Document · PDF

4. Bijlage 1 Programmabegroting 2025

Commissie BZ-MID-GGZ 17 oktober 2024, gemeente SimpelveldBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 202537.414 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Gezondheid

Klimaat/ wateropgaven

Duurzaamheid

Activiteiten - Uitvoering regionaal gezondheidsbeleid ‘Zuid Limburg springt eruit’ (Trendbreuk) - Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) - Integraal Zorgakkoord (IZA) - Uitvoering Rijksprogramma DHZ - Uitvoering Rijksprogramma DPRA - Thematiek wateroverlast/ Water in Balans - Thematiek wateroverlast/ WRL - Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) - Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) - Regionale Energie Strategie (RES) - Transitievisie warmte 2.0 - Isolatie- en verduurzamingsprogramma (IVP) - Isolatieproject Parkstad - Soortenmanagementplan - Energiearmoede - Grootschalige energieopwekking - Energie coöperatie - Zon op Dak - Kennisprogramma Parkstad Circulair - Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair - Urban Mining

Gezondheid Uitvoering regionaal gezondheidsbeleid ‘Zuid-Limburg springt eruit’ (Trendbreuk/ Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA)/Integraal Zorgakkoord (IZA) Het Rijk heeft eind 2022 landelijk beleid vastgesteld ten aanzien van algehele gezondheidsbevordering voor iedereen in ons land (met een focus op preventie en een sterke sociale basis). Vanzelfsprekend is dit ook gestuurd vanuit de noodzaak om de toenemende zorgvraag, de oplopende wachtlijsten en de hoge werkdruk aan te pakken. Hiervoor zijn 2 belangrijke akkoorden gesloten, te weten het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De looptijd bedraagt 4 jaar (2023 t/m 2026). In Zuid-Limburgs verband (16 gemeenten) trekken we gezamenlijk op om vorenstaande doelen te realiseren.

-78-

Programmabegroting 2025

GALA en IZA gaan uit van een stevige, brede samenwerking tussen zorg-, preventie- en sociale partijen in een regio. Door deze expertises samen te brengen, creëren we kansen voor meer gezondheid voor iedereen. Dankzij de Trendbreuk-aanpak ligt er in Zuid-Limburg een solide basis voor die samenwerking. De gemeenten hebben de inhoudelijke coördinatie en inhoudelijke regie van Trendbreuk, GALA en IZA bij de GGD belegd. Uiteraard blijven er daarnaast ook voldoende GALA-middelen over om lokaal uitvoering te geven aan de inhoudelijke GALA thema’s zoals valpreventie, de sociale basis en welzijn op recept. Klimaat-/ wateropgaven Uitvoering Rijksprogramma DHZ Deltaprogramma Hoge Zandgronden (DHZ) besteedt aandacht aan de specifieke opgaven van de hoge zandgronden, met name aan de kwaliteit van zoetwater. Voor dit gebied is een voorkeursstrategie opgesteld. De kern van de voorkeursstrategie is actief grondwaterbeheer, met als doel het aanwezige water in het gebied beter vast te houden. Via dit Programma heeft gemeente Simpelveld in 2016 subsidie aangevraagd en zijn met behulp van deze subsidie een aantal projecten zoals Dorpshart Bocholts (IDOP), afkoppelen Pastoriestraat/ Panneslagerstraat, afkoppelen Hennebergerstraat en afkoppelen omgeving Hulsveld uitgevoerd. De buffers in de Bongerd zijn nog niet gerealiseerd.

De realisatie van de regenwaterbuffer bij de Bongerd blijft een hoge prioriteit behouden voor ons watersysteem. Die realisatie is nu voorzien in 2026. Provincie Limburg heeft aangegeven dat de uiterste datum van realisatie eind 2024 is en de beschikbare subsidie voor buffer de Bongerd dan niet meer toegekend kan worden. Wij hebben bij de Provincie een wijzigingsverzoek ingediend, waarbij wij gevraagd hebben om als compensatie de subsidie van de Buffer de Bongerd toe te passen voor de aanleg van 3 andere buffers die wel eind 2024 gereed zijn. De Provincie heeft hiermee ingestemd en de buffers zijn eind 2024 gerealiseerd. In 2025 zullen wij de Provincie mededelen dat wij de maatregelen voor dit subsidietraject hebben uitgevoerd en hun verzoeken om het subsidietraject af te sluiten. Uitvoering Rijksprogramma DPRA Het Delta Plan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) is een programma van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken. Er zijn in Nederland 45 werkregio’s waarin gemeenten, waterschappen en andere partijen samenwerken aan klimaatadaptatie. De samenwerking moet eraan bijdragen dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en water robuust is ingericht. De gemeente Simpelveld is onderdeel van de werkregio: waterketen regio Parkstad.

Middels deze werkregio wordt vormgegeven aan de 7 ambities van het programma: • Kwetsbaarheid in beeld brengen • Risicodialoog voeren en strategie opstellen • Uitvoeringsagenda opstellen • Mee koppelkansen benutten • Stimuleren en faciliteren • Reguleren en borgen • Handelen bij calamiteiten Middels het programma en de werkregio kan men subsidie aanvragen. De gemeente Simpelveld heeft in 2023 voor het realiseren van een buffer bij Hoogenbergvoetpad/ Rode Put subsidie aangevraagd. Bij validatie van deze subsidieaanvraag zal de buffer eind 2025 gerealiseerd moeten zijn. Thematiek wateroverlast/ Water in Balans Samen met het Waterschap hebben wij in 2024 een intentieovereenkomst getekend over de aanpak van de wateroverlast in Bocholtz en Simpelveld. Het Waterschap heeft middels het programma: Water in Balans, het afgelopen jaar inwonersavonden georganiseerd om bij bewoners informatie op te halen over wateroverlast. Daarnaast zijn er werkoverleggen geweest met belanghebbenden (agrariërs, natuurverenigingen, Provincie, Rijk, etc). Met behulp van deze informatie zijn voor Bocholtz en Simpelveld kaarten gemaakt waarop de knelpunten en oorzaken van deze knelpunten worden aangeduid. De kaarten zijn in 2023 en 2024 gepresenteerd aan bewoners en belanghebbenden om aansluitend te zoeken naar de juiste maatregelen en de juiste prioritering van deze knelpunten.

Eind 2024 heeft de werkgroep Water in balans een voorkeurvariant gemaakt en aan de bewoners van de gemeente Simpelveld gepresenteerd. Deze voorkeursvariant is uitgeschreven naar een ontwerpnotitie en eind 2024 voorgelegd aan het bestuur van het Waterschap/ Gemeente om een besluit te nemen om het traject voort te zetten om de maatregelen uit te werken en uit te voeren. Indien bestuurlijke besluitvorming in 2024 is afgerond kan in 2025 gestart worden met het werven van de benodigde percelen en het verder uitwerken van de maatregelen.

-79-

Programmabegroting 2025

Thematiek wateroverlast/ WRL Na de extreme neerslag in de zomer van 2021 is het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL) opgestart. De gezamenlijke overheden in Limburg hebben daarmee onderschreven dat alleen door samenwerking en het bundelen van bevoegdheden en uitvoeringskracht de waterveiligheid van de regionale wateren (de zijbeken van de Maas) te verbeteren valt. De ambitie van het programma WRL is om de Limburgse samenleving beter voor te bereiden en te beschermen tegen extreme neerslag als gevolg van klimaatverandering. Centraal in de aanpak staat het concept van meerlaagse veiligheid, vanuit de lagen: preventie, gevolgbeperking en klimaatbewustzijn. In het programma WRL zijn deze drie lagen (pijlers) benoemd waarlangs de waterveiligheid van de zijrivieren van de Maas verbeterd kan worden: 1. Vergroten van de fysieke robuustheid watersysteem en daarmee het verlagen van de waterstand op de plekken waar overlast is geweest of kan ontstaan en/of het beter beschermen van deze locaties tegen hoge waterstanden. 2. Verankeren van water en bodem sturend als principe in de ruimtelijke ordening, om overlast in de toekomst te voorkomen. 3. Vergroten van weerbaarheid van inwoners, om de gevolgen van hoge waterstand te beperken. De gemeente Simpelveld is aangesloten bij de gezamenlijke aanpak van het afstromingsgebied de Geul.

