5. Bijlage 1 Berap najaar 2025

-35-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Gebiedsontwikkeling / versterken toerisme

Voortgang

-

Berap voorjaar In mei 2024 heeft overleg plaatsgevonden tussen de gemeente en Bouwbedrijf van de Ven zijnde de eigenaar van de onderhavige ontwikkellocatie. Samen met Bouwbedrijf van de Ven en met een marktpartij (Jupieter BV) zijn de mogelijkheden verkend om de locatie ‘om te katten’ naar een reguliere woningbouwlocatie. In oktober 2024 heeft de gemeente overleg gevoerd met Bouwbedrijf L. van de Ven en Jupieter BV. De standpunten ten opzichte van de vervolgontwikkeling middels woningbouw zijn uitgewisseld. Bouwbedrijf Van de Ven heeft de grond inmiddels overgedragen aan Jupieter BV. Jupieter BV zal een en ander verder uitwerken. Berap najaar Om de overeenkomsten inhoudelijk te kunnen afronden inclusief de noodzakelijke bijlagen ter borging van de ruimtelijke kwaliteit (te denken valt hier o.a. aan de nieuwe inrichting openbare ruimte, ontsluitingen, typologie woningen, wegen, parkeerplaatsen, riolering, kabels en leidingen, opvang hemelwater, groen en overige voorzieningen) hebben partijen op 5 juli 2025 samen met de juridisch adviseur van de gemeente geconcludeerd dit enkel goed te kunnen borgen op basis van een (integraal) stedebouwkundig ontwerpplan inclusief de verkaveling, planning en fasering.

Project vakantie-resort Heuvelland

Dat betekent dat de voorbereidende werkzaamheden momenteel door partijen vervolgd worden. Op 2 september 2025 en op 24 september 2025 hebben inmiddels een tweetal zgn. ‘workshops’ plaatsgevonden waarbij alle gemeentelijke disciplines samenkomen en de ontwikkelaar en haar adviseurs zullen voorzien van de betreffende aanvullende informatie die nodig is om het (integrale) stedenbouwkundig plan verder concreet vorm te kunnen geven. Er kan te allen tijde bilateraal geschakeld worden. In de tussentijd kan er een ‘intentieovereenkomst’ overeengekomen worden die verder in het traject zoals gezegd zal worden uitgewerkt naar een ‘anterieure overeenkomst’.

-

Project Uitkijkpunt Huls(veld)

De Provincie Limburg is al op diverse momenten en recent nog in het kader van het traject POVI (ambtelijke afstemming 25 juni 2025) over de beoogde woningbouwontwikkeling op de hoogte gebracht. Kortom, de processen lopen gelijktijdig op. Berap voorjaar Het bestemmingsplan ‘Herinrichting Uitkijkpunt Huls’ is op 22 mei 2025 op een zitting van de Afdeling van de Raad van State in Den Haag behandeld. Berap najaar Op 23 juli 2025 heeft de Raad van State uitspraak gedaan over het bestemmingsplan ‘Herinrichting Uitkijkpunt Huls’ en dit bestemmingsplan vernietigd. De vernietiging houdt verband met de latere vaststelling van het bestemmingsplan ‘Herziening bestemmingsplan Buitengebied 2021 Simpelveld’, als gevolg waarvan volgens de Raad van State een ‘rechtsonzekere’ situatie is ontstaan. De voorbereidende werkzaamheden voor het alsnog realiseren van de herontwikkeling van het Uitkijkpunt Huls, onder

-36-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Project gebiedsontwikkeling Stationsomgeving

-

Realisatie Parkstadroute

-

Romeins villalandschap

Voortgang de Omgevingswet, zijn inmiddels opgestart. Wel dient er rekening mee te worden gehouden dat belanghebbenden tegen een nieuw besluit over het herinrichten van het Uitkijkpunt Huls opnieuw bezwaar en beroep kunnen aantekenen. Berap voorjaar Het project 'Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM' wordt gefaseerd aangepakt, waarbij de volgende percelen zijn te onderscheiden: het parkeerterrein gelegen aan de Vroenkuilerweg, de Stationsstraat en het Stationsemplacement incl. het historisch laad- en losterrein. Inmiddels is het parkeerterrein aan de Vroenkuilerweg afgerond. Tevens hebben diverse overleggen met de Provincie Limburg en het bestuur van de ZLSM plaatsgevonden over de toekomstige functie van het historisch laad- en losterrein aan de Stationstraat. Hierover is in het voorjaar 2025 definitief overeenstemming bereikt. Tegelijkertijd is in april 2025 het bestek voor de herinrichting van de Stationstraat en het stationsemplacement opgesteld. Uitgangspunt is om vóٌór de bouwvak 2025 de Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving aan te besteden. Berap najaar Het conceptbestek en bestekstekeningen en de directieraming van het structuurversterkend project Stationsomgeving Miljoenenlijn zijn gereed.

Het werk is verdeeld in 3 percelen: Perceel 1: Stationstraat: verantwoordelijke instantie is de gemeente; Perceel 2: Stationsomgeving: verantwoordelijke instantie is de Provincie Limburg; Perceel 3: Spoorpark: verantwoordelijke instantie is de Provincie Limburg. Verwacht wordt dat de gunning nog dit jaar rond zal komen en de werkzaamheden in het eerste kwartaal van 2026 zullen starten. (Zie ook hierna onder ‘stand van zaken investeringen’). Berap voorjaar De uitvoering van de werkzaamheden voor het aanleggen van de Parkstadroute op het grondgebied van de gemeente Simpelveld zijn medio april 2025 afgerond. Berap najaar De parkstadroute is op 6 september jl. officieel geopend. Met de provincie vindt nog overleg plaats over de openstelling van de route op het emplacement van de Miljoenenlijn. Momenteel wordt nog bekeken hoe een veilige oversteek over het spoor achter het stationsgebouw kan worden gemaakt. Berap voorjaar Van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2027 werken 13 partners uit de Euregio projectmatig samen om het Romeinse verleden tot leven te brengen. Het project Via Via brengt de Romeinse geschiedenis tot leven op 9 locaties in België, Nederland en Duitsland. Bezoekers ontdekken langs de route Romeinse trekpleisters. Het project wil bezoekers een unieke reis door de geschiedenis bieden, over lands- en taalgrenzen heen.

-37-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

Voortgang Het project Via Via wil: 1. De internationale toerist stimuleren om Zuid-Limburg en Duitsland/Rijnland te bezoeken en te genieten van het Romeinse landschap en de talrijke verhalen die daarbij aansluiten. 2. Meer verblijfstoerisme stimuleren. 3. Het ondernemerschap activeren om producten te ontwikkelen die de beleving verhogen. 4. Lokale inwoners in de ontwikkeling van nieuwe landschapselementen betrekken. 5. Nieuwe educatieve producten voor het Nederlandse en Duitse onderwijs ontwikkelen. Het project Via Via is een grensoverschrijdend project, dat een koppeling maakt met de reeds bestaande Duitse en Belgische wandel- en fietsroutes ‘Erlebnisraum Römerstrasse’ en ‘Fruitspoor’. Het Grensoverschrijdend Romeins Villalandschapspark Bocholtz-Vetschau vormt de schakel in de Nederlands-Duitse verbinding van het Via Via-project. Berap najaar Het voornemen is om in Q4-2025 opdracht te verlenen voor het opstellen van een ontwerp voor het grensoverschrijdend Romeins Villalandschapspark.

Regiodeal 2.0 propositie kern Simpelveld Ontwikkeling centrumvisie Simpelveld

Berap voorjaar Met het vaststellen van de gebiedsexploitatie Centrumontwikkeling kern Simpelveld zal in 2025 verder uitvoering worden gegeven aan de voorbereiding van deze ontwikkeling, hetgeen in eerste aanleg inhoudt: 1. De aankoop van de benodigde panden. 2. Het opstarten van de uitvoering van het noodzakelijk bodem- en milieuonderzoek binnen deelgebied 2 (omgeving huidig tankstation/garagebedrijf). 3. Het starten van (de procedure voor) het opstellen van het omgevingsplan. Berap najaar De gebiedsontwikkeling van Simpelveld-Centrum vraagt om een gestructureerde en gefaseerde aanpak om de verschillende aspecten van de planvorming, grondverwerving en uitvoering in goede banen te leiden. Om het proces van de gebiedsontwikkeling gestructureerd en zorgvuldig te kunnen doorlopen, moeten we externe expertise aanwenden. In Q4-2025 zal daarom de procesondersteuning van de Centrumplanontwikkeling opnieuw worden aanbesteed.

