16. Bijlage 2 Concept jaarrekening 2024 VRZL

Verschillende activiteiten zijn door de GHOR georganiseerd om het contact met de zorgorganisaties en de voorbereiding op rampen en crisis te verbeteren, zoals themabijeenkomsten, een speciale OCR cursus, onboarding-cursussen, trainingen voor informatiecoördinatoren (ICO-trainingen) en een uitvraag drinkwaternoodvoorziening (in samenwerking met WML). Er is toegewerkt naar laagdrempelig contact tijdens een crisis en er zijn meer dan 20 individuele partner gesprekken gevoerd waarbij de crisisvoorbereiding en de samenwerking centraal heeft gestaan. Incidenten zijn besproken en geëvalueerd en ambities voor volgend jaar zijn toegelicht. De communicatie en informatie naar zorgpartners is uitgebreid middels nieuwsbrieven, flyers en animatiefilms. De GHOR heeft met alle zorgpartners die Acute Zorg verlenen convenanten afgesloten. In 2024 heeft er een hernieuwing van het convenant met de Huisartsen plaatsgevonden. Evaluatie en Maatregelen De GRIP-wijzer is ontwikkeld om meer rendement uit evaluaties te halen en het evaluatieproces te verbeteren. Piketfunctionarissen en OTO Afgelopen jaar zijn alle crisisfuncties van de GHOR weer ingevuld en de medewerkers voldoen uiteraard aan de basisvereisten om deze crisisrol te mogen vervullen. Er zijn 3 nieuwe operationeel DPG-en (ODPG) opgeleid die naast de huidige DPG tijdens een crisis deze rol kunnen vervullen.

Strategie & Governance De GHOR staat, net zoals andere teams binnen VRZL, in contact met haar portefeuille houdende burgemeester en annoteert voor diverse bestuurlijke overleggen. Daarnaast levert de GHOR input op de wetswijziging van de Wet Veiligheidsregio’s. De bestuurlijke lijnen van de GHOR zijn in 2024 vastgelegd.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 21/89

Er wordt landelijk door alle GHOR bureaus samengewerkt op verschillende thema’s en producten. De GHOR ZL maakt deel uit van verschillende landelijke projectgroepen waaronder “De bewakende rol van de DPG”, het Zorgrisicoprofiel, Evalueren, OTO en Netcentrisch werken. Door samen te werken op de verschillende onderwerpen wordt de werkwijze van de GHOR steeds uniformer. Overgang Veiligheidsregio De overgang naar de VRZL stond in 2024 centraal. Er is door verschillende medewerkers van zowel de GGD als de VRZL hard gewerkt om de overgang per 1 januari 2025 zo soepel mogelijk te laten verlopen. Naast het opstellen van bestuurlijke componenten, overgang van ICT gerelateerde zaken stond ook de menskant centraal. Het GHOR team is in de voorbereidingen warm ontvangen door de collega’s van de VRZL. De GHOR heeft in 2024 geneeskundig advies afgegeven bij evenementen. De rolverdeling in het advies van de GHOR en van de GGD is nader bekeken en efficiënter gemaakt. Dit levert een duidelijker en passender advies op. 2.2.4 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (incl. GHOR)

Rekening 2023

Begroting 2024 voor wijziging

Begroting 2024 na wijziging

Rekening 2024

305 5.151

500 7.691

670 7.532

401 7.242

8

-

12 12

Baten Lasten Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen

8

10 10

Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves

25 -25

-

-

-

-7.201

-6.862

-6.853

Resultaat

-4.829

Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 22/89

2.3 PROGRAMMA BRANDWEERZORG 2.3.1 Wie zijn we? Het programma brandweerzorg bestaat uit een vijftal teams, te weten: • Risicobeheersing • Vakbekwaamheid • Kaderstelling • Meldkamer • Incidentbestrijding We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. Daarvoor moeten we onze regio en de belangrijke partners daarin goed kennen, willen we risico’s snel kunnen signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en willen we adequaat optreden. Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. 2.3.2 Waar staan we voor? We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. Daarnaast bestrijden we brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen. 2.3.3 Wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan? Hieronder volgt per team een omschrijving van de bereikte resultaten. Incidentbestrijding Dit onderdeel vormt de kern van de brandweerorganisatie.

24 uur per dag en 365 dagen per jaar staat de operationele brandweerorganisatie paraat. Het onderdeel Incidentbestrijding omvat de repressieve taakuitvoering van de brandweer. Deze taak wordt uitgevoerd vanuit 26 kazernes ( 19 vrijwillig, 1 dag bezetting en 6 beroeps bezetting kazernes) die voor 16 gemeenten in ons verzorgingsgebied brandweerzorg leveren. Repressieve Brandweerzorg wordt geleverd in de vorm van: - Brandbestrijding - Technische hulpverlening - Incidenten bestrijding gevaarlijke stoffen - Waterongevallen

De incidenten in 2024, in totaal 3.871, zijn weergegeven in figuur 2 uitgesplitst naar gemeenten.

Figuur 2. Aantal inzetten per gemeente in 2024

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 23/89

Kazernes De kazernes hebben een lokale functie en kunnen een functie vervullen voor de omliggende gemeenten. Een aantal kazernes heeft daarnaast een regionale functie of een functie als servicecentrum. Een Service Centrum beheert (aanschaffen, onderhouden, afstoten) materieel en materiaal behorende tot het domein. De Service Centra bevinden zich in de beroepskazernes en bedienen de hele regio vanuit hun eigen specialisme. SC gebruiksgoederen, oefenmiddelen, transport (Maastricht Noord) Vanuit Maastricht Noord worden alle kazernes voorzien van de benodigde verbruiksgoederen. Dit zijn niet alleen huishoudelijke producten, maar ook uitruk-gerelateerde producten. Door het slim en regionaal inkopen worden zo veel mogelijk kosten bespaard en de interne ‘klanten’ goed gefaciliteerd. Daarnaast koopt, onderhoudt en keurt deze kazerne alle middelen die gebruikt worden tijdens oefeningen bij alle kazernes in Zuid-Limburg. Dit betreft niet alleen materialen om een oefening te ensceneren, maar ook diverse onderdelen van de bepakking van specialistische voertuigen. Hierdoor is het voor de kazernes eenvoudiger om te kunnen oefenen met deze specifieke materialen, zonder dat specialistische voertuigen iedere keer “uit de uitruk gehaald” worden.

Vanuit Maastricht Noord worden ook alle logistieke bewegingen van goederen en materialen tussen de kazernes en de service centra in Zuid-Limburg gerealiseerd. Daarnaast worden hier alle vuilwerkpakken en toebehoren na een uitruk of oefening gereinigd en indien nodig vervangen. In de kazerne Maastricht Noord is ook het oppervlakte reddingsteam gesitueerd. Dit team had in 2024 de landelijke primeur om een aangepaste waterscooter te gaan inzetten bij een melding persoon te water in een snelstromende rivier zoals de Maas. Deze innovatie is ingezet om de veiligheid van het brandweer personeel te verhogen, doordat zij nu niet meer zwemmend naar een slachtoffer hoeven te gaan. Als bijkomend voordeel blijkt nu dat de brandweer hiermee ook nog eens een stuk sneller bij het slachtoffer kan zijn. SC verbindingen, kleding, slangen en armaturen (Kerkrade) Het SC Verbindingen draagt zorg voor producten die gelieerd zijn aan verbindingen en of verbindingsmiddelen. Het gaat dan onder andere om portofoons, mobilofoons en pagers, kazernealarmering en lichtkranten. Dit houdt in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan deze producten. De producten van het SC Verbindingen bestaan in toenemende mate uit ICT-oplossingen. Er is steeds meer sprake van overlap met Operationele Informatie Voorziening (OIV) en ICT.

