16. Bijlage 2 Concept jaarrekening 2024 VRZL

2024

Jaardocument VRZL

INHOUDSOPGAVE 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3

DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN ............................................................................................. 5 Voorwoord .......................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ........................................................................................................................................... 7 Bestuur ............................................................................................................................................... 7 Deel A – Samenvatting VRZL jaarrekening 2024 ............................................................................ 8 Wie wij zijn en wat ons doel is ............................................................................................................. 8 Economisch beeld ................................................................................................................................ 8 Financiële kengetallen ......................................................................................................................... 9

2 2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.2 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.4

DEEL B – JAARVERSLAG ............................................................................................................... 11 Wie wij zijn en wat ons doel is ........................................................................................................ 11 Omvangrijk netwerk ........................................................................................................................... 11 Missie, visie en kernwaarden ............................................................................................................. 11 Doel .................................................................................................................................................... 12 Ons werkgebied ................................................................................................................................. 12 Beleidskader ...................................................................................................................................... 13 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 13 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (inclusief GHOR) ....................................

14 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 14 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 14 Wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan? ....................................................................................... 15 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................ 22 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................ 23 Wie zijn we? ....................................................................................................................................... 23 Waar staan we voor? ......................................................................................................................... 23 Wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan? ....................................................................................... 23 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................................

31 Paragrafen ........................................................................................................................................ 32

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 2/89

2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.4.5 2.4.6 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................ 32 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 40 Financiering ....................................................................................................................................... 40 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 42 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 51 Wet open overheid (WOO) ................................................................................................................ 52 Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) ................................................................................................ 53 Oekraïne / Crisis noodopvang asielzoekers .................................................................................. 53 Meerjarenbeleidsplan VRZL 2024-2027 .......................................................................................... 55 Huisvesting bestuurlijke opdracht .................................................................................................

56 Wet gemeenschappelijke regelingen ............................................................................................. 56

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.5 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.5.5 3.5.6 3.5.7 3.5.8

DEEL C – JAARREKENING ............................................................................................................. 57 Balans (voor resultaatbestemming) ............................................................................................... 58 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 60 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................... 61 Toelichting op de balans ................................................................................................................. 61 Vaste activa ....................................................................................................................................... 64 Vlottende activa ................................................................................................................................. 65 Vaste passiva ..................................................................................................................................... 68 Vlottende passiva ............................................................................................................................... 72 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .......................................................................

73 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ......................................................................... 74 Algemeen ........................................................................................................................................... 74 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................. 74 Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (inclusief GHOR) ............................................ 75 Programma Brandweerzorg ............................................................................................................... 76 Bedrijfsvoering (overhead) ................................................................................................................. 77 Toevoegingen en onttrekkingen aan voorzieningen .......................................................................... 77 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ................................................................................... 78 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien .................................................................................... 78

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 3/89

3.5.9 3.5.10 3.5.11 3.5.12 3.6 3.7 3.8

Overzicht incidentele baten en lasten per programma ...................................................................... 78 Structureel begrotingssaldo ............................................................................................................... 79 Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................................. 80 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .................................................................................. 81 Financiële rechtmatigheidsverantwoording Veiligheidsregio Zuid-Limburg ............................. 84 Sisa-verantwoording ....................................................................................................................... 85 Taakvelden ....................................................................................................................................... 87

4 4.1

OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................................... 88 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................ 88

5 5.1

BIJLAGE ........................................................................................................................................... 89 Bijdrage gemeenten 2024 ................................................................................................................ 89

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 4/89

1

DEEL A – INLEIDING JAARSTUKKEN

1.1 VOORWOORD Dit voorwoord had een kopie van vorig jaar kunnen zijn. De trots die ik toen uitsprak geldt namelijk nu nog steeds. Trots op een organisatie die zich in roerige tijden niet alleen overeind heeft gehouden maar ook “gewoon” haar prestaties heeft geleverd. 2024 was het eerste jaar van ons Meerjarenbeleidsplan. Het eerste jaar waarin we de afspraken die we met ons bestuur en de raden maakten in de praktijk brachten. De jaarrekening is dan een eerste moment om daar bij stil te staan en terug te blikken. Meteen bij de start van 2024 brak een overlaatdam en moesten we als organisatie “vol aan de bak”. Een woonboot raakte op drift, een brug werd ontzet, bewoners die uit hun huizen/ boten moesten. Iedereen heeft de beelden van de Chinook-helikopters die met rotsblokken heen en weer vlogen wel gezien. Met dank aan de collega’s van defensie en van Rijkswaterstaat (wij doen het immers niet alleen) werd het incident bestreden en na enkele dagen lag er een dam, was de situatie gestabiliseerd en konden de meeste bewoners terugkeren. Op onze primaire taak, hulpverlenen bij rampen en crises hadden we als organisatie onze toegevoegde waarde laten zien. Dat geeft voldoening en de wil om de lat weer hoger te leggen. In onze brandweerorganisatie hebben we ook niet stil gezeten. Onze 26 brandweerkazernes zijn ruim 4000 keer gealarmeerd om onze burgers in nood te helpen.

Een aantal incidenten was groot of zeer groot en vroeg om de inzet van veel van onze collega’s. Helaas waren en ook enkele (dodelijke) slachtoffers te betreuren. Voor een verdere verduurzaming gingen we over naar het gebruik van accu-redgereedschap. Ook introduceerden we in 2024 als eerste korps in Nederland de brandweer-waterscooter waarmee op de snelstromende Maas de veiligheid van ons eigen personeel bij reddingsacties beter geborgd kan worden. Op het gebied van noodopvang, crisisnoodopvang, noodlocaties hebben we in 2024 onze gezamenlijke inspanningen met de gemeenten uit eerdere jaren gecontinueerd. We behielden noodopvang-locaties, er werden (conform afspraak) locaties ontmanteld en op andere plekken weer opnieuw ingericht. We veerden als regio mee met ontwikkelingen en hebben op momenten wederom een bijdrage geleverd in het ontlasten van Ter Apel. De spreidingswet werd aangenomen en de opdracht voor onze Zuid-Limburgse gemeenten aangescherpt. En net als in 2023 werd onze inzet en capaciteit gestretcht. En dat gold ook voor de gemeenten. Dank weer aan de collega’s van de gemeenten die zich blijven inzetten om zaken voor elkaar te krijgen rondom die crisisopvang. Dank ook aan de collega’s van de eigen organisatie die zich zo flexibel opstelden of ervoor zorgden dat de dagdagelijkse werkzaamheden doorliepen.