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN N.v.t.

-38-

Berap najaar 2025

STAND VAN ZAKEN INVESTERINGEN Project gebiedsontwikkeling stationsomgeving: Onlangs zijn de inschrijvingen voor de herinrichting van de stationsomgeving ontvangen. Dit is inclusief de reconstructie van de Sint Nicolaasbergweg. Op basis van de laagste inschrijving blijkt dat de beschikbare budgetten voor de aanleg van de openbare ruimte en de aanpak van rioleringen ontoereikend zijn. Er resteert een verschil van afgerond € 400.000. Dit verschil kan in hoofdlijnen als volgt worden verklaard: • Het investeringskrediet voor de openbare ruimte is tijdens de raadsvergadering van 17 februari 2022 beschikbaar gesteld. Hoewel in dat voorstel rekening is gehouden met een onzekerheidsmarge, blijkt dat de kostenstijgingen, mede door de lange aanlooptijd van het project, hoger zijn dan voorzien; • De laagste inschrijving ligt hoger dan op basis van het bestek werd verwacht; • Op basis van de inschrijving op de werkzaamheden uit het bestek vindt er een verschuiving van de kostenverdeling tussen de percelen van de gemeente en de provincie plaats. Deze verschuiving is nadelig voor de gemeente; • De aanleg van de parkeerplaats aan de Nijswillerweg was duurder dan waarmee in de oorspronkelijk raming rekening werd gehouden. Na afronding van het project kan de uitsplitsing tussen de werkzaamheden voor de openbare ruimte en rioleringen plaatsvinden.

Op dat moment is het exacte financiële effect te bepalen. Voor nu houden we rekening met een stijging van de jaarlijkse kapitaallasten met ingang van 2027 met € 24.000 (afschrijving in 40 jaar/rente 3,5%) met ingang van 2027. Na instemming door uw gemeenteraad kan het gunningsproces van de aanbesteding in gang worden gezet en kan de aannemer in het 1e kwartaal 2026 starten met de werkzaamheden.

-39-

Berap najaar 2025

FINANCIËN In de begroting 2025 (na verwerking van de berap voorjaar 2025) is een bedrag van - € 196.810 begroot voor het programma Economie. Met betrekking tot de realisatie worden geen substantiële afwijkingen voorzien: Begroting 2025, na verwerking berap voorjaar'25: Saldo van baten en lasten: 3.1 economische ontwikkeling weekmarkten advisering economische ontwikkelingen 3.2 fysieke bedrijfsinfrastructuur bedrijfsterreinen 3.4 economische promotie

toerisme volksfeesten, kermissen & evenementen Totaal

Prognose 2025:

Verschil:

Toelichting:

-12.726 -41.244

-12.726 -41.244

0 0

-2.180

-2.180

0

-79.742

-79.742

0 Voor het jaar 2026 wordt de voorgenomen bezuiniging op de bijdrage aan het Land van Kalk (20.000 (I)) en de korting op het budget toeristische activiteiten deels geschrapt (5.930 (I)). Vanaf 2027 worden 24.000 (S) hogere kapitaallasten voorzien n.a.v. de aanbesteding Stationsomgeving.

-60.917 -196.810

-60.917 -196.810

0 0

-40-

Berap najaar 2025

Programma 4. Onderwijs Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingenzaken (leerlingenvervoer, school- & leerlingenbegeleiding en leerplicht en leerlingenadministratie). VOORTGANG PRIORITEITEN Activiteiten 2025 Onderwijs Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de Toekomst

-

Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL

Voortgang Berap voorjaar De scholen werken al sinds 2020 samen met de gemeente aan de Gezonde Basisschool van de Toekomst. De scholen zorgen voor gezonde voeding, beweging, culturele activiteiten en gelijke kansen voor elke leerling van de basisscholen in de gemeente. Eind vorig jaar heeft de Stadsregio Parkstad besloten om voor de schooljaren 2024-2025, 2025-2026 en 2026-2027 de gemeente financieel te ondersteunen middels cofinanciering. Dit houdt in dat de gemeente 50% van de gemaakte kosten in het kader van de Gezonde Basisschool van de Toekomst kan verhalen op de Stadsregio Parkstad. Berap najaar De gemeenteraad van Simpelveld heeft medio 2025 besloten de Gezonde Basisschool van de Toekomst af te schalen. Vanaf 2026 kiest de gemeente voor een andere invulling. In december 2025 is aan de raad een voorstel voorgelegd met diverse scenario’s. Berap voorjaar De uitvoering van het ambitiedocument verloopt volgens plan. De regionale werkagenda Onderwijs- en Kindontwikkeling 2023 2026 omvat drie grote opdrachten, te weten: 1. Het opstellen van een gezamenlijke Educatieve Agenda Parkstad; 2. De ontwikkeling van een Parkstad Monitor Onderwijs & Kind-ontwikkeling; 3. Coördinatie en organisatie van de opschaling van de Rijke Schooldagen in Parkstad.

Berap najaar De Parkstad Monitor Onderwijs en Kindontwikkeling is een belangrijk instrument bij de uitvoering van de Educatieve Agenda Parkstad (EAP). Deze monitor geeft inzicht in zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens en biedt naast inzicht in de grootste uitdagingen, ook zicht op uitvoering, op opbrengsten en op resultaten én biedt een waardevolle basis voor de kwaliteitsdialoog tussen partners in de regio. De eerste versie van de Parkstad Monitor Onderwijs en Kindontwikkeling is beschikbaar en biedt

-41-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad

-

Leerlingenvervoer (samenwerking - G16)

Voortgang inzicht in kwantitatieve en kwalitatieve data, waarmee we beter kunnen sturen op doelen uit de EAP. De monitor is ontwikkeld in samenwerking met o.a. ABF Research, GGD en Universiteit Maastricht en wordt in de toekomst gekoppeld aan het platform ParkstadInCijfers. Voor nu is de monitor te vinden via: https://parkstadinzicht.nl/mosaic/monitor-onderwijs-enkindontwikkeling/inleiding. Partners worden uitgenodigd feedback te geven, zodat we kunnen door ontwikkelen richting een volwaardig instrument voor beleidsvorming en dialoog. Berap voorjaar In juli 2024 hebben de colleges van de zeven Parkstadgemeenten de Educatieve Agenda Parkstad (EAP) vastgesteld. Deze agenda is een van de resultaten van de regionale werkagenda Onderwijs en Kindontwikkeling 2023–2026. Op dit moment vindt de uitvoering van de EAP plaats via diverse werkgroepen, waarin alle betrokken partners vertegenwoordigd zijn. Berap najaar Deze regionale EAP is opgesteld vanuit de breed gevoelde behoefte om beleid en aanpak in Parkstad meer te harmoniseren met als doel meer impact te maken. We zetten hiermee een stap in de goede richting. Onze samenwerking, waarin 7 gemeenten samen met de onderwijs- en kindpartners tot een eenduidige agenda zijn gekomen, is uniek en vormt een mooie basis om gezamenlijk meer impact te maken in deze regio. We kijken ook alvast vooruit.

