17. Bijlage 2 Concept jaarrekening 2024 VRZL
Tekst van het document
BDuR korting 10% (2026): Risico's 13. BDuR korting 10% (2026)
Impact PM
Kans
VRZL
Brandweerzorg
C&R
Bedrijfsvoering
Op grond van het Hoofdlijnenakkoord en de uitwerking in het regeerprogramma wordt de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (de Rijksbijdrage aan de veiligheidsregio's) vanaf 2026 met 10% ( = C 27,7 miljoen) gekort en overgeheveld naar het Gemeentefonds. Inmiddels heeft het kabinet besloten dat de BDuR blijft bestaan als specifieke uitkering en daarmee niet wordt overgeheveld naar het gemeentefonds. Wat betreft de korting is de inzet om in de voorjaarsnota komende zomer duidelijkheid te geven hoe dit zal gaan uitwerken. Voor nu staat de korting verwerkt vanaf 2026 in de JenV-begroting. Welke gevolgen dit gaat hebben voor VRZL in 2026 is op dit moment niet duidelijk. Wordt de taakstelling van 10% echter toch gehandhaafd, zal dit risico financieel gemaakt worden in de bijgestelde risicoanalyse behorende bij de jaarrekening 2025. •
VRZL als onderdeel van de vitale infrastructuur (Q2 2025): Risico's 14. VRZL als vitale organisatie (Q2 2025)
Impact PM
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
Kans
VRZL
Brandweerzorg
C&R
Bedrijfsvoering
pagina 37/89
Er wordt al langere tijd over gesproken dat het ministerie van Justitie en Veiligheid de veiligheidsregio’s in Nederland aan gaat merken als onderdeel van de vitale infrastructuur. Op dit moment is de verwachting dat dit mogelijkerwijs geëffectueerd wordt in Q2 2025. Wat dat voor VRZL gaat betekenen is vooralsnog ongewis, waarbij het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft aangegeven dit na een eventuele aanwijzing verder te gaan onderzoeken. Welke aanvullende taken dit met zich mee gaat brengen voor VRZL en hoe mogelijke financiering van die aanvullende taken plaats zal vinden maakt dat we dit risico nu niet financieel kunnen maken en als PM hebben aangemerkt. Zodra hier meer duidelijkheid over ontstaat zullen wij dit met ons Bestuur bespreken. In het jaar 2024 is het risico van de CAO ontwikkelingen 2023 zoals benoemd in de jaarrekening 2023 gemitigeerd.
Dit risico is gemitigeerd door het besluit van het AB in haar vergadering van 5 juli 2024 om deze structurele bijdrage door deelnemende gemeenten vanaf 2024 vast te stellen conform het gedane voorstel. 2.4.1.4 Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen wordt, zoals hierboven is omschreven, bepaald als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Er wordt naar gestreefd dat de weerstandscapaciteit groter is dan de financiële omvang van de risico’s. Cijfermatig betekent dit een weerstandsvermogen dat groter is dan 1. In de volgende tabel is hieraan nadere invulling gegeven. Weerstandsvermogen
Betekenis
> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
2.4.1.5 Bepaling weerstandsvermogen Op 31 december 2024 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR Totaal weerstandscapaciteit Omschrijving Weerstandsvermogen
31 december 2024 2.130 103 2.233 31 december 2024 0,71
Op grond van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat het geraamde weerstandsvermogen voor de veiligheidsregio als geheel onvoldoende is.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 38/89
2.4.1.6 Kengetallen Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Rekening Begroting 2023 2024
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026
1A
Netto Schuldquote [1]
A
Vaste schulden
B
Netto vlottende schuld
6.436
7.000
8.448
7.000
7.000
C D E F G H
Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H*100%
20.590 29.606 139 719 89.873 20,35%
12.000 18.000 150 500 62.147 34,54%
23.611 27.473 175 10.742 114.361 12,93%
12.000 18.000 150 500 63.390 30,71%
12.000 18.000 150 500 64.658 27,01%
1B
Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen [2]
A B C D E F G H
Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H*100%
2.
Solvabiliteitsratio [3]
A B
Eigen vermogen Balanstotaal Solvabiliteit (A/B)*100%
3.
Structurele exploitatieruimte [4]
A B C D E
Totale structurele lasten Totale structurele baten Totale structurele toevoegingen aan de reserves Totale structurele onttrekkingen aan de reserves Totale baten Structurele exploitatieruimte ((B-A) +(D-C))/E*100%
23.252
21.116
Rekening Begroting 2023 2024 23.252 6.436 20.590 29.606 139 719 89.873 20,35%
21.116 7.000 12.000 18.000 150 500 62.147 34,54%
Rekening Begroting 2023 2024 5.814 66.649 8,72%
4.550 55.000 8,27%
Rekening Begroting 2023 2024 59.957 59.079 4.226 3.426 89.873 -1,87%
60.406 60.406 4.278 4.208 60.406 -0,12%
21.115
19.116
17.116
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026 21.115 8.448 23.611 27.473 175 10.742 114.361 12,93%
19.116 7.000 12.000 18.000 150 500 63.390 30,71%
17.116 7.000 12.000 18.000 150 500 65.658 26,60%
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026 10.008 76.959 13,00%
3.550 55.000 6,45%
2.650 55.000 4,82%
Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026 66.212 66.507 4.416 3.169 114.361 -0,83%
62.554 62.554 4.406 5.302 62.554 1,43%
63.927 63.927 4.538 5.470 63.927 1,46%
De structurele exploitatieruimte bedraagt -0,83% hetgeen neerkomt op een negatief structureel begrotingssaldo van € 0,9 mln.. Het structureel begrotingssaldo is verder toegelicht in de jaarrekening in paragraaf 3.4.10.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 39/89
2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van VRZL concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen voertuigen, materieel en kazernes. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten. Beleidskader, uitvoering en financiële consequenties In de financiële verordening is bepaald dat periodiek een actualisatie plaatsvindt van het meerjarig onderhoudsplan. Het onderhoudsplan voor de panden is in 2023 geactualiseerd. Op basis van dit onderhoudsplan is een voorziening groot onderhoud gevormd en worden de panden onderhouden. Er is een meerjarig investeringsplan opgesteld ten aanzien van de kapitaalgoederen. Op basis van dit meerjarig investeringsplan hebben er vervangingsinvesteringen plaatsgevonden in 2024. Op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan zijn de panden onderhouden. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud heeft plaatsgevonden op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan. In 2024 heeft een dotatie plaatsgevonden aan de voorziening onderhoud panden van € 581.000 en kent een structureel karakter. De gerealiseerde onderhoudskosten van de panden zijn in 2024 onttrokken aan de voorziening.
2.4.3 Financiering Ingevolge de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) moet de Veiligheidsregio beschikken over een Treasurystatuut. Op 24 juni 2022 is het Treasurystatuut Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg vastgesteld. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Kasgeldlimiet
1e kw. 2024 2e kw. 2024 3e kw. 2024 4e kw. 2024
Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag) 1.
2.
3.
4.