In de eigen organisatie hebben we stappen gezet om de doelstellingen uit het beleidsplan te realiseren. We realiseerden een flexibele, breed inzetbare crisisorganisatie, ook voor langdurige crises waarbij we ingingen op kantelpunt en bemensing. We verstevigden de netwerkrol met onze partners. We investeerden in de doorontwikkeling van de informatiearchitectuur. De omgevingswet werd -eindelijk- van kracht en de omslag van regelgericht naar risicogericht werd doorgezet. En vanzelfsprekend worden incidenten bestreden, vergunningen verleend, risico’s voortdurend in kaart gebracht en blijft de meldkamer operationeel. Daarnaast hebben we grote projecten kunnen doorzetten waarbij het huisvestingsdossier een belangrijk ankerpunt voor de toekomst wordt. Maar ook het nadenken over en invulling geven aan scenario’s die voortkomen uit de geografische ontwikkelingen (militaire dreiging, grootschalige uitval nutsvoorzieningen) maken dat wij samen met onze gemeenten de voorbereiding op toekomstige ontwikkelingen al wat handen en voeten hebben kunnen geven (en nog steeds). Binnen het programma bedrijfsvoering zijn we in 2024 met name bezig geweest met het zorgen dat processen rondom Crisisnoodopvang gestroomlijnd liepen. Daarnaast hebben zowel 2023 als 2024 in het licht gestaan van de overgang naar een nieuw bedrijfsvoering ondersteunend systeem.

In 2024 hebben we voorbereidingen getroffen om per 1-1-2025 met de HR-modules over te kunnen stappen. De beveiliging van onze systemen en informatie wordt een steeds belangrijker thema dat ook in 2024 volop aandacht van onze ICT-afdeling heeft gevraagd. Bedrijfsvoering is die stille kracht die op de achtergrond zorgt dat alles gesmeerd verloopt. Dit alles bij elkaar vergt wat van onze mensen. De flexibiliteit om te accepteren dat er omstandigheden voorkomen waar je geen invloed op hebt en het vinden van de kracht om moeilijke omstandigheden die je wél in de hand hebt, te veranderen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 5/89

Ook financieel had dit uiteraard impact op onze organisatie. We voeren scherp aan de wind met de noodopvang, crisisnoodopvang en andere voorzieningen. In financiële zin leverde dat incidenteel middelen op. Met die incidentele middelen waren we als organisatie in staat om een aantal zaken zelf op te pakken en hoefden we die claims niet door te zetten bij gemeenten. We konden zelf voorzien in -wederom- een extra dotatie die voor FLO noodzakelijk was, we hebben de ingroeireserve kapitaallasten kunnen aanvullen zonder de gemeenten daarvoor extra te belasten en hebben we bestemmingsreserve kunnen vormen om in 2025 een dagklas te kunnen organiseren. Op die wijze hebben de gezamenlijke inspanningen ook geleid tot gezamenlijk voordeel. Het resultaat over 2024 is mede door deze incidentele middelen positief. Ik kijk trots terug op de prestaties die we ook in 2024 weer geleverd hebben!

Léon Houben Directeur/ commandant Veiligheidsregio Zuid-Limburg.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 6/89

1.2 LEESWIJZER Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) blikt terug op het uitgevoerde en de daarvoor ingezette middelen in 2024. Onze jaarrekening bestaat uit drie delen. In het eerste deel (deel A) is een managementsamenvatting te vinden. Daarin geven we een beeld wat de Veiligheidsregio doet en bieden we een overzicht van de inkomsten en uitgaven en andere financiële kerngetallen. In het tweede deel (deel B) is het complete jaarverslag te vinden met verantwoording per programma en in het derde deel (deel C) is de financiële jaarrekening opgenomen. De toelichting wie verantwoordelijk is voor het opstellen van deze stukken, is al te lezen onder hoofdstuk 1.3: ‘bestuur’.

1.3 BESTUUR VRZL is een verplichte gemeenschappelijke regeling die de gemeenten in Zuid-Limburg in stand houden. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarstukken. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen ervan. Het dagelijks bestuur is (per 31 december 2024) als volgt samengesteld: Naam De heer W.A.G. Hillenaar

Gemeente Maastricht

Functie Voorzitter Plaatsvervangend voorzitter

De heer J.Th.C.M. Verheijen

Sittard-Geleen

De heer R. Wever

Heerlen

Mevrouw T.P. Dassen - Housen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang

Kerkrade Stein

Portefeuille Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Portefeuille Financiën en Personeel Portefeuille Brandweer Portefeuille GHOR

Het algemeen bestuur is (per 31 december 2024) als volgt samengesteld: Naam

Gemeente

Functie

Mevrouw C. van Basten - Boddin De heer E. Geurts Mevrouw W.J.F. van der Rijt - van der Kruis De heer A.P. Krijnen Mevrouw N.H.C. Ramaekers - Rutjens De heer R. Wever Mevrouw T.P. Dassen - Housen De heer R. de Boer De heer W.A.G. Hillenaar Mevrouw M.A.H. Clermonts - Aretz Mevrouw S.C.J. Scheepers De heer J.Th.C.M. Verheijen Mevrouw M.H.M. Leurs - Mordang De heer H.M.H. Leunessen De heer D.M.M.T. Prevoo

Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg a/d Geul

Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid

De heer D.P.W. Joppe

Voerendaal

Lid

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 7/89

1.4 DEEL A – SAMENVATTING VRZL JAARREKENING 2024 De jaarrekening VRZL 2024 in het kort: 1.4.1 Wie wij zijn en wat ons doel is Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de wettelijke gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van de VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, omdat de organisatie nauw verbonden is met het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen. Omvangrijk netwerk Wij werken samen met de 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech).

Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied (EMRIC). Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie. En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden). 1.4.2 Economisch beeld We kunnen niet om de twee grote crises heen welke ook dit jaar een enorme impact hebben gehad op de taken van de VRZL, de opvang ontheemden Oekraïne ten gevolge van de Oekraïne-crisis en de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO). Oekraïne-crisis Het jaar 2024 kende een enorme administratieve inspanning om de afhandeling van de Oekraïne-crisis mogelijk te maken. Declaraties, facturen en aangegane verplichtingen om de opvang in welke vorm dan ook mogelijk te maken, legden een behoorlijke claim op de eigen capaciteit en vroegen om een hoge inzet van middelen.

