3. Notulen gecombineerde vergadering Raadscommissie BZ, MID en GGZ d.d. 18 oktober 2022.pdf

Notulen gecombineerde vergadering Raadscommissie Burgerzaken (BZ), Middelen (MID) en Grondgebiedzaken (GGZ) _________________________________________________________________________ Datum: Locatie: Tijd: Aanwezig:

18 oktober 2022 Raadzaal gemeentehuis Simpelveld 19.00 uur Mevrouw L. Schuyer voorzitter De heer bc. F.G. Simons griffier De heer D.W.J. Schneider waarnemend burgemeester De heer Th. Gulpen wethouder Mevrouw A. Ernes wethouder De heer H. Hodinius wethouder De heer J. Meijers BurgerBelangen (BB) De heer T. Honings BurgerBelangen (BB) Mevrouw F. Clignet BurgerBelangen (BB) De heer J. Thomas Leefbaar Simpelveld (LS) De heer K. Paffen Leefbaar Simpelveld (LS) De heer T. Ortmans Leefbaar Simpelveld (LS) De heer J. Ernes CDA De heer S. Mens Lokaal Actief (LA) De heer J. Boltong Lokaal Actief (LA) De heer R. de la Haije Lokaal Actief (LA) Mevrouw C. Honings SAMEN 1 (S1) De heer K. Bremen SAMEN 1 (S1) De heer J. Zwanenburg SAMEN 1 (S1) De heer J. Degens ambtenaar De heer E. Hupperetz ambtenaar Mevrouw R. Bartholomé notuliste Afwezig: De heer W. Schleijpen wethouder __________________________________________________________________________

Agenda 1. Opening vergadering 2. Vaststelling agenda 3. Vaststelling notulen Raadscommissie BZ van 23 juni 2022 4. Vaststelling notulen Raadscommissie GGZ van 27 september 2022 5. Vaststelling notulen Raadscommissie MID van 29 september 2022 6. Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2023 (deel 1) 7. Raadsvoorstel Programmabegroting 2023 8. Sluiting vergadering

1. Opening vergadering De voorzitter opent de vergadering en heeft de aanwezigen van harte welkom. Wethouder Schleijpen is afgemeld voor de vergadering. 2. Vaststelling agenda De heer Thomas (LS) merkt op dat de actielijsten op de agenda ontbreken en informeert naar de reden hiervoor.

Pagina 1 van 27

De griffier licht toe dat hij vorig jaar van de burgemeester begrepen heeft dat in het verleden besloten is dat de actielijsten tijdens deze commissievergadering niet geagendeerd worden. De griffier heeft dat gecontroleerd en ook daaruit bleek dat de actielijsten in voorgaande jaren inderdaad niet op de agenda van de begrotingscommissie stonden. In het verlengde daarvan is dat dit jaar ook niet gebeurd. De heer Thomas (LS) bedankt de griffier voor het antwoord. Omdat hij nog niet zo lang commissielid is, was hij niet hiervan op de hoogte. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Vaststelling notulen Raadscommissie BZ van 23 juni 2022 De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststelling notulen Raadscommissie GGZ van 27 september 2022 De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 5. Vaststelling notulen Raadscommissie MID van 29 september 2022 De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. 6. Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2023 (deel 1) De heer Bremen (S1) merkt op dat de belastingdruk in de gemeente al jaren ver boven het landelijk gemiddelde zit. Nu is de belastingcapaciteit het afgelopen jaar enigszins gedaald (van 112% naar 103%). Tot en met het jaar 2026 zullen de tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing echter met 18,4% respectievelijk 21,2% stijgen.

Is het college voornemens om de opbrengst OZB te verlagen teneinde de lokale heffingen enigszins betaalbaar te houden of zal de belastingdruk voor de burgers wederom fors toenemen? Voor de kwijtscheldingsverordening hanteert de gemeente Simpelveld een kwijtscheldingsnorm van 100% van de bijstandsnorm (landelijk is dit 90%), waardoor meer burgers van de gemeente in aanmerking komen voor kwijtschelding. De heer Bremen (S1) informeert ernaar hoeveel burgers meer hiervoor in aanmerking komen. Oftewel, welk percentage van de kwijtschelding (voor 2023 geraamd op € 115K) komt voor rekening van de burgers die bij de landelijke norm buiten de boot zouden vallen? De heer De la Haije (LA) verwijst naar pagina 6 en informeert ernaar wat C-hout is en wat het verschil is met A- en B-hout. Lokaal Actief denkt dat het ook voor mensen die hout aanbieden bij Rd4 van belang is om dit te weten. De heer Ernes (CDA) heeft de volgende vragen over de verordeningen. Bijlage 1 (verordening rioolheffing 2023): Artikel 5. Wordt de belasting per perceel geheven wordt of per kadastraal nummer? Artikel 6.

Is het belastingtarief per perceel à € 278,40 gelijk, gestegen of gedaald ten opzicht van voorgaande jaren? Zijn de kosten voor zuivering gestegen en is dit in dezelfde lijn terug te zien ? Bijlage 2 (verordening marktgelden 2023): Kunnen de markttijden worden verruimd n verband met de parkeerdruk/veiligheidsoverwegingen (ook om meer omzet te kunnen genereren bij de ondernemers is de gedachtegang)? Veelal hebben mensen tussen de middag lunchpauze. Dan is 12.30u vaak net aan de krappe kant om op tijd te kunnen zijn als mensen vanuit het werk of school naar de markt willen gaan.

Pagina 2 van 27

Het CDA wil graag weten of de behoefte gepeild is onder de verkooplieden, de burgers en of de mogelijkheden binnen de gemeente bekeken zijn. Bijlage 5 (verordening begraafrechten 2023) Onder artikel 8.2 staat: ‘binnen 30 dagen betalen na keuze’. Echter, er zijn geen of geen grote voordelen bij huren met betrekking tot prijsstelling bij bijv. 10 of 20 jaar. De heer Ernes (CDA) vraagt wat het voordeel is om direct voor een langere periode te huren als er geen financieel voordeel is. Bijlage 6 (kwijtscheldingsverordening 2023) Geen belastingen en ook geen wijziging in de woonwagenrechten? De heer Thomas (LS) verwijst naar pagina 2 van het raadsvoorstel waar bij de verordening toeristenbelasting staat: “voor het inzicht, samen met de verordening openbare orde en veiligheid voorgelegd vanwege de afschaffing van het digitaal nachtregister”. Een zorgpunt van Leefbaar Simpelveld hierbij is of de controle voldoende gewaarborgd is. De waarnemend burgemeester zal navragen of het mogelijk is om het kwijtscheldingspercentage in Simpelveld ten opzichte van het landelijke percentage te achterhalen en zegt schriftelijke beantwoording toe. Met betrekking tot een verlaging van het OZB-tarief licht de waarnemend burgemeester toe dat de systematiek die de gemeente sinds jaar en dag hanteert is, dat de tarieven (rioolbelasting enz.) kostendekkend moeten zijn.

Dat mag ook niet anders en daar kan ook geen winst op gemaakt worden. Bij de OZB-tarieven wordt uitgegaan van een verhoging met een indexatie van 1,5%. Dat ligt nu voor en betekent wel dat, kijkend naar het totale perspectief, de lasten daardoor zullen gaan stijgen. Het is natuurlijk aan de raad om daar iets van te vinden. De waarnemend burgemeester wijst er wel op dat als de raad middels een verlaging van het OZB-tarief de andere lasten wenst te corrigeren, dat ook betekent dat er minder inkomsten zijn. Naar aanleiding van de vraag over de rioolheffing legt de waarnemend burgemeester uit dat met een perceel een WOZ-object bedoeld wordt. Dat hoeft dus niet persé samen te vallen met één kadastraal nummer. Voor de beeldvorming heeft de waarnemend burgemeester de volgende cijfers over de belastingtarieven: 2017: € 260,2018: € 253,20 2019: € 244,20 2020: € 247,20 2021: € 233,40 2022: € 234,60 2023: € 278,40 Een vergelijkbaar overzicht is ook terug te vinden op pagina 115 van de begroting 2023. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de voorgenomen investeringen in het rioolstelsel (wat kostendekkend moet zijn) en een noodzakelijke verhoging van het jaarlijkse beheer van het rioolstelsel. De zuivering valt niet onder de kosten riolering. Dit is een taak van het Waterschap Limburg.

