5. Notulen Raadsvergadering d.d. 13 november 2024

Notulen Raadsvergadering __________________________________________________________________________ Datum: Locatie: Tijd: Aanwezig:

13 november 2024 Raadzaal gemeentehuis Simpelveld 13.00 uur Mevrouw S. Scheepers voorzitter/burgemeester De heer bc. F. Simons griffier De heer P. Spirk wethouder Mevrouw A. Ernes wethouder De heer Th. Gulpen wethouder (ged.) De heer H. Hodinius wethouder De heer G. Hollands algemeen directeur/gemeentesecretaris De heer K. Bremen raadslid SAMEN1 (S1) De heer H. Clignet raadslid BurgerBelangen (BB) De heer R. De La Haije raadslid Lokaal Actief (LA) De heer L. Deswijzen raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw C. Honings raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw D. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer R. Honings raadslid SAMEN1 (S1) De heer B. van Kerkvoort raadslid CDA De heer R. Kisters raadslid LEEFBAAR De heer F. Ortmans raadslid LEEFBAAR De heer W. Schleijpen raadslid BurgerBelangen (BB) De heer L. Schoonen raadslid LEEFBAAR Mevrouw L. Schuyer raadslid BurgerBelangen (BB) Mevrouw K. Vanhommerig raadslid CDA De heer J. Zwanenburg raadslid SAMEN1 (S1) Mevrouw R. Bartholomé medewerker griffie/notulist _________________________________________________________________________ Agenda 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Opening Mededelingen Vaststelling definitieve agenda Raadsvoorstel 24-54 Programmabegroting 2025 Raadsvoorstel 24-55 Belastingverordeningen 2025 (deel 1) Sluiting

1. Opening De voorzitter spreekt het openingsgebed uit, opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. 2. Mededelingen De voorzitter deelt mee dat zij haar eigen beschouwing gaat voorlezen namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Simpelveld.

Pagina 1 van 63

“Beste raadsleden, collegeleden, commissieleden, griffie, collega’s en alle andere aanwezigen, In Nederland hebben we te maken met grote opgaven die iedere inwoner raken en waarvan de uitvoering bij de gemeente ligt. Uiteraard ook bij de gemeente Simpelveld. De woningopgave, de opvang van vluchtelingen, de klimaat- en wateropgave, de energietransitie, de stikstofcrisis naast de, wat we inmiddels reguliere taken noemen. En dan niet in het minst de uitdagingen en de stijgende zorgvraag voor onze ouder wordende bevolking en de problematieken rondom jeugd. Taken en opgaven waarvoor we nu structureel door de Rijksoverheid gekort worden. Hierdoor worden wij genoodzaakt om ingrijpende keuzes te maken, teneinde deze tekorten op te vangen. Keuzes die onvermijdelijk zijn en eenieder gaan raken. Het college van burgemeester en wethouders wil samen met u, de raad van Simpelveld, de schouders zetten onder deze uitdagingen ten dienste van onze gemeenschap. Daar waar we zelf nog regie kunnen nemen, moeten we dat niet nalaten. De huidige wereldpolitiek, de steeds groeiende dreiging vanuit de oorlog in Europa en het tot nu toe onbehoorlijk bestuur in Den-Haag, dat onvoldoende oog heeft voor de financiële noden van de gemeenten weerhouden ons er niet van om daar waar wij zelf nog invloed op kunnen uitoefenen, deze invloed ook daadwerkelijk te laten gelden. Dat is ons persoonlijk streven.

De afgelopen tijd hebben wij in onze gemeenschap helaas ook een streven gezien. Bewust maatschappelijke onrust aanjagen. De sociale kanalen misbruiken om online mensen op te ruien, onwaarheden en leugens te verspreiden. Niet vanuit een maatschappelijk belang, maar vanuit de beïnvloeding naar onze eigen inwoners. Deze vaak persoonsgerichte grove aanvallen met de bewuste intentie om iemands reputatie te beschadigen of te besmetten, keuren wij ten zeerste af. Wij vinden dat iedere inwoner van de gemeente Simpelveld recht heeft op de feitelijke waarheid. Enkel in gezamenlijkheid met een respectvolle omgang naar elkaar en vanuit verantwoordingsbewustzijn voor het belang van de inwoners van Simpelveld, kunnen wij deze grote opgave in onze kleine gemeente trotseren.” 3. Vaststelling definitieve agenda De heer Schoonen (LEEFBAAR) verwijst naar het voorstel rondom de belastingen. Als de belastingvoorstellen pas behandeld worden nadat de programmabegroting 2025 is vastgesteld, klopt heel veel tekst niet. Hij stelt daarom voor om na behandeling van de beschouwingen eerst een besluit te nemen over het raadsvoorstel belastingverordeningen 2025 en daarna over de programmabegroting 2025. Bij de bijlagen lijkt het hem ook goed om eerst voor een dekking te zorgen, voordat een andere post geschrapt wordt. Het is wellicht goed om met het oog hierop ook de volgorde van de bijlagen aan te passen.

De voorzitter constateert dat de raad hiermee instemt. 4. Raadsvoorstel 24-54 Programmabegroting 2025 •

Algemene Beschouwingen SAMEN1

Noodkreet. Voorzitter, onze fractie Samen1 maakt zich zorgen, grote zorgen. Het is niet twee voor 12 maar het is al vijf over 12. De door het College goedgekeurde programmabegroting 2025 heeft nauwelijks te maken met de werkelijkheid en de uitdagingen waar onze inwoners voor staan.

Pagina 2 van 63

Het is deze manier van functioneren waardoor het vertrouwen van de inwoners in de overheid hand over hand afneemt. Tel hierbij op verrichte handelingen die wettelijk niet zijn toegestaan en een College dat haar inwoners en haar vertegenwoordigers niet vertrouwt botweg door hun gewoon uit te sluiten en voor voldongen feiten te stellen. Niet bepaald een rapport waarmee je de bewoners de indruk geeft dat ze serieus genomen worden en het beste met hen voor hebt. Onze talrijke waarschuwingen hieromtrent schijnen aan dovemans oren gericht te zijn en onze handreikingen met aanbevelingen en mogelijke oplossingen worden telkens weer in de wind geslagen. Mijn collega’s zullen dit hierna met voor zichzelf sprekende en kenmerkende praktijkvoorbeelden toelichten. Voordat de Burgemeester en de Wethouders dan straks met het grote antwoorden-voorleesrondje gaan starten hoop ik dat ze eerst nog de kritische vragen van mijn collega’s willen beantwoorden. We hoeven niet het beste jongetje van de klas te zijn maar we moeten wel gezamenlijk kunnen werken aan een beter rapportcijfer. Want, voorzitter, dit is het minste dat wij aan onze burgers verschuldigd zijn.

Financieel beheer, uitdagingen en verbeterkansen In de voorliggende begroting zien wij bepaalde sociale en economische ontwikkelingen niet terug: “Denk hierbij aan een reële indexatie van prijzen en lonen, marktontwikkelingen op het gebied van energie, arbeidskrapte, demografische ontwikkelingen in relatie tot de WMO en de noodzaak tot externe financiering en bijbehorende rente”. “Gezien het huidige economische klimaat en de hiervoor genoemde onderschattingen in de begroting, lijkt het Samen1 verstandiger om iets behoedzamer te acteren. Help de burger waar nodig en maak even pas op de plaats voor wat betreft grote, dure projecten”. Voorzitter, u denkt nu waarschijnlijk: ‘wat een verstandige opmerking van Samen1, daar gaan we volgend jaar naar kijken’! De realiteit is echter dat dit stuk tekst uit onze algemene beschouwingen van 2022 komt. Zoals mijn voorganger al opmerkte: het is inmiddels 5 over 12. Stelselmatig geeft de gemeente meer geld uit dan ze binnenkrijgt. Zelfs in 2020, ruim 4 jaar geleden, gaven wij al aan dat de toename van de schulden uiteindelijk zou leiden tot forse bezuinigingen of verhoogde belastingen. En nee, wij zijn geen directe afstammelingen van Nostradamus. Maar acties hebben gevolgen en als de gemeente structureel meer uitgeeft dan ze ontvangt, leidt dat uiteindelijk tot problemen.

