4. Bijlage 1 Programmabegroting 2025
Tekst van het document
passend onderwijs Ondersteunen regionale aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In het kader van passend onderwijs is er meer aandacht voor thuiszitters en voortijdig schoolverlaters. Bureau Voortijdig Schoolverlaten voert voor de Parkstadgemeenten de Leerplichtwet uit en de taken die moeten leiden tot het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid Gemeente Simpelveld is aangesloten bij het Bondgenootschap Geletterdheid Parkstad (BGP). Dit samenwerkingsverband loopt van 1-1-2022 tot en met 31-12-2025. In de samenwerkingsovereenkomst is vastgelegd wat de ambities zijn en hoe er wordt samengewerkt. Het BGP wil het bestaan van laaggeletterdheid en beperkte basisvaardigheden in Parkstad agenderen en aanpakken middels netwerken, kennisdeling en samenwerking. Hierbij wordt aangesloten bij het Plan van Aanpak Basisvaardigheden Zuid-Limburg 2020-2024. Ingezet wordt op de volgende pijlers: • Preventie: voorkomen van taal- en rekenachterstand bij kinderen; • Inclusie: zorgen dat iedereen kan meedoen door te schrijven in eenvoudige taal; • Opsporen van inwoners met beperkte basisvaardigheden en doorverwijzen naar een passend aanbod; • Meer mensen met Nederlands als moedertaal doorverwijzen naar het volwassenenonderwijs; • Beperkte basisvaardigheden verhelpen met scholing en/of begeleiding.
Eind maart 2024 is de gemeente Simpelveld gestart met een maatwerktraject Integrale Aanpak Sociaal Domein, begeleid door Stichting Lezen en Schrijven. Hierbij is het doel om ons huidige aanbod volledig in kaart te brengen en hierin de samenwerking tussen de verschillende beleidsterreinen op dit vlak te verbeteren. Dit traject duurt tot eind 2024/begin 2025. KENGETALLEN Leerlingenvervoer - gemiddeld aantal leerlingen - gemiddeld aantal vervoersdagen per maand - gemiddeld aantal ritten per maand - gemiddeld aantal ritten per dag
Bron
2018
2019
2020*
2021
2022
2023
Gemeente Gemeente
62 17
70 17
64 15
66 17
69 16
70 16
Gemeente
483
509
475
582
480
507
Gemeente
29
31
33
34
28
31
* Omdat in april 2020 geen vervoer mogelijk was hebben de cijfers 2020 betrekking op 11 maanden.
-54-
Programmabegroting 2025
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 669.581 790.000 837.220 855.120 857.130 859.170 152.149 115.000 115.000 115.000 115.000 115.000 -517.432 -675.000 -722.220 -740.120 -742.130 -744.170 39.744 51.920 56.861 56.861 56.861 56.861 132.164 162.471 158.179 150.992 149.758 148.836 -689.341 -889.391 -937.259 -947.973 -948.749 -949.867 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -689.341 -889.391 -937.259 -947.973 -948.749 -949.867
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Saldo van baten en lasten: 4.2 onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js hui s ves ti ng bi jzonder ba s i s onderwi js
-190.769 -158.952
-275.140 -198.160
-263.245 -193.934
-278.245 -186.748
-278.245 -185.514
-278.245 -184.592
4.3 onderwi js bel ei d en l eerl i ngza ken l eerpl i cht en l eerl i ngen a dmi ni s tra ti e
-56.900
-58.094
-76.214
-77.044
-77.044
-77.044
s chool -/l eerl i ngenbegel ei di ng l eerl i ngenvervoer voor- en vroegs chool s e educa ti e Gerealiseerd / geraamd resultaat
0 -237.982 -44.737 -689.341
0 -258.524 -99.473 -889.391
0 -287.123 -116.744 -937.259
0 -287.123 -118.814 -947.973
0 -287.123 -120.824 -948.749
0 -287.123 -122.864 -949.867
MUTATIES IN RESERVES Geen INVESTERINGEN Geen TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: Bijdrage aan gezonde basisschool van de toekomst vanuit de regio deal Stadsregio Parkstad Limburg 15.000 De kosten voor de leerplicht en leerlingenadministratie stijgen als gevolg van opschaling van bureau VSV in verband de in de loop der jaren toegenomen werkzaamheden voor het bureau -18.000 De kosten schoolvervoer nemen toe, met name door indexering t.o.v. 2024. Echter de stijging is lager dan waarmee in de meerjarenraming van de begroting 2024 rekening is gehouden* -27.680 Totaal -30.680 *zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
-55-
Programmabegroting 2025
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Beheerplan onderhoud gebouwen: beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan gebouwen 2023-2032 is in 2023 vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-56-
Programmabegroting 2025
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - We streven naar behoud van historische panden; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.
Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.
-57-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Nietsporters
%
Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)
Realisatie 2012
Realisatie 2016
Realisatie 2020
48,5%
55,5%
56,2%
De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats. In het najaar van 2024 vindt een nieuwe meting plaats.
Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator
Bron
Heeft op cultuuraanbod weinig te bieden*
Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg ** Burgerondz. Parkstad Limburg **
12%
27%
22%
26%
n.b.***
51%
12%
79%
81%
83%
92%
81%
79%
79%
57%
47%
41%
42%
47%
55%
57%
Burgerondz. Parkstad Limburg **
55%
40%
38%
44%
50%
49%
55%
Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen
Streef- Realisatie waarde 2015
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2017 2019 2021 2023 Parkstad
* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017); 6. Groenstructuurplan (2022); 7. Culturele agenda gemeente Simpelveld (2018); 8. Sportakkoord II (2023); 9. Herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld (2023); 10. Plan van Aanpak GALA 2024-2026 gemeente Simpelveld (2023).