Om te komen tot een samenhangend maatregelenpakket voor het stroomgebied van de Geul is een verkenning gestart. Hierbij wordt gekeken naar een totaalpakket voor het hele stroomgebied, van bron tot monding. In 2025 zal wordt verder onderzoek verricht naar de afstroming van het regenwater en uiteindelijk tot gepaste maatregelen. De kansenbrigade is een onderdeel van het programma WRL dat kan zorgen voor een bijdrage voor losstaande maatregelen, die op de korte termijn tot realisatie gebracht kunnen worden. Alle gemeenten van het afstromingsgebied de Geul kunnen in 2025 projecten indienen die op de korte termijn losstaand kunnen worden uitgevoerd, en een positief effect hebben op de wateropgave. Gemeente Simpelveld is voornemens om de maatregelen in Bocholtzerheide en de buffer Bulkemsbroek aan te dragen. Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) De Provincie Limburg heeft in het programma ‘Limburgs Programma Landelijk Gebied’ (LPLG) omschreven hoe zij de doelen voor natuur, stikstof, water en klimaat gaat halen en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Het behalen van deze doelen is nodig om de balans met klimaat en het natuurlijke systeem te herstellen. Om de provinciale propositie op gebiedsniveau te onderbouwen zijn vanuit Parkstad drie pilotgebieden aangedragen, waaronder het project de Eyserbeek.

Op dit moment is het nog onduidelijk of en wanneer de financiële rijksmiddelen beschikbaar komen die nodig zijn voor de uitvoering van het project Eyserbeek en de transitie van het landelijk gebied. Ontwikkelingen rondom het LPLG worden op de voet gevolgd en zodra er meer zicht is op ondersteuning zal dit worden opgepakt. Duurzaamheid Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET) De zeven Parkstad-gemeenten hebben de ambitie vastgesteld om in 2040 energieneutraal te zijn. Om uitvoering te geven aan deze ambitie trekken we gezamenlijk in de regio op om regionaal capaciteit te organiseren voor deze energietransitie. De focuspunten van regionale samenwerking zijn energiebesparing, duurzame opwek en netgebruik. De regionale uitvoeringskracht is vanaf 2024 versterkt door structurele capaciteitsuitbreiding bij de WoonWijzerWinkel Limburg. Tevens is er een kwartiermaker Publiek-Coöperatief Energiebedrijf begonnen die met een kernteam aan specialisten de haalbaarheid van een Energiebedrijf in kaart moet brengen. Voor de regionale uitvoeringskracht worden Rijksgelden ingezet. PALET is daarmee budgettair neutraal. Regionale Energie Strategie (RES) Doel is om te komen tot energieprojecten die bijdragen aan het RES-bod van gemeente Simpelveld. Hiervoor gebruiken we onderstaande activiteiten;

-80-

Programmabegroting 2025

Transitievisie Warmte 2.0 In de transitievisie warmte 2.0 is vastgesteld om middels een tweesporenbeleid een reductie van 20% aardgasverbruik in 2030 te realiseren, ten opzichte van 2019. Om dit te bewerkstelligen wordt ook in 2025 ingezet op de uitvoering van gemeentebrede activiteiten, zoals de duurzaamheidslening, het isolatie- en verduurzamingsprogramma en het beter in positie brengen van ons energieloket de WoonWijzerWinkel Limburg. Daarnaast wordt vanuit de doelgroepenaanpak een start gemaakt met het opstellen van uitvoeringsplannen voor een viertal clusters (1) gemeentelijk vastgoed (2) samenwerking wooncorporatie (3) mensen met energiearmoede en (4) pioniers. Isolatie- en verduurzamingsprogramma (IVP) Het regionale Isolatie en Verduurzamingsprogramma (IVP) is gericht op het verbeteren van het isolatieniveau en verduurzamen van woningen en gebouwen. Het programma is er ook op gericht dat woning- en gebouweigenaren worden ondersteund bij het realiseren van de besparingsopgave en de transitie naar een aardgasvrije gemeente. Isolatieproject Parkstad De focus van de eerste fase van het IVP blijft ook in 2025 het isoleren van slecht geïsoleerde koopwoningen met een lage WOZ-waarde. Onder regionaal projectleiderschap is het plan voor het isoleren van woningen die voldoen aan voorgenoemde voorwaarden verder uitgewerkt.

In 2024 is de gemeente Simpelveld gestart met een pilot van het Isolatieproject Parkstad, waarna in 2025 gefaseerd een gemeentebrede uitrol plaatsvindt. De woningeneigenaren worden via ons energieloket de WoonWijzerWinkel Limburg een volledig ontzorgingstraject aangeboden, waaronder een kosteloos energieadvies en een subsidie voor de uitvoering van isolatiemaatregelen. Voor de dekking wordt gebruik gemaakt van de SpUk Lokale Aanpak Isolatie (LAI). Met de tot nu toe beschikte middelen (eerste tranche) is het doel 227 woningen te isoleren. Tevens worden restanten van de gelden voor de energiearmoede ingezet om deze doelgroep extra te kunnen ondersteunen. De eerste fase wordt dus gedekt met Rijksmiddelen en is daarmee budgettair neutraal. Soortenmanagementplan Bij (na)isolatie van (spouw)muur en daken speelt de Wet natuurbescherming (Wnb) een rol. Binnen de Wnb geldt een verbod op het hinderen, verstoren en doden van beschermde dieren. Bij het verduurzamen van woningen moet dus rekening gehouden worden met beschermde diersoorten. Om te voorkomen dat woningeigenaren zelf dure ecologische onderzoeken moeten laten uitvoeren is het mogelijk om op gemeenteniveau een soortenmanagementplan (SMP) op te laten stellen. Met dat SMP wordt een gebiedsgerichte ontheffing aangevraagd voor vrijwel alle ingrepen gedurende de komende tien jaar.

Een gemeentelijk SMP is het meest wenselijke instrument om de verduurzamingsplannen doorgang te laten vinden zonder de wet te overtreden en de soorten te beschermen. Om met het IVP ook (spouw)muur en dakisolatie te kunnen aanbieden is het noodzakelijk om zo snel mogelijk een SMP te laten opstellen. De totale kosten van een SMP voor de gemeente Simpelveld zijn geraamd op €300.000 (grove inschatting, geraamd in 2025 en 2026). De benodigde bijdrage vanuit de gemeentelijke begroting voor het laten opstellen van een SMP is circa €150.000 (grove inschatting, geraamd in 2025 en 2026). Het resterende deel zal worden gedekt met de SpUk versnelling natuurinclusief isoleren (maximaal €94.486) en met restanten CDOKE middelen 2023 (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid). Daarnaast wordt de samenwerking met wooncorporaties gezocht voor een win-win situatie, waarbij zowel gemeentelijke kosten alsook de kosten van wooncorporaties voor ecologische onderzoeken zal dalen. Energiearmoede Voorgaande jaren hebben inwoners met energiearmoede de mogelijkheid gehad om via de Parkstad Energieknip gebruik te maken van een voucher van € 250 voor kleine energiebesparende maatregelen en een kosteloos bezoek van een energiecoach. Het project Parkstad Energieknip is afgerond.

De restanten van de energiearmoede gelden worden ingezet om koopwoningeigenaren met energiearmoede te ondersteunen met structurele energiebesparende maatregelen. Dit is geïntegreerd in het Isolatieproject Parkstad.