Waarom heeft de gemeente onze waarschuwingen nooit serieus genomen en waarom gaat men pas over tot actie op het moment dat het al te laat is? Het antwoord laat zich raden. De gevolgen zien we echter al terug in de voorliggende begroting. Wederom legt het college de rekening neer bij de toch al ‘overbelaste’ burger. Dit had vermeden kunnen worden als er naar onze adviezen was geluisterd, iets harder was gewerkt en er samenwerking was geweest. Daarnaast krijgen we als raad te maken met een onduidelijke, ondoorzichtige begroting en, op zijn zachtst gezegd, zeer gebrekkige beantwoording van onze vragen. Hierdoor kunnen we ons werk niet effectief uitvoeren. In de technische commissievergadering liet onze portefeuillehouder zelfs na om op 80% van de vragen een direct antwoord te geven, waardoor een constructieve discussie onmogelijk werd. “Waarom kan of wil het College 80% van onze vragen niet beantwoorden; is hier sprake van onkunde of moedwillig traineren?” Wat het antwoord ook moge zijn, onzes inziens kunnen we op deze manier onze controlerende taak niet uitvoeren! Op basis van de antwoorden die we wél kregen blijken overigens een aantal technische onjuistheden in de voorliggende begroting te zitten. Hierdoor toont de voorliggende begroting een positief structureel saldo van 190.000 euro terwijl dit in de praktijk 90.000 euro negatief lijkt te zijn.

Ondanks dat er al 791.000 euro uit onze spaarpot de algemene reserve is gebruikt om het budget te ondersteunen.

Pagina 3 van 63

Aangezien wij als raad verantwoordelijk zijn voor de financiële gezondheid van de gemeente, dienen wij dan ook het amendement “technische aandachtspunten begroting 2025” in om deze fouten te corrigeren. Daarnaast dienen wij als Samen 1 de motie “Actualiseren van de nota indexeren in de begroting van de gemeente Simpelveld” in. Ontbreken van goede keuzes in de begroting De begroting toont aan dat de inwoners, ondanks de grote uitgaven, minder tevreden zijn. Dit komt onder andere omdat we opereren in de slipstream van Parkstad zonder een duidelijke eigen visie en ideeën kopiëren zonder voldoende oog voor de behoeften in onze gemeente. Zo is geen onderzoek gedaan naar de behoeften van kinderen uit onze gemeente voor de gezonde basisschool en heeft de gemeente geen inzicht in de oorzaken van hoge jeugdlasten of enig gevoel bij de re-integratievoorzieningen. Het plan om sterke huishoudens aan te trekken leunt op ASML's uitbreiding in Veldhoven en de beste oplossing voor een jeugdontmoetingsplek is een bankje op een afgelegen plek. Voetballers ploeteren na 2-3 jaar overleg voeren nog steeds door de modder en er is ook nog steeds geen oplossing voor het bejaardenhuis of MFC Op de Boor. Met deze voorbeelden willen we aantonen dat we beter moeten gaan inspelen op de echte behoeften van inwoners en zorgvuldiger keuzes moeten gaan maken.

Ondanks onze eerdere voorstellen missen wij dit in de voorliggende begroting. Dit heeft eerder ook geleid tot onnodige uitgaven aan bijvoorbeeld kunstwerken, juridische kosten, aankoop kroeg, roekenoverlast en het windmolenproject. Hoge kosten gemaakt en de financiële buffers zijn weg, maar geen tot weinig resultaten voor de inwoners opgeleverd. Het beleid lijkt meer op individuele belangen gericht in plaats van het algemeen belang van onze inwoners te dienen. Heeft het college wel lessen getrokken uit het verleden en hoe zijn deze meegenomen bij de gemaakte keuzes in voorliggende begroting? We zien een gemeente waarvan de eigen identiteit afneemt, met steeds minder voorzieningen, MAAR inwoners betalen wel nog steeds de hoofdprijs om hier te wonen. Hoe rechtvaardigt het college de hoge belastingdruk gezien het lage voorzieningenniveau en de dalende tevredenheid van inwoners? Hoewel de begroting niet duidelijk is, trekken wij de grens bij het afwentelen van de kosten van dit beleid op burgers en ondernemers. We stellen via ons amendement “belastingmaatregelen” voor om de extra belastingverhogingen waaronder het niet nakomen van de coalitiebelofte rondom afbouw hondenbelasting, te vervangen door een bezuinigingstaakstelling op de overhead. Eerst onnodige kosten aanpakken en scherpte krijgen in visie en keuzes, voordat de rekening weer bij de inwoners wordt neergelegd.

Laten we samenwerken om dit te bereiken. De gemeentelijke organisatie neemt haar inwoners niet serieus Het serieus nemen van de inwoners begint bij een goede dienstverlening. De afgelopen jaren is de waardering voor de gemeentelijke dienstverlening echter merkbaar afgenomen. Enkele voorbeelden hiervan. Een schriftelijk ingediend bezwaar wordt uitsluitend mondeling behandeld en er wordt een dwangsom opgelegd zonder dat er eerst reactie is gegeven op de ingediende zienswijze. Het serieus nemen van inwoners houdt in dat medewerkers in gesprek gaan met inwoners bij vergunningsaanvragen en mediation inzetten bij ingediende bezwaarschriften. Dit principe is niet nieuw en werd op 2 juni 2020 door de gemeenteraad vastgesteld, maar tot op heden wordt het nauwelijks toegepast. Kan het college toelichten welke maatregelen tot nu toe zijn genomen om dergelijke fouten te voorkomen en de afnemende waardering voor de dienstverlening om te buigen?

Pagina 4 van 63

Het serieus nemen van inwoners betekent dat de handhaving meer in lijn met de geest van de wet moet plaatsvinden. Een voorbeeld: een pad naar een voordeur is uitgebreid, maar het oorspronkelijke pad bestaat al decennia. De gemeente schrijft de bewoner aan om alle verharding te verwijderen omdat het bestemmingsplan dat niet toestaat. De bewoner stemt in met het verwijderen van de verharding, maar vraagt of de reeds aanwezige stenen op de plek van het oorspronkelijke pad mogen blijven liggen. Hiervoor moet echter een vergunning worden aangevraagd omdat de oorspronkelijke stenen zijn vervangen door nieuwe. De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om meer in de geest van de wet te handelen. De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven om in het tweede kwartaal 2023 een plan aanpak voor de Omgevingsvisie vast te stellen. Het is echter nog steeds niet duidelijk wanneer het college die opdracht gaat uitvoeren. Hiermee doen ze de inwoners tekort. Kan het college aangeven waarom de opdracht van de gemeenteraad nog steeds niet is uitgevoerd? Het serieus nemen van inwoners betekent dat zij worden geïnformeerd over wetgeving die hen helpt zich beter voor te bereiden op hun contact met de overheid. Het serieus nemen van inwoners houdt in dat zij worden ondersteund bij het verkrijgen van subsidies.

Het serieus nemen van inwoners betekent dat zij worden betrokken bij de besluitvorming over voor hun gevoelige onderwerpen. Om deze uitgangspunten te ondersteunen dient onze fractie Samen1 de motie "onze burgers serieus nemen" in. Discussie in de raad Het serieus nemen van inwoners betekent raadsvoorstellen schrijven die goed zijn onderbouwd en voor iedereen zijn te begrijpen. Een advies van de griffier en de werkgeverscommissie om het raadsvoorstel over het verlengen van het wegenbeheerplan terug te nemen omdat de uitgangspunten onvoldoende zijn onderbouwd, legt het college naast zich neer. Wij vinden dit onverteerbaar. Daarom dient onze fractie Samen1 het amendement “wegenbeheerplan” in. Het serieus nemen van inwoners betekent ook dat er een open dialoog in de raad plaatsvindt. Dit stelt inwoners in staat om de standpunten te begrijpen van de partij waarop zij hebben gestemd. In onze gemeenteraad ontbreekt vaak de discussie, wat resulteert in onvoldoende doordachte besluiten en gemiste kansen. Beslissingen worden vaak genomen op basis van incomplete informatie, wat leidt tot suboptimale keuzes. Hoewel we een debattraining hebben geïnitieerd om meer discussie te stimuleren, heeft dat niet het gewenste effect gehad. Er lijkt monisme te heersen; er is weinig debat tussen coalitieraadsleden. Bij onenigheid, zoals rond het raadsvoorstel renovatie voetbalvelden, blijft het stil.