-58-
Programmabegroting 2025
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Basisvoorzieningen
Sport en cultuur
Activiteiten - Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid / kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen / ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) - Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) - Opstellen meerjaren onderhoudsplan (MJOP) buitensportaccomodaties - Speelruimtebeleid - Herijken sportakkoord en de culturele agenda
Cultureel erfgoed
- Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie)
Bibliotheekwerk
- Visie op bibliotheekwerk/ realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties - Kwaliteit buitengebied - Casus Roekenkolonie - Groenere gemeente
Natuur en landschap Groen
Basisvoorzieningen Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid/kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen/ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) Een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst en cultuur en participatie passend bij de behoeften van onze inwoners nu én in de toekomst is een belangrijke waarde in ons gemeentelijk beleid. Passende voorzieningen en accommodaties dragen daaraan bij en hebben invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Vooruitkijkend zien we een aantal (landelijke) ontwikkelingen die ook een lokale weerslag kennen. De komende decennia vergrijst de bevolking van Nederland en dus ook van Simpelveld. Mensen willen zich minder binden en hun vrije tijd flexibel indelen. Dat heeft invloed op het verenigingsleven. We stellen steeds hogere eisen aan kwaliteit van maatschappelijke accommodaties. Dit alles heeft natuurlijk invloed op de vraag en behoefte aan accommodaties. Daarom is het van belang een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid te ontwikkelen. Als eerste stap om te komen tot een accommodatiebeleidsplan dient er een uitgebreide inventarisatie van de huidige accommodaties plaats te vinden. De opstart van het beleidsplan is in 2026 voorzien. Hiervoor is een bedrag van € 50.000 geraamd voor externe ondersteuning. Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a.
beweegroute) De realisatie van het burgerinitiatief ‘Beweegroute Simpelveld/Bocholtz’ heeft in 2024 helaas vertraging opgelopen. Naar verwachting zal de beweegroute (in de kern Simpelveld) in 2025 echter wel gerealiseerd zijn en gaat het burgerinitiatief zich verder oriënteren hoe ook een beweegroute in de kern Bocholtz gerealiseerd kan worden. Opstellen Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) buitensportaccomodaties De intentie is om meerjaren onderhoud/investeringsplannen voor de buitensportaccommodaties te laten opstellen. Voor wat betreft de voetbalcomplexen is het plan dit na eventuele vernieuwing/renovatie van de velden te laten opstellen. Ook voor de tenniscomplexen is het de bedoeling de meerjaren onderhoud/investeringsplannen in 2024/2025 te (laten) opstellen.
-59-
Programmabegroting 2025
Speelruimtebeleid De realisatie van een nota speelruimtebeleid is vanwege interne prioriteitstelling een jaar opgeschoven. De planning is om in het 1e kwartaal van 2025 een nieuwe nota Speelruimtebeleid gemeente Simpelveld op te stellen samen met betrokken partijen en burgers (burgerparticipatie). Rond de zomer 2025 wordt deze nota dan aan de raad ter vaststelling voorgelegd. Sport en cultuur Herijken sportakkoord en de culturele agenda Herijking van het sportakkoord is reeds in 2023 afgerond. De voorwaarden zoals gesteld in de SPUK/GALA zijn verwerkt in het sportakkoord/plan van aanpak SPUK/GALA. In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan het plan van aanpak SPUK/GALA en het herijkte sportakkoord. De herijking van de culturele agenda start eind 2024 en wordt in 2025 gerealiseerd. Cultureel erfgoed Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) Vanwege externe omstandigheden werd het opstellen van de nota Cultureel Erfgoed (incl. een kerkenvisie) doorgeschoven naar 2024. Op dit moment voorzien wij de aanbieding aan de gemeenteraad in de loop van 2025.
Bibliotheekwerk Visie op bibliotheekwerk/realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties In het kader van het realiseren van toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen in de gemeente Simpelveld is in 2023 een subsidieaanvraag gedaan op basis van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024 (SPUK Bieb). Inmiddels hebben we een positief toekenningsbericht mogen ontvangen. Beide bibliotheeklocaties zijn sinds begin 2024 10 uur per week extra geopend. De nadruk ligt hierbij op samenwerking met scholen, kinderopvanglocaties en peuterspeelzalen. Een deel van de nieuwe openingstijden (2,5 uren) wordt gebruikt om andere- en nieuwe bezoekers aan te trekken. De bibliotheek heeft ook subsidie aangevraagd voor BoekStart in de kinderopvang, die is toegekend voor 2024-2026. In de afgelopen periode zijn er gesprekken geweest met kinderopvanglocaties en de peuterspeelzaal. Er zullen acties worden opgezet op basis van deze subsidie, hetgeen de samenwerking zal intensiveren. Natuur en landschap Kwaliteit buitengebied De natuur en kwaliteit van water staan onder druk en het klimaat verandert. Een transitie van het landelijk gebied is nodig om te komen tot toekomstbestendige functies. Mede daarom is het Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG) gestart, zie hiervoor programma 7.
Casus Roekenkolonie In het gebied tussen de Brandstraat, Scheelenstraat, Hennebergstraat en Bulkemstraat is een roekenkolonie aanwezig. De activiteiten van deze kolonie worden door diverse omwonenden al meerdere jaren als overlastgevend ervaren. In 2023 is een roekenbeschermingsplan opgesteld met onder andere als doel sturing proberen te geven aan de locatie van de kolonie. Om roeken te mogen verplaatsen/ontmoedigen is een ontheffing vanuit de Provincie Limburg benodigd. Deze ontheffing heeft de gemeente Simpelveld verkregen en is inzetbaar tot en met 1 mei 2026. In 2024 zijn diverse werkzaamheden en ontmoedigingsmaatregelen conform ontheffing uitgevoerd. Het voornemens is dit in 2025 te continueren. De geraamde gelden voor de jaren 2025 en 2026, met betrekking tot advies- en uitvoering, zijn in voorliggende begroting meegenomen. Groen Groenere gemeente In 2025 e.v. wordt - evenals voorgaande jaren - meer groen en bloeiende planten in onder andere de kernen gerealiseerd en wordt de gewenste uitstraling van een ‘groene(re) gemeente’ verder vorm gegeven.