In 2023 is verder ingezet op samenwerking met OIV en ICT op productniveau om toekomstbestendig te worden. In 2024 is de verkenning gestart naar wat er nodig is deze teams efficiënter te laten samenwerken in 2025. In het laatste half jaar van 2024 heeft het SC Verbindingen geparticipeerd in de Europese aanbesteding voor nieuwe pagers, samen met de VRLN. In 2025 worden alle pagers vervangen en worden de GHOR en de piketten vanuit de Veiligheidsregio ook voorzien in dezelfde standaard. Hiermee krijgt de meldkamer Limburg in 2025 eenzelfde systeem voor zowel Zuid-Limburg als voor Limburg-Noord. Kerkrade draagt ook zorg voor alle kleding en bijpassend schoeisel per kledingsoort die door medewerkers van de Veiligheidsregio gedragen en vanuit de dienst verstrekt wordt. In 2024 is de Europese aanbesteding voor nieuwe bluspakken doorlopen die in Q1 2025 geleverd gaan worden. Daarnaast is er vanuit de directie prioriteit gelegd op het versneld overgaan naar de landelijke standaard voor het operationeel uniform waardoor dit eind Q2 2025 aan elke brandweermedewerker van VRZL uitgeleverd kan worden. De invoering van AFAS als financieel systeem raakt veel processen van het SC kleding waardoor vooral in Q1 2024 veel aandacht is gegaan naar het opnieuw inrichten van deze processen, de inkoop en financiële afwikkeling.

In 2024 is het besluit gevallen dat ook de GHOR onderdeel wordt van de Veiligheidsregio. Alle aan kleding gelieerde werkzaamheden gaan over van de GHOR naar het SC Kleding. De voorbereiding op deze overgang heeft in het laatste half jaar van 2024 plaatsgevonden. Alle projecten en ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het vigerend kledingreglement, dat alleen op de brandweerkolom gericht was, hernieuwd moest worden. 2024 is gebruikt om dit nieuwe kledingreglement op te stellen, met 3 kledinglijnen (Brandweer, GHOR en Veiligheidsregio, dat toekomstgericht is. Eind Q4 2024 is dit kledingreglement goedgekeurd. Vanuit Kerkrade dragen we ook zorg voor al het materieel waar water door heen gaat. Dit houdt voor het reguliere proces in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan dit materieel. In 2024 zijn de voorbereidingen gestart voor het vernieuwen van de slangen- en haakarmvoertuigen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 24/89

Hier is gekozen, na een traject middels design thinking, voor een innovatief concept. Dit innovatieve concept zal verder ontwikkeld gaan worden in 2025 samen met het SC Grote Voertuigen en marktpartijen. In 2024 is de verbouwing van ruimtes van het SC Watervoerende armaturen afgerond, waardoor er weer volgens de vigerende Arbowetgeving gewerkt kan worden. SC Grote Voertuigen (Brunssum) Het Service Center Grote Voertuigen (SC GRV) is verantwoordelijk voor het onderhoud en de inzetbaarheid van alle (brandweer)voertuigen zwaarder dan 3.500 kg en containers binnen de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De medewerkers incidentbestrijding op de kazerne in Brunssum zorgen 24/7 voor de operationele paraatheid van ongeveer 60 brandweervoertuigen, waaronder tankautospuiten, hulpverleningsvoertuigen, redvoertuigen, haakarmvoertuigen, bakwagens en zo'n 30 containers. Naast de uitrukdiensten verricht de dienstdoende ploeg zelfstandig onderhoudswerkzaamheden, verhelpt storingen en repareert schade, zowel op locatie als in de eigen werkplaatsen. Bepaalde werkzaamheden, zoals onderhoud aan chassis, keuringen en schadeherstel, worden deels uitbesteed aan gespecialiseerde dealers. Het SC GRV is tevens verantwoordelijk voor diverse projecten, zoals de aanbesteding, aanschaf, bouwbegeleiding, ombouw en implementatie van nieuwe voertuigen en containers.

Vanwege de technische ontwikkelingen op het gebied van voertuigen en opbouw, en de beperkte capaciteit van leveranciers die leidt tot langere doorlooptijden, is extra scholing voor de medewerkers van het SC GRV noodzakelijk. Nieuwe medewerkers zullen steeds vaker specifieke vaardigheden en kennis moeten hebben om te voldoen aan de toenemende eisen van het vak. Het SC GRV beschikt over reserve tankautospuiten die als vervangend materieel op de kazernes worden gewisseld. SC persoonlijke beschermingsmiddelen, adembescherming (Heerlen en Maastricht Zuid) De medewerkers incidentbestrijding van de kazernes Heerlen en Maastricht Zuid verzorgen het onderhoud en keuringen van de ademlucht apparatuur voor alle 26 kazernes in Zuid-Limburg en het Centrum voor Vakmanschap. Vanuit kazerne Heerlen worden tevens de helmen (blushelmen en HV helmen) onderhouden en kazerne Maastricht Zuid is daarnaast verantwoordelijk voor het onderhoud van de duikapparatuur. Ademlucht en persoonlijke beschermingsmiddelen is een strategisch servicecentrum binnen incidentbestrijding. Daarom worden de medewerkers jaarlijks (2024: 30 medewerkers) geschoold bij de firma Dräger om deze werkzaamheden uit te mogen voeren. Voor het onderhoud van specifiek de duikapparatuur zijn 12 medewerkers bijgeschoold. Binnen het servicecentrum heeft in 2024 een verdere optimalisatie van de werkprocessen plaatsgevonden.

Dit heeft geresulteerd in een reductie van workload en kosten. Tot slot is in 2024 een project uitgevoerd waarbij elke medewerker binnen incidentbestrijding naast een persoonlijke blushelm een persoonlijke HV-helm gaat ontvangen. Andere taken vragen soms ook om andere middelen. Een HV-helm is daarvan een adequaat voorbeeld. In Q1 2025 zullen de helmen worden uitgeleverd. SC bepakking en kleine voertuigen (Sittard-West) Beheer en Onderhoud Het SC kleine voertuigen is verantwoordelijk voor het onderhoud, de reparatie en de vervanging van alle kleine voertuigen van VRZL. Dit omvat ook de boten en aanhangwagens die momenteel in gebruik zijn. Het SC is tevens verantwoordelijk voor de bepakking van alle voertuigen binnen VRZL. In 2025 onderzoeken we of we de aanbesteding voor de vervanging van de kleine voertuigen, dienstbussen en servicebussen zelf gaan doen via een Europese aanbesteding of dat we wachten op de landelijke aanbesteding van het NIPV. Voortgang en Prestaties In november zijn de nieuwe piketvoertuigen in gebruik genomen. Dat was een uitdagend proces, omdat de oude piketvoertuigen steeds meer defecten vertoonden en de levering van de nieuwe uitgesteld werd.. De meeste piketfunctionarissen zijn erg tevreden over de nieuwe voertuigen omdat deze weer betrouwbaar zijn op momenten dat ze nodig zijn.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 25/89

Duurzaamheid Het servicecentrum streeft ernaar steeds duurzamere keuzes te maken voor onze bepakking en voertuigen. We zijn overgestapt van dieselmotoren naar hybride benzinemotoren voor de nieuwe piketvoertuigen. We hebben ervoor gekozen om de andere dienstvoertuigen te vervangen door emissievrije voertuigen. In 2025 zal de daarvoor benodigde infrastructuur aangelegd worden. Bepakking en Onderhoud SC bepakkingen is verantwoordelijk voor het bepakken van alle voertuigen van incidentbestrijding. Het servicecentrum is belast met het controleren, keuren en vervangen van de bepakking. Er komen jaarlijks voertuigen naar Sittard voor de jaarlijkse controle om ervoor te zorgen dat de bepakking up-to-date en gekeurd is. In 2024 is de aanbesteding voor de vervanging van de gevaardetectiemeters gestart. Innovatie en Verbeteringen In het afgelopen jaar hebben we onze bepakking geregistreerd in een assetmanagementsysteem. Dit geeft ons nu een volledig overzicht van alle onderdelen die we controleren, keuren en repareren. Bovendien hebben we inzicht in de voorraden en locaties van de bepakking. Het SC bepakkingen en kleine voertuigen zet een belangrijke stap richting duurzaamheid en kwaliteit, wat bijdraagt aan de veiligheid en efficiëntie van onze organisatie SC Bedrijfsvoering (Beek) SC Bedrijfsvoering geeft uitvoering aan administratieve werkprocessen van de drie programma’s.