Meer discussie zou waarschijnlijk tot betere besluiten hebben geleid. Vindt het college dat er genoeg discussie in de raad is, en waar baseert u dat op? Om dit te bevorderen dienen we hiervoor de motie “discussie in de raad” in. Het seniorenconvent wordt vaak onterecht als beslissingsorgaan of schaduwraad gebruikt, terwijl het enkel een adviesorgaan is. Zo werd de aankoop van Oad Zumpeveld onder geheimhouding besloten in het seniorenconvent. We moeten openstaan voor verandering en als één raad samenwerken, ongeacht onze politieke verschillen. Hoewel Samen 1 in 90% van de voorstellen de coalitie steunt, ontvangt onze fractie geen ondersteuning bij onze ideeën. Daarnaast blijft het stil tijdens de recente raadsvergaderingen wanneer we om uitleg vragen, wat de indruk opwekt dat zwijgen als instemming wordt beschouwd, maar niet durft te worden uitgesproken. Een voorbeeld is de besluitvorming over de TGO. Het college nam beslissingen zonder overleg en de raad werd pas één dag van tevoren geïnformeerd.

Pagina 5 van 63

Uit de door ons ontvangen antwoorden blijkt dat de burgemeester geen kritische vragen heeft gesteld aan de veiligheidsregio en niet heeft deelgenomen aan de Limburgse regietafel. Overleg met de raad werd niet overwogen, in tegenstelling tot andere gemeenten. Ondanks onze inzet was er geen ruimte voor discussie om onze inwoners goed te informeren en één gezamenlijk standpunt te vormen, wat polarisatie had kunnen voorkomen. De burgemeester stelt dat de raad meerdere kansen had om zorgen te uiten, maar uit de notulen van het seniorenconvent blijkt dat niet. Waarom wordt er gesteld dat de burgemeester de raad hier eerder goed over heeft geïnformeerd tijdens het seniorenconvent? Gezien het voorstaande kunt u zich voorstellen dat wij ons misleid voelen? Kortom, er is sprake van een financiële malaise, clientèle behartiging, monisme en het ontbreken van keuzes. Voorzitter, durft u nog steeds te beweren dat het goed gaat? Vandaar onze noodkreet om verandering. Er zijn geen verhelderende vragen. •

Algemene Beschouwingen BurgerBelangen

Voorzitter, wethouders en raadsleden, Allereerst willen we het college en de ambtelijke organisatie complimenteren met de presentatie van een sluitende begroting voor 2025. In deze uitdagende tijd, waarin de middelen beperkt zijn en de verantwoordelijkheden voor gemeenten blijven toenemen is het zeker geen eenvoudige opgave geweest. Dank ook voor de schriftelijke beantwoording van de vragen die onze fractie naar aanleiding van deze begroting heeft gesteld. Hoewel er voor 2025, mede door het verlagen van budgetten, een sluitende begroting is gepresenteerd, is het meerjarenperspectief somber. Tussen 2026-2028 laat de begroting van onze gemeente grote financiële tekorten zien. Er zijn grofweg twee mogelijkheden, meer inkomsten of minder uitgaven. Ook na de landelijke verkiezingen en de vorming van het kabinet is er op de lange termijn nog geen zicht op de lagere inkomsten via het gemeentefonds. BurgerBelangen vindt dit betreurenswaardig. Met het oog op het financiële Ravijnjaar 2026 en de toename aan gemeentelijke verantwoordelijkheden terwijl er steeds minder middelen ter beschikking voor worden gesteld mag je van een Rijksoverheid toch duidelijkheid verwachten. We kunnen niet langer om de harde realiteit heen draaien. Het is tijd om keuzes te durven maken.

Wij zijn dan ook blij dat het college aangeeft dat keuzes noodzakelijk zijn om tot ombuigingsvoorstellen te komen om zo de noodzakelijke stappen te zetten om onze financiële positie te verbeteren. In afwachting van de in te stellen klankbordcommissie zijn er wat BurgerBelangen betreft op voorhand geen taboes, alle reguliere taken zullen hierbij zonder voorbehoud tegen het licht gehouden dienen te worden. In dat kader zijn wij benieuwd of u deze mening deelt en naar uw reactie in deze. Laten we echter ook niet uit het oog verliezen dat het bij een dreigende crisis noodzakelijk is om durf en moed te laten zien en geplande investeringen niet bij voorbaat te laten vervallen. Juist door cruciale projecten door te zetten geef je het signaal af dat je vertrouwen hebt in de toekomst. In het kader van het opstellen van de strategische visie is er met de notitie wenkende vergezichten een inspiratiedocument opgesteld met de achterliggende vraag “Welke gemeente willen we in 2035/2040 zijn”.

Pagina 6 van 63

Een inspiratiebron en wensbeelden voor de toekomst ten behoeve van de visievorming. Onze vraag is wel hoe vertaal je deze wensbeelden in de praktijk naar een werkbare en praktische uitvoering? Hoewel niet uitputtend is de opsomming van mogelijke toekomstige veranderingen onzes inziens een goede basis om de visie verder uit te werken naar een pragmatisch en realistisch document waarbij het “Out off the box denken” voldoende ruimte dient te krijgen. In dat kader wordt er momenteel vorm gegeven aan de zgn. Denktank die als sparringpartner een wezenlijke rol en inbreng zal krijgen. In het kader van burgerparticipatie een goede invulling die wij van harte ondersteunen. Wij kijken dan ook uit naar het vervolgproces dat in 2025 moet resulteren in een nieuwe strategische visie waarin de koers voor het komende decennia wordt bepaald. Dat er in het verlengde hiervan nu ook wordt gewerkt aan een nieuwe visie op dienstverlening is wat ons betreft een welkome en noodzakelijke aanvulling die in lijn ligt met de doelstellingen van de strategische visie. Voorzitter, over de crisis noodopvang is er recentelijk al veel gezegd. Los van besluiten op landelijk niveau is en blijft de spreidingswet voorlopig nog van kracht en de bijbehorende (regionale) taakstelling is hier een gevolg van. Uitzonderlijke situaties vergen uitzonderlijke maatregelen en dat was en is hier zeker aan de orde.

De TGO waarvoor het college een gedoogbeschikking heeft afgegeven getuigt van moed en durf wetende dat dit voor de nodige ophef en emotie zorgt. Onze fractie steunt uw in dit besluit en dit laat zien waarin ook een kleine gemeente groot kan zijn. Wij hebben onze verantwoordelijkheid als gemeente meer dan genomen. Wel spreken wij de hoop en verwachting uit dat de omliggende gemeenten een extra bijdrage inzake de reguliere taakstelling richting onze gemeente zullen leveren indien noodzakelijk en gaan ervan uit dat u hiervoor in overleg bent met de betrokken partijen. Kunt U dat bevestigen en zo ja wat is de stand van zaken hierin? Veiligheid is een terugkerend issue in elke begrotingsvergadering. Hoewel subjectief ( wat de een onveilig vindt geldt voor een ander niet ) is er met name op het gebied van jeugdoverlast met daaraan gerelateerde zaken als drugsoverlast zaken die bewoners niet onberoerd laten. In dat kader zijn er in 2024 straatcoaches ingezet die onzes inziens een positieve invloed hebben gehad. Er wordt voor 2025 nog bezien of deze structureel ingezet kunnen worden. Wat ons betreft is dat geen discussie, wij zijn van mening dat dit sowieso dient te worden voortgezet. Bent u het met ons eens? In onze gemeente zijn veel 30 km zones welke voortkomen uit de ambities dat binnen Simpelveld veilig aan het verkeer kan worden deelgenomen.