2024
115.842
115.842
115.842
115.842
115.842
Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag - in bedrag
8,20% 9.499
8,20% 9.499
8,20% 9.499
8,20% 9.499
8,20% 9.499
Gemiddelde omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld
13.492 -9 -
25.226 -9 -
18.479 -9 -
-324 565 -
-324 565 -
Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar
10.772 25.977
3.523 64.477
21.196 7.741
21.951 5.924
21.951 5.924
Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld ( 2 - 3 ) Toegestane kasgeldlimiet ( 1 ) Ruimte ( + ) / Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )
-23.267 9.499 32.766
-42.784 9.499 52.283
-10.468 9.499 19.967
-27.635 9.499 37.134
-27.635 9.499 37.134
De kasgeldlimiet geeft het renterisico op de korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen. VRZL kent geen overschrijding van de kasgeldlimiet. Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. Een, bij de aanvang van het jaar op basis van de Wet Fido, gefixeerd percentage van het begrotingstotaal dat bij realisatie niet mag worden overschreden. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 40/89
Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar. VRZL kent geen overschrijding van de risiconorm. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Stap
5a (4>3) 5b (4<3)
Variabelen renterisiconorm 1 Renteherzieningen 2 Aflossingen 3 Renterisico (1+2)
2024 2.137 2.137
4 Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm
23.168 21.031 -
Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm
115.842 20% 23.168
De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Renteschema
2024
a
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
424
b
De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten
499 (75)
c1
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
c2
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
c3
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
d1 d2
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
(75)
Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen
-
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
(75)
e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
(75)
pagina 41/89
2.4.4 Bedrijfsvoering 2.4.4.1 Wie zijn we? Waar de programma’s brandweerzorg en C&R invulling geven aan de primaire processen, geeft bedrijfsvoering invulling aan de ondersteunende processen. Bedrijfsvoering is een belangrijke partner van de programma’s en draagt bij aan de professionaliteit van de organisatie. Bedrijfsvoering staat ten dienste van de primaire processen met betrekking tot brandweerzorg en C&R en levert gevraagd en ongevraagd advies om deze processen te bevorderen en te verbeteren. Daarnaast heeft bedrijfsvoering (eigen) expertise die van belang is bij het uitzetten van de koers voor de lange(re) termijn. Denk hierbij onder andere aan het vormen van beleid en het aanleveren van relevante en betrouwbare managementinformatie aan de hand waarvan de organisatie (bij)gestuurd kan worden. Binnen bedrijfsvoering kennen wij de onderstaande teams: • • • •
Bestuurs- en Directieondersteuning (BDO) Financiën & Inkoop (F & I) Personeel & Organisatieontwikkeling (P & O) Informatie, Automatisering & Facilitair (I, A & F)
Concern-control heeft een brede scope en is primair op directie en bestuur gericht. Concern-control is onder directe aansturing van de directeur van VRZL geplaatst. 2.4.4.2 Waar staan we voor? Bedrijfsvoering is vanuit vakmanschap en betrokkenheid de verbindende partner zijn in het voeren van het bedrijf. Wij leveren proactief de juiste producten en diensten gericht op permanente verbetering. We doen dat gestructureerd als één programma en op basis van drie pijlers: • • •
Ontwikkeling: beleid, projecten en advies Regievoering: Planning & Control en besluitvormingsproces Dienstverlening: zowel aan leidinggevenden alsook aan gebruikers
We helpen/ ondersteunen/ adviseren de primaire programma’s om het geheel van personele, financiële en materiële middelen duurzaam efficiënt en effectief in te zetten om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen blijven invullen. Daarnaast hebben we eigen taken en verantwoordelijkheden. 2.4.4.3 Wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan? Bedrijfsvoering algemeen Er is verder uitvoering gegeven aan de vastgestelde bedrijfsvoering filosofie. Dit heeft geleid tot de volgende afspraken: • • • • • •
De totstandkoming van één bedrijfsvoerings-breed jaarwerkplan 2024. Standaardisatie van producten en processen leidend tot een eenduidige profilering naar buiten toe mede door de implementatie van het ERP Systeem AFAS. Krachtig leiderschap om als verschillende bedrijfsvoering teams eenduidig naar buiten te treden zonder versnippering. De bedrijfsvoering teams die nog geen procesbeschrijvingen kenden hebben dit in 2024 afgerond. Er is een structuur voor eenduidigheid van projectmatig werken binnen de organisatie opgezet. Het gaat hier om een organisatie brede werkwijze die in 2024 heeft geleid tot een template en werkproces, waarmee projecten binnen VRZL op eenduidige wijze worden geïnitieerd, gerealiseerd en beheerst. Binnen bedrijfsvoering wordt voor de afhandeling van klachten binnen VRZL onderscheid gemaakt tussen klachten ingediend door medewerkers (interne klachten) en klachten ingediend door externen (externe klachten). De afhandeling van interne klachten staat beschreven in de verordening interne klachtenbehandeling en het bijbehorende klachtenreglement. Voor de afhandeling van externe klachten is geen separaat klachtreglement opgesteld, maar wordt hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (AWB) gevolgd.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 42/89
Externe klachten: o Bij de afhandeling van externe klachten wordt altijd eerst gepoogd het gesprek aan te gaan met de klager, alvorens de formele klachtenprocedure te starten. In 2024 zijn in totaal 4 klachten ingediend, waarvan er 3 afgehandeld konden worden zonder formele klachtenprocedure. Voor 1 klacht is de formele klachtenprocedure doorlopen. Interne klachten: o In het afgelopen jaar zijn er geen officiële interne klachten binnengekomen. Medewerkers weten de weg naar de interne vertrouwenspersoon te vinden, door samen het goede gesprek aan te gaan worden klachten voorkomen. BDO Team BDO ondersteunt bestuur en directie in de breedste zin van het woord. Ook in 2024 vormde de (bestuurlijke) ondersteuning in de opvang-crisis nog een portie werk voor team BDO. Een belangrijk onderwerp waar in 2024 opvolging aan is gegeven vanuit BDO, is de bestuurlijke dialoog huisvesting. Voor deze dialoog is namelijk bepaald dat een ambtelijke werkgroep scenario’s met betrekking tot eigendoms- en huurafspraken verder uitwerkt. De ambtelijke werkgroep bestond uit een brede vertegenwoordiging aan ambtenaren vanuit de deelnemende gemeenten VRZL. In de eerste helft van 2024, en na het verkrijgen van de bestuurlijke opdracht, is deze groep geformeerd en is een start gemaakt met het uitwerken van de opdracht. Deze vervolgopdracht is in de periode april t/m oktober 2024 verder uitgewerkt.
Het resultaat met alle bevindingen en adviezen is neergelegd in het Eindrapport Toekomstbestendige huisvesting brandweerkazernes Veiligheidsregio Zuid-Limburg (zie ook hoofdstuk 2.8). Daarbij is voor BDO de Wet open overheid (Woo), een belangrijk aandachtspunt gebleken in 2024. In februari 2024 is een projectgroep aan de slag gegaan met de verdere implementatie van de Wet open overheid (Woo) binnen VRZL. VRZL heeft inmiddels een Woo-contactpersoon aangewezen en werkt aan het verder formaliseren van het proces behandeling Woo-verzoeken. Vanaf 1 november 2024 gaat de wettelijke verplichting tot actieve openbaarmaking van de eerste vijf informatie categorieën in. Daar waar deze informatie nog niet actief openbaar gemaakt werd, is dit voorbereid om per 1 november aan deze wettelijke verplichting te voldoen. Ook de actieve openbaarmaking van de overige informatie categorieën (waarvan nog onduidelijk is per wanneer deze openbaar gemaakt dienen te worden) wordt voorbereid. In het jaar 2024 heeft VRZL 4 Woo-verzoeken ontvangen, waarvan er 2 volledig zijn afgehandeld en 2 nog in behandeling zijn. Verder is 4 maal een zienswijze verstrekt n.a.v. een Woo-verzoek bij een ander overheidsorgaan. Daarnaast heeft de Woo-contactpersoon meermaals advies gegeven over afhandeling van reguliere informatieverzoeken waarbij documenten verstrekt zijn (niet zijnde Woo-verzoeken).
