4. Bijlage 1 Programmabegroting 2025
Tekst van het document
KENGETALLEN Aantal inwoners (peildatum 1 januari) Bevolkingsdichtheid (inw. per km2) Aantal huishoudens Gemiddelde huishoudgrootte Aantal voltrokken huwelijken in Simpelveld
Aantal voltrokken partnerregistraties in Simpelveld
Bron BRP Gemeente CBS CBS CBS Register Burgerlijke Stand Gemeente Register Burgerlijke Stand Gemeente
2018 10.516
2019 10.557
2020 10.555
2021 10.475
2022 10.338
2023 10.392
656 4.874 2,1 39
658 4.896 2,1 29
658 4.939 2,1 15
654 4.909 2,14 31
650 4.929 2,12 31
649 4.962 2,10 30
16
13
14
13
7
15
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 4.015.326 4.148.415 3.979.612 4.575.683 4.964.273 5.285.366 25.883.309 25.903.765 27.217.550 25.921.985 26.348.635 26.847.875 21.867.983 21.755.350 23.237.938 21.346.302 21.384.362 21.562.509 4.001.708 4.185.207 4.289.482 4.503.352 4.503.352 4.503.352 218.535 246.560 272.921 253.475 229.001 220.005 17.647.740 17.323.583 18.675.535 16.589.475 16.652.009 16.839.151 200.000 200.000 230.000 230.000 230.000 230.000 1.056.350 404.989 712.515 199.515 199.515 199.515 18.504.090 17.528.572 19.158.050 16.558.990 16.621.524 16.808.666
-31-
Programmabegroting 2025
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 0.1 bes tuur gemeentera a d ra a ds commi s s i e col l ege b & w ra a ds gri ffi er i ntergemeentel i jke s a menwerki ng bes tuurl i jke verni euwi ng 0.2 burgerza ken B.R.P. na tura l i s a ti e burgerl i jke s ta nd verki ezi ngen 0.4 overhea d s ecreta ri s & s ecreta ri ekos ten voorl i chti ng & gemeenteberi chten juri di s che kwa l i tei ts zorg repres enta ti e, promoti e & P.R. onders chei di ngen en eremeda i l l es a ccounta nts kos ten progra mma begroti ng & ja a rvers l a g rekenka mer overhea d kos ten 0.5 Trea s ury trea s ury deel nemi ngen energi ebedri jven bes pa a rde rente res erves en voorzi eni ngen 0.61 OZB woni ngen WOZ OZB Ei gena ren heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 0.62 OZB ni et-woni ngen WOZ OZB Ei gena ren OZB Gebrui kers 0.64 Bel a s ti ngen overi g hondenbel a s ti ng preca ri obel a s ti ng heffi ng & i nvorderi ng gem. bel . 0.7 Al gemene ui tkeri ng gemeentefonds a l gemene ui tkeri ng gemeente-fonds 0.8 overi ge ba ten en l a s ten a l gemene ba ten & l a s ten s a l do va n kos tenpl a a ts en a l gemene ba ten & l a s ten 0.9 Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) Vennoots cha ps bel a s ti ng (VpB) 0.10 Muta ti es res erves Muta ti es res erves Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-280.109 -24.046 -545.670 -129.292 -234.953 0
-268.360 -35.689 -610.745 -127.005 -260.831 0
-284.157 -36.655 -605.138 -132.732 -268.811 0
-284.157 -36.655 -620.138 -132.732 -284.811 0
-284.157 -36.655 -620.138 -132.732 -292.811 0
-284.157 -36.655 -620.138 -132.732 -298.811 0
-190.556 2.772 84.881 -95.888
-260.736 -8.099 166.140 -77.110
-292.702 -8.539 165.398 -59.564
-236.702 -8.539 80.398 -80.264
-236.702 -8.539 80.398 -100.964
-236.702 -8.539 80.398 -59.564
-231.707 -133.442 -290.618 -29.036 0 -56.454 -156.311 -9.339 -5.162.739
-188.079 -129.892 -162.709 -22.906 0 -58.303 -169.662 -22.154 -5.668.330
-195.012 -135.071 -192.175 -23.043 0 -74.119 -178.131 -22.612 -5.663.509
-195.012 -135.071 -217.175 -23.043 0 -74.119 -178.131 -22.612 -5.883.177
-195.012 -135.071 -217.175 -23.043 0 -74.119 -178.131 -22.612 -5.889.348
-195.012 -135.071 -217.175 -23.043 0 -74.119 -178.131 -22.612 -5.909.858
139.828 389.116 0
5.973 95.245 0
6.298 142.339 0
7.296 142.495 0
7.456 142.520 0
7.583 142.539 0
-152.312 1.995.820 81
-111.280 2.003.650 0
-101.250 2.032.360 9.980
-109.510 2.061.500 9.980
-114.570 2.091.500 9.980
-119.980 2.122.880 9.980
0 155.153 102.779
0 167.000 129.440
0 234.300 181.620
0 236.850 183.590
0 239.450 185.590
0 242.070 187.620
56.794 458 -26.786
38.890 0 -25.127
38.890 0 -25.364
19.450 0 -25.754
0 0 -25.994
0 0 -26.254
22.402.682
23.186.285
23.974.450
22.948.020
23.359.520
23.822.730
-27.595 0 0
-319.103 0 0
-86.746 0 0
-629.377 0 0
-953.507 0 0
-1.274.970 0 0
0
0
0
0
0
0
950.576 18.504.090
262.069 17.528.572
757.745 19.158.050
46.390 16.558.990
46.390 16.621.524
46.390 16.808.666
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) res erve pers oneel Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve (i nzet tbv tekort a l g.ui tkeri ng) res erve Covi d-19 res erve i nzet ta a ks tel l i ng res erve overl oop res erve pers oneel Subtotaal onttrekkingen Totaal
200.000 200.000
Begroting 2024 200.000 200.000
Begroting 2025 230.000 230.000
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
230.000 230.000
230.000 230.000
230.000 230.000
513.000 169.236 199.515 423.999 263.600 1.056.350 -856.350
-32-
199.515
199.515
199.515
199.515
199.515
205.474 404.989 -204.989
712.515 -482.515
199.515 30.485
199.515 30.485
199.515 30.485
Programmabegroting 2025
INVESTERINGEN 2025 - Transporter Openbare Werken - Klepelmaaier Openbare Werken
55.200 19.200
2026 Geen 2027 - Vervanging MAN-bus - Vervanging MAN-bus
70.000 70.000
- Vervanging tractor
90.000
2028
TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: -
-
-
Algemene uitkering incl. effecten meicirculaire 2024* Het dividend Enexis* is conform de begrotingsbrief 2024 van de Provincie meerjarig verwerkt. In de begrotingsbrief 2025 is door de Provincie hierover geen aanvullend advies gegeven. De raming van het dividend is vanaf 2025 hoger (€ 0,40 per aandeel). Het jaar 2024 is incidenteel lager (€ 0,23 per aandeel). Stijging kosten onderhoudsabonnementen applicaties. Onder andere door overstap naar nieuwe burgerzaken-applicatie Meerkosten diensten PIT op basis van actuele raming* Op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren wordt voor het jaar 2025 de dotatie aan de voorziening APPA lager geraamd Het beschikbare budget in het kader van Wet Open Overheid wordt in 2025 deels afgeraamd, omdat het betreffende budget nu nog slechts beperkt wordt gebruikt Algemene taakstelling gemeenschappelijke regelingen in het kader van het financiële perspectief van deelnemende gemeenten Indexering OZB-opbrengst woningen* Indexering en extra verhoging opbrengst OZB niet woningen* Totaal
788.165
47.000 -70.250 -56.590 15.000
25.000 100.000 28.710 115.040 992.075
*zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
-33-
