de nieuwe burgemeester en het rapport Berenschot met de verwerking van alle adviezen richting organisatie, is dit voor onze fractie een prestatie van formaat.

In deze Algemene Beschouwingen brengen wij een aantal voor ons belangrijke accenten aan en doen wij enkele suggesties voor aanpassingen. - Algemeen financieel beeld De financiële positie van de gemeente ziet er in de basis nog gezond uit. Hoewel we toch weer een onttrekking aan de algemene reserve moeten doen om de begrotingen tot het ravijnjaar 2026 sluitend te krijgen. Wat daarna gebeurt, is vooralsnog koffiedik kijken. De begroting laat de komende 2 jaren een positief saldo zien, waarbij we aantekenen dat we in een onoverzienbare wereld leven. Door ontwikkelingen op het mondiale niveau kunnen zekerheden van vandaag snel veranderen, zie de oorlog in Oekraïne, de ontwikkelingen in de Gaza strook en andere potentiële brandhaarden. Derhalve zijn er ook risicoposten in deze begroting opgenomen waar we terdege rekening mee moeten houden. U houdt terecht rekening met stijgende energiekosten, en gelet op de kostenontwikkeling heeft u de investeringsbedragen vanaf 2023 met 20% verhoogd. Of dit voor grote projecten zoals bv uitkijkpunt Hulsveld voldoende zal zijn is nog maar de vraag. De minimale verhoging van de CAO met 3% is volgens onze fractie nu al achterhaald. Ruimte voor nieuw beleid en of wensen met daaraan nieuwe financiële lasten dienen dan ook tot een minimum beperkt te worden. Graag uw visie in deze? We weten ook nog niet wat er komende maanden c.q.

jaren nog door de Rijksoverheid over de schutting in gemeenteland wordt gedropt zonder bijpassende financiële middelen. Zo ook de opdrachten m.b.t. de transitie warmte 2.0 om in 2030 20% aardgasreductie te realiseren in de gebouwde omgeving en zelfs de ambitie om in 2030 het aardgasverbruik van gemeentelijk vastgoed met 50% te verminderen vergen een behoorlijke inspanning, zowel voor wat betreft de ambtelijke inzet alsook de financiële consequenties die daarmee gemoeid zijn. In deze visie wordt aangegeven dat de financieringsmogelijkheden en regelgeving gedurende de looptijd nog kunnen veranderen, ook weer een onzeker factor! Voor de benodigde formatie voor deze transitievisie warmte kunnen we vooralsnog gebruik maken van Rijksmiddelen die tot 2030 structureel beschikbaar zijn (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid). Voor de uitvoering staan we echter zelf aan de lat.

Pagina 15 van 53

Vroeger klonk al eens vaker de kreet ‘Vadertje Staat’. Dit stond voor de beschermende en verzorgende overheid. Maar wat is daar nog van over? De landelijke overheid is niet meer altijd de zorgzame en betrouwbare huisvader voor burgers en gemeenten die we wel zouden verwachten In de breed aangenomen VNG-motie ‘Geen knaken, geen zaken’ wordt gesteld dat nieuwe taken niet worden uitgevoerd zonder dat bijpassende financiën worden verstrekt, kortom ‘Geen knaken? Geen zaken!’. Lokaal Actief vindt dat ook onze gemeente in woord en daad, gelet op het ravijnjaar 2026, dit signaal moet afgeven, dus geen nieuwe taken aannemen of zelfs waar mogelijk eerder opgelegde taken versoberen. Graag uw visie in deze? - Omgevingswet De komende jaren staan wij voor een enorme uitdaging. Er wachten ons ingrijpende veranderingen door de inwerkingtreding van de omgevingswet. De voorbereidingen in de aanloop naar 1 januari 2024 zijn al langer in volle gang. Lokaal Actief heeft vertrouwen in de wijze waarop het college hier voortvarend mee aan de slag is gegaan en ook de komende tijd zal blijven. Deze wet en de omgevingsvisie vergen wel iets van gemeenten en burgers. We realiseren ons dat de transities niet zonder slag of stoot zullen verlopen. Hoe goed de voorbereiding ook is geweest en hoe kundig de verschillende processen ook zijn voorbereid, er zal straks sprake blijken van onvolkomenheden.

Onze fractie is van mening dat het essentieel is dat wij onze burgers, die met deze wet te maken krijgen, goed informeren over de op handen zijnde veranderingen. Wij hechten dan ook veel belang aan tijdige, correcte en heldere communicatie met onze burgers. Tegelijkertijd wijzen wij het college erop dat inwoners niet alleen geïnformeerd moeten worden, maar ook de gelegenheid moeten krijgen mee te praten en mee te denken. Immers, burgerparticipatie betekent meer dan alleen informeren. Het vraagt van de gemeente juist om participatie bevorderende initiatieven. - Dienstverlening De resultaten uit de visie dienstverlening laat zien dat de gemeente bereid is de efficiency van de eigen taakstelling en dienstverlening tegen het licht te houden en te verbeteren. Wij hopen dat door het nieuwe kwaliteitshandvest, en de daarbij behorende protocollen de gemeente zichtbaarder is voor de burger. Een en ander zal nodig zijn om de geprognotiseerde streefwaarden van de indicatoren uit het ‘Burgeronderzoek Parkstad Limburg’, de gemeente werkt snel, en de gemeente komt afspraken na, te realiseren. Daarbij horen volgens onze fractie ook het faciliteren van burgerinitiatieven en het stimuleren van burgerparticipatie die tot een grotere effectiviteit en betere resultaten zullen leiden. Ook hierover zijn wij positief.