Ter voorbereiding op de opstelling van een geactualiseerde Educatieve Agenda voor de periode 2026 en verder, zijn we dit najaar gestart met de evaluatie van de huidige EAP. Daarbij kijken we niet alleen naar behaalde resultaten, maar ook naar leerpunten voor de toekomst. Inbreng van stakeholders is hierbij van groot belang. De uitkomsten vormen de basis voor een toekomstgerichte agenda vanaf schooljaar 2026–2027. Berap voorjaar Bij het leerlingenvervoer streven we ernaar dat kinderen en jongeren zo zelfstandig mogelijk naar school gaan, eventueel met ondersteuning van hun ouders. In het afgelopen jaar hebben we hen hierin actief begeleid, met als doel het versterken van de eigen kracht en ontwikkeling van kind en gezin. Het vergroten van de zelfredzaamheid staat centraal. Een positief neveneffect hiervan is een verminderde druk op het aangepast vervoer, wat de uitvoerbaarheid van het leerlingenvervoer ten goede komt. Op dit moment is die druk dan ook afgenomen. Sinds januari 2025 is bovendien het openbaar vervoer van Arriva gratis voor alle jongeren tot 12 jaar. Dit draagt bij aan de mobiliteit en zelfstandigheid van jonge scholieren. Berap najaar Bij aanvragen voor leerlingenvervoer wordt eerst toegewerkt naar zelfstandig reizen.

De gemeente kon besluiten om OV mét begeleiding af te geven, afhankelijk van het inkomen van de ouders werd dit (gedeeltelijk) betaald door de gemeente. Arriva heeft besloten om per 1 januari 2025 alle kinderen/jeugdigen tot 18 jaar gratis te laten reizen. Daarnaast kan een begeleiderspas aangevraagd worden en indien deze noodzakelijk is, reist de begeleider ook gratis. Hiermee vervalt de indicatie voor OV met begeleiding voor kinderen vanuit de gemeente.

-42-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Onderwijsachterstandenbeleid

Voortgang Berap voorjaar Het doel is het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden, met een primaire focus op voor- en vroegschoolse educatie. De gemeente Simpelveld voert hierin een actief beleid. In samenwerking met kindpartners zoals de jeugdgezondheidszorg, voorschoolse voorzieningen en basisscholen werkt de gemeente aan een beleidskader gericht op het tegengaan van onderwijsachterstanden. In het kader van de Educatieve Agenda Parkstad zijn diverse werkgroepen opgestart die zich richten op het voorkomen van achterstanden en het bevorderen van taalontwikkeling. In de eerste twee kwartalen van 2025 wordt onder andere gewerkt aan een nieuwe definitie van 'doelgroeppeuters'. Daarnaast is een werkgroep actief die zich richt op de overgang van voor- naar vroegschool, met als doel een soepele instroom in het basisonderwijs. Samen met de andere Parkstadgemeenten en in samenwerking met kindpartners wordt momenteel gewerkt aan de herijking van het onderwijsachterstandenbeleid. Berap najaar In het kader van de Educatieve Agenda Parkstad zijn diverse werkgroepen opgestart die zich richten op het voorkomen van achterstanden en het bevorderen van taalontwikkeling. Er is gewerkt aan een nieuwe doelgroep definitie. De insteek van dit document is te komen tot harmonisatie van de indicatiecriteria.

Dat is geen gemakkelijke opgave met 16 gemeenten die in omvang verschillen, niet alle 16 een gelijke populatie hebben en daardoor verschillen in behoeften op het gebied van VVE. Vanuit de behoeften van kinderen en gezinnen, vanuit de inhoud, is toch getracht een uniform document op te stellen, waarin 16 gemeenten zich herkennen, kinderen en gezinnen passend kunnen ondersteunen in het streven naar gelijke kansen en dat evengoed geen inhoudsloos compromis is. Dit document wordt voorgelegd aan het bestuurlijk overleg van de GGD, daarnaast zal het college dit moeten vaststellen middels het hernieuwde OAB beleid.

Onderwijshuisvesting -

Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs)

Berap voorjaar Met het wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting worden gemeenten verplicht een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor schoolgebouwen te maken. Een van de doelen is het geven van meerjarige zekerheid voor schoolbesturen. Gemeenten en schoolbesturen hebben al geruime tijd de ambitie om de verouderde schoolgebouwen aan te pakken en toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen te realiseren, die geschikt zijn voor hedendaags en inclusief onderwijs. De partner betrokken bij het IKC kan dit eventueel opstellen. Hierbij hebben we het traject IKC afgewacht. Berap najaar Dit wordt gezamenlijk met het IKC-traject opgepakt.

-43-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Integraal Kind Centrum (IKC) Bocholtz

Verbinden onderwijs en zorg i.h.k.v. passend onderwijs Ondersteunen regionale aanpak voortijdige Schoolverlaters (VSV)

Voortgang Berap voorjaar Het jaar 2024 heeft in het teken gestaan van het onderzoeken van de mogelijkheden of een integraal kindcentrum mogelijk is. De RO groep heeft het afgelopen jaar alternatieven uitgewerkt rondom een nieuw IKC. Deze plannen zijn bestuurlijk gedeeld in Q42024. Momenteel komen we financiële middelen te kort. Er wordt in de Parkstadregio gekeken of dit de komende jaren samen kan worden opgepakt, aangezien ook in Parkstad verschillende IKC’s op de planning staan. Berap najaar De werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de bibliotheek, de kinderopvang, de gemeente en de school, heeft het onderzoek inmiddels afgerond. Hoewel er een duidelijk beeld voor het toekomstig IKC naar voren is gekomen, heeft de gemeente vanwege de huidige financiële situatie besloten om het project op dit moment ‘on hold’ te zetten. Er is een hernieuwde intentieovereenkomst opgesteld om vanaf 2029 aan de slag te gaan (voorbereidingskosten 2029, start bouwactiviteiten 2030).

Berap voorjaar Sinds 1 maart 2025 heeft Bureau VSV een nieuwe naam, namelijk Bureau Leren & Doorstromen Parkstad (BLDP). Bureau Leren en Doorstromen Parkstad helpt jongeren en ouders om uitval op school te voorkomen. Het aantal thuiszitters betreft voor Simpelveld drie (peildatum 12 maart 2025). Berap najaar Als een centrumgemeente structureel taken uitvoert voor andere gemeenten, is een centrumregeling verplicht. Bureau Leren en Doorstromen Parkstad voert voor de gemeenten Beekdaelen, Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Simpelveld en Voerendaal onder andere de volgende wettelijke taken uit: -De Leerplichtwet 1969 -Onderdelen van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs -De Wet van School naar Duurzaam Werk -Taken rondom vroegtijdig schoolverlaten Heerlen is hierbij de centrumgemeente. In het verleden lag de samenwerking vast in een bestuursovereenkomst, maar door de wetswijziging moet dit nu via een centrumregeling. Omdat de huidige bestuursovereenkomst in 2025 afloopt en de Wet van School naar Duurzaam Werk op 1 januari 2026 in werking treedt, is dit het geschikte moment om de centrumregeling formeel vast te stellen. Zo wordt ook het hiaat hersteld dat sinds de wijziging van de Wgr in 2022 bestaat. Begin september hebben wij het jaarverslag van het schooljaar 2024-2025 mogen ontvangen. Bureau Leren & Doorstromen Parkstad voert voor de Parkstadgemeenten de Leerplichtwet uit.

In dit verslag staan zowel de stand van zaken voor onze gemeente in cijfers weergegeven, als de taken die Bureau Leren & Doorstromen Parkstad in het afgelopen schooljaar heeft uitgevoerd. Middels een raadsinformatiebrief d.d. 19 oktober 2025 bent u hierover geïnformeerd.

-44-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid

Voortgang Berap voorjaar In Parkstad wordt via het bondgenootschap Geletterdheid Parkstad samengewerkt om laaggeletterdheid onder de bevolking terug te dringen. Wij zijn eind maart 2024 gestart met een maatwerktraject Integrale Aanpak Sociaal Domein, begeleid door Stichting Lezen en Schrijven. Op dit moment zijn wij aan het onderzoeken welke effectieve activiteiten/interventies uit Parkstad passen binnen onze gemeente. Berap najaar De gemeenten Brunssum, Voerendaal, Kerkrade en Simpelveld gaan samen met Stichting Lezen en Schrijven en de bibliotheek aan de slag met dit onderwerp nadat er een aantal overleggen hebben plaats gevonden. Deze stonden in het kader van Taalrijke Start en de Gezinsgerichte aanpak Geletterdheid.