Programmabegroting 2025
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Aanbestedingen (risico kan zich breed voordoen) − Verbonden partijen (risico kan zich breed voordoen) − Gevolgen BsGW door invoering fiscale vereenvoudigingswet − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het risico kan zich voordoen bij alle programma’s waarbij er sprake is van gemeentelijke gebouwen. Het beheerplan gebouwen 2023-2032 is in 2023 vastgesteld − Oorlog in Oekraïne/ wereldwijde spanningen en onrust (risico kan zich breed voordoen) − Nieuwe wetten en deregulering van regelgeving door het Rijk/Rijksbezuinigingen (risico kan zich breed voordoen) − Nieuwe organisatievisie Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-34-
Programmabegroting 2025
Programma 1. Veiligheid Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met de benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Gemeente neemt de positie in van ‘regiegemeente’. - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: De gemeente Simpelveld zorgt voor leefbare wijken en kernen waar burgers en bezoekers zich veilig voelen. Tevens zorgt de gemeente Simpelveld samen met de burgers en ondernemers voor verhoging van de fysieke en sociale veiligheid. De hoofdambitie van het veiligheidsbeleid van de gemeente Simpelveld is het zorgen voor leefbare kernen waarin alle mensen zich veilig voelen door het, mede in regionale samenwerking, door de gemeente gevoerde veiligheidsbeleid, zoals voldoende politiezorg, verantwoorde brandweerzorg en een geactualiseerd rampenplan. Integrale veiligheid in Simpelveld betekent niet alleen samenwerken, maar ook samen werken aan de verbetering van de lokale veiligheid met interne en externe partners. Dit wil de gemeente mede bereiken door het verantwoordelijkheidsgevoel voor veiligheid meer bij burgers en ondernemers te leggen en dat gevoel ook te verhogen. Hierdoor zijn de burgers bereid samen met de gemeente de veiligheid te bevorderen en criminaliteit c.q. overlast te verminderen of te voorkomen. Tevens wordt er meer aandacht geschonken aan sociale veiligheid: burgers bewustmaken van wat ze zelf aan sociale controle kunnen betekenen.
-35-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners
St. Halt
25
20
14
16
3
7
9
CBS
1,89
1,90
1,89
0,95
3,84
1,92
25,18
CBS
2,4
2,4
1,4
2,4
2,4
2,4
4,3
CBS
26,51
17,12
12,32
7,64
11,51
10,58
12,78
CBS
12,31
30,43
27,48
24,82
32,61
25,97
39,32
Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2023 2018 2019 2020 2021 2022 SPV NL
Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron (*)
Onveiligheidsgevoel in de eigen buurt – aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt
Burgeronderzoek Parkstad Limburg
Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie waarde 2015 2017 2019 2021 2023 17% 25% 19% 20% 21% 13%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Verordening openbare orde en veiligheid (2021); 4. Het regionale crisisplan (2020); 5. Integrale Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 (2023); 6. Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2023-2026 (2023); 7. Nota evenementenbeleid 2015 (2015, evaluatie 2017); 8. Regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen sterk, iedereen veilig” Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties (2024).
-36-
Laagste Parkstad 19%
Programmabegroting 2025
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Integraal veiligheidsbeleid
Activiteiten Opstellen en uitvoeren lokaal uitvoeringsprogramma Veiligheid/Leefbaarheid in wijken Zorg en veiligheid Jeugdveiligheid Crisisbeheersing ‘Bibob’-beleid Ondermijning
Integraal veiligheidsbeleid In 2023 is door de gemeenteraden van de SVBBL-gemeenten (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de kadernota Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 vastgesteld. De looptijd van deze kadernota bedraagt vier jaar. In het verlengde van het integraal veiligheidsbeleid, is het gebruikelijk dat iedere gemeente een uitvoeringsprogramma integrale veiligheid opstelt, waarin de prioriteiten worden geconcretiseerd en de vertaalslag naar de uitvoering wordt gemaakt. Met de uitvoering van de in het uitvoeringsprogramma 2020-2023 geprioriteerde onderwerpen is in 2020 gestart en gedurende de looptijd van het programma is de uitvoering van deze onderwerpen voortgezet. Voor wat betreft enkele taken in het programma heeft herprioritering plaatsgevonden. Bij het opstellen van het nieuwe uitvoeringsprogramma is rekening gehouden met de huidige uitdagingen en ambities. We zetten in op een reeks aan thema’s, zoals veiligheid/leefbaarheid in wijken, zorg en veiligheid, mensenhandel, jeugdveiligheid, crisisbeheersing en ‘Bibob’-beleid. Daarbij hanteren we waar mogelijk een preventieve aanpak, hebben we oog voor burgerparticipatie en sturen we op een nauwe (integrale)samenwerking met de vele betrokken beleidsvelden en ketenpartners. Een en ander wordt hieronder nader toegelicht.
Opstellen en uitvoeren lokaal uitvoeringsprogramma Het Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026 is in 2023 opgesteld en vastgesteld. Het uitvoeringsplan 20242026 is in concept klaar en zal binnenkort aan het college worden voorgelegd ter vaststelling Veiligheid/Leefbaarheid in wijken We zetten in op het terugdringen van (jeugd)overlast. Dit doen wij door de casuïstiek aan te pakken middels de Integrale Aanpak Wijkgericht Werken (IAWW). De gemeente vervult hierin een regierol en brengt de benodigde partners samen om de casuïstiek te bespreken, werkafspraken daaromtrent te maken en indien nodig een plan van aanpak op te stellen. Casuïstiek wordt gevolgd en indien de aanpak dit vergt opgeschaald naar bijvoorbeeld het Zorg- en veiligheidshuis. Op dit moment onderzoeken we om het IAWW en meldpunt verder te professionaliseren en uit te breiden met een informatieknooppunt dat schakelt tussen informatie en tendensen tussen het sociaal domein, VTH en OOV. Op deze manier wordt de burger beter gehoord en draagt dit bij aan een integraal beeld, waardoor er informatie-gestuurd te werk kan worden gegaan. We verwachten eind 2024 hier meer duidelijkheid over te hebben. Zorg en veiligheid Ook in 2024 is samengewerkt met en procesregie gevoerd door het Zorg en Veiligheidshuis Parkstad bij casuïstiek waarbij raakvlak is tussen zorg en veiligheid.