-81-

Programmabegroting 2025

Grootschalige energieopwekking Samen met regionale partners realiseren we grootschalige opwekking van duurzame energie, waarbij we inzetten op een evenredige verdeling van ‘lusten en lasten’ en waarbij de lusten voor het merendeel toekomen aan de directe omgeving. Onderdeel hiervan is het oprichten van een gemeenschappelijk energiebedrijf in Parkstad. Hiermee willen de gemeenten en energiecoöperaties binnen Parkstad de opwekking van duurzame energie mogelijk maken en beschikbaar stellen aan de inwoners. Energiecoöperatie Daarnaast ondersteunen en financieren we de oprichting van een energiecoöperatie binnen onze gemeente, waarbij burgers actief kunnen participeren in de energietransitie. Dit traject is in samenwerking met REScoop Limburg opgestart. De gemeente faciliteert het proces en ondersteunt de energiecoöperatie gedurende 3 jaar. Daarna is het de bedoeling dat de energiecoöperatie volledig zelfstandig opereert. Momenteel is er een oprichtingsbestuur gevormd die bezig is om de statuten, verzekeringen, bankzaken en overige benodigde zaken in orde te maken om een officiële entiteit te vormen. Zon op Dak Gezien de aangescherpte voorkeursvolgorde van zonne-energie dient er eerst te worden gekeken naar de mogelijkheid om zonnepanelen te plaatsen op gevels en daken van gebouwen.

Om dit te stimuleren worden in Parkstadverband stimuleringsaanpakken voor Zon op Dak opgesteld, te beginnen voor de doelgroepen: woningbouwcoöperaties, VvE’s en bedrijven (voornamelijk MKB, waaronder ook agrariërs). Kennisprogramma Parkstad Circulair Dit trachten we onder andere te doen door het kennisniveau over circulariteit van beleidsmedewerkers te verhogen met behulp van het “Kennisprogramma Parkstad Circulair”. De eerste kennissessies en masterclasses hebben inmiddels plaatsgevonden. Tijdens deze sessies zijn aan de hand van externe sprekers met inspirerende voorbeelden, quick-wins en verschillende casussen handvaten meegegeven om circulariteit binnen ieders eigen werkzaamheden toe te passen. Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair Het Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair vertaalt de visie en ambitie van de Position Paper Parkstad Circulair in concrete acties om de regio circulair te maken. Het programma biedt een actieplan met doelstellingen, tijdslijnen en verantwoordelijkheden voor initiatieven zoals circulair ondernemerschap, afvalbeheer en duurzame bouw. Het programma is het resultaat van samenwerking tussen lokale overheden en stakeholders, met als doel Parkstad Limburg te positioneren als koploper in circulariteit. Het “Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair” richt zich op een viertal bouwstenen: - Het buitengebied/agrariërs. - De voedselketen. - De bouwketen.

- De fysieke leefomgeving. Aan elke bouwsteen zijn acties gekoppeld die de komende jaren worden opgepakt en tot uitvoering worden gebracht. Urban Mining Daarnaast is het onderzoek naar de Urban Mine Parkstad afgerond, dat inzicht geeft in de hergebruikmogelijkheden van materialen uit bestaande gebouwen in Parkstad. Middels de Urban Mining Scan is de huidige marktsituatie met betrekking tot vraag en aanbod van bouwmateriaal uit sloop en renovatie in kaart gebracht. Deze informatie wordt verder meegenomen in het Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair.

-82-

Programmabegroting 2025

KENGETALLEN 2018 65,8

2019 65,8

2020 65,8

2021 68,7

2022 70,5

2023 70,7

5,6

6,2

6,3

6,2

± 2.400

2.693 2.319 220 98 56

2.926 2.533 236 100 57

Rd4

1.277

1.305

1.367

1.373

1.273

1.298

Rd4

1.115

1.062

1.095

1.070

998

1.004

Rd4

144

190

204

184

192

Rd4

168

- gft - oud papier en karton halen aan huis - verpakkingsglas via ondergrondse - PMD halen aan huis (ongesorteerd)

Rd4 Rd4

1.485 640

1.703 580

1.772 553

1.733 598

1.564 527

1.721 476

Rd4

254

262

290

280

255

246

Rd4

318

331

357

352

315

298

- plastic gesorteerd - metaal - drankenkartons

Rd4 Rd4 Rd4

199 32 29

176 30 21

246 50 31

190 36 23

Lengte vrijvervalriool (in km.)

Lengte persriolen (in km.)

Aantal straatkolken;

Bron vGRP/ Watertakenplan vGRP/ Watertakenplan Rd4

- Machinale kolken - Handmatige kolken - Zandvangers - Lijngoten

Afval (in tonnen) - totaal grof en huishoudelijk restafval: - huishoudelijk restafval halen aan huis - huishoudelijk restafval milieupark - grof huishoudelijk restafval halen aan huis - grof huishoudelijk restafval milieupark

1) Vanwege een brand in de sorteerinstallatie in Duitsland is nog niet alle in 2019 ingezamelde PMD gesorteerd. 2) Sinds begin 2022 maken de Limburgse gemeenten gebruik van het bronscheidingsmodel; de gemeenten ontvangen een vast bedrag voor het aangeleverde PMD; de diverse fracties worden niet meer gespecificeerd.

Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2.612.656 2.860.350 2.940.040 2.982.330 2.954.930 3.022.520 3.090.927 3.698.390 3.622.390 4.066.870 4.309.930 4.499.320 478.272 838.040 682.350 1.084.540 1.355.000 1.476.800 272.801 440.321 448.345 448.345 448.345 448.345 417.811 576.726 594.378 961.635 1.141.752 1.273.112 -212.340 -179.007 -360.373 -325.439 -235.097 -244.656 10.000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -222.340 -179.007 -360.373 -325.439 -235.097 -244.656

-83-

Programmabegroting 2025

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 7.1 vol ks gezondhei d GGD-gezondhei ds bel ei d ma ntel zorg & vri jwi l l i gers werk jeugdgezondhei ds zorg 7.2 ri ol eri ng ri ol eri ng & wa terbeheer ri ool heffi ng 7.3 a fva l a fva l bel ei d & i nza mel i ng i nza mel i ng zwerfvui l a fva l s toffenheffi ng 7.4 mi l i eubeheer mi l i eubeheer ongedi ertebes tri jdi ng hondenpoepbel ei d 7.5 begra a fpl a a ts en en crema tori a begra a fpl a a ts onderhoud begra a fpl a a ts del ven gra ven begra a fpl a a ts Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-81.156 -5.438 -359.787