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN Handle with Care Momenteel wordt al bijna twee jaar Handle with Care uitgevoerd in Zuid-Limburg. Handle with Care is erop gericht dat een kind dat thuis een ingrijpend geweldsincident meemaakt zo spoedig mogelijk steun krijgt op school, met als doel gezondheidsschade te kunnen beperken of een trauma te voorkomen. Met steun vanuit de dagelijkse leefomgeving neemt de kans op gezondheidsschade af en komen deze kinderen op school beter aan leren en ontwikkelen toe. Sinds dit najaar is Handle with Care ook op drie middelbare scholen in Parkstad gestart (de Vrije School Parkstad, het Grotiuscollege in Heerlen en Compass in Brunssum). Begin 2026 wordt de pilot in de VO-scholen geëvalueerd. Daarna wordt besloten of de pilot wordt uitgerold over alle VO scholen in Parkstad. Uit de evaluatie van Handle with Care in het basisonderwijs blijkt dat leerkrachten het gevoel hebben dat deze steun het kind echt helpt. STAND VAN ZAKEN INVESTERINGEN N.v.t.

-45-

Berap najaar 2025

FINANCIËN In de begroting 2025 (na verwerking van de berap voorjaar 2025) is een bedrag van - € 937.259 begroot voor het programma Onderwijs. Met betrekking tot de realisatie worden geen substantiële afwijkingen voorzien: Begroting 2025, na verwerking berap voorjaar'25:

Prognose 2025:

Verschil:

Toelichting:

Saldo van baten en lasten: 4.2 onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js

-263.245 -193.934

-263.245 -193.934

0 0

4.3 onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken l eerpl i cht en l eerl i ngen a dmi ni s tra ti e

-76.214

-76.214

0

s chool -/l eerl i ngenbegel ei di ng l eerl i ngenvervoer voor- en vroegs chool s e educa ti e Totaal

0 -287.123 -116.744 -937.259

0 -287.123 -116.744 -937.259

0 0 0 0

-46-

Berap najaar 2025

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie. VOORTGANG PRIORITEITEN Activiteiten 2025 Basisvoorzieningen Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid / kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen / ondersteunen en faciliteren verenigingsleven)

-

Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute)

Voortgang Berap voorjaar Een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst en cultuur en participatie passend bij de behoeften van onze inwoners nu én in de toekomst is een belangrijke waarde in ons gemeentelijk beleid. Passende voorzieningen en accommodaties dragen daar aan bij en hebben invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Vooruitkijkend zien we een aantal (landelijke) ontwikkelingen die ook een lokale weerslag kennen. De komende decennia vergrijst de bevolking van Nederland en dus ook van Simpelveld. Mensen willen zich minder binden en hun vrije tijd flexibel indelen. Dat heeft invloed op het verenigingsleven. We stellen steeds hogere eisen aan kwaliteit van maatschappelijke accommodaties. Daarom is het van belang een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid te ontwikkelen. Als eerste stap om te komen tot een accommodatiebeleidsplan dient er een uitgebreide inventarisatie van de huidige accommodaties plaats te vinden. De opstart hiervan is in 2025 (einde jaar) voorzien. Hiervoor is een bedrag van € 50.000 geraamd voor externe ondersteuning. Dit bedrag is in de begroting 2025 reeds doorgeschoven naar 2026. Berap najaar Geen nieuwe ontwikkelingen te melden, de opstart van de inventarisatie is voorzien voor Q1-2026. Berap voorjaar Het voornemen is om de beweegroute in de kern Simpelveld in het 2e kwartaal van 2025 op te leveren.

Voor de voorbereiding en realisatie is in 2024 nauwe afstemming tussen de Burgerinitiatiefgroep en de uitvoerende partij, de gemeente Simpelveld geweest. De Burgerinitiatiefgroep heeft laten weten, gezien het vele werk dat voor de voorbereiding van de beweegroute in de kern Simpelveld nodig is geweest, af te zien om in Bocholtz eenzelfde initiatief te ontplooien.

-47-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Opstellen MJOP (Meer jaren onderhoudsplan) buitensportaccommodaties

-

Speelruimtebeleid

Sport en cultuur Herijken sportakkoord en de culturele agenda

Cultureel erfgoed Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie)

Voortgang Berap najaar De beweegroute Simpelveld is gerealiseerd en op 29 september jongstleden geopend. Berap voorjaar Het opstellen van een MJOP hangt samen met het vernieuwen/adequaat onderhouden van de (buitensport)accommodaties. In afwachting van nadere besluitvorming is dit onderwerp tijdelijk ‘geparkeerd’. Berap najaar De intentie is om meerjaren onderhoud/investeringsplannen voor de buitensportaccommodaties op te stellen. Voor de tenniscomplexen is een dergelijk plan reeds opgesteld. Voor de voetbalcomplexen wordt het plan opgesteld na eventuele vernieuwing of renovatie van de velden, zodat de planning en investeringen optimaal aansluiten bij de toekomstige staat van de accommodaties. Berap voorjaar We zijn voornemens om in de tweede helft van dit jaar te starten met het opstellen van een nota/uitvoeringsplan speelruimtebeleid. De jaarlijkse (externe) keuringen van de speeltoestellen en ondergronden zijn in het voorjaar 2025 zoals gebruikelijk uitgevoerd. Berap najaar Voor 2025 zijn de noodzakelijke keuringen en onderhoud uitgevoerd. Het opstellen van een nota speelruimtebeleid zal, vanwege prioriteitsstelling, worden doorgeschoven naar 2026. Berap voorjaar Herijking van de culturele agenda/opstellen nieuwe nota cultuurbeleid staat voor 2025 op de planning. In het 2 e kwartaal 2025 zal hiermee gestart worden.

Voornemen is de herijkte nota eind 2025/ begin 2026 ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Berap najaar De nieuwe nota cultuurbeleid zal in de 2e helft van 2025 verder uitgewerkt worden. De culturele en maatschappelijke verenigingen zullen hierbij actief betrokken worden middels een cultuuravond welke gepland staat voor november 2025. Planning is om begin 2026 de nota ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Het sportakkoord loopt nog tot einde 2026 en zal volgend jaar worden herijkt. Berap voorjaar In verband met het raadsvoorstel ‘ombuigingsvoorstellen ravijnjaar en volgende’ dat in juli in de raad zal worden behandeld, wordt de nota ‘Cultureel Erfgoed’ uitgesteld tot september/oktober 2025. Aangezien de nota ‘Cultureel Erfgoed’ financiële gevolgen zal hebben is het noodzakelijk eerst een besluit over de door te voeren bezuinigingen af te wachten alvorens een uitvoeringsprogramma met bijkomende kosten voor te leggen.

-48-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

Bibliotheekwerk Visie op bibliotheekwerk / realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties

Natuur en landschap Kwaliteit buitengebied -

Casus roekenkolonie

Voortgang Berap najaar De nota Cultureel Erfgoed zal bijgesteld worden (uitvoeringsplan) naar aanleiding van de vastgesteld ombuigingsvoorstellen en zal begin 2026 aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Berap voorjaar De gemeente heeft op basis van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024’ een subsidie toegekend gekregen. De bibliotheek heeft ook subsidie aangevraagd voor BoekStart in de kinderopvang, die is toegekend voor 2024-2026. Er zijn gesprekken geweest met kinderopvanglocaties en de peuterspeelzaal. Er zullen acties worden opgezet op basis van deze subsidie, hetgeen de samenwerking zal intensiveren. Berap najaar De gemeente heeft op basis van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024’ een subsidie toegekend gekregen. De bibliotheek heeft een subsidie ontvangen voor BoekStart in de kinderopvang, die is toegekend voor 2024-2026. De bibliotheek heeft samen met Impuls het koffiekleuteren weer opgestart binnen de gemeente. Verder wordt vormgegeven aan initiatieven als Taalrijke Start en de Gezinsgerichte aanpak Geletterdheid. Berap voor- en najaar Momenteel geen relevante ontwikkelingen te melden. Afgelopen periode zijn diverse werkzaamheden en ontmoedigingsmaatregelen, conform ontheffing, uitgevoerd in het projectgebied.