Ook is er in 2024 aandacht besteed aan de verdere implementatie van de Woo binnen VRZL. Zo is een leidraad uitgewerkt voor de afhandeling van Woo-verzoeken en is er verder invulling gegeven aan de actieve openbaarmakingsplicht. Vanaf 1 november 2024 geldt namelijk de wettelijke verplichting om de eerste 5 informatiecategorieën van de Woo openbaar te maken. VRZL heeft hier invulling aan gegeven en maakt documenten, voor de op haar van toepassing zijnde categorieën, openbaar. Onderdeel van BDO is het Team Communicatie, dat zich bezighoudt met de interne en externe corporate communicatie. In de eerste helft van 2024 is uitvoering gegeven aan het vernieuwde social mediabeleid. Dagelijks wordt ‘de newsroom’ bemand, waarbij onder andere een mediascan wordt gemaakt en intern gedeeld via een nieuwsbrief. Tevens zijn op structurele basis vrijwel dagelijks berichten gepubliceerd op alle social mediakanalen. Daarnaast is de band aangehaald met de beheerders van de accounts van de lokale brandweerposten, waardoor er meer uitwisseling van content en expertise mogelijk wordt gemaakt. In het voorjaar is het team tevens gestart met een verdiepingscursus op het gebied van grafische vormgeving. Dit alles heeft geresulteerd in méér, betere en meer diverse communicatie op zowel de interne als externe kanalen.
In haar adviserende rol heeft Team Communicatie onder andere intensief onderdeel uitgemaakt van diverse corporate projectgroepen, zoals de doorontwikkeling van het strategisch personeelsbeleid, trajecten ter verbetering van de communicatie rondom werving en onboarding en de afhandeling van WOO-verzoeken. Ook zijn er stappen gezet om te komen tot een betere digitale toegankelijkheid van openbare stukken en heeft het team zich bekwaamd in de werking van artificial intelligence en gedragswetenschap. Tevens is een project gestart om te komen tot een vernieuwde corporate website (simultaan met de ontwikkeling van een publieksplatform voor crisis- en risicocommunicatie), welke in het voorjaar van 2025 gereed is.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 43/89
F&I Voor Financiën en Inkoop heeft 2024 in het teken gestaan van de verdere doorontwikkeling van het nieuw financieel systeem en het Purchase to Pay (P2P) AFAS. Een systeem dat gaat bijdragen aan een nog betere financiële beheersing van zowel de financiële processen als ook de inkoop- en bestelprocessen. Het Purchase to Pay systeem leidt ook tot een beter contractbeheer- en managementsysteem. Het contractenregister is in 2024 verder opgeschoond en up-to-date gemaakt en ingebed in het contractmanagementsysteem. In 2024 zijn ook de dashboards verder doorontwikkeld. De financiële processen zijn met de implementatie van AFAS efficiënter en effectiever ingeregeld. In 2024 is P&O ook gestart met de implementatie van AFAS voor het HR gedeelte. Hiervan is een gedeelte per 1 januari 2025 live gegaan. Het jaar 2025 zal in het teken staan van de verdere integratie van AFAS F&I en P&O. Verder ontwikkelen we samen de dashboards door om de organisatie nog beter te voorzien van stuurinformatie. Het Dagelijks Bestuur moet vanaf het verslaggevingsjaar 2023 een rechtmatigheidsverantwoording afgeven in de jaarrekening. Eind 2023 zijn de benodigde documenten vastgesteld door het bestuur om de rechtmatigheidscontrole in 2024 uit te voeren. De financiële processen zijn beschreven en de risico’s zijn benoemd.
De interne controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd conform het vastgestelde interne controle plan en de rapportages over de voortgang hiervan zijn onderdeel van de managementrapportage en de bestuursrapportage geweest. De uitgevoerde interne controle werkzaamheden heeft het dagelijks bestuur wederom in staat gesteld om een rechtmatigheidsverantwoording op te laten nemen in de jaarrekening 2024. P&O Nadat F&I live is gegaan met AFAS per januari 2024 is P&O begin 2024 eveneens begonnen met de implementatie van AFAS voor het HR gedeelte. Dit project vormgeven naast het reguliere werk vraagt veel flexibiliteit van de medewerkers. Per 1 januari 2025 is het HR gedeelte live gegaan. Nog niet met alle HR modules maar wel met de belangrijkste. Verdere doorontwikkeling zal in 2025 plaatsvinden. Periodiek is in 2024 gemonitord wat de voortgang is geweest van de plannen van aanpak van het werkbelevingsonderzoek 2023. De resultaten zijn samen met communicatie via nieuwsberichten op VIP kenbaar gemaakt voor het personeel. Eind 2024 behoeven de volgende 2 thema’s nog verdere aandacht: • •
Functionerings- en beoordelingsgesprekken: Een nieuwe gesprekscyclus is in de maak en zal in 2025 vastgesteld worden. Doorontwikkeling ICT: Een aantal verbeterstappen zijn in voorbereiding. De verwachting is dat deze in 2025 verder vormgegeven worden.
Het jaar 2024 heeft in het teken gestaan van het inwerken van een aantal nieuwe medewerkers binnen het team. Dat is goed verlopen, ware het niet dat in 2024 wederom een aantal vacatures zijn ontstaan. 2024 heeft zodoende in het teken gestaan van teamontwikkeling. In 2025 zal het team naar verwachting weer op sterkte zijn. Als gevolg van de uitzending van Zembla over PTSS is dit thema de afgelopen maanden veel onder de aandacht geweest. Dit heeft ertoe geleid dat lokaal een aantal acties hierop zijn ondernomen en er een mooi aanbod van faciliteiten voor medewerkers met mogelijke klachten is vormgegeven. Landelijk is op dit thema ook niet stilgestaan. Met als resultaat een landelijke tool box en regeling PTTS waarbij wij als VRZL aan de ontwikkeling daarvan hebben bijgedragen. In het verlengde hiervan is in 2024 een verkenning gedaan op het thema mentale veerkracht met de bedoeling om preventief onze medewerkers veerkrachtiger te maken in hun langdurige cisis, werk en privé. Een programma hiervoor zal in 2025 worden uitgerold binnen de hele organisatie. In 2024 is een vervolg gegeven aan het in 2022 gestarte leiderschapsprogramma voor het gehele management en het in 2023 gestarte programma voor de ploegchefs en coördinatoren. De doelgroepen van beide programma’s zijn in 2024 op elkaar aangesloten.
