3. Notulen gecombineerde vergadering Raadscommissie BZ, MID en GGZ d.d. 18 oktober 2022.pdf

Er wordt ook gekeken naar een mogelijk nieuw informatie- en werksysteem voor de boa’s, zodat ook in dat opzicht effectiever gewerkt kan worden. Dat systeem is ingericht voor het raadplegen van gegevens. Er zijn nog geen definitieve keuzes gemaakt en wordt ook in overleg met de boa’s gedaan. In de vorige commissievergadering is aan de orde geweest dat op het gebied van openbare orde en veiligheid (OOV) geplust gaat worden. Kijkend naar het totaalperspectief wat op handhaving wordt afgevuurd in samenloop met de beperkte politiecapaciteit, is het feit dat enkele jaren geleden is opgeschaald van 1 naar 2 boa’s niet zo baanbrekend dat de gemeente totaal uitgerust is op de toekomst en de nieuwe situatie. De waarnemend burgemeester wil met het oog op de extra middelen die er zijn niet het beeld schetsen dat daardoor alles onder controle is. Dat ligt natuurlijk ook aan het aantal en soort calamiteiten, maar een iets ruimer jasje in de breedte (dat kan bij de politie zijn of bij de boa’s) zou welkom zijn. Dat is overigens ook een signaal wat door heel Zuid-Limburg wordt afgegeven. De heer Degens (ambtenaar) licht toe dat naar aanleiding van de schriftelijke vragenronde en de behandeling in de commissievergadering een definitief exemplaar van de begroting wordt gemaakt, waarin de geconstateerde typefouten zijn gecorrigeerd.

Uiteraard vinden er geen inhoudelijke of financiële aanpassingen plaats.

Pagina 16 van 27

De heer De la Haije (LA) merkt op dat het duidelijker was geweest als de tekst ‘definitieve begroting’ zou zijn in plaats van ‘aangepaste geactualiseerde begroting’. De voorzitter deelt mee dat de vragen van de heer Zwanenburg (S1) meegenomen worden bij de behandeling van programma 6: sociaal domein. Hoofdstuk 2: programmaverantwoording (pagina’s 45 t/m 60) - Programma 3: Economie - Programma 4: Onderwijs - Programma 5: Sport, cultuur en recreatie De heer Ernes (CDA) verwijst naar een vraag van Leefbaar Simpelveld tijdens de schriftelijke vragenronde. Inmiddels is de definitieve route van de Parkstadroute bekend. Het CDA zou graag weten hoe deze route loopt. De Riskuilerweg wordt verhard. De heer Ernes (CDA) informeert ernaar op welke manier deze weg verhard wordt en of hierbij ook gedacht is aan de wateroverlast die door deze weg veroorzaakt wordt op de Bocholtzerweg. Pagina 53. Met betrekking tot de gezonde basisschool van de toekomst verzoekt de heer Ernes (CDA) om apart te specificeren hoe de kosten en toegevoegde waarde tot uiting komen in dit project. Op pagina 56 staat bij de hoofdambities ‘een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen’. Vervolgens staat bij de beleidsindicatoren dat het aantal niet-sporters stijgt.

De heer Ernes (CDA) verzoekt om een uitleg over het verschil tussen de hoofdambitie en de beleidsindicator. Pagina 56. Naar aanleiding van een vraag tijdens de schriftelijke vragenronde over de stijging van het aantal niet-sporters is het volgende geantwoord: “De stijging van het aantal niet-sporters zal te maken hebben met de uitbraak van de corona pandemie, waardoor het sportieve en culturele leven tijdelijk stilgelegen heeft. Dat is ook te zien aan het teruglopende ledenaantal van verschillende sportverenigingen. De hoofdambitie blijft de gemeente echter wel hanteren en ook de komende jaren blijft de gemeente streven naar een zo groot mogelijke deelname aan het lokale sportaanbod. Samen met de verenigingen zal onderzocht worden hoe deze deelname te verhogen.” Het stijgen van het aantal niet-sporters door de corona pandemie verbaast het CDA enigszins. Tussen 2012 en 2016 was er namelijk ook al een toename van het aantal niet-sporters van maar liefst 9%. De heer Ernes (CDA) verzoekt om een toelichting. Pagina 56. De heer Ernes (CDA) verwijst naar de indicator ‘heeft op cultuuraanbod weinig te bieden’ Bij het Burgeronderzoek Parkstad is gevraagd om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Als toelichting staat er “met de hoogste score uit Parkstad wordt de beste score bedoeld”.

Dat begrijpt het CDA niet omdat procentueel gezien veel burgers het ermee eens zijn dat er weinig aanbod op het gebied van cultuur is. Dan zou de hoogste score niet de beste moeten zijn, maar de slechtste. Belangrijk is dat de indicator aangeeft dat de gemeente Simpelveld op het gebied van cultuur weinig te bieden heeft. Het CDA is het ermee eens dat het laagste percentage de beste score is, maar dat staat er volgens de fractie niet. Pagina 56. De heer Ernes (CDA) vraagt of niet gemonitord wordt hoeveel kinderen sporten in de gemeente/regio en zo nee, waarom niet en hoe dit wel in beeld kan komen. Dat zou een aanvulling zijn op de bestaande projecten waaronder de gezonde basisschool van de toekomst. Pagina 57. Het CDA verzoekt het sportklimaat van De Klimpaal op de actiepuntenlijst te plaatsen en de fractie op de hoogte te houden van de ontwikkelingen.