-205.524 -1.089 -361.119

-223.701 -1.141 -387.013

-228.951 -1.141 -397.203

-234.031 -1.141 -406.843

-239.331 -1.141 -416.913

-1.166.108 1.437.868

-1.268.681 1.688.970

-1.340.425 1.790.030

-1.695.948 2.179.300

-1.881.223 2.363.190

-2.017.779 2.499.170

-987.182 -14.559 1.260.475

-1.123.221 -13.384 1.429.140

-1.182.196 -14.170 1.474.770

-1.225.816 -14.170 1.551.400

-1.326.934 -14.170 1.660.940

-1.371.563 -14.170 1.714.350

-253.174 -8.849 -6.869

-262.567 -17.834 -6.739

-412.636 -18.446 -7.328

-404.019 -18.446 -7.328

-330.994 -18.446 -7.328

-333.388 -18.446 -7.328

21.689 -45.613 -3.637 -212.340

30.000 -62.459 -4.500 -179.007

30.000 -63.618 -4.500 -360.373

30.000 -88.618 -4.500 -325.439

30.000 -63.618 -4.500 -235.097

30.000 -63.618 -4.500 -244.656

MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN 2025 -Gemeentelijke bijdrage ‘Water in balans’ 2025-2028 -Afkoppelen Bocholtz 2025-2028 (KRW); -2038-02 Afkoppelen omgeving Bethlehem-/Elisabethstraat; -2038-03 Afkoppelen Vlengendaal/Pleiweg; -2038-04 Afkoppelen Margriet-/Leliestraat; -2038-05 Afkoppelen omgeving Margriet-/Zonnebloemstraat; -2038-06 Afkoppelen Heiweg, Wijngracht en omgeving; -2038-07 Afkoppelen omgeving Overhuizer-/Paum/Emmastraat; -2038-08 Afkoppelen omgeving Kerk-/Juliana-/Beatrixstraat; -2038-10 Afkoppelen Steenbergervoetpad; -2038-11 Afkoppelen omgeving Groeneboord/Persoon-/ Kommerstraat. -KRW/Aanpak wateroverlast Stampstraat, Stevens- en Nijswillerweg -Aanpak knelpunten -Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2024 -Totaal te ontvangen KRW-subsidie project 2038 2026 -Afkoppelen Bocholtz 2025-2028 (KRW) (specificatie zie 2025) -Aanpak riolering/wateroverlast Bocholtzerheide -Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2025 2027 - Afkoppelen Bocholtz 2025-2028 (KRW)(specificatie zie 2025) -Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen inspectie 2026 2028 -Afkoppelen Bocholtz 2025-2028 (KRW)(specificatie zie 2025) -Reservering vervanging vrijverval riolen en gemalen

-84-

834.710 2.387.500

1.002.500 200.000 300.000 -465.905 2.387.500 1.200.000 300.000

2.387.500 300.000 2.387.500 300.000

Programmabegroting 2025

inspectie 2027 TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Raming gemeentelijk bijdrage aan de GGD conform de begroting 2025 van deze gemeenschappelijke regeling. E.e.a. was ook al opgenomen in de berap voorjaar 2024* -42.900 - Raming gemeentelijk bijdrage aan de RUD conform de begroting 2025 van deze gemeenschappelijke regeling. E.e.a. was ook al opgenomen in de berap voorjaar 2024* -54.810 - Budget voor opstellen soortenmanagementplan i.v.m. isolatie van panden*. Identiek bedrag is ook voor het jaar 2026 geraamd -75.000 - Bijstellen budgetten riolering en waterbeheer op basis van ervaringsgegevens. E.e.a. is budgettair neutraal omdat de rioolheffing 100% kostendekkend is* -34.500 - Hogere opbrengst rioolheffing op basis van actuele ramingen* 101.060 - Hogere opbrengst afvalstoffenheffing op basis recente ervaringscijfers m.b.t. aanbiedgedrag en kosten RD4 en actuele ramingen* 45.630 - Hoger bijdrage op basis van begroting 2025 van Rd4. E.e.a. is budgettair neutraal omdat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend is -43.660 Totaal -104.180 (*zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027)

Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Majeure projecten GGD − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor rioleringen is actueel. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-85-

Programmabegroting 2025

Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Ruimtelijke ordening, grondexploitatie en wonen en bouwen.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - We streven naar behoud van historische panden; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.

Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities:

-86-

Programmabegroting 2025

1. 2.

Een woningmarkt die is afgestemd op de demografische en maatschappelijke ontwikkelingen zoals krimp en vergrijzing en beperkte opvangfunctie voor nieuwkomers; Voldoende en kwalitatief goede, toekomstbestendige woningen voor de inwoners van de gemeente, waarbij met name aandacht wordt geschonken aan jonge(re) gezinnen en senioren, mede om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen; Behoud en versterking van de kwaliteit van de kernen, zoals een prettig woonklimaat en groene uitstraling, de kwalitatieve waarden van het buitengebied en van de openbare ruimten. Fysieke clustering van wonen, zorg, voorzieningen en werkgelegenheid binnen de logische bebouwingscontouren.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2023 2018 2019 2020 2021 2022 SPV NL

Gemiddelde WOZwaarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Duizend euro

CBS

171

176

194

204

212

250

368

Aantal per ABF 1.000 woningen % CBS

n.b.

0,8

6,4

0,2

1,7

9,1

77,5

78,5

79,6

80,1

81,4

70,3

In euro’s

COELO

779

805

848

842

946

1.005

860

In euro’s

COELO

825

845

884

880

986

1.045

942

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron (*)

Tevredenheid over gemeente als woon- en leefgemeente Tevredenheid buurtvoorzieningen

Burgerondz. Parkstad Limburg

Tevredenheid over voorzieningen voor jongeren Woningwaardering

Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg Burgerondz. Parkstad Limburg

Streefwaarde n.b.

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2015 2017 2019 2021 2023 Parkstad 7,8 7,9 7,8 7,9 7,8 n.b.

n.b.

64%

66%

67%

59%

62%

n.b.

26%

20%

29%

23%

24%

19%

26%

7,9

7,8

7,5

7,4

7,9

* Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar

-87-

Programmabegroting 2025

weergegeven. Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is in de basis vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Gemeentelijk woningbouwprogramma 2013 e.v. (2013); 4. Kwalitatief afwegingskader voor woningbouwplannen vanuit een markttechnisch perspectief (2013); 5. Intrekkingsbeleid omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen van één of meer woningen/appartementen (2013); 6. Omgevingsvisie Limburg 2021 (2021); 7. Omgevingsverordening Limburg (2024); 8. Provinciaal Verkeers- en vervoersprogramma (2014); 9. Vigerende omgevingsplannen (diverse jaren); 10. Bestuursovereenkomst “Regionale afspraken Zuid-Limburg” (2016); 11. Diverse andere regionale documenten met betrekking tot herstructurering, wonen en krimp; 12. Structuurvisie wonen Zuid-Limburg (2016); 13. Regionale Woningmarktprogrammering Parkstad Limburg 2019-2022 (2019); 14. Verordening Startersleningen gemeente Simpelveld (2024); 15. Beleidsregel tijdelijke versoepeling van de compensatiesystematiek van de Structuurvisie Wonen ZuidLimburg (2019); 16. Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ als onderdeel van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (2021); 17. Regionale Woonvisie Parkstad Limburg, lokale woonvisie gemeente Simpelveld 2023-2028 (2023); 18.

Woonbehoefte onderzoek Parkstad Limburg 2022-2032 (2022); 19. Woondeal Limburg (2023) 20. Kader Nota Grondbeleid 2024-2029 (2024).

Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Wonen

Kernplannen

Omgevingswet

Activiteiten - Regionale- en lokale woonvisie - Woonzorgvisie - (Actievere) grondpolitiek - Integraal Dorpsontwikkelingsplan (Idop) Bocholtz - Centrumplan Simpelveld (zie programma 3) - Project De Baan - Project Schilterstraat - Omgevingsvisie - Omgevingsplan/ bestemmingsplan

Wonen Regionale- en lokale woonvisie In de regionale en lokale Woonvisie 2023 - 2028 is de beleidsmatige lijn voor de komende jaren uitgestippeld en in de Woondeal Limburg zijn concrete afspraken gemaakt met Provincie Limburg en het Ministerie van BZK en corporaties. Op regionaal niveau gaat het daarin onder andere over de bouwopgave per gemeente tot en met 2030. Ook vertegenwoordigers van de marktpartijen steunen de koers van de Woondeal Limburg. Veel van de te behalen doelen en prestaties staan dus al vast door allerlei bestuurlijke afspraken op alle niveaus en door wet- en regelgeving, maar die zullen ook in 2025 en verder, nog veel inzet en expertise vragen om daadwerkelijk de bouwkranen en betonmolens vaker ‘aan het werk te zien’. Dat daarbij samenwerking en gezamenlijke inzet noodzakelijk is, wordt door alle betrokkenen volmondig onderschreven.