Hierbij kan worden gedacht aan personen die verward gedrag vertonen en een veiligheidsrisico vormen, radicalisering en polarisatie, nazorg ex-gedetineerden en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het Zorg- en Veiligheidshuis is ook nauw betrokken binnen het IAWW Simpelveld en de aanpak van jeugdoverlast. Sinds 1 januari 2024 is het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad overgegaan in een gemeenschappelijke regeling. De gemeente Simpelveld investeert ook zelf in een continue verbetering van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. De toegenomen complexiteit van casuïstiek, waarbij vrijwel altijd sprake is van een combinatie van problemen, vergt een gezamenlijke aanpak door zorg en veiligheid op elkaar af te stemmen. De verbetering van de aanpak borgen we zowel bestuurlijk als ambtelijk door periodieke overleggen met portefeuillehouders en betrokken ambtenaren en door het oppakken van de daaruit voortvloeiende afspraken.
-37-
Programmabegroting 2025
Beleid mensenhandel Door de Zuid-Limburgse gemeenten is beleid opgesteld ten aanzien van de aanpak mensenhandel. Om gezamenlijk uitvoering te geven aan dit beleid worden er met alle partners intervisiebijeenkomsten georganiseerd om samen sterker te kunnen optreden in de uitvoering van het beleid tegen mensenhandel. Jeugdveiligheid Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de Vakgroep Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Limburg (RIEC). Uit dit onderzoek is gebleken dat ook ondermijnende jeugdcriminaliteit nadrukkelijk zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel (kwetsbare) jeugdigen hier op allerlei manieren mee in aanraking komen. Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de behoefte naar voren gekomen om structureel te investeren in dit veiligheidsveld. Onze jeugd heeft immers de toekomst! Naast de interne overleggen is daarnaast ook binnen de SVBBL-gemeenten, politie en het OM een ambtelijke werkgroep doende om in regionaal verband samen te werken op het thema jeugdoverlast.
In deze werkgroep worden signalen en best practices gedeeld, waarbij de aanpak binnen de regio wordt afgestemd om een waterbedeffect te voorkomen. Ook is er vanuit Parkstad een gemêleerde werkgroep van professionals actief die geregeld info met elkaar deelt. Het delen van die info is hard nodig om te kunnen sturen. Samen met o.a. het veiligheidshuis wordt ook ingegaan op individuele jeugdgroepen (Jeugd Preventie Programma). Daarnaast zijn er in 2024 Straatcoaches ingezet en wordt voor 2025 bezien of deze structureel ingezet kunnen worden. Er zal naast de samenwerking met de Parkstadgemeenten ook intensiever met de Heuvellandgemeenten worden samengewerkt. Voor de jeugd is begin juni 2024 een Jeugd Ontmoetingsplek (JOP) gerealiseerd aan de Bocholtzerweg. Crisisbeheersing Een deel van de openbare veiligheid betreft de crisisbeheersing bij incidenten en calamiteiten vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL). De VRZL is een samenwerkingsverband van de brandweer, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de gemeenten en de politie. De gemeentelijke taak binnen de crisisbeheersing is de Bevolkingszorg (communicatie, publiekszorg en herstelzorg). De piketfunctionarissen, waarvan gemeente Simpelveld er één heeft, voeren deze taak binnen piketpoolen uit. Het college van B&W heeft op 27 augustus jl.
besloten in te stemmen met het aangaan van een gebruikersovereenkomst met de gemeente Heerlen voor het gebruik van een dienstvoertuig voor de Officier van Dienst Bevolkingszorg (Parkstad-Zuid). Voor de gemeentelijke taken wordt het plan geactualiseerd en geven we voortzetting aan de opleidingen inzake lokale crisisorganisatie. ‘Bibob’-beleid Samen met de SVBBL-gemeenten zijn wij ons BIBOB-beleid aan het actualiseren met de bedoeling dit zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Ook zetten wij specifiek in op de verdere intensivering van de integrale aanpak en controles van de georganiseerde criminaliteit en ondermijning binnen onze politieregio SVBBL. We nemen deel aan de Ondermijningstafel SVBBL, werken binnen de Driehoek-SVBBL met geprioriteerde thema’s. Samen met Parkstad proberen wij steeds vaker een vuist te maken en de samenwerking op te zoeken. Ondermijning De aanpak van ondermijning is een speerpunt van het kabinet, politie, OM en de gemeenten. Om een vuist te kunnen maken bij de aanpak van ondermijning is een goede regionale samenwerking tussen partners noodzakelijk. De rol van gemeenten en daarmee de bestuurlijke aanpak van ondermijning is het afgelopen decennium duidelijk groter en belangrijker geworden. De regierol, coördinatie en uitvoering vraagt veel van gemeenten. Niet alleen capaciteit maar ook een impuls in kwaliteit.
We kunnen dit bereiken door onze krachten te bundelen en met name te investeren in onze gemeenschappelijke informatiepositie. Daarnaast is een verdere investering in specialistische expertise noodzakelijk om bijvoorbeeld digitale- en financiële vormen van ondermijning te kunnen bestrijden. Een structurele investering in het kennisniveau en bewustzijn van onze medewerkers en bestuur is essentieel. Hiertoe is in 2021 begonnen met het organiseren van bewustwordingssessies voor diverse afdelingen binnen de organisatie. Dit is ook een onderdeel van de Limburgse Norm voor een weerbare overheid. Bewustwording blijft binnen alle lagen van onze organisatie structureel aandacht houden.