Toch lijken veel weggebruikers zich niet aan de 30 km snelheid gebonden te voelen. Burgerbelangen vraagt van het college hier meer aandacht voor, bijvoorbeeld door snelheidscontroles. Ook goede parkeermogelijkheden in de kernen behoren tot de ambitie. In toenemende mate zien we dat (te) grote voertuigen toch geparkeerd staan op de openbare plekken. Ook hier denken wij als fractie BurgerBelangen dat er nog stappen gezet kunnen worden en er meer aandacht voor moet zijn. In 2024 is een integraal onderzoek naar de utilitaire en recreatieve fiets- en wandelnetwerken binnen de gemeente Simpelveld in gang gezet. Zijn de resultaten hierover al bekend en zo ja, wat zijn deze? De kwaliteit van de werkzaamheden van de NUTS bedrijven laat in onze optiek nog steeds te wensen over. Zijn er op dit gebied veel meldingen c.q. klachten gedaan en wordt onze indruk bevestigd op dit punt? Zo ja, welke stappen zijn of worden er genomen om de bedrijven hierop aan te spreken?

Pagina 7 van 63

Wellicht wordt het langzaam tijd om na te denken om een permanente toezichthouder van de gemeente aan te stellen. In onze optiek verdient deze functionaris zichzelf terug. Wij horen graag uw mening in deze hierover. De projecten in het kader van gebiedsontwikkelingen zoals de Stationsomgeving, het vakantieresort Heuvelland en de centrumvisie Simpelveld komen in 2025 wat ons betreft in een cruciale fase. Uitvoering van de stationsomgeving start in 2025 en de planvorming van de andere twee projecten dient dan onzes inziens eind 2025 afgerond te zijn. Wij dringen er bij het college op aan dat deze ontwikkelingen ook daadwerkelijk van de grond komen in het laatste volledige jaar van deze bestuursperiode, kunt u dit toezeggen? De vervanging en renovatie van de voetbalvelden is door het raadsbesluit doorgeschoven naar 2025 c.q. 2026. Maakt dit uitstel niet dat er eerder versneld werk gemaakt moet worden van het onderzoek naar een gemeenschappelijke sport accommodatie binnen onze gemeente. Wij zijn benieuwd naar de mening van het college in deze? In het zorglandschap in Zuid-Limburg zijn er grote financiële risico’s aanwezig. Niet alleen bij XONAR maar ook bij de Mutsaersstichting, Pactum en Via jeugd.

Zijn deze problemen nog te overzien en hoe denkt het college dit met onze beperkte middelen te kunnen oplossen? Voorzitter, we staan de komende jaren voor grote uitdagingen op het gebied van wateroverlast management. Er zijn verschillende samenwerkingsovereenkomsten met diverse partijen zoals Waterschap en WRL naast programma’s zoals KRW en DHZ. Met name de voorkeursvariant van het Waterschap om wateroverlast te beperken en die is opgesteld in overleg met gemeente en bewoners zal grote impact hebben op de (financiële) gemeentelijke taken. Is het bestuurlijk voorstel inmiddels door het Waterschap besloten en met de gemeente gedeeld en zo nee wanneer kunnen wij dat verwachten? Wij zijn verheugd en steunen de plannen om de aanvragen voor evenementen vergunningen door verenigingen te vereenvoudigen zonder daarbij de wettelijke kaders uit het oog te verliezen. De verenigingen zijn immers de drijvende krachten binnen onze gemeenschap en verdienen onze steun. Er ligt een behoorlijke bouwopgave, minimaal 225 woningen voor onze gemeente tot en met 2030. Het doel is een woningbouwontwikkeling met een mix van diverse betaalbare woonproducten voor diverse doelgroepen zoals starters en senioren. Wij zijn verheugd dat de bouw van de woningen in de Schilterstraat en Julianastraat inmiddels gestart is en de woningen in 2025 opgeleverd worden.

Ook zijn wij erg verheugd met het subsidie bedrag van 1,3 mln. uit het Volkshuisvestingsfonds voor de Baan, en € 675.000 uit de regiedeal t.b.v. de centrumvisie. Zeker geen vanzelfsprekendheid en forse bedragen voor Simpelveldse begrippen en dit vinden wij een compliment waard voor het college en de ambtelijke organisatie. Dat er daarnaast aanvullende plannen voor woningbouw in beide kernen noodzakelijk zijn moge duidelijk zijn. Te denken valt dan met name aan het complex Schoolstraat 30 en de Baan in Bocholtz en het centrumplan fase 2 en Vakantie-resort in Simpelveld. Wij zijn van mening dat deze projecten in 2025 door een pro-actieve rol van de gemeente eindelijk van de grond dienen te komen. Deelt u onze mening en gaat dit lukken? Daarnaast zijn wij erg benieuwd naar de lokale ontwikkelkaart voor kansrijke gebieden voor aanvullende woningbouw. Kunt U toezeggen dat deze op korte termijn met de Raad gedeeld wordt? Onze fractie is van mening dat er - zeker zonder goed onderbouwde financiële dekking - weinig aanleiding is voor aanvullende vragen en/of wensen. We hebben er vertrouwen in dat dit ook geldt voor de overige fracties.

Pagina 8 van 63

Voorzitter, gezien de economische onzekerheid en de twijfels over de gemeentelijke financiën in de komende jaren is het zaak ervoor te zorgen dat we reeds geplande projecten goed kunnen afronden. Tot slot voorzitter willen wij U adviseren om vooral te focussen op hoofdzaken en die te prioriteren. We kunnen niet alles blijven doen op de manier zoals tot nu toe en zullen keuzes moeten maken. Zoals in het begin van onze beschouwingen al gezegd, ook bij een dreigende crisis moet je lef tonen en zo laten zien dat je vertrouwen hebt in de toekomst van onze mooie gemeente. Laten we er gezamenlijk de schouders onder blijven zetten. Verhelderende vragen De heer Honings (S1) merkt op dat het SAMEN1 deugd doet dat gevraagd wordt naar een onderzoek voor een gemeenschappelijke sportaccommodatie in de gemeente. Wordt hiermee aangegeven dat BurgerBelangen van gedachten veranderd is en nu open staat voor een fusie van de verschillende voetbalverenigingen? De heer Schleijpen (BB) antwoordt dat dat een foute conclusie is. In het kader van het geamendeerde voorstel was ook al sprake van een onderzoek naar mogelijk één sportaccommodatie binnen de gemeente op wat langere termijn. De suggestie van BurgerBelangen houdt in dat dat onderzoek door de langere vertraging mogelijk eerder gestart kan worden, zodat dat meegenomen kan worden in de overwegingen bij de renovatie van de voetbalvelden.

Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat in de beschouwingen benadrukt wordt dat een keuze gemaakt moeten worden om het financiële tekort in de periode 2026-2028 aan te pakken en dat alle reguliere taken hierbij zonder voorbehoud tegen het licht gehouden moeten worden. Echter, er wordt ook geopperd dat geplande investeringen niet bij voorbaat moeten worden stopgezet om vertrouwen in de toekomst uit te stralen. Hoe denkt BurgerBelangen een balans te vinden tussen noodzakelijke bezuinigingen en het doorzetten van investeringen? Welke criteria hanteert de fractie om te bepalen welke projecten cruciaal genoeg zijn om voortgezet te worden, ondanks de financiële tekorten? Hoe garandeert de fractie dat deze investeringen daadwerkelijk bijdragen aan een duurzame financiële toekomst voor de gemeente? De voorzitter wijst erop dat enkel een verhelderende vraag gesteld mag worden. Het debat vindt plaats in de tweede termijn. Mevrouw C. Honings (S1) vat de vraag als volgt samen: welke criteria hanteert BurgerBelangen om te bepalen welke projecten cruciaal genoeg zijn om voortgezet te worden, ondanks de financiële tekorten? De heer Schleijpen (BB) licht toe dat het betoog er vooral op gericht was om niet op voorhand al alleen maar te kijken naar projecten, want projecten zijn eenmalige investeringen. Daarmee wordt de begroting hooguit belast in de vorm van afschrijvingen.

Daarnaast moeten er ook geen uitzonderingen zijn als de gemeente burgers wil ontzien. BurgerBelangen is van mening dat alle reguliere taken, ook de wettelijke taken, tegen het licht gehouden moeten worden. Misschien worden ook wel dingen gedaan boven op het wettelijk kader. De kern van het betoog was dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten, vooral erop gericht dat het natuurlijk erg makkelijk is om aan de voorkant een streep te zetten door cruciale projecten. Dat zou voor de toekomst wellicht ook nadelige gevolgen voor de gemeente met zich meebrengen.