-88-

Programmabegroting 2025

Daarom worden de in 2024 vastgestelde Regionale Prestatieafspraken 2024 – 2028 met woningcorporaties (ROW) en huurders (ROH) de komende jaren ten uitvoer gebracht. In dat afsprakenkader gaat het niet meer alleen over aantallen, fysieke transformatie en typologie woningen, maar het gaat het nu ook steeds vaker over leefbaarheid, veiligheid, woonruimteverdeling, duurzaamheid, zorg en welzijn. Deze beleidsvelden kunnen niet meer los van elkaar worden gezien en raken steeds meer met elkaar vervlochten. Als voorbeeld bestaat de afspraak om tot en met 2030 in de regio Parkstad Limburg minimaal 2430 sociale huurwoningen te realiseren (aantal), maar ook bestaat bijvoorbeeld de afspraak om gezamenlijk met marktpartijen tot meer evenwichtigere en daarmee meer veerkrachtigere wijken te komen. De lokale Ontwikkelkaart Simpelveld – die ook een plek heeft gekregen in de regionale ontwikkelkaart Parkstad - biedt als hulpmiddel inzicht in de mogelijke locaties waar de afspraken uit de hierboven genoemde Woondeal Limburg (en de plusambitie) zouden kunnen landen. Daarnaast biedt de ontwikkelkaart Simpelveld ook inzicht in mogelijke woningbouw in het kader van ‘straatje erbij’, de zogenaamde plusambitie.

Gebleken is dat woningbouwcorporaties en marktpartijen verheugd zijn met deze ontwikkelkaart in combinatie met de actuele beleidskaders zoals de Kader Nota Grondbeleid; Succesvolle samenwerking wordt daardoor namelijk eenvoudiger, geeft duidelijkheid over elkaars wensen en verwachtingen en zorgt daarmee voor een snellere doorlooptijd en de kans op een financieel haalbare businesscase wordt daarmee vergroot. Bij die marktpartijen is overigens duidelijk merkbaar dat de regio Parkstad en daarmee ook onze gemeente – na jarenlang het krimpscenario te hebben gehanteerd – weer zichtbaar en aantrekkelijker is geworden voor woningbouwontwikkelingen. Initiatieven vanuit de stadsregio Parkstad zoals het Woonberaad als netwerkbijeenkomst, zorgen ervoor dat ‘we elkaar weten te vinden en van elkaar horen wat elkaars verwachtingen en knelpunten zijn’ en daar worden de komende jaren zeker de vruchten van geplukt. Tijdens lokale gesprekken worden met marktpartijen de beleidskaders besproken en wordt gekeken in hoeverre een bijdrage kan worden geleverd aan de opgave en de ambitie al dan niet in gezamenlijkheid met een woningbouwcorporatie. Onze voorkeur ligt daarbij bij Krijtland Wonen, maar dit zou ook een andere woningcorporatie kunnen zijn.

Het doel en de boodschap is dan ook dat bij een woningbouwontwikkeling gezocht wordt naar een zogenaamde gezonde mix (diversiteit) van betaalbare woonproducten voor diverse doelgroepen zoals starters en senioren. Maar ook worden bij een woningbouwontwikkeling, integraal, de opgaves aangegeven en besproken ten aanzien van onder andere opvang en/of berging van hemelwater, vergroening en circulariteit. Uiteindelijk worden de integrale thema’s in balans gebracht met de financiële haalbaarheid. Onze lokale en regionale acties zijn vanzelfsprekend in lijn met de koers die op landelijke schaal is ingezet en uitgerold. Maar ondanks de diverse nationale programma’s genoemd in de Nationale Woon- en Bouwagenda zoals het programma Woningbouw of het programma Betaalbaarheid blijft de urgentie op het gebied van Wonen en Volkshuisvesting de komende jaren onverminderd hoog. Met de vaststelling van de Wet versterking regie volkshuisvesting worden die programma’s ook juridisch geborgd. Dat betekent dat daarmee wettelijke instrumenten voorhanden zijn om bijvoorbeeld voldoende betaalbare woningen te realiseren; 2/3 van alle nieuwbouw moet bijvoorbeeld bestaan uit betaalbare woningen. Maar ook krijgt de huisvesting van aandachtsgroepen en urgenten een verplichtend karakter door middel van het vaststellen van een urgentieregeling in combinatie met een huisvestingsverordening.

In 2025 wordt hier gezamenlijk binnen de Parkstadregio invulling aan gegeven, daarbij rekening houdend met de fair-share-gedachte en de veerkracht binnen de bestaande wijken en woongebieden. Uiteindelijk verplicht deze nieuwe Wet dat elke gemeente een Volkshuisvestingsprogramma vaststelt. De regionale en lokale Woonvisie is (samen met de woonzorgvisie, zie Woonzorgvisie) een belangrijke bouwsteen voor dat Volkshuisvestingsprogramma. Zoals hierboven aangegeven blijft de urgentie op het gebied van ‘Wonen’ onverminderd hoog en wordt er vanuit gegaan dat ook een sturingsinstrument zoals de ‘Starterslening’ de komende jaren nog steeds van kracht blijft. Ook in de gemeente Simpelveld wordt dit instrument ingezet en voortgezet. Met de verhoging van de maximale koopsom begin 2024 naar € 245.000 en daarmee ook de verhoging van het maximale leenbedrag naar € 49.000 wordt beter aangesloten bij de voor de starter beschikbare/bereikbare woningen. Maar het is niet ondenkbaar dat dit bedrag nogmaals wordt verhoogd, omdat ook in onze gemeente de prijzen van koopwoningen blijven stijgen en het aantal voor starters beschikbare woningen daarmee toch nog beperkt is.

Samen met de Provincie – die in medio 2024 het budget voor startersleningen tussentijds heeft aangevuld - zal worden verkend of starters die tegelijkertijd ook verduurzamingsmaatregelen willen uitvoeren, mogelijk een hoger bedrag kunnen lenen. Daarmee ontstaat een win-win-situatie, want naast het feit dat niet alleen de

-89-

Programmabegroting 2025

starter wordt geholpen aan een gezonde start in de wooncarrière, wordt ook gewerkt aan de verduurzaming van de bestaande particuliere woningvoorraad. Overigens is het door de verhoging van het maximaal te lenen bedrag ook noodzakelijk geworden om het gemeentelijk budget dat wordt ingezet ten behoeve van de starterslening te verhogen met € 75.000. De verwachting is dat meer en hogere leningen worden verstrekt, waardoor het resterende budget in 2025 niet geheel toereikend zal zijn. Voor wat betreft een mogelijke verkenning en invoering van de zogenaamde blijverslening – hierbij worden vaak ouderen door middel van een lening in de gelegenheid gesteld om langer zelfstandig thuis te wonen – wordt enige terughoudendheid in acht genomen. Waarom? Om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen worden de komende jaren zoals aangegeven ook voor ouderen, nieuwe betaalbare en geschikte woningen en mogelijke woonvormen (bijvoorbeeld levensloopbestendige appartementen) gerealiseerd waardoor de vrijkomende woningen bereikbaar worden voor doorstromers (gezinnen). De woningen die de doorstromers achterlaten komen dan binnen het bereik van starters of éénpersoonshuishoudens. De gewenste verhuisketen komt daarmee op gang.