Medio 2024 is met het management gemonitord wat de voortgang Strategische Personeelsplanning is, en de daaruit voortvloeiende actiepunten op bepaalde organisatie brede thema’s. Op het gebied van 2e loopbaan heeft naast het begeleiden van individuele trajecten van medewerkers de afronding van de 1-jarige MBO4 opleiding waar meer dan 30 medewerkers aandeelnamen te realiseren. Voor het overgrote deel is dat reeds gelukt. Een aantal medewerkers probeert dit nog voor het einde van het jaar af te sluiten.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 44/89
De verwachting is dat ongeveer 26 medewerkers het jaar zullen afsluiten met het behalen van een afgerond MBO-diploma. De met de OR en het GO in 2023 gevoerde gesprekken over 2e loopbaanbeleid en opleidings- en studiefaciliteiten hebben geleid tot een nieuw beleid op deze onderdelen. De ingangsdatum hiervan is 1 januari 2025. Een aantal beleidsdocumenten zijn het afgelopen jaar hernieuwd, denk hierbij aan de regeling vergoeding aangepaste persoonlijke hulpmiddelen, de regeling Beelschermbril en Attentieregeling. Als organisatie zijn wij met het aannemen van een recruiter in 2024 gestart met verkenning op het thema Employer Branding. De werking van de arbeidsmarkt is eveneens in onze organisatie merkbaar. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal medewerkers de organisatie hebben verlaten. Gecombineerd met het toekennen van extra BDuR gelden in het kader van langdurige crisis en pensionering van een aantal medewerkers is het afgelopen jaar meer dan 150 vacatures in de organisatie vervuld (beroeps en vrijwillig). In verband met de overgang van de GHOR als onderdeel van de GGD naar VRZL per 1 januari 2025 zijn in 2024 de nodige voorbereidingen getroffen om de overgang per die datum te realiseren. Dit traject is naar behoren gelopen samen met de medezeggenschap. I, A & F Het team I, A en F omvat Informatisering, automatisering en Facilitaire Zaken.
Een zeer breed spectrum met veel lopende zaken. Afgelopen jaar is er gewerkt aan een visie op informatisering met bijhorende roadmap voor Informatiemanagement. Afgesproken is dat het in kaart brengen van bedrijfsprocessen het startpunt is om optimalisatie op IT te kunnen doorvoeren. Op dit moment zijn er al een groot deel van de kritische processen in kaart gebracht. Deze informatie zal gebruikt worden om onderlinge relaties met systemen en informatiebronnen in kaart te brengen. Hiermee kan er nog meer focus gelegd worden. Daarnaast is er dit jaar een nieuwe digitaal werkplek concept (VRZL Online) gerealiseerd. De eerste gebruikers zijn begin Q4 over gegaan naar deze omgeving. Einde van dit jaar is er bestuurlijk consensus gevonden om samen verder te gaan in een aangepaste dienstverlening voor VRZL. Dit is een doorontwikkeling op de nieuwe digitale werkplek die in 2023 online is gegaan. Dit zal voor de organisatie grote voordelen brengen op het gebied van samen werken alsook het imago naar buiten toe. Er zal namelijk afscheid genomen worden van het brwzl.nl domein en alleen nog maar gewerkt worden van het vrzl.nl domein. Hierbij hoort ook een robuustere en professionele IT dienstverlening. Diverse taken zullen verschuiven van PIT naar VRZL intern. Dit heeft impact op zowel de grootte als de vakinhoudelijke kennis van het team.
Op het gebied van informatiemanagement wordt er in 2025 een geactualiseerde visie ontwikkeld waarbij het goed praktisch gebruik en een hoog kwaliteitsniveau de basis is. Het doel is om meer grip te krijgen op bedrijfsinformatie om nog beter te kunnen voldoen aan de archiefwetgeving, Wet Openbare Overheid (Woo) en gebruikersgemak. Een doorontwikkeling van het applicatielandschap is hierin cruciaal en diverse stappen zijn hier reeds in genomen. Hierbij is “Cloud first” nog steeds de basis. Alle bedrijf kritische applicaties zijn reeds gemigreerd naar de Cloud. De minder kritische applicaties die nog over zijn zullen uiterlijk einde Q2 2025 gemigreerd of vervangen zijn. Op het gebied van huisvesting is men vooral druk met de bestuurlijke dialoog. Hierin wordt het eigendomsconstruct tegen het licht gehouden waarbij thema’s als duurzaamheid en flexibiliteit een grote rol spelen. Energie lasten zijn ook voor VRZL een belangrijke kostenpost en middels bewustwordingscampagnes en aanpassingen binnen de dienstverlening worden de eerste besparingen zichtbaar. Daarnaast is er afgelopen jaar focus geweest voor de interne organisatie van huisvesting. Diverse processen zijn onder de loep genomen en op niveau gebracht. Het team heeft een grote stap in de broodnodige groei van het aantal mensen alsook de inhoudelijke kennis gemaakt in 2024.
Ook hierin zal net zoals binnen het ICT team de focus op de interne klant middels een professionele service liggen. Om deze uitdagingen verder vorm te geven is er besloten om het team I,A&F op te splitsen in een team Facilitair en een team ICT. Ieder met zijn eigen teamleider. Dit past beter bij de opgaves die er op beide gebieden liggen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 45/89
Algemene kengetallen op concernniveau Verzuimpercentage: Het gemiddelde verzuimpercentage over 2024 laat een lichte stijging zijn ten opzichte van 2023. Het gemiddelde verzuimpercentage over 2023 was 5,32% waardoor een toename is van 0,25% in 2024. Verzuimpercentages Crisisbeheersing & Rampenbestrijding Brandweerzorg Bedrijfsvoering Totaal
Kort
Middellang
Lang
Gemiddeld verzuim
0,62% 0,58% 0,45% 0,56%
0,97% 0,85% 0,06% 0,74%
4,68% 4,76% 1,61% 4,27%
6,27% 6,19% 2,12% 5,57%
Formatie Bezetting per 31 december 2024
Vacatures
Gemiddelde leeftijd 58,60
46,24
Personele opbouw en samenstelling De personele opbouw en samenstelling van VRZL is als volgt: Personele opbouw en samenstelling Directie
2,00
2,00
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
34,36
31,05
Brandweerzorg
300,50
304,46
Bedrijfsvoering
59,01
59,32
Vrijwilligers (aantal)
535,00
498,00
0,00 3,31 -3,96 -0,31 37,00
Totaal
930,87
894,83
36,04
42,50 44,90 45,60 39,60
2.4.4.4 Wat heeft het gekost? Voor wat betreft overhead wordt de definitie gevolgd zoals die door de wetgever wordt gegeven; daarbij sluiten we aan bij de landelijke handreiking voor veiligheidsregio’s. Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Algemene dekkingsmiddelen
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Baten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten (FLO) Bijdrage Rijk (BDUR) Bijdrage Rijk (BDUR) extra gelden
47.775 1.947 6.816 417
48.000 1.986 6.500 1.670
52.733 2.127 7.234 1.586
52.733 2.127 7.234 1.687
Totaal
56.955
58.156
63.680
63.781
Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 46/89
Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Bedrijfsvoering (overhead)
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
704 12.057
200 11.118
2.510 13.616
6.045 13.548
Baten Lasten Onvoorzien Totaal
-
10 10
-
-
Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen
37 37
60 60
100 100
240 240
Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves
144 -144
286 -286
286 -286
286 -286
-11.246
-10.702
-10.920
-7.457
Resultaat
Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.