Hierbij kan onder meer gedacht worden aan het verwerken, controleren en klaarzetten van declaraties, registeren van verlof en beheer van alle tankpassen. Daarnaast is SC Bedrijfsvoering verantwoordelijk voor het functioneel beheer van ondersteunende programma’s als Topdesk en AG5, voor de regionale roosters van de repressieve dienst en voor het aansturen van de multifunctionele pool. Het speerpunt van SC Bedrijfsvoering is ‘andere afdelingen ontzorgen in de uitvoering van administratieve processen voor zover dat past binnen de capaciteit van het SC’. In 2024 is er, naast de reguliere werkzaamheden, gewerkt aan het efficiënter inrichten van de werkprocessen. Verder is de doorontwikkeling Topdesk opgepakt, en is er een significante bijdrage geleverd aan de introductie van AFAS HRM. Ook is er tijd geïnvesteerd in het project omnummeren van de voertuigen, is er vervanging geleverd voor het functioneel beheer van Motion, en is er ondersteund bij het invoeren van de data in het nieuwe RI&E registratiesysteem. De medewerkers van het SC zijn actief bezig met hun loopbaan en persoonlijke ontwikkeling op MBO en Hboniveau of met brandweeropleidingen. De verwachting is dat medewerkers hierdoor in de nabije toekomst gaan doorstromen. Verder is het in kazerne Beek een positieve tendens dat medewerkers neventaken willen oppakken in het kader van organisatiebelang.

Te denken valt aan een functie bij TBO, als vertrouwenspersoon of in projecten. Tot slot is er afgelopen jaren gewerkt aan de bekendheid van het SC binnen de veiligheidsregio. Dat werpt zijn vruchten af en leidt tot een mooie samenwerking tussen de verschillende teams. Vakbekwaamheid / Centrum voor Vakmanschap De vakbekwaamheid van ons eigen personeel dient te allen tijde op orde te zijn. Dat vraagt een gedegen voorbereiding en hoge mate van deskundigheid. De brandweer investeert continu in haar vakkennis en sluit aan bij ontwikkelingen in onze samenleving (waaronder bijvoorbeeld de energietransitie). Ook dit jaar werden er vanuit het Centrum voor Vakmanschap weer de nodige brandweerlieden opgeleid tot beginnende beroepsbeoefenaars. Variërend van o.a. manschap, chauffeur, voertuigbedienaar, verkenner tot bevelvoerder. Daarnaast was het CvV ook de leslocatie voor een in-company MBO4 traject (verzorgd door Gilde opleidingen) voor een 30-tal collega’s. Naast het opleiden werd er ook veel energie gestoken in het bijscholen en beoefenen van ons zittend personeel. Naast het reguliere oefenprogramma voor de beroepsmedewerkers en de brandweervrijwilligers is er ook een additioneel bijscholingsprogramma lopende in het kader van realistisch oefenen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 26/89

Waar 2023 nog in het teken stond van de bijscholing op de basis principes brandbestrijding, staat 2024 en 2025 in het teken van de bijscholing op het gebied van de nieuwe landelijke visie hulpverlening. Of het hierbij nu gaat over mensen redden uit voertuigen/werktuigen, aanrijdingen, stabilisatie van transportmiddelen of instortingen van huizen. Zo is er een tankwagen aangekocht en gemodificeerd voor de transportscenario’s en is er een mobiele “ingestorte woning” aangekocht om het scenario instorting veilig te kunnen beoefenen. Ook het circulaire bijscholingsprogramma omtrent het bijscholen van de brandweerchauffeurs blijft door lopen, dit jaar met als focus de brandweerofficieren c.q. piketfunctionarissen. Verder blijft de druk op het instructeursbestand nog steeds hoog, dit is ook een landelijke trend en blijft daarmee voorlopig ook voor het CvV een aandachtspunt. Qua bedrijfsvoering binnen het CvV is er ook het nodige veranderd. De wijze van plannen is omgebouwd naar een structureel circulair onderwijscurriculum dat zich qua vorm laat vergelijken met het reguliere beroepsonderwijs. Daarmee ontstaat meer structuur en een duidelijker opleidingsprogramma voor incidentbestrijding. Hierdoor kan het CvV mee in de landelijke ontwikkelingen aangaande de aankomende landelijke herziening van het brandweeronderwijs.

Ook de voorbereidingen voor de nieuwe digitale leeromgeving zijn in volle gang, de operationele introductie hiervan staat gepland voor Q1 2025. Meldkamer Een Jaar van Vernieuwing en Verbetering 2024 was voor de meldkamer een jaar van vooruitgang en innovatie, waarbij we belangrijke stappen hebben gezet in het versterken van ons operationele vermogen en het verbeteren van onze samenwerking. In het licht van de voortdurende ontwikkelingen in technologie en de steeds grotere verantwoordelijkheid die we dragen, hebben we het afgelopen jaar een aantal cruciale initiatieven geïmplementeerd om ons werk te optimaliseren. Het is met trots dat we terugkijken op de voortgang die we hebben geboekt, en vooruitkijken naar wat we in de toekomst nog kunnen bereiken. Leiderschapstraining voor Calamiteiten Coördinatoren In een wereld die steeds complexer wordt, is effectief leiderschap essentieel, vooral in crisissituaties. Dit besef heeft geleid tot de introductie van een leiderschapstraining voor onze calamiteiten coördinatoren. Deze training heeft onze teamleden geholpen om niet alleen hun besluitvormingsvermogen en stressbestendigheid te vergroten, maar ook om beter samen te werken in dynamische en veeleisende situaties.

Door deze focus op leiderschap kunnen we garanderen dat onze calamiteiten coördinatoren optimaal voorbereid zijn om snel en doeltreffend te handelen, ongeacht de omstandigheden. Integratie van het Nieuwe Radiobediensysteem (EOCS) Een andere belangrijke ontwikkeling was de succesvolle integratie van het nieuwe radiobediensysteem, EOCS. Dit systeem zorgt voor communicatie tussen onze meldkamer en de operationele eenheden. Live Dashboard voor Transparantie en Inzicht Met trots kunnen we melden dat de meldkamer nu beschikt over een live dashboard waarop de resultaten van onze operaties real-time zichtbaar zijn. Dit dashboard biedt waardevolle inzichten voor het management. Harmonisatie van Procedures tussen VRLN en VRZL De uitvoering van de harmonisatie van de procedures tussen de Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) en Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) is in volle gang. Door deze samenwerking kunnen we de efficiëntie en effectiviteit van onze operaties verbeteren, en zorgen dat we als regio altijd optimaal voorbereid zijn op de verschillende scenario’s die zich kunnen voordoen. De harmonisatie helpt ons om meer uniforme werkprocessen te hanteren en zorgt ervoor dat we als één geheel opereren, ongeacht de locatie van het incident.