Pagina 9 van 63

De heer Zwanenburg (S1) merkt op dat in het betoog verschillende keren wordt aangegeven dat BurgerBelangen vertrouwen heeft in de toekomst, maar de fractie begint het betoog met dat het Rijk de gemeenten behoorlijk in de steek laat. Dat is best wel wantrouwen. Kan BurgerBelangen die twee dingen met elkaar samenbrengen? De heer Schleijpen (BB) licht toe dat BurgerBelangen van mening is dat het Rijk de gemeenten, zeker voor wat betreft taken versus budgetten, in de steek laat. Uit de antwoorden op één van de vragen van SAMEN1 blijkt ook dat er voor de jaren 2027 en 2028 nog maar een relatief klein tekort zou zijn als de gemeente deze korting niet gehad had. Dat geeft aan dat de gemeente niet doet aan potverteren, dat fatsoenlijk begroot wordt en dat de oorzaak van het ravijnjaar bij het Rijk ligt. Algemene Beschouwingen LEEFBAAR Voorzitter, wethouders, leden van de raad en toehoorders, In 2025 staan wij voor de aanzienlijke uitdaging om ruim twee miljoen euro aan bezuinigingen te vinden voor de nakomende jaren. Deze opgave vloeit voort uit het zogeheten ‘ravijnjaar’, het moment dat het Rijk 3 miljard bezuinigt op het gemeentefonds. Namens LEEFBAAR willen wij benadrukken dat wij streven naar maatschappelijk verantwoorde keuzes.

Essentiële voorzieningen zoals de WMO, jeugdzorg en leerlingenvervoer willen wij waar mogelijk ontzien, maar de realiteit gebiedt ons scherpe keuzes te maken. Iedereen zal een bijdrage moeten leveren, waarbij wij ons scharen achter het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Duidelijke communicatie over bezuinigingen is essentieel. We staan voor een grote opgave en in het belang van onze gemeenschap nodigen wij iedereen uit om positief en constructief samen te werken. LEEFBAAR staat voor eerlijkheid, open dialoog en respectvolle samenwerking. Laten we samen het beste bereiken voor onze gemeente. Op het gebied van belastingen willen we helder zijn. In een systeem waarin de vervuiler betaalt, is het onjuist om de vaste kosten voor afvalverwerking voor alle aansluitingen te verhogen. In plaats daarvan moet het tarief per lediging verhoogd worden. U heeft toegezegd dit in de volgende ronde mee te nemen en wij rekenen op bijgesteld beleid vanaf 2026. Wij vragen u nog eens kritisch te kijken naar de kosten die BsGW in rekening brengt voor maatwerk, zoals verwerking van een tweede restcontainer. Deze kosten zijn nieuw en staan niet in verhouding met het aantal tweede restcontainers. Wij rekenen op een duidelijke toelichting vanuit de BsGW. Afspraken moeten worden nagekomen, zo zijn wij van mening.

Wij zeggen dit vanwege de hondenbelasting én de toeristenbelasting. Ons standpunt houdt in dat de afbouw van de hondenbelasting ongewijzigd voortgezet moet worden. Inzake de toeristenbelasting willen we eenmalig afwijken van de afspraak dat deze belasting om het jaar wordt bijgesteld. Overeenkomstig onze aankondiging in de commissievergadering brengen wij twee amendementen om budgettair nagenoeg neutraal uit te komen. Wij willen de toeristenbelasting extra verhogen met 25 cent. Een tarief van 2 euro per overnachting ligt nog ruim onder het gemiddelde landelijke tarief van € 2,34. In de oneven jaren kan dit tarief in de toekomst worden aangepast. Wij vragen om meer informatie over de woningbouwplannen op de locatie van het tweede vakantiepark. Het is belangrijk te weten wat de voortgang is en welke stappen op korte termijn worden overwogen. Gezien onze woningopgave (nog 225 stuks te bouwen!), willen we graag inzicht hoe de plannen zich verhouden tot de behoeften van onze inwoners, waaronder met name ouderen en starters.

Pagina 10 van 63

Gezondheid en welzijn zijn van cruciaal belang. We willen extra aandacht vragen voor degenen die moeite hebben om financieel rond te komen. Eind 2023 is een reserve voor schuldhulpverlening gevormd van 67.000 euro. We zijn benieuwd naar de plannen om burgers met betalingsachterstanden te ondersteunen. Graag ontvangen we een update over de stand van zaken. Ook willen we de aandacht vestigen op initiatieven die bijdragen aan een gezond en actief leven, zoals de Beweegroute in Simpelveld, Fitsyval en Samen Tafelen. Deze initiatieven hebben waarde voor onze gemeenschap. Laagdrempelige activiteiten kunnen het gevoel van eenzaamheid verminderen. Cultuur verdient onze aandacht als bindende factor binnen de gemeenschap. Gezien de relatief lage uitgaven voor cultuur, zijn we trots op de vele verenigingen en evenementen in onze gemeente, die vaak draaien op de inzet van vrijwilligers. We moeten ervoor zorgen dat het bestaande culturele aanbod ook in ‘tijden van crisis’ behouden blijft. Prima dat gekeken wordt hoe aanvragen voor evenement-vergunningen gemakkelijker ingediend kunnen worden We willen blijven investeren in culturele activiteiten en ervoor zorgen dat iedereen daarvan kan genieten, ook de minder mobiele burgers (jong of oud) en burgers met beperkte middelen. Begin dit jaar werd het levensbomenbos in Simpelveld geopend. Het bos ligt er nog prachtig bij.

Graag horen we hoe het staat met vestiging van eenzelfde bos in Bocholtz. Ook daar verwachten we veel belangstelling vanuit onze burgers. Het plaatsen van een of meerdere bomen op een begraafplaats kan bijdragen aan instandhouding van deze kerkhoven. Zeker indien de as van een of meerdere personen bij zo’n boom uitgestrooid mag worden. Op de begraafplaats Simpelveld is dit een gemeentelijke zaak. Wellicht kan hiermee ook voor Bocholtz een oplossing bereikt worden, waar graven voorlopig niet meer worden geruimd om een te grote kaalslag te voorkomen. Graag horen wij hoe u over deze suggestie denkt. Ten aanzien van de handhaving in onze gemeente pleiten we voor verhoogde inzet van boa’s, in samenwerking met omliggende gemeenten, omdat het niveau van handhaving in onze gemeente aanzienlijk is teruggezakt. In uw reactie op onze vragen over plaatsing van bouwmaterialen op de openbare weg, gaf u aan hierop met nadruk toe te zien. Wij verwachten dat dit wordt nagekomen en dat boa’s vaker zichtbaar aanwezig zullen zijn. Aansluitend hierop willen we de verkeersveiligheid in onze gemeente versterken door snelheidsbeperkingen op meer wegen in te voeren. We hebben vorig jaar gevraagd om snelheidsverlaging naar 30 of 60 km/u op zoveel mogelijk wegen. Concreet vragen we uw aandacht voor de verbindingsweg Simpelveld-Bocholtz, waar we voorstellen om de snelheid terug te brengen naar 60 km/u.

In het kader van de spreidingswet bieden wij tijdelijke huisvesting voor maximaal 300 personen. Met de komst van deze TGO heeft ons college verantwoordelijkheid genomen en een grote proactieve houding geëtaleerd. Er zijn voldoende spelregels geactiveerd rond deze opvang teneinde maximaal zorg te dragen voor de veiligheid van eenieder binnen onze gemeente. LEEFBAAR spreekt waardering uit voor de moedige houding van het college in deze gevoelige kwestie. Solidariteit met vluchtelingen én burgers van andere gemeenten leidt tot tijdelijke opvang hiér en mogelijk blijvende huisvesting élders. Een kleine gemeente kan groot zijn in daden en een voorbeeld vormen voor andere gemeenten. Wij vertrouwen op een goede monitoring van de gebeurtenissen en rekenen er op dat u de raad eens per kwartaal informeert over de ervaringen, mogelijke knelpunten en gekozen oplossingen.