-38-
Programmabegroting 2025
Om de samenwerking binnen Parkstad, op het thema ondermijning, te versterken is het ACT! Interventieteam Parkstad in het leven geroepen. Daarmee maakt dit interventieteam deel uit van het netwerk ACT! Limburg dat bestaat uit vijf interventieteams die samen zorgen voor een gecoördineerde- en integrale aanpak van ondermijning, ondermijnende criminaliteit en complexe handhavings- en overlastzaken. In deze aanpak werken ze samen met partners, inwoners, bedrijven en bezoekers om criminaliteit buiten de deur te houden. Door deel uit te maken van een netwerk, werkt Simpelveld niet alleen samen met Parkstad maar ook het ACT! Interventieteam Maastricht-Heuvelland. KENGETALLEN Vernieling Diefstal a.g.v. inbraak woning Overlast jeugd Aantal branden gebouwen Aantal buitenbranden en autobranden Zwaar verkeersongeval met gewonden of dodelijke slachtoffers Dienstverlening Leefmilieu Leefmilieustank/hinder/lucht/verontreinigde bodem Aantal geruimde hennepplantages
Bron VNG gebiedsscan VNG gebiedsscan
2018 26 28
2019 36 27
2020 29 13
2021 23 9,6
2022 34 12
2023 28 11
VNG gebiedsscan Brandweer ZL Brandweer ZL
52* 3 12
17 5 8
33*** 2 9
30 9 9
37 2 20
26 5 18
Brandweer ZL
0
4**
2
1
3
9*****
Brandweer ZL Brandweer ZL Brandweer ZL
5 29 0
11 22 0
6 21 6
1 13 11
4 4 10
3 20 n.b. ******
RIEC (Hennepmonitor)
1
2
2
3****
3
5
* Overlastmeldingen jeugd voornamelijk door één en dezelfde persoon in de kern Bocholtz en veel meldingen over de overlastgevende groep in de kern Simpelveld, zie hierboven. ** Betreft beknellingen in voertuigen. *** Overlastmeldingen jeugd voornamelijk op één locatie, telkens door dezelfde personen. De Covid-19 pandemie heeft hierbij een rol gespeeld. **** Waarvan eenmaal enkel voorbereidingshandelingen. *****Uit de rapportage is niet te herleiden of het (zwaar)gewonden of een dodelijk ongeval betreft. ****** Geen uitsplitsing gemaakt in rapportage Brandweer ZL naar soorten leefmilieu. Alles valt onder één noemer, met ingang van de Begroting 2025 enkel nog het kengetal “Leefmilieu” opnemen. Het kengetal “Leefmilieu-stank/hinder/lucht/verontreinigde bodem” komt hiermee te vervallen. Niet meer apart meetbaar.
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.448.404 1.363.008 1.253.590 1.290.990 1.327.330 1.365.910 124.740 18.240 18.330 18.420 18.510 18.620 -1.323.664 -1.344.768 -1.235.260 -1.272.570 -1.308.820 -1.347.290 224.287 353.868 381.658 381.658 381.658 381.658 6.808 7.103 7.010 6.910 6.879 6.846 -1.554.759 -1.705.739 -1.623.928 -1.661.138 -1.697.357 -1.735.794 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -1.554.759 -1.705.739 -1.623.928 -1.661.138 -1.697.357 -1.735.794
-39-
Programmabegroting 2025
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 1.1 cri s i s beheers i ng en bra ndweer pl a a ts el i jke bra ndweerzorg regi ona l e bra ndweer ra mpenbes tri jdi ng 1.2 openba re orde en vei l i ghei d toezi chthouder/BOA bel ei d openba re orde & vei l i ghei d ui tvoeri ng APV & bi jzondere wetten doods s chouw na chtregi s ters Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-24.338 -786.353 -20.057
-33.838 -868.400 -14.418
-35.179 -900.890 -14.724
-35.079 -927.820 -14.724
-35.048 -955.920 -14.724
-35.015 -984.920 -14.724
-253.905 -265.162 -201.753 -2.331 -859 -1.554.759
-367.318 -211.830 -200.935 -5.000 -4.000 -1.705.739
-206.739 -229.027 -228.369 -5.000 -4.000 -1.623.928
-206.739 -234.747 -233.029 -5.000 -4.000 -1.661.138
-206.739 -240.447 -235.479 -5.000 -4.000 -1.697.357
-206.739 -246.317 -239.079 -5.000 -4.000 -1.735.794
MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2025 Veiligheidsregio* -31.960 - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2025 Veilig Thuis* -22.560 Totaal -54.520 *zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − n.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-40-
Programmabegroting 2025
Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Verkeer en vervoer, parkeren en openbaar vervoer.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2. 3. 4.
Goede bereikbaarheid van Simpelveld voor inwoners en bezoekers; Binnen Simpelveld kan veilig aan het verkeer worden deelgenomen; Goede parkeermogelijkheden in de kernen en nabij recreatiepunten; Toereikend openbaar vervoer in de kernen.
Het spreekt voor zich dat een goede infrastructuur van cruciaal belang is voor de bereikbaarheid van Simpelveld naar en vanuit de omliggende gemeenten, maar ook voor de verbinding tussen de verschillende locaties binnen de gemeente (van toeristische elementen naar kernen en vice-versa). Maar ook voor de uitstraling van onze (toeristische) gemeente is een in goede staat verkerende infrastructuur van wezenlijk belang. BELEIDSINDICATOREN Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren:
-41-
Programmabegroting 2025
Indicator
Bron (*)
Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie waarde 2015 2017 2019 2021
Realisatie Hoogste 2023 Parkstad
Tevredenheid onderhoud wegen, straten en pleinen Tevredenheid onderhoud straatverlichting Tevredenheid over parkeergelegenheid
Burgerondz. Parkstad Limburg
59%
51%
51%
56%
50%
50%
59%
Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg
81%
69%
71%
68%
75%
74%
81%
65%
58%
59%
65%
57%
59%
65%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Wegenbeheerplan 2020-2024 (2020); 4. Mobiliteitsplan 2022-2032 (2022); 5. Beleidsplan openbare verlichting 2024–2027 (2024); 6. Collegebesluit uitbesteding gladheidsbestrijding (2021).
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Wegbeheer Mobiliteit
Activiteiten - Uitvoering MUP wegenbeheerplan 2020-2024 - Uitvoering MUP
De onderwerpen uit de collegeagenda welke betrekking hebben op verkeer, vervoer en waterstaat maken onderdeel uit van het thans vigerende beleid. Wegbeheer Uitvoering MUP-wegenbeheerplan 2020-2024 Aan het wegenbeheerplan is een meerjaren uitvoeringsplan (MUP) gekoppeld voor de periode tot en met 2024. In dit MUP zijn een twintigtal wegen genoemd waaraan uitvoering gegeven wordt. Uitvoering variërend van groot onderhoud tot complete reconstructies. Aangezien de wateropgave, mede als gevolg van toenemende extreme buien die lokaal wateroverlast veroorzaken, steeds belangrijker wordt, worden projecten integraal bekeken. Daar waar op diverse wegen vanuit wegbeheer uitsluitend asfaltvervanging hoefde plaats te vinden, wordt een volledige reconstructie uitgevoerd waarbij de wateropgave is meegenomen. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat wegen toekomstgericht worden aangelegd. In de meeste gevallen zorgt een integrale aanpak wel voor een langere voorbereidingstijd en uitvoeringsperiode. Voor 2025 is de uitvoering van de reconstructie van de Stampstraat, Puntelstraat, Kanthuisstraat, Nijswillerweg, Sint Nicolaasbergweg, Stevensweg en Pr. Hendrikstraat voorzien. Daarnaast wordt gestart met de projectvoorbereiding voor de reconstructies van een aantal wegen die voor uitvoering gepland staan in 2026/2027.
