5. Bijlage 2 GGD Zuid-Limburg Begroting 2022.pdf
Tekst van het document
BEGROTING 2022
Met daadkracht aan de slag voor onze maatschappelijke opgave Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
1
Voorwoord Terwijl de begroting 2022 wordt opgesteld, bevindt Nederland zich nog midden in de COVID-pandemie. De eerste vaccinaties zijn gezet en de wetenschap dat het vaccinatietraject de uitweg kan bieden uit deze crisis, geeft extra energie om ook deze klus te klaren. We gaan er nu van uit dat in 2022 Nederland heel anders uitziet dan bij het schrijven van deze begroting, maar kunnen nauwelijks een voorspelling doen over hoe de werkelijkheid zal zijn. Een volledige terugkeer naar het ‘normaal’ van vóór de pandemie is ondenkbaar. De huidige crisis kent een impact op de samenleving als geheel en ook op de dienstverlening en toekomst van de GGD. Hoe de ontwikkelingen ook zullen zijn, ook in 2022 blijft de GGD zich inzetten voor alle inwoners van Zuid-Limburg op basis van de dienstverlening zoals u die van de GGD kent. Dit geldt voor de taken die voor de GGD’en voortvloeien uit de Wet publieke gezondheid alsook voor de taken die zijn ondergebracht in de programma’s Veilig Thuis en Acute Zorg. De verwachting is dat de ambulancediensten in Limburg vanaf 2022 steeds meer als één organisatie zullen werken om de snelle en
De begroting 2022 is opgedeeld in vijf delen.
hoogwaardige kwaliteit van de dienstverlening te kunnen blijven bieden.
De GGD als organisatie staat centraal in het deel
Het gedeelde belang van een gezonde leefstijl is groter dan ook en de
concern. Vervolgens worden de vier programma’s
GGD is dé preventieorganisatie om deze mooie en noodzakelijke ambitie
verder uitgewerkt:
de komende jaren verder in te kleuren. Een belang dat ook naadloos aansluit bij de ambities zoals geformuleerd in het gezondheidsbeleid
• Programma GGD
‘Zuid springt eruit.’
• Programma Jeugdgezondheidszorg
We blijven werken aan een nieuwe trend in gezondheid en veiligheid.
• Programma Acute Zorg • Programma Veilig Thuis
Frank Klaassen Fons Bovens Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
2
INHOUD
CONCERN
PROGRAMMA GGD
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
PROGRAMMA JEUGDGEZONDHEIDSZORG
PROGRAMMA ACUTE ZORG
PROGRAMMA VEILIG THUIS
3
CONCERN OVER DE GGD
BASISPRINCIPES GGD ZUID LIMBURG
KERNELEMENTEN VOOR DE GGD-KOERS
DE TRENDBREUKAANPAK
GGD ZUID LIMBURG: EEN SAMENSPEL VAN GEZONDHEID EN VEILIGHEID
POSITIEVE GEZONDHEID ALS VERBINDENDE KRACHT
TOELICHTING OP DE BEGROTING 2022
COVID-19
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
MEERJARENRAMING
BEGROTING 2022 PER PROGRAMMA 4
Over de GGD De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling ingesteld
Bestuur
door de gemeenten in Zuid-Limburg. Gemeenten hebben de taak om de lokale publieke belangen op het gebied van publieke gezondheid te
Zoals bepaald in de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de
behartigen. Gemeenten bepalen het gezondheidsbeleid en voeren hierop
bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur, een Dagelijks Bestuur en
regie. De GGD adviseert gemeenten, levert data en kennis, verbindt
een voorzitter. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de GHOR ligt
partijen en is aanjager van processen die moeten leiden tot een betere
bij het Veiligheidsbestuur Zuid-Limburg. De verantwoordelijkheid voor
gezondheid van de Zuid-Limburgers. Ook zorgt de GGD voor de
de uitvoering van de GHOR-taken is via een bestuursovereenkomst
uitvoering van de wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid en
opgedragen aan de GGD Zuid Limburg.
aanvullende taken die door de gemeenten aan de GGD zijn opgedragen.
Directie Missie De GGD Zuid Limburg beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle Zuid-Limburgers met speciale aandacht voor mensen in een kwetsbare positie. Daarmee wil de GGD eraan bijdragen dat iedereen,
De directie bestaat uit twee leden en is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en het beheer van de organisatie en legt hierover verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur.
van jong tot oud, actief kan deelnemen aan onze samenleving.
De organisatie
Collectieve ambitie
De GGD Zuid Limburg kent vier programma’s: GGD, Jeugdgezondheids-
• De gezondheid en veiligheid van mensen en de samenleving gaan ons aan het hart. • We dragen daaraan bij op een manier die het verschil maakt, vandaag en morgen.
zorg, Acute Zorg en Veilig Thuis. De taken van de GGD staan beschreven in het dienstverleningspakket en hebben een wettelijke grondslag in respectievelijk de Wet publieke gezondheid, de Wet ambulancezorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning.
• We staan midden in de maatschappij en zijn er als het nodig is.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
5
Organisatie GGD Zuid Limburg
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
6
Personeel
Als lerende organisatie realiseert de GGD zich dat veranderen de constante factor is. Daarom is het van belang dat medewerkers weerbaar en
De GGD Zuid Limburg is een organisatie van mensen, voor mensen.
wendbaar zijn ten opzichte van veranderingen. Vanuit een ‘growth
Alleen met betrokken en bevlogen medewerkers zijn wij in staat onze
mindset’ weten leidinggevenden en medewerkers dat je van fouten leert
missie te realiseren. Daarom is de visie van de GGD Zuid Limburg erop
en er ook focus ligt op het proces (en niet alleen op resultaat).
gericht om de vitaliteit, professionaliteit en wendbaarheid van haar
Omdat de GGD het welzijn van medewerkers belangrijk vindt meten we
medewerkers te stimuleren.
periodiek de werkbeleving en zetten op basis hiervan acties uit. Ook in
De GGD creëert een positief en stimulerend werkklimaat met volop kansen
2022 vindt een werkbelevingsonderzoek plaats.
voor flexibele professionals die zich willen ontwikkelen. De GGD is een lerende organisatie, hetgeen betekent dat wij iedere dag beter willen
Per 1 januari 2021 heeft de GGD 775 medewerkers verdeeld over
worden in wat we doen en leren van fouten. Een organisatie die vrijheid
634,54 fte.
en vertrouwen geeft én waar van de medewerker wordt verwacht dat hij zelf verantwoordelijkheid neemt voor een goede balans en loopbaan. Hiermee is persoonlijk leiderschap voor eenieder vanzelfsprekend. In het gedachtengoed van positieve gezondheid, dat de GGD omarmt, is het hebben van zinvol en plezierig werk één van de factoren die bijdragen aan gezondheid. De wereldwijde coronapandemie in 2020 en 2021 heeft de relevantie van de GGD meer dan eens benadrukt. De maatschappelijke impact van onze organisatie is groot. Wij zijn continue op zoek naar talenten die willen bijdragen aan onze missie. Ook in 2022 is er daarom volop aandacht voor talentmanagement en arbeidsmarktcommunicatie. De GGD vindt het belangrijk om op een eigentijdse manier te laten zien wat professionals doen. Hierbij is onder andere aandacht voor opleidingsplekken voor artsen, stages en leerwerkplekken. Ook strategische personeelsplanning en duurzame inzetbaarheid zijn belangrijke thema’s in 2022.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
7
Basisprincipes GGD Zuid Limburg In haar werk hanteert de GGD Zuid Limburg de volgende basisprincipes: 1.
De GGD maakt zich sterk voor de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Zuid-Limburg;
2.
De GGD staat midden in de samenleving;
3.
De GGD werkt in opdracht van de Zuid-Limburgse gemeenten;
4.
De GGD werkt vanuit een regionale opdracht en anticipeert op regionale ontwikkelingen;
5.
De GGD werkt vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid;
6.
De GGD gaat professioneel te werk en hecht waarde aan een duurzame inzet van het personeel;
7.
De GGD werkt minimaal op wettelijk basisniveau en respecteert landelijke richtlijnen en protocollen;
8.
De GGD is een betrouwbare en sterke samenwerkingspartner;
9.
