5. Notulen Raadsvergadering d.d. 6 november 2025

Notulen Raadsvergadering __________________________________________________________________________ Datum: Locatie: Tijd: Aanwezig:

6 november 2025 Raadzaal gemeentehuis Simpelveld 13.00 uur Mevrouw S. Scheepers voorzitter/burgemeester De heer mr. J. Vaessen griffier De heer P. Spirk wethouder Mevrouw N. Yogi wethouder Mevrouw A. Ernes wethouder De heer H. Hodinius wethouder De heer G. Hollands algemeen directeur/gemeentesecretaris De heer K. Bremen raadslid SAMEN1 (S1) De heer H. Clignet raadslid BurgerBelangen (BB) De heer R. De La Haije raadslid Lokaal Actief (LA) De heer L. Deswijzen raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw C. Honings raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw D. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer R. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer B. van Kerkvoort raadslid CDA De heer R. Kisters raadslid LEEFBAAR De heer F. Ortmans raadslid LEEFBAAR De heer W. Schleijpen raadslid BurgerBelangen (BB) De heer L. Schoonen raadslid LEEFBAAR Mevrouw L. Schuyer raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw K. Vanhommerig raadslid CDA De heer J. Zwanenburg raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw R. Bartholomé notulist _________________________________________________________________________

Agenda 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Opening Mededelingen Vaststellen agenda Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 25 september 2025 Raadsvoorstel 25-37 Programmabegroting 2026 Sluiting

1. Opening Mevrouw Scheepers (voorzitter) spreekt het openingsgebed uit, opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. 2. Mededelingen Burgemeester Scheepers deelt het volgende mee.

Pagina 1 van 78

Beste raadsleden, Vandaag behandelen we de begroting 2026, een sluitende begroting. Ruim een jaar geleden een raadsinformatiebrief van ons ontvangen over het te doorlopen proces om te komen tot een plan van aanpak ombuigingen teneinde het financiële tekort van 2026 en meerjarig – onder andere veroorzaakt door een geringere bijdrage uit het gemeentefonds – om te buigen, met de nadruk op gezamenlijk. U beste raad heeft de klankbordcommissie ombuigingen geformeerd en deze klankbordcommissie uit een afvaardiging van 2 fractieleden uit iedere fractie. Deze klankbordcommissie is er in een viertal bijeenkomsten in geslaagd om de noodzakelijke bezuinigingen te realiseren. Mede dankzij de inzet van de klankbordcommissie presenteren wij dan ook vandaag een sluitende begroting. Deze vorm van samenwerking stemt mij als voorzitter van de raad en als portefeuillehouder financiën hoopvol voor de toekomst. 3. Vaststellen agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 25 september 2025 De notulen van de raadsvergadering d.d. 25 september 2025 worden ongewijzigd vastgesteld. 5. Raadsvoorstel 25-37 Programmabegroting 2026 Mevrouw Scheepers (voorzitter) deelt mee dat de fracties de algemene beschouwingen voorlezen en dat daar verhelderende vragen over gesteld kunnen worden, maar dat geen debat plaatsvindt. •

ALGEMENE BESCHOUWINGEN FRACTIE SAMEN1

Voorzitter, In onze Algemene Beschouwingen van vorig jaar gaf ik al aan dat het vertrouwen van onze inwoners in de overheid steeds verder wegzakt. Als we nu terugkijken op vier jaar coalitie moeten we helaas constateren dat, zoals uit de cijfers van de burgeronderzoeken blijkt, de dienstverlening van de gemeente Simpelveld niet verbetert, maar erger nog, alleen nog maar verslechtert. Te vaak krijgen mensen geen of veel te laat antwoord op hun brief, mail of telefoontje, of ze worden doorgestuurd van loket naar loket. Dat past niet bij een gemeente die betrouwbaar en behulpzaam wil zijn. Kwaliteit zie je in gedrag: luisteren, in gewone taal uitleggen, in dialoog gaan, verantwoordelijkheid nemen en doen wat je belooft. Niet alleen mooie woorden op papier, maar ook elke dag in de praktijk. Dat gaat nu te vaak mis bij het College, de gemeenteraad en delen van de organisatie. Dit is geen aanval op personen; het is een feitelijke constatering over de manier van werken die wij samen laten voortbestaan. Kijken we in de spiegel, dan is de vraag simpel: werken we echt voor het algemeen belang, of laten we ons afleiden door eigen belang en politieke spelletjes? Inwoners hebben niets aan gedoe achter de schermen en het hullen in nevel. Zij willen duidelijkheid, bereikbaarheid en respect. Voorzitter, zolang dat niet onze vaste standaard is, zal het vertrouwen verder weg blijven zakken.

Willen alle leden van het College en de gemeenteraad aan zelfreflectie doen, of is men van plan de komende periode op dezelfde voet door te gaan? Eén ding is zeker: onze inwoners schieten niets op met nog vier jaar van hetzelfde. Als kwaliteitsimpuls dient Samen1 de motie Kadernota in. De volgende sprekers zullen toelichten waar de kwaliteit verder verbeterd zou moeten worden.

Pagina 2 van 78

Samen1 begeleidt verschillende inwoners die zich gemangeld voelen door de gemeente Simpelveld. “Geef het door als iets niet goed gaat, dan pakken we het op” is steevast het antwoord als we dat aankaarten. Als zelfs na twee toezeggingen van een wethouder dat de klacht wordt opgepakt, deze niet wordt behandeld, dan is voor ons de maat vol. Is dat onwil of onkunde? De burgemeester suggereerde mogelijk dat laatste toen ze tijdens een sollicitatieprocedure zei dat ‘we de lat niet al hoog moeten leggen, we zijn tenslotte maar de gemeente Simpelveld’. Tegen zo’n houding valt niet op te boksen. Gezien het niet nakomen van toezeggingen door een wethouder, sluiten wij echter onwil ook niet uit. Samen1 vindt dat dienstbaarheid begint bij een gemeenteraad die zichzelf serieus neemt door de 3 kerntaken; het kaderstellen, het vertegenwoordigen van de inwoners en het controleren van het college, naar behoren uit te voeren. Wij vinden dat de coalitiepartijen dat onvoldoende doen. Dat vinden zij zelf ook. Ze geven zichzelf een dikke onvoldoende voor het uitvoeren van hun controlerende taak, ze voelen zich nauwelijks ergens verantwoordelijk voor en ze vinden zichzelf ook niet toegankelijk. Als je daarnaast het college niet aanspreekt op raadsvoorstellen die aantoonbaar onvolledig en/of onjuist zijn, dan vind je van jezelf dat je op alle kerntaken tekortschiet.

Mijn vragen zijn dan ook: Aan de burgemeester: “welke eer haalt u uit het invulling geven van uw functie aan een gemeente die de lat niet te hoog kan leggen?” Aan wethouder Spirk: “waarom is aan meerdere toezeggingen om klachten uit te zoeken geen invulling gegeven?” Aan de coalitie: “als jezelf vindt dat je in alle kerntaken tekortschiet, waarom zouden inwoners dan nog op jullie moeten gaan stemmen?” Inwoners mogen op de koffie komen, het college staat op de markt, partijen prikken afval op en we zijn aanwezig bij verschillende bewonersbijeenkomsten, maar wij zien niets terug van al die info die daarbij wordt verzameld. Uitermate zonde en volgens ons een dikke gemiste kans om de mening van inwoners te betrekken bij de wijze waarop wij uitvoering geven. Mijn vraag is dan ook: “kan voortaan de invloed van al die gesprekken worden aangegeven op welk programmaonderdeel ze betrekking hebben en hoe deze bij het opstellen van raadsvoorstellen zijn gebruikt? In de indicatoren van onze begroting zien we dat het gevoel van veiligheid in Simpelveld daalt. In de wijk horen we hetzelfde: de zichtbaarheid van wijkagenten neemt af, straatcoaches zijn verdwenen en de BOA-capaciteit is beperkt. Daarbij komt dat de openbare verlichting op meerdere plekken merkbaar zwakker is, waardoor mensen zich ’s avonds onveilig voelen in de eigen straat. Al die signalen stapelen zich op.