Mobiliteit Uitvoering MUP Aan het vigerende mobiliteitsplan is een meerjarig uitvoeringsplan 2022-2032 (MUP) gekoppeld en vastgesteld in de raadsvergadering van april 2022. Inmiddels zijn er diverse onderdelen van het mobiliteitsplan in gang
-42-
Programmabegroting 2025
gezet en sommige onderdelen zelfs al afgerond. In 2024 is een integraal onderzoek in gang gezet naar de utilitaire en recreatieve fiets- en wandelnetwerken binnen de gemeente Simpelveld. De resultaten die uit dit onderzoek volgen, dienen als basis om de komende jaren fysieke projecten voor te bereiden en uit te voeren. Tevens zal in de periode van medio 2025 tot en met 2027 de volgende laadpalenconsessie in uitvoering gaan, waarbij er binnen de gemeente Simpelveld naar verwachting 30 tot 40 laadpalen worden bijgeplaatst. KENGETALLEN Weglengte (in km) Voertuigtypen - personenauto’s - bedrijfsvoertuigen - motorfietsen - Voertuigen met bromfietskenteken Aantal lichtmasten Aantal armaturen Stroomverbruik openbare verlichting (in kWh)
Bron 2-jaarlijkse weginspectie
2018 77,5
2019 77,5
2020 77,5
2021 77,5
2022 77,5
2023 77,5
CBS CBS CBS CBS
6.085 1.011 523 623
6.068 995 520 611
6.142 1.008 535 599
6.171 1.028 524 612
6.125 1.035 547 632
n.b. n.b. n.b. n.b.
Spie Spie Vattenfall
2.514 2.514 2.514 2.514 2.683 2.683 2.683 2.683 331.444 254.685 317.087 324.940
2.514 2.543 2.683 2.579 n.b.* 290.367
*Stroomverbruik openbare verlichting is i.v.m. overgaan naar nieuwe energieleverancier niet inzichtelijk. Tot op heden nog steeds geen afrekening 2022 van “oude”’ energieleverancier mogen ontvangen.
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.114.054 877.020 983.520 1.011.415 991.415 991.415 53.087 6.950 31.980 32.020 32.060 32.100 -1.060.967 -870.070 -951.540 -979.395 -959.355 -959.315 244.044 398.671 446.230 446.230 446.230 446.230 116.535 161.364 165.941 391.072 385.937 381.763 -1.421.546 -1.430.105 -1.563.712 -1.816.697 -1.791.522 -1.787.308 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -1.421.546 -1.430.105 -1.563.712 -1.816.697 -1.791.522 -1.787.308
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:
Saldo van baten en lasten: 2.1 verkeer en vervoer wegen, s tra ten & pl ei nen verkeers ma a tregel en 2.2 pa rkeren pa rkeergel egenheden 2.5 openba a r vervoer openba a r vervoers bel ei d en -beheer Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-1.293.353 -123.922
-1.228.451 -197.356
-1.386.970 -172.327
-1.612.101 -200.222
-1.606.966 -180.222
-1.602.792 -180.222
-2.710
-2.674
-2.717
-2.677
-2.637
-2.597
-1.562
-1.624
-1.697
-1.697
-1.697
-1.697
-1.421.546
-1.430.105
-1.563.712
-1.816.697
-1.791.522
-1.787.308
MUTATIES IN RESERVES Geen
-43-
Programmabegroting 2025
INVESTERINGEN 2025 - Rehabilitatie wegen - Centrumvisie Simpelveld: onderdeel duurzaamheid - Centrumvisie Simpelveld: onderdeel mobiliteit - Uitbreiding Velocity / Mobiliteitsplan - Haltevoorzieningen op orde/ Mobiliteitsplan - Projectmatige vervanging masten openbare verlichting 2026 - Projectmatige vervanging masten openbare verlichting 2027 - Rehabilitatie wegen - Projectmatige vervanging masten openbare verlichting 2028 - Projectmatige vervanging masten openbare verlichting
600.000 1.000.000 500.000 24.340 15.360 31.560 47.620 600.000 49.960 45.000
TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Geen Totaal
0 0
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het wegenbeheerplan is eind 2020 door uw raad vastgesteld. Het beheerplan openbare verlichting is in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. M.b.t. het wegenbeheerplan is het voorstel de looptijd tot en met 2026 te verlengen, omdat het plan nog actueel is en het bijbehorende meerjarenuitvoeringsplan nog volop in uitvoering is. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-44-
Programmabegroting 2025
Programma 3. Economie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsinfrastructuur en economische promotie.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dag-attracties in Parkstad); - Voor het Heuvelland zijn we een goede aanvulling en geen concurrent: we werken nauw samen met deze gemeenten en stemmen elkaars aanbod goed af met behoud van eigen identiteit en zelfstandigheid; - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden; - Beide kernen hebben ieder een toeristisch thema: Bocholtz = Romeins en Simpelveld = Stoomtrein. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket; - Mensen met een uitkering of geringe kansen op de reguliere arbeidsmarkt motiveren en begeleiden naar een ZZP-omgeving. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.
Het versterken van de lokale economische kracht en het versterken van de economische structuur voor kleinschalige-, startende- en innovatieve ondernemers; Samen werken aan een toeristische- en recreatief aantrekkelijke en een ondernemende gemeente, waarbij de (van oudsher) aanwezige kwaliteiten worden benut.
-45-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Functiemenging1 Vestigingen van bedrijven
%
CBS/BAG/ LISA LISA
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2019 2020 2021 2022
Realisatie 2023 SPV NL
29,3
29,5
30,0
30,0
29,9
54,2
124,3
123,0
131,1
134,1
144,1
181,8
1. de functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal toeristische overnachtingen Bedrijvendynamiek: vestigingen*
BsGW
48.668
56.416
47.283
63.741
Etil, Simpelveld aan het werk
4,3%
2,0%
3,9%
n.b.**
* verhouding aantal oprichtingen/vestigingen van bedrijven t.o.v. aantal opheffingen/vertrokken bedrijven. *** Etil-rapportage ‘Simpelveld aan het Werk …; de gemeentelijke economie in beeld’. De meest recente rapportage dateert van december 2023 en heeft betrekking op de situatie op de peildatum 1 januari 2023 en de ontwikkelingen in 2022.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Nota Lokaal Economisch Beleid gemeente Simpelveld (2015); 4. De menukaart van Simpelveld, toeristisch recreatief uitvoeringsprogramma (2015);
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Lokaal ondernemerschap Gebiedsontwikkeling/ versterken toerisme
Regiodeal 2.0 propositie centrumgebied kern Simpelveld
Activiteiten - Stimuleren lokaal ondernemerschap - Stimuleringsfonds startende ondernemers - Project vakantie-resort Heuvelland - Project Uitkijkpunt Hulsveld - Project gebiedsontwikkeling Stationsomgeving - Realisatie Parkstadroute - Romeins villalandschap - Ontwikkeling centrumvisie Simpelveld
-46-
Programmabegroting 2025
Lokaal ondernemerschap Stimuleren lokaal ondernemerschap Om de investeringen die we hebben gedaan om de kern Bocholtz aantrekkelijker te maken en daarmee ook (economisch) te laten renderen, is het zaak om ondernemers aan te trekken die passen bij wie en wat we willen zijn en die samen met ons werk maken van ‘lokaal ondernemerschap’. Samen met bureau Via Story uit Maastricht, Stichting ‘Streetwise’ en ondernemersvereniging ‘Bóches Bei-ee’ is in het najaar van 2023 op een interactieve wijze een aanzet gegeven voor het ontwikkelen van een marketingstrategie. Tijdens deze sessie zijn in eerste instantie de kansen en sterktes van Bocholtz in beeld gebracht. Aan de hand van deze eerste opzet is exclusief voor Bocholtz een strategie opgesteld. Afhankelijk van de uitkomst van de tussentijdse evaluatie (Q3-Q4 2024) zal de marketingstrategie in 2025 worden uitgerold. Stimuleringsfonds startende ondernemers Om ervoor te zorgen dat de gemeente Simpelveld een fijne plek voor haar bewoners en bezoekers blijft en daarmee haar verzorgingsfunctie naar de toekomst toe kan behouden, zetten wij de komende jaren nadrukkelijk in op het verduurzamen van de woningvoorraad en de uitbreiding met nieuwbouwwoningen. Dit draagt onder meer bij aan meer economisch draagvlak voor (commerciële) voorzieningen, waardoor Simpelveld ook aantrekkelijker wordt voor nieuwe ondernemers.