Met betrekking tot de verordening begraafrechten 2023 licht de waarnemend burgemeester toe dat bij de belastingheffing niet wordt gewerkt met kortingen. Bij eerste begraving dient een wettelijke grafrusttermijn van 10 jaar in acht genomen te worden. Veel mensen kiezen er dan ook voor om bij begraving direct voor een langere termijn te betalen. Met het kenbaar maken van de tarieven voor een langere periode kan de gemeente mensen direct inzicht verschaffen in de kosten. Inzake kwijtschelding met betrekking tot de woonwagenrechten antwoordt de waarnemend burgemeester dat, zoals vanouds, bij de in artikel 1 genoemde belastingen en heffingen geen kwijtschelding wordt verleend. Pagina 3 van 27

Met betrekking tot de vraag over de soorten hout deelt wethouder Gulpen mee dat dit niet uitgebreid gecommuniceerd is, althans niet anders dan de gangbare communicatie over afvalscheiding. Mensen die de milieu app van Rd4 gebruiken kunnen de toelichting terug vinden onder het kopje afvalscheidingswijzer. Houtafval komt vaak vrij bij sloop-, bouw- of renovatiewerkzaamheden. De mate van vervuiling van het hout is van belang voor de houtrecyclingbedrijven voor de mate waarin het kan worden hergebruikt. A-hout is onbehandeld hout, niet geïmpregneerd en ongelakt. A-hout wordt vaak volledig gerecycled. Dit hout kan volledig worden gerecycled tot bijvoorbeeld pallets, spaanplaat enz. B-hout is geverfd of plaatmateriaal. Kwalitatief minder hout dan categorie A met verf of lijmresten. Dit hout kan worden verwerkt tot spaanplaat en voor het opwekken van duurzame energie in bioenergiecentrales. C-hout is behandeld en geïmpregneerd hout, zoals bielzen, schuttingen en afrasteringpaaltjes. Dit hout wordt verwerkt tot biobrandstof. Wethouder Hodinius licht toe dat de gemeente (lees: de burgemeester) de verplichting tot het gebruik van het door de gemeente voorgeschreven digitale nachtregister heeft laten vervallen. Daardoor moet iedere verhuurder nu zelf weer zorg dragen voor een nachtregister.

De toeristenverblijven zijn zelf verantwoordelijk voor de inschrijvingen en het doorgeven van de mensen die bij hun verblijven. Ook omdat de gemeente meer gegevens vroeg dan volgens de nieuwe wet- en regelgeving in de toekomst gevraagd mogen worden, is besloten om die slag in één keer te maken en is dit doorgeschoven naar de BsGW. De behoefte om de markttijden te verruimen is nog niet gepeild. Het zou wellicht een idee zijn om dat te gaan doen. Echter, dan moeten eerst de tijden van de marktkooplieden bekend zijn want, zoals bekend, staan marktkooplieden vaak op meerdere markten op een dag. Wethouder Hodinius is bereid om in overleg te gaan met de marktmeester om te bespreken of er mogelijkheden zijn voor een verruiming van de markttijden. De wethouder wijst er daarbij ook op dat het vaak al jaren van tevoren vastgelegd moet worden om marktkooplieden te krijgen, gezien hun vaste standplaatsen op diverse markten. De heer Ernes (CDA) verwijst naar pagina 1 en vraagt of de verordeningen met betrekking tot de onroerende zaakbelasting, toeristenbelasting en leges nog in een latere termijn ter behandeling in de commissievergadering komen. De verordeningen onroerende zaakbelasting, toeristenbelasting en leges komen in de raadscyclus van 8 december a.s. aan de orde. AGENDEREN VAN HET VOORSTEL VOOR DE RAADSVERGADERING •

De fracties BurgerBelangen, Leefbaar Simpelveld, Lokaal Actief, CDA en SAMEN 1 gaan unaniem hiermee akkoord.

7. Raadsvoorstel Programmabegroting 2023 De behandeling van dit voorstel wordt als volgt opgesplitst: - Hoofdstuk 1: Algemeen (pagina’s 7 t/m 22) - Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording * programma’s 0 t/m 2 (pagina’s 23 t/m 44) * programma’s 3 t/m 5 (pagina’s 45 t/m 60) * programma’s 6 t/m 8 (pagina’s 61 t/m 90) - Hoofdstuk 3: Paragrafen (pagina’s 91 t/m 140) - Hoofdstuk 4: Jaarrekening en Hoofdstuk 5: Overigen (pagina’s 141 t/m 185)

Pagina 4 van 27

Hoofdstuk 1: Algemeen (pagina’s 7 t/m 22) Pagina 13. De heer T. Ortmans (LS) verwijst naar de toelichting op de extra kosten (structureel € 62K) die PIT met zich meebrengt. Omdat de toelichting niet helemaal duidelijk is, verzoekt Leefbaar Simpelveld om een nadere uitleg, met name omdat het maximale aantal commissieleden nog niet bereikt is en over de kosten van de roadmap. Pagina 17. De heer Thomas (LS) verwijst naar de concern-/organisatievisie waar € 25K voor vrijgemaakt is. Naar aanleiding van het antwoord op de gestelde vraag tijdens de schriftelijke vragenronde wil Leefbaar Simpelveld daar iets meer over geïnformeerd worden. Zowel in de vorige commissievergadering Middelen als in de vorige raadsvergadering is brede steun gegeven aan de noodzaak om te investeren in de personele bezetting om toekomstbestendig en duurzaam te worden. Dat is een heel goed standpunt van het college. Zoals ook is uitgelegd door de wethouder, is de korte termijn alleen noodzaak/urgentie van nu. Maar, er wordt ook gesproken over een structurele investering met een reikwijdte van misschien wel 3 tot 5 jaar. Daarom vindt Leefbaar Simpelveld het belangrijk dat er duidelijkheid komt over wanneer de concernvisie wordt opgeleverd. Dat is namelijk de paraplu waar de strategische HR-visie op gebaseerd is. De fractie verzoekt om een indicatie van de termijn waarop de concernvisie gereed zal zijn.

Het is ook van belang dat dit geen stationair document zal zijn, maar een dynamisch document dat regelmatig zal worden geactualiseerd op basis van de ontwikkelingen in de samenleving, op de arbeidsmarkt enz. Leefbaar Simpelveld is van mening dat dat meegenomen zou moeten worden in de notitie. Tijdens het fractieoverleg van gisteren is nog een idee geopperd voor de korte termijn waar tijdens de vorige vergadering over gesproken is (toen is ook een specificatie gegeven van het aantal functies, functieschalen enz.). Een aantal partijen heeft de wens uitgesproken om ook te kijken naar stagiaires, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (bijv. mensen die in de doelgroep van de Participatiewet zitten of mensen met een uitkering). Het zou misschien een idee kunnen zijn om een deel van de personele bezetting vrij te spelen (bijv. een halve fte) om een soort mentor aan te stellen. De ervaring leert namelijk (zowel in het bedrijfsleven als bij de overheid) dat mensen uit de zojuist genoemde doelgroepen de eerste weken/maanden veel begeleiding en ondersteuning vergen. De suggestie zou kunnen zijn om daar ook rekening mee te houden. Mevrouw C. Honings (S1) verwijst naar pagina 15 van de begroting. De totale geprognotiseerde kosten in boekjaar 2026 liggen in lijn met 2023. Dit is af te leiden uit pagina 52 bijlagenboekje bij de begroting (saldo begrotingen 2023- 2026).

Gezien de loon- en prijsontwikkelingen en de ontwikkelingen in het sociaal domein verwacht SAMEN 1 over de gehele linie een opwaarts effect te zien in de structurele lasten. Dit is echter in het eerste opzicht niet het geval. De reden hiervoor is dat enerzijds een aantal stelposten zijn gecorrigeerd op de baten van programma 0. De algemene stelpost loon- en prijsstijging, extra stelpost berap voorjaar en extra stelpost energiecontract zijn namelijk opgenomen als correctie op de baten. Als deze correctie op de baten bij de lasten opgeteld wordt, zijn de begrote lasten over boekjaar 2023 tot en met 2026 als volgt: 2023: € 30,1 miljoen 2024: € 30,6 miljoen 2025: € 30,6 miljoen 2026: € 30,5 miljoen De gerealiseerde lasten over 2021 bedroegen € 30,9 miljoen. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat van deze cijfers wordt uitgegaan voor de drie vragen die ingaan op de ramingen van de prijsstijgingen (inflatie), loonstijgingen en bedrijfsvoering en lasten sociaal domein. Prijsstijgingen. Als gerekend zou worden met een index van 3% over de kosten 2023 bedragen de lasten in 2024 meer dan € 31 miljoen. Op basis hiervan zou de gemeente rode cijfers schrijven. Dit geldt ook voor de doorrekening naar de jaren 2025 en 2026 (waarbij de gemeente in 2026 dan op ruim € 2 miljoen tekort zou uitkomen).