2.4.4.5 Financiële rechtmatigheidsverantwoording Algemeen De externe accountant heeft tot en met de jaarrekening van 2022 een controleverklaring afgegeven met betrekking tot zowel getrouwheid als financiële rechtmatigheid. Vanaf de jaarrekening van 2023 geeft de externe accountant alleen nog een controleverklaring af omtrent getrouwheid. Vanaf jaarrekening 2023 moet het dagelijks bestuur een financiële rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening van VRZL. De rechtmatigheidsverantwoording maakt onderdeel uit van de jaarrekening. Het dagelijks bestuur gaat daarmee verantwoording afleggen omtrent de financiële rechtmatigheid. Deze financiële rechtmatigheidsverantwoording wordt getoetst bij de jaarrekeningcontrole door de externe accountant. Om het dagelijks bestuur de mogelijkheid te geven om deze financiële rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening dienen er interne controle werkzaamheden te worden uitgevoerd. Deze interne controle werkzaamheden worden uitgevoerd binnen VRZL op basis van het vastgestelde interne controle plan 2024. De bevindingen van de interne controle werkzaamheden worden in de bestuursrapportage en de jaarrekening gerapporteerd aan het bestuur.
Reikwijdte van interne controle De financiële rechtmatigheid en daarmee de interne controle is gericht op het begrotingscriterium, voorwaardencriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium ziet toe op het respecteren van het budgetrecht van het Algemeen Bestuur. Begrotingsrechtmatigheid wordt omschreven als: financiële beheers handelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s. In de begroting zijn maxima voor de lasten vermeld die door het Algemeen Bestuur zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheer handelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheer handelingen. De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten als: bevoegdheden, verordeningen, mandaten, wettelijke voorschriften (BBV).
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 47/89
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Vanuit de interne controle wordt in het kader van het M&O-criterium onderzocht of er sprake is van misbruik en oneigenlijk gebruik. Deze controle richt zich op het waarborgen van integriteit, transparantie en verantwoording in het gebruik van financiële en materiële middelen binnen VRZL. Binnen de interne controle worden diverse maatregelen genomen om het M&O-criterium te beoordelen. Tevens wordt er specifiek aandacht besteed aan het identificeren van signalen van fraude en integriteitsschendingen. Kaders en toleranties De interne controle ziet toe op de financiële rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties. Voor de uitvoering van de controle wordt jaarlijks door de commissie BBV een kadernota rechtmatigheid uitgegeven. Voor het toetsen van het voorwaardencriterium (naleving wet- en regelgeving) geldt het normenkader zoals opgenomen in het door het Algemeen Bestuur vastgestelde controleprotocol Veiligheidsregio Zuid Limburg. VRZL heeft ervoor gekozen niet af te wijken van de goedkeuringstoleranties zoals deze gelden voor de accountantscontrole. De goedkeuringstoleranties zijn opgenomen in het door het Algemeen Bestuur vastgestelde controleprotocol accountantscontrole voor de Veiligheidsregio Zuid Limburg. De goedkeuringstoleranties wordt bepaald op basis van de totale lasten (inclusief dotaties aan reserves).
Aan de hand van de primitieve begroting 2024 zijn de toleranties bepaald, waarbij nog geen rekening is gehouden met de onzekerheid rond bijkomende kosten en opbrengsten gedurende het begrotingsjaar. De goedkeuringstolerantie in euro’s voor fouten en onzekerheden moeten op eindejaar opnieuw bepaald worden. Aan de hand van de primitieve begroting zijn de volgende toleranties bepaald: Goedkeurings- en rapportagetolerantie
Goedkeurend
Beperking
Oordeelonthouding
Afkeurend
Fouten in de jaarrekening (% van de las ten)
≤1%
˃1%˂3%
-
≥3%
Onzekerheden in de controle (% van de las ten
≤3%
˃ 3 % ˂ 10 %
≥ 10 %
-
Bevindingen interne controlewerkzaamheden 2024: De interne controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd conform het vastgestelde interne controleplan 2024. Begrotingscriterium Het is gebruikelijk om tussentijds in het begrotingsjaar een technische begrotingswijziging door te voeren De technische begrotingswijziging zorgt ervoor dat in de begroting 2024 de laatste stand van zaken financieel is aangepast met de genomen bestuursbesluiten. Het beoogd effect is om bestuursbesluiten vroegtijdig te verwerken in de begroting ten behoeve van de begrotingsrechtmatigheid. In de bestuursrapportage 2024 zijn meerdere technische begrotingswijzigingen verwerkt. Technische begrotingswijzigingen die doorgevoerd worden zijn budgetneutraal waardoor deze zonder zienswijzetraject vastgesteld kunnen worden door het algemeen bestuur. We hebben vastgesteld dat de bestedingen en investeringen die in het jaar 2024 zijn gedaan, in lijn zijn met de begroting en het Meerjareninvesteringsplan (MIP) zoals deze zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur.
Voorwaardencriterium Op basis van de interne controlewerkzaamheden over het jaar 2024 hebben wij vastgesteld dat financiële beheers handelingen zijn uitgevoerd met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving, conform hetgeen verwoord is in het normenkader zoals opgenomen in het door het Algemeen Bestuur vastgestelde controleprotocol Veiligheidsregio Zuid Limburg. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium In het kader van het M&O-criterium wordt onderzocht of er sprake is van misbruik en oneigenlijk gebruik binnen de organisatie. In het vierde kwartaal is gestart met de uitvoering van de fraude risicoanalyse, zoals geadviseerd door de accountant. Deze analyse zal helpen bij het identificeren van potentiële risico's op fraude en integriteitsschendingen, zodat passende preventieve maatregelen kunnen worden genomen. Daarnaast wordt de eed (Ethische Code) door alle medewerkers afgelegd om de integriteit binnen de organisatie te waarborgen. Op basis van de tot nu toe uitgevoerde controles zijn er geen onrechtmatigheden geconstateerd in het kader van het M&O-criterium.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 48/89
Conclusie: Op basis van de interne controlewerkzaamheden over het jaar 2024 concluderen wij dat er geen financiële onrechtmatigheden zijn vastgesteld die niet acceptabel zijn. 2.4.4.6 Digitale toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid is wettelijk verplicht voor Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector. Het is verplicht om te voldoen aan de eisen van Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, niveau A en AA. Digitale toegankelijkheid of web accessibility betekent dat al onze online communicatie, zoals onze website, pdf’s, formulieren en video’s, bruikbaar is voor iedereen, dus ook voor mensen met een functie-beperking. Dat betekent bijvoorbeeld dat blinde gebruikers onze content kunnen beluisteren via hun eigen spraaksoftware of dat slechthorenden onze video’s kunnen volgen door ondertiteling. Door content op de juiste manier aan te bieden, weet je zeker dat deze voor iedereen bruikbaar is. Zo voldoe je aan de internationale WCAG 2.1 richtlijnen, ook wel web richtlijnen genoemd. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op 4 principes:
Het belangrijkste voordeel van accessibility is natuurlijk dat we onze doelgroep veel beter bedienen. Vooral voor overheden is het belangrijk dat alle informatie en communicatie voor iedereen bruikbaar is. Er zijn in Nederland namelijk veel mensen met een functie-beperking. Als we die ook bereiken en bedienen, kan dit veel opleveren. Het is ook verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen. Voor de onderbouwing van een toegankelijkheidsverklaring zijn onderzoeksresultaten nodig, een onderzoeksrapport is daarvoor een goed hulpmiddel. Als wij een toegankelijkheids-verklaring voor onze website of app opstellen, moeten wij daarin de nalevingsstatus aangeven. De volgende statussen worden onderscheiden: • • • • •
Status A: er is maximaal drie jaar geleden een onderzoek uitgevoerd. Er zijn geen problemen gevonden en de site voldoet geheel. Status B: er is een onderzoek uitgevoerd, problemen en de gevolgen voor gebruikers zijn benoemd en (herstel)maatregelen zijn gepland. Status C: er is een eerste stap gezet, bijvoorbeeld een eerste onderzoek ingepland. De mate van toegankelijkheid is nog grotendeels onbekend. Status D: er zijn nog geen concrete stappen gezet. Wel is een verklaring beschikbaar. Status E: er is geen enkele informatie over de toegankelijkheid van de site beschikbaar. Deze websites staan nog niet in het register.