Pagina 11 van 63

Graag zegt LEEFBAAR u tot slot dank voor de zorg en aandacht die is besteed aan het opstellen van deze begroting. Verhelderende vragen Mevrouw C. Honings (S1) vraagt hoe LEEFBAAR denkt dat de verdere verhoging van de toeristenbelasting de lokale economie zal beïnvloeden. De heer Ortmans (LEEFBAAR) antwoordt dat LEEFBAAR denkt dat de lokale economie niet beïnvloed zal worden hierdoor. De heer Honings (S1) verwijst ernaar dat in de algemene beschouwingen staat ‘er zijn voldoende spelregels geactiveerd rond deze opvang, teneinde maximaal zorg te dragen voor de veiligheid van eenieder binnen onze gemeente’. Die veiligheid is er natuurlijk wel binnen het containerkamp, maar hoe zit het met de veiligheid daarbuiten, waar IMA geen toezicht en/of verantwoordelijkheden heeft? Voor zover de heer Ortmans (LEEFBAAR) zich kan herinneren is tijdens de informatiebijeenkomst aangegeven dat IMA de eerste paar weken wel buiten het kamp is geweest om te monitoren of er onregelmatigheden waren en om deze door te spelen naar de gemeente. Vervolgens zou vanuit de gemeente actie ondernomen worden, maar voor zover hij begrepen heeft zijn er nog geen incidenten geweest. Mevrouw D. Honings (S1) verwijst ernaar dat LEEFBAAR wil dat de vervuiler betaalt en daarom wenst dat het tarief voor de lediging omhoog gaat.

Is de fractie niet bang dat er dan meer illegale lozingen binnen de gemeente komen, wat voor de gemeente hogere kosten met zich meebrengt dan een verhoging van het reguliere tarief? De heer Ortmans (LEEFBAAR) antwoordt dat de fractie bij de mening blijft dat de vervuiler dient te betalen. Op dit moment worden de kosten op iedereen afgewend, wat volgens LEEFBAAR niet kan. Er zal afgewacht moeten worden of dat ertoe leidt dat er meer afval gedumpt wordt. Algemene Beschouwingen CDA Beste voorzitter, Allereerst wil onze fractie CDA Simpelveld-Bocholtz van de gelegenheid gebruik maken om de gemeente Simpelveld, de totale organisatie, te bedanken voor het vele werk dat verricht is om te komen tot de Programmabegroting 2025. Op dit moment worden voorbereidingen getroffen om samen met de raad het “ravijnjaar” zo goed als mogelijk op te kunnen vangen. Ook worden burgers actief benaderd om een “Denktank-” te vormen en inhoudelijk mee te denken over de Strategische Visie 2040. Dit zijn enkele projecten welke vooraf veel werk vergen en waarvan pas achteraf de resultaten zichtbaar zijn. Echter een goed begin, is het halve werk. En uiteindelijk maakt dat onze gemeente en onze samenleving sterk. Tijdens de Algemene Beschouwingen 2024 wil het CDA Simpelveld-Bocholtz met name stil staan bij de activiteiten welke een minimale inspanning vragen, maar een grote plus binnen onze samenleving geven.

En soms is het behouden van wat er is, helemaal niet zo verkeerd. Want ook de Rijksoverheid en de provincie Limburg willen de Limburgse taal behouden en het gebruik ervan aanmoedigen. Het Limburgs is daarom eindelijk erkend als regionale taal. Daarom mogen basisscholen en middelbare scholen het vak Limburgs geven.

Pagina 12 van 63

De Provincie Limburg en de gemeenten in deze provincie hebben eigen regels en afspraken voor de Limburgse taal. Vraag: Welke regels en afspraken zijn er bij/binnen de gemeente Simpelveld? Waar kunnen we deze vinden zodat onze inwoners, onderwijsinstellingen en overige geïnteresseerden op de hoogte zijn en tevens geadviseerd kunnen worden over dit onderwerp? Is het u bekend dat er al jarenlang een streekeigen Kalender, de ZARENSWIES-kalender met WÖAD en met ruim 50 spreekwoorden, woorden en spreuken is? De weekkalender bevat ZARENSWIES en bijzondere “gewone” WÖAD uit deze regio. De inhoud van de kalender is gelijkelijk verdeeld over diverse gemeentes. “Gewone” WÖAD, die eigenlijk tot het normale dialect-taalgebruik behoren, maar toch wat meer aandacht verdienen om weer wat meer gebruikt te gaan worden. Omdat ze vaak interessante historische achtergrond hebben. Onze vraag aan de portefeuillehouder: Wat kan onze gemeente betekenen voor het In stand houden va oos dialect? Wat zijn de mogelijkheden binnen het Cultuurfonds? De twee basisscholen uit beide dorpskernen en BSO’s ontvangen jaarlijks de mooie en waardevolle kalenders, zodat de juffen en meesters de spreuk van de week kan bespreken. De kalenders kosteloos blijven aanbieden kan helaas niet meer lang in stand worden gehouden.

Kan het College in overleg treden met de organisatie van Veldekekring “Um Mamelis” om te onderzoeken hoe we ons dialect beter kunnen borgen en tevens bekijken in welke wijze de dialectkalenders behouden kan worden? Voorzitter, u ontvangt persoonlijk namens het Veldekekring “Um Mamalis” de Zarenwies kalender, want binnen onze gemeente hebben we twee dorpskernen met twee verschillende dialecten. En zeker mensen van buitenaf, zoals ik als inne van Valkeberg wil graag beter integreren en ook jullie dialect van harte leren. Kortom deze kalender is een cadeau om te geven. We moeten het College complimenteren met het feit dat de vernieuwde BuitenBeter app er komt. Een app om meldingen in de openbare ruimte beter te kunnen registreren en tevens terugkoppeling te geven naar de melder. Goed dat er een testfase is waarbij alle burgers opgeroepen zijn om deel te nemen, zodat er een praktijkgerichte en klantgerichte applicatie komt. Een BinnenBeter app zou ook een goede aanvulling kunnen zijn. Wat is de reden dat binnenkomende informatiestromen via burgers niet of niet volledig worden vastgelegd? Indien een medewerker tijdelijk of langdurig ziek is, hoe worden taken dan overgedragen? Ook horen we dat binnenkomende mails in deze situatie niet worden behandeld.

Kan het College onderzoeken welke protocollen collega-gemeentes hebben op dit vlak? Want uiteraard is de Zarenwies-kalender jaarlijks afgegeven bij de receptie, maar waar is de kalender dan intern gebleven? Communiceren is en blijft altijd nodig. Door de vele communicatiemogelijkheden in deze tijd, kan dat een uitdaging zijn. Echter de ouderwetse wijze van publiceren in Dr Troebadoer is en blijft goed. Voor publicaties welke ter inzage liggen dient helaas een afspraak gemaakt te worden. Portefeuillehouder: Is het mogelijk om alle openbare stukken welke ter inzage liggen bij de balie beschikbaar te stellen voor alle geïnteresseerden die zich bij de balie ter plekke melden? Dus zonder afspraak en tijdens gewone reguliere winkel-openingstijden? Indien blijkt dat na inzage van de openbare stukken alsnog inhoudelijke vragen zijn, kunnen we ons goed voorstellen dat een afspraak maken noodzakelijk is. Is het tevens ook mogelijk voor het jongere publiek welke veelal tijdens kantooruren werken of studeren, net zoals elders in het land de openbare stukken online te publiceren? Voor evenementen hebben we begrepen dat de vergunningsassistent vereenvoudigd zou worden. Hoe is de stand van zaken? Al deze punten bespaart kostbare tijd van het ambtelijke apparaat en creëert een betere dienstverlening voor de burgers.

Hebben we het tevens goed begrepen dat vanaf heden het mogelijk is om via iBabs raadsvergaderingen via een livestream te volgen? Hoe zijn de ontwikkelingen in deze?