Van dit scenario is ook al sprake als over de lasten indexcijfers vanaf boekjaar 2023 1 of 2% wordt gehanteerd. Pagina 5 van 27

In de accresontwikkeling zitten ook bedragen opgenomen welke bestemd zijn om de stijgende prijsontwikkeling en inflatie op te vangen. Waarom worden deze niet geheel toegevoegd aan de stelpost inflatie? Het lijkt overigens dat de toegekende LPO (loonprijsontwikkeling) in het accres 3,55% is (dus die wordt in principe niet gebruikt in de begroting om de inflatie te dekken). Gezien het belang van de gehanteerde indexcijfers op de begroting verwacht SAMEN 1 dat de gehanteerde indexcijfers onderbouwd zijn met brondata om de realiteit hiervan te kunnen beoordelen. De gemeente geeft aan de bedragen niet te hebben gebaseerd op brondata (bijvoorbeeld de LPO in het accres of verwachtingen vanuit het CPB). Is de begroting dan wel reëel (met reëel bedoelt SAMEN 1 dat de ramingen volledig, realistisch en haalbaar zijn)? Loonstijgingen/bedrijfsvoering. In de begroting wordt uitgegaan van een cao-stijging van 1,5%. In hoeverre verhoudt zich dit met de cao-onderhandelingen en inzetbrieven van de VNG, WSGO en de vakbonden waarbij een passende loonsverhoging bij de huidige situatie een uitgangspunt is? De nieuwe voorstellen voor cao-verhogingen zijn namelijk fors hoger dan 1,5% en aan de maat van minimaal 4,5% al aangeboden en 12% geëist (dit is ook te lezen op: Voorstellen nieuwe gemeentelijke cao vanuit de VNG).

Daarnaast is in de begroting ook geen rekening gehouden met reguliere loonstijgingen. Aanvullend blijkt uit de beantwoording van de schriftelijke vragen dat de risico’s of inschattingen met betrekking tot de arbeidskrapte en inhuur ook niet zijn meegenomen in de begroting, waarbij als reden in de schriftelijke beantwoording is opgegeven dat de gemeente deze kosten niet kan inschatten. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt waarom de gemeente geen behoedzame inschatting heeft gemaakt, wetende dat er zeker nog aanvullende kosten gemaakt dienen te worden om de bedrijfsvoering op orde te houden en de complexe taken van de gemeente uit te voeren. Ontwikkelingen sociaal domein. SAMEN 1 heeft schriftelijk de vraag gesteld in hoeverre de gemeente Simpelveld proactief acties heeft ondernomen om vast te stellen of er mogelijke achterstanden zijn bij andere gemeenten als het gaat om de aanpassing van het woonplaatsbeginsel, om zodoende al een beeld te hebben bij het mogelijke effect dat in Q4 2022 aanvullende dossiers financieel bij de gemeente Simpelveld landen. Hierbij is in de schriftelijke beantwoording aangegeven dat binnen de regio er verschillende gremia (toegangenoverleg en BVO) zijn waar alle gemeenten bij aanwezig zijn, waarbij de voortgang van het woonplaatsbeginsel hierbij wordt besproken. Hierin kunnen de gemeenten ook aangeven of er achterstanden zijn.

In de praktijk blijkt dat er toch nog onverwacht casussen onderling moeten worden overgedragen en dat het uitgangspunt blijft altijd dat de zorg voor de jeugdige door moet lopen. SAMEN 1 mist echter het antwoord op de vraag over de omvang van eventuele achterstanden die impact kunnen hebben op de financiële begroting van de gemeente Simpelveld. Door hier actief op te bevragen en informatie in te winnen is het wel mogelijk om de begroting met een hoger realiteitsgehalte op te stellen en schattingen beter te kunnen duiden en beheersen. Aanvullend verwacht de gemeente geen stijging in de lasten Wmo, ondanks de vergrijzing en demografische ontwikkelingen. Hierbij is namelijk aangegeven dat er geen rekening mee is gehouden omdat het lastig te voorspellen is. Tevens is een algemene correctie opgenomen onder de Wmo van € 106K, welke nog niet is toegewezen aan de betreffende budgetten. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt waarom de gemeente Simpelveld hier niet een meer onderbouwde inschatting van maakt, waarbij de demografische ontwikkelingen worden meegenomen. Overkoepelende vraag bij deze drie vragen is dat het een feit is dat er sprake is van een forse, onzekere factor binnen dit financieel kader die van invloed zal zijn op toekomstige begrotingen.

Denk aan de genoemde ontwikkelingen ten aanzien van sociaal domein, bedrijfsvoering, loon- en prijsstijgingen, maar ook het ravijnjaar 2026 waarin er geen koppeling meer wordt gemaakt met de uitgaven. Op grond van deze onzekerheid mag terughoudendheid bij het plannen van de uitgaven als een goede raadgever worden beschouwd. Deze terughoudendheid ziet SAMEN 1 echter niet terug in de begroting 2023 (als voorbeeld de drie items die net genoemd zijn). Ook zijn er geen harde ombuigingen of taakstellingen opgenomen, of is gekozen voor het temporiseren van beleidskeuzes. Pagina 6 van 27

In het antwoord op deze vraag verwacht SAMEN 1 natuurlijk dat de uitkomsten van de septembercirculaire zullen worden betrokken. Ook al zijn er aanvullende middelen beschikbaar gekomen via de septembercirculaire, er is nog steeds sprake van forse tekorten, want 25% van het tekort is slechts gedekt. SAMEN 1 ziet ook dat sommige Limburgse gemeenten ervoor kiezen om de gevolgen van de kabinetskeuzes voor de gemeentelijke begroting transparant te laten zien, omdat gemeenten zonder extra structurele financiële middelen van het Rijk de begroting vanaf 2026 niet meer vanzelfsprekend sluitend krijgen. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt waarom de gemeente Simpelveld hier niet in meegaat voor wat betreft de lobby naar het Rijk. Daarnaast heeft mevrouw C. Honings (S1) nog een aantal vragen die een meer technische achtergrond hebben, die te maken hebben met de totstandkoming van de begroting. In artikel 66 van het BBV staat voorgeschreven dat een gemeente een indeling van taakvelden gebruikt voor de uitvoeringsinformatie. Artikel 71 stelt verplicht dat de aanlevering richting het Ministerie van BZK en het CBS ook geschiedt volgens deze indeling op basis van taakvelden. SAMEN 1 begrijpt dat de genoemde stelposten die betrekking hebben op meerdere taakvelden in programma 0 worden opgenomen. Echter, in de begroting wordt verder niet toegelicht op welke lasten deze stelpost betrekking heeft.

Op deze wijze kan de raad niet eenduidig vaststellen dat bij de jaarrekening aan de begrotingsrechtmatigheid (op programma niveau) is voldaan. Waarom zijn deze toelichtingen niet opgenomen in de begroting? Mevrouw C. Honings (S1) verwijst ernaar dat de fractie SAMEN 1 tijdens de vergadering van de Raadscommissie Middelen d.d. 29 september 2022 bij het raadsvoorstel organisatie- en uitvoeringskracht geïnformeerd heeft naar de oorzaak van het verschil in kosten per inwoner op de categorie 04: overhead. De fractie heeft toen vastgesteld dat de vergelijkbare gemeenten een overhead hadden van € 438,- per inwoner en dat de gemeente Simpelveld (nog voordat het nieuwe raadsvoorstel van kracht was) uitkwam op € 536,- per inwoner. In de schriftelijke beantwoording heeft het college aangegeven dat de verklaring waarschijnlijk erin ligt dat het bedrag van inhuur als één post verantwoord is op overhead en het wellicht minder doorverdelen/toerekenen van de directe loonkosten naar de diverse programma’s. Zoals bij de eerdere vraag is aangegeven dient conform artikel 66 BBV te worden voldaan aan de vereisten van de taakvelden. Tevens heeft de commissie BBV hierop een verdiepend notitie uitgebracht, namelijk notitie 0.4: taakveld overhead. Hierbij wordt aangegeven dat directe kosten zoveel mogelijk aan de betreffende taakvelden dienen te worden toegerekend.