Door het ministerie van Justitie en Veiligheid is hiertoe onder meer een voorschot verstrekt en de meerkosten worden conform landelijk beleid gedeclareerd op basis van de vastgestelde en goedkeurende accountantsverklaring vóór 15 juli 2025. Met name de teams binnen bedrijfsvoering hebben extra inspanningen geleverd om de enorme stroom aan facturen, contracten, aangegane verplichtingen te matchen, te controleren, te verwerken en te declareren. Crisisnoodopvang Asielzoekers Dit geldt ook voor de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO). Vanwege de hoge instroom van asielzoekers is er een voortdurende hogere vraag ontstaan voor opvanglocaties. VRZL heeft dit gecoördineerd namens de deelnemende gemeenten en dit heeft een extra claim gelegd op de eigen capaciteit en ging gepaard met hoge kosten. Deze kosten worden maandelijks afgerekend met en vergoed door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Sinds januari 2024 is er in Ubachsberg (gemeente Voerendaal) een CNO locatie geopend voor de opvang van 300 asielzoekers voor de duur van 18 maanden. In samenwerking met de gemeente Sittard was vanaf 12 juni 2023 een opvangcentrum ten behoeve van CNO operationeel, naast het hoofdgebouw van de VRZL aan de Zürichstraat, voor maximaal 300 asielzoekers. Conform de gemaakte afspraken is dat beëindigd op 12 juni 2024.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 8/89

Daaropvolgend is in samenwerking met de gemeente Simpelveld op 14 oktober 2024 een opvangcentrum ten behoeve van CNO operationeel geworden voor een periode van twee jaar, eveneens voor 300 asielzoekers. Inmiddels is de Spreidingswet van kracht. Op grond van deze wet heeft de Minister van Asiel en Migratie aan de regio Zuid-Limburg een opgave verstrekt voor de opvang van 2.770 asielzoekers. Op 1 november 2024 heeft de gouverneur van de provincie Limburg geïnventariseerd in hoeverre aan die opgave werd voldaan. Op 1 juni 2025 dient die opvang gerealiseerd te zijn. VRZL is vaak betrokken bij de realisatie van deze Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocaties (TGO). 1.4.3 Financiële kengetallen Algemene dekkingsmiddelen: (bedragen x € 1.000) (zie hoofdstuk 3.5.2) Algemene dekkingsmiddelen

Rekening 2023

Begroting 2024 voor wijziging

Begroting 2024 na wijziging

Rekening 2024

Baten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten (FLO) Bijdrage Rijk (BDUR) Bijdrage Rijk (BDUR) extra gelden

47.775 1.947 6.816 417

48.000 1.986 6.500 1.670

52.733 2.127 7.234 1.586

52.733 2.127 7.234 1.687

Totaal

56.955

58.156

63.680

63.781

Weerstandsvermogen VRZL: (zie hoofdstuk 2.4.1.5) Op 31 december 2024 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR Totaal weerstandscapaciteit Omschrijving Weerstandsvermogen

31 december 2024 2.130 103 2.233 31 december 2024 0,71

Op grond van dit cijfer is de conclusie dat het geraamde weerstandsvermogen voor de Veiligheidsregio als geheel onvoldoende is.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 9/89

Structureel begrotingssaldo: (zie hoofdstuk 3.5.10) Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000.

Het structureel begrotingssaldo 2024 is € 952.000 negatief (2023: € 1.678.000 negatief). Onderstaand beschrijven wij de voornaamste oorzaak van dit negatieve structureel begrotingssaldo. In de incidentele dekking overhead en coördinatie opvang vluchtelingen 2024 (€ 5.248.000) zit een afrekening naheffing btw 2022 en 2023 voor een bedrag van € 972.299. Als we deze zouden elimineren komt de Veiligheidsregio Zuid Limburg uit op een positief structureel begrotingssaldo.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 10/89

2

DEEL B – JAARVERSLAG

In dit deel volgt een verantwoording van de programma’s Crisisbeheersing & Rampenbestrijding, Brandweerzorg en Bedrijfsvoering waarin we ook toelichten wat ze doen en waar ze naartoe werken. We beginnen onze toelichting echter op concern niveau.

2.1 WIE WIJ ZIJN EN WAT ONS DOEL IS Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2023 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: dat van Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en dat van Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert de tak Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, gezien de organisatie zo nauw verbonden is binnen het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen.

2.1.1 Omvangrijk netwerk Wij werken samen met de 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech). Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied. 2.1.2 Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie. En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden).

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 11/89

2.1.3 Doel VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • • • •

dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; geven we adviezen om daar waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.

2.1.4 Ons werkgebied Het werkgebied van VRZL is een compact verstedelijkt gebied van circa 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van Zuid-Limburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 594.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn binnen VRZL grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport en we monitoren overstromingsrisico’s door rivieren en het bekenstelstel. Met name in de zomermaanden ontvangen we daarnaast veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 12/89

2.1.5 Beleidskader Voor het functioneren van de organisatie binnen de bestuurlijk juridische context van een gemeenschappelijke regeling is een scala aan wettelijke regelgeving en bestuurlijke afspraken van toepassing. Belangrijke elementen daarin zijn bijvoorbeeld: • • • • • • • • • •

Gemeenschappelijke regeling VRZL Organisatieverordening Controleverordening Verordening financieel beheer Treasury statuut Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 VRZL Regionaal Crisisplan Regionaal Risicoprofiel Diverse rampbestrijdingsplannen voor specifieke categorieën objecten Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg

De Wet gemeenschappelijke regeling is in 2022 geactualiseerd en dat betekent dat alle gemeenschappelijke regelingen voor 1 juli 2024 aangepast dienden te worden. Wij zijn daar samen met andere verbonden partijen - begeleid door Boels Zanders - mee aan de slag gegaan. Over belangrijke wijzigingen m.b.t. facultatieve zienswijzeprocedures, participatie van ingezetenen en belanghebbenden, de actieve informatieplicht en een evaluatiebepaling, is door de 16 Zuid-Limburgse gemeenteraden overeenstemming bereikt. Na dit zorgvuldig doorlopen proces, hebben de individuele colleges van de 16 gemeenten in Zuid-Limburg de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg vastgesteld. Daarmee is deze herziene regeling vanaf 30 juni 2024 in werking getreden.

2.1.6 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000.

Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 13/89

2.2 PROGRAMMA CRISISBEHEERSING EN RAMPENBESTRIJDING (INCLUSIEF GHOR) 2.2.1 Wie zijn we? Het programma crisisbeheersing & rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen, zoals gedefinieerd in de Wet veiligheidsregio’s. Het gaat om inzicht in en de beheersing van risico’s (volgen, voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende clusters van activiteiten: • • • • • • • •

Informatiemanagement (IM) Operationele Informatievoorziening (OIV); Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV); Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO) Crisiscommunicatie Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); Kwaliteitszorg. EMRIC

In deze jaarrekening worden ook de activiteiten uit te voeren door de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) omschreven. De GHOR geeft invulling aan de volgende producten en clusters van activiteiten: • • • • • • • • •

Ketencontinuïteit van Zorg; Opleiden, trainen en Oefenen; Piketfunctionarissen; Evenementenadvisering; Crisisbeheersing; Informatiemanagement; Kwaliteitszorg/planning & control; Evaluatie en maatregelen; Advies Openbare Ruimte.

2.2.2 Waar staan we voor? Wij inventariseren de grootschalige risico’s in onze veiligheidsregio en in een straal daar om heen. Als wij onze risico’s kennen kunnen we ons daarop voorbereiden. Wij staan voor een adequate voorbereiding en coördinatie van crisisbeheersing en rampenbestrijding binnen het gebied Zuid-Limburg en voor het leveren van een adequate bijdrage op bijstandsaanvragen van andere omliggende regio’s, ook in het buitenland (EMRIC). Dat houdt onder meer in de coördinatie, afstemming, facilitering, regievoering, en het stimuleren van multidisciplinaire samenwerking. Met een goede invulling van de voorbereiding en coördinatie kan de veiligheidsregio haar regie- en netwerkfunctie waarmaken. Daarbij wordt ook ingezet op participatie van burgers (zelfredzaamheid), ondernemers (veerkracht) en instellingen. Wij doen dat door een adequate uitvoering van onder meer risicobeheersing, communicatie en informatiemanagement. Een goed kwaliteitszorgsysteem maakt dat we daarin monitoren en verbeteren waar het kan. Binnen bevolkingszorg komen de gemeentelijke activiteiten en taken in het kader van de Wet Veiligheidsregio’s samen. Het is de ambitie van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten om zowel in voorbereiding als uitvoering gezamenlijk op te trekken. De voorbereidende “koude” taken worden door het programma C&R samen met de gemeenten en partners vormgegeven.

Voor de uitvoering van de “warme” taken stellen de gemeenten net zoals de overige interne partners brandweer, Politie en GHOR conform de samenwerkingsovereenkomst capaciteit in de vorm van medewerkers in piketten beschikbaar ten behoeve van de GRIP-opschaling.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 14/89

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) De GHOR sluit op veel onderdelen aan op de werkzaamheden van de Veiligheidsregio. De GHOR heeft daarbij specifieke aandacht voor de geneeskundige keten en is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises. Tevens houdt de GHOR zich bezig met de advisering daarover aan overheden en zorgorganisaties op dit gebied. Een belangrijke basis voor het werk van de GHOR is het Zorgrisicoprofiel. Dit is afgeleid van het provinciaal risicoprofiel dat de beide Limburgse veiligheidsregio’s hebben opgesteld voor de periode 2023-2026. De COVID-crisis en de Hoogwaterramp in Zuid-Limburg hebben duidelijk gemaakt dat de vele zorgorganisaties met elkaar in verbinding staan en als een samenwerkende keten gezien moet worden. De GHOR zorgt voor verbinding en afstemming tussen deze verschillende organisaties. De GHOR valt onder de Wet Veiligheidsregio’s en maakt daarmee onderdeel uit van de veiligheidsregio in casu het programma C&R. De cijfers uit de jaarverantwoording GHOR zijn derhalve in de jaarrekening VRZL, programma C&R verwerkt. De GHOR maakt tot 31 december 2024 organisatorisch onderdeel uit van de GGD Zuid-Limburg en valt per 2025 onder de VRZL .

2.2.3 Wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan? Het jaar 2024 is direct begonnen met een langdurige opschaling in verband met het doorbreken van een overlaatdam in Maastricht. Medewerkers van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg zijn hierbij samen met onze crisispartners en de gemeente Maastricht meerdere dagen in touw geweest om deze crisis aan te pakken. Deze start van het nieuwe jaar bleek tevens ook de trend te zijn voor de rest van het jaar, meerdere malen moesten planningen en werkzaamheden aangepast worden door opschalingen en ontwikkelingen in ons risicobeeld. Voorbeelden hiervan zijn de opschalingen voor het schip onder de sluis in oktober 2024, de ontwikkelingen op het gebied van militaire dreiging en het project rondom de afsluiting van het Julianakanaal. Derondanks is het wel gelukt om alle geplande ambities te verwezenlijken in 2024. Een nieuw regionaal crisisplan werd geïmplementeerd, de multidisciplinaire oefenkalender is doorlopen, het project langdurige crisis is zo goed als afgerond en er is een project militaire dreiging opgestart. Tevens werden een grote groep nieuwe crisisfunctionarissen (met name binnen crisiscommunicatie) opgeleid en werd extra capaciteit ingezet ten behoeve van bijzondere projecten, zoals de afsluiting van het Julianakanaal en grotere evenementen zoals het OLS Beekdaelen en 80 jaar bevrijding in Mesch.

Bevolkingszorg en evenementen Doorontwikkeling Bevolkingszorg In 2024 zijn we gestart met de verdere doorontwikkeling van het proces Bevolkingszorg. Het Landelijke eindvoorstel ‘Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg’ (UKB), is in 2024 landelijk opgepakt. Met dit voorstel wordt een uniform kwaliteitsniveau van Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie binnen de 25 veiligheidsregio’s beoogd. Als Onderdeel Bevolkingszorg werken we hierbij aan een eenduidige beschrijving van Bevolkingszorg, rekening houdende met landelijk vastgestelde kwaliteitsindicatoren en werken we de kernfuncties van Bevolkingszorg, die wettelijk zijn vastgelegd, verder uit voor onze regio. We werken hierbij samen met het Landelijk overleg Coördinatoren Bevolkingszorg (LOCB) en stemmen waar mogelijk regionaal af met VRLN en de regio’s uit Zuid 6. De doorontwikkeling van het UKB zal in 2025 verder worden uitgewerkt en geïmplementeerd. Daarnaast richten we ons op continuïteit van de gemeentelijke crisisorganisatie en op de nafase en herstel waarbij gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor de lokale inrichting. Uit inventarisatie is gebleken dat het merendeel van de gemeenten nog druk bezig is met de inrichting van hun lokale crisisorganisatie en dat deze lokale inrichting bij iedere gemeente anders wordt vorm gegeven.