De GGD bevordert de samenwerking en verbinding met de Euregio en maakt hiertoe de noodzakelijke afspraken;
10. De GGD levert input voor het regionale en lokale gezondheidsbeleid en is kernpartner in de realisatie van de doelstellingen uit dit beleid.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
8
Kernelementen voor de GGD-koers De ambitie van het regionale gezondheidsbeleid ‘Zuid springt eruit:
Beleidsuitgangspunt 3
Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’ is de leidraad voor het
We tonen eigenaarschap om onze achterstanden in te lopen. We zetten
beleid van de GGD in de periode 2020-2023.
daar met de zestien Zuid-Limburgse gemeenten samen de schouders onder. Dat doen we door een gezamenlijke regionale aanpak! We erkennen daarnaast dat gezondheid raakt aan belangrijke lokale
Ambitie Zuid Springt eruit!
beleidsvelden zoals bijvoorbeeld de inrichting van de openbare ruimte,
Onze gezamenlijke ambitie is om in 2030 de achterstand van
armoede, arbeidsmarkt, onderwijs en sport en dat de keuze voor een
Zuid-Limburg ten opzichte van de rest van Nederland met
Trendbreuk dus betekent dat we ook op die beleidsvelden gaan bijdragen
25 procent in te hebben gelopen. Daarbij leggen wij de focus
aan het breken van de trend.
nu op de periode van -1 jaar tot en met 18+ (jongvolwassenen). Zodat Zuid-Limburgse kinderen gezond, veilig en kansrijk
Beleidsuitgangspunt 4
kunnen opgroeien!
De regionale aanpak landt steeds in de wijk, de school en het gezin. Daar wordt het verschil gemaakt.
Voor de manier waarop de GGD hierbij te werk gaat, gelden de 9 beleids-
Beleidsuitgangspunt 5
uitgangspunten zoals vermeld in het regionale gezondheidsbeleid:
De Zuid-Limburgse achterstanden zijn fors. De feiten tonen dat aan. Ze zetten ons aan om krachten stevig te bundelen en gericht en meerjarig te werken
Beleidsuitgangspunt 1
aan het inlopen ervan. Er is groot commitment om de trend te breken.
Om de trend van jarenlange, intergenerationele achterstanden te breken, leggen we de focus op de jeugd: die staat centraal in onze Zuid-
Beleidsuitgangspunt 6
Limburgse aanpak. De overige leeftijdsgroepen maken onderdeel uit
Gezondheid is overal. Er liggen sterke raakvlakken met tal van andere
van de lokale aanpak.
beleidsterreinen: armoede, ruimtelijke ordening, sport, jeugd, onderwijs, arbeidsmarkt, economie en welzijn. Onze opgave vraagt om sterke
Beleidsuitgangspunt 2
verbindingen tussen deze domeinen.
We erkennen dat de opgave zo fors is dat nauwe samenwerking met de Provincie Limburg en de rijksoverheid noodzakelijk is. We zetten
Beleidsuitgangspunt 7
daarom ook in op het smeden van stevige allianties met de Provincie
In onze aanpak staat de focus op de jeugd centraal. We werken, zo
Limburg en het Rijk.
preventief als mogelijk, aan het versterken van het veilig, gezond en kansrijk opgroeien van onze kinderen in vijf opeenvolgende levensfasen.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
9
Beleidsuitgangspunt 8 De komende jaren werken we aan het uitrollen van bewezen en/of kansrijke aanpakken zoals De Gezonde Basisschool van de Toekomst, Nu Niet Zwanger, VoorZorg, Stevig Ouderschap, TOP-mama, de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein in de eerste 1.000 dagen, Your COACH Next Door, versterken knooppunten en een Zuid-Limburgs mentoren-programma in samenwerking met Zuyd Hogeschool. We houden een open mind voor nieuwe kansen die zich aandienen en die een belangrijke bijdrage aan de Zuid-Limburgse Trendbreuk kunnen leveren. Beleidsuitgangspunt 9 Uit het oogpunt van draagvlak, efficiency en effectiviteit werken we nauw samen met de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Limburg. Vanuit eenieders verantwoordelijkheid werken we samen aan de Trendbreuk.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
10
De Trendbreuk-aanpak In november 2018 heeft het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid
De eerste voortgangsrapportage Trendbreuk 2020 ‘Zuid volop in actie’
Limburg ingestemd met het plan van aanpak Trendbreuk. Met het
(januari 2021) maakt inzichtelijk dat er in Zuid-Limburg al flinke stappen
vaststellen van het meerjarengezondheidsbeleid ‘Zuid Springt Eruit’
zijn gezet om de gezondheidsachterstand in te lopen. Dankzij diverse
door alle Zuid-Limburgse gemeenteraden in de tweede helft van 2019
interventies is er impact in een behoorlijk aantal gezinnen die een steun
is de aanpak Trendbreuk geconcretiseerd en meerjarig verankerd.
in de rug nodig hebben. Netwerken en samenwerkingen met belangrijke
Een van de onderdelen van de Trendbreuk aanpak is de inrichting van
partners worden versterkt en nieuwe plannen worden gemaakt.
een programmabureau Trendbreuk dat de regio Zuid-Limburg proactief ondersteunt bij het breken van de trend. Er is vooralsnog voor gekozen om het programmabureau voor de periode 2020 en 2021 aan te haken bij de GGD-organisatie en de kosten van het bureau voor die periode evenredig te verdelen tussen de Provincie Limburg, de 16 gemeenten
Kansrijke sta r
en de GGD Zuid Limburg. Vanaf 2022 worden de totale kosten van het programmabureau opgenomen in de begroting GGD Zuid Limburg.
Peutertijd
Werk en ou der sch ap
t
o Vo
e
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
to
oo
l
r tg
ze
nd
er w
ijs
B
s a si s
ch
11
GGD Zuid Limburg: een samenspel van gezondheid en veiligheid De GGD Zuid Limburg is de gezondheidsdienst van de Zuid-Limburgse
Praktijkervaring levert informatie op voor wetenschappelijk onderzoek.
gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en
Dit alles gericht op het verbeteren van de gezondheid van de Zuid-
bevorderen van de gezondheid van de inwoners van Zuid-Limburg.
Limburgers.
Daarbij gaat speciale aandacht uit naar mensen in een kwetsbare positie, zoals jongeren, ouderen en mensen die op meerdere gebieden
De GGD heeft continu aandacht voor een zo effectief en efficiënt mogelijk
problemen hebben. De GGD Zuid Limburg draagt eraan bij dat iedereen
ingerichte bedrijfsvoering met een optimale benutting van synergie-
kan deelnemen aan de samenleving, dat de Zuid-Limburgse jeugd
voordelen. Door de toevoeging van Veilig Thuis en de JGZ aan de GGD
gezond opgroeit en dat mensen zich veilig en prettig voelen in de wijk
Zuid Limburg is financieel een structureel positief herverdeeleffect in de
waarin ze wonen. De GGD staat midden in de samenleving en gaat in
overhead behaald.
gesprek met burgers.
De samenwerking tussen de GGD Zuid Limburg en de Veiligheidsregio zorgt op dit moment al voor efficiency. Zo worden de diverse regelingen
Al bij de totstandkoming van de GGD Zuid Limburg in 2006 is door
en verordeningen gezamenlijk geëvalueerd en geüniformeerd. Het
gemeenten de expliciete keuze gemaakt om de GGD te positioneren
volgen van en acteren op de landelijke ontwikkelingen die voor beide
als een zelfstandige en robuuste organisatie waarin (publieke) taken
gemeenschappelijke regelingen van toepassing zijn, gebeurt door de
op het gebied van gezondheid worden ondergebracht. Dit alles onder
samenwerking efficiënter en effectiever.
gemeentelijke regie. Niet alleen de taken uit de Wet publieke gezondheid zijn bij de GGD belegd. Ook de jeugdgezondheidszorg (0 tot 18),
Doelmatigheid en efficiency worden bovendien behaald door het aangaan
de regionale ambulancevoorziening, de geneeskundige hulpverlening
van slimme samenwerkingsverbanden met GGD’en in Zuid-Nederland
in de regio en Veilig Thuis maken deel uit van de organisatie, waarmee
en gemeenten in Zuid-Limburg. Hierbij is het nodig om over de grenzen
veiligheid een belangrijk onderdeel van het werk vormt. Al van oudsher
van de beleidsterreinen heen te organiseren en samen te werken.
is er een intensieve samenwerking met de Veiligheidsregio. Daarnaast
De Zuid-Limburgse ambitie om te komen tot een trendbreuk in de
werkt de GGD nauw samen met de Zuid-Limburgse gemeenten, univer-
jarenlange achterstanden op het gebied van gezondheid en participatie
siteiten en andere kennisinstellingen om beleid, praktijk en wetenschap-
is hierbij de leidraad.
pelijk onderzoek op elkaar af te stemmen. Wetenschappelijke kennis wordt ingezet om gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming in de praktijk te verbeteren.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
12
Samenspel van financiële stromen
Samenwerking van en met bestuurders
Hoewel gemeenten eigenaar zijn van de GGD, wordt slechts een deel
De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling. De 16 Zuid-
van de GGD structureel gefinancierd met gemeentelijke middelen.