Gedeeld Operationeel Beeld: Een Veiligheidsbeeld voor Crisisfunctionarissen Het gedeeld operationele beeld is een van de belangrijkste stappen vooruit in de samenwerking tussen verschillende crisisfunctionarissen. Dit systeem stelt alle betrokkenen in staat om een gezamenlijk, up-to-date veiligheidsbeeld te raadplegen, zodat zij snel en weloverwogen kunnen handelen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 27/89

Het biedt niet alleen een totaaloverzicht van de situatie, maar zorgt er ook voor dat de juiste informatie op het juiste moment bij de juiste persoon terechtkomt. Dit vergroot de effectiviteit van onze crisisbestrijding en versterkt de samenwerking met andere hulpdiensten. Roosteroptimalisatie voor een Toekomstbestendig Team Om ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst een veerkrachtig en efficiënt rooster kunnen blijven draaien, hebben we een proces van roosteroptimalisatie in gang gezet. Door onze roosters te analyseren en te optimaliseren, streven we naar een balans tussen het welzijn van onze medewerkers en de operationele vereisten van de meldkamer. Dit is een belangrijke stap in het waarborgen van de continuïteit van onze dienstverlening, zowel nu als in de toekomst. Integratie van WeSeeDo: Live Beeld van Incidenten Een van de innovaties van 2024 was de integratie van WeSeeDo in onze meldkamer. Dit systeem stelt ons in staat om beelden te ontvangen van incidenten direct via de telefoon van de melder. Het biedt ons live beeld van de situatie ter plaatse, wat cruciale voordelen biedt voor het inschatten van de ernst van een incident en het coördineren van de respons. Dankzij deze technologie kunnen we sneller en gerichter handelen, wat de veiligheid van zowel de meldkamer als ook de hulpverleners ter plaatse ten goede komt.

Kijkend naar de Toekomst 2024 was een jaar van belangrijke ontwikkelingen en innovaties voor de meldkamer. De integratie van nieuwe technologieën, de versterking van ons leiderschap en de verbeterde samenwerking met partners en andere regio’s maken ons klaar voor de uitdagingen van de toekomst. Terwijl we blijven bouwen aan een flexibele en toekomstbestendige meldkamer, kijken we ernaar uit om onze impact verder te vergroten en de veiligheid van onze regio’s nog verder te verbeteren. Risicobeheersing Als VRZL staan we voor grote uitdagingen. We worden steeds meer geconfronteerd met gevolgen van factoren waar we geen invloed op hebben. Voorbeelden zijn elektrische voertuigen, energietransitie etc. Bij de ABbesluiten 2022 en de vaststelling van het MJB 2024-2027 is het fundament gelegd voor realisatie van de ‘Visie op inrichting Risicobeheersing’ en het Brandweerrisicoprofiel. De insteek om het thema risicobeheersing vanuit een risicogerichte benadering meer te prioriteren sluit perfect aan op de complexe wereld en de risico’s die daarbij horen. De veiligheidsregio werkt risicogericht en richt zich vooral op het creëren en instandhouding van een veilige leefomgeving, een veilige incidentbestrijding en op bewustwording en zelfredzaamheid.

De volgende thema’s zijn in 2024 opgepakt: Brandweerrisicoprofiel In 2024 zijn voor de gemeenten Heerlen, Gulpen-Wittem, Beekdaelen en Kerkrade de brandweerrisicoprofielen opgesteld. Een brandweerrisicoprofiel is afgeleid van het provinciale risicoprofiel en geeft specifiek inzicht in de brandweer-risico’s op gemeentelijk niveau. Het brandweerrisicoprofiel wordt actief gebruikt om het gesprek aan te gaan met gemeenten over afdekken van risico’s en bij advisering Omgevingswet (o.a.: omgevingsvisie/-plan/-vergunning en IVP). In de beleidsplan periode zal ook voor de andere 12 gemeenten een brandweerrisicoprofiel worden opgesteld. Het brandweer risicoprofiel geeft ook een beeld van trends (op basis van de incidenthistorie) en ontwikkelingen (zoals de klimaatverandering en de energietransitie) en de (mogelijke) consequenties daarvan voor de (brandweer)organisatie. Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. Dat is voor ons ook de start geweest om met het nieuwe zaak systeem RX-mission te gaan werken. In het eerste jaar werden er nog kinderziekte geconstateerd. Op dit moment gaat het steeds beter. In 2026 zal de werkwijze omgevingswet binnen de VRZL worden geëvalueerd. In 2024 zijn op de respectievelijke aandachtsgebieden resultaten geboekt.

Het team risicobeheersing kent een verdeling naar ruimtelijke veiligheid, industriële veiligheid, brandveiligheid en brandveilig leven. Energie transitie De energietransitie is in volle gang, waardoor nieuwe initiatieven ontplooien, maar ook nieuwe gevaren voor de leefomgeving ontstaan.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 28/89

Mede door de netcongestie en mogelijke afschaffing van de salderingsregeling, wordt gezocht naar alternatieven. Voorbeelden hiervan zijn Energieopslag systemen (thuisbatterijen en grootschaliger) en Elektrolyzers (opwek waterstof) op zowel grote als kleine schaal. Daarnaast ontstaan er nieuwe vervoersstromen zoals bijvoorbeeld het transport van Ammoniak en overige LOHC (liquid organic hydrogen carriers) als waterstofdrager. Ook de markt van refurbishment groeit. Defecte en verouderde batterijen worden hierbij gerepareerd en krijgen een second life. Het is van belang om kritisch te kijken waar initiatieven ontplooid worden met mogelijke randvoorwaarden. Als VRZL wordt er onverminderd aandacht gegeven aan de gevaren en de risico’s binnen de energietransitie. Hierbij geeft de VRZL adviezen aan de bevoegde gezagen en geeft de VRZL inzicht in de beheersbaarheid en bestrijdbaarheid van potentiële calamiteiten. Convenant Chemelot Als adviseur voor de Provincie en de gemeenten Beek/Stein/Sittard-Geleen is een bijdrage geleverd aan het convenant ‘Voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en haar omgeving’. Het zwaartepunt heeft zich toegespitst op het meewerken aan het opstellen van een bovenwettelijk afwegingskader voor ontwikkelingen binnen en rondom het Chemelot terrein. Dit heeft mede geleid tot landelijke aandacht bij verschillende ministeries.

Professionalisering Het team Risicobeheersing professionaliseert steeds meer richting ‘risicogericht werken’ door het volgen van nieuwe ontwikkelingen met bewustzijn van veranderende verwachtingspatronen. Binnen de veiligheidsketen wordt er intensiever integraal samengewerkt, bij nieuwe optredende risico’s wordt meegedacht en op diverse taakvelden wordt actief geparticipeerd. Waaruit dit blijkt is per taakveld nader omschreven en weergegeven. Omgevingsveiligheid - Industriële veiligheid Voor de VRZL zijn aan het bevoegd gezag 59 adviezen ‘veiligheid op en rondom industriële objecten’ uitgebracht. Voor de provincie Limburg, met 28 Seveso-inrichtingen, zijn 28 inspecties ‘naleven Sevesorichtlijn’ uitgevoerd. Voor deze Seveso-inrichtingen is ook meegewerkt aan de bepaling van de toezichtlast. (Chemelot is 1 Seveso-inrichting met 21 deelinrichtingen verdeeld over 13 site-users). Omgevingsveiligheid - Ruimtelijke veiligheid Voor de VRZL zijn aan het bevoegd gezag 24 adviezen ‘veiligheid bij ruimtelijke ordening’ uitgebracht. In het kader van het uitvoering geven aan de Omgevingswet (Ow) is regionaal deelgenomen aan de werkgroepen planketen/VTH/oefenen met Ow en het projectleidersoverleg Ow. Ook landelijk is een actieve bijdrage geleverd in de projectgroep ‘Risicogericht samenwerken met gemeenten en Omgevingsdiensten’ en de werkgroep vergunningverlening.