Pagina 17 van 27

Pagina 58. Er is een verschuiving van de kostenbegroting binnen kunst en cultuur. Bij de subsidie kunst en cultuur dalen de kosten en bij muziekonderwijs stijgen de kosten. De heer Ernes (CDA) informeert ernaar waar dit verschil vandaan komt. Het zomerfestival in samenwerking met Voerendaal is vanaf 2023 niet meer aan de orde en bij muziekonderwijs is de bijdrage combinatiefunctionaris aangepast op basis van afspraken met bureau Ne9en. Het CDA informeert ernaar welke samenwerking inzake het zomerfestival met Voerendaal afgelopen jaar heeft plaatsgevonden. Pagina 46. Leefbaar Simpelveld heeft tijdens de schriftelijke vragenronde een vraag gesteld over de functiemenging. Naar de mening van de fractie is het antwoord niet geheel in lijn met de gestelde vraag. De heer Thomas (LS) licht toe dat de vraag was waarom er geen onderzoek is geweest naar de vestigingsmogelijkheden binnen een straal van 10 km. Wethouder Ernes zegt schriftelijke beantwoording toe op de vragen van het CDA over de indicatoren kunst en cultuur. Met betrekking tot de samenwerking op cultureel gebied met Voerendaal licht wethouder Ernes toe dat vóór corona een samenwerking is geweest met Voerendaal voor een gezamenlijk zomerfestival. Dat is vanwege corona niet doorgegaan.

Afgelopen zomer heeft een cultureel festival plaatsgevonden in Voerendaal, maar de gemeente Voerendaal heeft geen contact opgenomen met de gemeente Simpelveld om daar een samenwerking in te zoeken. Inmiddels liggen er wel lijntjes om dat eventueel in deze vorm of een ander vorm op te pakken. Met betrekking tot de vraag van Leefbaar Simpelveld over het onderzoek naar vestigingsmogelijkheden binnen een straal van 10 km licht wethouder Hodinius toe dat voor het dienstjaar 2021 op basis van de werkelijke cijfers het volgende aan de orde is met betrekking tot de relatie wonen/werken. Functiemenging* Simpelveld Voerendaal Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Valkenburg Heerlen Kerkrade Landgraaf Beekdaelen Brunssum

% 30,2 33,2 41,2 39,3 43,0 54,7 39,8 36,0 40,2 35,2

De genoemde percentages betreffen mensen die in de gemeente wonen en werken. Het resterende deel woont in de gemeente, maar werkt elders. Simpelveld is een wonen-gemeente en geen gemeente met veel grote bedrijven, wat het percentage verklaart. Met betrekking tot het aantal jeugdigen die sporten antwoordt wethouder Gulpen dat In de gezondheidsmonitor 2019 wordt aangegeven dat 76,7% van de jongeren (0-18 jaar) wekelijks sport (landelijk gemiddelde is 75,2%). In 2021 is er nog een extra corona gezondheidsmonitor onder leerlingen van de klassen 2 en 4 van het Voortgezet Onderwijs in de regio Zuid-Limburg uitgevoerd. Uit dit onderzoek bleek dat 79,0% van de jongeren (0-18 jaar) wekelijks sport in georganiseerd verband (landelijk gemiddelde is 75,2%). Afgezet tegen het landelijke gemiddelde en de regio Zuid Limburg scoort de gemeente Simpelveld bovengemiddeld goed. Wethouder Gulpen zegt toe dat de problematiek rondom het sportklimaat van de sportzaal in De Klimpaal zal worden opgenomen op de actielijst.

Pagina 18 van 27

De heer Hupperetz (ambtenaar) licht toe dat momenteel het definitief ontwerp (DO) van de Parkstadroute uitgewerkt wordt. De route wordt uitgevoerd in asfaltverharding, deels nieuw en deels bestaand Om de route aan te kunnen leggen zijn een aantal onderzoeken uitgezet, waaronder de watertoets. De gemeente heeft een waterproblematiek en dat moet zorgvuldig aangepakt worden. Het onderzoek dat naar verwachting binnen 3 à 4 weken afgerond is, zal uitwijzen welke maatregelen genomen moeten worden. De heer Ernes (CDA) vraagt of de raad en commissie over de resultaten geïnformeerd worden. De heer Hupperetz (ambtenaar) zal met de portefeuillehouder afstemmen op welke manier de raad en commissie hierover geïnformeerd worden. Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording (pagina’s 61 t/m 90) - Programma 6: Sociaal domein - Programma 7: Volksgezondheid en milieu - Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) De heer Zwanenburg (S1) licht aanvullend op zijn eerdere betoog en vragen (bij de behandeling van de programma’s 0, 1 en 2) toe dat volgens het Centraal Planbureau (CPB) 1,4 miljoen huishoudens risicovolle schulden hebben. Dat betekent dat zij vaak rood staan, aanmaningen ontvangen of tenminste 3 achterstallige rekeningen hebben, wat zij zelf niet binnen 3 jaar kunnen afbetalen.

Kan het college aangeven hoeveel mensen in Simpelveld in deze categorie vallen en als dat niet mogelijk is, is het college dan genegen om dat te onderzoeken? Vijf op de zes mensen met een problematische schuld durven de stap naar schuldhulpverlening niet te nemen. Dat komt mogelijk omdat ze wantrouwend zijn tegenover de overheid, zich schamen of niet willen voldoen aan de voorwaarden zoals kostgeld vragen aan meerderjarige kinderen. Als deze mensen dan eindelijk wel hulp zoeken, hebben ze gemiddeld 14 schuldeisers en € 40K aan schulden. Kenmerkend voor de voorzichtige omslag in de omgang met schulden die begon met het rapport van de Algemene Rekenkamer en de Nationale Ombudsman. Zij constateerden in 2016 dat de manier waarop Nederland omging met schuldenaren op z’n zachtst gezegd averechts werkt. Tot dan toe verdrongen schuldeisers (de overheid voorop) elkaar in de incasso waardoor mensen steeds meer incassokosten moesten betalen en door het bestaansminimum zakten. Hoe gaat de gemeentelijke organisatie, c.q. de organisaties die zich namens de gemeente met dit soort problematiek bezighouden, om met deze mensen? De heer Zwanenburg (S1) wijst erop dat de groep die zich sterk sociaal eenzaam voelde en behoefte had aan meer sociaal contact tussen 2019 en 2021 is toegenomen van 12% naar 14%. Dit blijkt uit cijfers uit het onderzoek van het CBS.