Het aantrekken van nieuw ondernemerschap wordt daarnaast ook gestimuleerd met het aanbieden van actieve begeleiding van ondernemers, het soepel laten verlopen van diverse procedures en trajecten, die vaak een barrière vormen voor ondernemers om een zaak te openen en met de uitvoering van een gemeentelijke startersregeling. Voor de uitvoering van de eerste twee instrumenten maken wij gebruik van de expertise van Stichting Streetwise en onze eigen bedrijfscontactfunctionaris. De startersregeling wordt als actiepunt in het uitvoeringsplan van het Experience Masterplan Centrum kern Simpelveld opgenomen. Gebiedsontwikkeling/ versterken toerisme Project vakantie-resort Heuvelland Er heeft inmiddels met partijen overleg plaatsgevonden over de ontstane situatie. Initiatiefnemer is bij herhaling in de gelegenheid gesteld om een nieuwe aanvraag in te dienen en alle hierbij behorende vragen compleet en volledig en ter goedkeuring gemeente te beantwoorden. Op 1 mei 2024 heeft er overleg plaatsgevonden tussen de gemeente en Bouwbedrijf van de Ven zijnde de eigenaar van de onderhavige ontwikkellocatie. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat er binnen afzienbare tijd meer duidelijkheid gegeven kan worden over de verdere ontwikkelingen waarbij er breder naar andere ontwikkelmogelijkheden wordt gekeken.
Project uitkijkpunt Hulsveld Na de afronding van het Technisch Ontwerp van het zuidelijk plandeel (eind 2023) van het Uitkijkpunt Hulsveld, is in het begin van 2024 de aanbesteding voor de uitvoeringswerkzaamheden opgestart en de omgevingsvergunning aangevraagd. Na contact met de appelanten die de procedure aanhangig hebben gemaakt bij de Raad van State is door het college besloten om de verdere planuitwerking (aanbesteding en omgevingsvergunning) in afwachting van de behandeling van de zaak in de bodemprocedure op te schorten. Project gebiedsontwikkeling Stationsomgeving De gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM is één van de 15 sleutelprojecten binnen IBA Parkstad. De Gemeente, Provincie, IBA, ZLSM en de bewoners werken samen aan de ambitie en het strategisch doel om bestaande (dag)attracties en nieuwe sleutelprojecten in samenhang te laten bijdragen aan de toeristischrecreatieve en economische potenties op lokaal- én regionaal niveau. Doel is om door de aanleg van een spoorpark in samenhang met de kwalitatieve opwaardering van de openbare ruimte van de Stationsstraat een regionale recreatieve hub te ontwikkelen en te realiseren. Het project 'Gebiedsontwikkeling Stationsomgeving ZLSM wordt gefaseerd aangepakt waarbij de volgende percelen te onderscheiden zijn: het parkeerterrein gelegen aan de Vroenkuilerweg, de Stationsstraat en het Stationsemplacement incl.
het historisch laad- en losterrein. De start van de uitvoeringswerkzaamheden is voorzien medio 2025.
-47-
Programmabegroting 2025
Realisatie Parkstadroute De werkzaamheden voor het aanleggen van de Parkstadroute op het grondgebied van de gemeente Simpelveld zijn in de zomer van 2024 gestart. De werkzaamheden worden eind 2024/begin 2025 afgerond. De ruimtelijke procedures voor de aanleg van de Parkstadroute zijn doorlopen en hebben niet tot bezwaren geleid. Romeins villalandschap Op 14 juni 2024 hebben de Arbeitsgemeinschaft (AG) Charlemagne, waarbij onder meer zijn aangesloten de Stadt Aachen, de StädteRegio Aachen, de Deutschsprachige Gemeinschaft in Belgien, de gemeente Vaals en de Stadsregio Parkstad Limburg samen met de gemeente Simpelveld een intentieovereenkomst ondertekend voor het realiseren van een Romeins Villalandschapspark in het grensgebied van Bocholtz en Orsbach. Voor de ontwikkeling van dit Euregionaal Romeins Villalandschapspark is in 2024 bij de Stadsregio Parkstad Limburg een subsidieaanvraag Regio Deal II (van € 108.000) ingediend en daarnaast hebben wij een Interreg Europe subsidie ter grootte van € 250.000 aangevraagd. Doel van het aan te leggen park is het op een kwalitatief hoogwaardige- en innovatieve manier realiseren van een Romeins Villalandschapspark, waarbij de Romeinse nederzettingen (aan beide kanten van de grens), de historische wegen en de historische gebouwen thematisch met elkaar in relatie en hun betekenis voor de grensregio tot uitdrukking worden gebracht.
Regiodeal 2.0 propositie centrumgebied kern Simpelveld, Specifieke Uitkering (SpUk) Impulsaanpak Winkelgebieden (IW) 2022 en Stratenaanpak Parkstad Limburg Ontwikkeling centrumvisie Simpelveld Om achterstanden in de eigen regio te kunnen aanpakken, is de Stadsregio Parkstad Limburg in 2019 met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Regio Deal 1.0 overeengekomen. Eind 2022 is in vervolg op de eerdere Regio Deal, Regio Deal 2.0 aangevraagd. In Regio Deal 2.0 staat de term ‘brede welvaart’ centraal. Bij het begrip ‘brede welvaart’ gaat het niet alleen om materiële welvaart of economische groei, maar (vooral) ook om aspecten als gezondheid, educatie, vrijetijdsbesteding en de kwaliteit van de leefomgeving. De centrale opgave is derhalve: de verbetering van de sociaaleconomische structuur (SES), de veiligheid en duurzaamheid. Met als doel: het realiseren van duurzaam economisch groeipotentieel en veilige(re), leefbare en gezonde(re) wijken en kernen. Als focusgebied voor de uitwerking van Regio Deal 2.0 hebben wij voor het centrum van de kern Simpelveld het Experience Masterplan Centrumgebied (kern) Simpelveld opgesteld. Op 19 juni 2024 hebben wij voor het focusgebied Centrum kern Simpelveld bij de Stadregio Parkstad Limburg de definitieve Regio Deal Aanvraag II ter grootte van € 675.000 ingediend. Deze aanvraag is voor het volledige bedrag gehonoreerd.