Vanuit Bevolkingszorg hebben we hier in 2024 nadrukkelijk op gestuurd en bewaken we het proces zorgvuldig. Update handboeken en taakkaarten BZ&CC De procesafspraken voor Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie zijn vastgelegd in handboeken en taakkaarten. Deze documenten vormen de basis voor een duidelijke en gestructureerde organisatie van Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie. Beide documenten zijn in 2024 geactualiseerd en bijgewerkt naar de laatste standaarden op basis van landelijke en regionale ontwikkelingen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 15/89

Netwerkdagen Op 29 februari 2024 heeft onze jaarlijkse netwerkdag plaatsgevonden voor alle crisisfunctionarissen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie. Deze netwerkdag, met een grote opkomst van meer dan 100 collega’s, bood de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en stond daarnaast in het teken van de geleerde lessen uit het treinincident in Voorschoten (april 2023). Officier van Dienst Geneeskundig Peter Lasschuit en burgemeester Nadine Stemerdink deelden hun ervaringen. Tevens nam communicatie-expert Roy Johannink (Crisiscommunicatie Academie) de aanwezigen mee in de wereld van AI. Op welke manier kan bijvoorbeeld ChatGTP van toegevoegde waarde zijn in de crisiscommunicatie en bij de andere taken van Bevolkingszorg? Aan de hand van praktische voorbeelden en handige tips werd gepleit voor het omarmen van deze nieuwe techniek. Op 21 november 2024 vond de netwerkdag voor alle Officieren van Dienst Bevolkingszorg uit heel Limburg plaats. Deze werd door onze regio georganiseerd en vond plaats bij onze ‘rampenzender’, L1-Radio. Deze netwerkdag was, naast een blijk van waardering voor onze Officieren van Dienst, ook een mogelijkheid om een inkijkje te krijgen bij L1. Hoe L1 Radio te werk gaat als rampenzender en hoe werken we als veiligheidsregio’s voor de crisiscommunicatie bij grote incidenten samen met de media.

Project opvang vluchtelingen Sinds 1 maart 2022 zijn de 16 gemeenten en Bevolkingszorg met behulp van regionale en lokale crisisteams bezig met de noodopvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Bevolkingszorg organiseert en faciliteert de instroom en doorstroom van vluchtelingen, de gemeenten organiseren de opvang van vluchtelingen. Sinds juni 2022 is daar in opdracht van het Rijk ook de crisisnoodopvang van asielzoekers bij gekomen ter ondersteuning van het COA. Bevolkingszorg coördineert en organiseert de crisisnoodopvang van asielzoekers met ondersteuning van gemeenten. Beide opdrachten zijn projectmatig weggezet door externe inhuur t.b.v. coördinatie. Hierdoor kunnen de collega’s binnen bevolkingszorg zich volledig richting op de reguliere werkzaamheden met betrekking tot C&R. Project nieuwe evenementen software 2024 Eind 2023 is, na een heroverweging van de verantwoordelijkheden binnen het evenementproces en op verzoek van de gemeenten, een project gestart om de huidige evenementenapplicatie EvenementenAssistent te verbeteren of te vervangen. Voor dit project is een externe projectleider aangesteld en een projectteam samengesteld.

De doelstelling is om, bij het aflopen van het onderhoudscontract op 31 december 2025, continuïteit te garanderen in het advies- en vergunningverleningsproces voor evenementen binnen ten minste 15 van de 16 gemeenten en hulpdiensten van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Organiseren netwerkbijeenkomsten rondom evenementenveiligheid In 2024 hebben we twee inspirerende netwerkmiddagen georganiseerd voor de 16 Zuid-Limburgse gemeenten rondom het thema evenementenveiligheid. De eerste bijeenkomst vond in het voorjaar plaats bij de gemeente Valkenburg, waar waardevolle kennis en ervaringen werden uitgewisseld. De tweede bijeenkomst, in het najaar, omvatte een rondleiding tijdens de Oktoberfeesten in Sittard, waarmee theorie en praktijk werden verbonden. Gezien het succes en de positieve reacties zullen we dit initiatief in 2025 zeker voortzetten. Opleiden doorleefsessiebegeleiders Bij risicovolle evenementen organiseren we in Zuid-Limburg zogeheten doorleefsessies. Ongeveer twee weken voor het evenement worden in een multidisciplinaire setting diverse scenario’s doorgenomen. Dit biedt betrokken partijen de kans om optimaal voorbereid te zijn en de laatste afstemming te realiseren in de aanloop naar het evenement.

Om het aanbod richting gemeenten te vergroten, is in 2024 gestart met het opleiden van extra doorleefsessiebegeleiders, wat de kwaliteit en beschikbaarheid van deze sessies verder versterkt. Aanbieden modules evenementenveiligheid In 2024 hebben we alle gemeenten en betrokken hulpdiensten de gelegenheid geboden om deel te nemen aan negen opleidingsmodules, specifiek gericht op het thema evenementenveiligheid. Dit draagt bij aan een sterkere verankering van het provinciale evenementenproces binnen de gemeenten en biedt (nieuwe) medewerkers de mogelijkheid om waardevolle kennis te vergaren en deze effectief in de praktijk toe te passen. Provinciaal Dynamisch Risicoprofiel In 2024 is een pilot gestart om het Provinciaal Risicoprofiel te dynamiseren, in samenwerking met VRLN en met input van diverse (keten)partners en bestuur. De eerste versie van het Dynamisch Risicoprofiel wordt in januari 2025 opgeleverd en omvat drie volledig uitgewerkte risico’s: natuurbrand, incidenten bij evenementen en uitval van elektriciteit.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 16/89

Het doel van dit profiel is het ontwikkelen van een tactisch en strategisch dynamisch risicobeeld dat aansluit bij de behoeften van interne en externe (crisis)partners. Hiermee kan de organisatie risico’s continu analyseren, begrijpen en proactief voorbereid zijn op mogelijke impact.