Pagina 13 van 63

Kunst, cultuur en/of sport. Het verbinden van mensen, van jong tot oud. Wij hebben veel bewondering en waardering voor alle talenten. Om dit jaar al enkele namen te noemen; • De 10-jarige Dex Pelzer, wereldkampioenschap kickboksen of • Wielrenster Lorena Wiebes Europees kampioen wielrennen. Vele gemeentes uiten deze waardering door een bijzonder evenement of een huldiging te organiseren. We complimenten het College dat ze persoonlijk de winnaars feliciteren. Maar ook andere bijzondere prestaties die inwoners leveren op het gebied van kunst en cultuur is een aanvulling op onze samenleving, denk aan Sprookjestocht, Fitsyval, Zomerfestival enz. Wellicht kan men elkaar ook inspireren en motiveren door de gezamenlijke bijeenkomst tussen sport en cultuur? Dat zou tevens ook een mooie gelegenheid zijn om genomineerden voor een jeugdlintje te feliciteren. Kan de portefeuillehouder de mogelijkheden onderzoeken? Het doet ons deugd dat de schoolgaande jeugd erg enthousiast was over het spel Democracity. Tevens onze complimenten dat de Raad ook geïnformeerd en uitgenodigd was. Dat werd van beiden kanten enorm gewaardeerd. Het CDA Simpelveld-Bocholtz wil dit graag continueren en tevens verbreden door de jongeren de kans geven om zich aan te melden bij de Jeugdraad.

Voorzitter, is dit met terugwerkende kracht mogelijk? Binnen onze gemeente vinden er vele behoeftepeilingen plaats en de enquêtes worden op diverse platforms geplaatst. Kan het College aangeven hoe de onderzoeksresultaten met betrekking tot het Sociaal Domein verwerkt en gebruikt worden voor onder andere Beleidsnota’s? Zodat deze vorm van burgerparticipatie gebruikt kan worden. We willen u nog mededelen dat Visit Zuid-Limburg het idee goed heeft ontvangen om weggebruikers -de wandelaars in het bijzonder- duidelijk te maken om de “Buitenbocht te nemen.” Hoogstwaarschijnlijk gaat dit item meegenomen bij het communicatietraject over de Knooppuntenroute. We hopen dat de gemeente Simpelveld deze communicatie van harte gaat delen. Voorzitter, Misschien kunt u zich onze inbreng van vorig jaar nog herinneren? We hebben in onze eerste termijn de vergelijking gemaakt tussen de verlanglijstjes die we thuis maken voor het Sinterklaasfeest, en de verlanglijstjes die tijdens de algemene beschouwingen worden voorgelezen in de raadszaal. Om de sfeer te verhogen had ieder raadslid een letter van banket gekregen. Graag zou ik willen refereren aan deze inbreng tijdens de vorige algemene beschouwingen, en dan met name aan onze laatste zin: “Die letter van banket hebben we inmiddels gekregen en daar zijn we ontzettend blij mee.

Nu de “pop met vlechten in het haar” nog.” Ook gedurende het afgelopen jaar hebben we weer veel banketletters gekregen, ik kan er inmiddels de naam van heel wat raadsleden mee spellen, maar op die “pop met vlechten in het haar” wachten we nog steeds vol ongeduld. Klimaatverandering. We hebben er allemaal de mond vol van, en maken ons allemaal zorgen om de gevolgen ervan. Gelukkig zien we dat er maatregelen genomen worden om de gevolgen van klimaatverandering te compenseren. Er worden nieuwe buffers aangelegd, het rioleringsstelsel wordt aangepast en er worden maatregelen genomen om het hemelwater zoveel als mogelijk te scheiden van het rioleringsstelsel. Compenserende maatregelen, prima, een groot compliment. Vervolgens valt het wel te betreuren dat er keuzes gemaakt worden die deze compenserende maatregelen teniet doen. Er worden grote oppervlakken verhard op plaatsen waarvan je je kunt afvragen of dat wel verstandig is. Campagnes als “tegel eruit, plantje erin” en “NK tegelwippen” kunnen hier niet tegenop, tenzij je in hele straten alle tegels gaat wippen. Buffers worden verkeerd aangelegd of niet onderhouden.

Pagina 14 van 63

Het wordt tijd dat we metzijn allen echt verstandige keuzes maken. In de lager gelegen gedeelten van de kernen staan bewoners immers al letterlijk tot hun enkels in het water. Wanneer gaat het college ervoor zorgen dat genomen maatregelen niet elkaars beoogd effect opheffen? Bij de strijd tegen stijgend grondwater kunnen onze grote vriendelijke groene reuzen natuurlijk niet onbenoemd blijven. Een volwassen boom slurpt al snel 1000 tot 2000 liter water per dag. Laten we er zuinig op zijn, en bomen, houtopstanden en bosjes niet omwille van economische belangen kappen, zeker niet op die plekken waar verharding van het grondoppervlak al zorgt voor een verslechterde waterhuishouding. Bomen en groen die als natuurlijke airco in woonwijken fungeren, die bijdragen aan een gezonde waterhuishouding - niet geheel onbelangrijk in kernen die in een voormalig moerasgebied liggen -, bomen en groen die CO2 vangen, die zorgen voor een groene uitstraling en daardoor een prettige leefomgeving creëren. Niet voor niets strijdt het CDA al jaren door middel van moties, en het letten op de correctheid van vergunningen, voor meer groen en het behoud van bestaand groen. Is het college het met ons eens dat de kwaliteit van vergunningen in dezen beter kan? Aan woningbouw wordt veel aandacht besteedt.

Zowel in Bocholtz als in Simpelveld wordt er flink gebouwd, en gaat er binnen afzienbare tijd nog meer gebouwd worden. De plangebieden betreffen inbreiding van duurzame nieuwbouw. Het buitengebied wordt gespaard, doordat er binnen de kernen gebouwd wordt. Graag zouden we zien dat ook in de toekomst zoveel mogelijk gebouwd wordt op locaties die nog vrij zijn, of vrij komen binnen de kernen. We hebben vernomen dat er gekeken wordt naar de zuidzijde van de Markt in Simpelveld, en inmiddels ook naar de Marktstraat. We weten dat er hard gewerkt wordt, maar horen graag van u welke nieuwe ontwikkelingen er zijn, naast de “Vestiging Gemeentelijk Voorkeursrecht” op de locatie Marktstraat en locatie Markt. Zijn er over de aankoop van het tankstation nog vorderingen te melden? Is het onderzoek naar, en de kaart waarop mogelijke bouwlocaties worden aangegeven inmiddels klaar? Vorig jaar hebben we vragen gesteld over de aanpak van de parkeerproblematiek en als mogelijke oplossing het creëren van fietsenstallingen voor inwoners op druk bezochte plekken aangedragen. “Er loopt een onderzoek naar de behoefte aan recreatieve en utilitaire fietspaden met daaraan gekoppeld de behoefte aan stallingen voor fietsen”. We zijn inmiddels een jaar verder en het onderzoek loopt nog steeds.

Gaan we voor de algemene beschouwingen van volgend jaar nog resultaten uit dat onderzoek krijgen en zijn er voor november 2025 fietsenstallingen gerealiseerd op druk bezochte plekken? In onze ogen duurt het allemaal wel erg lang. Als we het dan toch hebben over het stimuleren van het fietsgebruik, hoe zit het met het noodlijdende project Velocity? Vorig jaar hebben we het gehad over de groeiende haat tegen bepaalde bevolkingsgroepen. U hebt een begin gemaakt met het verwijderen van aanstootgevende graffititeksten en afbeeldingen, maar inmiddels lijkt uw enthousiasme te zijn bekoeld. Op prominente plekken prijken nog steeds leuzen als “Anti Antifa”, “Run Antifascum”, en “PJP” om van de hakenkruizen nog maar te zwijgen. Een doorn in het oog van vele inwoners, en ook van het CDA. U gaat dit jaar voor de volle 100% verwijdering? We zijn verheugd over het feit dat “de reconstructies van enkele wegen” integraal aangepakt wordt, maar zijn ontzettend verbaasd over het feit dat de raad hierover beperkt geïnformeerd wordt. Graag zouden wij een legitieme verklaring krijgen voor het niet vrijgeven van informatie zoals tekeningen van reconstructies. Zo heeft de wethouder bijvoorbeeld als antwoord gegeven dat er geen visuele wijzigingen zouden plaatsvinden bij de reconstructies. Hebben wij dat goed gehoord?