-60-
Programmabegroting 2025
Naar aanleiding van de motie: ‘actieplan bomenaanplant’ worden in de periode 2022 t/m 2025, met uitloop Tot maart 2026 (gezien het plantseizoen) 200 nieuwe bomen geplant op project- en vergroeningslocaties. Tot en met plantseizoen 2023/2024 zijn reeds 128 van de 200 nieuwe bomen geplant. Het voornemen is de resterende bomen aankomend plantseizoen (2024/2025) en plantseizoen 2025/2026 te planten. Naar aanleiding van de motie: ‘onderzoek verhogen budget inrichting en onderhoud openbaar groen’ is o.a. bepaald dat op diverse locaties flora- en fauna mengsels worden ingezaaid, met als doel de entree van de gemeente op te fleuren. Het voornemen is om dit in 2025 voort te zetten en mogelijk uit te breiden. KENGETALLEN Bron Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bocholtz - aantal leden servicepunt Simpelveld Bibliotheek - aantal uitleningen bibliotheek Bocholtz - aantal uitleningen servicepunt Simpelveld Bibliotheek - omvang collectie bibliotheek Bocholtz - omvang collectie bibliotheek Simpelveld Aantal leden sport - binnensport - buitensport Aantal jeugdleden (< 13 jaar) sport - binnensport - buitensport Aantal speellocaties Aantal speeltoestellen
2018
2019
2020
2021*
2022
2023
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.
646
578
527
511
528
498
645
625
586
524
500
486
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o.
16.518
14.635
8.212
6.689
11.968
12.185
14.365
13.677
7.961
4.818
11.676
11.065
Bibl. Kerkrade e.o. Bibl. Kerkrade e.o. Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente
11.677
12.208
11.365
11.320
11.968
11.010
6.712
7.460
7.181
7.407
7.352
7.557
3.010 1.018 1.992 461
2.930 990 1.940 434
2.912 1.031 1.881 442
2.913 1.016 1.897 429
2.437 1.000 1.437 707**
2.316 959 1.357 708
Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente
203 258 12 42
188 246 12 42
197 245 11 50
183 246 12 54
276** 431** 12 53
306 402 12 53
* In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest. ** Vanaf 2022 wordt er in de deelsubsidieverordening stimuleringssubsidie Sport 2022 geen onderscheid meer gemaakt tussen jeugdleden <13 en jeugdleden >13 jaar (tot 19 jaar).
-61-
Programmabegroting 2025
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 1.794.005 1.793.400 2.069.900 2.138.740 2.009.860 2.015.750 207.717 151.670 263.830 252.110 181.670 181.670 -1.586.289 -1.641.730 -1.806.070 -1.886.630 -1.828.190 -1.834.080 205.325 331.659 368.624 368.624 368.624 368.624 49.349 60.044 58.288 55.462 54.889 54.429 -1.840.962 -2.033.433 -2.232.982 -2.310.716 -2.251.703 -2.257.133 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 0 50.000 0 0 0 0 -1.844.882 -1.987.353 -2.236.902 -2.314.636 -2.255.623 -2.261.053
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a ctiveri ng s port a l gemeen 5.2 s portaccommoda ties bi nnens port Bochol tz bi nnens port Si mpel vel d beheer (ni et groene) s portterrei nen beheer groene s portvel den 5.3 cul tuurpres entatie, cul tuur-productie en cul tuurpa rtici pa tie s ubs i di es kuns t en cul tuur kuns t en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cul tureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps -bes chermi ng openba a r groen s peel terrei nen en recrea tie-voorzi eni ngen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-156.069
-131.962
-125.740
-139.363
-141.647
-143.964
-294.062 -48.634 -866 -100.045
-222.642 -65.680 -46.293 -119.187
-271.609 -71.767 -39.664 -152.762
-271.052 -70.534 -39.375 -156.245
-270.962 -70.289 -39.295 -156.238
-270.891 -70.092 -39.230 -156.233
-73.869 -21.622 -119.818
-96.332 -63.016 -119.480
-98.326 -54.339 -119.480
-99.736 -54.339 -119.480
-100.986 -54.339 -119.480
-102.256 -54.339 -119.480
-436
-454
-475
-475
-475
-475
-148.531
-164.284
-172.982
-174.550
-176.734
-178.963
-29.028
-75.495
-90.031
-90.031
-25.781
-25.781
-777.075 -70.906 -1.840.962
-836.324 -92.284 -2.033.433
-965.345 -70.463 -2.232.982
-1.000.174 -95.363 -2.310.716
-1.000.143 -95.335 -2.251.703
-1.000.118 -95.312 -2.257.133
MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) res erve s peel rui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve s peel rui mte Subtotaal onttrekkingen Totaal
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
3.920 3.920
0 3.920
50.000 50.000 -46.080
0 3.920
0 3.920
0 3.920
0 3.920
-62-
Programmabegroting 2025
INVESTERINGEN 2025 - Vervanging en renovatie voetbalvelden (cf. raadsvoorstel juni 2023) - Verledding tennisveldenverlichting Simpelveld 2026 - Vervanging en renovatie voetbalvelden (cf. raadsvoorstel juni 2023) 2027 Geen 2028 Geen
1.481.250 30.000
566.250
TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Eenmalig deels aframen budgetten voor investerings- en projectsubsidies 10.000 - Bijstelling budget wsw-medewerkers buitendienst i.v.m. caostijging en overheadkosten -45.500 - Vanaf 2025 wordt het onderhoud groen van het centrumgebied Bocholtz meegenomen bij het reguliere onderhoud. Derhalve is er sprake van een kostenstijging t.o.v. 2024*. Daarnaast is een deel van het groenonderhoud opnieuw aanbesteed. Dit resulteert in stijging van het benodigde budget. Dit is reeds in de berap voorjaar 2024 financieel vertaald -45.440 - In de meerjarenraming is een structureel budget beschikbaar voor het onderhoud en aanleg van openbare speelplekken. Voor het jaar 2025 wordt hiervan eenmalig de helft afgeraamd. Naast het structurele budget is ook nog de reserve speelruimte beschikbaar 25.000 Totaal -55.940 *zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuurplan is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-63-
Programmabegroting 2025
Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, toegang en eerstelijnsvoorzieningen, inkomensregelingen, WSW en beschut werk, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), huishoudelijke hulp WMO, begeleiding WMO, overige maatwerkarrangementen WMO, jeugdhulp begeleiding, jeugdhulp behandeling, jeugdhulp zonder verblijf overig, pleegzorg, gezinsgericht, jeugdhulp met verblijf overig, jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf, beschermd wonen (WMO), maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod;
-64-
Programmabegroting 2025
-
c.
burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.
Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie/ partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers: • insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) • inschakelen eigen netwerk • collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente: • zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort • iedereen doet mee • insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen: • ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) • samenwerken • regie nemen • budget is gemaximaliseerd en dus leidend • signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving • Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving • Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?) Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regierol Eindverantwoordelijk
& budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie)
-65-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 jarigen % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar
CBS*
4
4
4
4
4
n.b.
n.b.
CBS*
2
2
2
2
2
n.b.
n.b.
CBS*
12,7
11,9
12,6
13,0
13,4
11,1
11,1
CBS*
2,3
1,7
2,3
2,0
1,5
1,1
1
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-74 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Aantal per 10.000 inwoners
CBS*
0
0
0
n.b.
n.b.
n.b.
0,3
CBS / LISA*
270,7
276,3
272,4
283,6
287,9
289,6
714,7
CBS*
66,1
66,8
66,0
67,6
69,1
70,0
73,1
CBS*
204
170,6
180,8
204,2
181,5
170,4
344,8
CBS*
276,8
248,6
389,1
394,8
399,0
388,5
191,5
CBS*
n.b.
710
740
740
720
740
700
Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen
Netto arbeidsparticipatie
Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
* via de website www.waarstaatjegemeente.nl
-66-
Realisatie Realisatie 2023 2022 SPV NL
Programmabegroting 2025
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator
Bron (**)
Maatschappelijke participatie * Eenzaamheid
Burg.ondz. Parkstad Limburg
3,6
3,8
3,8
3,6
3,6
3,6
3,6
Burg.ondz. Parkstad Limburg Burg.ondz. Parkstad Limburg
15%
15%
11%
9%
17%
19%
15%
8,9
8,4
8,1
8,5
8,5
8,9
8,9
Zelfredzaamheid
Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie waarde 2015 2017 2019 2021 2023
Hoogste Parkstad
* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog). ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven.
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2022); 8. Handhavingsverordening ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 9. Verordening afstemming ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 10. Verordening individuele Inkomenstoeslag ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 11. Verordening Participatiewet IOAW en IOAZ ISD Kompas gemeente Simpelveld (2023); 12. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 13. Verordening Wet Inburgering (2022); 14. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 15. Wmo-verordening 2018 (2018); 16. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 17. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 18. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 19. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 20.
Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 21. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 22. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 23. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 (2023); 24. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019-2022 (2019); 25. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 26. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2023 (2022).
-67-
Programmabegroting 2025
Wat doen we daarvoor? Prioriteiten Minimabeleid
Maatwerkvoorzieningen WMO
Activiteiten - Uitvoering kadernota Armoedebeleid - Schuldhulpverlening - Implementatie volwassenenfonds - Voortzetting voorzieningenwijzer - Taakstelling statushouders - Contracten maatwerkvoorzieningen
Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO)
- Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur; - Mantelzorg - Versterken mentaal welbevinden
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
- Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen; - Project Skaeve Huse - Project kleinschalige opvang - Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp - Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld - Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp - Hervormingsagenda - Inzetten op versterken sociale pedagogische basis - Landelijke tarieven gecertificeerde instellingen - Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding - Systeemproblemen in de zorg
Jeugdwet
Jeugd- en jongerenwerk
Minimabeleid Uitvoering kadernota Armoedebeleid In maart 2023 is de herijkte nota Armoedebeleid (voor de drie Kompas-gemeenten) door de raad vastgesteld. Daarnaast is in 2023-2024 samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal en ISD Kompas een communicatieplan opgesteld voor de uitvoering van het armoedebeleid. Voor 2025 e.v. wordt de herijkte nota armoedebeleid conform de speerpunten uit de nota en het gezamenlijke communicatieplan uitgevoerd. Schuldhulpverlening Samen met de overige 2 Kompasgemeenten (Beekdaelen en Voerendaal) en ISD Kompas wordt ook in 2025 bekeken hoe we preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunnen houden, bijvoorbeeld door continuering van de inzet van de voorzieningenwijzer, aansluiting bij een organisatie als Schuldhulpmaatje en de inzet van de vroegsignalering. In 2025 zal blijken wat de inzet van deze voorzieningen heeft opgeleverd en hoe zich dit verhoudt tot het aantal schuldhulpsaneringstrajecten. Implementatie volwassenenfonds Het Volwassenenfonds is een minimaregeling die bestemd is voor inwoners uit de drie Kompas-gemeenten, vanaf 18 jaar, met weinig of geen eigen vermogen en met een inkomen dat lager is dan 120% van de bijstandsnorm. In 2024 is het Volwassenenfonds Sport en Cultuur Limburg een volledig jaar operationeel geweest. In 2025 wordt gekeken wat de resultaten en deelname aan het Volwassenfonds is geweest.
Voor 2025 en verdere jaren zijn structureel middelen begroot voor uitvoering van het Volwassenenfonds. Voortzetting voorzieningenwijzer In 2024 is besloten om de inzet van de voorzieningenwijzer voor een periode van 3 jaar voort te zetten. Jaarlijks zal er (aan het einde van het jaar) een evaluatie plaatsvinden. De resultaten over 2024 worden begin 2025 bekend.