Sterke sociale eenzaamheid komt het vaakst voor onder 45- tot 55-jarigen, maar ook 25- tot 45-jarigen gaven aan zich vaak sociaal eenzaam te voelen. Onder 25- tot 35-jarigen steeg de ervaren sociale eenzaamheid in deze jaren het sterkst: van 10% naar 15%. In 2021 voelde 11% van de Nederlanders van 15 jaar of ouder zich sterk eenzaam. Om hoeveel mensen gaat het in de gemeente Simpelveld en als dat niet bekend is, is het college dan genegen dit vast te stellen? In 2022 heeft de gemeente Eindhoven boven op de begroting geld vrijgemaakt voor een armoederegeling. Uit het voorgaande blijkt dat in heel veel hoeken en gaten van de samenleving financiële problemen zijn die zelfs voor langere tijd aanhouden en veel groter worden. Dan helpt pappen en nathouden niet meer. Maar het begint bij inzicht in de materie. Hoeveel mensen zijn of dreigen aan de verkeerde financiële kant te komen? Dat roept om een samenhangend beleid. Zover als de heer Zwanenburg (S1) kan nagaan is in de begroting geen aparte regeling opgenomen voor inwoners die armoede lijden c.q. in armoede dreigen te komen. Klopt dat en als dat klopt, is het college dan genegen een overkoepelende regeling op te stellen waar alle hiervoor genoemde voorstellen in samenhang worden gebracht?

Pagina 19 van 27

Pagina 85. De heer De la Haije (LA) verwijst naar de schriftelijke vragenronde waar Lokaal Actief heeft geïnformeerd naar de verdeling van de 47 appartementen in het pand aan de Schoolstraat in Bocholtz. Daarop werd geantwoord dat de ontwikkelende partij nog geen exacte verdeling kon geven. Uitgaande van een vierkante meter prijs van € 10K zou de verdeling tussen sociale- en middenhuur 50/50 kunnen zijn. Echter, door de sterk stijgende kosten is deze regeling lang niet zeker. Lokaal Actief wil graag weten of die verdeling uitsluitend op grond van de kosten gemaakt wordt, of dat ook een vast aantal sociale huurwoningen contractueel is vastgelegd. Met andere woorden: houdt de gemeente daar de vinger aan de pols. Pagina 85. Lokaal Actief concludeert uit het antwoord tijdens de schriftelijke vragenronde dat de woonwagenbewoners allemaal akkoord moeten gaan met een huurverhoging, alvorens de renovatie van de woonwagenstandplaatsen plaatsvindt. Omdat de renovatiekosten in deze tijd ook snel stijgen, zullen naar de mening van Lokaal Actief de huren niet achterblijven. Enkele woonwagenbewoners kunnen dit hele proces aanmerkelijk vertragen. De heer De la Haije (LA) informeert ernaar welke middelen de gemeente heeft om de renovatie te bespoedigen. Ergens moet er toch een moment van “go of no go” zijn. Pagina 67. De heer Thomas (LS) verwijst naar jeugd- en jongerenwerk.

Er staat vrij summier (maar wel heel belangrijk) dat de inventarisatie in 2022 heeft plaatsgevonden en dat in 2023 getracht wordt om concrete acties te ondernemen. Dit is een heel belangrijk thema voor Leefbaar Simpelveld en de fractie is uitermate verheugd met de schriftelijke reactie van het college, namelijk: dat de problematiek onderkend wordt en hier continu mee bezig te zijn. In het schriftelijke antwoord staat ook dat begin 2023 de behoeften van de jeugd geconcretiseerd worden in een plan, waarbij het streven is dat plan voor de zomer van 2023 uit te voeren. Dat klinkt Leefbaar Simpelveld als muziek in de oren. De heer Thomas (LS) heeft daarbij wel de vraag of dit niet te ambitieus en echt realistisch is. Wethouder Gulpen merkt op dat de heer Zwanenburg (S1) een mooi betoog heeft gehouden. De wethouder denkt dat de hele raad het ermee eens is dat de gemeente datgene moet doen wat gedaan kan worden voor mensen die in de problemen zitten. Dat de problemen gigantisch groot zijn is bekend. Daarnaast is ook bekend dat mensen heel erg naar de gemeente en naar de overheden in het algemeen kijken hierbij. Wethouder Gulpen zou uiteraard ook het liefst iedereen willen helpen, maar overal hangt ook een financieel plaatje aan. Kompas, de sociale dienst van de gemeente, is heel erg thuis in deze materie en er wordt geprobeerd om initiatieven die ontplooid worden te bekijken.