Tevens hebben wij bij het Ministerie van Economische Zaken een zogenaamde Specifieke Uitkering Impulsaanpak Winkelgebieden 2022 (SpUk IW 2022) ter grootte van 1,8 miljoen euro aangevraagd. Als onderbouwing voor de beide hierboven genoemde subsidieaanvragen dienen de in het Experience Masterplan Centrumgebied (kern) Simpelveld opgenomen uitgangspunten: 1. Het optimaliseren van de winkelstructuur en openbare ruimte in het centrum van de kern Simpelveld, passend bij de bovenlokale winkelbehoefte van het verzorgingsgebied. 2. Het verwerven en amoveren van leegstaand winkel- en/of horecavastgoed in de kern van het betreffende winkelgebied. 3. Het toevoegen van 0 tredenwoningen t.b.v. een gezonde- en toekomstbestendige woningvoorraad in de gemeente Simpelveld om op die manier een bijdrage te leveren aan de Woondeal Limburg. 4. Het uitbreiden van de parkeergelegenheid, passend bij de groei van zowel de supermarkt als de toename van het aantal woningen binnen het plangebied. Voor de uitvoering van de hier vorengenoemde maatregelen is het centrumgebied van de kern Simpelveld in drie deelgebieden opgedeeld; Deelgebied 1: Supermarkt Plus/Marktstraat; Deelgebied 2: Markt; Deelgebied 3: Vergroenen Markt + openbare ruimte centrumgebied.
Tenslotte hebben wij om de transformatie van het ‘oude’ naar het ‘nieuwe’ (compact en toekomstbestendig) kernwinkelgebied op een goede manier af te ronden nog een vierde dimensie aan het focusgebied toegevoegd: transformatie Kloosterstraat en Dorpstraat.
-48-
Programmabegroting 2025
In de Dorpstraat en een deel van de Kloosterstraat zijn verschillende leegstaande winkelpanden. Deze straten behoren niet meer tot het toekomstig kernwinkelgebied. Om verdere leegstand en een achteruitgang in de leefbaarheid in deze straten tegen te gaan, is in kaart gebracht wat de juiste aanpak in deze straten is. Om dit te kunnen doen, zijn in opdracht van de gemeente gesprekken gevoerd met diverse pandeigenaren in de Dorpstraat en Kloosterstraat. Na overleg met de Stadsregio Parkstad Limburg hebben wij besloten om voor de verdere transformatie van de Dorpstraat-Kloosterstraat deel te gaan nemen aan het reeds in 5 andere Parkstadgemeenten bestaand project: ‘Stratenaanpak Parkstad Limburg’. Dit met als doel om te stimuleren dat leegstaande winkelpanden in een afgebakend gebied van de Dorpstraat en Kloosterstraat transformeren naar andersoortige functies. In 2025 zal de verdere planuitwerking van het Centrumgebied kern Simpelveld plaatsvinden. KENGETALLEN Totaal aantal toeristische overnachtingen Werkgelegenheid
Bron BsGW
2018 43.316
2019 44.205
2020 48.668
2021 56.416
2022 47.283
2023 63.741
E,til
2.227
2.199
2.199
2.233
2.243
2.211*
Idem
516
536
536
557
533
519*
Idem Idem
352 197
351 223
351 223
352 247
351 261
348* 285*
E,til Idem Idem
797 67 144
810 69 152
810 69 152
842 77 158
854 79 164
882* 78* 185*
Idem
89
88
88
93
93
101*
(aantal werkzame personen)
waaronder Gezondheids- en welzijnszorg Detailhandel Zakelijke dienstverlening Aantal vestigingen waaronder Detailhandel Zakelijke dienstverlening Bouwnijverheid
* Bron is jaarlijkse Etil-rapportage ‘Simpelveld aan het Werk …; de gemeentelijke economie in beeld’. De meest recente rapportage dateert van december 2023 en heeft betrekking op de situatie op de peildatum 1 januari 2023 en de ontwikkelingen in 2022.
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 175.577 171.860 187.230 187.940 188.650 189.360 97.355 63.670 99.530 99.570 99.630 99.690 -78.222 -108.190 -87.700 -88.370 -89.020 -89.670 91.566 94.786 103.291 103.291 103.291 103.291 0 0 5.818 5.590 5.541 5.502 -169.788,17 -202.976 -196.810 -197.252 -197.853 -198.464 0,00 0 0 0 0 0 0,00 0 0 0 0 0 -169.788,17 -202.976 -196.810 -197.252 -197.853 -198.464
-49-
Programmabegroting 2025
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 3.1 economi s che ontwi kkel i ng weekma rkten a dvi s eri ng economi s che ontwi kkel i ngen 3.2 fys i eke bedri jfs i nfra s tructuur bedri jfs terrei nen 3.4 economi s che promoti e toeri s me vol ks fees ten, kermi s s en & evenementen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-10.013 -42.770
-11.533 -40.573
-12.726 -41.244
-12.686 -41.434
-12.626 -41.624
-12.566 -41.814
-1.074
-1.650
-2.180
-2.220
-2.260
-2.300
-58.476 -57.455 -169.788
-97.779 -51.441 -202.976
-79.742 -60.917 -196.810
-79.994 -60.917 -197.252
-80.425 -60.917 -197.853
-80.866 -60.917 -198.464
MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Meeropbrengst toeristenbelasting door (extra) verhoging tarief 35.810 Totaal 35.810 Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − N.v.t. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-50-
Programmabegroting 2025
Programma 4. Onderwijs Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingenzaken.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1. 2.
Sluitende regionale aanpak ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten en een regionale samenwerking ter zake de uitvoering en handhaving van de Leerplichtwet. Het verbinden van de gemeentelijke toegang tot geïndiceerde jeugdhulp, preventief gemeentelijk beleid en passend onderwijs.
-51-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO)
Per 1.000 leerlingen Per 1.000 leerlingen %
DUO/ Ingrado DUO/ Ingrado DUO/ Ingrado
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Schooljr. Schooljr. Schooljr. Schooljr. Schooljr. ‘17/’18 ‘18/’19 ‘19/’20 ’20/’21 ‘21/’22
Realisatie Schooljr. ’22/’23 (**) SPV NL
0
0
0
0
0
0
n.b.