We zien ook dat drugscriminaliteit onder jongeren zichtbaarder wordt. Door stevige handhaving in de grotere omliggende steden lijkt er een waterbedeffect te ontstaan richting kleinere gemeenten als de onze. Dat vraagt om een dubbele beweging: regionaal samenwerken én lokaal stevige regie, zodat Simpelveldse vraagstukken niet ondersneeuwen. Tegelijk wil ik wijkagenten, BOA’s, jeugdwerkers, docenten en hulpverleners expliciet bedanken. Ze zetten zich dagelijks in, vaak onder hoge druk. Laten we hen versterken! Samenwerken met Heerlen voor BOA-capaciteit is zinvol. Tegelijk ervaren we bij de woonvisie die door Heerlen is opgesteld al effecten die de veiligheid onder druk zetten. We moeten voorkomen dat Simpelveld afglijdt of de facto het afvoerputje van Heerlen wordt. Dat betekent: keuzes maken met een duidelijke Simpelveld-toets en niet zomaar volgen.

Pagina 3 van 78

Wat helpt in de praktijk? Meer herkenbare aanwezigheid van wijkagenten en BOA’s, snelle invoering van de sfeerkeepers, en mogelijk een vast wijk-veiligheidsteam waarin jeugd, onderwijs, zorg en politie samen optrekken, gerichte aanpak van hotspots, sterkere verlichting en veilige loop- en fietsroutes. Wij dienen bij dezen dan ook de motie wijk-veiligheidsteam in. Mijn vragen aan het college zijn: “Hoe borgt u de Simpelveldse regie op de woonvisie, zodat we voorkomen dat we het afvoerputje van Heerlen worden?” “Welke lokale maatregelen voert u aanvullend op de regionale samenwerking uit voor de specifieke situatie in Simpelveld?” Stel u voor: de afgelopen vier jaar wás er geluisterd – of zat Samen1 mee aan tafel. In Op De Boor bruiste het dan van de ontmoeting: een centrale plek voor jong en oud. Het voormalige bejaardenhuis was aangekocht en werd omgebouwd tot 89 betaalbare woningen voor starters en ouderen. Jongeren hadden een plek in het hart van het dorp, niet op een afgelegen bankje of in een beschimmelde kelder. De voetbalclubs werkten samen en speelden op nieuwe, veilige velden. Sociaal werkte het: hulp kwam eerder en dichtbij, omdat we stuurden op onze eigen cijfers en prioriteiten, niet enkel op Parkstad-gemiddelden en extra waardering voor mantelzorgers. De openbare ruimte was verzorgd; rommel verdwenen. Inwoners voelden zich veiliger en echt betrokken.

Nu is het anders: te veel geld gaat naar bijzaken en prestige, zoals kunstwerken, roekenoverlast, juridische kosten en slepende, moeilijke processen, kroeg zonder plan, dubbel werk, onderzoek op onderzoek, uitkijkpunt Huls en het windmolenproject. Intussen drukt een door Heerlen opgestelde woonvisie op de leefbaarheid en de Simpelveldse identiteit, terwijl er geen extra woningen zijn gerealiseerd. Buffers dalen en kwaliteit en voorzieningen hollen achteruit. En terwijl vrijwel alles vertraagt, was er één uitzondering: de TGO. Die ging razendsnel, maar zonder gesprek vooraf. Transparantie had betere ideeën en een sterkere onderhandelingspositie opgeleverd, bijvoorbeeld voor de taakstelling van statushouders. Ondanks de gemaakte belofte heeft achteraf onderhandelen dan ook niets voor ons opgeleverd. De rode draad: vernieuwende ideeën van Samen1 worden veelal afgewimpeld met: ‘Dat doen we al’, maar de les is duidelijk: passiviteit werkt niet en leidt tot stilstand. Daarom dienen wij hierbij vier moties en amendementen in. Het is namelijk de hoogste tijd dat duidelijke prioriteiten worden gesteld.

Hierbij heb ik de volgende vragen aan het college: “Waarom is de transformatie van het voormalig bejaardenhuis geen topprioriteit?” “Blijft het uitkijkpunt Huls en daghoreca op de Boor, ondanks de vertragingen en bezwaren, wel een topprioriteit?” Zoals mijn voorganger al aangaf mag de gemeente zich in veel gevallen actiever opstellen. Echter, op één onderwerp mag het wat ons betreft wel een onsje minder: het verhogen van de belastingen. Zoals al eerder aangegeven behoren we in 2025 tot de top 20% van Nederland voor wat betreft lokale belastingen. Voor éénpersoonshuishoudens is dit zelfs de top 12%. Langzaam maar zeker worden wij de duurste gemeente van Limburg. Ter vergelijking: in 2014, een decennium geleden, kende meer dan een kwart van alle Nederlandse gemeente nog hogere woonlasten dan Simpelveld. Voor meerpersoonshuishoudens waren dit er zelfs 4 op de 10. “Welke concrete acties kunnen wij van het college verwachten om de woonlasten voor onze burgers te verlagen?” Begin dit jaar leek daar echter verandering in te komen: we gingen bezuinigen. Althans, dat dachten wij. Vol goede moed nam onze fractie deel aan de zogenaamde “ombuigingscommissie”. Al snel bleek echter dat deze naam bewust gekozen was.

Pagina 4 van 78

De ambtelijke voorstellen bestonden voornamelijk uit boekhoudkundige trucjes, het tijdelijk niet vervullen van vacatures en hogere belastingen. Van bezuinigen was weinig sprake. Waar werd dan wel op bezuinigd? Op het sociaal domein. Kleine regelingen die de allerarmsten in onze gemeenschap raken. En toen bleek dat we veel van die bezuinigingen konden vermijden, doordat de algemene uitkering hoger uitviel dan verwacht, werd onze motie verworpen onder het mom: “Samen1 rekent zich rijk”. Gelukkig kwamen de andere fracties vorige week dan eindelijk tot dezelfde conclusie: extra belastingen zijn onnodig en de inwoners met een smallere beurs kunnen we grotendeels ontzien. Hiervoor zullen wij dan ook gezamenlijk een amendement indienen. Maar als men zich wat betreft de lokale belastingen in de top van Nederland begeeft, waar gaat dat geld dan allemaal naartoe? Zoals mijn voorganger al aangaf: onder andere aan de bestrijding van roeken, windmolens, een uitkijkpunt en gemeentelijke horeca. Totale kosten: ruim 1.5 m. En wat krijgen we daarvoor terug? Meer roeken, geen uitkijkpunt, geen windmolens, en een beoogd restaurant dat al 5 jaar leeg staat. Voorzitter, bezuinigen prima, dat roepen wij al jaren. Maar dan vooral met het oog op lastenverlaging.

Dus, zoals onze fractievoorzitter in zijn openingswoord al aangaf: kijk eens in de spiegel! Wees proactiever, volg je eigen koers en bepaal beleid niet op basis van potentiële subsidies. Zorg voor veiligheid en een fatsoenlijke dienstverlening. En doe dit niet alleen voor de burger, maar vooral met de burger! Ga terug naar de basis, handel in het algemeen belang en richt je op de kerntaken van een gemeente. Tenslotte: na de vorige verkiezingen werd Samen1 als grootste partij uitgesloten door de overige partijen. Desondanks doet het ons goed dat we veel van onze voorstellen indirect toch uitgewerkt zien worden. Het geeft alleen maar aan dat de vakkennis binnen onze fractie door de organisatie onderkend wordt. In de ombuigingscommissie is gebleken dat samenwerking tussen alle partijen wel degelijk mogelijk is. We begrijpen dat we als fractie vaak gezien worden als luis in de pels, maar besef wel dat wij alles doen met het oog op onze controlerende taak en in het algemeen belang. Het belang van ruim 10.000 inwoners.

Over een klein half jaar zullen de verhoudingen binnen onze raad vast weer anders liggen, maar onthoud wel: ook ná 18 maart zullen we het SAMEN moeten doen! Fractie Samen 1 Robert Honings, Jan Zwanenburg, Deborah Honings, Claudia Honings, Kevin Bremen Verhelderende vragen De heer Van Kerkvoort (CDA) kan zich in sommige dingen van SAMEN1 vinden, maar hij hoort een heleboel dingen die niet onderbouwd worden, zoals ‘de coalitiepartijen geven zichzelf een onvoldoende’. Hij vindt het vrij stevig om dat hier te zeggen en niet te onderbouwen. Hij vraagt zich af waaruit blijkt dat de coalitiepartijen zichzelf een onvoldoende geven. Dat is genoemd door de heer Zwanenburg (S1) In het slotbetoog zegt de heer Bremen (S1) ‘we moeten het samen doen’. Dat wordt wel lastig als de hele coalitie vrij stevig een veeg uit de pan krijgt. Mevrouw C. Honings (S1) geeft aan dat als de afgelopen vier jaar naar SAMEN1 geluisterd was om SAMEN1 mee aan tafel gezeten had, alles beter zou zijn. De heer Van Kerkvoort vindt het met name apart wat de heer Zwanenburg (S1) en mevrouw C. Honings (S1) aangeven in de algemene beschouwingen. Mevrouw Vanhommerig (CDA) doet altijd aan zelfreflectie. Ze wil graag weten wanneer SAMEN1 tevreden is en in welke mate en hoedanigheid met betrekking tot zelfreflectie (wat verstaat de fractie daaronder, kwalitatief en kwantitatief).