-68-
Programmabegroting 2025
Taakstelling statushouders De taakstelling statushouders voor 2025 is nog niet bekend. Er dient wel rekening te worden gehouden met het feit dat de taakstelling voor 2024 (bestaande uit het restant 2023 (10), de 1e helft 2024 (11) en 2e helft 24 (10) in totaal dus nog 31 statushouders) wellicht op 31-12-2024 nog niet gerealiseerd is. Het overschot uit 2024 dient dan meegenomen te worden naar 2025. Maatwerkvoorzieningen WMO Contracten maatwerkvoorzieningen In 2024 is de maatwerkvoorziening hulpmiddelen aanbesteed. Gemeente Simpelveld is daartoe opnieuw een inkoopsamenwerking aangegaan met gemeenten Brunssum, Kerkrade en Landgraaf. Het contract start met ingang van 1 januari 2025 en heeft een initiële looptijd van 4 jaar. De contracten van de maatwerkvoorzieningen hulp bij het huishouden en traplift zijn verlengd. De dienstverlening van de huidige aanbieders wordt gecontinueerd. Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO) Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur Op 3 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door VNG, VWS, ZN en GGD GHOR Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis.
Gemeenten kunnen voor de eigen inzet op de doelen in het GALA een beroep doen op rijksfinanciering vanuit de brede specifieke uitkering. Om de sociale basis te versterken zetten we in de gemeente Simpelveld in op het zicht- en vindbaar maken van de voorliggende voorzieningen. Dit doen we o.a. door middel van een digitale sociale kaart die te vinden is onder WijSimpelveld.nl. Een platform waar inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken, om hiermee o.a. zelfredzaamheid te versterken. Het aanbod van wijkvoorzieningen vanuit de locaties ‘De Rode Beuk’ en ‘Op de Boor’ wordt hiermee eveneens verstevigd. We investeren in een collectief, breed en toegankelijk aanbod voor jong én oud (zonder indicatie). Hiermee willen we de vitaliteit van inwoners versterken. Door het organiseren van ontmoeting tussen verschillende doelgroepen weten we eenzaamheid te verminderen en wordt de saamhorigheid en verbondenheid tussen inwoners versterkt. Er worden themagerichte ‘buurttafels’ georganiseerd om proactief de samenwerking en ketenaanpak tussen zorgverleners en het voorliggend veld te optimaliseren (‘korte- lijntjes’). Mantelzorg In 2022 heeft het college besloten te starten met een mantelzorgwaardering in de vorm van een lokale tegoedbon (uniek in onze regio) van €50. De komende jaren zal deze vorm van waardering worden gecontinueerd.
In samenwerking met de gemeenten Brunssum, Kerkrade, Heerlen, Landgraaf en Voerendaal wordt het huidige gesubsidieerde aanbod van het Steunpunt Mantelzorg Parkstad geëvalueerd en mogelijk herijkt. De door het Steunpunt geleverde ondersteuning staat onder forse druk. Het aantal nieuwe vrijwilligers dat zich bindt aan een organisatie neemt af en de hulpvragen worden steeds complexer. Versterken mentaal welbevinden Welzijn op Recept heeft tot doel het verhogen van het welbevinden van mensen met psychosociale problematiek die hiervoor bij de huisartsenpraktijk komen en geen medische of psychologische behandeling nodig hebben. De huisarts verwijst hen door naar een buurtschakel, die met de persoon in gesprek gaat over waar deze behoefte aan heeft. In Simpelveld zijn er reeds vele verbindingen gemaakt tussen het medische en sociale domein. Met Welzijn op Recept borduren we hierop voort doordat we in beide kernen begin 2024 zijn gestart met dit aanbod (in samenwerking met zorgaanbieder Meander).
-69-
Programmabegroting 2025
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen Beschermd wonen wordt een taak van niet alleen centrumgemeenten, maar van alle gemeenten. Daarover bereikten de VNG en de ministeries van VWS en BZK reeds in 2019 een akkoord. Daaraan gekoppeld komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor het bieden van beschermd wonen aan een cliënt. Zowel de financiële herverdeling als de invoering van het woonplaatsbeginsel zijn meermaals uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor de invoering is nu 1 januari 2026. In Parkstad is in de afgelopen jaren op alle vlakken (beleid en uitvoering) al voorgesorteerd op de doordecentralisatie van beschermd wonen: 1. 2. 3. 4. 5.
6,
Er is door alle gemeenten een gezamenlijke regionale visie beschermd wonen en opvang vastgesteld; Er is een regionale uitvoeringsagenda beschermd wonen en opvang; Er heeft een herijking van het aanbod en een nieuwe inkoop plaatsgevonden. Sinds 1 januari 2023 wordt een samenwerkingsverband van aanbieders via een lumpsum gesubsidieerd; De werkwijze rondom het regionale loket beschermd wonen en opvang is in alle gemeenten geïmplementeerd; Alle gemeenten dragen hun steentje bij als het gaat om spreiding van beschermd wonen en opvang over de hele regio: kleinschalige opvang in de wijk, de Skaeve Huse, Housing, doorstroomwoningen, etc.; We zijn met alle Parkstadgemeenten een kostenverdeelsleutel overeengekomen die vanaf het decentralisatiejaar ingaat.