Limburgse gemeenten vormen het bestuur. Naast deze formele structuur
De overige middelen zijn merendeels afkomstig van zorgverzekeraars
van sturing en verantwoording is de GGD een bestuurlijk platform. Een
en landelijke overheden. De toevoeging van de jeugdgezondheidszorg
platform waarin bestuurders met elkaar in gesprek gaan over belangrijke
(0-4) per 1 januari 2020 en de structurele verhoging van het budget
gezondheidsthema’s. Met de invulling van bestuurlijke commissies
Veilig Thuis hebben gezorgd voor een duidelijke verschuiving. Waar
voor Veilig Thuis, de ambulancezorg en de inrichting van de stuurgroep
voorheen slechts een kwart structurele gemeentelijke financiering
Trendbreuk (gezondheidsbeleid) komen de gemeenten steeds meer in
betrof, is dat nu nagenoeg de helft.
positie om koers te bepalen en te komen tot een optimale en eenduidige aanpak voor Zuid-Limburg. In aansluiting op de bestuurlijke verbindingen
Mede door de omvang van het totale concern en slimme verbindingen
is ook steeds meer aandacht voor een optimalisatie van de ambtelijke
met financieringsstromen heeft de GGD aan de vele financiële taak-
samenwerking.
stellingen van afgelopen jaren kunnen voldoen. Dit met een financiële
De GGD gaat vanzelfsprekend ook periodiek in gesprek met gemeente-
kwetsbaarheid tot gevolg. Het weerstandsvermogen van het programma
raden en commissies, zoals bij raadsconferenties over de invulling van
GGD is minimaal (<0,15%) en voor het programma Veilig Thuis zelfs
het gezondheidsbeleid, de raadsinformatie-avonden over inhoudelijke
negatief. Datzelfde geldt voor JGZ, dat tot op heden nog geen eigen
ontwikkelingen zoals het sociaal domein en bij begrotingsbesprekingen.
vermogen heeft. De regionale ambulancevoorziening (RAV) kent een financiering vanuit zorgverzekeraars en heeft wel voldoende weerstands-
Doelmatig en efficiënt samenspel van taakvelden
vermogen. Dit vermogen van de RAV staat echter niet ter beschikking tot gemeenten. In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd dat
De invulling van de GGD Zuid Limburg als robuuste organisatie waarin
de GGD een weerstandsvermogen van minimaal 6% moet hebben.
meerdere taakvelden zijn gekoppeld, maakt het mogelijk om doelmatig
Het Algemeen Bestuur heeft echter besloten om afwijkend te handelen
en efficiënt te werk te gaan. Niet alleen op het gebied van bedrijfsvoering
en geen financiële reserve bij de GGD te plaatsen.
kan slim worden samengewerkt. Juist ook op inhoudelijk vlak is de meerwaarde zichtbaar. Doordat Veilig Thuis ook deel uitmaakt van de
De GGD Zuid Limburg bereidt zich voor op de landelijke vernieuwingen
organisatie is bijvoorbeeld de samenwerking met de forensisch medische
in de financiële sfeer. 2022 is het tweede jaar waarin de rechtsmatig-
expertise en het centrum voor seksueel geweld, die behoren tot de
heidsverantwoording van toepassing is. Daarnaast worden de ontwikke-
kerntaken van de GGD, sneller en beter georganiseerd. Ook de aansluiting
lingen met betrekking tot de herijking van het gemeentefonds (herindeling
van de Jeugdgezondheidszorg (0-18 jaar) maakt het mogelijk om meer
clusters) nauwgezet gevolgd.
integraal en preventief bij te dragen aan de gezondheid van Zuid-Limburgse jeugd. De JGZ is dan ook een belangrijke kernpartner in het realiseren van de Trendbreuk-aanpak.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
13
Positieve gezondheid als verbindende kracht Gezondheid is een verbindende kracht in onze samenleving. De ont-
vermogen je aan te passen aan de uitdagingen van het leven en zelf
wikkelingen in de samenleving zijn erop gericht dat mensen meer zelf
regie te voeren. We zien gezondheid in termen van veerkracht, functio-
regie voeren over hun leven én hun gezondheid. Iedereen wil immers
neren en participatie. De aanpak richt zich dan ook op het ondersteunen
gezond zijn en zo vitaal mogelijk oud worden. Als je gezond en gelukkig
en bevorderen van de regie van burgers.
bent, kun je beter meedoen in de maatschappij, zowel privé als op het werk. En omgekeerd: als je meedoet word je gezonder en gelukkiger.
We hebben oprechte belangstelling voor de inwoners van Zuid-Limburg
Kortom: gezond meedoen verbindt mensen en organisaties in de
en laten dat zien door met hen in gesprek te gaan over de zes uitgangs-
samenleving.
punten van positieve gezondheid. Zo krijgen we zicht op wat de ZuidLimburgers beweegt en kunnen we gericht samenwerken aan gezondheid
Bevorderen van een positieve kijk op gezondheid
op een manier die hen aanspreekt.
Gezondheid is al lang niet meer de afwezigheid van ziekte en een
We integreren het gedachtengoed van Positieve gezondheid in ons
toestand van fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden. In Zuid-Limburg
werk en dragen actief bij aan de versterking van de beweging
is het concept Positieve Gezondheid de basis. Hierbij gaat het om het
‘Limburg positief gezond’.
Zes pijlers van positieve gezondheid: 1. Kwaliteit van leven
Ik geniet van het leven
2. Mentaal welbevinden
Ik voel me opgewekt
3. Zingeving
Ik heb vertrouwen in de toekomst
4. Dagelijks functioneren
Ik kan voor mezelf zorgen
5. Lichaamsfuncties
Ik voel me lichamelijk gezond
6. Sociaal maatschappelijk participeren
Ik heb goed contact met andere mensen
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
14
Toelichting op de begroting 2022 De GGD stelt jaarlijks een zo realistisch mogelijke begroting op met
•
De algemene uitgangspunten bij de GGD voor de begroting zijn in de
De GGD gebruikt voor de meerjarenraming een standaard indexpercentage van 1,75%.
daarin de baten en lasten voor het komend kalenderjaar. •
Bij de jaarrekening vindt een herrekening plaats op basis van de
Gemeenschappelijke Regeling of besluiten van het Algemeen Bestuur
daadwerkelijke index. Om te voorkomen dat grote verschillen bij de
vastgelegd. Voor de periode 2020-2023 hebben gemeenten de beleids-
herrekening ontstaan, wordt bij significante afwijkingen in de index
agenda bepaald. De regionale gezondheidsnota: Zuid springt eruit,
(meer dan € 0,10 per inwoner) de begroting bijgesteld.
Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid en het
•
de leidende documenten.
De begroting wordt op hoofdproductniveau, in overeenstemming met het dienstverleningspakket, opgesteld.
meerjarenperspectief 2020-2023 van de GGD Zuid Limburg zijn hierbij •
Vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur gebeurt op programmaniveau waarbij de productbegroting ter informatie is
Algemene uitgangspunten •
De bijdrage van de gemeenten wordt voor het programma GGD
toegevoegd.
Uitgangspunten jeugdgezondheidszorg
gebaseerd op het aantal inwoners van Zuid-Limburg op basis van
•
•
de CBS-cijfers per 1 januari van twee jaar voorafgaand aan het
Waar in 2021 sprake was van een historisch bepaalde begroting van
boekjaar (begroting 2022 is gebaseerd op het aantal inwoners
de vier voormalige organisaties samen, betref de programmabegroting
van 2020).
JGZ 2022-2025 een geïntegreerde meerjarenbegroting.