Het is aan de ene kant goed dat iedereen initiatieven probeert te ontplooien. Aan de andere kant gaat dat ook heel erg verwarrend werken, want als een omliggende gemeente iets doet is het voor mensen vaak moeilijk te begrijpen als dat niet in de gemeente Simpelveld gedaan wordt. De reden is dat bij initiatieven altijd gekeken moet worden of deze betaalbaar zijn voor de gemeente. Daarom zou het goed zijn als een overkoepeling geregeld zou kunnen worden, maar het is aan de centrale overheid om daar de leiding in te nemen en niet alles op de lange baan te schuiven. De gemeente probeert altijd om een regeling bij mensen te laten landen als zij hiervoor in aanmerking komen. Maar dat is een grote groep die steeds verder groeit en deze groep blijkt vaak moeilijk bereikbaar te zijn. De gemeente gaat ver hierin, want als aangegeven wordt dat mensen het moeilijk hebben wordt geprobeerd om contact met hun op te nemen. Als regelingen bekend zijn waar mensen gebruik van kunnen maken worden de betreffende papieren naar die mensen gestuurd. Binnen Parkstad wordt op allerlei terreinen geprobeerd de handen in elkaar te slaan en te kijken naar initiatieven voor mensen met een kleinere beurs, maar ook in het kader van duurzaamheid (bijv. zo min mogelijk verbruik van gas en elektriciteit).

Voor wat betreft toename van schulden wordt via vroegsignalering geprobeerd om mensen zo snel mogelijk te helpen als ze dreigen in de schulden te komen. Er gebeurt dus heel veel. Op dit moment is de gemeente bezig om op het gebied van armoede en duurzaamheid te kijken hoe mensen bereikt kunnen worden in het kader van de EnergieKnip om hun een tegemoetkoming te geven, zodat heel eenvoudige maatregelen genomen kunnen worden om de duurzaamheid te vergroten en de energiekosten omlaag te brengen, wat de leefbaarheid van mensen ten goede komt. Pagina 20 van 27

Wethouder Gulpen zegt dat de heer Zwanenburg (S1) terecht aangeeft dat bij voorzieningen als de Rode Beuk, de sporthal enz. gekeken moet worden om zoveel mogelijk kosten te besparen op energiegebied. Die oproep heeft iedereen ook gekregen. Ook in het gemeentehuis is de verwarming 2 graden omlaag gezet en brandt de verlichting in de lange gangen niet meer. De exacte cijfers van de doelgroep heeft wethouder Gulpen niet en dat vindt hij eigenlijk ook niet van belang. Het is wel van belang dat de gemeente er alles aan probeert te doen om zoveel mogelijk mensen te ondersteunen. De heer Zwanenburg (S1) heeft geprobeerd om met voorbeelden aan te geven dat er landelijk gezien best veel gemeenten zijn die met het oog op de problematiek niet op de rijksoverheid willen wachten, maar zelf stappen ondernemen voor hun eigen bewoners. Hij begrijpt dat er een overkoepelend beeld moet zijn, dat is ook logisch. De wethouder geeft aan dat de getallen er niet zijn en dat dat ook niet zo belangrijk is, maar daar gaat het volgens de heer Zwanenburg (S1) juist om. Als in de gemeente bijv. 10 mensen zijn die hieronder vallen, is er sprake van een hele andere situatie dan wanneer dat er bijv. 500 of 1.000 zijn. Kijkend naar de getallen in het land, dan lijkt het erop dat die voor de situatie in Simpelveld meer richting 1.000 gaat dan 10.

Dat betekent een substantiële problematiek die de samenhang in de gemeenschap aantast (mensen die niet meer mee kunnen doen, hun kinderen niet maar naar een sport kunnen laten gaan). In een stad kunnen mensen zich verstoppen, maar in een dorp lukt dat niet. Daardoor gaan deze mensen zich steeds meer terugtrekken en dat vraagt volgens de heer Zwanenburg (S1) om gemeentelijk beleid. Wethouder Gulpen antwoordt dat al heel veel zaken gedaan worden. Aan scholen wordt gevraagd om erop te letten of ze kinderen signaleren die niet kunnen meedoen aan sport of niet bij een vereniging zitten. Ook aan verenigingen is gevraagd om te kijken of ze kunnen achterhalen als een lid weggaat, wat de reden hiervoor is. Er wordt gewezen op regelingen van Kompas enz. waar mensen gebruik van kunnen maken en als de gemeente regelingen ziet die gebruikt worden in andere gemeenten, dan wordt daar ook naar gekeken. Er is inderdaad sprake van een toename, maar er wordt alles aan gedaan om mensen te kunnen helpen. Wethouder Gulpen voegt hieraan toe dat de gemeente overspoeld dreigt te worden, waardoor het onbetaalbaar wordt en keuzes gemaakt moeten worden. Hij wijst bijv. op de keuze die de gemeente wil maken op gezondheidsgebied, namelijk: dat er over 20 jaar een generatie is die gezonder en beter (een betere ontwikkeling, een hoger niveau van schoolafsluiting, sneller aan het werk enz.) is.

Het gaat ook heel veel geld kosten om dit overeind te houden en uit te rollen. Wethouder Gulpen draagt het betoog van de heer Zwanenburg (S1) een warm hart toe, maar daar hoort zoals gezegd ook een kostenplaatje bij. Als SAMEN 1 concrete zaken heeft wil het college daar graag naar kijken. De heer Zwanenburg (S1) heeft één concreet geval wat in Nederland al gebruikt wordt. Er is namelijk een gemeente die de bewoners die het niet nodig heeft opgeroepen om de energiekorting van € 380,- op een gemeentelijke rekening te storten. De gemeente zorgt er vervolgens voor dat het geld terechtkomt bij mensen die het wel nodig hebben. Dat zou budgettair neutraal kunnen gebeuren. Mevrouw C. Honings (S1) heeft het gevoel dat een beetje off-topic gegaan wordt. Het zijn natuurlijk goede voorbeelden, maar het lijken af en toe wat politieke discussies. Dit is de commissievergadering waarin gekeken wordt of de financiële kaders duidelijk zijn in de begroting, zodat in het politieke debat de keuzes gemaakt kunnen worden binnen de kaders. Bijvoorbeeld of de burgers liever minder lasten willen of de gezonde basisschool van de toekomst. Het één kan niet zonder het ander. Dus binnen de kaders die hier geschetst worden, zouden die discussies, met de burger voorop, moeten plaatsvinden. Mevrouw C.