Ze hoort ook polariserende en framende zaken in het betoog van SAMEN1.

Pagina 5 van 78

Samenwerken is heel belangrijk en volgens mevrouw Vanhommerig (CDA) is er minimaal 1 en wellicht meerdere partijen die SAMEN1 destijds niet hebben uitgesloten bij de coalitievorming. Desondanks vindt mevrouw Vanhommerig (CDA) dat de afgelopen heel veel positieve zaken gerealiseerd zijn, met name het mantelzorgcompliment. SAMEN1 geeft aan dat er meer aandacht en waardering mag komen voor de mantelzorgers. Dat heeft het CDA Simpelveld-Bocholtz gerealiseerd voor de mensen die het zeker verdienen. De heer Zwanenburg (S1) licht toe dat de basis dat de coalitiepartijen zichzelf een onvoldoende geven, de enquȇte is die de coalitiepartijen zelf ingevuld hebben bij de sollicitatieprocedure van de griffier. Hij wil die enquȇte graag met de coalitiepartijen delen, maar volgens hem heeft iedereen die al. Daar is uit op te maken wat de coalitiepartijen van de raad vinden. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat het niet polariserend bedoeld was, daarom ook geen persoonlijke aanvallen maar meer om toch te zeggen wat SAMEN1 ervan vindt. Als de fractie niks zegt blijft het ook maar op dezelfde manier doorlopen. Met betrekking tot het mantelzorgcompliment wordt geconstateerd dat dit fors afgebouwd is de afgelopen jaren van € 250 naar een lokale bon voor € 50. SAMEN1 vond het een heel goed idee van het CDA om daar een lokale bon van te maken om de economie in het dorp te stimuleren.

Gezien alles naar het voorliggend veld geduwd wordt (daar is 2 commissievergaderingen geleden over gediscussieerd) vindt SAMEN1 het ook belangrijk dat het voorliggend veld ondersteund wordt. Straks zal SAMEN1 voor een hogere vergoeding vragen voor mantelzorgers, namelijk naar het niveau waar ook toegewerkt kan worden naar de strategie en de visie die SAMEN1 heeft. De heer Van Kerkvoort (CDA) begrijpt wat de heer Zwanenburg (S1) zegt. Waar het hem met name om gaat is dat gezegd wordt dat de coalitiepartijen zichzelf een onvoldoende geven. SAMEN1 heeft die enquȇte ingevuld en de heer Van Kerkvoort (CDA) weet wat hij zelf ingevuld heeft (zijn mening over de raad), maar we zijn met zijn allen de raad. Hij gaat ervan uit dat SAMEN1 de enquȇte niet al te positief heeft ingevuld en hij ziet zelf ook verbeterpunten in de raad. De heer Van Kerkvoort (CDA) vindt het een beetje jammer dat SAMEN1 in de algemene beschouwingen zegt: de coalitie doet het fout. We zijn met zijn allen de raad. De heer Zwanenburg (S1) denkt dat SAMEN1 de afgelopen periode een aantal aspecten voldoende aangetoond heeft. De fractie heeft bijvoorbeeld aangegeven dat ze kwaliteit van de raadsvoorstellen niet goed vinden.

De coalitie keurt dit soort raadsvoorstellen in de optiek van de heer Zwanenburg (S1) bijna klakkeloos goed, terwijl SAMEN1 aangetoond heeft dat er op een gegeven moment onjuistheden in staan, of dat van a naar b wordt gesprongen zonder een uitleg te geven. SAMEN1 is inderdaad onderdeel van de raad en heeft geprobeerd een aantal voorstellen te doen om de kwaliteit te verbeteren, maar tot op heden concludeert de heer Zwanenburg (S1) dat daar (zichtbaar) niets mee gedaan wordt. Mevrouw Vanhommerig (CDA) heeft nog geen antwoord gehad op de vraag over zelfreflectie. SAMEN1 geeft aan dat het heel belangrijk is om aan zelfreflectie te doen. Ze denkt dat dat voor iedereen geldt, zowel voor de coalitie als de oppositie en het college. SAMEN1 heeft het constant over zelfreflectie. Ze vraagt in welke mate de fractie dat bedoelt, kwantitatief en kwalitatief. Dit is zo’n globaal begrip en om daar straks een goed antwoord op te kunnen geven, zou ze het heel prettig vinden om daar een definiëring van te hebben. De heer Zwanenburg (S1) licht toe dat tijdens de fractievergaderingen van SAMEN1 de fractieleden elkaar bevragen en ondervragen over zaken die ze doen, zodat het scherp blijft. Als iemand iets zegt wordt dat niet klakkeloos geaccepteerd, maar wordt met elkaar (soms heel stevig) in discussie gegaan. Juist die discussie wordt op basis van argumenten gevoerd.

Pagina 6 van 78

Op basis van die argumenten weten de fractieleden consensus te bereiken, ondanks dat niet iedereen hetzelfde denkt en dat vindt de heer Zwanenburg (S1) heel belangrijk als je het gevoel hebt dat je aan zelfreflectie doet. De heer Honings (S1) vindt polariseren een heftig woord en SAMEN1 is niet polariserend. Echter er moeten heldere prioriteiten, transparantie en concrete verbeteringen komen die iedereen in Simpelveld ten goede komen. SAMEN1 doet daarom de oproep om die handschoen op te pakken en in elk geval in het algemeen belang te gaan werken, zodat iedereen daar beter in wordt. Zoals gezegd is het geen aanval op personen, maar zijn het feitelijke zaken die hier naar voren gebracht worden. Als iemand dat als polariserend heeft ervaren, vindt SAMEN1 dat jammer. Mevrouw Vanhommerig (CDA) licht toe dat polarisatie een proces is waarbij tegenstellingen tussen groepen in de samenleving worden verscherpt. In deze hoedanigheid wil ze toch benoemen dat polarisatie binnen deze raad toch wel speelt. Enerzijds doordat berichten naar buiten worden gebracht waar 1 zin uit een hele context wordt gegrepen, zoals ‘een christelijke partij wenst niet in overleg te gaan met een instelling/bedrijf’. Anderzijds is het ook polariserend om niet altijd de hele waarheid te vertellen, zoals dat de hele raad in gezamenlijkheid een zienswijze heeft ingediend over de Tienbaan enz.

Mevrouw Vanhommerig (CDA) benadrukt dat polarisatie zeker een rol speelt in deze raad. Ze roept op om het hele verhaal te doen als een fractie iets wil framen en benadrukken en niet een gedeelte. Polarisatie vindt ze een heel goed begrip om aan zelfreflectie te gaan doen met zijn allen. De heer Honings (S1) wijst erop dat nu verhelderende vragen gesteld mogen worden, maar dat nu al politiek gevoerd wordt. Dat vindt hij niet gepast. •

ALGEMENE BESCHOUWINGEN FRACTIE BURGERBELANGEN

Voorzitter, Voor ons ligt de Programmabegroting 2026 – een document dat niet alleen cijfers bevat, maar keuzes weerspiegelt: keuzes over wat we als gemeente belangrijk vinden, waar we op inzetten, en waar we, soms noodgedwongen, op moeten bezuinigen. Wij danken het college en de ambtelijke organisatie voor het vele werk dat is verricht om tot deze begroting te komen. De begroting voor de jaren 2026 en 2027 sluit met een positief saldo en er ligt een stevig investeringsprogramma van in totaal ruim 12,5 miljoen euro voor de komende jaren. Ons inziens een goede en stevige basis voor het nieuwe college dat na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 zal aantreden. De voorziene bezuinigingen voor de komende jaren zijn door deze positieve begroting -zeker voor de jaren 2026 en 2027- door de klankbordcommissie opnieuw tegen het licht gehouden en zullen via een amendement worden aangepast. Toch laat de begroting voor de jaren 2028 en 2029 zien dat we opnieuw in een periode van financiële onzekerheid verkeren. De kortingen, aflopende specifieke uitkeringen, cao-stijgingen en inflatie zorgen toch voor druk op de begroting. Het “ravijnjaar” lijkt naar 2028 verschoven te zijn. Oorlog, klimaatproblemen, spanningen tussen mensen, het lijkt alsof de onrust overal om ons heen groeit. Ook het vertrouwen in de politiek neemt steeds verder af.