Een blijverslening zou die verhuisketen mogelijk kunnen verstoren, omdat ouderen ondanks de realisatie van nieuwe woonproducten voor ouderen niet willen en/of kunnen verhuizen. Krijtland Wonen was, is en blijft de komende jaren zeker voor wat betreft de volkshuisvestelijke vraagstukken binnen onze gemeente een belangrijke (zo niet de belangrijkste) samenwerkingspartner. De eerste vruchten van die samenwerking worden inmiddels ook al zichtbaar en worden naar verwachting eind 2025 dan wel medio 2026 opgeleverd. De nieuwe woningen bij de projecten aan de Schilterstraat en de Julianastraat zijn in 2024 aan de nieuwe bewoners toegewezen. Bij die toewijzing is rekening gehouden met de onderlinge afspraak dat minimaal 50% van de beschikbare woningen naar inwoners van de gemeente Simpelveld gaan. Ook dit laatste draagt bij aan de eerder genoemde gewenste doorstroming binnen onze gemeente, maar biedt zeker ook kansen voor nieuwe inwoners om deel uit te maken van de Simpelveldse gemeenschap. In 2025 wordt onderzocht of de samenwerking met Krijtland Wonen nog verder kan worden geïntensiveerd en versterkt door bijvoorbeeld te onderzoeken of een wijkgerichte benadering meer diversiteit brengt en daarmee de veerkracht in de wijken wordt bevorderd. Het aantrekken van sterke(re) huishouden (middeldure huur in plaats van sociale huur) zou dat mogelijk kunnen/moeten maken.

Uit bovenstaande blijkt dat samenwerking de rode draad is om tot een succesvolle uitvoering te komen. In dit kader past zonder meer ook de samenwerking binnen de regio Parkstad. Met de stadsregio Parkstad zijn reeds zeer succesvolle resultaten behaald binnen de regio en daarmee ook voor de gemeente Simpelveld. Te denken valt aan een aantal toegekende subsidietrajecten zoals de Woningbouwimpuls en het Volkshuisvestingsfonds, maar ook de realisatie van regionale beleidskaders of -onderzoeken zoals de Woonvisie en de actualisatie van het Woonbehoefte-onderzoek. De ‘overkoepelende’ samenwerking vanuit de stadsregio Parkstad zorgt ervoor dat de gehele regio en daarmee dus ook de gemeente Simpelveld richting een nieuw toekomstverhaal wordt geleid; van de krimpgedachte naar denken in groei en kansen. En voor wat betreft ‘Wonen’ betekent dit ‘kansrijk wonen voor iedereen, nu en in de toekomst’. Vanzelfsprekend wordt ook in 2025 deze samenwerking gecontinueerd. Woonzorgvisie Gedurende het totstandkomingsproces van de Woonzorgvisie kwam naar voren dat ‘wonen’ en ‘zorg’ niet volledig ‘dekkend’ waren. Daarom is ook het woordje ‘welzijn’ toegevoegd. Eén en ander is vervat in de ‘Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg’ binnen de regio Parkstad.

Naast gemeenten en woningcorporatie, huurdersorganisatie is ook de samenwerking gezocht (en gevonden) met de zorgpartijen zoals het Leger des Heils, Meander en het CZ-zorgkantoor. Met deze visie wordt richting gegeven aan de genoemde ambities en de uiteindelijke realisatie daarvan. Daarom wordt in 2025 vooruitlopend op het volkshuisvestingsprogramma – waar zoals aangegeven dit een belangrijke bouwsteen voor is – gewerkt aan een gezamenlijke regionale uitvoeringsagenda. Uiteraard blijft hier ruimte voor lokale invulling. (Actievere) grondpolitiek Met de begin 2024 vastgestelde Kader Nota Grondbeleid 2024-2029 beschikte de gemeente Simpelveld als één van de eerste gemeenten binnen de Parkstad over een actueel grondbeleid. Dit actuele beleid is ingebracht om mogelijk een gezamenlijke (regio Parkstad) grondstrategie voor woningbouw te implementeren. Het doel is om zowel lokaal als ook regionaal op het gebied van wonen meer (optimaal) sturing te geven aan de totale gebiedsontwikkeling binnen Parkstad.

-90-

Programmabegroting 2025

De eerste geluiden die vanuit de woningcorporatie Krijtland Wonen een marktpartijen terugkomen zijn positief; gemeente Simpelveld geeft met duidelijke en actuele kaders aan waarbinnen zij in gezamenlijkheid invulling kunnen geven aan de woningbouwopgave en de woningbouwambitie. Een aandachts- en terugkerend punt is de noodzaak om als gemeente sneller te kunnen handelen voor strategische aankopen. Een té lange doorlooptijd in de besluitvorming kan namelijk ervoor zorgen dat een object aan derden wordt verkocht en daarmee een gewenste gebiedsontwikkeling wordt gefrustreerd en mogelijk zelfs niet meer kan worden uitgevoerd. De gemeenteraad heeft 21 maart jl. ingestemd met het uitgangspunt dat het college via een separaat voorstel kan worden gemandateerd om strategische aankopen, tot een door de raad te bepalen bedrag, te doen, waarbij het college de gemeenteraad zo spoedig mogelijk zal informeren. Voorafgaand aan een strategische aankoop wordt conform de Kadernota Grondbeleid 2024-2028 een uitgebreide risicoanalyse gemaakt waarin de realisatietermijn, risico’s, prijs, dekking en toekomstig resultaat beschreven wordt. Voormalige zorgcentrum Bocholtz In het kader van de actieve grondpolitiek onderzoekt de gemeente de verwerving van het voormalige zorgcentrum aan de Schoolstraat/ Kloosterhof in Bocholtz. Daartoe is o.a.

een aanvraag voor de 4e tranche van het Volkshuisvestingsfonds ingediend. De herontwikkeling van het complex aan de Schoolstraat/ Kloosterhof biedt goede mogelijkheden maatschappelijke waarde te creëren en de leefbaarheid in brede zin te versterken voor wonen, welzijn en zorg. Dit mede in relatie tot het naastgelegen Welzijns Medisch Centrum Bocholtz. Concreet bestaan kansen om de juiste toekomstbestendige woonproducten te ontwikkelen voor zowel jongeren als ouderen. De gemeente is in overleg met Krijtland en Meander de mogelijkheden aan het onderzoeken om te komen tot een kansrijke herontwikkeling/ transformatie. Kernplannen Integraal Dorpsontwikkelingsplan (Idop) Bocholtz Het project Julianastraat is inmiddels gestart en de afstemming met Krijtland wonen verloopt goed. De verbouwing van het ‘MFC Op de Boor’ is op maandag 8 april 2024 gestart en volgens planning van de aannemer zal een en ander eind 2024/ begin 2025 worden opgeleverd. De werkzaamheden verlopen volgens planning en naar tevredenheid. Centrumplan Simpelveld (zie programma 3) De ontwikkeling van de centrumvisie voor de kern Simpelveld wordt toegelicht in programma 3. Economie. Project De Baan De toekenning van de Rijkssubsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds (i.c. ca. € 1.3 miljoen) zorgt bij dit project voor aanzienlijk meer uitvoeringsmogelijkheden en handelingsperspectief.

Om deze subsidie daadwerkelijk te mogen inzetten is een gemeentelijke cofinanciering gevraagd van € 278.000. Dit laatste bedrag is dan ook meegenomen in de begroting van 2025. Door deze substantiële subsidiebijdrage krijgt de uitvoering van de diverse in de visie genoemde thema’s een betere basis. Zo neemt bijvoorbeeld het aantal opties voor renovatie voor de bestaande particuliere woningen toe. Ook in 2025 wordt het project samen met de bewoners verder vormgegeven en ingevuld. Project Schilterstraat Na een periode van zorgvuldige voorbereiding is in 2023 een daadwerkelijke start gemaakt met het project Schilterstraat. De gedateerde woningen van Krijtland Wonen zijn gesloopt en de aannemer verantwoordelijk voor de werkzaamheden in de openbare ruimte heeft het terrein bouwrijp gemaakt. Na de bouwvak is de aannemer die verantwoordelijk is voor de bouw van de levensloopbestendige en nultreden woningen aan de slag gegaan met de bouw van de woningen. Nadat de woningen zijn gerealiseerd kan begin 2025 de woonrijpfase worden opgestart waarna naar verwachting in de eerste maanden van 2026 het project kan worden afgerond. Daarmee is de metamorfose en transformatie van de Schilterstraat een feit. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is - na meermaals te zijn uitgesteld – een feit per 1 januari 2024.