Honings (S1) denkt dat zaken zoals de regelingen die door de heer Zwanenburg (S1) zijn geschetst goed zijn en ze begrijpt ook dat dit in de commissievergadering komt, maar met alle enthousiasme gaat dat misschien wat ver. zoals wethouder Gulpen ook aangaf zijn het keuzes die gemaakt moeten worden en dat moet straks in het politieke debat gebeuren. Pagina 21 van 27

De voorzitter deelt de mening van mevrouw C. Honings (S1). Wethouder Gulpen antwoordt met betrekking tot de woonwagenstandplaatsen dat het correct is dat alle bewoners moeten instemmen met de huurverhoging, alvorens overgegaan kan worden tot daadwerkelijke renovatie. Dat betekent dat de gemeente opnieuw in gesprek moet gaan met de bewoners die niet akkoord zijn gegaan om hun beargumenteerd ervan te overtuigen dat de renovatie door moet gaan. De heer De la Haije (LA) merkt op dat de vraag is of de gemeente helemaal geen middelen heeft om de renovatie toch door te laten gaan, ook als enkele bewoners het niet hiermee eens zijn. Wethouder Gulpen antwoordt dat er inderdaad geen middelen hiervoor zijn. Naar aanleiding van de vraag over de appartementen aan de Schoolstraat licht wethouder Gulpen toe dat uitgegaan is van een m² prijs van € 10,- (en niet € 10K). Dit betreft een aanname op grond van een eerder initiatief (particuliere verhuur) binnen de gemeente. Tijdens de overleggen met de ontwikkelende partij is aangegeven dat het woningbehoefteonderzoek inzicht geeft waar de komende jaren en in welke woonproducten binnen onze gemeente de behoefte bestaat. Tevens wordt dit woningbehoefteonderzoek als onderdeel gebruikt bij de bepaling of woningen zonder compensatie kunnen worden toegevoegd en daarmee voldoen aan de beleidsregel ‘ruim baan voor goede woningbouwplannen’.

De ontwikkelende partij heeft dit onderzoek als basis gebruikt bij de verdere uitwerking en dat heeft geresulteerd in het plan dat recent formeel is aangevraagd en in behandeling is genomen in het proces vergunningverlening. Ook is het plan voor wat betreft het toevoegen van woningen inmiddels zonder opmerkingen afgestemd binnen de Bestuurscommissie Wonen & Herstructurering. De heer De la Haije (LA) vraagt of dit afhankelijk van de prijsstijgingen, inflatie enz. ten koste gaat van sociale woningbouw. Met andere woorden: is er een contract afgesloten waarin een bepaald aantal van het totale aantal van 47 woningen bedoeld is voor sociale woningbouw? Wethouder Gulpen antwoordt dat de verhouding 50/50 is. Er was geen exacte verdeling aan te geven, maar bij een prijs van € 10,- per m² zou de verdeling 50/50 zijn. De heer De la Haije (LA) wil graag weten of er een andere verhouding komt als er prijsstijgingen komen. De waarnemend burgemeester antwoordt dat contractueel niks is vastgelegd. Op het moment dat door externe factoren mocht blijken dat er aanpassingen moeten plaatsvinden, dan is het een optie dat de verhoudingen anders worden. Hij benadrukt nogmaals dat contractueel niet is vastgelegd dat de verhoudingen 50/50 moeten zijn.

Met betrekking tot de vraag over jeugd- en jongerenwerk licht wethouder Ernes toe dat het geen keiharde toezegging is, maar dat zeker geprobeerd wordt om de ambitie na te streven. Voor de coronaperiode is de behoefte gepeild bij de jeugd en toen is ook in de raad erover gesproken om de container te plaatsen. Dat is door corona niet doorgegaan en inmiddels is er een andere groep jeugd met andere behoeftes. Die behoeftes worden op dit moment gepeild en de wethouder gaat er inderdaad van uit dat dit op tijd afgerond wordt door de jongerenwerker. Dan wil het college daar ook vaart achter zetten omdat dit door de coronaperiode zo lang stilgelegen heeft en om te voorkomen dat de jeugd weer langer moet wachten en er weer een nieuwe behoefte ontstaat. Dit blijft natuurlijk in ontwikkeling omdat de jeugd ouder wordt en er steeds weer een nieuwe groep jeugd in beeld komt die misschien weer andere behoeftes heeft. Wethouder Ernes gaat ervan uit dat de planning gehaald wordt. Zoals gezegd ondersteunt Leefbaar Simpelveld dit initiatief van harte. De problematiek is evident, maar de heer Thomas (LS) werd getriggerd door de schriftelijke reactie waarin stond ‘voor de zomer’, terwijl in eerste instantie werd gesproken over ‘2023’. De specifieke vraag is of het voor de zomer lukt om een poging te doen om dit te realiseren. Pagina 22 van 27

Wethouder Ernes antwoordt dat die poging er zeer zeker is en het streven is er ook. Ze kan geen keiharde toezegging doen omdat niet bekend is wat de komende maanden gaat gebeuren. De wethouder benadrukt dat de gemeente op alle mogelijke manieren haar uiterste best zal doen om de termijn te gaan halen. De heer De la Haije (LA) merkt op dat de prijs per m² van € 1K misschien een omissie is, maar die wordt volgens hem ook genoemd in de beantwoording van de schriftelijke termijn. Op verzoek van mevrouw C. Honings wordt de vergadering voor korte tijd geschorst. Na heropening van de vergadering wordt overgegaan tot de verdere behandeling van de programmabegroting 2023. Hoofstuk 3: paragrafen (pagina’s 91 t/m 140) Pagina 95. De heer Paffen (LS) verzoekt om kennis te kunnen nemen van de uitslag van het onderzoek naar de telefonische dienstverlening. Pagina 97. De heer Paffen (LS) verwijst naar de schriftelijke vragenronde met betrekking tot onbenutte belastingcapaciteit. Leefbaar Simpelveld zou toch graag de tekstuele aanpassing zien dat de gemeente nog onbenutte belastingcapaciteit heeft. Pagina 99. De heer De la Haije (LA) verwijst ernaar dat gesteld wordt dat ISD Kompas bezig is met het uitkeren van de energietoeslag ad € 800,- voor inwoners met een inkomen van 120% tot mogelijk 130% van de bijstandsnorm.