Dan helpt het niet als het ene na andere kabinet valt. Op 29 oktober 2025 zijn er alweer vervroegde Tweede Kamerverkiezingen geweest. Jammer is dat de kosten van verkiezingen op het bordje van de gemeente terechtkomen en deze kosten in de afgelopen jaren alleen maar zijn opgelopen. We hebben helaas moeten constateren dat de georganiseerde criminaliteit niet voorbijgaat aan onze gemeente. Met als dieptepunt het dodelijk schietincident in Bocholtz dat gezorgd heeft voor veel onrust en niemand onberoerd heeft gelaten.

Pagina 7 van 78

Reden te meer om waakzaam en alert te zijn en te blijven en het beleid en ingezette maatregelen op dit terrein daarvoor onverkort voort te zetten en waar nodig te intensiveren. Ook willen wij onze waardering uitspreken voor de nazorg aan de directe omgeving na dit schokkend incident. Het onveiligheidsgevoel van bewoners in het algemeen in hun eigen wijk of buurt neemt ondanks alle genomen maatregelen toe. Een reden te meer om daar extra op in te zetten in de vorm van meer en zichtbaar blauw op straat waarbij ook de BOA’s een prominente rol hebben. Dat de pilot samenwerking met gemeente Heerlen op dat vlak nu is geformaliseerd is een goede zaak. Wij zijn van mening dat de aanstelling van de zogenaamde sfeerkeepers een must is en definitief vorm moeten krijgen. Bent u het met ons eens? Positief is dat de TGO voor asielzoekers niet geleid heeft tot onveilige situaties en sociale onrust waarvoor door sommige vooraf gevreesd werd. Het laat zien dat het besluit voor deze voorziening een verantwoorde keuze was en een bijdrage heeft geleverd aan het verzoek van de Rijksoverheid om in het kader van de spreidingswet een bijdrage te leveren aan de opvang van asielzoekers. Goed om te lezen dat de herontwikkeling van de stationsomgeving nu daadwerkelijk in gang is gezet met de aanbesteding van de werkzaamheden.

Een majeur project dat samen met het realiseren van de Parkstadroute voor een stevige impuls gaat zorgen op economisch en toeristisch gebied. Ook de ontwikkeling centrumvisie Simpelveld met de daaraan verbonden gebiedsexploitatie centrum zal een positieve invloed hebben op de leefbaarheid van het gehele centrumgebied. Een grote stap voorwaarts om de aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten en die zal zorgen voor een boost voor onze gemeente op meerdere vlakken. Het getuigt onzes inziens van lef om ondanks de onzekere tijden geplande investeringen niet bij voorbaat te laten vervallen. Juist door cruciale projecten door te zetten geef je het signaal af dat je vertrouwen hebt in de toekomst. De waardering voor het openbare groen laat een stabiele stijgende lijn zien, een gevolg van het sinds enkele jaren verder vormgeven aan een groenere gemeente. Meer bloeiende planten en bomen geven een fraaier beeld en dat komt de uitstraling van onze gemeente en de flora en fauna zeker ten goede. Wij zien dit beleid graag gecontinueerd en gaan ervan uit dat U onze mening deelt? Een blijvend punt van zorg is het sociaal domein. De kosten van (jeugd)zorg, WMO en participatie blijven stijgen. Door de toenemende vergrijzing in de komende jaren zal er een groter beroep op de Wmo-voorzieningen worden gedaan waardoor er meer financieel budget benodigd zal zijn.

Wij pleiten voor een nog scherpere monitoring van beleid en uitgaven, en een eerlijke discussie over wat onze gemeente wel én niet meer kan bieden binnen de financiële kaders. Wij horen graag uw reactie in deze. U monitort maandelijks het continuïteitsplan van de Mutsaersstichting. Over een te verwachten financiële bijdrage aan deze stichting is niets opgenomen in deze begroting. Kunt u aangeven wat de stand van zaken over deze bijdrage is? Meander doet onderzoek naar zorgwoningen nieuwe stijl in het voormalig zorgcentrum in Bocholtz. Wij hopen dat dit gaat leiden tot een herontwikkeling van het pand waarbij we het college nogmaals oproepen om hierin maximaal te faciliteren. De druk op de woningmarkt is ook in onze gemeente voelbaar. We zijn erg blij met de recente opleveringen van de nieuwbouwwoningen in de Schilterstraat en Julianastraat. De woningbouw aan de Markt is inmiddels gestart en we mogen trots zijn op deze ontwikkelingen.

Pagina 8 van 78

De plannen voor de centrumvisie Simpelveld en de Baan in Bocholtz zijn ambitieus te noemen. Er zullen daarnaast echter nog meerdere plannen tot ontwikkeling moeten komen om onze opgave van minimaal 225 nieuwe woningen in 2030 te realiseren. Is er inmiddels al meer zicht op deze plannen en kunt u een inschatting geven of wij onze opgave tijdig realiseren? We zien en steunen deze ambities voor woningbouw, maar maken ons zorgen over de haalbaarheid van de plannen. Tekorten aan personeel, stijgende bouwkosten en trage vergunningprocedures vormen knelpunten. Daarnaast vinden wij dat bij nieuwbouwprojecten nadrukkelijk aandacht moet blijven voor betaalbaarheid, duurzaamheid en leef kwaliteit. Uit een recent krantenartikel blijkt verder dat de leegstand in onze gemeente rond de 200 woningen ligt. Kunt u aangeven of dit aantal correct is en zo ja hoe gaat u hiermee om? Ook is de regio Parkstad in de nationale omgevingsvisie door het Rijk aangewezen als nieuwe groeiregio. Dit ziet met name op bevolkingsgroei en woningbouw, economie, natuur en klimaat en waterhuishouding. Zijn hierover al plannen bekend? Duurzaamheid is een speerpunt, en dat is terecht. De energietransitie vraagt investeringen en moed om grootschalige duurzame energieopwekking te realiseren.

We vragen het college samenwerking te zoeken met inwoners en bedrijven op dit punt, maar daarnaast oog te hebben voor mensen met een smalle beurs die niet altijd kunnen meebewegen met de verduurzaming. Voorzitter, ook de afgelopen periode hebben we kunnen constateren dat de klimaatverandering verder doorzet. Heftige regenval in korte tijd zal steeds vaker voorkomen met als gevolg een grotere kans op wateroverlast. Dat maakt dat ook wij als gemeente daar een grote opgave hebben in de komende jaren. Voorzieningen als opvangcapaciteit en meer vergroening zullen uitgebreid moeten worden. Dat betekent rekening houden met meer financiële middelen hiervoor in de begroting dan tot nu toe en nog meer samenwerken met onze partners in de waterketen zoals Waterschap en Provincie en programma’s zoals WRL. Wij horen graag hoe u hieraan denkt invulling te geven? De scores van de beleidsindicatoren - tevredenheid van de dienstverlening, de gemeente reageert snel en de gemeente komt afspraken na – voldoen bij lange na nog niet aan de streefwaarde. Dit heeft zeker nog aandacht nodig. Welke acties gaat u ondernemen om dit te verbeteren? Heldere communicatie richting inwoners is en blijft noodzakelijk. De recent opgestelde visie voor dienstverlening is daarvoor een goede basis.

Wij vragen permanente aandacht voor de toegankelijkheid van onze gemeente, met name ook voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Goede dienstverlening mag geen luxe zijn, maar moet een basisvoorwaarde blijven. Tot slot Deze begroting is alweer de laatste van deze raadsperiode. Op 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Tijd vliegt en in de afgelopen periode is er veel gebeurd en tot stand gekomen. Om dat alles hier te benoemen zou onbegonnen werk zijn. Er kan gesteld worden dat het coalitieakkoord is vertaald naar een stevige collegeagenda en deze grotendeels is gerealiseerd. Er ligt ons inziens een stevige en gezonde basis voor de komende raadsperiode en het nieuwe college. Voorzitter, De begroting 2026 toont realiteitszin. Wij steunen de inzet op financiële stabiliteit, maar blijven kritisch op de keuzes die worden gemaakt. Een woord van dank aan het college en de overige raadsfracties voor de samenwerking in de afgelopen raadsperiode. Wij hopen dat ook in de komende periode opnieuw op een constructieve manier wordt samengewerkt. Laten we samen zorgen voor een gemeente die sociaal, duurzaam en toekomstbestendig is – ook in financieel uitdagende tijden.