De bijdrage van de gemeenten voor het programma Veilig Thuis
De uitgangspunten waarop deze begroting is gebaseerd zijn vastgelegd
is gebaseerd op een aantal parameters uit het gemeentefonds en
in de bestuurlijke opdracht vanuit de Stuurgroep JGZ (besluit 3 juli 2019)
kent een peildatum van 1 januari van twee jaar voorafgaand aan het
en in het document ‘Jeugdgezondheidszorg’ in Zuid-Limburg:
boekjaar (begroting 2022 is gebaseerd op parameters van 2020).
een belangrijke investering voor de toekomst’ dat op 24 september 2020
Bij het opstellen van de begroting wordt gebruik gemaakt van
door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. De uitwerking ervan is
indexcijfers van het Centraal Planbureau. Van de indexpercentages
beschreven in het document: ‘Jeugdgezondheidszorg’ Zuid-Limburg,
voor loon en materieel wordt een gemiddelde index berekend op
de toekomst start vandaag’.
basis waarvan de opbrengsten (inclusief gemeentelijke bijdrage) worden geïndexeerd. •
Voor 2022 hanteert de GGD (m.u.v. de RAV) een index van 1,5% voor materieel en een index van 1,3% voor personeel.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
15
Uitgangspunten regionale ambulancevoorziening
Coproductie van GGD en gemeenten
De regionale ambulancevoorziening (= acute zorg m.u.v. de GHOR)
De totstandkoming van de begroting 2022 is een coproductie van de GGD
wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Uitgangspunt voor de
en een afvaardiging van beleidsmedewerkers en financieel deskundigen
begroting zijn de richtlijnen van de Nederlandse zorgautoriteit (NZA)
van de Zuid-Limburgse gemeenten.
en het op basis daarvan toegekende budget.
Om het voor u als lezer zo overzichtelijk mogelijk te houden kent de begroting een publieksvriendelijke opzet. Alle onderliggende documentatie
Uitgangspunten Veilig Thuis
is beschikbaar gesteld aan de ambtenaren van de gemeenten.
De algemene uitgangspunten zijn ook van toepassing op Veilig Thuis. Het beleidskader voor Veilig Thuis ligt in de regiovisie ‘Geweld in Afhankelijkheid (GIA) Zuid-Limburg’. Het Algemeen Bestuur heeft medio 2019 unaniem bepaald dat de nu geldende financieringssystematiek, op basis van budget Wmo/jeugd, gehandhaafd blijft.
Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording zoals bekend bij gemeenten - zijn niet van toepassing op de inhoudelijke taken van de GGD. Over de belangrijkste indicatoren op dit gebied wordt periodiek verantwoording afgelegd aan het bestuur van de GGD en deze zijn ook onderdeel van het jaaroverzicht.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
16
COVID-19 GGD Zuid Limburg: de wereld na COVID-19
Niet in de laatste plaats richt de inzet zich op de nazorg van COVIDpatiënten en het effect van vaccinaties en zal ook op dit vlak nader
De hoop van alle Nederlanders is erop gericht dat we de COVID-19
onderzoek plaatsvinden. Hoe lang werken vaccins en wat betekent dit
pandemie in 2021 achter ons laten en weer kunnen leven in een ‘normale’
voor het vaccinatieprogramma in de komende jaren? Wat zijn effecten
samenleving zonder beperkende maatregelen. Of deze hoop werkelijk-
van COVID op lange termijn? Welke vervolgschade is er?
heid wordt, zal in de loop van 2021 duidelijk worden, maar hoe dan ook merkt de GGD ook in 2022 nog de effecten van deze crisis. En naar verwachting is deze impact ook in 2022 nog omvangrijk. In de eerste plaats moet worden gedacht aan de afbouw van de COVIDorganisatie, de definitieve afrekening van de meerkostenregeling en wellicht nog de afhandeling van klachten. Een pandemie zoals COVID-19 leidt in de tweede plaats tot veel onderzoek en analyses. Evaluaties en onderzoeken van bijvoorbeeld de rekenkamer worden realiteit en bovendien wordt rekening gehouden met een toename van het aantal WOBverzoeken en Kamervragen. Naar verwachting leiden deze onderzoeken tot (politieke) discussies over de positie van de GGD’en en de GHORbureaus in Nederland. Ook vanuit de vakinhoud van de infectieziektebestrijding worden aanvullende onderzoeken gestart die van invloed zijn op een nieuwe duiding van risico’s op dit vlak, zowel op inhoudelijk als financieel vlak. Wat is nodig om voorbereid te zijn op een volgende pandemie en wat hoort vervolgens bij een regionale opgave en wanneer is sprake van landelijke regie.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
17
Meerjarenraming Staat van Baten en Lasten
Bijgestelde begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
33.620.772
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
28.741.402
31.183.709
32.060.424
32.759.481
Tarieven Gemeenten
3.513.087
3.660.000
3.724.050
3.789.221
3.855.532
Inkomsten uit centrumgemeenten
1.092.138
1.107.000
1.126.373
1.146.085
1.166.141
Bijdrage Rijk/Provincies
3.643.233
3.818.500
3.694.324
3.758.975
3.824.757
Inkomsten NZA
21.380.140
24.596.000
25.026.430
25.464.393
25.910.020
Overige bijdrage
3.998.177
4.220.000
4.293.850
4.368.992
4.445.449
-
-
-
-
-
93.250
95.000
96.663
98.355
100.076
62.461.427
68.680.209
70.022.114
71.385.502
72.922.747
52.407.468
Onvoorzien Incidentele opbrengsten Totaal opbrengsten Exploitatiekosten Personeelskosten
44.051.000
49.058.469
50.346.992
51.223.064
Huisvestingskosten
2.527.000
2.664.000
2.710.620
2.758.056
2.806.322
Afschrijvingskosten
1.284.000
1.244.000
1.265.770
1.287.921
1.310.460
Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten
88.000
90.000
91.575
93.178
94.809
1.409.500
1.001.000
1.018.518
1.036.342
1.054.478
Kosten vervoermiddelen
779.000
791.000
804.843
818.928
833.259
Kosten automatisering
1.501.500
1.481.000
1.506.918
1.533.289
1.560.122
Kosten medische middelen
1.192.500
1.246.000
1.267.805
1.289.992
1.312.567
Kosten uitvoering derden
554.500
564.500
574.379
584.431
594.659
-
-
-
-
-
92.500
94.000
95.645
97.319
99.022
Onvoorzien Incidentele lasten Taakstelling Totaal exploitatiekosten Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-6.125
-12.358
-12.577
53.479.500
58.233.969
59.676.940
60.710.162
62.060.589
-
-
-
-
10.862.158
9.331.927
10.796.240
10.695.174
10.675.340
Heffing Vpb
-
-
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
-
-
-350.000
-350.000
-350.000
-
-
-
-
-
350.000
350.000
350.000
-
-
-
-
-
-
-
Overhead
Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
18
Begroting per programma GGD
Jeugdgezondheidszorg
Acute Zorg
Veilig Thuis
Totaal
Bijdragen gemeenten
6.810.177
16.910.469
1.084.801
6.378.262
31.183.709
Tarieven Gemeenten
2.625.000
1.035.000
-
-
3.660.000
-
-
-
1.107.000
1.107.000
2.000.000
237.500
1.581.000
-
3.818.500
Inkomsten NZA
-
-
24.596.000
-
24.596.000
Overige bijdrage
1.675.000
875.000
1.670.000
-
4.220.000
-
-
-
-
-
95.000
-
-
-
95.000
13.205.177
19.057.969
28.931.801
7.485.262
68.680.209
Personeelskosten
7.993.000
13.500.469
21.527.000
6.038.000
49.058.469
Huisvestingskosten
391.000
1.250.000
855.000
168.000
2.664.000
Afschrijvingskosten
7.000
45.000
1.192.000
-
1.244.000
Opbrengsten
Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies
Onvoorzien Incidentele opbrengsten Totaal opbrengsten Exploitatiekosten
Rente- en bankkosten
-
-
90.000
-
90.000
75.000
125.000
775.000
26.000
1.001.000
-
-
791.000
-
791.000
Kosten automatisering
679.000
225.000
515.000
62.000
1.481.000
Kosten medische middelen
480.000
60.000
706.000
-
1.246.000
Kosten uitvoering derden
116.000
2.500
446.000
-
564.500
-
-
-
-
-
Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen
Onvoorzien Incidentele lasten Totaal exploitatiekosten Algemene dekkingsmiddelen
94.000
-
-
-
94.000
9.835.000
15.207.969
26.897.000
6.294.000
58.233.969
-
-
-
-
-
3.370.177
3.850.000
2.384.801
1.191.262
10.796.240
Heffing Vpb
-
-
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
-
-
Saldo baten en lasten
-
-
-350.000
-
-350.000
Toevoeging aan reserve
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserve
-
-
350.000
-
350.000
Resultaat
-
-
-
-
-
Overhead
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
19
GGD DAG EN NACHT ACTIEF VOOR ONZE GEZONDHEID
BEGROTING PROGRAMMA GGD
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
20
DAG EN NACHT ACTIEF VOOR ONZE GEZONDHEID Als inwoner van Zuid-Limburg kun je voor veel verschillende onderwerpen bij de GGD terecht. Bijvoorbeeld bij vragen over gezondheid, gezond opgroeien en seksualiteit. Voor vaccinaties voor ziektes als kinkhoest, bof en baarmoederhalskanker. Maar ook voor onderzoek naar seksueel overdraagbare aandoeningen of als je wordt geconfronteerd met de woningvervuiling van je buurman. Ook staat de GGD klaar om in te schatten of de stank in jouw woonomgeving van invloed is op je gezondheid, of dat de rook van een brand schadelijke stoffen bevat. Bij de GGD werken professionals die er dag en nacht voor zorgen dat onze gezondheid wordt beschermd, bewaakt en bevorderd. Soms direct zichtbaar voor onze burgers, maar vaak ook op de achtergrond.
INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING
PUBLIEKE GEZONDHEID
SEKSUELE GEZONDHEID
SOCIAAL MEDISCHE ADVISERING
HYGIËNE EN INSPECTIE
OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
MEDISCHE MILIEUKUNDE
FORENSISCHE GENEESKUNDE
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
21
Infectieziektebestrijding Een infectieziekte is een ziekte die wordt veroorzaakt door levende
Antibioticaresistentie blijft speerpunt
ziektekiemen zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Bekende infectieziekten zijn o.a. tuberculose, Q-koorts, kinkhoest en
Alle mensen dragen bacteriën bij zich en van sommige bacteriën kun je
legionella. Ze worden overgedragen van mens op mens of van dier
ziek worden. Om te herstellen is soms antibiotica nodig. Een belangrijk
op mens, maar ook vanuit de omgeving; bijvoorbeeld via bacteriën in
nadeel van antibiotica is dat bacteriën er ongevoelig voor kunnen worden;
straatvuil of in de bodem.
dit heet antibioticaresistentie. Steeds meer bacteriën die infectieziekten veroorzaken, zijn ongevoelig voor bestaande antibiotica. Reguliere
Goede infectieziektebestrijding start met een snelle melding
behandelingen werken dan niet goed genoeg meer. Veel voorkomende infecties, zoals een blaasontsteking, worden hierdoor steeds moeilijker te behandelen.
Artsen, laboratoria en hoofden van instellingen zoals basisscholen, kindercentra en zorgcentra moeten besmettelijke ziekten altijd melden
In Nederland komen antibioticaresistente bacteriën nog relatief weinig
bij de GGD. Hoe sneller de melding wordt gedaan, hoe eerder profes-
voor, maar het internationale verkeer zorgt ervoor dat er steeds meer
sionals aan het werk kunnen om de bron van de infectie op te sporen
van deze bacteriën zijn. Zuid-Limburg grenst voor een groot deel aan
en na te gaan of contacten van de patiënt risico lopen op een besmet-
België en Duitsland. Daar is dit probleem groter dan in Nederland.
ting. Daarna kan de GGD maatregelen nemen om deze contacten te
Bovendien kent Zuid-Limburg een sterke vergrijzing; een kwetsbare
beschermen en verdere verspreiding van de ziekte tegen te gaan.
populatie bij wie antibioticagebruik juist meer voorkomt en daarmee een belangrijke risicofactor voor resistentie van eigen bodem.
Het werk dat een melding voor de professionals van de GGD met zich
Antibioticaresistentie is één van de grootste bedreigingen voor de
meebrengt, verschilt van ziekte tot ziekte. De laatste jaren is een ver-
volksgezondheid. Het bevorderen van goed gebruik van antibiotica
schuiving zichtbaar naar ziekten die voor de GGD meer arbeidsintensief
(alleen als het echt nodig is) en het monitoren van antibiotica-resistentie
zijn. Daarnaast groeit het aantal verschillende infectieziekten. Dit vraagt
zijn ook voor 2022 speerpunten.
om meer actuele kennis van professionals en een toenemend aantal protocollen en werkinstructies dat gevolgd moet worden. De GGD heeft hierbij ook een belangrijke taak in het informeren van en afstemmen met de zorgketen.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
22
Veel tuberculose in Zuid-Limburg Tuberculose is een besmettelijke ziekte. Behandeling van de ziekte én het beperken van verspreiding zijn strikt noodzakelijk. De behandeling
Begroting Infectieziektebestrijding Staten van Baten en Lasten
24-uurs IZB
TBC
Totaal
van tuberculose is tijdsintensief en daarmee kostbaar.
Opbrengsten
In Zuid-Limburg komt tuberculose relatief vaak voor, al zorgde corona
Bijdragen gemeenten
1.463.891
675.402
2.139.293
voor een lichte daling in het aantal meldingen. Reden tot gerustheid
Tarieven Gemeenten
52.000
-
52.000
is er niet. De bestrijding van tuberculose wordt steeds complexer.
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
-
-
Bij steeds meer patiënten is sprake van multiproblematiek. Ook is
Bijdrage Rijk/Provincies
129.000
-
129.000
sprake van meer resistentie voor de huidig gebruikte medicatie tegen
Inkomsten NZA
-
-
-
tuberculose. De behandeling wordt daardoor moeilijker. Patiënten met
Overige bijdrage
-
223.000
223.000
een niet-westerse achtergrond zijn bovendien slechter bereikbaar
Onvoorzien
en hebben vaak een taalbarrière.
Incidentele opbrengsten
-
-
-
95.000
-
95.000
1.739.891
898.402
2.638.293
Personeelskosten
1.038.000
600.000
1.638.000
Huisvestingskosten
21.000
11.000
32.000
Afschrijvingskosten
-
-
-
Rente- en bankkosten
-
-
-
15.000
6.000
21.000
Totaal opbrengsten Exploitatiekosten
Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen
-
-
-
Kosten automatisering
143.000
63.000
206.000
Kosten medische middelen
16.000
11.000
27.000
-
-
-
Kosten uitvoering derden Onvoorzien
-
-
-
94.000
-
94.0000
Totaal exploitatiekosten
1.327.000
691.000
2.018.000
Saldo baten en lasten
412.891
207.402
620.293
-
-
-
Incidentele lasten
Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat*
-
-
-
412.891
207.402
620.293
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV.
De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
23
Seksuele gezondheid Jongeren, maar ook andere risicogroepen, zoals sekswerkers en mannen
Nu niet zwanger
die seks hebben met mannen kunnen bij het Centrum voor Seksuele Gezondheid terecht voor een soa-test en met hun vragen over seksua-
Het voorkómen van onbedoelde (tiener)zwangerschappen heeft
liteit. Via de landelijke Sense-website kunnen jongeren bovendien
landelijk de aandacht. Ook de gemeenten in Zuid-Limburg geven
gebruik maken van digitale hulpverlening (EHealth in de vorm van
hieraan prioriteit. Als onderdeel van de aanpak ‘Kansrijke Start’ kent
chatten en counseling). Artsen en verpleegkundigen zien jaarlijks
Zuid-Limburg sinds enkele jaren het programma ‘Nu Niet Zwanger’.
duizenden mensen die zich willen laten testen op seksueel overdraag-
Dit programma ondersteunt kwetsbare vrouwen en mannen om bewuste
bare aandoeningen (soa) of die vragen hebben over seksualiteit. Sinds
keuzes te maken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie.
medio 2019 verloopt ook de landelijke PrEP verstrekking (medicijn om
Dit met als doel dat zij niet ongepland of ongewenst zwanger worden.
hiv te voorkomen) via het Centrum Seksuele Gezondheid. Ook zorg-
De professionals van de GGD helpen vrouwen die de zwangerschap/
verleners raadplegen het centrum vaak voor advies, informatie of om
kinderwens willen uitstellen bij het regelen van anticonceptie.