Brandveilig Leven BVL Binnen de VRZL hebben er 62 activiteiten plaatsgevonden rondom het thema brandveiligheid ‘vergroting bewustwording en zelfredzaamheid van de mens in de maatschappij’. Het is een meerjarig traject dat vraagt om gedragenheid door interactie. Activiteiten zoals: training Ambassadeur BVL voor Jeugdbrandweer/personeel, voorlichting via sociale media en aan doelgroepen scouting/Senioren Limburg, deelname aan buurtcontactdagen/Plein dag Kerkrade/Euregionale dag Feuerwehr en regulier overleg met wooncorporaties, uitrol programma voor basis- en voortgezet onderwijs, voorbereiding project Pop-up store 2025 en uitgave zelf ontwikkeld foldermateriaal en campagnefilm “veilig laden” en “Campagnefilm Veilig en warm de winter door”. Brandveiligheid Voor de VRZL zijn aan het bevoegd gezag 1.010 adviezen vergunningen en 379 handhavingsadviezen uitgebracht en zijn 192 evenementenvergunningen behandeld. Door het regionaal actief meedenken en implementeren van de software Rx.Mission worden per 1 januari 2024 alle verzoeken om advies digitaal afgehandeld en zijn data per object beschikbaar.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 29/89

Kaderstelling De resultaten van het team Kaderstelling zijn onder te verdelen in een drietal thema’s te weten, ‘beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning’, ‘bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning’ en ‘operationele ondersteuning’. Op het gebied van beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning is in 2024 gestart met uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Concreet zijn in het MJBP onder andere de volgende beleidsafspraken t.a.v. Incidentbestrijding vastgelegd, te weten: • Het implementeren van het landelijke kader TS-flex, • De uitrol van de nieuwe dekkingssystematiek GGO en • De uitwerking wat behoud van vrijwilligheid inhoudt en hoe dit thema vorm te geven. In de maanden maart tot en met juni heeft een verkenning onder alle repressieve medewerkers plaatsgevonden. De verkenning vond plaats door middel van interviews. Doelstelling van deze verkenning was om input op te halen om bovenstaande beleidsafspraken uit te voeren. In de maanden juli tot en met december is vervolgens alle input verwerkt en gebundeld tot acties om te komen tot de implementatie van deze beleidsafspraken. In 2025 worden vervolgens de actiepunten verder uitgewerkt en in het eerste kwartaal worden alle repressieve medewerkers meegenomen in de actiepunten en het vervolg om te komen tot implementatie van de beleidsafspraken.

Landelijk gezien is begin 2024 de doorontwikkeling van de nieuwe systematiek voor het opstellen van het dekkingsplan (GGO-systematiek) on hold gezet. Daardoor kijkt de landelijke systematiek alleen naar de dekking voor het scenario gebouwbrand. Wanneer en of doorontwikkeling naar andere incidenttypen (denk aan hulpverleningen of waterongevallen) plaatsvindt is onduidelijk. Op basis van de voorhanden landelijke systematiek is VRZL in 2024 gestart met de opzet van een GGO-rapportage systeem ten behoeve van het bestuur ten aanzien van de factor snelheid. In de eerste bestuurlijke halfjaar rapportage van 2025 wordt deze rapportage voor het eerst opgeleverd. Binnen de GGO-systematiek dient echter niet alleen gekeken te worden naar snelheid, maar ook naar capaciteit, paraatheid en werkdruk. Goede brandweerzorg is namelijk meer dan alleen snelheid. Het gaat om een integraal inzicht in de prestaties. Daarom wordt in 2025 de GGO-rapportage verder vormgegeven met als doel om het bestuur een integraal overzicht te kunnen bieden. Verder is door invulling van een openstaande vacature ook invulling gegeven aan de liaisonrol van VRZL binnen EMRIC. Kaderstelling vervult deze rol ondanks positionering binnen Brandweerzorg voor geheel VRZL. In 2025 wordt samen met EMRIC bekeken hoe VRZL deze rol goed vorm kan geven.

Daarnaast levert het team capaciteit voor het uitvoeren, opstellen en monitoren van het Meerjareninvesteringsplan (MIP) en voor het wijzigingen dan wel opstellen van nieuw uitvoeringsbeleid. In 2024 ging het daarbij onder meer over beleid ten aanzien van de waterscooter en kleine voertuigen, maar ook over bijvoorbeeld actualisatie van het kledingreglement. Ook is in 2024 een onderzoek gestart om te komen tot een actualisatie van de koude werkzaamheden die op de kazernes worden verricht (Service Center werkzaamheden). Dit onderzoek krijgt naar verwachting in 2025 een vervolg. Tenslotte is in het najaar van 2024 door Kaderstelling een aanzet gemaakt tot de voorbereiding op een langdurige uitval van gas/water/elektra of een langdurige cyberaanval. Doelstelling is om de operationele continuïteit te borgen van brandweerzorg. In 2025 wordt deze eerste aanzet verder uitgewerkt in VRZL breed verband. Op het gebied van bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning zijn er diverse projecten gerealiseerd of lopende. De verkenning met betrekking tot invoering van een pilot voor het gebruik van een blusrobot is afgerond. In december is daarop besloten om over te gaan tot aanschaf van deze robot. In 2025 zal de pilot met de blusrobot vorm krijgen. Eind 2024 is ook de implementatie van de landelijke lijn van voertuigroepnummers afgerond.

Verder is gestart met uniformering van de meldkamerprocedures van VRZL en VRLN. Voor dat traject wordt 13 januari 2025 een uniforme werkwijze binnen beide regio’s vastgesteld zodat in de toekomst is geborgd dat nieuwe meldkamerprocedures (zo) uniform (mogelijk) zijn. Daarnaast is gestart met een herziening van de bestaande (nog niet uniforme) meldkamerprocedures. Dit proces neemt minimaal nog heel 2025 in beslag en wellicht ook nog 2026. Kaderstelling heeft bijgedragen aan het verbeteren van het proces van nazorg door een eerste aanzet van beleid daaromtrent.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 30/89

Verder is er ondersteund bij de actualisatie van de samenwerkingsafspraken met Chemelot omtrent onder andere de levering van een gaspakkenteam, drone en schuimvormend middel. Naar verwachting wordt deze actualisatie in de eerste helft van 2025 afgerond. Tenslotte zijn eind 2024 ook de voorbereiding getroffen om in 2025 te verkennen welke gevolgen dynamisch alarmeren en automatisch plotten hebben voor de repressieve organisatie. Op basis van deze verkenning gaan eventueel pilots van start in 2025 en wordt besluitvorming verder vormgegeven. Een andere belangrijke ontwikkeling is het project toekomstbestendige piketorganisatie. Een project dat door Incidentbestrijding en Kaderstelling wordt getrokken en dat in 2025 in de vorm van deelprojecten zal leiden tot een piketorganisatie die zoals de naam al verraad toekomstbestendig is. Net zoals binnen C&R wordt ook binnen Brandweerzorg gewerkt aan kwaliteitszorg. Zo is er een systematiek (beleid) om te leren van monodisciplinaire incidenten die gedurende de komende jaren verder wordt doorontwikkeld ten behoeve van de lerende organisatie. In 2024 zijn 15 grotere of complexere incidenten geëvalueerd door team Kaderstelling of is ondersteuning geboden aan de evaluatie. Ook is er beleid vastgesteld waarmee VRZL voldoet aan de landelijke wettelijke eisen ten aanzien van ongevalsonderzoek en in 2024 is beleid geïmplementeerd.