Pagina 9 van 78

Dank u wel. Tot zover de beschouwingen van Burgerbelangen. Wiel Schleijpen, Herman Clignet, Lavinia Schuyer, Leo Deswijzen Verhelderende vragen De heer Zwanenburg (S1) verwijst ernaar dat BurgerBelangen constateert dat de waardering voor het openbaar groen een stijgende lijn heeft. Hij informeert ernaar waarop dat gebaseerd is. Met betrekking tot klimaat en met name de gevolgen voor hoogwater heeft de heer Zwanenburg (S1) al een aantal keren gevraagd naar de mogelijkheid van het realiseren van een soort signaleringssysteem voor inwoners op het moment dat hoogwater dreigt. Dat is tot nu toe altijd tegengehouden door het college. In het betoog geeft BurgerBelangen aan dat ze constateren dat er steeds meer kans op hoogwater is. De heer Zwanenburg (S1) vraagt of BurgerBelangen nu openstaat voor zo’n signaleringssysteem. De heer Schleijpen (BB) antwoordt dat in de begroting bij de kengetallen staat dat de laatste 2-3 jaar de waardering voor het openbaar groen toegenomen is ten opzichte van de periode daarvoor. Dit blijft nu ook een beetje constant en is niet weer opnieuw gedaald. De heer Schleijpen (BB) antwoordt dat het helder mag zijn dat alle middelen die kunnen helpen om te waarschuwen voor hoogwater, wat BurgerBelangen betreft, bespreekbaar zouden moeten zijn.

Daaronder valt ook een signaleringssysteem als dat kan, maar de heer Schleijpen (BB) denkt dat de gemeente dan ook afhankelijk is van instanties zoals het Waterschap. Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat gesteld wordt dat de coalitie-agenda van de afgelopen 4 jaar grotendeels gerealiseerd is en er een gezonde basis ligt, terwijl de dienstverleningsscores bij lange na de streefwaarden niet halen. Ze vraagt hoe BurgerBelangen dat rijmt en of aangegeven kan worden welke punten uit de coalitie-agenda de afgelopen 4 jaar gerealiseerd zijn. Mevrouw C. Honings (S1) informeert ernaar hoe BurgerBelangen de gezonde basis rijmt met de grote afname de afgelopen jaren van de reserveposities, terwijl het wel lijkt alsof grote maatschappelijke opgaves nog niet concreet opgepakt zijn. De gemeente zit steeds in onderzoek en de ‘het komt later’-fase. De heer Schleijpen (BB) zag in de meest recente versie van de college-agenda een redelijk aantal groene vinkjes. Het gaat voor nu te ver om die allemaal op te sommen. Op onderdelen zal er zeker nog werk aan de winkel zijn. Er is altijd ruimte voor verbetering, maar hij houdt de stelling overeind dat grosso modo gesproken kan worden van een succesvolle collegeperiode de afgelopen 4 jaar en de projecten die daarin tot stand gekomen zijn of inmiddels in uitvoering zijn. Dat is een stevige basis om een duurzaam vervolg aan te geven.

Er is een reservepositie van € 7 mln en door de raad is € 3 mln als ondergrens vastgesteld. Het lijkt de heer Schleijpen (BB) dat er nog voldoende spek op de ribben is om eventuele tegenvallers het hoofd te kunnen bieden. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt of de heer Schleijpen (BB) een top 3 (groene vinkjes) kan benoemen die echt in de coalitie-agenda stonden.

Pagina 10 van 78

Het klopt dat er nu een reserve van € 7 mln is, met name ook door incidentele meevallers vanuit het Rijk. Dat neemt niet weg dat die € 7 mln eigenlijk veel hoger was en of dat wel in verhouding staat tot wat daadwerkelijk gerealiseerd is door de gemeente (dus niet door externe partijen, zaken die sowieso gerealiseerd zouden worden). Mevrouw Scheepers (voorzitter) wijst erop dat de heer Honings (S1) erop geattendeerd heeft dat nu alleen verhelderende vragen gesteld mogen worden en geen debat gevoerd mag worden. Ze interpreteert hetgeen mevrouw C. Honings (S1) niet als verhelderende vragen. Mevrouw C. Honings (S1) zegt dat aangegeven is dat de coalitie-agenda grotendeels gerealiseerd is. Dat kan SAMEN1 niet rijmen met de uitkomsten. Los van het antwoord dat daar groene vinkjes bij staan, is de verhelderende vraag of een top 3 genoemd kan worden van wat de gemeente zelf gerealiseerd heeft. De heer Schleijpen (BB) antwoordt dat zaken die de gemeente sec zelf doet vaak intern gericht zijn. Er ligt een mooie dienstverleningsvisie (nu is er werk aan de winkel om daar uitvoering aan te geven). Daarnaast zijn majeure projecten inmiddels grotendeels afgerond of in uitvoering. Ook al is dat niet alleen het werk van de gemeente, de gemeente is wel opdrachtgever en grootste financier. Denk bijvoorbeeld aan de Parkstadroute, stationsomgeving, iDop, het grote aantal wegenreconstructies enz.

die hebben plaatsgevonden. Of de reserve van € 7 mln meer had kunnen zijn weet de heer Schleijpen (BB) niet, maar hij herhaalt nogmaals dat een reserve van € 7 mln voor een kleine gemeente als Simpelveld hem best wel een goed resultaat lijkt. Naar aanleiding van de opmerking dat het Waterschap met name verantwoordelijk is voor het hoogwater merkt de heer Zwanenburg (S1) op dat de informatie die het Waterschap gebruikt openbaar is, ook voor de gemeente. Als die informatie voor iedereen toegankelijk is, is zijn vraag of BurgerBelangen bereid is dat de gemeente die informatie gebruikt om de inwoners te waarschuwen op het moment dat er hoogwater is. Als het een kwestie is van het doorzetten van die gegevens is het antwoord van de heer Schleijpen (BB) ja. De heer Honings (S1) vindt het fijn dat BurgerBelangen ook aandacht blijft houden voor de herontwikkeling van het zorgcentrum in Bocholtz. Het is ook fijn om te zien dat BurgerBelangen in de beschouwingen aan de gemeente vraagt om maximaal te faciliteren. Hij vraagt of daar wat de fractie BurgerBelangen betreft ook een financieel tintje aan mag zitten. De heer Schleijpen (BB) wijst erop dat niet alleen de fractie BurgerBelangen daarover gaat. Wat BurgerBelangen betreft mag dat als dat binnen aanvaardbare grenzen is, maar zoals gezegd gaat de hele raad daarover en niet alleen BurgerBelangen. •

ALGEMENE BESCHOUWINGEN FRACTIE LEEFBAAR

Voorzitter, wethouders, leden van de raad en toehoorders, vandaag kijken we naar de vierde en laatste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode. Maar we kijken vol trots ook terug op wat we samen hebben bereikt. Ons dorpslint in Simpelveld is fraaier en veiliger geworden door de herinrichting van de Schilterstraat. Onze verkeersveiligheid is verbeterd en we hebben minder last van water door het reconstrueren van onze wegen. Onze maatschappelijke en culturele activiteiten kunnen groeien door de herbestemming van Op de Boor.

Pagina 11 van 78

Inwoners weten de gemeente beter en sneller digitaal te vinden en regelen hun zaken online. Inwoners werken actief mee aan de Strategische Visie Simpelveld 2040. Dit toont aan dat de gemeente haar inwoners weet te betrekken bij de toekomst. En dat is nu exact iets waar Leefbaar naar streeft: een brede participatie. Natuurlijk zijn er ook tegenslagen. Niet alles gaat altijd volgens plan. Bij uitkijkpunt Huls moeten we even een pas op de plaats maken, maar in vol vertrouwen werken we dit project opnieuw uit. Juist op momenten dat moeilijke keuzes aan de orde zijn, laten wij zien hoe wendbaar, weerbaar en vastberaden onze gemeente is. Na 1 jaar zijn onze ervaringen met de TGO overwegend positief. De afspraken met de veiligheidsregio zijn goed uitgevoerd en overlast van de bewoners wordt niet ervaren. Integendeel, hun aanwezigheid binnen verenigingen en ook binnen een supermarkt is uitermate positief. Wij mogen trots zijn dat we onze verantwoordelijkheid hebben genomen en bijdragen aan een maatschappelijke opgave. De financiën van onze gemeente zijn op orde gebleven. Met het vooruitzicht van het zogeheten ravijnjaar hebben wij als raad een weg gevonden om de impact voor onze inwoners zo veel mogelijk te beperken. Dat verdient waardering en geeft vertrouwen richting de toekomst. De speciaal gevormde klankbordcommissie heeft de mogelijke ombuigingen in beeld gebracht.