een client te verwijzen. Het Centrum voor Seksuele Gezondheid wordt grotendeels bekostigd uit landelijke middelen. De verantwoordelijkheid
Vooralsnog wordt deze interventie bekostigd uit subsidie van de Provincie
voor preventie en voorlichting ligt bij gemeenten.
die in 2024 stopt. Een voorwaarde binnen deze subsidie is dat al vanaf 2023 gemeenten meebetalen aan de bekostiging van het programma. Op welke wijze Nu Niet Zwanger binnen de afdeling SIM wordt geïntegreerd en wat de impact hiervan is op de begroting van de GGD in de komende jaren, wordt duidelijk in de loop van 2021.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
24
Begroting Seksuele gezondheid Staat van Baten en Lasten
Totaal
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
933.594
Tarieven Gemeenten
-
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
Bijdrage Rijk/Provincies
1.871.000
Inkomsten NZA
-
Overige bijdrage
229.000
Onvoorzien
-
Incidentele opbrengsten
-
Totaal opbrengsten
3.033.594
Exploitatiekosten Personeelskosten
1.934.000
Huisvestingskosten
112.000
Afschrijvingskosten
7.000
Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten
29.000
Kosten vervoermiddelen
-
Kosten automatisering
51.000
Kosten medische middelen
453.000
Kosten uitvoering derden
48.000
Onvoorzien
-
Incidentele lasten
-
Totaal exploitatiekosten
2.634.000
Saldo baten en lasten
399.594
Toevoeging aan reserve
-
Onttrekking aan reserve
-
Resultaat*
399.594
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV.
De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
25
Hygiëne en inspectie
Begroting Hygiëne en inspectie Staat van Baten en Lasten
De inspecteurs van Hygiëne en Inspectie bezoeken naast kinderopvangcentra en gastouders, ook schoonheidssalons, tattoo- en piercingstudio’s, seksinrichtingen, kinderboerderijen, dak- en thuislozenopvang en asielzoekerscentra. Ook advisering bij publieksevenementen en het toezicht Wmo maken deel uit van het takenpakket.
Jaarlijkse controle kindercentra De Wet Kinderopvang en de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) regelen dat alle kindercentra minimaal jaarlijks door de GGD gecontroleerd moeten worden. Deze controles zijn ook in 2022 weer een belangrijk deel van het werk. De GGD checkt of de kinderopvang voldoet aan de kwaliteitseisen op het gebied van personeel en organisatie, accommodatie, veiligheid, hygiëne en gezondheid. Daarnaast houdt de GGD toezicht op de pedagogische kwaliteit en ouderbetrokkenheid.
Toezicht Wmo onder de loep Als zich bij een organisatie, die maatschappelijke ondersteuning aanbiedt, een calamiteit voordoet (denk aan ernstig letsel van een cliënt, vermissing van een cliënt of geweld tussen cliënten), moet hiervan melding worden gemaakt bij de GGD. Gemeenten en GGD werken aan een evaluatie van het toezicht. Enerzijds om mogelijke verbeterpunten in kaart te brengen. Anderzijds omdat landelijke rapportages en actuele wet- en regelgeving, onder andere met betrekking tot beschermd wonen, vragen om kritisch te bezien of de huidige dienstverlening nog passend is en of een herijking van de opdracht nodig is. De uitkomsten van deze evaluatie zijn richtinggevend voor de dienstverlening in 2022.
Hygiëne en Inspectie
Toezicht WMO
Totaal
Bijdragen gemeenten
-
113.534
113.534
Tarieven Gemeenten
Opbrengsten
759.000
-
759.000
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
-
-
Bijdrage Rijk/Provincies
-
-
-
Inkomsten NZA
-
-
-
Overige bijdrage
-
-
-
Onvoorzien
-
-
-
Incidentele opbrengsten
-
-
-
759.000
113.534
872.534
Personeelskosten
472.000
67.000
539.000
Huisvestingskosten
60.000
9.000
69.000
Afschrijvingskosten
-
-
-
Rente- en bankkosten
-
-
-
1.000
-
1.000
-
-
-
Totaal opbrengsten Exploitatiekosten
Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering
50.000
7.000
57.000
Kosten medische middelen
-
-
-
Kosten uitvoering derden
-
-
-
Onvoorzien
-
-
-
Incidentele lasten
-
-
-
Totaal exploitatiekosten
583.000
83.000
666.000
Saldo baten en lasten
176.000
30.534
206.534
Toevoeging aan reserve
-
-
-
Onttrekking aan reserve
-
-
-
176.000
30.534
206.534
Resultaat*
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV.
De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
26
Medische milieukunde Omgevingsfactoren beïnvloeden de gezondheid. De specialisten op
Klimaat en de relatie met gezondheid
het gebied van Medische Milieukunde (MMK) proberen te voorkomen dat mensen ziek worden door invloeden in de omgeving. Zij adviseren
Veranderingen in de leefomgeving zijn direct van invloed op het werk
gemeenten, scholen, woningbouwverenigingen en burgers over
van de specialisten. Dat het klimaat verandert merken we ook in Neder-
mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van milieufactoren. Zij hebben
land. Het vaker voorkomen van extreme weersomstandigheden (zoals
hierbij aandacht voor hoe deze risico’s zoveel mogelijk beperkt of
bijvoorbeeld hitte, wateroverlast, droogte) heeft invloed op de kwaliteit
voorkomen kunnen worden. Professionals denken regelmatig mee bij
van onze leefomgeving en daarmee op de volksgezondheid. Voor de
nieuwe ontwikkelingen, zoals de aanleg van infrastructurele projecten
GGD is het een uitdaging om samen met gemeenten te bedenken hoe
of de renovatie van woonwijken of een school. Ze zijn ook betrokken
om te gaan met gezondheidsrisico’s door klimaatverandering en deze
bij de omgevingswet. De GGD adviseert ook over maatregelen die
te beperken. Gezamenlijk moet worden gezocht naar oplossingen die
genomen moeten worden als er risico’s voor de gezondheid ontstaan
de effecten verminderen en tegelijkertijd een gezonde leefstijl en gezonde
doordat bijvoorbeeld gevaarlijke stoffen vrijkomen bij een ontploffing.
leefomgeving bevorderen. Groen en water zijn hierbij belangrijke thema’s.
Er is een nauwe samenwerking met de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR).
Groeiende vraag naar expertise De verscheidenheid aan onderwerpen waar MMK mee te maken heeft, is groot. Voorbeelden zijn asbest, bestrijdingsmiddelen, geluidshinder, (fijn)stof, stank, straling, en verontreiniging van bodem, lucht en water. Specialistische kennis is van cruciaal belang om de juiste afwegingen te kunnen maken. De laatste jaren wordt meer en meer een beroep gedaan op de deskundigheid van de GGD. Vraagstukken worden steeds complexer, kennen een duidelijke maatschappelijke impact, zijn arbeidsintensief en vragen om zeer specialistische kennis in een politiek dynamische omgeving.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
27
Begroting Medische milieukunde Staat van Baten en Lasten
Totaal
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
541.964
Tarieven Gemeenten
--
Inkomsten uit centrumgemeenten
--
Bijdrage Rijk/Provincies
-
Inkomsten NZA
-
Overige bijdrage
65.000
Onvoorzien
-
Incidentele opbrengsten
-
Totaal opbrengsten
606.964
Exploitatiekosten Personeelskosten
349.000
Huisvestingskosten
-
Afschrijvingskosten
-
Rente- en bankkosten
-
Beheers- en administratiekosten
6.000
Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering
5.000
Kosten medische middelen
-
Kosten uitvoering derden
-
Onvoorzien
-
Incidentele lasten
-
Totaal exploitatiekosten
360.000
Saldo baten en lasten
246.964
Toevoeging aan reserve
-
Onttrekking aan reserve
-
Resultaat*
246.964
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV.
De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
28
Publieke gezondheid Publieke gezondheid richt zich op de gezondheid van iedereen in de
De GGD pakt waar wenselijk of nodig de voortrekkers- en/of coördinatie-
samenleving, met speciale aandacht voor risicogroepen.
rol op regionaal niveau en ondersteunt de lokale praktijk via o.a. JOGG-
Het doel is mensen in staat te stellen zo goed mogelijk mee te doen in
regisseurs en adviseurs Gezonde Kinderopvang en Gezonde school.
de samenleving. Een goede gezondheid is daarbij belangrijk. Het gaat
Daarbij heeft de GGD extra aandacht voor mensen die meer hulp nodig
er dan vooral om dat mensen zich kunnen aanpassen aan de uitdagingen
hebben, bijvoorbeeld omdat ze kwetsbaar zijn of zorg mijden.
van het leven en over het vermogen beschikken om zelf regie te voeren.