Indien de inhuur geen posten betreft die conform de notitie als overhead worden betiteld dan is het opnemen van de totale inhuur als zijnde overhead niet conform deze notitie en daarmee wordt dus niet voldaan aan de wettelijke vereisten. Dit leidt ertoe dat kosten op overige taakvelden mogelijk een onjuiste weergave schetsen. Het algemene beeld van de realisatie per taakveld zal hierdoor ook vertroebelen, waardoor de raad misschien onjuiste keuzes maakt. Mevrouw C. Honings (S1) vraagt of het mogelijk is dat de accountant de opbouw van taakveld 0.4 meeneemt als thema bij de jaarrekeningcontrole 2022, zodat de raad hier ook meer comfort bij krijgt en de juiste vergelijking en analyses kan trekken. Voorziening spaarverloop. De gemeente geeft aan dat nog geen gebruik is gemaakt van het verlofsparen conform artikel 6.3 van de cao-gemeenten. Heeft de gemeente de uitgangspunten van het verlofsparen wel al eenduidig gecommuniceerd maar ambtenaren? Aangezien het verlofsparen conform artikel 6.3, lid 2 niet kan verjaren in combinatie met het feit dat het spaarverlof alleen kan worden opgebouwd met bovenwettelijk verlof (wat verjaart na 5 jaar), vraagt SAMEN 1 of het niet wezenlijk is dat de ambtenaren hiervan alsnog gebruik gaan maken (anders zou het bovenwettelijke verlof van de ambtenaren vervallen na 5 jaar, wat niet het geval is bij spaarverlof).

Pagina 7 van 27

De heer Bremen (S1) verwijst naar pagina 153 van de programmabegroting 2023 waar staat: “Bij het begroten wordt uitgegaan van behoedzame en reële ramingen”. In die zin wordt dan ook bijvoorbeeld het investeringsprogramma met 20% geïndexeerd. Als SAMEN 1 echter vraagt om een schatting te geven van de verwachte rentelasten (pagina 21), geeft het college aan dat dit sterk afhankelijk is van de renteontwikkeling en het moment van aantrekken van de lening. De vraag is dus naar eigen zeggen niet te beantwoorden. Daarnaast geeft het college in de beantwoording van een andere vraag aan dat het gebruikte rentepercentage voor nieuwe leningen 2,5% bedraagt, zijnde het actuele rentepercentage in de periode juli/augustus. Hoe verhoudt dit gegeven zich tot “behoedzame en reële ramingen”? Zoals reeds aangegeven in de oorspronkelijke vraag van SAMEN 1 verwacht de ECB de rente nog voor het einde van dit jaar te verhogen met 50 basispunten, wat ook al door de markt is ingeprijsd. Rekenen met een te verwachten marktrente lijkt SAMEN 1 dan ook realistischer dan het gebruik van de huidige marktrente. Het college geeft immers zelf aan bij de berekening van de renterisiconorm (pagina 105): “Stijgt of daalt de marktrente sterk in enig jaar dan werkt dat door in de leningenportefeuille”.

Daarnaast zou het moment van aantrekken van de lening vrij eenvoudig bepaald moeten kunnen worden aan de hand van een cashlow analyse. SAMEN 1 verzoekt om alsnog een reële inschatting te maken van de te verwachten rentelasten voor 2023 en het effect daarvan op de score op pagina 20 en het begrotingssaldo op pagina 15. De waarnemend burgemeester merkt wel een gemene deler in de opmerkingen die door SAMEN 1 gemaakt zijn. Er worden heel veel vraagtekens gesteld bij de uitgangspunten die zijn gehanteerd in de cijfers voor de komende jaren. Mevrouw C. Honings (S1) geeft terecht aan dat er sprake is van grote financiële onzekerheid. Die grote onzekerheid kan weggenomen worden, als geprobeerd wordt de risico’s te beperken door zoveel mogelijk te anticiperen en zoveel mogelijk veiligheidsmarge in te bouwen. De waarnemend burgemeester wijst er daarbij op dat grote bedragen gereserveerd moeten worden om zoveel mogelijk veiligheidsmarges in te bouwen. Als bij de toekomstige rentestand wordt uitgegaan van bijv. 8 of 10%, zijn de risico’s lager dan wanneer uitgegaan wordt in de berekening van 2,5%. Het is dan alleen de vraag wat dat met de begroting gaat doen.

De waarnemend burgemeester verwijst ernaar hoe een en ander in de begroting is neergezet en de gehanteerde uitgangspunten (energierekening, loonkostenstijging en een aantal andere onafhankelijkheden die ook meewegen in de overweging). Het is niet bekend in hoeverre de landelijke overheid naar de compensatie kijkt. Het ravijnjaar 2026 wordt inderdaad nu pas voor een kwart wordt gecompenseerd, maar als de gemeente op basis van de huidige cijfers een sluitende begroting in 2026 kan leveren uitgaande van het feit dat maar 25% geraamd is, dan is het de vraag hoe ver de gemeente wil gaan met het inbouwen van zekerheden en waar dat geld vandaan gehaald wordt, maar dat is een keuze van de raad. De gemeente heeft veelvuldig contact met de Provincie waar de problematieken waar alle gemeenten mee te kampen hebben bekend zijn. Als de Provincie een signaal afgeeft over de beschouwing van de gemeente over algemene zaken en de onzekerheden die op veel vlakken op de gemeente afkomen, dan moet een gecorrigeerd beeld hierover komen. Tot nu toe is dit signaal niet gekomen vanuit de Provincie. De waarnemend burgemeester kijkt op een hoger abstractieniveau en denkt dat als alle onzekerheden optimaal ingebouwd worden in de begroting, dat ook kan betekenen dat de gemeente lamgelegd wordt en er niks meer mogelijk is in financiële zin.

Dan zou er geen enkele ruimte meer zijn om initiatieven te ontplooien zoals bijv. in samenspraak met de Regiodeal of in samenwerking met andere gemeenten. De gemeente Simpelveld zou dan kansen moeten laten liggen, enkel en alleen om risico’s te minimaliseren. De waarnemend burgemeester is daar geen voorstander van en is van mening dat de cijfers zoals die nu voorliggen in het perspectief van 2023 en volgende jaren verantwoord is op basis van de huidige inzichten. Er wordt zeker wel geanticipeerd op de ontwikkelingen die in de toekomst op de gemeente afkomen. In de marge is een balans gevonden in hoe verantwoord met de middelen omgegaan wordt, hoe ruimte gehouden wordt om dat te doen wat voor de inwoners noodzakelijk is (wat de raad ook verwacht) en door aan de andere kant de risico’s zoveel mogelijk in kaart te blijven houden zodat daar op een zo goede en flexibele manier op kan worden geanticipeerd in de loop van de tijd.

Pagina 8 van 27

De heer Degens (ambtenaar) voegt hieraan toe dat de meicirculaire is verwerkt in de begroting. Dat betekent dat het ravijnjaar 2026 onderdeel vormt van de begroting. Via de septembercirculaire heeft het Rijk € 1 miljard beschikbaar gesteld voor het ravijnjaar. Dat is nog niet verwerkt in de begroting, wat betekent dat de cijfers voor 2026, sec bezien vanuit het gemeentefonds, gunstiger worden. Het ravijnjaar is dus helemaal verwerkt en er is een sluitende begroting. In algemene zin is gezegd dat de gemeente te weinig rekening heeft gehouden met de inflatiecijfers. De heer Degens (ambtenaar) licht toe dat in principe dezelfde methodiek is toegepast die al werd toegepast. Daarbij zijn de stelposten substantieel verhoogd. In de beantwoording van de schriftelijke vragenronde zijn de stelposten benoemd, maar in die stelposten zit niet de indexering van de lonen. Dat staat apart in de begroting (de lonen zijn structureel met 1,5% verhoogd). Uiteraard verwacht de heer Degens (ambtenaar) dat de verhoging meer is, maar dat kan gedekt worden uit de algemene stelpost. Daarnaast zijn verbonden partijen structureel verhoogd en zijn subsidies structureel geïndexeerd. Ook dat valt niet onder de algemene stelpost. De algemene stelpost is alleen voor pocketzaken zoals het maaien van grasvelden, inhuur voor bestrating enz.