Lokaal Actief informeert ernaar hoe ISD Kompas de inwoners bereikt die niet bij hun bekend zijn. Pagina 113. Lokaal Actief heeft een schriftelijke vraag gesteld over de kwijtschelding restafval. Het gaat niet zozeer om het bedrag van € 55,-. Lokaal Actief begrijpt dat het college dit bedrag wil handhaven en wil dit zelf ook niet afschaffen of verlagen, maar er wordt al heel goed gescheiden door de inwoners en de mogelijkheden om afval aan te bieden zijn sinds 2019 ook gewijzigd. Bij 6 ledigingen restafval voor een tweepersoons huishouden is volgens Lokaal Actief daardoor geen prikkel meer om afval te scheiden. Daarom de oproep dat bij een evaluatie door Rd4 niet alleen gekeken wordt naar het aangeboden aantal kilo’s, maar ook naar de gezinssamenstelling. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat deze vragen gesteld worden omdat SAMEN 1 met name ook graag overtuigd wordt door de gemeente dat er ook genoeg middelen zijn als in de raad initiatieven komen. De antwoorden gebruikt de fractie ook om te kijken of er genoeg geld beschikbaar is en dat naar aanleiding daarvan vanuit de fractie eventuele initiatieven kunnen worden aangegeven. Als er nog ruimte in de algemene reserve is en het weerstandsvermogen zeer gunstig is, dan weet SAMEN 1 dat iets vanuit de algemene reserve gefinancierd kan worden.

Op het moment dat gezegd wordt dat het toch veel robuuster en agressief is (wat de fractie niet gehoord heeft, dat is net weerlegd), dan hoeven er misschien geen keuzes gemaakt te worden in beleid. In dat kader stelt mevrouw C. Honings (S1) de vraag en benadrukt ze nogmaals dat het geen oordeel is over hoe de begroting is, maar om inzicht te krijgen op basis van de kennis van het college. De onzekerheden zijn lastig in te schatten, dat is net ook gebleken. Vanuit die optiek zou SAMEN 1 op z’n minst verwachten dat in de risicoanalyse die is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, deze onzekerheden wel genoemd zouden worden (zodat dit financieel meegenomen kan worden in de financiële kaders waarin straks politieke besluiten genomen kunnen worden). Op de schriftelijke vraag hoe reëel en robuust de risico inschatting van de gemeente Simpelveld is en waarom de risico’s bij de gemeente Simpelveld fors lager zijn dan bij de gemiddelde Nederlandse gemeenten is geantwoord dat het kwantificeren van risico’s geen ‘exacte wetenschap’ is en dat er sprake is van schattingen.

Pagina 23 van 27

Ook op de verdiepingsvragen rondom de risico’s inzake sociaal domein en bedrijfsvoering is aangegeven dat dit niet in te schatten is. SAMEN 1 zou hier een concreter antwoord, onderbouwingen en/of benchmarks verwachten om de risicoanalyse te staven en een beeld te krijgen bij de robuustheid hiervan. Nu is een algemeen antwoord gegeven dat eigenlijk ieder jaar op deze vraag gegeven zou kunnen worden. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt of de totstandkoming van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen in de jaarrekening 2022, wellicht ook in de auditcommissie, als onderzoek aan de accountant kan worden meegegeven, zodat de raad ook een beter beeld krijgt bij de eventuele risico’s die de gemeente Simpelveld loopt die niet zijn meegenomen in bestemmingsreserves of de begroting. Mevrouw C. Honings (S1) benadrukt nogmaals dat dit alles is om duidelijk en inzichtelijk te krijgen hoeveel middelen er zijn voor de politieke initiatieven. De heer Bremen (S1) verwijst naar de vraag van SAMEN 1 om nieuwe leningen op te nemen in het overzicht van de leningenportefeuille (pagina 106). Het college heeft hierop geantwoord dat “het niet exact duidelijk is wanneer en in welke omvang nieuwe leningen worden aangetrokken”. Zoals eerder aangegeven kan dit vrij eenvoudig bepaald worden aan de hand van een cashflow analyse.

Maar zelfs zonder deze analyse, kan men aan de hand van de liquiditeitenplanning op pagina 105 uitgaan van een financieringsbehoefte van een kleine € 7 miljoen voor het jaar 2023. Het tijdstip van aantrekken is daarom niet relevant voor dit overzicht. De heer Bremen (S1) vraagt of dit met het oog hierop alsnog kan worden toegevoegd. Het gaat er namelijk om dat de raad een realistisch beeld krijgt van de leningenportefeuille aan het einde van het jaar. De liquiditeitenplanning mag dan naar eigen zeggen van het college “een globale en grofmazige inschatting” zijn, het zal nog altijd realistischer zijn dan een overzicht waarbij op 31 december 2023 geen enkele rekening gehouden wordt met nieuw aan te trekken leningen. De heer Bremen (S1) bedankt het college voor het overzicht van de huidige leningenportefeuille en de toezegging om dit in het vervolg op te nemen in de begroting en informeert ernaar of alle leningen zijn afgesloten tegen een vast rentepercentage, of dat er ook leningen tussen zitten met een variabele rente. De waarnemend burgemeester antwoordt dat het onderzoek naar de telefonische dienstverlening op dit moment nog loopt en zegt toe dat de uitkomsten na afloop van het onderzoek teruggekoppeld zullen worden.