Ten behoeve van brandonderzoek hebben er 32 onderzoeken in 2024 plaatsgevonden. En tenslotte zijn ook net als in 2023 alle Arbo-taken (ad hoc en conform planning) uitgevoerd. Binnen de operationele ondersteuning heeft het team bijdragen geleverd op diverse fronten. Een voorbeeld hiervan is het ontsluiten van LCMS voor Chemelot als ook de verdere inrichting van de sectie brandweer. Dit laatste in samenwerking met het team Crisis & rampenbestrijding. Maar ook valt te denken aan het leveren van denkkracht binnen de Impactanalyse teams met het oog op water en oorlogsdreiging. Een ander belangrijk project binnen dit thema is “Sluiten veiligheidsketen” waarin in 2024 is onderzocht welke informatie noodzakelijk is tijdens het aanrijden naar een incident en hoe deze informatie ontsloten kan worden. Verder vervullen zeven van de elf medewerkers binnen het team zowel mono- als multidisciplinaire piketrollen. Kijkend naar de diverse werkzaamheden en taken vervult het team Kaderstelling dus zowel binnen brandweerzorg als ook binnen de crisis- en rampenorganisatie diverse rollen en draagt het team bij aan de zowel mono- als multidisciplinaire taken van de veiligheidsregio. 2.3.4 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000.

Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C- Jaarrekening.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 31/89

2.4 PARAGRAFEN 2.4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.4.1.1 Definities Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van VRZL om incidenteel en structureel niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder verstoring van de continuïteit in de uitvoering van de reguliere taken van de veiligheidsregio. Het weerstandsvermogen bestaat enerzijds uit de weerstandscapaciteit in beschikbare middelen en mogelijkheden en anderzijds de risico’s waarvoor geen of onvoldoende voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het beoordelen van de financiële positie van de Veiligheidsregio. De financiële eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van VRZL wordt door de deelnemende gemeenten gedragen, conform de Gemeenschappelijke Regeling. Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft VRZL als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om voldoende weerstandsvermogen te vormen. Het weerstandsvermogen kan als volgt in een formule worden weergegeven.

Weerstandscapaciteit Weerstandsvermogen

=

Risico’s

De weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare eigen vermogen (algemene reserve) en de ruimte in de exploitatiebegroting. Voor de geneeskundige hulpverlening (GHOR) is bepaald dat de algemene reserve maximaal 12% van de begrote gemeentelijke bijdrage mag bedragen. In oktober 2022 heeft het algemeen bestuur middels de nota reserves en voorzieningen ermee ingestemd de omvang van de algemene reserve van de Veiligheidsregio Zuid Limburg als onderdeel van de weerstandscapaciteit, te maximeren op 4% van de begrotingsomvang (exclusief mutaties in de reserves). 2.4.1.2 Autonome ontwikkelingen Vanuit de risicoanalyse die door VRZL gemaakt is komen onderstaande autonome ontwikkelingen naar voren die een forse financiële impact kennen op VRZL. Deze autonome ontwikkelingen zijn: • • • • •

CAO lonen 2025 PTSS PFAS Bezuiniging BDuR gelden 10% (vooralsnog met ingang van 2026) Aanwijzing VRZL als onderdeel van de vitale infrastructuur

Primair doen wij er alles aan om deze forse financiële impact vanuit de bestaande kaders en begroting te mitigeren. Daar waar dit niet lukt zullen wij dit bestuurlijk bespreken om te komen tot een oplossing. Het heeft de voorkeur dit gebundeld te laten terugkomen nadat de loon- en prijsindexcijfers zijn gepubliceerd in de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2025. 2.4.1.3 Risico’s In het kader van de jaarrekening VRZL wordt jaarlijks een risicoanalyse gemaakt die meer inzicht in de risico’s geeft waar VRZL rekening mee dient te houden en die een mogelijke impact kennen voor deelnemende gemeenten. De methodiek die wordt toegepast is op basis van een kwantitatieve analyse. De kwantitatieve analyse zorgt er voor dat de risico’s concreter worden omschreven. Daarnaast wordt duidelijker hoe de risico’s zich ten opzichte van elkaar verhouden en wat het aandeel is in de totale risico-impact. De kwantitatieve analyse vereist ook meer specialistische kennis en is mede daardoor tijdrovender aangezien de risico’s niet alleen in woorden maar ook in termen van impact en kans worden beschreven. Milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. We hebben in de tabel rekening gehouden met aanscherpingen die maken dat de verhouding anders is geworden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 32/89

Natuurlijk geldt dat risicomanagement ‘going concern’ zal blijven. Het beoordelen van de risico’s heeft derhalve een cyclisch karakter en loopt mee met het verschijnen van de P&C documenten. Risico's

1 CAO ontwikkelingen 2025 2 Technologische ontwikkelingen 3 Milieu eisen 4 Datalekken / Informatiebeveiliging 5 Krapte arbeidsmarkt 6 Omgevingswet 7 Wet open overheid (Woo) 8 Huisvestingbeleid Bestuurlijke dialoog 9 Verlofsparen / Overmatige verlofsaldi 10 PTSS 11 Wet digitale toegankelijkheid 12 PFAS 13 BDuR korting 10% (2026) 14 VRZL als vitale organisatie (Q2 2025)

Impact

Kans

PM 500.000 500.000 1.000.000 300.000 100.000 200.000 PM 800.000 600.000 200.000 750.000 PM PM

Veiligheidsregio Brandweerzorg Zuid-Limburg

50% 75% 50% 75% 75% 75%

250.000 375.000

75% 75% 75% 50%

600.000

166.667 75.000 75.000

166.667 75.000

Bedrijfsvoering

166.666 75.000 150.000

450.000 150.000 375.000

1.750.000

•

C&R

766.667

241.667

Brandweerzorg

C&R

391.666

CAO ontwikkelingen 2025: Risico's 1. CAO ontwikkelingen 2025

Impact PM

Kans

VRZL

Bedrijfsvoering

Conform besluit Algemeen Bestuur d.d. 3 december 2022 wordt de gemeente bijdrage (regulier) jaarlijks geïndexeerd op basis van de indexcijfers van de CPB Kerngegevenstabel MEV met peildatum september van het lopende jaar. Van de indexpercentages voor loon en materieel wordt een gemiddelde index berekend op basis waarvan de gemeentelijke bijdrage zal worden geïndexeerd. Dit gemiddelde wordt berekend op basis van de volgende verhouding tussen de loonkosten en de materiële kosten: 2/3 loonkosten – 1/3 prijzen. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de te verwachten indexering bij de deelnemende gemeenten VRZL. Toepassing van de indexcijfers betekent een loonindex van 4,8% (2/3 deel) en een prijsindex van 2,7% (1/3 deel). De huidige Cao loopt tot 1 augustus 2025. Vervolgens dient een nieuwe Cao afgesloten te worden waarbij op dit moment onzeker is welke loonstijging hiermee gepaard gaat. Het risico blijft bestaan dat deze loonstijging niet volledig gedekt zal worden door de indexeringssystematiek die met het AB is afgesproken, zoals we dat ook in 2024 hebben ervaren. VRZL zal dit monitoren op basis van de CPB Kerngegevenstabel MEV met peildatum september 2025 en dit vervolgens bespreken met het bestuur. •