Informatiemanagement Het belang van informatiemanagement neemt steeds verder toe. Het hebben van een 24/7 actueel beeld van alles wat er speelt in onze regio is steeds meer te zien als een primair proces van de veiligheidsregio. Het samenbrengen van informatie in de voorbereiding op en tijdens een crisis is van cruciaal belang om als veiligheidsregio snel te kunnen schakelen en om efficiënt en veilig te kunnen optreden samen met partners. Informatie brengen we in teksten en overzichten bij elkaar, maar ook in geografische vorm. Het geografisch beeld van een crisis is in 2024 verder geprofessionaliseerd. Een geografisch beeld zegt vaak meer dan 1.000 woorden en helpt om snel een goed overzicht te krijgen bij alle crisispartners. Het GIM (geografisch informatiemedewerker) piket in het ROT is sinds medio 2024 operationeel, waarmee de opkomst van functionarissen is gegarandeerd. De kwaliteit van de geografische beeldvorming is verder verbeterd door gebruik te maken van meer kaartlagen. Daarbij stemmen we ook af met partners voor de uitwisseling van kaartlagen, zowel in de voorbereiding als tijdens een crisis. Begin 2024 is tijdens de crisis bij de overlaatdam in Maastricht uitgebreid gebruik gemaakt van geografische weergave van de situatie. Dit praktijkvoorbeeld wordt sinds kort ook landelijk gebruikt als best practice in de training voor de GIM rol.

MOV en MOTO Multidisciplinaire operationele voorbereiding (MOV) In 2024 is ons nieuwe regionale crisisplan vastgesteld en geïmplementeerd. Ons regionaal crisisplan beschrijft de basisafspraken voor de crisisbeheersing en rampenbestrijding in onze regio. In onze nieuwe regionale crisisplannen zijn onder meer de afspraken voor een langdurige crisis opgenomen. Tevens werden andere plannen dit jaar geüpdatet en werd er extra aandacht besteed aan de actielijsten voor het rampbestrijdingsplan Hoogwater. Binnen het thema hoogwater werd dit jaar ook het Impact Analyse team opgeleid en al deels geïmplementeerd. Dit team werd geadviseerd naar aanleiding van de watersnoodramp in 2021 in Limburg en heeft als doel een gezamenlijk waterbeeld op te leveren. Voor het rampbestrijdingsplan Chemelot werden enkele belangrijke operationele actiepunten opgepakt, met name op het gebied van informatie uitwisseling.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 17/89

Multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen (MOTO) In 2024 is de geplande en goed gevulde multidisciplinaire oefenkalender in zijn geheel uitgevoerd en zijn daarnaast nog enkele extra oefenactiviteiten toegevoegd. Zo werkten we onder meer mee aan een oefening van Gasunie en werd voor Allied Joint Force Command Brunssum een tabletop-oefening georganiseerd. Regulier zijn dit jaar diverse basisopleidingen crisisbeheersing en rampenbestrijding georganiseerd, zowel voor crisisfunctionarissen als voor bestuurders. Daarnaast bestond het aanbod uit GRIP workshopdagen, die in het teken stonden van extreem geweld en het nieuwe regionale crisisplan. In het voorjaar zijn in de omgeving Maastricht de oefeningen gehouden voor het Commando Plaats Incident (COPI), waar een treinongeval en incident in de KWA-tunnel werden beoefend. In het najaar was het de beurt aan het Regionaal operationeel team (ROT) en het Regionale Beleidsteam (RBT). Zij beoefenden in een groot opgezette oefening een scenario hoogwater in de regio. Tevens werden in 2024 nog trainingen georganiseerd voor de voorzitters van de crisisteams en werd de bestuurlijke oefening ‘burgemeestersgame’ meerdere malen georganiseerd. Bijzondere projecten. In 2024 werd het project langdurige crisis grotendeels afgerond.

Hierin zijn drie deelprojecten uitgewerkt, waaronder het opzetten van een flexibele schil van VRZL personeel ter ondersteuning van een langdurige crisis. Daarnaast was een deelproject gericht om afspraken te maken over het ‘kantelpunt’, waarbij gekeken is wanneer een langdurige crisis overgaat van een crisisteam naar een projectteam. Het laatste deelproject was gericht op het versterken van de mentale veerkracht van crisisfunctionarissen. In 2024 werd ook gestart met de voorbereiding op het thema ‘militaire dreiging’ door de geopolitieke ontwikkelingen. Er is een impactanalyse uitgevoerd door een team specialisten uit beide veiligheidsregio’s in Limburg. Ook andere partners, zoals Defensie, waren hierbij aangesloten. In 2025 zullen de uitkomsten hiervan verder opgepakt worden. Risico- en crisiscommunicatie Op het gebied van risico- en crisiscommunicatie participeren we in verschillende projecten. In 2022 is het project ‘Samen Veilig Rondom Chemelot’ officieel van start gegaan en dit project loopt nog steeds. Het project heeft tot doel om burgers bewust te maken van de veiligheidsrisico’s die een chemisch industrieterrein met zich mee brengt voor omwonenden. Wekelijks wordt hierover gecommuniceerd (zowel online als offline), met de nadruk op handelingsperspectieven.

Er is veel aandacht voor het vergroten van de zelfredzaamheid bij incidenten en inwoners meer bewust te maken van allerhande risico’s. Het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren, het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies, het intensiveren van de samenwerking met partners om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties maar ook de continue aandacht voor de Veiligheidsregio als organisatie, neemt dus een belangrijk deel van het werk in. Daarnaast vroeg de crisiscommunicatie rondom de opvang ontheemden vanwege de Oekraïne-oorlog ook dit jaar de nodige inzet van medewerkers. In het eerste halfjaar van 2024 is uitvoering gegeven aan de notitie ‘Duurzame ontwikkeling piketsysteem crisiscommunicatie’, zoals in het najaar van 2023 vastgesteld door het algemeen bestuur. Dit plan voorziet in een aantal aanpassingen in de bestaande piketstructuur. Kortgezegd komt het erop neer dat de piketpools zijn vergroot naar tien personen per functie, waardoor de slagkracht wordt vergroot en de belasting per individuele functionaris omlaag gaat. Alle Zuid-Limburgse gemeenten nemen voortaan deel aan het proces van crisiscommunicatie. Ook de rol van de communicatieadviseur in het Beleidsteam wordt lokaal belegd.