20
29
10
16
13
23
27
1,7
1,5
0,9
2,0
1,2
1,4
2,4
** Betreft voorlopige cijfers. In het 2e kwartaal van 2025 zijn de definitieve cijfers over schooljaar 2022/2023 pas beschikbaar.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron (*)
Tevredenheid basisonderwijs
Burgerondz. Parkstad Limburg
Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste waarde 2015 2017 2019 2021 2023 Parkstad 87%
76%
88%
90%
89%
82%
* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 (2024); 4. Bestuursovereenkomst 2016 inzake regionale samenwerking uitvoering en handhaving leerplichtwet en wet- en regelgeving in het kader van Voortijdig Schoolverlaten (2016); 5. Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Simpelveld (2023); 6. Educatieve Agenda Parkstad “Een kansrijke toekomst voor de jeugd in Parkstad” (2024).
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Onderwijs
Onderwijshuisvesting Verbinden onderwijs en zorg i.h.k.v. passend onderwijs
Activiteiten - Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de Toekomst - Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL - Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad - Leerlingenvervoer (samenwerking G16) - Onderwijsachterstandenbeleid - Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs) - Integraal Kind Centrum (IKC) Bocholtz - Ondersteunen regionale aanpak voortijdige Schoolverlaters (VSV) - Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid
-52-
87%
Programmabegroting 2025
Onderwijs Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de toekomst Sinds 2020 werken de scholen samen met de gemeente aan de Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT). In 2021 begonnen de scholen als beweegschool, wat meteen een succes was. Dit blijkt uit het stijgende aantal kinderen dat meedoet. In mei 2023 zijn beide scholen begonnen met het dagelijks geven van een gezond tussendoortje, zoals groente en fruit. De scholen zijn veranderd van leerscholen naar leefscholen. Dit betekent dat ze dagelijks zorgen voor gezonde voeding, beweging, culturele activiteiten (in samenwerking met lokale verenigingen) en gelijke kansen voor elke jongere in de gemeente Simpelveld. Ook voor schooljaar 2024-2025 is afgesproken om door te gaan met de huidige aanpak: beweegpauzes en een dagelijks gezond tussendoortje. Het lukt de scholen echter niet om de lunches voor de leerlingen te verzorgen vanwege een tekort aan vrijwilligers en pedagogisch medewerkers. Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL De regio Parkstad heeft stevige ambities om achterstanden, die al generaties lang bestaan, in te lopen. Dit heeft geresulteerd in een breed gedragen visie en ambitie op het gebied van onderwijs- en kind-ontwikkeling. Dit ambitiedocument is in 2022 gelanceerd. In het voorjaar van 2024 heeft het een vervolg gekregen middels een conferentie met experts, onderwijs-, kind-partners en overheden.
De verdiepende sessies hebben tot de conclusie geleid dat de regionale werkagenda Onderwijs - en Kind-ontwikkeling 2023-2026 drie grote opdrachten omvat: 1. Het opstellen van een gezamenlijke Educatieve Agenda Parkstad 2. De ontwikkeling van een Parkstad Monitor Onderwijs & Kind-ontwikkeling 3. Coördinatie en organisatie van de opschaling van de Rijke Schooldagen in Parkstad Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad De agenda is een gezamenlijk initiatief van kind- en onderwijsorganisaties, de zeven Parkstad gemeenten en de Stadsregio Parkstad Limburg en is in 2024 bestuurlijk vastgesteld. De educatieve agenda Parkstad is een opdracht die voortkomt uit het ambitiedocument Onderwijs. Het doel is om meer samenhang en samenwerking te creëren, zoals ook aangegeven in het eerder vastgestelde ambitiedocument ‘Onderwijs en Kindontwikkeling’ uit 2022. Deze agenda wordt bovendien ook ingezet als instrument in de landelijke lobby. Hiermee laten we zien waar we gezamenlijk in Parkstad voor staan. Inzet van de lobby is herkenning en erkenning van de opgaven en het verkrijgen van structurele (en meer) financiering om de ambities, doelen en acties te kunnen realiseren. Leerlingenvervoer (samenwerking G16) In 2020 hebben alle gemeenten in Zuid-Limburg het leerlingenvervoer gezamenlijk aanbesteed.
De gemeente Simpelveld heeft de lopende vervoersovereenkomst uitgediend tot en met 31 juli 2021 en is per 1 augustus 2021 ingestroomd in het leerlingenvervoer Zuid-Limburg. In deze nieuwe aanbesteding wordt het vervoer van alle 16 gemeenten in Zuid-Limburg gecombineerd tot zo efficiënt mogelijke routes. De samenwerking hieromtrent loopt via een contractmanager en de Zuid-Limburgse gemeenten. We streven er bij het leerlingenvervoer naar dat kinderen (en jongeren) zo zelfstandig mogelijk naar school gaan, eventueel met hulp van hun ouders. Ook de komende jaren blijven we kinderen en hun ouders hier gericht in ondersteunen en leggen we de focus op het bevorderen van de eigen kracht en ontwikkeling van kind en gezin. Het primaire doel is het vergroten van de zelfredzaamheid, bijkomend voordeel is minder druk op het aangepast vervoer waardoor het leerlingenvervoer uitvoerbaar blijft. Onderwijsachterstandenbeleid Het doel is het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden, waarbij de primaire focus ligt op vooren vroegscholen. Simpelveld voert een actief beleid. Samen met kind-experts als de jeugdgezondheidszorg, voorschoolse voorzieningen en basisscholen geeft de gemeente invulling aan een kader voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.
Onderwijshuisvesting Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs) Met het wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting worden gemeenten verplicht een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor schoolgebouwen te maken. Een van de doelen is het geven van meerjarige
-53-
Programmabegroting 2025
zekerheid voor schoolbesturen. Gemeenten en schoolbesturen hebben al geruime tijd de ambitie om de verouderde schoolgebouwen aan te pakken en toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen te realiseren, die geschikt zijn voor hedendaags en inclusief onderwijs. In 2024 is dit plan opgezet en vanaf 2025 treedt het IHP in werking. Integraal Kind-Centrum (IKC) Bocholtz Basisschool Bocholtz is samen met kinderdagverblijf ‘Jij en ik’ en buitenschoolse opvang ‘Ziezo (Humankind)’ in de Brede School Bocholtz gehuisvest. Ook de openbare bibliotheek is sinds schooljaar 2016-2017 onderdeel van de brede school. De huidige gebruikers – Onderwijsstichting MOVARE, Stichting Humankind en Bibliotheek Kerkrade e.o. – willen samen met de gemeente Simpelveld hun samenwerking verder ontwikkelen in een nieuw te vormen Integraal Kind-Centrum (IKC). Er wordt vanuit een gezamenlijke pedagogische visie een integrale kind-voorziening met bijpassende huisvesting gerealiseerd voor de opvang en het onderwijs voor kinderen van 0 tot 13 jaar. Het is een voorziening voor kinderen waar zij de dag doorbrengen om te ontmoeten, spelen, leren, ontdekken, bewegen, sporten en ontwikkelen. In 2024 is onderzocht wat de mogelijkheden zijn. Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek wordt bepaald welke stappen genomen gaan worden. Verbinden onderwijs en zorg i.h.k.v.