Afgelopen donderdag nog werd unaniem een advies opgesteld dat later vandaag via een amendement wordt ingebracht ter wijziging van de voorliggende begroting. Helder is dat er alles aan gedaan is om de belastingdruk voor onze inwoners te beperken. Dit past volledig binnen de visie van Leefbaar. Dat alles is bereikt in een periode waarin we te maken hadden met personeelskrapte, stijgende prijzen en maatschappelijke onrust. Het toont aan dat Simpelveld een veerkrachtige gemeente is, met inwoners die betrokken, vindingrijk en trots zijn op hun dorp. Toch is er nog genoeg te doen. De druk op de bestaanszekerheid neemt toe. Nog steeds hebben inwoners moeite om rond te komen. Leefbaar wil dat niemand tussen wal en schip valt. Daarom zetten wij de komende jaren extra in op saamhorigheid, onderlinge steun en weerbaarheid, waarden die altijd het hart van Leefbaar hebben gevormd. Leefbaar gelooft in een gemeenschap waarin we naar elkaar omkijken, elkaar helpen en elkaar respecteren, ook als we verschillen. Juist in een tijd waarin mensen vaker tegenover elkaar lijken te staan, willen wij de verbinding versterken. Wonen is een eerste levensbehoefte. Jongeren, starters en ouderen moeten in Simpelveld kunnen blijven wonen.

De woonopgave vraagt om creatieve oplossingen: meer betaalbare woningen, hergebruik van leegstaand vastgoed, tijdelijke woonruimte waar dat kan en woningen levensloopbestendig maken. Wij vragen het college om leegstand voortvarend aan te pakken en samen met woningcorporaties en zorginstellingen te blijven zoeken naar flexibele woonvormen. Daarnaast kijken we uit naar kansen om het voormalige verzorgingshuis in Bocholtz nieuw leven in te blazen als kleinschalige woonzorglocatie. We waarderen de betrokkenheid van de gemeente, die samen met eigenaar Meander onderzoekt hoe deze plek passend en duurzaam kan worden benut. Hulp en ondersteuning is voor veel mensen onmisbaar. Leefbaar wil dat de gemeente blijft investeren in laagdrempelige zorg dichtbij huis, met oog voor wie het moeilijk heeft. Mantelzorgers worden gewaardeerd en verdienen een beloning want zij zijn onmisbaar voor de saamhorigheid in onze dorpen. Op preventie en welzijn moeten we blijven inzetten, zodat de benodigde hulp tijdig gegeven kan worden.

Pagina 12 van 78

Gemeenschapszin kan de zorgvraag deels opvangen. Buren helpen elkaar, verenigingen zien om naar hun leden, vrijwilligers maken het verschil. Deze kracht van onze gemeenschap ondersteunen wij ook komend jaar, want verbondenheid is de basis voor een leefbare samenleving. De jeugd is onze toekomst. We willen dat jongeren hier opgroeien, leren, wonen en sporten zonder het gevoel dat ze weg moeten om kansen te vinden. Daarom pleiten wij voor meer ruimte voor jongereninitiatieven en nauwe samenwerking met scholen en verenigingen, zodat jongeren actief betrokken zijn bij hun eigen leefomgeving. Bijvoorbeeld door de jeugddisco nieuw leven in te blazen. Onze gemeenschap moet aantrekkelijk zijn voor iedereen, jong en oud. Dat vraagt om ontmoetingsplekken en activiteiten, om veilige speelvoorzieningen en ruimte. Wij vragen het college te onderzoeken hoe onze accommodaties beter benut kunnen worden. Ook al stagneert de ontwikkeling van de Gezonde Basisschool, wij steunen nog steeds de onderliggende visie. Voor onze ouderen zetten wij in op toegankelijkheid en mobiliteit, veilige stoepen, voldoende rusten zitgelegenheden en blijvende aandacht voor verkeersveiligheid. Zo zorgen we dat echt iedereen kan deelnemen aan het sociale leven in onze gemeente.

De kracht van Simpelveld ligt in verenigingen en vrijwilligers, zij zijn het cement binnen onze gemeenschap, een krachtige motor van verbondenheid en saamhorigheid. Het brengt mensen samen, versterkt de identiteit van onze dorpen en zorgt ervoor dat iedereen zich onderdeel voelt van de gemeenschap. Ondersteuning met minder regels en meer vertrouwen houdt het verenigingsleven op peil. Verenigingen moeten datgene kunnen blijven doen waar zij goed in zijn, bijdragen aan verbondenheid, gezondheid en geluk, ook wanneer zij financieel onder druk staan. Complexe regelgeving past hier absoluut niet bij. De weekmarkt is een ontmoetingsplek. We willen deze aantrekkelijker maken door meer marktkooplieden aan te trekken, bijvoorbeeld via samenwerking met ondernemers of door gebruik te maken van leegstaande panden, zoals de voormalige Aldilocatie. Het is fijn dat Simpelveld kampioenen heeft onder haar burgers. Deze kampioenen moeten een blijvende plek krijgen in een ‘Gouden Boek van Simpelveld’. Hierin kunnen prestaties worden vastgelegd als symbool van trots en verbondenheid. Hoe denkt het college over dit voorstel? Een veilige leefomgeving vergroot ons welzijn. Wij willen dat de gemeente blijft investeren in verkeersveiligheid, goed onderhoud van wegen en veilige schoolroutes. We zien vaker oplaadkabels over trottoirs liggen.

Deze onveilige situatie kan voorkomen worden door tussen de tegels een kabelgoot te leggen. Wil het college hieraan meewerken? Inzicht in gemeentelijke procedures en kosten is van belang voor inwoners. De doorlooptijd voor het plaatsen van b.v. een container bedraagt formeel acht weken, maar duurt in de praktijk slechts twee dagen. Wij vinden dat juiste informatie gegeven moet worden en dat ook de kosten vooraf bekend zijn. De kosten van een vergunning moeten in verhouding staan met het bouwwerk. Een bedrag van € 800 bij een bouwwerk € 7.000, ofwel meer dan 10%, is echt buiten proportie. Dit vraagt om meer evenredigheid en dus om herziening. Bij kleine projecten, b.v. warmtepomp of airco, is een vergunning niet altijd noodzakelijk. Als wel, dan moet de procedure transparant en efficiënt zijn. We moeten ook doorpakken met uitgewerkte klantreizen. Het recht van fracties om vragen te stellen kan botsen met de ambtelijke organisatie. Reguliere processen moeten niet vertraagd worden. Vragen moeten een algemeen doel dienen en niet te gedetailleerd worden. Dit vraagt meer discipline van de fracties. Als we overbelasting van ambtenaren voorkomen, ontstaat ruimte voor een verbeterde dienstverlening. Leefbaar zet in op een toegankelijke en betrouwbare overheid, een gemeente die luistert, uitlegt en samenwerkt.

Pagina 13 van 78

Dit vraagt een heldere communicatie, een onderbouwde besluitvorming en actieve betrokkenheid. Zo blijft het vertrouwen in ons lokale bestuur overeind. Leefbaar is trots op hetgeen we samen hebben bereikt. Wij zeggen dank aan de ambtenaren, die met zorg en aandacht deze begroting hebben opgesteld en ook samen met de fracties gekeken hebben naar de noodzakelijke ombuigingen. We kijken ook vol vertrouwen uit naar wat nog voor ons ligt. Wij staan voor een gemeente waarin iedereen meetelt, waar gemeenschapszin vanzelfsprekend is, waar we samen bouwen aan een leefbaar Simpelveld en Bocholtz. Fractie LEEFBAAR, Frans Ortmans, Luud Schoonen en Rick Kisters Verhelderende vragen De heer Zwanenburg (S1) verwijst naar het stellen van vragen door fracties. LEEFBAAR geeft aan dat vragen een algemeen doel moeten dienen. Hij vraagt wat met een algemeen doel bedoeld wordt. De heer Ortmans (LEEFBAAR) licht toe dat de raad zich niet met een ‘stoeptegel’ bezig zou moeten houden, maar met de daarboven liggende laag. Als vragen gesteld worden op ‘stoeptegel’niveau denkt hij dat de raad verkeerd bezig is. Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat een artikel 38 vraag door LEEFBAAR gesteld is over het feit dat SAMEN1 vragen gesteld had die 60 tot 93 uur van het ambtelijk apparaat kostten. Dat is nog geen € 10.000 op een overhead van € 6.9 mln. Het gaat niet om de ‘stoeptegels’.