Heel veel zaken die niet in de algemene stelpost zitten zijn elders in de begroting geïndexeerd. De heer Degens (ambtenaar) zegt dat dit bij de schriftelijke beantwoording wellicht duidelijker had moeten worden vermeld, maar het is niet zo dat alleen de stelposten beschikbaar zijn voor loon- en prijsstijgingen. Dat is bij meer posten in de begroting opgenomen. Met een indexpercentage van 2,43% waar SAMEN 1 mee rekent, wordt alleen met de algemene stelposten gerekend, maar daar zitten niet de indexeringen van verbonden partijen, lonen en subsidies in. Daarom bestrijdt de heer Degens (ambtenaar) het indexeringspercentage van 2,43. Met betrekking tot de opmerking over de totalen van de begroting (dat de begroting van 2023 tot 2026 nagenoeg op hetzelfde niveau blijft) kan het zo zijn dat in de komende jaren bij de kapitaallasten bijv. afschrijvingslasten wegvallen omdat zaken geheel zijn afgeschreven. Heel veel posten zijn geïndexeerd. Het kan dus niet zo zijn dat de begroting op een constant niveau gehouden wordt. De heer Degens (ambtenaar) zegt toe dit uit te zoeken en schriftelijk te beantwoorden. Over de algemene correctie opgenomen onder de Wmo van € 106K, welke nog niet is toegewezen aan de betreffende budgetten licht de heer Degens (ambtenaar) toe dat dit een correctie is die in 2020 is toegepast.

Op basis van de jaarstukken 2019 is toen geconstateerd dat de budgetten voor de Wmo te hoog waren. Dat had te maken met diverse onderdelen van de Wmo (bijv. hulp bij huishouden, begeleiding, vervoer). Daarom is toen op basis van realisatiecijfers een algemene correctie op het Wmo-budget toegepast van € 106K. Eigenlijk had die correctie op onderdelen toegepast moeten worden. Wethouder Ernes licht toe dat de vraag over het woonplaatsbeginsel in principe een herhaling is van de vraag die tijdens de schriftelijke vragenronde gesteld is. De gemeente kijkt op dit moment in haar eigen systemen of er nog zaken zijn die te verrekenen zijn. Het is natuurlijk niet mogelijk om in de systemen bij andere gemeenten te kijken. Dat zou eventueel kunnen betekenen dat bij alle gemeenten in Nederland nagevraagd zou moeten worden of daar nog iets is van de gemeente Simpelveld met betrekking tot het woonplaatsbeginsel. Omdat dat lastig is, laat de gemeente het op dit moment zoals het is. Uit de eigen systemen komt op dit moment niks naar voren hierover. Met betrekking tot de opmerking dat de kosten voor overhead toegerekend moeten worden aan de juiste taakvelden licht de heer Degens (ambtenaar) toe dat de methodiek wordt toegepast dat het gros van de inhuur van derden op één post verzameld wordt.

Als alle inhuur op de betreffende taakvelden geboekt zou worden, zou dat niet transparant zijn en zou zowel het college als de raad geen inzicht meer hebben in de totale inhuur van derden per jaar. Als dat niet juist is en niet voldoet aan de regelgeving, moet dat uiteraard aangepast worden. Naar aanleiding van de vraag of de accountant daarop zou kunnen toetsen, stelt de heer Degens (ambtenaar) voor om dat mee te nemen in de auditcommissie om de accountant hierover te bevragen.

Pagina 9 van 27

Met betrekking tot de kostenstijging bij PIT antwoordt de waarnemend burgemeester dat PIT voor 2023 een indexering van 5,2% hanteert. Deze is hoger dan de in 2022 gehanteerde indexering van 1,8%. Hiervoor is gekozen met het oog op de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) en de daar geschetste hogere inflatie. De indexering alleen al levert een kostenstijging van bijna € 20K op. Daarnaast is al rekening gehouden met eventuele formatie-uitbreidingen en daarmee samenhangend een toename van het aantal full accounts ad € 17K. Hoewel de gemeente nog niet aan het maximale aantal commissieleden zit, zijn de kosten van de devices\licenties voor raads- en commissieleden wel al gestegen met zo’n € 10K door de Microsoft E3 licentie +mdm oplossing. Verder is binnen PIT een roadmap met ontwikkelingen binnen PIT uitgewerkt waar de deelnemers akkoord op hebben gegeven. Dat betreft voor Simpelveld een bedrag van € 6.048. De constatering dat de kosten voor PIT verder stijgen is juist. Dat is voor een deel inherent aan de bedrijfsvoering van PIT. Gestegen kosten worden doorbelast aan alle deelnemers, wat inherent is aan een gemeenschappelijke regeling (GR). PIT is in zoverre een confectiepak en geen maatpak. Alleen op enkele gebieden kan de deelnemer in theorie de kosten drukken door het maken van andere keuzes, maar dat is vrij beperkt omdat er toch een grote gemene deler is.

Voor wat betreft andere keuzes moet gedacht worden aan type devices, goedkopere licenties of het beperken van (schijf)capaciteit. Dat zijn kleine knoppen waaraan gedraaid kan worden, maar dat zal niet het totaalperspectief veranderen. Wethouder Gulpen zegt schriftelijke beantwoording toe over de vraag met betrekking tot spaarverlof. Als acties richting de overheid bekend zijn bij de gemeente en daarom gevraagd wordt zal daar in Parkstadverband zeker aan meegedaan. Inzake de vraag wanneer de visie over de organisatie gereed zal komen verwijst wethouder Gulpen naar de aangenomen motie van SAMEN 1. Toen heeft hij aangegeven dat het college ernaar streeft om voor het zomerreces 2023 een plan van aanpak gereed te hebben. Wethouder Gulpen is verheugd over de suggestie van Leefbaar Simpelveld om het aantrekken van een mentor/coach mee te nemen. Intern is ook al over gesproken de begeleiding van trainees, stagiairs enz. en om te bekijken of mentors/coaches hierbij meegenomen kunnen worden. Met betrekking tot het rentepercentage legt de heer Degens (ambtenaar) uit dat bij het opstellen van de begroting gekeken is naar de rente op dat moment en die was rond 2,3%. Naar aanleiding daarvan is de rente afgerond naar boven en vastgesteld op 2,5%. Wellicht is de verwachting dat de rente iets gaat oplopen, maar het zijn nu vreemde tijden waarin dit moeilijk te voorspellen is.

In juli 2022 is een lening aangetrokken tegen een rente van 2,33% (dat was substantieel hoger dan de rente van 0,18% bij de drie jaar geleden aangetrokken lening). Daarna is de rente opgelopen naar 3,3%, maar de laatste twee weken is de rente weer teruggelopen naar 3,1%. De heer Degens (ambtenaar) sluit zich aan bij de inleiding van de burgemeester dat overal het worstcase scenario op toegepast kan worden, maar denkt dat dit in deze vreemde tijden bijna niet mogelijk is. Als de inflatiecijfers doorzetten zoals die zich nu doorzetten ziet het er voor alle overheden, burgers en ondernemingen over de hele wereld anders uit. Dat kan niet gevangen worden in deze begroting. Vandaar deze aanpak, waarvan de gemeente denkt dat die solide en goed onderbouwd is. De heer Bremen (S1) zegt dat het niet zozeer gaat om een worst-case scenario maar om een reële raming. Als de Europese Centrale Bank (ECB), die op 27 oktober a.s. weer een vergadering heeft, besluit dat de rente weer verhoogd en ingeprijsd wordt wat de verwachting is, dan kan daarvan uitgegaan worden en zou dat ook doorgerekend moeten worden in de begroting. De heer Degens (ambtenaar) antwoordt dat de gemeente nu geen gelden gaat aantrekken. Er is nu geen behoefte aan middelen. Dat zal op zijn vroegst eind 2023 of wellicht pas in 2024 nodig zijn. Het is niet in te schatten hoe de vlag er dan bijhangt.

Naar aanleiding van de algemene opmerking van de portefeuillehouder zegt mevrouw C. Honings (S1) dat inderdaad ervoor gekozen kan worden om zoveel mogelijk veiligheidsmarges in te bouwen. Dat legt de gemeente en raad inderdaad wat lam.