Voor wat betreft de onbenutte belastingcapaciteit verwijst de waarnemend burgemeester naar de beantwoording van de schriftelijke vragen, waar reeds is aangegeven dat het OZB-tarief nog niet beschikbaar is. Dat is wel één van de basiselementen waarop de omvang van de onbenutte belastingcapaciteit wordt bepaald. Dat zal dus pas meegenomen kunnen worden op het moment dat daar een berekening op gevoerd kan worden. Met betrekking tot de inschatting over wat de raad kan gaan investeren merkt de waarnemend burgemeester dat SAMEN 1 op zoek is naar een soort kader, een afbakening van kengetallen, waaruit automatisch voortvloeit wat de capaciteit zou kunnen zijn om te gaan investeren. Dat kan het college niet geven, want op het moment dat er een investeringsbehoefte is en beleid geformuleerd wordt waarbij het college een voorstel richting raad lanceert, moet er altijd voor gezorgd worden dat daar dekking voor is. Op het moment dat er vanuit de raad een behoefte ontstaat om te gaan investeren, dan zal dat op dat moment bekeken moeten worden. Dan zou het zo kunnen zijn dat de financiering gaat plaatsvinden uit de reserves die er op dat moment zijn, maar dat er eventueel een additionele kredietbehoefte is waar dan over gesproken moet worden. Mogelijk moeten dan andere prioriteiten gesteld worden, of wordt besloten om de inkomsten te gaan verhogen.

Als het om investeringskredieten gaat zou het ook zo kunnen zijn dat dan geld aangetrokken moet worden, waar ook weer kapitaallasten aan vastzitten. Dat is iets waar de raad dan een besluit over moet nemen.

Pagina 24 van 27

De waarnemend burgemeester vindt het heel lastig om nu, tijdens een begrotingsbehandeling, te gaan anticiperen op toekomstige investeringen die zouden moeten gaan plaatsvinden en dat gevraagd wordt of de beschikbare financiële ruimte gedefinieerd kan worden. Er moet samen gekeken worden wat die investering zou moeten zijn en welke voorwaarden daarbij gecreëerd moeten worden. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat de vraag eigenlijk heel simpel is. Als een gemeente een zeer gunstig weerstandsvermogen heeft is er duidelijk meer ruimte, het gaat niet om de euro en precieze kwantificering. Er staat dat de weerstandscapaciteit ‘zeer gunstig’ is, wat de hoogste score is (praktisch een 10) en wat betekent dat er meer ruimte is dan wanneer het college geschreven had dat de weerstandscapaciteit ‘voldoende’ is. SAMEN 1 is niet op zoek naar een concreet bedrag, maar als de weerstandscapaciteit zeer gunstig is zouden initiatieven mogelijk meer kunnen. Dat is wat de fractie probeert boven water te halen met deze begroting om te kijken hoe het ervoor staat, wat het beleid is, of iets meer risico is. Dan kan dat ook meegenomen worden in die vragen. Dus geen exacte wetenschap, maar om inzicht te krijgen in de financiële kaders waarin de afweging gemaakt moet worden tussen bepaalde voorzieningen of bepaalde zaken die voor de burger belangrijk zijn.

Het is goed om te weten of iets zeer gunstig of voldoende is, want dat geeft een ander cachet aan of er juist omgebogen moet worden of dat nog initiatieven voorgesteld kunnen worden. De waarnemend burgemeester antwoordt dat dat, zoals gezegd, aan de investering ligt. Hij is het helemaal ermee eens dat er meer te besteden is als er een grotere spaarpot is. Politiek zou de keuze gemaakt kunnen worden aan de hand van de cijfers zoals ze nu begroot zijn en de reserves waar de raad inzicht in heeft gekregen voor de komende jaren. Als de vraag van mevrouw C. Honings (S1) is of de gemeente nu in een positie zit waarin goed geïnvesteerd kan worden is het antwoord: ja, maar dan ligt het er ook aan welke investeringen dat zijn. Als de gemeente bijv. een megaproject wil gaan financieren van € 40 miljoen dan is dat een andere kwestie dan wanneer de gemeente bijv. een straat wil gaan aanpakken waar een investering van € 5 miljoen voor nodig is. Daarnaast is het ook nog eens zo dat dit afhankelijk is van de cofinanciering. Als de gemeente bijv. mee gaat doen bij de volgende Regio Deal dan moet ook gekeken worden of cofinanciering gaat plaatsvinden, want dat wordt geëist. Daarbij is het ook de vraag welke partijen toetreden. Met de ervaring bij de vorige Regio Deal zie je ook vaak dat een multiplier ontstaat op de eigen investeringen. Dat is de afweging die telkens weer gemaakt moet worden.