De vragen worden eerst aan de gemeente gesteld en daarop krijgen burgers vervolgens geen antwoord. Dit heeft dus een hoger doel, namelijk de dienstverlening. Wordt dan verwacht dat raadsleden zeggen ‘bekijk het je maar en stel de vraag maar aan de gemeente’ terwijl ze daar tegen de muur lopen? De concrete vraag is of de vragen inderdaad te veel zijn (€ 10.000 op een overhead van € 6.9 mln). welke ‘stoeptegel’-vragen gesteld zijn. Ten tweede dient dit een hoger doel. Mevrouw C. Honings (S1) wil graag weten welke vraag niet terecht was. De heer Ortmans (LEEFBAAR) heeft het over de ‘stoeptegel’, maar dat kan ze zich niet heugen. De tweede vraag van mevrouw C. Honings (S1) gaat over het mantelzorgcompliment. Mevrouw Scheepers (voorzitter) onderbreekt mevrouw C. Honings (S1) en wijst erop dat 1 verhelderende vraag gesteld mag worden. De heer Ortmans (LEEFBAAR) kan zich niet herinneren dat de artikel 38 vraag ging over de vragen die SAMEN1 gesteld heeft. Die vraag was in het algemeen gesteld. Hij verzoekt dit in de toekomst iets beter te lezen alvorens dit soort opmerkingen te maken. De heer Ortmans (LEEFBAAR) licht toe dat het niveau ‘stoeptegel’ niet letterlijk maar figuurlijk bedoeld was. Mevrouw C.

Honings (S1) merkt op dat als het voor iedereen bedoeld is en iedereen weet dat er bijna geen vragen door de andere fracties gesteld zijn, het wel over komt alsof de artikel 38 vraag van LEEFBAAR over de gestelde vragen van SAMEN1 ging. Met betrekking tot het ‘stoeptegel’-verhaal zegt mevrouw C. Honings (S1) dat zij ook figuurlijk zaken kan benoemen, maar dat daar helemaal geen sprake van is. Dat is ook weer populistisch taalgebruik.

Pagina 14 van 78

De vraag is of LEEFBAAR echt vindt dat het democratisch recht van de raad, waar SAMEN1 voor 93 uur op jaarbasis gebruik van maakt (€ 10.000 op € 6.9 mln overhead), aan banden moet worden gelegd omdat LEEFBAAR van mening is dat het niveau ‘stoeptegel’ is, terwijl er genoeg mensen in het dorp zijn die graag gehoord willen worden en voor wie dat wel belangrijk is. De heer Ortmans (LEEFBAAR) antwoordt dat er een manier van insteek is die SAMEN1 kiest door alles schriftelijk te vragen. De fractie LEEFBAAR heeft al sinds jaar en dag een hele andere insteek. Als mensen met problemen bij LEEFBAAR komen, lost de fractie die voor deze mensen op zonder schriftelijke vragen te stellen en een heel apparaat daarmee te belasten. Mevrouw C. Honings (S1) is benieuwd hoe LEEFBAAR zonder 1 op 1 actie te hebben met de ambtenaren (want dat mag de raad niet), een probleem met een inwoner zelf kan oplossen als die inwoner geen reactie krijgt van de gemeente. Contact met de gemeente om dit op te lossen lijkt haar dan wel noodzakelijk. De heer Ortmans (LEEFBAAR) antwoordt dat hij met iedere burger mee mag komen. Dat mag SAMEN1 ook. De heer Honings (S1) merkt op dat SAMEN1 heel erg blij is dat de mantelzorgers gewaardeerd worden en een beloning verdienen, want zij zijn onmisbaar. Als hij het goed begrijpt staat LEEFBAAR open voor een hogere waardering voor onze mantelzorgers.

De heer Ortmans (LEEFBAAR) benadrukt dat de fractie dat niet gezegd heeft. LEEFBAAR heeft gezegd de mantelzorgers te waarderen. Zoals misschien bekend was er vroeger helemaal geen waardering en inmiddels is er al een waardering. Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat in het betoog staat dat mantelzorgers gewaardeerd worden en een beloning verdienen, omdat ze onmisbaar zijn. Ze vraagt of LEEFBAAR de beloning in de vorm van een bon van € 50 voldoende vindt om de mantelzorgers voldoende recht te doen. Ze wil ook even rectificeren dat mantelzorgers vroeger € 250 cash kregen. De heer Ortmans (LEEFBAAR) licht toe dat het onbetaalbaar is om mantelzorgers te waarderen voor het werk dat ze doen. Deze mensen steken zoveel energie, vrije tijd, kennis en kunde in hun taak naar een geliefde toe. Dat is niet te vergoeden. Het mantelzorgcompliment is een klein geste die de gemeente kan doen en niet meer en niet minder dan dat. •

ALGEMENE BESCHOUWINGEN FRACTIE CDA

Beste voorzitter, Zoals gebruikelijk wil onze fractie CDA Simpelveld-Bocholtz van de gelegenheid gebruik maken om de gemeente Simpelveld met haar ambtelijk apparaat te bedanken voor het vele werk dat verricht is om te komen tot de Programmabegroting 2026. Al ruim een jaar is voorgesorteerd naar het “ravijnjaar” en is middels diverse en meerdere gremia overleg geweest hoe de begroting over 2026 sluitend te maken. Wij kunnen enkel onze trots uitspreken dat alle partijen meegenomen zijn middels een klankbordcommissie en ook alle input respectvol en serieus is meegenomen. Het is goed dat de klachten van omwonenden nabij de Sterflat serieus zijn genomen en de roekenoverlast aanzienlijk minder is geworden. Of dit voldoende voor nu en voor de toekomst is, doen we geen uitspraak over. Desalniettemin vindt op 17 november aanstaande een evaluatie plaats met de omwonenden, waardoor wij als fractie op dit moment deze casus “onhold” zetten. Immers willen we het resterend bedrag van ruim € 30.000 van 2025 overhevelen naar 2026 of toch niet?

Pagina 15 van 78

Voorzitter, graag willen we dit agendapunt agenderen voor de Raadsvergadering van 11 december aanstaande. Immers om een voorgenomen besluit te nemen zonder vooraf in kennis gesteld te zijn van de direct aanwonende kan naar ons inzicht niet. Afhankelijk van de resultaten komen we al dan niet met een motie of een amendement te zijner tijd. Terugkijkend naar het afgelopen jaar zijn er vele ontwikkelingen te melden. Meermaals ontvangen wij overwegend positieve geluiden van burgers over de Buitenbeter App, maar ook over de Bouwapp. Fijn dat er wederzijds snel gecommuniceerd wordt en de meldingen worden opgepakt. Hopelijk blijven alle inwoners online goed bereikbaar. Kan het College toezeggen om haar uiterste inspanningen te verrichten om alle inwoners en bedrijven van glasvezel te voorzien? Want ja, ook deze mensen hebben het recht om in de toekomst bijvoorbeeld de raadsvergaderingen via een livestream te volgen. We zijn daarom ook verheugd met het feit dat op relatief korte termijn de raadszaal onder handen genomen gaat worden. Immers de geluidsinstallatie is op dit moment op z’n zachtst gezegd krakkemikkig oftewel gammel. Middels goed, stabiel en snel internet, kan elke burger en overige belanghebbenden de debatten gaan volgen. En niet minder belangrijk, is de kans kleiner dat er halve waarheden in de wereld komen.

Voorzitter, wat een topsporters heeft onze gemeente! Vorig jaar haalden we dit al aan, maar naast Dex Pelzer en Lorena Wiebes hebben we nog meerdere kanjers kunnen feliciteren voor hun uitzonderlijke topprestaties. Aan deze lijst kunnen we bijschrijven: Naomi Pelzer en Karina Jetten. Nogmaals vanuit onze kant een dikke proficiat! Het blijkt dat cultuur en sport een essentieel onderdeel is van onze samenleving en dat proberen we zo te houden. Goed dat mensen met een kleine beurs in deze en de komende tijd niet worden geraakt en ook zij hiervan gebruik kunnen blijven maken. En dat de grasmatten van de voetbalvelden eindelijk worden gemaakt! Naast het mooie bovenstaande nieuws zijn wij ontzettend verheugd dat er invulling van de Jeugdraad is. Wij zijn dan ook ontzettend benieuwd wat de nieuwe generatie ons te zeggen heeft. Immers de jeugd heeft de toekomst. De eerste ideeën waaronder actie tegen het vapen en veiligere fietsroutes naar de middelbare scholen zijn fantastisch. We hopen dat de invulling van alle thematieken die leven bij de jeugd ook gedragen gaan worden door het College en Raad. Ook is het ontzettend waardevol dat het Jeugdlintje uitgereikt gaat worden en de invulling hiervan met name bij de Jeugdraad ligt. Door het verwezenlijken van de Jeugdraad en het Jeugdlintje worden meteen twee belangrijke wensen van het CDA Simpelveld-Bocholtz vervuld.