Pagina 10 van 27

Het punt van mevrouw C. Honings (S1) is dat bij het lezen van de begroting het woord ‘behoedzaam’ continu genoemd wordt. Op het moment dat de keuze van de gemeente is om agressief te begroten moet dat ook benoemd worden. Dan weet de raad ook welke keuzes de gemeente heeft gemaakt. Er wordt steeds gesproken over ‘heel voorzichtig’ en ‘heel behoedzaam’ terwijl in de schriftelijke beantwoording op vragen staat dat de gemeente wat meer risico’s gaat nemen vanwege de onzekere tijd, maar het beeld in de begroting komt anders over. Betreffende de uitgangspunten heeft mevrouw C. Honings (S1) twee evidente zaken. Als de inflatie stijgt hebben alle gemeenten een probleem. Van inflatie is ook bekend dat die in het accres middels de LPO gedekt wordt. Mevrouw C. Honings (S1) zou het begrijpen als het totale LPOdeel vanuit het accres in de stelpost werd opgenomen, want dat is ook daadwerkelijk bestemd voor de inflatie. De gemeente Simpelveld neemt minder op als stelpost en gebruikt de inflatiecorrectie eigenlijk om andere structurele lasten te dekken. Als ervan uitgegaan wordt dat alle gemeenten een probleem hebben en dat het Rijk wel betaalt, dan moet het geld wat hiervoor ontvangen wordt ook opgenomen worden in de stelpost, want dat is ook zodanig berekend.

Met betrekking tot de LPO wordt aangegeven dat de gemeente 1,5% hanteert, maar op basis van de kennis die er al was vóór september, was al te voorzien dat 1,5% verhoging niet aan de maat was. Het gaat (zoals de heer Bremen (S1) ook aangaf) om reëel ramen. Vergelijkbare gemeenten hebben veelal 4% gehanteerd. Dat verschil maakt, ondanks dat er nog een stelpost is (die al voor heel veel dingen is ingezet), veel verschil op het totaalbeeld van de begroting. Ook wordt aangegeven dat de analyse van de 2,43% inflatie in twijfel wordt getrokken en dat dat niet klopt. Dat is de reden waarom SAMEN 1 de stelpost bij de lasten heeft opgeteld. Daar is zichtbaar dat de lasten in de loop van de tijd afnemen wat niet aansluit bij het beeld dat ook in het accres tevoorschijn komt, namelijk extra middelen voor volume die de gemeente krijgt. Het beeld wat mevrouw C. Honings (S1) daaruit haalt, sluit ook niet aan bij actuele ontwikkelingen. Er is gezegd dat de lasten waarschijnlijk aflopen omdat afschrijvingen uitlopen. Mevrouw C. Honings (S1) denkt dat de afschrijvingen juist hoger zijn vanwege de forse investeringen (I-Dop enz.) dan dat dit het effect is door afschrijvingen die uitlopen. SAMEN 1 heeft de begroting op regelniveau doorgenomen en daaruit blijkt dat veelal de kosten op eenzelfde niveau worden gehouden. Mevrouw C.

Honings (S1) verzoekt om een uitleg waardoor de kosten afnemen ten opzichte van 2023 (sociaal domein is daar al in meegenomen). Naar aanleiding van het antwoord met betrekking tot het woonplaatsbeginsel merkt mevrouw C. Honings (S1) op dat uiteraard geen informatie van andere gemeenten wordt verkregen als in de eigen systemen gekeken wordt. Het hele land afbellen lijkt haar een bizar idee, maar de gemeente Simpelveld zit in het BVO. De gegevens van achterstanden van het woonplaatsbeginsel vanuit de 17 deelnemende gemeenten zou de gemeente Simpelveld direct moeten kunnen krijgen. Mevrouw C. Honings (S1) begrijpt het antwoord over het nabellen van het hele land daarom niet goed. Natuurlijk kan er een onverwachte casus uit een uithoek van Nederland komen, maar dat is minder realistisch. SAMEN 1 vraagt waarom niet de ingang en kennis die er is, gebruikt wordt om dit te kunnen kwantificeren, zodat daar al rekening mee gehouden kan worden. De vraag over taakveld 0.4 kan inderdaad meegenomen worden in de auditcommissie. Mevrouw C. Honings (S1) heeft nog geen antwoord gekregen op de vraag over het gebruik van de stelpost in taakveld 0. Aan het einde van het jaar heeft de raad budgetrecht. Dan wordt gekeken of geen lasten uitgegeven zijn dan die waarvoor de raad daadwerkelijk toestemming heeft gegeven.

Op het moment dat correcties op andere taakvelden gedaan worden, kan de raad niet precies zien of dat juist is. Met andere woorden: dan wordt steeds het antwoord gegeven dat dat in die stelpost zat, maar op een gegeven moment is die stelpost op. Je zou verwachten dat er wel een toebedeling is van die stelpost naar taken die de gemeente heeft.

Pagina 11 van 27

De waarnemend burgemeester heeft behalve de laatste vraag, alleen opmerkingen gehoord die in eerste instantie ook gemaakt zijn. In de terminologie dat er sprake is van een agressieve wijze van prognotiseren kan de waarnemend burgemeester zich echt niet vinden. Als SAMEN 1 meer zekerheid wil inbouwen, stelt de waarnemend burgemeester voor dat de fractie een amendement op de begroting indient en daarbij ook aangeeft waar de middelen vandaan komen (waar op bezuinigd moet worden c.q. waar de lasten voor de burgers verhoogd moeten worden). Het is dan aan de raad om te besluiten of daarmee akkoord gegaan wordt. Mevrouw C. Honings (S1) licht toe dat de opmerkingen niet hetzelfde zijn, maar dat ze geen antwoord heeft gekregen op vragen die gesteld zijn. Als aangegeven wordt dat het college het niet agressief vindt, verzoekt mevrouw C. Honings (S1) om toe te lichten waarom 1,5% looncompensatie is genomen in plaats van 4%. De rente die genoemd is, was ook al beschikbaar. De inflatie sluit niet aan op het accres. Waarom worden de middelen die de gemeente krijgt voor inflatie niet opgenomen in de stelpost, zodat de gemeente dit risico niet loopt omdat dat in principe altijd gedekt wordt? Waarom wordt de inflatie gebruikt om de structurele overige lasten te dekken? Daarmee bedoelt mevrouw C Honings (S1) met name lasten die voortkomen uit beleidskeuzes.

Daar zal het politieke debat ook over gaan. De waarnemend burgemeester merkt op dat mevrouw C. Honings (S1) de opmerkingen die ze eerst heeft gemaakt kwantificeert als het niet verantwoord in kaart brengen en prognotiseren naar de toekomst toe. Als voorbeeld wordt gegeven dat andere gemeenten 4% CAO-verhoging inbouwen. De waarnemend burgemeester kent echter ook gemeenten die besloten hebben om niks te gaan doen, maar een vrij beleidsarme begroting te presenteren voor de komende jaren omdat ze nergens van uit willen gaan. Dat was ook een keuze geweest, maar het college heeft ervoor gekozen om een vertaling te maken van datgene wat in het coalitieakkoord staat. Daarbij is gekeken naar de middelen die er zijn en de uitgangspunten die vaststonden. Mevrouw C. Honings (S1) noemt ook steeds zaken die niet vaststaan. Dat is, zoals de waarnemend burgemeester zojuist heeft aangegeven, een balans waarbij het college op zoek gaat om enerzijds flexibel te kunnen handelen op het moment dat de gemeente de daadwerkelijke cijfers krijgt in relatie tot het feit dat ook de plannen die er zijn kunnen worden uitgevoerd. Dat is de balans waar de waarnemend burgemeester het over heeft en daar heeft mevrouw C. Honings (S1) een hele andere mening over. De waarnemend burgemeester is het niet ermee eens dat dat een onverantwoorde balans zou zijn. Mevrouw C.