Project Skaeve Huse Gemeente Simpelveld heeft, net als gemeente Voerendaal, de opgave om één Skaeve Huse (1 per 10.000 inwoners) te realiseren. Beide gemeenten hebben hierin de samenwerking gezocht en het perceel aan de Kerkstraat 2 te Ubachsberg als meest geschikt bevonden voor het plaatsen van twee Skaeve Huse. Naar aanleiding van een tragische gebeurtenis is het project Skaeve Huse door centrumgemeente Heerlen on hold gezet. Tevens heeft de gemeenteraad van Voerendaal een motie aangenomen om definitief een streep te trekken door de huidige locatie voor Skaeve Huse in Ubachsberg. Simpelveld is onverminderd wettelijk verantwoordelijk om een inclusieve omgeving te creëren voor alle doelgroepen. In afwachting van de uitkomsten van verschillende onderzoeken voor de doelgroep beschermd wonen, zijn de Parkstadgemeenten in overleg met centrumgemeente Heerlen. Vooralsnog betekent dit voor deze doelgroep dat er geen bewoning zal plaatsvinden op de locatie Ubachsberg. Project kleinschalige opvang In Parkstad is afgesproken om de opvang van daklozen kleinschalig te maken. Ook LEVANTOgroep, eigenaar van crisisopvang Heugderlicht, wil de re-integratie van daklozen in de maatschappij bevorderen door middel van kleinschalig wonen in een reguliere woning. In gemeente Simpelveld wordt hiervoor een woning beschikbaar gesteld door Krijtland Wonen.
LEVANTOgroep zal deze woning huren van Krijtland Wonen en maximaal twee bewoners, afkomstig van crisisopvang Heugderlicht, hierin plaatsen. Deze bewoners dienen voldoende stabiel te zijn om herintreden naar zelfstandig wonen mogelijk te maken. Hierbij zijn deze bewoners onder voortdurende begeleiding van het bestaande team van Heugderlicht. Jeugdwet Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorgdraagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd.
-70-
Programmabegroting 2025
Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld In de regio Parkstad wordt de ambulante jeugdhulp door de gemeenten Heerlen, Voerendaal en Landgraaf in een eigen aanbesteding uitgevoerd, met uitzondering van de ambulante begeleiding bij verblijf. De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld voeren het ambulante ontwikkeltraject samen met de gemeenten in ZuidLimburg uit. Mede door de vanuit de inhoud gestuurde gemeenschappelijkheden tussen de drie gemeenten, wordt momenteel gezamenlijk het Project ontwikkeltraject ambulant vormgegeven. In de uitvoering wordt zo veel mogelijk samengewerkt met alle Parkstadgemeenten. Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp Nadat gemeenten op 1 januari 2015 verantwoordelijk werden voor de jeugdhulp is er veel ontwikkeld, veranderd en verbeterd. Desondanks is geconstateerd dat de, met decentralisatie van de jeugdhulp, beoogde transformatie, nog onvoldoende heeft plaatsgevonden. En de kosten van de jeugdhulp nemen nog steeds toe terwijl de hulp voor de meest kwetsbare jeugdigen onder druk staat. Sinds medio 2021 wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de inkoop jeugdzorg. Het jaar 2022 heeft in het teken gestaan van verdere uitwerking van de transformatie door het uitwerken en implementeren van een nieuwe inkoopsystematiek. Dit uiteraard na opdrachtverstrekking door en samen met de andere gemeenten in Zuid-Limburg.
In 2023 is ook de ambulante jeugdhulp (inclusief ontwikkeltraject) gegund d.m.v. dialoogsessies. In 2024 is gestart met het vormgeven van de ontwikkelagenda en in 2025 wordt hier verder vorm aan gegeven. De ontwikkelagenda is de basis voor het jeugdhulplandschap en bestaat uit de volgende thema’s: • Ontwikkeling integraal aanbod aan ambulante dienstverlening (alternatief voor huidige arrangementensystematiek); • Samenwerking voorliggend veld en onderwijs; • Normaliseren (afbakening inzet en perspectief centraal stellen); • Regie (welke vormen en waar beleggen?); • Financieel kader; • Monitoring. Hervormingsagenda Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar, vandaar dat het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 hebben opgesteld om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beheersbaar te maken. De definitieve vaststelling van de Hervormingsagenda Jeugd betekent dat alle partijen in volle vaart aan de slag gaan met de grootste hervorming van de jeugdzorg sinds 2015. De Hervormingsagenda is een beleidsagenda die een maatschappelijke beweging wil stimuleren, zodat voor jeugdigen die dat nodig hebben blijvend hulp beschikbaar is.
De vraag naar jeugdhulp kan niet los worden gezien van (de situatie van) het gezin waarin een jeugdige opgroeit: armoede, schulden, huisvestingsproblematiek, onderwijs, druk van de prestatiemaatschappij en problematiek van ouders en is domein overstijgend. De uitvoering van de hervormingsagenda staat de komende jaren centraal. Er zijn drie thema’s die direct actie vragen van gemeenten: 1. Formatie van stevige lokale teams (Incl. verbinding met flankerende domeinen) 2. Ander schaalniveau voor specialistische hulp (verplichting regiovorming) 3. Afbouw residentieel verblijf. Jaarlijks wordt een monitor ingevuld over de inspanningen en de effecten. Inzetten op versterken sociale pedagogische basis Een van de opdrachten van de transformatie jeugd is het versterken van de sociale (pedagogische) basis. Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden. Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. Een stevige sociale basis is een belangrijk onderdeel van preventiebeleid voor de jeugd. Het is van belang dat jeugdigen en gezinnen zoveel mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen gezamenlijk en in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt, antwoorden laagdrempelig weten te vinden.
We leggen aan ouders beter uit waar ze terecht kunnen met hun vragen. Daarbij is lokaal een stevige pedagogische basis nodig, waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien (ook online).
-71-
Programmabegroting 2025
Jeugd- en jongerenwerk Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding Het jeugd- en jongerenwerk is een belangrijke voorziening voor de jeugdigen (zowel recreatief als preventief). Daarnaast is jeugd- en jongerenwerk een belangrijke partner in de verbinding met jeugdhulp en met veiligheid. Door een doorlopende lijn van aanbod te organiseren in de opvang en begeleiding van kinderen en jeugdigen, ontstaat grip op de doelgroep. Doel hiervan is ook het opbouwen van een basis voor het voorliggend veld van jeugd. Systeemproblemen in de zorg Er zijn een aantal risico’s rondom het zorglandschap in Zuid-Limburg. De situatie bij XONAR blijft fragiel. De ontwikkelingen die XONAR laat zien in het operationeel herstel zijn positief. Wij zien dit echter nog niet terug in de cijfers. De financiële situatie van XONAR blijft daardoor zeer kwetsbaar. Naast XONAR zijn er ook financiële problemen bij andere zorgaanbieders: De Mutsaersstichting (trede 4), Pactum (trede 3) en Via jeugd (trede 3).
KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activiteiten - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling/gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk
Bron Kompas
2018 134
2019 141
2020 145
2021 2022*** 2023*** 130 109
Kompas Kompas
1,1% 31,4%
0,7% 34,8%
2,8% 37,2%
0% 35,4%
n.b. n.b.
Kompas
25,8%
26,2%
21,4%
21,5%
n.b.
Kompas
29,4%
24,1%
20%
18,5%
n.b.
Kompas
10,4%
5,0%
8,3%
7,7%
n.b.
Kompas
n.v.t.
n.v.t.
10,3%
16,9%
n.b.
WOZL
100,52
97,29
85,82
80,83
n.b.
402
486
543
580
547
565
416
593
356
233
526
588
Impuls
1.937
2.017
2.217
3.278
3.806
2.000
Impuls
916
771
920
633
379
916
Zorg-Ned/ Gemeente Impuls
* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen. *** ISD Kompas werkt sinds 2022 niet meer met de participatieladder, derhalve worden deze kengetallen dan ook niet meer geregistreerd. Vanaf 2023 wordt een indeling gemaakt naar arbeidsfitheid. Deze kengetallen kunnen niet eerder dan bij het opstellen van de jaarstukken 2024 worden verwerkt in een nieuwe tabel. Op dit moment is het bij Kompas systeemtechnisch niet mogelijk om de betreffende gegevens uit het systeem te halen en hier een tabel met vergelijkingsmateriaal van andere jaren mee te bouwen.
-72-
Programmabegroting 2025
Wat mag het kosten? BATEN EN LASTEN La s ten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Ka pi ta a l l a s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat
Rekening 2023 14.383.738 3.465.824 -10.917.913 637.654 35.915 -11.591.483 67.000 134.346 -11.524.137
-73-
Begroting 2024 12.510.710 2.367.350 -10.143.360 738.604 35.349 -10.917.313 0 0 -10.917.313
Begroting 2025 12.732.250 2.451.670 -10.280.580 844.731 91.545 -11.216.856 0 0 -11.216.856
Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 12.679.290 12.458.520 12.476.990 2.561.700 2.702.920 2.860.480 -10.117.590 -9.755.600 -9.616.510 844.731 844.731 844.731 88.633 72.536 72.052 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294 0 0 0 0 0 0 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294
Programmabegroting 2025
In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerpa rti ci pa ti e jeugdzorg / a l gemene voorzi eni ngen WMO / a l gemene voorzi eni ngen ki nderopva ng jeugd- & jongerenwerk s ubs i di es jeugd vl uchtel i ngen mfc Op de Boor 6.21 Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen WMO WMO / toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen 6.22 Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen Jeugd Jeugdhul p / toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen 6.23 Toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen Integra a l Integra a l / toega ng en eers tel i jns voorzi eni ngen 6.3 i nkomens regel i ngen i nkomen s oci a l e zorg 6.4 WSW en bes chut werk bes chut werk 6.5 a rbei ds pa rti ci pa ti e a rbei ds pa rti ci pa ti e 6.60 hul pmi ddel en en di ens ten WMO WMO / ma a twerkvrz.ma teri eel , woon- en vervoers di ens ten 6.91 Coördi na ti e en bel ei d WMO WMO / Bel ei d en a dmi ni s tra ti e (a l l e vrz.) 6.711 Hui s houdel i jke hul p WMO WMO / Hui s houdel i jke hul p 6.712 Begel ei di ng WMO WMO / Begel ei di ng 6.714 Overi ge ma a twerka rra ngementen WMO WMO / Overi ge ma a twerka rra ngementen 6.791 PGB WMO WMO / PGB 6.792 PGB Jeugd Jeugd / PGB 6.751 Jeugdhul p a mbul a nt l oka a l Jeugdhul p a mbul a nt / i nkoop l oka a l 6.752 Jeugdhul p a mbul a nt regi ona a l Jeugdhul p a mbul a
nt / i nkoop regi ona a l 6.762 Jeugdhul p met verbl i jf regi ona a l Jeugdhul p met verbl i jf / i nkoop regi ona a l 6.821 Jeugdbes chermi ng Jeugdbes chermi ng 6.822 Jeugdrecl a s s eri ng Jeugdrecl a s s eri ng 6.92 Coördi na ti e en bel ei d Jeugd Ui tvoeri ngs kos ten Ma a s tri cht Bel ei d en a dmi ni s tra ti e Jeugd (a l l e vrz.) 6.811 Bes chermd wonen (WMO) WMO / Bes chermd wonen 6.812 Ma a ts cha ppel i jke- en vrouwenopva ng (WMO) WMO / Ma a ts cha ppel i jke- en vrouwenopva ng Gerealiseerd / geraamd resultaat
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
-155.090 -777.203 -8.453 0 -16.771 657.915 -90.258
-171.572 -752.093 -13.028 0 -18.660 -18.862 -24.423
-259.207 -763.167 -31.710 0 -18.814 -19.402 -87.580
-261.047 -768.907 -29.796 0 -18.814 -19.402 -79.637
-262.917 -773.847 -28.494 0 -18.814 -19.402 -63.750
-264.817 -778.847 -27.226 0 -18.814 -19.402 -63.434
-7.085
-9.000
-9.000
-9.000
-9.000
-9.000
-285.357
-441.751
-406.886
-408.176
-409.486
-410.816
-269.401
-32.000
-32.000
-32.000
-32.000
-32.000
-311.399 -1.377.251
-477.970 -805.011
-251.915 -899.382
-261.915 -909.382
-271.915 -919.382
-281.915 -929.382
-2.346.139
-2.191.905
-2.061.962
-1.912.392
-1.485.082
-1.175.972
-208.974
-355.170
-416.915
-426.915
-436.915
-446.915
-331.993
-263.230
-337.150
-302.580
-308.380
-314.280
-138.255
-127.206
-133.132
-133.132
-133.132
-133.132
-1.082.544
-1.000.000
-1.165.000
-1.165.000
-1.165.000
-1.165.000
-527.883
-480.000
-480.000
-480.000
-480.000
-480.000
-4.477
-4.125
-1.861
-1.838
-1.834
-1.831
-129.367
-110.000
-110.000
-110.000
-110.000
-110.000
-31.086
-45.000
-45.000
-45.000
-45.000
-45.000
-89.475
-63.450
-52.000
-52.000
-52.000
-52.000
-2.137.159
-2.060.550
-1.965.000
-1.675.000
-1.675.000
-1.675.000
-1.573.457
-1.048.070
-1.255.000
-1.530.000
-1.530.000
-1.530.000
-133.300
-169.838
-139.098
-139.098
-139.098
-139.098
-389
-10.910
-10.580
-10.580
-10.580
-10.580
-81.104 -121.829
-67.000 -135.655
-77.000 -177.771
-77.000 -177.771
-77.000 -177.771
-77.000 -177.771
-12.365
-9.824
-10.325
-14.574
-37.070
-164.063
-1.333
-11.010
0
0
0
0
-11.591.483 -10.917.313 -11.216.856 -11.050.955 -10.672.868 -10.533.294
MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN Geen.