De afgelopen jaren is planmatig gewerkt aan de technische en juridische implementatie van de Omgevingswet. De gemeenteraad is steeds geïnformeerd over de voortgang en heeft ook de noodzakelijke besluiten genomen om

-91-

Programmabegroting 2025

de dienstverlening met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving efficiënt en rechtmatig voort te zetten. Nu de technische en juridische implementatie met definitieve invoering van de wet is afgerond, kan de blik worden verlegd naar de beleidsmatige aspecten van de Omgevingswet. Omgevingsvisie De Omgevingswet verplicht gemeenten tot het opstellen van een Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie beslaat het gehele grondgebied van de gemeente en bevat het integrale gemeentelijk beleid voor de fysieke leefomgeving. Gemeenten krijgen een overgangstermijn voor het vaststellen van de omgevingsvisie. De verplichting voor gemeenten om een Omgevingsvisie te hebben en het tijdstip daarvoor is bij koninklijk besluit bepaald op 1 januari 2027. In het 4e kwartaal 2024 zal een plan van aanpak met procesvoorstel worden opgesteld om te komen tot de gemeentelijke Omgevingsvisie. In 2025 gaan wij inhoudelijk aan de slag met het vormgeven van de Omgevingsvisie. Omgevingsplan/ bestemmingsplan De Omgevingswet verplicht gemeenten ook tot het opstellen van een Omgevingsplan, als opvolger van de gemeentelijke bestemmingsplannen. Gemeenten krijgen volgens koninklijk besluit tot 1 januari 2032 de tijd om het tijdelijke deel van het omgevingsplan en andere regels over de fysieke leefomgeving om te zetten naar een nieuw omgevingsplan.

Totdat het definitief omgevingsplan is vastgesteld, beschikt de gemeente van rechtswege over een tijdelijk omgevingsplan, dat bestaat uit de huidige bestemmingsplannen, de van toepassing zijnde verordeningen en het wettelijk overgangsrecht (“de Bruidsschat”). Gezien de ruime overgangstermijn die de wetgever heeft gesteld, de wens eerst over een omgevingsvisie te beschikken, het gegeven dat het tijdelijk omgevingsplan voldoende actueel is en de tijd die nodig is om ervaring op te doen met de Omgevingswet, zullen in 2025 nog geen concrete stappen worden gezet om het gemeentelijk Omgevingsplan op te stellen. KENGETALLEN Bron Aantal belastingobjecten - type ‘woningen’ - type ‘niet-woningen’ Leegstandspercentage Waarde woning - gemiddelde waarde woning Oppervlakte openbaar groen - binnen bebouwde kom - buiten bebouwde kom - sportvelden Herstructureringsopgave Simpelveld (aantal

BsGW BsGW BsGW

2018

2019

2020

2021

2022

2023

5.142 384 4,8%

5.141 386 4,5%

5.165 384 4,5%

5.202 362 5,21%

5.206 352 5,05%

5.209 348 n.b.

BsGW

172.883 173.819 199.306 199.339 212.980 249.279

Gemeente

19,8 ha.

20,7 ha.

Gemeente

37 ha.

Gemeente Vigerende regionale envelop

8 ha. 150

woningen) (excl. nieuwbouw)

-92-

Programmabegroting 2025

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 249.168 248.810 419.960 209.960 159.960 159.960 343.111 137.300 87.300 87.300 87.300 87.300 93.943 -111.510 -332.660 -122.660 -72.660 -72.660 473.822 525.704 638.985 638.985 638.985 638.985 9.862 14.307 13.649 12.769 12.602 12.468 -389.741 -651.521 -985.293 -774.413 -724.246 -724.113 9.000 9.000 9.000 9.000 9.000 9.000 49.800 20.000 10.150 89.795 89.795 89.795 -348.941 -640.521 -984.143 -693.618 -643.451 -643.318

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 8.1 rui mtel i jke ordeni ng rui mtel i jke ordeni ng 8.2 grondexpl oi ta ti e ei gendommen 8.3 wonen en bouwen woni ngbouw bouw- & woni ngtoezi cht overi ge vol ks hui s ves ti ng omgevi ngs vergunni ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-200.239

-172.873

-394.630

-184.617

-134.615

-134.612

-9.316

-120.953

-108.697

-107.830

-107.665

-107.534

-45.276 -258.838 -134.492 258.420 -389.741

-9.500 -262.537 -120.658 35.000 -651.521

-80.167 -288.839 -147.961 35.000 -985.293

-80.167 -288.839 -147.961 35.000 -774.413

-80.167 -288.839 -147.961 35.000 -724.246

-80.167 -288.839 -147.961 35.000 -724.113

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) res erve bes temmi ngs pl a nnen 9.000 Subtotaal toevoegingen 9.000 Onttrekkingen (baten) a l gemene res erve (cofi na nci eri ng de Ba a n) res erve i mpl ementatie Omgevi ngs wet 49.800 res erve bes temmi ngs pl a nnen res erve fys i eke l eefomgevi ng; - res erve i nves teri ngen fys i eke l eefomgevi ng Op de Boor - res erve i nves teri ngen fys i eke l eefomgevi ng s tations gebi ed ZLSM - res erve i nves teri ngen fys i eke l eefomgevi ng ui tki jkpunt Hul s (vel d) - res erve i nves teri ngen fys i eke l eefomgevi ng Lei s ure La ne Subtotaal onttrekkingen 49.800 Totaal -40.800

INVESTERINGEN Geen

-93-

Begroting 2024 9.000 9.000

Begroting 2025 9.000 9.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

9.000 9.000

10.150 43.810 21.510 14.325 89.795 -80.795

278.000 20.000 10.150

20.000 -11.000

288.150 -279.150

Programmabegroting 2025

TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Tegenover de toegekende rijkssubsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds staat de cofinancieringsopgave van de gemeente. Zie tekst hiervoor. Dekking vindt plaats vanuit de algemene reserve (programma 0). E.e.a. is derhalve budgettair neutraal -278.000 - Ten behoeve van de kosten die gepaard gaan met de uitvoering van de Omgevingswet is een structureel budget beschikbaar. Omdat het budget vooralsnog beperkt wordt gebruikt, wordt voor het jaar 2025 de helft van dit budget afgeraamd. Overigens is voor de implementatie van Omgevingswet een reserve beschikbaar 18.000 Totaal -260.000 *zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Impact invoering Omgevingswet − Planschades Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-94-

Programmabegroting 2025

HOOFDSTUK 3

Herfst in Simpelveld

Hoofdstuk 1

-95-

PARAGRAFEN

Programmabegroting 2025

-96-

Programmabegroting 2025

Paragraaf Bedrijfsvoering INLEIDING De gemeente Simpelveld wil zich verder doorontwikkelen tot een goede, professionele dienstverlener. De klant(vraag) staat in ons handelen centraal. De doelstelling van de organisatie en de visie met betrekking tot vraaggerichte dienstverlening zijn van grote invloed op de bedrijfsvoering en dus de inrichting van de organisatie. Dit alles willen we op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier realiseren. De organisatieontwikkeling heeft de laatste jaren het accent gelegd op het verbeteren van die dienstverlening aan de Simpelveldse burger. In deze paragraaf wordt een onderscheid gemaakt in de volgende beleidsvelden: Personeel & Organisatie Financiën & Control Informatiemanagement Communicatie PERSONEEL & ORGANISATIE De afgelopen jaren heeft het team P&O – naast de reguliere werkzaamheden – vooral zijn aandacht verdeeld over het doorontwikkelen van de personeels- en salarisadministratie (waaronder de digitalisering van de personeelsdossiers), het actualiseren van de personeelsgids en het ondersteunen bij het uitwerken van de aanbevelingen uit het rapport cultuuronderzoek van Berenschot. De komende jaren staan voor P&O vooral in het teken van het intensief ondersteunen van het organisatie ontwikkelingsproces.