Honings (S1) merkt op dat zij aan deze tafel zit voor de techniek. Ze heeft er geen andere mening over, maar als dat de reden is voor de manier van begroten dan moet niet op alle bladzijdes geschreven worden dat er zo voorzichtig begroot wordt. De waarnemend burgemeester zegt dat de gemeente flexibel wil zijn, het beleid door wil zetten en niet beleidsarm wil gaan acteren. De keuze van het college is dus om wat meer risico te nemen om het coalitieakkoord door te kunnen zetten. Op basis daarvan is in de begroting nog geen rekening gehouden met bepaalde zaken. Mevrouw C. Honings (S1) constateert dat de waarnemend burgemeester, ondanks het eerdere antwoord, stelt dat deze begroting dat deze begroting behoedzaam is en heel erg conservatief zoals in de teksten van de begroting te lezen is. De waarnemend burgemeester antwoordt dat mevrouw C. Honings (S1) blijft terugkomen op een kwalificatie van deze begroting. In de ogen van mevrouw C. Honings (S1) had veel meer moeten worden geanticipeerd op zekerheden en van andere uitgangspunten moeten worden uitgegaan. Dat wordt bestempeld als zijnde agressief, minder voorzichtig en niet behoedzaam. De waarnemend burgemeester heeft een andere perceptie. Het college heeft ook de dialoog gevoerd met de Provincie over hoe zij tegen zaken aankijken en wat de gemeente doet is helemaal niet zo uitzonderlijk.

Op het moment dat dat het signaal komt dat de gemeente Simpelveld helemaal uit de pas loopt met andere gemeenten, zal daar zeker naar gekeken worden.

Pagina 12 van 27

Als, kijkend naar de totale positie van de gemeente (zeker meerjarig en rekening houdend met het ravijnjaar), nu al gezegd kan worden dat op basis van de uitgangspunten die terugval in 2026 niet herkenbaar is in de gemeente Simpelveld denkt de waarnemend burgemeester dat de gemeente op een verantwoorde manier bezig is. Hij benadrukt ook dat de raad de mogelijkheid heeft om een looncompensatie van 4% in te gaan bouwen conform de gedachtegang van SAMEN 1. Daarbij moet dan wel ook aangegeven worden waar de middelen hiervoor vandaan moeten komen, met andere woorden waarop de fractie wil bezuinigen c.q. de lasten voor burgers wil verhogen. Mevrouw C. Honings (S1) denkt dat haar opvatting helemaal niet zover uit elkaar ligt met die van de waarnemend burgemeester. Ze wilde duidelijk maken dat er zaken in de begroting zitten, die er misschien op het eerste oog niet in lijken te zitten en dat deze zaken in het politieke debat een rol gaan spelen. Daarnaast is het ook meer een waarschuwing, zoals ze al zei is voorzichtigheid een goede raadgever. Uit de berap najaar 2022 en de jaarrekening 2022 zal duidelijk worden of er inderdaad consequenties zijn, maar dan is het wel al benoemd.

Wethouder Ernes verwijst voor het antwoord op de vraag over het toegangenoverleg en het BVO waarbij de gemeente is aangesloten in de regio naar de schriftelijke vragen, waarin staat: “De voortgang van het woonplaatsbeginsel wordt hierbij besproken. Hierin kunnen de gemeenten ook aangeven of er achterstanden zijn”. Dat is toe nu toe niet gebeurd en daarom wordt ervan uitgegaan van de kennis die er is. Er kan altijd achteraf nog iets komen. Mevrouw C. Honings (S1) zegt in de schriftelijke beantwoording staat dat het besproken is. In het BVO is de gelegenheid om dat te bevragen. Dan is ook bekend bij welke gemeenten dat ligt en zou eventueel nagevraagd kunnen worden of daar nog risico’s in zitten. Uit het antwoord dat het besproken is, kan niet worden opgemaakt wat besproken is. De vraag is of de gemeente Simpelveld een goede proactieve rol hierin neemt, zodat niet aan het einde van het jaar weer naar voren komt dat er bijv. weer voor € 500K extra aan dossiers is. Wethouder Ernes kan niks uitsluiten, omdat achteraf altijd dingen naar boven kunnen komen die nu niet bekend zijn, met name met betrekking tot het woonplaatsbeginsel. In de vergaderingen is wel uitdrukkelijk aan de gemeenten gevraagd om te kijken naar eventuele achterstanden. Meer kan de gemeente niet doen.

Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording (pagina’s 23 t/m 44) - Programma 0: Bestuur en ondersteuning - Programma 1: Veiligheid - Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Pagina 39. De heer Thomas (LS) heeft bij de schriftelijke vragen geen antwoord gehad op de vraag welke extra activiteiten de boa’s gaan doen door de beschikbaarstelling van dit budget. Pagina 42. De heer Thomas (LS) deelt mee dat Leefbaar Simpelveld enigszins teleurgesteld was dat de cijfers van het verbruik van de openbare verlichting over 2020 en 2021 niet beschikbaar waren. In de beantwoording tijdens de schriftelijke vragenronde zijn de cijfers wel genoemd, wat de fractie deugd doet. Het was wellicht goed geweest als die cijfers meteen bekend waren geweest. Het valt de fractie op dat de laatste 4 jaar een soort trend te zien is dat het verbruik steeds hoger wordt ondanks de invoering van LED verlichting. De heer Thomas (LS) informeert ernaar of daar een verklaring voor is. Pagina 41. De heer De la Haije (LA) merkt op dat nu sprake is van een verbreding van de Orsbacherweg. Lokaal Actief dacht in eerste instantie dat dat een reconstructie was. De fractie wil graag weten waarom deze weg verbreed moet worden, want die is aan Nederlandse zijde ook geen halve meter breder.

Als aan Duitse kant alsnog wordt overgegaan tot een verbreding van de Orsbacherweg, denkt de heer De la Haije (LA) dat dit punt nog jaren in de begroting zal staan. Pagina 13 van 27

Pagina 42. In het antwoord op een schriftelijke vraag over het stroomverbruik openbare verlichting staat dat de betreffende gegevens verwerkt zijn in het geactualiseerde boekwerk begroting 2023. De heer De la Haije (LA) vraagt of er naast de voorliggende begroting nog een andere begroting in omloop is. De heer Zwanenburg (S1) heeft een aantal vragen, namelijk: algemeen, over de energiekosten voor de inwoners en over armoede in het algemeen. De laatste categorie valt onder sport, cultuur en sociaal domein. In algemeenheid licht de heer Zwanenburg (S1) toe dat de wereld bloot staat aan verschillende uitdagingen waarbij het zelfs niet is uit te sluiten dat onze huidige manier van leven zal worden aangetast. Dat brengt onzekerheid met zich mee die tot onrust en onvrede leidt. In de programmabegroting en het coalitieakkoord is het uitgangspunt dat het beleid van de afgelopen jaren wordt doorgezet. Zover als SAMEN 1 kan nagaan is in deze begroting nergens enige richting te vinden hoe tegemoet wordt gekomen aan de onzekere toekomst die de inwoners te wachten staat. De heer Zwanenburg (S1) vraagt of het college de constatering van SAMEN 1 met voorbeelden uit de begroting kan weerleggen. Er is een brief van de VNG als reactie op Prinsjesdag.

De heer Zwanenburg (S1) vraagt of het college de punten die in de brief van de VNG zijn genoemd via een raadsinformatie wil vertalen naar de situatie in Simpelveld. Steeds meer gemeenten nemen specifieke maatregelen om de financiële nood van hun bewoners te ondersteunen. De heer Zwanenburg (S1) geeft de volgende voorbeelden: De groep mensen met lagere inkomens die in aanmerking komen voor een energietoeslag van € 1.3K verschilt flink per gemeente. Het kabinet wilde de toeslag betalen aan Nederlanders met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Een vijfde van de gemeenten kiest er echter voor om die norm op te rekken. Er zijn gemeenten waar inkomens tot 150% van de bijstandsnorm die de energietoeslag krijgen en daarbij niet moeilijk doen over de vraag of het inkomen inclusief of exclusief vakantiegeld is. Is het college op korte termijn genegen erover na te denken om de bijstandsnorm ook op te rekken en zo nee, waarom niet? Gemeenten wachten niet alle acties van het kabinet af maar komen zelf met extra maatregelen om hun inwoners te ondersteunen. Zo krijgen circa 400 huishoudens in Utrecht die al drie jaar of langer in de bijstand zitten een individuele inkomenstoeslag. Volgens de Participatiewet moeten mensen zelf de toeslag aanvragen, maar Utrecht verstrekt de toeslag nu automatisch omdat niet iedereen de weg naar deze regeling goed weet te vinden.