-74-
Programmabegroting 2025
TOELICHTING De voornaamste mutaties ten opzichte van de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende: - Aanpassing kosten jeugdzorg* -71.000 - Opvoeren rijksbudget inburgeringsgelden conform geraamde besteding door ISD Kompas 80.000 - Aanpassing gemeentelijke bijdrage o.b.v. begroting 2025 WOZL/WSP Parkstad* 80.510 Deels reserveren van de toename van de integratie-uitkering participatie in de meicirculaire ten behoeve van een mogelijk -15.000 hogere bijdrage aan WOZL/WSP Parkstad* -
-
Onder andere via de berap voorjaar is vanaf 2025 het budget WMO huishoudelijke hulp verruimd* Via de berap voorjaar is het budget hulmiddelen vanaf 2025 verruimd in verband met de verwachte effecten van de aanbesteding hulpmiddelen Geraamde huur restaurantgedeelte Op de Boor Totaal
-165.000
-75.000 18.000 -147.490
*zat ook al (deels) in jaarschijf 2025 van de meerjarenraming 2024-2027
Verschillen ten opzichte van de begroting 2024 van kapitaallasten en de loonkostenverdeelstaat worden hier niet verder toegelicht. Deze verschillen zijn met name het gevolg van wijzigingen in de renteomslag en de afdelingsplannen (grondslag loonkostenverdeling).
Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Sociaal domein: zorgplicht en openeinderegelingen − (Financiële) problemen bij jeugdzorginstellingen − Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) − Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
-75-
Programmabegroting 2025
Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.
Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.
College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’
Wat willen we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van het genoemde speerpunt naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: 1.
2.
3.
Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.
-76-
Programmabegroting 2025
BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator
Eenheid
Bron
Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2018 2019 2020 2021
Realisatie Realisatie 2023 2022 SPV NL
Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit
Kg. per inwoner
CBS
112,1
114,7
121,7*
121,5
113,4
115,0
n.b.**
%
RWS
11,9
13,8
19,6
22,0
30,5
n.b.
n.b.
* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken en sluiting van de horeca i.v.m. de Covid-19 pandemie. **De Nederlandse cijfers over 2023 zijn nog niet bekend omdat het CBS deze nog moet binnenkrijgen van de gemeenten. De landelijke cijfers met betrekking tot de omvang van huishoudelijk afval over 2023 worden in september 2024 bekend gemaakt.
Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator Bron StreefRealisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Beste van waarde 2015 2017 2019 2021 2023 Parkstad Milieuoverlast *
Burgerondz. Parkstad Limburg (***)
Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23
1,5
2,7
2,6
2,7
Burgerondz. Parkstad Limburg (***) Energiebesparing woningen: - gas Klimaatmonitor RWS - elekKlimaattriciteit monitor RWS EnergieRWS opwekking (hernieuwbare energie)
Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020
18%
20%
14%
n.b.**
Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23 n.b.**
n.v.t.
n.b.
n.b.
14,3%
n.b.
n.b.****
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
n.b.
12%
n.b.
n.b.****
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
n.b.
6,9%
8,9%
n.b.****
n.v.t.
Negatieve gezondheidsbeleving
Uitvraag maakt geen onderdeel uit van het Burgerondz.’23
Uitvraag gebeurt niet meer via Burgerondz. m.i.v. 2020
* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor) ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. Indicator wordt niet meer uitgevraagd via het Burgeronderzoek ***Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. ****Ten behoeve van de indicatoren energiebesparing en energieopwekking zijn geen recentere data beschikbaar dan de laatstbenoemde indicatoren in bovengenoemde tabel.
-77-
Programmabegroting 2025
KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is in de basis onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Gemeentelijk Watertakenplan 2020-2024 (2019); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018); 5. Grondstoffenplan 2022-2026 (2022); 6. Uitvoerings- en Handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken in de fysieke omgeving (2023); 7. Regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (2019); 8. Beleidsnotitie “Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld” (2018). 9. Parkstad Limburg Energietransitie PALET (2015); 10. Transitievisie Warmte 1.0 (2021); 11. Transitievisie Warmte 2.0 (2023); 12. Beleidsregel “Regionaal afwegingskader Grootschalige Duurzame Energieopwekking” (2019); 13. Uitvoeringsprogramma Parkstad Circulair (2024).