Tevens zijn er in het voorjaar van 2024 extra oefenmomenten aangeboden aan de crisisfunctionarissen en zijn de fysieke sessies rondom de Leerlijn Crisiscommunicatie uitgerold. Ten behoeve van opleiding, training en werving zijn tevens enkele uitlegvideo’s gemaakt over de werking van de crisisorganisatie en de bijbehorende functies. Daarnaast is er in de externe communicatie nadrukkelijk aandacht besteed aan het belang van het Waarschuwings- en Alarmerings- Systeem (WAS). De dreigende afschaffing van dit luchtalarm leidt in ZuidLimburg tot nadelige effecten en deze zijn onder andere inzichtelijk gemaakt in een uitlegvideo. Deze video is onder meer gedeeld met landelijke politici ter voorbereiding op de besluitvorming over dit thema.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 18/89

In 2024 is een tevens gestart met het ontwikkelen van een nieuwe publiekswebsite en bijbehorende app voor risico- en crisiscommunicatie. Door de komst van een app is het mogelijk om inwoners nog gerichter en beter te kunnen informeren over de risico’s in hun omgeving en kunnen pushmeldingen worden verstuurd in het geval er in de omgeving een incident plaatsvindt. Dit publieksplatform zal in het voorjaar van 2025 gereed zijn. Diverse communicatieadviseurs zijn bovendien vertegenwoordigd in werkgroepen, onder andere rondom waterveiligheid, de veiligheidsrisico’s rondom de energietransitie, NL Alert en de ontwikkeling van een crisisorganisatie voor langdurige crises. Kwaliteitszorg Visitatie In 2024 is het voortraject gestart voor het visitatietraject dat in 2025 weer doorlopen zal worden. De visitatie is een landelijke verplichting conform de Wet veiligheidsregio’s maar sluit ook naadloos aan op de ambitie van VRZL om een lerende organisatie te zijn. Het overkoepelende doel van de visitatie is dat de veiligheidsregio’s op strategisch niveau bij elkaar in de keuken kunnen kijken en zo van elkaar leren. Ter voorbereiding op de visitatie dag, die op 27 mei 2025 zal plaatsvinden, maken we een reflectieverslag en stellen een hulpvraag op om aan de visitatiecommissie te stellen. Daarvoor is inbreng uit de hele organisatie nodig.

Deze inbreng is door de projectgroep visitatie opgehaald in Q4 2024 middels reflectiesessies per team. In deze sessies is samen met alle deelnemers gereflecteerd op het functioneren van onze organisatie. De insteek is waarderend onderzoeken (appreciative inquiry), waarbij gestart wordt met benoemen wat er nu goed gaat. Daarna worden ontwikkelingen die er spelen en de daarbij horende kansen en uitdagingen besproken. Evalueren en verbeteren Ook in 2024 zijn stappen gezet op het vlak van kwaliteitszorg. Een onderdeel hiervan vormt het evalueren van alle multidisciplinaire incidenten die zich hebben voorgedaan binnen de veiligheidsregio. Ook andere incidenten worden op dezelfde manier geëvalueerd, indien daar aanleiding toe is. Deze aanpak draagt bij aan het continu verbeteren van de crisisorganisatie en de mensen in de crisisorganisatie. Middels rapportages worden de geleverde inspanningen en de gerealiseerde verbeteringen inzichtelijk gemaakt en bestuurlijk onder de aandacht gebracht. Alle multidisciplinair opgeschaalde incidenten worden intern geëvalueerd met input van eigen crisisfunctionarissen en de betrokken externe crisispartners. Het jaar 2024 was een druk jaar wat betreft het aantal GRIP-incidenten, namelijk 27 in totaal (zie figuur 1).

Bij de incidentevaluaties worden crisispartners indien nodig actief betrokken, zoals bij de gezamenlijke evaluatie met Rijkswaterstaat van het GRIP 3-incident in januari bij de overlaatdam in Maastricht. Hierbij is een gezamenlijk evaluatietraject doorlopen met ondersteuning van adviesbureau Berenschot. Vanwege de opschaling naar GRIP 3 heeft de evaluatie van dit incident kunnen dienen als vervanger voor de jaarlijkse systeemtest. In figuur 1 is het aantal GRIP-incidenten in 2024 weergegeven. 2024 GRIP 1

15

GRIP 2 (inclusief OKO-opgeschaalde incidenten) (zonder CoPI)

11

GRIP 3

1

GRIP 4

0

Totaal

27

Figuur 1. Aantal GRIP-incidenten in 2024 Verbeterpunten uit evaluaties worden verzameld, geanalyseerd en gedeeld met crisisfunctionarissen, crisispartners en bestuur. De verbeterpunten worden vertaald naar implementatie en gemonitord op voortgang. In 2024 is er gewerkt aan implementatie van de geconstateerde verbeterpunten van de incidenten uit 2023 en de verbeterpunten die hieraan toegevoegd werden in de loop van 2024. Hiervoor wordt verwezen naar de Verbetermonitor januari-juni 2024 (aan het bestuur aangeboden in de vergadering van oktober).

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 19/89

GRIP-atlas Ook in dit jaar is er gebruik gemaakt van de GRIP-atlas voor het ontsluiten van de evaluatierapporten die opgeleverd worden naar aanleiding van de multidisciplinaire incidentevaluaties. Dit hulpmiddel biedt een stimulans voor zowel crisisfunctionarissen als ook eigen medewerkers en medewerkers van gemeenten om de leerrapportages daadwerkelijk te gebruiken. Er is in 2024 landelijk interesse getoond in deze tool die zijn oorsprong kent in de veiligheidsregio Hollands Midden. Dit heeft erin geresulteerd dat er op het niveau van de zes zuidelijke veiligheidsregio’s besloten is de GRIP-atlas door te ontwikkelen in een pilot richting versie 2.0. Deze versie biedt onder andere verder verbeterde functionaliteiten voor het zoeken naar incidenten en het toevoegen van media aan leerrapportages. Bij deze doorontwikkeling is ook nadrukkelijk het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) aangehaakt vanwege diverse landelijke ontwikkelingen op dit vlak. Deze landelijke pilotversie is gedurende een proefperiode ontsloten voor geïnteresseerden van alle veiligheidsregio’s om feedback op te halen. Op basis van de uitkomsten daarvan kan de analyse gemaakt worden of landelijke uitrol op prijs gesteld wordt. Het veiligheidsbeeld is ook een voorbeeld van een inmiddels landelijk gebruikt informatieproduct dat zijn wortels heeft in onze regio.