Is het college genegen om dit voorbeeld te volgen en zo nee, waarom niet? In de Nijmeegse gemeenteraad is de motie: ‘Als de nood hoog is, is de gemeente nabij’ aangenomen. Vooruitlopend op de plannen van het Rijk, moet er binnen vier weken een oplossing liggen voor inwoners met geldproblemen door de energierekening, met onder meer een noodfonds energiearmoede voor alle Nijmegenaren die dat nodig hebben en maatwerk. Maar ook oplossingen voor de lange termijn. Is het college genegen dit voorbeeld te volgen en zo nee, waarom niet? Breda schafte per 1 oktober de eigen bijdrage op de bijzondere bijstand af. Iemand die voor het eerst die bijstand aanvroeg voor een bedrag lager dan € 60 moest dit zelf bekostigen. Nu is het drempelbedrag vervallen. Is een eigen bijdrage in Simpelveld van toepassing en als dat zo is, is het college dan bereid dit voorbeeld te volgen en zo nee, waarom niet? Sommige scholen zien hun energierekening nu al flink stijgen. Anderen profiteren nog van langdurige contracten. Tussen de 85% en 87% van de begroting is bestemd voor personele kosten en 15% voor de rest. Voor energie is men maar beperkt tot 2%, maar als je niet centraal inkoopt, ga je dat zeker merken. Pagina 14 van 27

Wat is de situatie in onze gemeente voor onze scholen en als dat niet bekend is, is het college dan genegen om dit te achterhalen? De heer Zwanenburg (S1) verwijst naar de ruimtes die in eigendom zijn van de gemeente en waar publieke taken worden gedaan (bijv. de Rode Beuk). Hij heeft het volgende citaat van iemand in Nederland die beheerder is van zo’n pand: “De verwarming blijft hier gewoon aan staan. Juist in deze tijd en onder deze moeilijke omstandigheden hebben mensen een publieke plek nodig waar ze binnen kunnen lopen en het warm hebben zonder dat ze ergens af hoeven te rekenen. We benadrukken altijd dat we een laagdrempelige voorziening zijn, de huiskamer van het dorp, dus dan moet die kachel hier maar blijven branden. Mensen moeten, juist nu, hier gewoon komen en net zo lang binnen blijven als ze willen. Tarieven verhogen? Entree heffen voor programmering die nu gratis is? Dan krijg je gegarandeerd minder bezoekers en de organisatiekosten blijven gelijk. Het is in het verleden allemaal geprobeerd en het blijkt erg moeilijk om de eigen inkomsten te verhogen. Hetzelfde geldt voor bibliotheken, sportclubs eigenlijk bijna voor alle andere verenigingen die voor ontspanning zorgen”.

Wat vindt het college van dit uitgangspunt in de wetenschap dat hiermee extra kosten zijn gemoeid? Uit de cijfers van Divosa, het kenniscentrum voor Werk en Inkomen, blijkt dat 1 op de 4 mensen die voor de toeslag in aanmerking komen die niet hebben gehad. Veel gemeenten moeten alles op alles zetten om de energietoeslag bij de juiste bewoners te krijgen. In bijv. Oud-Beijerland wordt daarvoor de hulp ingeroepen van scholen, sportclubs en kerken. Wat is de situatie in Simpelveld en hoe is die gemeten? Als blijkt dat ook wij moeite hebben de mensen te bereiken die daar recht op hebben, is het college dan bereid uit te zoeken op welke wijze die mensen beter kunnen worden bereikt en zo nee, waarom niet? Solidariteit. Vorig jaar maakte de overheid bekend de belasting op energie te verlagen van 21% naar 9%. Iedereen krijgt daarom de komende maanden € 380 energiekorting. Een deel van die huishoudens heeft dat geld echter niet nodig, terwijl het bedrag voor andere huishoudens niet hoog genoeg is om de gestegen kosten te compenseren. Dat kan eerlijker. Verschillende lokale kerken zijn begonnen met inzamelingsacties om de energiecompensatie te herverdelen.

Is het college genegen een campagne te starten om de inwoners, die vinden dat ze de toeslag niet echt nodig hebben, te stimuleren om die te doneren aan de gemeente? De waarnemend burgemeester vindt het uitermate sympathiek dat de heer Zwanenburg (S1) een lange lijst heeft gemaakt met allerlei initiatieven, maar stelt voor dat SAMEN 1 een voorstel lanceert vanuit de eigen politieke bril, dat het college aan de hand daarvan een berekening maakt en dat vervolgens gekeken wordt of dat iets is wat in deze gemeente gedaan kan worden. Het is ondoenlijk dat alle initiatieven die in Nederland worden opgezet, getoetst en doorgerekend moeten worden en dat daar een antwoord op gegeven moet worden voor de volgende raadsvergadering. De voorzitter voegt hieraan toe dat de vragen en voorbeelden prima zijn, maar erg afwijken van de inhoud van de begroting en de programma’s die nu aan de orde zijn. De heer Zwanenburg (S1) merkt op dat alles onder sport en sociaal domein valt. De voorzitter antwoordt dat het nu voornamelijk over de inhoud van de begroting. Nu zijn ook niet de programma’s sport en sociaal domein aan de orde, maar de programma’s 0 t/m 2. De heer Zwanenburg (S1) is van mening dat zijn vragen en voorbeelden daar prima onder vallen. Dat daar kosten mee gemoeid zijn en dat dat doorgerekend moet worden is iets anders.

Het gaat er nu om dat dit aangevuld moet worden aan dit soort programma’s. De heer Meijers (BB) zegt dat BurgerBelangen van mening is dat dit eigenlijk niks met dit onderwerp heeft te maken. Dit hoort thuis in de begrotingsvergadering en zeker niet hier. De heer Meijers (BB) verzoekt de heer Zwanenburg (S1) dan ook om dit in de begrotingsvergadering te bespreken. Nu vindt de fractie dat grote flauwekul en kost dit onnodig tijd. Pagina 15 van 27

De voorzitter gaat over tot beantwoording van vragen van de andere fracties en geeft het woord aan wethouder Gulpen. Op de vraag over de toename van het verbruik van de openbare verlichting terwijl LED verlichting is aangebracht antwoordt wethouder Gulpen dat vandaag bij Spie is nagevraagd waarom het verbruik de afgelopen jaren is toegenomen. Zij hebben daar helaas niet direct een pasklaar antwoord op en gaan dit zorgvuldig uit te zoeken. Zodra Spie dit uitgezocht heeft zal dit gecommuniceerd worden met de raad en commissie. Hij zegt toe dat de cijfers van de energieleverancier in de toekomst zullen worden vermeld in de begroting. Met betrekking tot de Orsbacherweg hebben recent herstelwerkzaamheden plaatsgevonden in de kern Orsbach. De gemeente heeft inderdaad in het verleden contact gehad met de gemeente Aken over de Orsbacherweg, omdat die aan Nederlandse kant iets breder en daardoor iets beter toegankelijk is. In november a.s. is een volgend overleg gepland met Aken om nogmaals te praten over de toegankelijkheid van de Orsbacherweg. Het college heeft het idee dat dat vrij moeizaam is, omdat Aken een uitgesproken andere mening hierover heeft dan Simpelveld. Zoals wellicht bekend moeten aanwonenden in Duitsland meebetalen aan het opknappen van een weg.

Omdat het college ervoor wil zorgen dat de grensoverschrijdende wegen goed erbij liggen, zal dit toch nog een keer besproken worden met Aken. Naar aanleiding van de interruptie door de waarnemend burgemeester zegt de heer Zwanenburg (S1) dat hij dat deel wilde eindigen met dat hij een veelvoud aan regelingen heeft opgenoemd om de pijn van de hoge energierekening te verzachten. De eindvraag was of het college bereid is een overkoepelende regeling op te stellen. Hij kon die vraag pas stellen nadat hij een inleiding had gedaan over alle afzonderlijke zaken. Veel vragen hebben betrekking op de stand van zaken. Dat heeft niets met de begroting te maken. Voor wat betreft energie en armoede in zijn algemeenheid gaat het puur om de stand van zaken en niet om financiële vragen. Het lijkt de heer Zwanenburg (S1) ook logisch dat die vragen in dit onderdeel gesteld mogen worden. Dat valt namelijk onder het sociaal domein. De voorzitter wijst erop dat nu de programma’s 0 t/m 2 aan de orde zijn en het sociaal domein onder programma 6 valt. De waarnemend burgemeester licht met betrekking tot de boa capaciteit toe dat hiervoor landelijk geld ontvangen is. Kijkend naar de praktijk worden deze middelen heel nuttig ingezet daar waar het gaat om versterking, extra inhuur bij incidentele activiteiten en controles waar bij de dagelijkse gang van zaken moeilijk aan toegekomen wordt.