Pagina 15 van 63

Voorzitter, tot slot: We weten dat er door iedereen hard gewerkt wordt. We maken allemaal fouten, maar we doen er allemaal zoveel mogelijk aan om er samen een mooie en leefbare gemeente van te maken. Zo maken we ook allemaal wel eens een spelfout. Het college, raadsleden, commissieleden, de griffie, en ook ik. Mochten er in mijn betoog spelfouten of grammaticale fouten zitten, dan bied ik daarvoor mijn excuses aan. Daarom willen wij graag een cadeau aanbieden aan een van de leden van het college, en we kunnen dit alleen aanbieden aan de portefeuillehouder die “Wegen, straten en pleinen” in zijn portefeuille heeft, omdat hij de enige is die de in het verleden gemaakte spelfout voor ons kan opheffen. Een spelfout waar vele inwoners van Simpelveld haast dagelijks over “struikelen”. Verhelderende vragen Mevrouw C. Honings (S1) merkt op dat SAMEN1 vorig jaar de motie voor een livestream van het CDA gesteund heeft. Dat was met name omdat het college toen aangaf dat de financiële vooruitzichten uitstekend waren. Binnen een jaar wordt een andere financiële vooruitblik gepresenteerd. Is het, gezien de huidige bezuinigingsopgave, nu nog steeds gerechtvaardigd om prioriteit te geven aan de kosten van een livestream? Mevrouw Vanhommerig (CDA) antwoordt dat kosten en baten natuurlijk altijd met elkaar samenhangen.

Echter, open en transparant communiceren naar de burgers is het allerbelangrijkste. Het is aan de raad om een besluit te nemen of de kosten en baten tegen elkaar opwegen, maar volgens het CDA zou iedereen de gelegenheid moeten krijgen om de informatie tot zich te kunnen nemen. Volgens de heer Ortmans (LEEFBAAR) vraagt het CDA alleen of een iBabs livestream gemaakt kan worden, of heeft hij dat verkeerd begrepen? Mevrouw Vanhommerig (CDA) antwoordt dat op een linkedin platform gepubliceerd is dat het via iBabs mogelijk zou kunnen zijn om een livestream te realiseren. De vraag aan het college is: wat is de stand van zaken? De vraag van SAMEN1 was volgens haar hoe het CDA als partij hiertegenover staat. Het CDA heeft altijd in het verkiezingsprogramma aangegeven dat de fractie een livestream waardeert, apprecieert en belangrijk vindt. De raad gaat over de kosten die hiermee gepaard gaan. •

Algemene Beschouwingen Lokaal Actief

Allereerst mevrouw de voorzitter de complimenten voor de Programmabegroting 2025. We willen het college en de ambtenaren complimenteren en onze waardering uitspreken voor de leesbaarheid van deze stukken. Tevens willen wij onze dank uitspreken over de duidelijke antwoorden op onze schriftelijke vragen in eerste en tweede termijn. Ook het feit, dat u het met ons eens bent, dat voor het inzicht het inderdaad beter zou zijn geweest om al op pagina 15 van de begroting duidelijk aan te geven dat een bedrag van € 791.000 uit de Algemene reserve nodig is om de begroting sluitend te krijgen, kunnen wij waarderen. In de algemene beschouwing van Lokaal Actief willen wij eerst met u terug kijken naar het afgelopen jaar. Het was een roerig jaar waarbij onze pas gekozen burgemeester en benoemde secretaris moesten groeien in hun positie, onze complimenten hoe zij hier invulling aan geven. Tevens vond er onlangs nog een wisseling binnen in het college plaats. De banden tussen oppositie en coalitie zijn helaas de afgelopen periode niet versterkt. Lokaal Actief waardeert de cultuur van samenwerking, en wij vinden dat we de oplossingsgerichtheid komend jaar en ook de komende jaren hard nodig zullen hebben. Want de meerjarenbegroting laat oplopende tekorten zien.

Pagina 16 van 63

Met dank aan de Rijksoverheid gaan we vooralsnog financieel onzekere jaren tegemoet. Terecht wordt dus gesteld dat we binnenkort keuzes zullen moeten maken om ervoor te zorgen dat begrotingen positieve cijfers laten zien. Hierbij zal de gehele raad haar verantwoordelijkheden moeten nemen in het belang van een betere financiële positie meerjarig gezien. Ondanks dit beeld willen we onze beschouwingen toch overwegend positief laten klinken. Om voor de komende jaren een sluitende begroting te kunnen presenteren, zal er ook gekeken moeten worden naar de eigen gemeentelijke uitgaven. Dit is een gevolg van keuzes, mogelijkheden en onmogelijkheden aan de uitgaven kant. Zeker zal hierbij echter ook gekeken dienen te worden naar eventuele mogelijkheden aan de inkomstenkant. Ook vinden wij het volkomen terecht dat we ook de verbonden partijen c.q. gemeenschappelijke regelingen aan gaan spreken over hun financiële beleid. Ook daar zal inderdaad de broekriem aangetrokken moeten worden. Lokaal Actief, en meerdere fracties met ons, hebben eerder al aangegeven dat de huidige stijging van onze financiële bijdragen aan de Gemeenschappelijke Regelingen niet vol te houden is. Gelukkig is de algemene reserve ruim voldoende om dit jaar de begroting sluitend te maken. Financieel kan Simpelveld dat hebben, hoewel dat uiteraard geen oplossing is voor de jaren erna.

Overigens blijkt, dat ook met gebruik van de Algemene Reserve als dekking, het nog steeds niet mogelijk is om vanaf 2026 een structureel sluitende begroting te laten zien. Voorzitter, met de Programma’s en Paragrafen in deze begroting zijn we het in grote lijnen eens. Toch wil ik enkele punten van aandacht voor onze fractie onderstrepen. Om te beginnen met het klimaat, nu is dit wel van een hoger abstractieniveau maar toch. Nemen wij in Simpelveld wel voldoende maatregelen? We planten bomen en maken de kernen wel groener en breiden de opvangbuffers uit qua volume en aantal, maar is dit genoeg ? Het gevaar van het niet voldoende nemen van klimaatmaatregelen is dat we onvoldoende bestand zijn tegen hitte, droogte en hevige regenval. Alle investeringen in het riool ten spijt, ze kunnen de klimaatverandering niet bijhouden. We zullen op zoek moeten naar andere manieren waarop we overtollig regenwater kunnen opvangen en ook weer benutten, want zoet water is en wordt een schaars goed, laten we daar proberen slimmer mee om te gaan. Voorzitter u stelt dat een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst, cultuur en participatie, passend bij de behoeften van onze inwoners, nu en in de toekomst een belangrijke waarde is in ons gemeentelijke beleid. Deze positieve gezondheid is het motto dat we ook terugzien binnen de beleidsontwikkeling van het sociaal domein.

Lokaal Actief onderschrijft de gedachte van positieve gezondheid en is zeer te spreken over deze insteek van het college. We kijken uit naar het accommodatiebeleidsplan. Daar moeten we echt mee aan de slag want het Simpelveldse verenigingsleven zit er op te wachten. Er is vraag naar investeringsmogelijkheden om sportaccommodaties te kunnen verduurzamen. In dit kader wijzen wij ook naar de beweegroute Simpelveld /Bocholtz, een burgerinitiatief, hetgeen helaas nog steeds niet gereed is. Waar onze fractie gehoopt had dat deze route gerealiseerd zou worden met duurzame materialen, hebben wij vernomen dat dit gebeurt met natuurlijke materialen, hetgeen wij op termijn een gemiste kans vinden. Kunt u ons misschien aangeven waarom hier voor alleen natuurlijke materialen wordt gekozen? In het kader van inrichting van de openbare ruimte vragen wij tevens aandacht voor meer parkeergelegenheid voor fietsen, met name in beide kernen. Hoe denkt u hierover? Een ander punt van aandacht zijn de parkeerplaatsen voor elektrische voertuigen. Het aantal hiervan zal altijd arbitrair blijven. Wel vragen wij naar de mogelijkheid om het zo adequaat mogelijk gebruiken van deze laadpalen. Bestaat er een mogelijkheid om het zgn. ‘laadpaalkleven’ tegen te gaan?

Pagina 17 van 63