Hierbij valt te denken aan het plaatsen van één extra geluidsinstallatie (afspelen geluid natuurlijke vijand), het verwijderen/verplaatsen van nesten en het ophangen van trechters in takvorken van bomen. Voor aanvang van de werkzaamheden zijn de omwonenden middels een brief geïnformeerd. Desbetreffende werkzaamheden zijn uitgevoerd met als doel de overlast voor de omwonenden proberen te beperken en de roekenkolonie proberen te verplaatsen naar geschiktere locaties. Tot op heden is de verplaatsing helaas nog niet gelukt. Dit is overigens iets wat zich ook bij andere gemeenten voordoet. In het 2e kwartaal ‘25 is door een ecoloog een monitoringsronde uitgevoerd. Tijdens deze ronde zijn o.a. de aanwezige roekennesten geteld en zijn de alternatieve kolonieplaatsen geschouwd. Deze monitoring is o.a. benodigd voor de terugkoppeling richting de Provincie. Berap najaar Eind juli zijn, conform de verleende ontheffing, diverse werkzaamheden en ontmoedigingsmaatregelen uitgevoerd in het projectgebied. Dit betrof onder andere het verwijderen/verplaatsen van nieuwgevormde nesten en het controleren van de reeds opgehangen trechters in de takvorken van de bomen. Voorafgaand aan de werkzaamheden zijn de omwonenden per brief geïnformeerd. In november wordt voor de omwonenden een informatiebijeenkomst over het project ‘roeken’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst wordt o.a.

ingegaan op de stand van zaken van de uitgevoerde werkzaamheden en de voortgang.

-49-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

Groen Groenere gemeente

Voortgang Daarnaast is er ruimte voor een gesprek met de omwonenden over de ervaren overlast. Voor deze bijeenkomst worden de Provincie Limburg (als ontheffingsverlener) en de Stichting Limburgs Landschap (als grondeigenaar waar een deel van de kolonie aanwezig is) uitgenodigd. Ook raads- en commissieleden worden uitgenodigd voor deze bijeenkomst. Berap voorjaar Afgelopen plantseizoen (Q4 ‘24 tot en met Q1 ‘25) zijn op diverse locaties 22 nieuwe bomen aangeplant. Verder zijn in Q2 2025 op diverse locaties (net zoals afgelopen jaren) flora-en fauna mengsels ingezaaid. Het voornemen is om aankomend plantseizoen 50 nieuwe bomen op diverse locaties aan te planten. Berap najaar Aankomend plantseizoen (Q4 2025 tot en met Q1 2026) worden op diverse locaties 50 nieuwe bomen aangeplant. De ingezaaide flora- en faunamengsels staan op de meeste locaties goed in bloei. Op enkele locaties is de opkomst minder dan in voorgaande jaren, voornamelijk als gevolg van het droge voorjaar. Van bewoners worden positieve reacties ontvangen op de gerealiseerde vergroening. Daarnaast zijn tijdens diverse wegreconstructies nieuwe groenvakken aangelegd. Het betreft de werkzaamheden aan de Puntelstraat, de Stampstraat, Kanthuisstraat en Stevensweg/Pr. Hendrikstraat. Deze groenvakken worden eind Q1 2026, met uitloop naar april 2026, aangeplant. Hiermee wordt bijgedragen aan een groenere gemeente.

RELEVANTE ONTWIKKELINGEN N.v.t.

-50-

Berap najaar 2025

STAND VAN ZAKEN INVESTERINGEN Investeringsprogramma 2025/2026 Vervangen en renovatie voetbalvelden (uitgesteld)

Budget Excl. BTW € 1.481.250

Aanbrengen ledverlichting tennisvelden Simpelveld

€

30.000

Vervanging en renovatie voetbalvelden (uitgesteld)

€

566.250

Totaal 3 projecten 2025:

€

2.077.500

Toelichting Berap voorjaar Naar aanleiding van zowel de raadsinformatieavond van 29 januari jl. en de reacties van raadsfracties is medio mei een tweede raadsinformatieavond gehouden inzake de voortgang van dit project. Berap najaar Met de betreffende verenigingen zijn afspraken gemaakt over de voortgang van dit project. Naar verwachting zal begin 2026 de aanbesteding voor de renovaties worden opgestart. Berap voor- en najaar De ledverlichting is in het 1e kwartaal van 2025 aangebracht. Daarmee is dit project afgerond. Berap voor- en najaar Zie hiervoor.

-51-

Berap najaar 2025

FINANCIËN In de begroting 2025 (na verwerking van berap voorjaar 2025) is een bedrag van - € 2.232.982 begroot voor het programma Sport, cultuur en recreatie. Met betrekking tot de realisatie worden geen substantiële afwijkingen voorzien: Begroting 2025, na verwerking berap voorjaar'25:

Prognose 2025:

Verschil:

Toelichting:

Saldo van baten en lasten: 5.1 sportbeleid en activering

sport algemeen 5.2 sportaccommodaties binnensport Bocholtz binnensport Simpelveld beheer (niet groene) sportterreinen beheer groene sportvelden 5.3 cultuurpresentatie, cultuur-productie en cultuurparticipatie subsidies kunst en cultuur kunst en cultuur muziekonderwijs 5.5 cultureel erfgoed monumentenbeleid 5.6 media bibliotheekwerk 5.7 openbaar groen en (openlucht) recreatie natuur- en landschaps-bescherming openbaar groen speelterreinen en recreatie-voorzieningen / JOP's Totaal

-125.740

-125.740

0 Voor 2026 wordt de voorgenomen bezuiniging om de subsidies niet te indexeren geschrapt (9.619 (I)). Daarnaast wordt de bezuiniging op de innovatieve sportprikkel (5.000 (I)) geschrapt.

-271.609 -71.767 -39.664 -152.762

-271.609 -71.767 -39.664 -152.762

0 0 0 0

-98.326 -54.339 -119.480

-98.326 -54.339 -119.480

0 0 0

-475

-475

0

-172.982

-172.982

0

-90.031

-90.031

0

-965.345 -70.463 -2.232.982

-965.345 -70.463 -2.232.982

0 0 0

-52-

Berap najaar 2025

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-. VOORTGANG PRIORITEITEN Activiteiten 2025 Minimabeleid Uitvoering kadernota Armoedebeleid

-

Schuldhulpverlening

-

Implementatie volwassenenfonds

Voortgang Berap voorjaar In maart 2023 is de herijkte nota Armoedebeleid (voor de drie Kompas-gemeenten) door de raad vastgesteld. Daarnaast is in 2023-2024 samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal en ISD Kompas een communicatieplan opgesteld voor de uitvoering van het armoedebeleid. Voor 2025 en volgende wordt de herijkte nota armoedebeleid conform de speerpunten uit de nota en het gezamenlijke communicatieplan uitgevoerd. Berap najaar Voor 2025 zullen de speerpunten uit de nota Armoedebeleid conform het communicatieplan worden uitgevoerd. Berap voorjaar In het 1e halfjaar van 2025 zal samen met de overige 2 Kompasgemeenten (Beekdaelen en Voerendaal), ISD Kompas en Impuls worden bekeken hoe we preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunnen houden, bijvoorbeeld door continuering van de inzet van de voorzieningenwijzer, aansluiting bij een organisatie als Schuldhulpmaatje en een betere inzet van de vroegsignalering. Eind 2025 zal dit geëvalueerd worden. Berap najaar Er vinden gesprekken plaats met de betrokken partners om de schuldhulpverlening voor de gemeente Simpelveld beter op elkaar af te stemmen en onderling goede afspraken te maken. Berap voorjaar Voor 2025 verwachten we minimaal hetzelfde aantal aanvragen voor het volwassenenfonds als in 2024. In 2024 hebben 252 inwoners van de 3 Kompas gemeenten deelgenomen aan het Volwassenenfonds.