Onze website www.vrzl.nl is eind november 2023 getest en we hebben een mooie B-status gescoord. Momenteel wordt er met de huidige kennis en nieuw vergaarde inzichten gewerkt aan een nieuwe website. Een website die voldoet aan alle gestelde eisen. De verwachting is dat deze website in het voorjaar van 2025 operationeel is. Je mag als organisatie zelf het toegankelijkheidsonderzoek uitvoeren. Maar dat is niet makkelijk. Je moet de technische kennis, alle benodigde documentatie en het gereedschap hebben om dit goed te doen. Het
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 49/89
onderzoeken van een website of app volgens de onderzoeksmethode WCAG-EM is specialistisch werk dat veel tijd kost. Deze kennis en capaciteit hebben we op dit moment niet binnen VRZL waardoor wij genoodzaakt zijn dit uit te besteden aan een onderzoeksbureau. Hier gaan incidentele middelen mee gepaard die niet in onze begroting opgenomen zijn aangezien dit een autonome ontwikkeling betreft. De kosten hangen af van verschillende zaken. Bijvoorbeeld: Hoe groot is de site of app? Is er al eerder onderzoek uitgevoerd? Gebruikt de site of app templates of bouwstenen die al toegankelijk zijn? Onderzoeksresultaten zijn 3 jaar geldig als onderbouwing van een toegankelijkheidsverklaring. Worden meerdere deelonderzoeken gebruikt? Dan mag het oudste onderzoek maximaal 3 jaar oud zijn. De onderbouwing mag bestaan uit één volledig onderzoek of meerdere deelonderzoeken. Zolang alle 50 toegankelijkheidseisen maar zijn gecontroleerd. Elk deelonderzoek gaat over een gedeelte van de 50 toegankelijkheidseisen. Wélk gedeelte dat is, hangt af van hoe de site of app in elkaar zit. Het deelonderzoek van de inhoud richt zich op alles wat de web redactie zelf kan aanpassen: teksten, afbeeldingen, ingesloten video’s, de teksten bij formulieren, pdf-bestanden, enzovoort. Wat er precies onder valt, verschilt per platform.
Bij het deelonderzoek van de techniek worden alle onderdelen onderzocht die de leverancier beheert. Ook dit kan per platform verschillen. De onderzoeker kijkt of een redacteur met het platform toegankelijke inhoud kan plaatsen. En of de onderdelen die het platform levert toegankelijk zijn. Bijvoorbeeld de formuliervelden, de navigatiemenu’s en de zoekfunctie. Het onderzoeksbureau dient in haar rapport duidelijk te beschrijven welke onderdelen en welke toegankelijkheidseisen zij hebben onderzocht. In het rapport dient zichtbaar te zijn dat dit over alle verplichte 50 toegankelijkheidseisen gaat, én over alle onderdelen van de website of app. Bij de controle van de toegankelijkheidsverklaring wordt hier door DigiToegankelijk naar gekeken.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 50/89
2.4.5 Verbonden partijen 2.4.5.1 Definitie Een verbonden partij is een rechtspersoon waarin de gemeenschappelijke regeling zowel bestuurlijk als financieel een belang heeft. VRZL is een samenwerkingsverband op grond van de Wet veiligheidsregio’s, waaraan de 16 Zuid-Limburgse gemeenten deelnemen. Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de Veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd zijn. 2.4.5.2 Lijst van verbonden partijen De Veiligheidsregio Zuid-Limburg participeert in de gemeenschappelijke regeling ICT Parkstad-IT als verbonden partij. Verbonden partij Belang GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke · Bestuurlijk verbonden regeling ICT Solido-IT (v/h via het algemeen bestuur Parkstad-IT) van de Gemeenschappelijke Regeling. · Financieel verbonden via de bijdrage in de gemeenschappelijke kosten voor circa € 1,0 miljoen op jaarbasis.
Doel
Ontwikkelingen
Het leveren van ICTbasisvoorziening d.m.v. technisch beheer.
VRZL neemt vanaf 2015 deel aan deze regeling en draagt naar rato van de afname van ICT-diensten bij aan de kosten van de gemeenschappelijke regeling ICT ter ondersteuning van de bedrijfsvoering.
Deze kosten betreffen: • Kosten van accounts en werkplekken • Kosten van opslag Overige diensten worden afgerekend op basis van overeenkomst.
Vanuit financieel perspectief zijn de volgende cijfers relevant: Verbonden partij GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke regeling ICT Solido-IT (v/h Parkstad-IT) Eigen vermogen Vreemd vermogen Verwacht resultaat Risico’s
31 december 2024
31 december 2023
Parkstad-IT functioneert zonder winstoogmerk. De kosten worden naar rato van afname van de dienstverlening verdeeld over de deelnemers.
-
De bijdrage van de deelnemers op rekeningbasis is gelijk aan de geraamde bijdrage tenzij het resultaat in de jaarrekening van PIT met meer dan€ 250.000 afwijkt. In dat geval vindt verrekening met de deelnemers naar rato plaats. Resultaten binnen de bandbreedte van € 250.000, positief of negatief, lopen via de balans over naar een volgend exploitatiejaar. De bijdrage aan PIT wordt jaarlijks in de begroting van de VRZL geraamd.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 51/89
2.4.5.3 Overige aspecten samenwerking Naast de verbonden partijen, zijn de volgende zaken van belang. • • •
•
Met de Politie is een convenant afgesloten waarin afspraken over de bijdrage van de politie aan de gezamenlijke risicobeheersing, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding staan benoemd; In 2013 is met de colleges van de deelnemende gemeenten een overeenkomst gesloten waarin de taakoverdracht is geregeld rondom bevolkingszorg (voorbereiding en coördinatie). Deze is in 2023 geactualiseerd en opnieuw bestuurlijk bekrachtigd.; Verder is er een overeenkomst tot levering van diensten met Chemelot/Sitech. Dit betreft een samenwerking op het gebied van ongevalsbestrijding met gevaarlijke stoffen (gaspakkeninzet en schuimblussing). Door deze overeenkomst (per 1-1-2014) wordt voldaan aan de Wet veiligheidsregio’s. In de afgelopen periode is binnen die samenwerking onder meer een gezamenlijk Drone-team ingericht en onderzoeken wij verdere mogelijkheden ten aanzien van digitale verkenning. In 2022 is het startsein gegeven voor de meerjarige campagne Samen Veilig Rondom Chemelot. Onder deze benaming laten Chemelot, VRZL, gemeente Beek, gemeente Sittard-Geleen, gemeente Stein, provincie Limburg, brandweer, GGD Zuid Limburg en politie de komende jaren zien wat de risico’s zijn van wonen in de omgeving van een chemisch industrieterrein. En wat Chemelot, overheden en hulpdiensten doen om die risico’s te beperken. Ook is er uitgebreide aandacht voor wat omwonenden zelf kunnen doen bij incidenten.