Doorontwikkeling van beleid, instrumenten en activiteiten op het gebied van strategie en leiderschap, dienstverlening, medewerkersbeleving, arbo-aspecten en competentie-ontwikkeling vormen de speerpunten. Ziekteverzuim Het ziekteverzuim is een onderwerp dat jaarlijks aandacht vraagt. Eenmaal per kwartaal bespreekt het management de verzuimcijfers met de Arbodienst. Jaar Ziekteverzuimpercentage* Verzuimfrequentie*

2018 5,04% 1,26

2019 5,81% 1,44

2020 4,31% 0,96

2021 6,16% 0,98

2022 7,73% 1,17

2023 6,54% 1,10

* excl. zwangerschapsverlof

Salariskosten De salariskosten zijn als volgt verdeeld: Omschrijving Fte

Rekening 2023 Geraamde loonkosten

Begroting 2024 Fte Geraamde loonkosten

Begroting 2025 Fte Geraamde loonkosten

burgemeester

1,00

149.630

1,00

144.636

1,00

wethouders

2,90

263.814

3,00

279.485

3,00

282.448

3,90

413.444

4,00

424.121

4,00

427.140

secretaris

1,00

124.772

1,00

130.079

1,00

137.012

griffie

1,11

127.603

1,11

114.718

1,11

120.384

secretariepersoneel

69,99

5.803.213

77,15

6.592.677

78,34

7.144.675

openbare werken

9,48

570.856

9,98

597.274

10,45

660.681

burgerlijke stand

0,00

605

0,00

3.000

0,00

3.000

81,58

6.627.049

89,24

7.437.748

90,90

8.065.752

85,48

7.040.492

93,24

7.861.869

94,89

8.492.892

subtotaal bestuur

subtotaal personeel CAO 2024 / berap najaar 2023 TOTAAL

7.040.492

150.000 8.011.869

De stijging van de salariskosten wordt met name veroorzaakt door de effecten van de geraamde caoverhogingen.

-97-

144.692

8.492.892

Programmabegroting 2025

Kostenverdeelstaat In de Notitie Overhead van de Commissie BBV is opgenomen dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden. De resterende overheadkosten worden centraal verantwoord via taakveld 0.4 ‘overhead’. Ten aanzien van de kosten van het ambtelijk apparaat (secretariepersoneel en openbare werken) is bepaald of deze al dan niet directe kosten zijn ten aanzien van een bepaald taakveld; toerekening heeft dan plaatsgevonden via de kostenverdeelstaat op basis van de globale urenraming. Indien het indirecte kosten betreft, dan is er sprake van overhead (verantwoord op taakveld 0.4). Voor een overzicht van de totale overhead wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten (paragraaf 4.5). FINANCIËN & CONTROL Ons handelen blijft erop gericht om onze financiële huishouding gezond te houden. Juist in tijden waarin het financieel economisch onzeker is, is het belangrijk de basis op orde te hebben. De volgende speerpunten zijn en blijven van belang: doorontwikkeling P&C-documenten en actualiseren financiële- en bedrijfsvoeringnota’s. Ombuigingsvoorstellen Voor de jaren na 2025 is sprake van tekorten. Dat vraagt om maatregelen die resulteren in een structureel sluitende begroting. Daarom is in 2024 gestart met het proces om te komen tot ombuigingsvoorstellen.

De raad zal in een later stadium worden gevraagd te besluiten over deze ombuigingsvoorstellen. Doorontwikkeling P&C-documenten Ten aanzien van de huidige P&C-documenten (begroting, berap’s en jaarstukken) is door zowel college als raad meermaals aangegeven dat deze van voldoende kwaliteit zijn. Dit laat onverlet dat er steeds oog moet zijn voor mogelijke verbeteringen. Intern wordt gestreefd naar het continue verbeteren van de verslaggeving en prestatie-verantwoording middels de PDCA-cyclus. Actualiseren financiële- en bedrijfsvoeringnota’s Het is van belang om nota's en verordeningen actueel te houden. Normaliter dient actualisatie één keer in de vier jaar plaats te vinden. De planning is om in 2024/2025 de volgende nota’s voor te bereiden en af te ronden: − Nota risicomanagement en weerstandsvermogen; Onderstaand is aangegeven wanneer de financiële- en bedrijfsvoeringnota’s van de gemeente Simpelveld uiterlijk geactualiseerd dienen te worden: Document

Vastgesteld door College / Raad 2023 2022 2024 2024 2019

212, 213 en 213a-verordening Nota activeren en afschrijven Nota inkoop en aanbesteding Nota reserves en voorzieningen Nota risicomanagement en weerstandsvermogen

Actualisatie uiterlijk in 2027 2026 2028 2028 2024/2025

Rechtmatigheidsverantwoording Met de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2023 legt het college aan de gemeenteraad expliciet verantwoording af over de financiële rechtmatigheid van alle transacties. De controleverklaring van de controlerend accountant beperkt zich ook in begrotingsjaar 2025 tot de getrouwheid van de jaarrekening, inclusief de expliciete rechtmatigheidsverantwoording van het college. Deze rechtmatigheidsverantwoording en de toelichting over afwijkingen en te treffen maatregelen dragen bij aan het gesprek tussen het college en de gemeenteraad over de rechtmatigheid en de kwaliteit van het systeem van sturing en beheersing. Kosten bedrijfsvoering Onderstaand wordt een meerjarig inzicht weergegeven in diverse kosten die samenhangen met de bedrijfsvoering.

-98-

Programmabegroting 2025

Automatisering Kantoorkosten HRM (excl. salariskosten) Communicatie Totaal

Rekening 2023 770.693 653.990 255.847 50.751 1.731.281

Begroting 2024 981.013 570.967 299.100 47.201 1.898.281

Begroting 2025 1.132.011 569.016 238.730 52.380 1.992.137

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 1.148.594 1.173.886 1.203.183 564.573 563.553 562.733 238.730 238.730 238.730 52.380 52.380 52.380 2.004.276 2.028.549 2.057.026

INFORMATIEMANAGEMENT In 2025 wordt aandacht besteed aan de volgende projecten en ontwikkelingen: Parkstad IT Parkstad IT is voornemens om per 1 januari 2025 een volwaardige GR te zijn (voorheen was PIT een centrumregeling). In het laatste kwartaal van 2024 worden hier de laatste formele stappen in gezet, waaronder het definitieve akkoord van de gemeenteraad om als Simpelveld tot deze GR toe te treden. De nieuwe GR Parkstad IT gaat onder de naam Solido verder. Toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Historisch Centrum Limburg Het Historisch Centrum Limburg (HCL) verricht, op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO), een drietal diensten voor de gemeente in het kader van de Archiefwet 1995. Het HCL is per 1 januari 2020 ontstaan uit de samenvoeging van het Regionaal Historisch Centrum Limburg in Maastricht en Rijckheyt in Heerlen. Meerdere gemeenten uit Zuid-Limburg nemen deze diensten af van het HCL. De gemeente heeft in 2004 besloten de diensten af te nemen bij Rijckheyt op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO). Het HCL biedt de gemeente de mogelijkheid om per 1 januari 2026 toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling HCL, dit is twee jaar later dan oorspronkelijk voorzien. Oorzaak hiervan is de ingangsdatum van de nieuwe archiefwet, waarbij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal uittreden uit de GR HCL.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Simpelveld&id=3b1de1d5-3796-4c0a-b32c-1ae39c067963