Eind 2025 zal dit geëvalueerd worden. Berap najaar Geen nieuwe ontwikkelingen te melden, de evaluatie dient nog plaats te vinden.

-53-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Voortzetting voorzieningenwijzer

-

Vluchtelingen / Taakstelling statushouders

Voortgang Berap voorjaar In 2024 is besloten om de inzet van de voorzieningenwijzer voor een periode van 3 jaar voort te zetten. In 2025 zal de Voorzieningenwijzer, incl. de website ‘datgeldtvoormij’ aldus verder worden voortgezet. Tussentijds vindt er uiteraard monitoring plaats en zal worden gekeken hoe het bereik vergroot kan worden. Berap najaar De voorzieningenwijzer zal met ingang van 2027 komen te vervallen als gevolg van de door de raad vastgestelde bezuinigingen. Dit zal tijdig met onze inwoners worden gecommuniceerd. Berap voorjaar Oekraïne In 2025 verblijven nog 21 Oekraïners binnen de gemeentelijke opvang (onder contract van de gemeente) in de gemeente Simpelveld. Voor 2 personen wordt een nieuwe locatie elders in Nederland gezocht vanwege wijzigingen in de relationele sfeer. Taakstelling/Spreidingswet De taakstelling plaatsing statushouders voor de 1e helft van 2025 bedraagt plaatsing van 8 statushouders (bijgesteld). Recentelijk zijn kamerbrieven ingediend m.b.t. het afschaffen van de gemeentelijke taakstelling voor statushouders en het verbod op voorrang op een sociale huurwoning voor statushouders. Hierover zijn vooralsnog geen definitieve besluiten genomen. Met zowel COA als Provincie Limburg zijn gesprekken gevoerd om te bekijken hoe hiermee om te gaan in het kader van de jaarlijkse taakstelling.

Berap najaar Oekraïne In totaal verblijven 24 Oekraïners in de gemeente Simpelveld waarvan 19 binnen de gemeentelijke opvang. De overige 5 personen verblijven op twee adressen binnen de gemeente, maar deze opvang is niet door de gemeente geregeld. Taakstelling/Spreidingswet De totale taakstelling plaatsing statushouders 2025 bedraagt 16 statushouders. Inmiddels (september 2025) zijn 9 statushouders geplaatst. Met Provincie Limburg is afgesproken dat we de taakstelling 2025 realiseren (totaal van 16 statushouders). Samen met woningstichting Krijtland Wonen en andere betrokken partijen worden mogelijkheden onderzocht om de taakstelling 2025 te realiseren. Met de Provincie Limburg vinden gesprekken plaats om verder te onderzoeken hoe in 2026 de achterstand op de taakstelling kan worden ingelopen (22 statushouders).

Maatwerkvoorzieningen WMO Contracten maatwerkvoorzieningen

Berap voorjaar Hulpmiddelen In 2024 is de maatwerkvoorziening hulpmiddelen aanbesteed. De contracten zijn gestart met ingang van 1 januari 2025 en hebben een initiële looptijd van vier jaar. De samenwerking met de hulpmiddelenleveranciers verloopt naar tevredenheid.

-54-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO) Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur

Voortgang Hulp bij het huishouden De contracten voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden kunnen nog eenmaal voor de duur van één jaar worden verlengd. Met ingang van 1 januari 2027 dienen er nieuwe contracten te worden gesloten. Ter voorbereiding op de aanbesteding onderzoeken de gemeenten Simpelveld en Voerendaal middels een pilot of een nieuwe werkwijze, ontwikkeld door MeanderGroep en gemeente Kerkrade, ook in onze gemeenten toegepast kan worden. De aanpak gaat uit van het reablement-principe (voordoen, samen doen, zelf doen) en heeft als doel om de hulp bij het huishouden toekomstbestendig te maken. Berap najaar Hulpmiddelen De samenwerking met de hulpmiddelenleveranciers verloopt nog steeds naar tevredenheid. Hulp bij het huishouden De pilot is medio juni van start gegaan. We bevinden ons nog in de opstartfase. De nieuwe werkwijze wordt geïmplementeerd en geborgd, zowel binnen de gemeente als de zorgleveranciers. We monitoren de eerste ervaringen.

Berap voorjaar Om de sociale basis te versterken zetten we in de gemeente Simpelveld ook in op het zicht- en vindbaar maken van de voorliggende voorzieningen. Dit doen we door middel van een digitale sociale kaart via de website wijsimpelveld.nl. Dit is een platform waar inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken, om hiermee de zelfredzaamheid en participatie van inwoners te vergroten. Het aanbod van wijkvoorzieningen vanuit de locaties ‘De Rode Beuk’ en ‘Op de Boor’ wordt hiermee eveneens verstevigd. We investeren in een collectief, breed en toegankelijk aanbod voor jong én oud (zonder indicatie). Hiermee willen we de vitaliteit van inwoners versterken. Door het organiseren van ontmoeting tussen verschillende doelgroepen weten we eenzaamheid te verminderen en wordt de saamhorigheid en verbondenheid tussen inwoners versterkt. Ook worden themagerichte ‘buurttafels’ georganiseerd om proactief de samenwerking en ketenaanpak tussen zorgverleners en het voorliggend veld te optimaliseren (‘korte lijntjes’). Op 3 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door VNG, VWS, ZN en GGD GHOR Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis.

In de beschikking van 1 mei 2023 zijn aan de gemeente Simpelveld van 2023 tot en met 2026 uit die Brede Spuk-regeling (vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) middelen beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040.

-55-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

Voortgang Vanuit die GALA-middelen heeft elke afzonderlijke gemeente regionaal middelen beschikbaar gesteld om een aantal regionale ketenaanpakken op Zuid-Limburgs niveau op te pakken. Het gaat hierbij om Welzijn op recept, Gezonde leefstijlinterventie Jeugd en volwassen, Valpreventie en kansrijke start. Ook heeft elke afzonderlijke gemeente vanuit het GALA-budget regionaal middelen beschikbaar gesteld voor regionale uitvoering van het terugdringen van gezondheidsachterstanden, een tegen eenzaamheid, gezonde leefomgeving, mentale gezondheid, Opgroeien in een kansrijke omgeving en vroegsignalering alcoholproblematiek. ZuidLimburg kiest bewust voor samenwerking binnen een regionale aanpak, conform de aanpak binnen Trendbreuk, met het idee dat meer wordt bereikt door onze krachten op Zuid-Limburgse schaal te bundelen. De overige beschikbare Spuk GALA-middelen 2025 worden wederom ingezet op de diverse GALA-onderdelen ten gunste van onze inwoners. Dit met het oog op het bevorderen van de zelfredzaamheid, naar vermogen kunnen meedoen en veilig en gezond opgroeien, leven en ouder worden van onze inwoners. Berap najaar We hebben sinds een aantal maanden het HealthyLife-programma waaraan inwoners kunnen deelnemen. Op 7 oktober 2025 vond de volgende vitaliteitsbijeenkomst plaats om de kans op vallen van inwoners te verkleinen.

Ook zijn de buurtschakels nog steeds de verbindende schakels in de wijken.

-

Mantelzorg

De twee infobalies aan de Rode Beuk en Op de Boor zorgen eveneens nog steeds voor het versterken van de sociale basis doordat inwoners kunnen meedoen aan allerlei activiteiten die door inwoners en de welzijnsorganisatie worden georganiseerd. Berap voorjaar In 2022 heeft het college besloten te starten met een mantelzorgwaarding in de vorm van een lokale tegoedbon van € 50. Daarnaast vindt er in de maand van de ontmoeting ook een activiteit plaats die in het teken staat van mantelzorgwaardering. Inmiddels hebben de gemeenten Brunssum en Voerendaal besloten dat zij uit het Steunpunt Mantelzorg Parkstad stappen. De gemeente Simpelveld moet nog in beeld brengen wat dit gaat betekenen voor de bijdrage van Simpelveld en wat het standpunt van de centrumgemeente Heerlen is. Berap najaar Sinds 2022 vindt er een mantelzorgwaardering in de vorm van een lokale tegoedbon van € 50,- plaats. Daarnaast vindt er in de maand van de ontmoeting ook een activiteit plaats die in het teken staat van mantelzorgwaardering. De vorm van waardering wordt gecontinueerd. De gemeenten Brunssum en Voerendaal hebben besloten om uit het Steunpunt Mantelzorg Parkstad te stappen. Inmiddels heeft de centrumgemeente Heerlen laten weten vooralsnog door te willen gaan met het samenwerkingsverband, waar naast Heerlen en Simpelveld, ook Kerkrade en Landgraaf deel van uit maken.