De veiligheidsbeleving van omwonenden verschilt van die van de bovengenoemde partijen. Daarom wordt de communicatie op inhoud in lijn gebracht met de communicatiebehoeften van specifiek omwonenden.
2.4.6 Wet open overheid (WOO) De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is er sprake van ‘aanpalende’ informatiewetgeving, reeds geldend of in behandeling, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo (en andere i-wetten) brengt voor de veiligheidsregio een aantal verplichtingen met zich mee die zowel een juridische als ook een technische opgave zijn, maar ook nopen tot een cultuurverandering. Met de implementatie van deze wetgeving hangen een aantal andere discussies/opgaven samen zoals het invoeren van elektronische handtekeningen, anonimiseren in openbaar te maken documenten en digitaal toegankelijk maken van documenten. De Wet Openbare Overheid zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds.
Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026 € 24,98 miljoen per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen (€ 21,03 miljoen in 2022, oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026) zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 52/89
2.5 FUNCTIONEEL LEEFTIJDSONTSLAG (FLO) Het Algemeen Bestuur heeft in de bestuursvergadering van 6 december 2019 de nota reserves en voorzieningen vastgesteld. In deze nota is o.a. aangegeven dat de FLO-kosten (tot en met 2044) een grillig verloop hebben en dat deze moeten worden geëgaliseerd om de gemeentelijke bijdrage stabiel te houden. Om de kosten die samenhangen met het FLO te kunnen dragen heeft VRZL in 2021 op advies van de accountant een voorziening getroffen. De herijking FLO die in 2021 heeft plaatsgevonden heeft ertoe geleid dat er een forse extra structurele dotatie gedaan moest worden aan deze voorziening om te voorkomen dat deze voorziening negatief zou worden, iets dat niet mag bij een voorziening. In het AB van 14 april 2023 heeft het AB het besluit genomen dat ten aanzien van de hogere FLO kosten, de zienswijzen van de deelnemende gemeenten meegenomen hebbende, een structurele reguliere bijdrage van deelnemende gemeenten VRZL inzake de FLO voorziening en met een omvang van in totaal € 560.000 met ingang van 2023 te laten plaatsvinden. De FLO overgangsregeling is sinds 2019 aangepast naar een gegarandeerd netto loon van 75%. Dit loon bestaat uit de uitkering levensloop aangevuld met bijdrage van de werkgever tot aan de pensioendatum. Door een recente wetswijziging stopt de levensloopregeling landelijk in 2022.
In 2022 is de regeling “netto FLOspaartegoed” gestart. Medewerkers kunnen door deze wetswijziging zelf kiezen wanneer zij het FLO laten ingaan. Dat kan een verschuiving van kosten tot gevolg hebben waardoor bestuurlijk is afgesproken het FLO jaarlijks te herijken en te monitoren op inhoud en effecten. Inzake het FLO is met het AB afgesproken dat er jaarlijks een herijking plaatsvindt van de FLO kosten. Dat is in de maand februari 2024 gebeurd en in de maand augustus 2024 heeft er opnieuw een herijking plaatsgevonden van de FLO kosten. De herijking laat een forse stijging zien van de toekomstige FLO kosten van € 2,7 mln. Om deze FLO kosten in 2024 en verder te blijven dekken uit de gevormde voorziening was in 2024 een extra incidentele storting noodzakelijk in de voorziening van € 1,5 mln. Deze toename wordt veroorzaakt door het feit dat medewerkers de FLO uitkering waar zij recht op hebben naar voren halen. Dit betekent overigens ook dat in de komende jaren een nivellering gaat plaats vinden waarbij de structurele dotatie aan de voorziening FLO wellicht lager kan worden en daarmee een lagere bijdrage van deelnemende gemeenten VRZL kan worden doorgevoerd. Daartoe vinden ook jaarlijks herijkingen plaats op wettelijke wijzigingen en Cao wijzigingen en de impact daarvan op de voorziening FLO.
Om geen extra bijdrage te vragen van de deelnemende gemeenten heeft het AB in haar vergadering van 4 oktober 2024 goedgekeurd dat deze incidentele dotatie ten laste van de incidentele coördinatie- overhead dekking CNO (budgetneutraal) wordt gedaan. In januari 2025 zal wederom een herijking plaatsvinden van de FLO kosten vanwege een nieuw fiscaal regime en premiewijzigingen van het ABP.
2.6 OEKRAÏNE / CRISIS NOODOPVANG ASIELZOEKERS Oekraïne: Op 24 februari 2022 is door het oorlogsgeweld in Oekraïne een grote stroom van ontheemden ontstaan. Vanwege de mogelijke komst van vele ontheemden uit Oekraïne naar Nederland, is de noodzaak ontstaan om op korte termijn voldoende opvangplekken te creëren. De toestroom van ontheemden uit Oekraïne is dermate hoog dat Nederland niet in staat is om binnen de bestaande structuren opvang te bieden. In de brief aan de Tweede Kamer van 8 maart 2022 heeft het kabinet toegezegd dat de kosten die worden gemaakt vanwege de realisatie en exploitatie van deze opvang van rijkswege worden vergoed. Dit besluit van de Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid voorziet in de vergoeding van de kosten die worden gemaakt door de veiligheidsregio’s, gemeenten en de GGD-en/GHOR en die toezien op de coördinerende werkzaamheden en de eerste opvang in hun regio. Het besluit trad in werking na de datum van uitgifte van de Staatcourant waarin dit wordt geplaatst. Per 1 januari 2024 dragen de veiligheidsregio's de verantwoordelijkheid voor de operationele coördinatie en eerste opvang over aan door gemeenten gevormde samenwerkingsverbanden, waarbij gemeenten er ook voor konden kiezen dat de VRZL deze taak voortzet. Het bestuur van VRZL heeft er voor gekozen dat in 2024 VRZL deze taak inderdaad voortzet.
VRZL heeft dit vervolgens gecommuniceerd aan het ministerie van Justitie en Veiligheid om zo tijdige en rechtmatige financiering van het samenwerkingsverband in 2024 goed te kunnen regelen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 53/89
Het besluit voorziet in een incidentele bijdrage aan veiligheidsregio’s voor de daadwerkelijk gemaakte kosten (meerkosten) die aanvullend worden gemaakt ten behoeve van de coördinatie en eerste opvang van ontheemden uit Oekraïne en dit besluit wordt voortgezet voor de periode vanaf 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. VRZL heeft in 2024 een voorschot aangevraagd voor de kosten die hiermee gepaard gaan. Deze aanvraag is in de maand november 2024 gehonoreerd door het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De middelen die hiermee gepaard gaan zijn begin december 2024 ontvangen zodat de liquiditeit van VRZL gegarandeerd is. De volgende in die periode gemaakte kosten komen voor vergoeding in aanmerking: (a) De kosten die veiligheidsregio’s maken voor de coördinatie en de eerste opvang van ontheemden uit Oekraïne. (b) De kosten die binnen een regio waarbinnen een veiligheidsregio haar taken uitvoert, door gemeenten worden gemaakt, voor zover deze in plaats van of in aanvulling op, de veiligheidsregio belast zijn met de coördinatie en de eerste opvang van ontheemden uit Oekraïne.