Maar dat kon enkel met steun, dank voor de unanieme steun vanuit de raad. Maar ook dank richting onze samenleving. Enkel gedragen ideeën vanuit de samenleving, heeft kans van slagen. Zoals ook de start van een ondernemersvereniging. We kunnen daarom enkel onze waardering voor onze gemeente uitspreken dat er vele vormen van Burgerparticipatie zijn gestart. Om dan nog niet te spreken over de Denktank (visietraject), adviesraad sociaal domein en de vele informatiebijeenkomsten. Voorzitter, onze gemeente kenmerkt zich door twee kernen en twee verschillende dialecten. Wie sjoen is dat? Echter dialectonderwijs maakt op dit moment geen structureel onderdeel uit van het onderwijsprogramma binnen onze gemeente. Niet bij de kinderdagverblijven, voorschoolse opvang, naschoolse opvang noch op het basisonderwijs. En toch is het ook ons streven om het gebruik van de Limburgse taal te bestendigen en/of uit te breiden. Toch voorzitter? Vorig jaar erkende het College tijdens de Algemene beschouwingen het belang van het Limburgs dialect. Staat het College hier nog steeds achter? De Provincíe Limburg stelt via Het Hoes veur 't Limburgs subsidies ter beschikking om deze doelstellingen te behalen. Daarom dienen we een motie in.

Deze motie is bestemd om samen met de basisscholen binnen onze gemeente - in samenspraak met partners zoals Movare en Humankind- de mogelijkheden te onderzoeken om door middel van een gemeentelijke taalbeleid structurele en een meerjarige aanpak vorm te geven over de invulling van het dialectonderwijs. Wie sjiek is dat?

Pagina 16 van 78

Het CDA zou het CDA niet zijn als deze niet lokaal geworteld zou zijn en tevens ook buiten onze gemeentegrenzen een ruim netwerk heeft bij collega-fractie buurtgemeentes en CDA Limburg. We hebben als fractie input mogen leveren aan de Statenleden over het nieuwe Provinciaal Omgevingsvisie (POVI) en zijn benieuwd naar de vervolgstappen binnen onze gemeente. We gaan ervan uit dat bij eventuele wijziging(en) van de gemeentelijke beleidsvisie (GOVI) ook Burgerparticipatie, in ieder geval bij de direct belanghebbenden, plaats zal vinden. Kan het College hierop een toezegging op doen? De zorgen van lokale ondernemers, werknemers en burgers over de sluiting van de verbindingsweg ter hoogte van de Preutersweg en de Tiendbaan te Bocholtz, zijn terecht. Het is dan ook vanzelfsprekend dat er raadsbreed een Zienswijze is ingediend en met gezamenlijke steun een petitie is gestart. We zijn benieuwd naar de vervolgstappen. Is er iets nieuws te melden? Ook bij gezinnen zijn er soms tijdelijke zorgen die niet meteen opgelost zijn bij de volgende morgen. Soms zit het net extra tegen bij dat ene gezin. Problemen stapelen zich op en de zorgen worden steeds zwaarder. Er hoeft dan maar iets te gebeuren en de emmer loopt over. Dan lukt het niet meer om op ieder moment voldoende tijd en aandacht aan de kinderen te besteden. Of aan jezelf. Dan kan een steungezin in de buurt een uitkomst zijn.

Een gezin waar jouw kinderen regelmatig welkom zijn, zodat jij als ouder op adem kan komen. Buurtgezinnen is er voor alle gezinnen met kinderen in alle leeftijden, die om welke voor reden dan ook, behoefte hebben aan steun bij de opvoeding maar geen familie, buren of vrienden in de buurt hebben. Daarom zou deze specifieke doelgroep een beroep kunnen doen op een Buurtgezin. Daarom dienen wij, CDA SimpelveldBocholtz, hierover een motie in. Voorzitter, het komende jaar zal aan de Stationsomgeving nog meer invulling gegeven gaan worden aan het nieuwe ontwerp. De gemeente Simpelveld wordt steeds meer een prettigere omgeving om in te wonen, werken en recreëren. Ook de nieuwe Schilterstraat en de Stampstraat hebben een behoorlijke reconstructie ondergaan en zijn een lust voor de omgeving. Helaas heeft onze monumentale Rode beuk boom aan het Oranjeplein het begeven dit jaar, maar is er een prachtige bank uit de stam van deze beuk vervaardigd met mooie velbloemen daaromheen. En gelukkig staat de nieuw aangeplante Winterlinde nu te pronken op het Oranjeplein. De parkeerplaats is gerealiseerd en de Nijswillerweg heeft ook een behoorlijke upgrade gekregen.

Echter hoe zit het met de brug, onder het spoor, nabij de rotonde? Moet dit de Poort van het Heuvelland voorstellen? Hoe is de conditie van deze brug? Is deze brug in eigendom van de gemeente? Is het mogelijk om de brug wellicht veiliger maar vooral een mooiere/betere entree van te maken? Simpelveld waardig! Voorzitter, In november krijgen ruim 2.000 middelbare scholieren uit Parkstad de kans om het verhaal van hun regio op een bijzondere manier te beleven. Voor hen worden twee extra voorstellingen van de spektakelmusical Het Geluk van Limburg georganiseerd, speciaal bedoeld om de geschiedenis van de Oostelijke Mijnstreek en de veerkracht van haar inwoners over te dragen aan een nieuwe generatie. Echter klaarblijkelijk is deze behoefte ook vanuit de basisscholen. Zeker omdat deze theatervoorstelling slechts eenmalig is en tevens het MijnVerleden het thema op de basisschool is. Kunnen de leerlingen van onze basisscholen, met name groep 7 en 8 ook deze kans krijgen? Momenteel wordt het boek “Zwarte sneeuw” van Simone van der Vlugt aan de kinderen voorgelezen. Echter wat doet het beter? Lezen of in levenden lijve via een verhaal beleven? De musical vertelt het verhaal van drie generaties in de Oostelijke Mijnstreek (1900–1970) en raakt thema’s als trots, industrialisatie, oorlog, onderdrukking en sociale verandering.

Een bijzonder stukje Limburgse geschiedenis dat ook de jongeren van de basisschool niet mogen missen! Kinderen hebben steeds minder het besef waar Limburg vandaan komt, de geschiedenis ligt steeds verder achter ons en het blijft dan ook belangrijk om de aandacht te blijven geven aan de Zuid-Limburgse geschiedenis zodat kinderen beseffen waar ze vandaan komen. Kan het College onderzoeken hoe buurtgemeentes dit hebben gerealiseerd en in welke mate dit voor onze basisschoolkinderen mogelijk is?

Pagina 17 van 78

(Op aanvraag van leerkracht. Bron: https://rtvparkstad.nl/nieuws/jouwnieuws/extravoorstellingenhet-geluk-van-limburg-voor-2000-scholieren-het-gaat-zeker-over-een-bredereboodschap/). Dank u wel. Voorzitter, tot zo ver ons eerste termijn. Kristel Vanhommerig en Bart van Kerkvoort Verhelderende vragen De heer Zwanenburg (S1) verwijst ernaar dat het CDA aangeeft een input geleverd te hebben aan de provinciale omgevingsvisie (POVI). Hij is benieuwd welke input dat geweest is. Mevrouw Vanhommerig (CDA) is er best trots op dat de lokale CDA-fractie die mogelijkheden heeft. Ze licht toe dat alle CDA-fracties in de provincie Limburg uitgenodigd zijn door het provinciaal bestuur en hun input hebben kunnen leveren door middel van overleg en de dialoog voeren over de conceptversie (hoe de lokale fracties hierin staan in de praktijk). Ze kan de andere fracties niet formeel iets hierover laten toekomen, omdat dat gewoon een overleg geweest is met het CDA Limburg. Op die manier worden de ambities die de CDA-fracties ervaren op lokaal niveau doorgegeven naar provinciaal niveau. Mevrouw Vanhommerig (CDA) vindt het heel belangrijk die signalen door te kunnen geven. De heer Zwanenburg (S1) heeft nog geen antwoord gehad op de vraag wat het lokale CDA daar inhoudelijk ingebracht heeft.