Het veiligheidsbeeld is in 2024 verbeterd door afspraken over beheer en uitwisseling van data met partners zoals politie en waterschap verder vast te leggen. Voor alles wat we doen met informatie, vormt de onderliggende data de basis. Data moet de juiste beschikbaarheid (uitval, storingen), integriteit (informatie is juist, volledig en actueel) en vertrouwelijkheid (is de informatie betrouwbaar?) hebben om informatie uit te kunnen winnen die goed genoeg is om de juiste beslissingen op te kunnen nemen. In 2024 zijn de eerste stappen gezet om ons datalandschap verder in kaart te brengen en een datateam te formeren dat in de praktijk aan de slag gaat om verbetering aan te brengen. Eigen Periodiek Beeld Om zelfinzicht te hebben in de operationele prestaties van onze crisisorganisatie, is in 2024 een “Eigen Periodiek Beeld Operationele Prestaties Crisisorganisatie 2023” opgesteld (aan het bestuur aangeboden in juli 2024). Deze analyse is onder andere gebaseerd op alle GRIP-evaluaties die VRZL in 2023 heeft uitgevoerd. VRZL komt met dit Eigen Periodiek Beeld tevens tegemoet aan de nieuwe inspectieverplichting om jaarlijks een rode-dradenanalyse aan te leveren. Operationele informatievoorziening De informatievoorziening voor de primaire processen incidentbestrijding en risicobeheersing is in 2024 verder verbeterd.

Een inhaalslag voor digitale bereikbaarheidskaarten (1.100 in totaal) krijgt verder vorm en zal naar verwachting eind 2025 geheel zijn afgerond. Een groot deel is op basis van prioriteitstelling al geheel nieuw ingetekend in de vorm van kaartlagen die vanuit verschillende tools zijn te bekijken. Tijdens noodweer wordt de meldkamer soms overbelast met telefoontjes en werken we met een decentrale uitgifte van meldingen. Hiervoor is een nieuwe app in gebruik genomen met enkele aanpassingen in de werkwijze. Er is een nieuw navigatiesysteem in gebruik genomen. Ook zijn 40 voertuigen voorzien van een 2e IPad inclusief LIVEOP toegang in de manschappen cabine. Hierdoor hebben manschappen achter in de TS makkelijk toegang tot relevante informatie en kunnen ze de bevelvoerder beter ondersteunen, bijvoorbeeld door waterwinning uit te zoeken, of het betreffende object al te bekijken (digitale bereikbaarheidskaart). Ook op het gebied van operationele data zijn grote stappen gezet. Het project “GGO” (gebiedsgerichte opkomsttijd) wordt volledig ondersteund door de rapportages die OIV heeft opgesteld. Bij het TBO (team brandonderzoek) is een app in ontwikkeling om het rapporteren en monitoren van processen nog beter te maken. Aan het einde van 2024 zijn de voorbereidingen gestart om in 2025 een pilot te doen met data, waarbij we onderzoek doen naar de mogelijkheden voor dynamisch alarmeren.

In het verlengde daarvan zal gekeken worden naar mogelijkheden tot automatisch statusplotten (locatie en status TS doorgeven, hetgeen nu nog handmatig gebeurt). Kwaliteit Zoals reeds eerder beschreven zijn er landelijk extra BDuR-gelden beschikbaar gesteld voor het versterken van crisisbeheersing. Onderdeel hiervan vormde uitbreiding qua Fte’s op het gebied van kwaliteitszorg. Zo zijn er in 2024 twee nieuwe collega’s gestart binnen team kwaliteitszorg.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2024

pagina 20/89

Deze extra capaciteit bood de mogelijkheid om landelijke ontwikkelingen beter te volgen en optimaal gebruik te maken van de gebundelde expertise van de gezamenlijke veiligheidsregio’s door participatie in landelijke netwerken. Vanuit kwaliteitszorg is er actief geparticipeerd in de volgende landelijke netwerken: • Netwerk Kwaliteitszorg • Netwerk Juristen Veiligheidsregio’s • Netwerk Kennisregie • Netwerk Crisisbeheersing Evalueren, kwaliteit en onderzoek Dit laatste netwerk is in 2024 opgericht met een sterke focus op evalueren. Landelijke ontwikkelingen Uiteraard is VRZL betrokken bij landelijke netwerken en overlegorganen. Vanuit C&R nemen wij deel aan de vakraad Risico- en Crisisbeheersing waardoor we bijdragen aan landelijke beleidsontwikkelingen en informatie delen. Onze vertegenwoordiger in de vakraad heeft daar de portefeuilles nafase & herstel en bevolkingszorg. Een belangrijke landelijke ontwikkeling die vanaf 2024 meer aandacht vraagt is de voorbereiding op Militaire Dreiging. Ook hier wordt gekeken naar mogelijkheden om zaken in gezamenlijkheid aan te pakken en voor te bereiden, zowel in Zuid-6 verband als landelijk. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) Netwerkmanagement De GHOR heeft op verschillende onderdelen hard aan de weg gewerkt.

In 2024 is het eerste Zorgrisicoprofiel Limburg opgesteld in samenwerking met de VRLN en het Netwerk Acute Zorg Limburg (NAZL). Dit Zorgrisicoprofiel is een afgeleide van het Provinciaal Risicoprofiel dat in 2023 door het AB is vastgesteld en legt interne en keten gerelateerde risico’s bloot bij geprioriteerde rampen en crisis die zorgorganisaties kunnen raken. De GHOR staat in contact met bijna alle zorgorganisaties die langdurige en acute zorg in Zuid-Limburg op zich nemen. Dit zijn ongeveer 40 organisaties die tevens zijn aangesloten op het melding- en alarmeringssysteem van de GHOR ZL. Sinds dit jaar kunnen deze organisaties met een druk op de knop worden gealarmeerd en toegang krijgen tot LCMS-Geneeskundige Zorg (LCMS-GZ). In LCMS-GZ kunnen zorgorganisaties meelezen met de meest actuele informatie en ook zelf informatie delen. Zo wordt op een netcentrische wijze samengewerkt in LCMS-GZ. In Limburg zijn naast de zorgorganisaties die Acute Zorg leveren ook de organisaties die langdurige zorg leveren aangesloten op LCMS-GZ. Limburg is hierbij koploper in Nederland. Er is in 2024 geïnvesteerd in de contacten met onze zorgpartners (netwerkmanagement).