(c) De kosten die binnen een veiligheidsregio door GGD en GHOR worden gemaakt, voor de uitvoerende taken die betrekking hebben op de opvang van ontheemden uit Oekraïne en voor zover deze taken niet in aanmerking komen voor een vergoeding op grond van de Wet publieke gezondheid of een andere regeling op basis waarvan de organisatie haar taken uitvoert. De onder b en c bedoelde kosten worden via de desbetreffende veiligheidsregio gedeclareerd. Sinds februari 2024 beheert VRZL een locatie voor 200 Oekraïense vluchtelingen op verzoek van de gemeente Kerkrade. Crisisnoodopvang asielzoekers In het Veiligheidsberaad van 23 mei 2022, heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid een dringend beroep gedaan op de veiligheidsregio’s om te helpen bij het ontlasten van het aanmeldcentrum in Ter Apel door middel van het realiseren van tijdelijke crisisnoodopvang van asielzoekers. In lijn met hiertoe gemaakte afspraken met de operationeel directeur COA, is door de RCDV een aflosschema crisisnoodopvang voor de veiligheidsregio’s opgesteld, waar het Veiligheidsberaad op 7 juni 2022 mee heeft ingestemd. Bijna elke dag worden de veiligheidsregio’s benaderd om nog meer opvangplekken beschikbaar te stellen. De ambtelijke organisaties van gemeenten zijn niet in staat om nog meer inzet te leveren.
In de praktijk is dit wel nodig bij crisisnoodopvang, omdat het COA geen of maar een heel klein deel van de benodigde inzet kan leveren en onvoldoende personeel heeft om haar afspraken ten aanzien van de crisisnoodopvanglocaties na te komen. Het COA is in de praktijk niet bij machte om, zoals afgesproken, de medische zorg op de opvanglocaties te organiseren, zodat ook deze taak bij de gemeenten en/of veiligheidsregio’s landt. Aan veel afspraken die door de RCDV, met instemming van het Veiligheidsberaad (Veiligheidsberaad 7 juni 2022), met het COA zijn gemaakt, wordt door het COA (nog) niet voldaan. Daarbij is er nog steeds geen beeld hoe het COA ervoor zorgt dat asielzoekers, na de crisisnoodopvang, naar (semi)permanente opvangplekken worden gebracht. Sterker nog, nu worden asielzoekers van de ene crisisnoodopvang naar de volgende gebracht (van sporthal naar sporthal). Er is gelukkig wel duidelijkheid ontstaan inzake de vergoeding van gemaakte kosten door VRZL inzake CNO. Eind 2022 is de afspraak gemaakt dat het COA de kosten aan VRZL voor 100% vergoed. Voor 2024 is dat ook gebeurd. Met het COA hebben wij de afspraak kunnen maken dat wij met ingang van 2023 telkenmale na afloop van de maand een declaratie insturen van de gemaakte kosten CNO, waarna het COA de factuur binnen een termijn van 14 dagen betaald aan VRZL.
Sinds januari 2024 is er in Ubachsberg (gemeente Voerendaal) een CNO locatie geopend voor de opvang van 300 asielzoekers voor de duur van 18 maanden. In samenwerking met de gemeente Sittard was vanaf 12 juni 2023 een opvangcentrum ten behoeve van CNO operationeel, naast het hoofdgebouw van de VRZL, voor maximaal 300 asielzoekers. Conform afspraak is dit beëindigt op 12 juni 2024. Daaropvolgend is in samenwerking met de gemeente Simpelveld op 14 oktober 2024 een opvangcentrum ten behoeve van CNO operationeel geworden voor een periode van twee jaar, eveneens voor 300 asielzoekers. Inmiddels is de Spreidingswet van kracht. Op grond van deze wet heeft de Minister van Asiel en Migratie aan de regio ZuidLimburg een opgave verstrekt voor de opvang van 2.770 asielzoekers.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024
pagina 54/89
Op 1 november 2024 heeft de gouverneur van de provincie Limburg geïnventariseerd in hoeverre aan die opgave werd voldaan. Op 1 juni 2025 dient die opvang gerealiseerd te zijn. VRZL is vaak betrokken bij de realisatie van deze Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocaties (TGO). Na twee jaar Corona, meer dan een jaar opvang van Oekraïners en daarnaast de inspanningen ten behoeve van CNO komen veiligheidsregio’s en gemeenten nauwelijks nog aan de eigen taken toe. Ondanks eerdere toezeggingen vanuit andere overheidsorganisaties is van personele bijstand nog geen sprake. De veiligheidsregio’s en gemeenten lossen steeds meer uitvoeringsproblemen van het COA op. Strakke coördinatie en prognoses vanuit het COA ontbreken. De inspanningen van de veiligheidsregio’s zijn niet alleen gericht op het ondersteunen en faciliteren van de gemeenten, maar ook op het bereiken van maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak. Wat is naar de samenleving toe verantwoord en hoe blijf je als overheid betrouwbaar? Het ontbreken van heldere prognoses van het COA en de steeds wisselende vraag richting veiligheidsregio’s en gemeenten, maken dit niet eenvoudiger. De asiel- en vluchtelingenketen vraagt in zijn totaliteit aandacht. Aan diverse landelijke tafels is bepleit om het vraagstuk breder aan te vliegen, maar dit krijgt nog lastig vervolg in de landelijke crisisstructuur.
In de gemeenten en gemeenschappen komen alle vormen van opvang (particulier, via bedrijven en vakantieparken, crisisnoodopvang, noodopvang, satellietlocaties, asielzoekerscentra et cetera) voor alle doelgroepen (asielzoekers, statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne) samen. Door de focus op één specifiek onderdeel uit deze keten te leggen, ontstaan geregeld een vertekend beeld en ongewenste effecten. Daarbij kent de problematiek rond de opvang van asielzoekers nauwe samenhang met andere grote dossiers, denk aan de problematiek rond de krapte op de woningmarkt.
2.7 MEERJARENBELEIDSPLAN VRZL 2024-2027 In de Wet veiligheidsregio's (Wvr) staat vermeld dat het bestuur ten minste eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vaststelt waarin het beleid is vastgelegd voor de taken van de veiligheidsregio. Afgelopen jaar zijn wij van start gegaan met de uitvoering van ons vastgestelde meerjarenbeleidsplan VRZL - Samen Veilig 2024-2027. Inzicht geven in de risico’s die ons kunnen overkomen en het effect dat die risico’s potentieel kunnen hebben is de basis van dit meerjarenbeleidsplan. We analyseren wat we als organisaties in de crisisbeheersing, rampenbestrijding en brandweerzorg aan slagkracht kunnen inzetten tegenover de aanwezige risico’s. Daarbij kijken we verder dan onze veiligheidsregio als organisatie. De uiteindelijke kracht wordt namelijk bepaald door de samenwerking van alle partners in het veiligheidsdomein. Tevens hebben we gekeken naar trends en ontwikkelingen binnen ons werkveld. Het ontstane beeld is in dit meerjarenbeleidsplan vertaald naar concrete ambities voor onze afzonderlijke programma’s. In 2024 hebben wij ons o.a.