-56-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Versterken mentaal welbevinden

Voortgang Berap voorjaar Initiatieven zoals Welzijn op Recept en de inzet van buurtschakels spelen een cruciale rol in het verbeteren van het welbevinden van inwoners en het verlagen van de druk op de zorg. Zij zoeken met de hulpbehoevende naar mogelijkheden om fijner en gezonder te leven. Buurtschakels vervullen hierbij een verbindende functie tussen inwoners, formele zorg en het sociaal netwerk. Door vroegtijdige signalering en ondersteuning worden escalaties en zwaardere zorgvragen voorkomen. In maart 2024 is de pilot Welzijn op Recept gestart, gepland voor twee jaar met een afbouwscenario in het derde jaar. Een duo van buurtschakels is aangesteld, elk voor 7 uur per week: één vanuit welzijnsorganisatie Impuls en één vanuit zorgorganisatie MeanderGroep. Tot januari 2025 zijn 55 deelnemers doorverwezen naar de buurtschakels. Deze doorverwijzingen zijn afkomstig van diverse partners in de wijk, waaronder huisartsenpraktijken, welzijnsorganisaties en andere lokale instanties. De samenwerking tussen deze partners en de buurtschakels vormt een essentieel onderdeel van de aanpak om inwoners te helpen hun zelfredzaamheid te vergroten en deel te nemen aan de maatschappij. Vanwege het bereikte effect en een steeds groter beroep op de buurtschakel zijn vanaf januari 2025 de uren van de buurtschakels uitgebreid naar 11 uur per week.

Die uren worden bekostigd vanuit het beschikbare Spuk GALA-budget. Daarnaast hebben inmiddels vier trainingen “Rust in je hoofd” plaatsgevonden, die telkens meteen vol zaten. De vijfde training loopt momenteel. De doelgroep die deelneemt aan die bijeenkomsten zijn voornamelijk de veerkrachtige inwoners, vaak tweeverdieners die tevens mantelzorger zijn, een druk leven hebben en die het vangnet zijn voor de verminderd zelfredzamen in de gemeente Simpelveld. Overigens worden die trainingen ook bekostigd uit de lokale Spuk GALA-middelen die wij van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen. Berap najaar De buurtschakel levert nog steeds een belangrijke bijdrage aan het versterken van het mentaal welbevinden van inwoners. In de volgende Berap voorjaar komen we net zoals in de Berap voorjaar 2025 terug op het aantal inwoners dat de buurtschakels met een hulpvraag hebben geholpen.

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Uitstel doordecentralisatie beschermd wonen

Berap voorjaar De streefdatum voor de doordecentralisatie van beschermd wonen is nog steeds 1 januari 2027. Berap najaar Doordecentralisatie beschermd wonen Geen nieuwe ontwikkelingen.

-57-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Project Skaeve Huse

-

Project kleinschalige opvang

Jeugdwet Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp

Voortgang Visie Opvang en Beschermd Wonen Parkstad Eind 2017 hebben de gemeenteraden van de Parkstadgemeenten de Visie Opvang en Beschermd Wonen Parkstad vastgesteld. In 2025 wordt een nieuwe visie opgesteld, die als leidraad gaat dienen voor de komende jaren. Deze nieuwe visie zal begin 2026 ter besluitvorming aan de raden worden aangeboden. Op 8 september jl. heeft een informatieavond plaatsgevonden waarin de raadsleden zijn meegenomen in het traject naar een nieuwe visie. Berap voorjaar Het gebruik van de woonunits bedoeld voor het project Skaeve Huse is on hold gezet. Gedurende 2024 is nagedacht over de afstemming van het aanbod van beschermd wonen op de vraag ernaar. Er is gekozen om de woonunits niet meer specifiek in te zetten voor de oorspronkelijke doelgroep. Deze groep wordt reeds opgevangen in de bestaande voorzieningen. De woonunits worden ingezet voor twee andere doelgroepen. De ene groep heeft een combinatie nodig van begeleiding vanuit de Wmo en behandeling vanuit de GGZ. De andere groep betreft jongvolwassenen tot 28 jaar. Voor deze groep is er namelijk een tekort in het aanbod beschermd wonen. Berap najaar Samen met de gemeente Voerendaal zijn wij in gesprek gegaan met de gemeente Heerlen over de mogelijkheden voor een financiële bijdrage van de centrumgemeente aan het project Skaeve Huse in Voerendaal.

We zijn tot overeenstemming gekomen dat Heerlen tegemoetkomt in de kosten voor de onderzoeken en de grondwerken. In totaal gaat het om ongeveer € 100.000, waarvan € 50.000 voor Simpelveld. Berap voorjaar In 2024 is opvanglocatie Heugderlicht (nu: Shelter 045) verbouwd. Er zijn 42 plekken beschikbaar voor maatschappelijke opvang. Met betrekking tot de plekken in de wijk is afgesproken om de 21 plekken die gerealiseerd zijn niet verder uit te breiden naar de beoogde 32. Gebleken is dat het aantal mensen dat via ambulante ondersteuning naar zelfstandigheid begeleid kan worden minder groot is dan gedacht. De doelgroep die in Shelter 045 wordt opgevangen is de afgelopen jaren aanzienlijk verzwaard. In totaal zijn er dus 63 plekken beschikbaar vanaf januari 2025. Berap najaar Geen nieuwe ontwikkelingen. Berap voorjaar In Zuid-Limburg werken 16 gemeenten samen op het gebied van jeugdzorg. Dit geldt zowel voor het nastreven van een gedeelde inhoudelijke visie als voor een gezamenlijke inkoop op basis van een centrumregeling (met Maastricht als centrumgemeente). Regionalisering wordt gestimuleerd. Aanbesteding overbruggingszorg en aanbesteding segment overstijgende aanbesteding jeugdhulp Vorig jaar liepen de contracten crisis en GIK-J af.

Naar aanleiding van de nieuwe aanbesteding is er binnen het onderhandelingsresultaat van de aanbesteding Crisis en verlenging GIK-JK afgesproken dat er een segment overstijgende

-58-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld

Voortgang aanbesteding komt in de periode 2025-2026 voor de segmenten Crisis, GIk-J en Wonen met als doel per 1 januari 2027 nieuwe op elkaar afgestemde contracten te hebben. Tevens komt er voor de periode 1 januari 2025 tot 30 juni 2025 een separaat overbruggingstarief voor de overbruggingszorg die geleverd wordt aan cliënten. Berap najaar Contracten GIKJ, Crisis en het overbruggingstarief zijn afgerond en in mei zijn de gunningsbrieven verzonden. We constateren dat er een stijging is van de wachtlijsten voor behandeling bij specifieke zorgvragen zoals eet-problematiek en gender-problematiek. Dit is overigens een landelijk probleem, dat dus ook in onze jeugdregio zichtbaar is. Ook is er een tekort aan kinderpsychiaters. Van Izeo is de wachtlijst voor de locatie voor kinderen met LVB-problematiek (licht verstandelijke beperking) ontzettend lang (± anderhalf jaar!). Contractmanagement maakt een analyse van welk type zorg te weinig of niet ingekocht is. Hierna zal bekeken worden welk type zorg we extra dienen in te kopen. Berap voorjaar De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld voeren het ambulante ontwikkeltraject samen met de gemeenten in ZuidLimburg uit. In 2024 zijn de werkgroepen gestart met de thema’s toegang en normaliseren. In deze werkgroepen zijn zorgaanbieders, welzijn, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en gemeenten vertegenwoordigd.