Technologische ontwikkelingen: Risico's 2. Technologische ontwikkelingen

€

Impact 500.000

Kans 50%

€

VRZL Brandweerzorg 250.000

C&R

Bedrijfsvoering

De snelheid van technologische ontwikkelingen heeft steeds meer invloed op VRZL. Indien deze technologische ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en daarmee leiden tot een implementatierisico kan dat een operationeel risico met zich meebrengen. Denk hierbij aan artificial intelligence en ontwikkelingen bij brandbestrijdingen zoals digitale verkenning en drones. Ten aanzien van 2024 is de kans dat dit zich voordoet in 2025 gelijk gebleven, aangezien wij hier als VRZL wel enige mate van invloed op hebben in de zin met welke snelheid wij deze technologische ontwikkelingen willen volgen. •

Milieu eisen: Risico's 3. Milieu eisen

€

Impact 500.000

Kans 75%

€

VRZL Brandweerzorg 375.000

C&R

Bedrijfsvoering

Verduurzaming en milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. Dit brengt het risico met zich mee dat er meer kosten gemaakt dienen te worden voor de kazernes die VRZL in eigendom heeft en het mogelijkerwijs buiten werking stellen van materieel. Ten opzichte van 2024 is dit risico in 2025 gelijk gebleven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 33/89

•

Datalekken / informatiebeveiliging: Risico's 4. Datalekken / Informatiebeveiliging

Impact € 1.000.000

Kans 50%

VRZL

Brandweerzorg C&R Bedrijfsvoering € 166.667 € 166.667 € 166.666

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is een Europese verordening die de regels voor verwerking van persoonsgegevens door bedrijven en overheidsorganisaties in de hele Europese Unie standaardiseert en dit wordt gemonitord door de Autoriteit Persoonsgegevens. Datalekken die ontstaan kunnen leiden tot het opleggen van een boete. Daarnaast is het van groot belang dat de informatiebeveiliging op orde is om zo beter bestand te zijn tegen cyberaanvallen door kwaadwillenden. Dit risico is ten opzichte van 2024 verhoogd en is gebaseerd op cyberhacks bij andere veiligheidsregio’s, en de kans dat dit risico zich voordoet is gelijk gebleven. •

Krapte arbeidsmarkt: Risico's 5. Krapte arbeidsmarkt

€

Impact 300.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg C&R Bedrijfsvoering € 75.000 € 75.000 € 75.000

Door de huidige krapte op de arbeidsmarkt kostte het VRZL meer moeite om kwalitatief goede medewerkers aan te trekken binnen de programmalijnen en dit kan leiden tot meer salariskosten. In 2024 is het gelukt om meerdere cruciale posities in te vullen waardoor het risico ten opzichte van 2024 fors is gedaald waarbij de kans dat dit zich voordoet gelijk is gebleven.

•

Omgevingswet: Risico's 6. Omgevingswet

€

Impact 100.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg € 75.000

C&R

Bedrijfsvoering

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen van kracht geworden. De start van een periode van jaren waarin ook risicobeheersing gaat leren en ervaren wat exact de betekenis en impact van de nieuwe wet is. Denk aan de uitwerking van gewijzigde wettelijke taken en de uitwerking van processen en werkafspraken, die zijn opgesteld en afgestemd met ketenpartners, gemeenten en provincie. Ook moeten we ons vormen naar andere manieren van adviseren, bijvoorbeeld meer integraal en tijdens omgevingstafels. Met de inwerkingtreding van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. Ten opzichte van 2024 is in samenwerking met de teamleider Risicobeheersing gekeken naar dit risico en is besloten de impact in 2025 te verlagen aangezien de impact kleiner is dan verwacht waarbij de kans dat dit risico zich voordoet gelijk is gebleven. De Omgevingswet zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het Rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds. •

Wet open overheid (Woo): Risico's 7. Wet open overheid (Woo)

€

Impact 200.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg

C&R

Bedrijfsvoering € 150.000

De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semi-overheden transparanter maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is er sprake van ‘aanpalende’ informatiewetgeving, reeds geldend of in behandeling, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo (en andere i-wetten) brengt voor de veiligheidsregio een aantal verplichtingen met zich mee die zowel een juridische als ook een technische opgave zijn, maar ook nopen tot een cultuurverandering.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 34/89

Met de implementatie van deze wetgeving hangen een aantal andere discussies/opgaven samen zoals het invoeren van elektronische handtekeningen, anonimiseren in openbaar te maken documenten en digitaal toegankelijk maken van documenten. De Wet Openbare Overheid zal tot structureel tot meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds. Het Rijk heeft financiële middelen ter beschikking gesteld aan gemeenten conform de meicirculaire gemeenten 2021 (zie paragraaf 2.2. punt 18). Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026 € 24,98 miljoen per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen (€ 21,03 miljoen in 2022, oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026) zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen.

Ten opzichte van 2024 is de impact en de kans dat dit risico zich voordoet gelijk gebleven in 2025. •

Huisvestingsbeleid bestuurlijke dialoog: Risico's 8. Huisvestingbeleid Bestuurlijke dialoog

Impact PM

Kans

VRZL

Brandweerzorg

C&R

Bedrijfsvoering

Afgelopen jaar is samen met het algemeen bestuur intensief gesproken over een aantal thema’s uit de bestuurlijke dialoog verantwoorde brandweerzorg 2024-2030. Benadrukt is het belang van de vrijwilligheid; vanuit het oogpunt van betaalbaarheid maar zeker ook vanuit inwoner-betrokkenheid. Daarbij heeft het algemeen bestuur aangegeven dat zij binnen de huidige financiële kaders wensen te blijven. Ten aanzien van het mogelijk veranderd beleid inzake huisvesting, zullen de financiële effecten en risico’s apart worden beschouwd. •

Verlofsparen / overmatige verlofsaldi: Risico's 9. Verlofsparen / Overmatige verlofsaldi

€

Impact 800.000

Kans 75%

€

VRZL Brandweerzorg 600.000

C&R

Bedrijfsvoering

Verlofsparen: Het BBV geeft aan dat er een voorziening moet worden opgenomen voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang. Bij alle uren die conform de CAO als bron kunnen dienen voor het verlofsparen is sprake van een niet gelijke omvang van de opbouw en afbouw (dit is feitelijk de omvang van het bovenwettelijke verlof per balansdatum). Hierdoor is de jaarlijkse omvang van deze arbeidskosten gerelateerde verplichting niet gelijk. Voor deze verlofuren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. Deze verplichting tot het vormen van een voorziening geldt vanaf 2022. Het risico bestaat echter dat indien meer medewerkers binnen VRZL hiervan gebruik gaan maken met als doel verlofuren te sparen over een langere periode, dit niet vanuit de eigen begroting kan worden gefinancierd. Jaarlijks zal er per de datum 31 december een inventarisatie plaats vinden van medewerkers die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid tot verlofsparen, om zo het saldo te bepalen van het aantal verlofuren dat is overgeheveld of opgenomen vanuit het verlofsparen. Deze uren worden vervolgens financieel gemaakt conform de afgesproken systematiek met de accountant.