- Milieu In deze beschouwingen wil onze fractie aandacht vragen voor het maaibeleid van de gemeente. Daarbij staat vanzelfsprekend maaien voor de verkeersveiligheid buiten elke discussie. Het jarenlang te vroeg maaien, te vaak maaien, maaien met klepelmaaiers en het onmiddellijk afzuigen van het maaisel hebben ervoor gezorgd, dat er in onze wegbermen nauwelijks nog wilde bloemen en insecten zoals vlinders voorkomen. De biodiversiteit is verdwenen. Het zaaien en planten van tuinbeplanting is hier niet de goede weg en zorgt alleen voor flora vervalsing en exoten. Dit lijkt mooi maar is niet de juiste methode. Het zaaien van ratelaars zorgt bijvoorbeeld al voor een meer open grasbegroeiing, waardoor planten en bloemen weer een kans krijgen. Het zou o.i. beter zijn om in onze gemeente te kijken naar deskundigen op dit gebied of bijvoorbeeld advies te vragen aan Rijkswaterstaat, die een aangepast maaibeleid heeft voor hun wegbermen, en aan Staatsbosbeheer te vragen om kruidenrijke grasmengsels voor de bermen. Een gunstige bijkomstigheid is, dat er op het maaibeleid bespaard kan worden, geld dat voor andere doelen ingezet kan worden. Lokaal Actief vindt dat het huidige maaibeleid dient te worden aangepast, en dat de gemeente de slogan “Simpelveld hier begint het” waar maakt. Graag uw visie in deze.

Pagina 16 van 53

- Sociaal beleid Onze fractie is voorstander voor hulp en ondersteuning aan de minst bedeelden in onze samenleving. Wij vragen echter expliciete aandacht voor de middeninkomens, mensen die hard werken, vaak zelfs twee werkenden in één gezin, die bij de gemeente niet of nauwelijks in beeld zijn en die maar een kleine tegenslag nodig hebben om het vervolgens financieel lastig te krijgen. Iedere inwoner van Simpelveld moet de hulp en ondersteuning krijgen die hij of zij nodig heeft. Wat onze fractie betreft is Simpelveld een kansrijke gemeente, die zich dient te richten op het vergroten van het potentieel van al haar inwoners. Wat is uw standpunt in deze? - Actieve grondpolitiek. Lokaal Actief is van mening dat de gemeente zich terughoudend moet opstellen bij het eventueel participeren in risicovolle projecten. Veel exploitaties zijn de afgelopen jaren onder druk komen te staan, waarbij we in principe de risico’s godzijdank zoveel als mogelijk bij de ontwikkelende partijen hebben gelegd. In de hectische tijd waarin wij leven dient bij aankopen van strategische gronden en percelen, maar ook van bestaand vastgoed, indien dit is vereist, adequaat te worden gehandeld. In dit kader getuigt het dan ook van realiteitszin om het college in deze situaties carte blanche te geven. Achteraf dient dan uiteraard verantwoording aan de Raad te worden afgelegd.

Om onze ambities zoals vermeld in de Strategisch Visie, Toerisme en recreatie, Blijven wonen met de benodigde basisvoorzieningen, Participatie en Kleinschalig ondernemerschap, de komende jaren te realiseren, is regionale samenwerking een must. We zijn dan ook benieuwd naar de financiële bijdrage in de projecten voor gemeente, die voortkomen uit de Regiodeal. Verhelderende vragen De heer Honings (S1) begrijpt uit de algemene beschouwingen dat Lokaal Actief zich zorgen maakt over de financiën van de gemeente nu en in de toekomst. Lokaal Actief wil alles een stuk soberder. De heer Honings (S1) informeert ernaar hoe de fractie ertegenover staat om nogmaals te bekijken of bezuinigd kan worden op de huidige op handen zijnde projecten. De heer De la Haije (LA) licht toe dat Lokaal Actief aangeeft dat in elk geval voor nieuwe initiatieven geen geld is, tenzij iets echt moet. Over de bestaande zaken heeft het college gezegd dat die investeringen met het oog op de kostenstijgingen met 20% zullen worden verhoogd. Of dat voldoende is voor grote projecten is koffiedik kijken. Projecten waarover de raad al een besluit heeft genomen, kunnen niet geschrapt worden. De heer Schoonen (LS) denkt dat de term ‘gemeentelijk vastgoed’ op twee manieren uitgelegd kan worden.

Zoals het in de algemene beschouwingen staat lijkt het betrekking te hebben op het vastgoed dat in handen is van de gemeente (waar natuurlijk ook 50% bezuinigd moet worden op het gasverbruik), maar het kan ook betrekking hebben op vastgoed dat in handen is van overige mensen. Hij vraagt of dat ook bedoeld wordt. De heer De la Haije (LA) bevestigt dat dat ook bedoeld wordt. Mevrouw Vanhommerig (CDA) verwijst ernaar dat in de algemene beschouwingen wordt aangegeven dat voor kruidenrijke grasmengsels voor bermen bij Staatsbosbeheer aangeklopt kan worden. Het CDA denkt dat het voor iedereen goed is om verder te kijken dan alleen die partij. Er zijn meerdere partners in het land en ook in de regio waar wellicht geshopt kan worden naar lokale kruidenmengsels. Mevrouw Vanhommerig (CDA merkt op dat de goedkoopste grond op dit moment zo’n € 9 per vierkante meter kost, wat een bedrag van € 90.000 betekent voor 1 ha grond. Ze vraagt hoe Lokaal Actief het zich voorstelt als aan het college in een bepaalde situatie carte blanche gegeven wordt, maar dat de raad achteraf niet akkoord gaat. Hoe kan zo’n investering dan op enig moment teruggedraaid worden?