Om bij te dragen aan deze doelen is er de afgelopen tijd gewerkt aan het normaliseren: Hoe kunnen we gedrag minder problematiseren en minder medicaliseren? Dit doen we bijvoorbeeld door meer praktijkondersteuners in te zetten. In de geestelijke gezondheidszorg zorgen we ervoor dat mensen vaker thuis hulp krijgen in plaats van in een instelling te verblijven. Ook worden de doelgroeparrangementen voor kinderen in het speciaal onderwijs verder doorontwikkeld in verschillende regio’s. Dit is een integraal aanbod afgestemd op zorg, onderwijs en vrije tijd waardoor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte naar een thuisnabije school kunnen gaan omdat daar waar nodig extra ondersteuning beschikbaar is. Tevens vindt er in Kerkrade een pilot plaats om meer in de wijk te gaan werken volgens de gezamenlijke inzichten (laagdrempelig, transparant, brede analyse). Berap najaar De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld zetten samen met de overige Zuid-Limburgse gemeenten de uitvoering van het ambulante ontwikkeltraject voort. Na de start in het voorjaar met de thema’s toegang en normaliseren ligt de focus in het najaar op verdere doorontwikkeling en implementatie van de ingezette werkwijzen.

Concreet betekent dit dat wij: • het uitgangspunt van normaliseren verder operationaliseren door gedrag minder te problematiseren en te medicaliseren, onder meer door een bredere inzet van praktijkondersteuners; • in de geestelijke gezondheidszorg de verschuiving van verblijf naar ondersteuning in de thuissituatie intensiveren; • de doelgroeparrangementen voor kinderen in het speciaal onderwijs verder ontwikkelen, waardoor thuisnabij onderwijs met passende ondersteuning steeds beter mogelijk wordt; • pilots in de wijk, zoals in Kerkrade, uitbreiden en evalueren met aandacht voor laagdrempeligheid, transparantie en een brede analyse van de ondersteuningsbehoefte.

-59-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025

-

Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp

-

Hervormingsagenda

Voortgang Daarnaast is in de afgelopen periode een kader normaliseren ontwikkeld. Dit kader biedt richting en houvast voor de toetsing en verdere uitrol van nieuwe pilots en initiatieven en draagt bij aan een gezamenlijke, integrale aanpak in de regio. Berap voorjaar Nadat gemeenten op 1 januari 2015 verantwoordelijk werden voor de jeugdhulp is er veel ontwikkeld, veranderd en verbeterd. Desondanks is geconstateerd dat de, met decentralisatie van de jeugdhulp, beoogde transformatie nog onvoldoende heeft plaatsgevonden. En de kosten van de jeugdhulp nemen nog steeds toe terwijl de hulp voor de meest kwetsbare jeugdigen onder druk staat. Op basis van een onderlinge dialoog met zorgaanbieders is er een opdracht uitgewerkt voor de lange termijn (inclusief verlengopties en looptijd van maximaal 10 jaar) met onze ontwikkelpartners. De ontwikkelpartners voeren alle ambulante jeugdhulp uit voor de gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld. Berap najaar Het ontwikkeltraject loopt door. De contracten binnen het segment ambulant zijn recent verlengd voor een periode van 4 jaar. Hierdoor is de contractmanager gestart met het evalueren van de contracten. Binnen ambulant is zichtbaar dat de kleinere aanbieders het financieel lastiger hebben. In mei is ook het faillissement van Psy-care (onderaannemer bij IJZ) gemeld.

Ijz is als penvoeder daarmee verantwoordelijk voor de continuïteit van zorg voor de cliënten die al in behandeling zijn bij Psy-Care. Berap voorjaar In april 2024 is de deskundigencommissie gestart. De externe, onafhankelijke commissie volgt de uitvoering van de Hervormingsagenda en brengt hierover zwaarwegend advies uit aan het Rijk en de VNG. Dit advies is in januari 2025 uitgebracht. De commissie constateert dat de inspanningen van gemeenten nog niet het gewenste rendement opleveren door een te beperkte aanpak en onduidelijkheid over besparingen. Er wordt een verbreding van de agenda voorgesteld, inclusief thema's als bestaanszekerheid, onderwijs en wonen. De commissie adviseert dat het rijk en gemeenten de financiën (de tekorten) voor 2023 en 2024 gelijkmatig verdelen, maar de VNG vindt het pijnlijk dat niet alle tekorten worden gecompenseerd. De VNG steunt de aanbevelingen voor aanpassing van het financieel kader vanaf 2025 en benadrukt de urgentie van gemeentelijke financiële kwesties. Daarnaast zijn vervolgstappen in bestuurlijke overleggen en een campagne aangekondigd om de financiële problemen van gemeenten breed onder de aandacht te brengen. Berap najaar Op basis van het zwaarwegende advies ‘Groeipijn’ van 30 januari jl.

van de deskundigencommissie Van Ark heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2025 middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Daarnaast stelt het kabinet € 728 miljoen beschikbaar waarop gemeenten over de jaren 2023 en 2024 aanspraak kunnen maken. Dit besluit sluit aan bij het advies van de commissie-Van Ark en markeert een gezamenlijk commitment om de jeugdzorg duurzaam en effectief te organiseren, met oog voor de uitvoerbaarheid op lokaal niveau. Voor Simpelveld betekent dat een bedrag van € 509.000 (zie hiervoor ook pagina 20 van deze berap).

-60-

Berap najaar 2025

Activiteiten 2025 Inzetten op versterken sociale pedagogische basis

Jeugd- en jongerenwerk Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding

-

Systeemproblemen in de zorg

Voortgang Berap voorjaar We hebben de afgelopen periode ingezet op het versterken van de pedagogische basis, waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien (ook online). We hebben diverse preventieve interventies voortgezet, waaronder Kansrijke Start Parkstad en Zuid-Limburg. In dit actieprogramma werken we samen met een groot aantal externe partners gericht op een goede start van kinderen in het leven. Daarnaast is in de gemeente de praktijkondersteuner GGZ Jeugd in 2024 begonnen. Tevens worden vanuit GALA activiteiten uitgezet om de sociale basis te verstevigen (zie hoofdstuk 7). Daarnaast biedt Impuls zowel individuele ondersteuning, als ontwikkeling in groepsverband met andere jeugdigen en/of ouders. Hierin werkt Impuls intensief samen met de basisscholen, kinderopvang, huisartsen en zorgpartners. Waar noodzakelijk wordt de ondersteuning bij zwaardere zorgvragen aangevuld met zorgpartners. Berap najaar Geen nieuwe ontwikkelingen. Het actieprogramma loopt volgens plan.

Berap voorjaar Het jeugd- en jongerenwerk biedt middels een vijftal programmalijnen een aanbod voor jeugdigen in Simpelveld en Bocholtz. Middels intensieve gesprekken met onze welzijnsorganisatie staat er een divers programma met activiteiten voor de jeugdigen die op verschillende locaties in de gemeente worden uitgevoerd. De jeugd- en jongerenwerker wordt in 2025 ook ingezet om de regie te voeren over onderwerpen die overlappen met het jeugd- en jongerenwerk (denk aan de jeugdraad en de jonge mantelzorgers). Hiermee willen wij een bredere doelgroep bereiken. De aanbodlijn wordt structureel geëvalueerd. Berap najaar Middels intensieve gesprekken met onze welzijnsorganisatie staat er in 2025 een divers programma met activiteiten voor de jeugdigen die op verschillende locaties in de gemeente worden uitgevoerd. De jeugd- en jongerenwerker wordt in 2025 ook ingezet om de regie te voeren over onderwerpen die overlappen met het jeugd- en jongerenwerk (denk aan de jeugdraad en de jonge mantelzorgers). Hiermee willen wij een bredere doelgroep bereiken. De aanbodlijn wordt structureel geëvalueerd middels kwartaalrapportages en periodieke overleggen met zowel de jeugd- en jongerenwerkers zelf alsmede de manager van Impuls. In 2025 hebben we ook de begroting en het uitvoeringsplan voor het jaar 2026 beoordeeld.