Zuid springt eruit als inhoudsagenda Publieke gezondheid staat naast de individugerichte zorg die met name gericht is op de behandeling ter genezing en verzorging van mensen
De inzet van de GGD is afgeleid van de regionale opgave om de trend
(de zorg via de zorgverzekering). De publieke gezondheid is een wettelijke
te breken. De gezondheidsnota, met de focus op jeugd, is de inhouds-
taak van gemeenten en richt zich op preventie en daarmee het voorkomen
agenda voor de komende jaren. Samen met gemeenten en samen-
van ziekten en ongezondheid door ervoor te zorgen dat mensen bewuster
werkingspartners brengen we focus aan en maken we massa door
met gezondheid omgaan of door aandacht te geven aan factoren in de
onderbouwde keuzes te maken voor een preventieve aanpak en
maatschappij die van invloed zijn op gezondheid.
effectieve interventies in heel Zuid-Limburg. De GGD als uitvoeringsorganisatie van de Zuid-Limburgse gemeenten heeft een ruime ervaring
Kennis van de gezondheidssituatie is essentieel
met implementatie van interventies, waarbij een duurzame verankering centraal staat.
Meten is weten; de GGD monitort vanuit haar wettelijke taak de ont-
Het gesprek over keuzes wordt gevoed vanuit de vraag waarmee de
wikkelingen en trends in de gezondheidssituatie in Zuid-Limburg.
meeste impact bereikt kan worden. De monitoring door de GGD geeft
Gegevens uit de vierjaarlijkse jongerenmonitor en volwassenmonitor
hierbij antwoord op vragen als: Wat zorgt voor de meeste gezondheids-
worden digitaal beschikbaar gesteld via de Gezondheidsatlas Zuid-Limburg.
winst? Wat heeft het meeste effect? Wat is het meest kansrijk?
De GGD draagt bij aan onderzoek en de vertaling van onderzoek naar praktijk. Hierbij is het vormen en onderhouden van een functioneel netwerk van groot belang en vervult de GGD de rol van verbinder tussen het medisch en sociaal domein. Vanuit haar expertise adviseert de GGD gemeenten en partnerorganisaties over een effectieve aanpak ten behoeve van een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving, zowel op regionaal, gemeentelijk, wijk als organisatieniveau.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
29
Begroting Publieke gezondheid Staat van Baten en Lasten
Monitoring en onderzoek
Beleidsadvisering
Gezondheidsbevordering
Totaal
Bijdragen gemeenten
1.253.071
1.223.846
503.525
2.980.442
Tarieven Gemeenten
Opbrengsten
37.000
-
-
37.000
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
-
-
-
Bijdrage Rijk/Provincies
-
-
-
-
Inkomsten NZA
-
-
-
-
Overige bijdrage
99.000
97.000
253.000
449.000
Onvoorzien
-
-
-
-
Incidentele opbrengsten
-
-
-
-
1.389.071
1.320.846
756.525
3.466.442
Personeelskosten
726.000
674.000
400.000
1.800.000
Huisvestingskosten
67.000
65.000
5.000
137.000
Totaal opbrengsten Exploitatiekosten
Afschrijvingskosten
-
-
-
-
Rente- en bankkosten
-
-
-
-
Beheers- en administratieve kosten
-
-
9.000
9.000
Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering
-
-
-
-
139.000
135.000
29.000
303.000
Kosten medische middelen
-
-
-
-
Kosten uitvoering derden
-
6.000
-
6.000
Onvoorzien
-
-
-
-
Incidentele lasten
-
-
-
-
Totaal exploitatiekosten
932.000
880.000
443.000
2.255.000
Saldo baten en lasten
457.071
440.846
313.525
1.211.442
-
-
-
-
Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat*
-
-
-
-
457.071
440.846
313.525
1.211.442
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
30
Sociaal medische advisering Van oudsher is de GGD actief als adviseur sociaal medische voorzieningen en uitvoerder van medische keuringen daar waar gemeentelijke voorzieningen aan burgers worden verstrekt. Dat is ook het geval in ZuidLimburg. De advisering biedt de gemeenten ondersteuning om de beschikbare middelen efficiënt in te zetten zodanig dat mensen met een beperking langer zelfstandig kunnen functioneren en zo goed mogelijk kunnen participeren in de maatschappij. Concreet gaat het dan om het afgeven van medische indicaties op het terrein van onder andere vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen,
Begroting Sociaal medische advisering Staat van Baten en Lasten
Totaal
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
-
Tarieven Gemeenten
930.000
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
Bijdrage Rijk/Provincies
-
Inkomsten NZA
-
Overige bijdrage
-
Onvoorzien
-
Incidentele opbrengsten
-
Totaal opbrengsten
930.000
Exploitatiekosten Personeelskosten
653.000
Huisvestingskosten
11.000
Afschrijvingskosten
-
Fundamenteel gesprek over de toekomst
Rente- en bankkosten
-
Er is een duidelijke behoefte om anders naar de sociaal-medische
Kosten vervoermiddelen
expertise te kijken; dit met positieve gezondheid als uitgangspunt.
Kosten automatisering
In het meerjarenperspectief 2020-2023 is aangegeven dat in gezamen-
Kosten medische middelen
lijkheid bepaald moet worden of en op welke wijze sociaal medische
Kosten uitvoering derden
advisering uitgevoerd door de GGD toegevoegde waarde kan hebben,
Onvoorzien
-
waarbij nadrukkelijk ook aandacht is voor de (noodzakelijke) schaal-
Incidentele lasten
-
grootte. Het startpunt voor een fundamenteel gesprek is al in 2019 met
Totaal exploitatiekosten
739.000
een bestuurlijke opdracht verstrekt om een gedegen analyse te maken
Saldo baten en lasten
191.000
rolstoelen, huishoudelijke hulp, gehandicaptenparkeerkaart, inburgering, leerlingenvervoer, vrijstelling leerplicht en (bijzondere) bijstand.
van de huidige situatie. COVID heeft het maken van deze analyse
Beheers- en administratiekosten
5.000 10.000 60.000
Toevoeging aan reserve
vertraagd. De resultaten van de analyse worden in de loop van 2021
Onttrekking aan reserve
verwacht en vormen een belangrijke basis voor 2022.
Resultaat*
-
191.000
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV.
De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
31
Openbare geestelijke gezondheidszorg Voor mensen in een kwetsbare positie is deelnemen aan de samenleving niet vanzelfsprekend. Ze hebben vaak meerdere problemen en vinden het moeilijk om goed voor zichzelf te zorgen. Denk hierbij aan mensen met verward gedrag, daklozen, verslaafden en onverzekerden, maar ook aan mensen met lichamelijke, psychische en/of verstandelijke beperkingen. Door hun gedrag veroorzaken ze vaak overlast en kunnen ze een gevaar vormen voor zichzelf en/of hun omgeving. Voor veel van deze mensen geldt dat zij niet makkelijk de weg naar hulp weten te vinden of daarom vragen en dus - al dan niet professionele - zorg mijden.
Vangnet OGGZ voor mensen die zelf geen hulp zoeken Voor de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek en Maastricht Heuvelland verzorgt de GGD het Vangnet Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ). Het vangnet is een meldpunt speciaal voor mensen die zelf geen hulp zoeken en zorgwekkend gedrag vertonen. De medewerkers schatten samen met de cliënt in op welke domeinen hulp nodig is. Omdat de GGD zelf geen zorgaanbieder is, zorgen de medewerkers vervolgens voor toeleiding naar passende zorg. Het vangnet valt onder het takenpakket van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Zowel professionals als burgers kunnen er terecht. Het meldpunt zorgwekkend gedrag wordt ook door het vangnet vormgegeven.