Overmatige verlofsaldi: Bij alle bovenwettelijke uren waarop een werknemer recht heeft conform de CAO Veiligheidsregio, is sprake van een niet gemiddeld gelijkblijvende omvang van de opbouw en afbouw (dit is feitelijk de omvang van het bovenwettelijke verlof per balansdatum). Hierdoor is de jaarlijkse omvang van deze arbeidskosten gerelateerde verplichting niet gelijk. Voor deze verlofuren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. Dit zullen we bij het opstellen van de jaarrekening meenemen waarbij de peildatum 31 december 2024 wordt genomen om inzichtelijk te maken welke omvang hiermee gepaard gaat.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 35/89

Voor het bepalen in hoeverre sprake is van overmatige verlofsaldi (“stuwmeren”) bij het bovenwettelijke verlof waarvoor een voorziening moet worden getroffen, ligt het voor de hand aan te sluiten bij het beleid rondom verlof-verjaring en het maximale verlof dat aan het einde van een kalenderjaar mag worden meegenomen naar een volgend jaar (jaargrens-overgangen). Voor het bovenwettelijke verlof dat geen gemiddeld gelijkblijvende omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. We zijn tot onderstaande werkwijze en systematiek gekomen. Deze werkwijze en systematiek hebben wij met onze accountant afgestemd. Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft een analyse uitgevoerd op de overmatige verlofsaldi en getoetst of er sprake is van een gemiddeld gelijkblijvende omvang van deze verlofsaldi. Bij de bovenwettelijke verlofuren binnen de Veiligheidsregio Zuid Limburg is sprake van een arbeid gerelateerde verplichting met een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook een onvoorspelbare afbouw. De bovenwettelijke verlofuren die binnen 5 jaren worden opgebouwd (en ook binnen vijf jaren moeten worden afgebouwd) kennen deels een overmatig verlofsaldo. De risicoanalyse die Veiligheidsregio Zuid Limburg heeft uitgevoerd van de bovenwettelijke uren betreft de uren zoals deze in de afgelopen 5 jaren zijn opgebouwd.

Op basis van deze risicoanalyse is de inschatting gemaakt, dat de oudste drie jaren van de opbouw over een periode van vijf jaar als overmatig zijn te kenmerken. De verlofsaldi zoals deze nog openstaan zijn als overmatig te classificeren omdat die onmogelijk nog binnen 1 of twee jaren opgenomen kunnen worden zonder dat de roosters en minimale bezetting in het gedrang komen. Daarnaast bestaat het risico dat deze bovenwettelijke uren omgezet worden naar het verlofsparen. De oudste jaren worden bij het opnemen van het verlof als eerste afgeboekt. Dat heeft tot gevolg dat er niet enkele in de oudste drie jaren verlofsaldi openstaan, maar ook in de meest recente jaren, hetgeen onderbouwd dat de betreffende medewerker zijn verlofsaldi op basis van historische ontwikkelingen niet op krijgt gemaakt (dus niet gemiddeld gelijkblijvende verplichting). Dit betekent dat wij voor de bovenwettelijke verlofuren van de oudste drie jaren een voorziening overmatige verlofsaldi verlofuren dienen te vormen. De bovenwettelijke uren maken we financieel met het gemiddeld uurtarief van een medewerker, e.e.a. conform de voorgeschreven systematiek vanuit het BBV. In 2025 zullen wij op basis van ervaringscijfers wederom een risicoanalyse uitvoeren om vast te stellen of de voorziening op basis van de eerste drie jaar nog toereikend is of dat de voorziening uitgebreid dient te worden.

Omdat de laatste 2 jaar van het overmatige verlofsaldi niet worden meegenomen ontstaat een aanvullend risico waardoor dit risico ten opzichte van 2024 in omvang is toegenomen en de kans op dit risico in 2025 gelijk is gebleven. •

Posttraumatische stressstoornis (PTSS): Risico's 10. PTSS

€

Impact 600.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg € 450.000

C&R

Bedrijfsvoering

Brandweermensen- beroepskrachten en vrijwilligers – zetten zich vierentwintig uur per dag, zeven dagen in de week met hart en ziel in voor de samenleving. Bij deze hulpverlening krijgen zij, net als crisisfunctionarissen en/of ondersteunend personeel, te maken met ingrijpende gebeurtenissen en dat maakt het werk belastend. Het gaat de veiligheidsregio aan het hart dat sommige van onze medewerkers vanwege de werkzaamheden mentale klachten ontwikkelen en dat vraagt om extra alertheid. In de uitvoering van het werk bij de veiligheidsregio’s kunnen zich heftige confrontaties voordoen, die kunnen leiden tot PTSS en onder bepaalde voorwaarden kunnen worden gekwalificeerd als een beroepsziekte. De financiële gevolgen van een landelijke modelregeling kunnen fors zijn en daartoe zullen wij dit bij de risicoparagraaf van de jaarrekening 2024 opnemen. •

Wet digitale toegankelijkheid: Risico's 11. Wet digitale toegankelijkheid

€

Impact 200.000

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

Kans 75%

€

VRZL Brandweerzorg 150.000

C&R

Bedrijfsvoering

pagina 36/89

Digitale toegankelijkheid is wettelijk verplicht voor Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector. Het is verplicht om te voldoen aan de eisen van WCAG 2.1, niveau A en AA. Overheidsinstanties horen toegankelijk te zijn. Je voldoet aan de verplichting door: Het toepassen van de toegankelijkheidseisen van WCAG 2.1 op niveau A en AA; Het publiceren van een toegankelijkheidsverklaring op de website. Het blijven verbeteren van de toegankelijkheid van websites, clouds, intranet en mobiele applicaties en het bijhouden van de voortgang in de toegankelijkheidsverklaringen. De verplichting geldt voor websites, apps, en intranetten en extranetten die live gaan of ingrijpend worden aangepast. Uiteindelijk moet elke website en app status A krijgen. Maar dat hoeft niet in één keer. Je kunt dus met een lagere status beginnen, zoals B, C of D. Met status B of C voldoe je al aan de wet, met status D nog niet. Maar let op: na een tijd moet de status wel beter worden. Anders voldoe je niet meer aan de wet. C moet dus B of A worden en B moet A worden. Indien wordt voldaan aan alle 50 eisen op niveau A en AA van de norm WCAG 2.1 wordt de status A verkregen. Dit vergt voor VRZL een behoorlijke investering en is een autonome ontwikkeling waarvoor binnen de begroting vooralsnog geen middelen zijn. •

PFAS: Risico's 12. PFAS

€

Impact 750.000

Kans 50%

€

VRZL Brandweerzorg 375.000

C&R

Bedrijfsvoering

PFAS is een verzamelnaam en staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Deze groep chemische stoffen is door mensen gemaakt en komt van nature niet voor in het milieu. PFAS kunnen een negatief effect hebben op milieu en gezondheid. In de buurt van plekken waar met blusschuim is geoefend kunnen PFAS (Peren polyfluoralkylstoffen) tot boven de Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging PFAS (INEV’s) in grond en grondwater worden aangetroffen. Uit een risicobeoordeling moet dan blijken of er onaanvaardbare risico’s zijn. Meestal leiden dit soort lokale verontreinigingen met PFAS niet tot gezondheidsrisico’s. Op een oefenplaats van de brandweer worden namelijk geen gewassen verbouwd. Als er op zo’n plek huizen worden gebouwd, kan het wel nodig zijn eerst de bodem te saneren. Op de lange termijn kan het zijn dat verontreinigingen met PFAS leiden tot aantasting van het drinkwater. In de risicobeoordeling moet daarom ook worden bekeken waar de verontreiniging zich naartoe zal verplaatsen en of zich kwetsbare objecten zoals drinkwaterwinningen in de omgeving bevinden. De provincies hebben opdracht om te onderzoeken op welke locaties een eventuele PFAS verontreiniging aan de orde kan zijn. Dit kan dan een mogelijk risico vormen voor VRZL. Landelijk is het risico geclassificeerd qua kans en impact en dat leidt tot de opname van dit risico in de jaarrekening. •