De waarnemend burgemeester merkt op dat mevrouw C. Honings (S1) iets anders verwacht, maar dat het antwoord niet aan die verwachting gaat voldoen. Op de vraag of hij tevreden is met deze begroting, met de meerjarenraming en de financiële positie die de gemeente heeft zegt hij ronduit: ja, maar de mening van mevrouw C. Honings (S1) kan natuurlijk anders zijn. De heer Meijers (BB) weet waar SAMEN 1 naartoe wil. Als SAMEN 1 in de begrotingsvergadering met voorstellen wil komen is het heel duidelijk (dat heeft niks met weerstandvermogen) dat de fractie zelf met een dekkingsvoorstel moet komen. Het is heel simpel, er moet ergens iets geschrapt worden en waar dat moet SAMEN 1 aangeven. Dan kunnen de andere fracties beoordelen of ze daarin mee willen gaan. Als de andere fracties er niet in meegaan, gaat het niet door. Mevrouw C. Honings (S1) zegt dat dat exact haar punt is. Als SAMEN 1 met een dekking moet komen en de algemene reserve zo robuust is, kan ook uit de algemene reserve gedekt worden. Dan hoeft niks anders geschrapt te worden, mits het voorstel goed is. Als er grotere zaken zijn (armoederegeling, energieregeling enz.) dan zal wellicht een groter project moeten worden stopgezet. Dat is exact de achtergrond van deze vraag en dan weet SAMEN 1 ook waar de dekking gezocht moet worden als het voorstel gedaan wordt, zoals de heer Meijers (BB) zegt.

De heer Meijers (BB) antwoordt dat SAMEN 1 het voorstel moet doen hoe iets gedekt moet worden, dat kan ook uit de reserves zijn, maar het is logisch dat de hele coalitie daarin mee moet gaan en anders gebeurt het niet. Zo simpel is het.

Pagina 25 van 27

Mevrouw C. Honings (S1) antwoordt dat het inderdaad zo simpel is, maar dan kan wel naar de burgers uitgelegd worden welke keuzes gemaakt zijn. Als de raad bijv. bepaalde subsidies belangrijker vindt dan de lokale lastendruk dan kan dat ook aangegeven worden, want dat is dan inderdaad door de meerderheid gekozen. De heer Degens (ambtenaar) kan zich herinneren dat vorig jaar ook een discussie is geweest over het overzicht van de leningenportefeuille. Het overzicht is nu qua lay-out eigenlijk 1 op 1 gekopieerd van de jaarstukken. In de jaarstukken wordt opgeschreven hoeveel leningen in een bepaald jaar zijn aangetrokken en in de begroting is hetzelfde overzicht gebruikt. Alleen is in de begroting niet exact bekend hoe groot de lening zal zijn die aangetrokken zal worden en wanneer die aangetrokken wordt. Dat wordt vervolgens wel weer uit de liquiditeitsprognose gehaald. Zowel voor de manier die de heer Bremen (S1) aangeeft als voor deze manier is iets te zeggen, maar de heer Degens (ambtenaar) is van mening dat het wel transparant wordt opgeschreven door te vermelden dat dit exclusief aan te trekken leningen is. De heer Bremen (S1) merkt op dat het inderdaad om de transparantie gaat, want in de meerjarenraming wordt dit ook meegenomen. Hij vindt het niet transparant dat dit in de begroting niet meegenomen wordt. Het wordt onduidelijk welke leningen de gemeente nodig heeft.

Onder ‘nieuwe leningen’ staat nu € 0, maar daar zou met gemak € 7 miljoen kunnen staan. De heer Degens (ambtenaar) licht toe dat dit in de jaarstukken helder is omdat daarin wordt opgenomen welke leningen daadwerkelijk in dat jaar zijn aangetrokken. In de begroting betreft het een prognose. Hij zal de suggestie meenemen en wellicht dat het volgend jaar zo gedaan wordt. Wethouder Gulpen legt uit dat de minima die recht hebben op energietoeslag automatisch formulieren ontvangen via Kompas die ze wel zelf moeten invullen. Ook is in de drie Kompasgemeenten via publicaties aan mensen gevraagd om zich te melden bij Kompas als ze denken voor energietoeslag in aanmerking te komen. Ook mensen die de financiële zaken van mensen met een lager inkomen regelen vragen vaker aan Kompas om te bekijken of deze mensen in aanmerking hiervoor komen. Er wordt van alle kanten geprobeerd om deze mensen op te sporen. Wethouder Gulpen zal de suggestie meenemen om de gezinssamenstelling mee te nemen bij een nieuwe evaluatie van het restafval door Rd4. Daarbij moet natuurlijk ook gekeken worden of dit praktisch mogelijk is. De heer Degens (ambtenaar) deelt mee dat alle leningen zijn afgesloten tegen een vast rentepercentage. Mevrouw C. Honings (S1) wijst erop dat een vraag nog niet beantwoord is.

De risicoanalyse is een belangrijk onderdeel van de classificatie van het weerstandsvermogen en om een goed beeld te kunnen schetsen is de vraag of dit als themaonderzoek aan de accountant meegegeven kan worden, zodat de raad iets meer comfort heeft bij het beeld hiervan. De waarnemend burgemeester doet de suggestie om dit bespreekbaar te maken in de auditcommissie. Als dan iets tegengekomen wordt waar tegenaan gelopen wordt en waarvan iedereen zich afvraagt of dat in deze vorm gewenst is, zal dat teruggekoppeld worden. Hoofdstuk 4: Jaarrekening en Hoofdstuk 5: Overigen (pagina’s 141 t/m 185) Er zijn geen vragen over deze hoofdstukken.

Pagina 26 van 27

AGENDEREN VAN HET VOORSTEL VOOR DE RAADSVERGADERING • •

De fracties BurgerBelangen, Leefbaar Simpelveld, Lokaal Actief en CDA gaan hiermee akkoord. De fractie SAMEN 1 gaat niet hiermee akkoord, vanwege het feit dat de fractie vindt dat het politiek debat heel lastig is op basis van de gegevens in deze begroting.

8. Sluiting vergadering De voorzitter sluit de vergadering om 21.40 uur.

De griffier,

De voorzitter,

De heer bc. F.G. Simons

Mevrouw L. Schuyer

Pagina 27 van 27