Toekomst onder de loep Gemeenten hebben de opdracht om een sluitende aanpak te creëren voor personen met verward gedrag en trekken hierbij voor een groot aantal onderwerpen samen op. Zij zien in het Vangnet een belangrijke partner. Zo vragen de gemeenten via de veiligheidshuizen inzet van het Vangnet ten behoeve van het Verbindingspunt Informatie en Advies (VIA) Zorg & Veiligheid en worden professionals regelmatig gevraagd om deel te nemen aan overleg. Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
Omdat het vangnet in Zuid-Limburg van oudsher door twee partijen wordt uitgevoerd, ligt hier een duidelijke behoefte aan meer samenwerking. In Maastricht-Heuvelland en de Westelijke Mijnstreek is deze functie belegd bij het Vangnet OGGZ van de GGD Zuid Limburg; in Parkstad bij het bemoeizorgteam van Mondriaan. Er is in 2020 een bestuurlijke opdracht gegeven om de functies en deelnemers binnen de OGGZ-keten te herijken. De gemeente Maastricht is hiervan de opdrachtnemer. In 2022 moet de uitwerking van deze heroriëntatie geïmplementeerd zijn, waarbij de functie Vangnet voor deze zeer speciale doelgroep niet weg te denken is. Wat deze herijking van de OGGZ in Zuid-Limburg concreet betekent wordt in de loop van 2021 duidelijk.
Psychosociale hulp bij ingrijpende gebeurtenissen Soms vraagt een risico op maatschappelijke onrust een aangepaste aanpak; een aanpak waarin moet worden opgeschaald en deskundigen snel kunnen schakelen. Dit is aan de orde als iets gebeurt dat niet alleen de direct betrokkenen raakt, maar ook grote impact op de omgeving heeft of kan hebben. Zo kan het gebeuren dat buurtbewoners woedend zijn omdat de politie niet ingrijpt tegen een mogelijke verdachte van een zedendelict. Of een kinderdagverblijf dat in rep en roer is, omdat een medewerker diverse peuters misbruikt zou hebben. Ook treden de zogenaamde scenarioteams in werking bij andere aanleidingen waarbij maatschappelijke onrust te verwachten is. De schrik zit er dan goed in en vaak weten de betrokken organisaties niet hoe ze (snel) moeten handelen. Ondertussen doen geruchten razendsnel de ronde. Hoewel de gemeenten in dergelijke situaties in de lead zijn, ondersteunt een speciaal team, waarvan de coördinatie bij de GGD ligt, de gemeenten door diverse scenario’s uit te werken en de gemeente strategisch te adviseren over de te nemen stappen. De verbinding van en communicatie tussen partijen is daarbij van cruciaal belang. 32
Begroting Openbare geestelijke gezondheidszorg Staat van Baten en Lasten
Vangnet OGGZ
Psychosociale Hulp (PSH) en Scenarioteam*
Totaal
101.350
101.350
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
-
Tarieven Gemeenten
571.000
-
571.000
-
-
-
Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies
-
-
-
Inkomsten NZA
-
-
-
Overige bijdrage
157.000
-
157.000
Onvoorzien
-
-
-
Incidentele opbrengsten
-
-
-
728.000
101.350
829.350
Personeelskosten
478.000
81.000
559.000
Huisvestingskosten
30.000
-
30.000
Totaal opbrengsten Exploitatiekosten
Afschrijvingskosten
-
-
-
Rente- en bankkosten
-
-
-
2.000
-
2.000
-
-
-
17.000
-
17.000
-
-
-
2.000
-
2.000
Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien
-
-
-
Incidentele lasten
-
-
-
Totaal exploitatiekosten
529.000
81.000
610.000
Saldo baten en lasten
199.000
20.350
219.350
Toevoeging aan reserve
-
Onttrekking aan reserve
--
-
-
199.000
20.350
219.350
Resultaat*
* Psychosociale Hulp (PSH) en scenarioteam is nog in ontwikkeling. De taken die daarvoor op dit moment worden uitgevoerd komen ten laste van de reguliere begroting en zijn overgeheveld van de begroting publieke gezondheid. ** Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
33
Forensische geneeskunde De forensisch artsen van de GGD zorgen in opdracht van de gemeenten
en de implicaties voor de dienstverlening aan de Zuid-Limburgse
voor de lijkschouw en doen waar nodig nader onderzoek bij overlijden.
gemeenten aan de orde.
Ook verrichten zij forensisch medisch onderzoek en medische arrestantenzorg.
De medische arrestantenzorg wordt op het moment van schrijven van deze beleidsbegroting beschouwd als markttaak en wordt, voor zover
In 2022 moet er duidelijkheid zijn over de toekomst
nu bekend, in 2021 aanbesteed en opnieuw gecontracteerd. De overige taken zijn voorbehouden aan de overheid, waarbij de verantwoordelijk-
Al sinds 2015 is de toekomst van de forensische geneeskunde landelijk
heid voor uitvoering bij de GGD wordt belegd. In 2021 is voor deze taken
onderwerp van gesprek. Het forensisch medisch onderzoek wordt in
een landelijke prijsstelling vastgesteld die ook voor 2022 de basis is.
de toekomst niet meer door de afzonderlijke GGD’en georganiseerd, maar krijgt een bovenregionale invulling. Daarvoor hebben alle GGD’en
Extra taken voor de gemeentelijke lijkschouwer
in Nederland in 2021 de dienstverlening per politieregio georganiseerd. Voor de GGD Zuid Limburg betekent dit samenwerken met de GGD
Er is een wijzing van de Wet op de lijkbezorging in de maak. Hierdoor
Limburg Noord. Van oudsher (2019) is er al een samenwerkingsverband
krijgt de gemeentelijk lijkschouwer extra taken toebedeeld, die met
met de GGD’en van Zeeland, Brabant en Limburg. In dit samenwerkings-
name te maken hebben met toxicologisch onderzoek (bloed-, en urine-
verband wordt vooral de gezamenlijke (financiële) verantwoordelijkheid
afname) bij elke overledene waarbij de gemeentelijk lijkschouwer de
voor de opleiding van de nieuwe en zittende forensisch artsen geregeld.
lijkschouw doet. De kosten van de bloed- en urineonderzoeken worden
Ook werken de drie politieregio’s, die voornoemd gebied bestrijken,
in rekening gebracht bij de gemeenten, aangezien zij verantwoordelijk
nauw samen als het gaat om organisatieontwikkeling, roostering,
zijn voor de Wet op de lijkbezorging.
automatisering etc.
Indien de aanbesteding medisch arrestantenzorg niet aan de GGD wordt gegund, en losstaat van de dienstverlening aan de gemeenten,
Bij het opstellen van de begroting 2022 bestaat nog geen duidelijkheid
dan wordt ook de lijkschouw duurder voor gemeenten vanwege de
over de consequenties voor de toekomst van deze taak binnen de
noodzaak om dan voor de lijkschouw een extra arts in te zetten.
GGD Zuid Limburg en voor de dienstverlening aan de Zuid-Limburgse
Ook wordt de arts in 2022 meer ingezet voor forensisch medische
gemeenten. De verwachte duidelijkheid in 2020 is uitgebleven, al zijn
expertise in geval van kindermishandeling en bij kwetsbaren (FMEKK).
er wel stappen gezet. Op het moment dat landelijk meer zicht komt op
Immers Veilig Thuis, politie en Openbaar Ministerie zullen meer gebruik
de consequenties voor de praktijk en het bijbehorende tijdpad, is een
maken van de expertise van de forensisch arts bij het vastleggen van
bestuurlijk gesprek over de toekomst van deze taak binnen de GGD
letsels waarbij een vermoeden bestaat van mishandeling.
Begroting 2022 | GGD Zuid Limburg
34
Begroting Forensische geneeskunde Staat van Baten en Lasten
Forensische geneeskunde
Activiteiten t.b.v. politie en justitie
Totaal
Opbrengsten Bijdragen gemeenten
-
-
-
Tarieven Gemeenten
276.000
-
276.000
Inkomsten uit centrumgemeenten
-
-
-
Bijdrage Rijk/Provincies
-
-
-
Inkomsten NZA
-
-
-
Overige bijdrage
-
552.000
552.000
Onvoorzien
-
-
-
Incidentele opbrengsten
-
-
-
276.000
552.000
828.000
157.000
364.000
521.000
Huisvestingskosten
-
-
-
Afschrijvingskosten
-
-
-
Totaal opbrengsten Exploitatiekosten Personeelskosten
Rente- en bankkosten
-
-
-
2.000
-
2.000
10.000
20.000
30.000
Kosten medische middelen
-
-
-
Kosten uitvoering derden
-
-
-
Onvoorzien
-
-
-
Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering
Incidentele lasten
-
-
-
-
Totaal exploitatiekosten
169.000
384.000
553.000
Saldo baten en lasten
107.000
168.000
275.000
-
-
-
Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat*
-
-
-
107.000
168.000
275.000
* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.