10. Bijlage 3 Meerjaren-Herstelplan-Grip-op-de-toekomst

> RETOURADRES Postbus 1992, 6201 BZ Maastricht

BEZOEKADRES

Mosae Forum 10 6211 DW Maastricht Aan de dames en heren, leden van de gemeenteraad

POSTADRES

Postbus 1992 6201 BZ Maastricht

ONDERWERP

DATUM

BIJLAGEN

ontwikkelingen rond Mutsaersstichting en XONAR

27 maart 2024 Verz. 27 maart 2024

3

BEHANDELD DOOR

TELEFOONNUMMER

ONZE REFERENTIE

FJM (Frans) Mourmans

06 50898190

2024.01065

E-MAILADRES

FAXNUMMER

UW REFERENTIE

Frans.Mourmans@maastricht.nl

043 - 350 4141

--

Geachte raadsleden,

Systeemproblemen in de jeugdzorg Een bestuurlijke delegatie van de Limburgse jeugdregio’s heeft gesproken met het ministerie VWS, VNG, Jeugdautoriteit en IGJ (inspectie) over de systeemproblemen in de jeugdzorg in Limburg. De gemeenten in de Limburgse jeugdregio’s zien zich door de problemen bij XONAR, Mutsaersstichting en mogelijk ook Pactum geconfronteerd met een systeemprobleem dat de problemen bij individuele jeugdzorgaanbieders overstijgt en daarmee ook de aanpak volgens het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Dit richt zich immers op de oplossing van knelpunten bij individuele zorgaanbieders. De gemeenten maken zich daarom grote zorgen over de consequenties voor de inrichting van het zorglandschap. In de specifieke context van grote delen van Limburg speelt daarnaast dat er nauwelijks of geen uitwisseling van zorg is met de aangrenzende regio’s in België en Duitsland. Ook zijn jeugdzorgaanbieders onafhankelijk en hebben zij vrijheid in het nemen van bedrijfsmatige beslissingen. Als deze beslissingen mede leiden tot de continuïteitsproblemen die wij zien bij XONAR en Mutsaersstichting, worden de jeugdregio’s gevraagd financieel bij te springen als het gaat om een aanbieder die cruciale jeugdhulp biedt. Zeker voor de jeugdregio’s in Limburg geldt dat door de geografische ligging de mogelijkheid van het inzetten van andere aanbieders, op korte termijn, beperkt is.

Er is daardoor een ongelijk speelveld tussen aanbieders en jeugdregio’s. De gezamenlijke Limburgse jeugdregio’s zijn op provinciaal niveau op zoek naar een oplossing voor het systeemprobleem in het zorglandschap waarmee ze worden geconfronteerd. Daarvoor moet een visie met een helder perspectief worden uitgewerkt. Op het niveau van de individuele jeugdregio’s speelt de vraag hoe binnen deze visie tot een concrete oplossing kan worden gekomen indien de zorg bij de betrokken zorgaanbieders op korte tot middellange termijn in het gedrang komt. Concreet gaat het daarbij om de treden 4 en 5 (opknippen en herverdelen zorg) of zelfs 6 (faillissement) van het draaiboek continuïteit jeugdhulp. Voor Mutsaersstichting is een aanvraag om op te schalen naar trede 4 onderhanden.

PAGINA

1 van 3

Raadsinformatiebrief

In deze raadsinformatiebrief informatie over het bestuurlijk overleg met onder meer het ministerie VWS over de systeemproblemen in de jeugdzorg in Limburg en de herstelplannen van Mutsaersstichting en XONAR.

DATUM

27 maart 2024

Het probleem is te groot voor de jeugdregio’s om zonder hulp van het ministerie, VNG, jeugdautoriteit en inspectie op te lossen. Tijdens het overleg is toegezegd dat deze partijen gezamenlijk met de jeugdregio’s gaan werken aan een visie die ook uitvoerbaar is. Het ministerie heeft hierover een brief toegezegd. Zodra de brief beschikbaar is wordt deze met u gedeeld. De gemeenteraden in Zuid-Limburg hebben enkele maanden geleden € 8 mln. financiële steun moeten verlenen aan XONAR. Van de gemeenteraden kan niet worden verwacht dat iedere keer als een zorgaanbieder in de problemen komt publieke middelen worden ingezet voor de financiering van een herstelplan. Wij hebben het ministerie daarom tijdens het bestuurlijk overleg laten weten dat de ZuidLimburgse gemeenten niet (nogmaals) aangeslagen willen worden voor financiële steun aan een zorgaanbieder, in dit geval Mutsaersstichting. Tegelijkertijd is het ook niet reëel dat de lasten daardoor volledig verschuiven naar de gemeenten in Noord- en Midden Limburg. Daarom is het ministerie verzocht de gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg te ontheffen van financiële steun in het herstelplan voor Mutsaersstichting en een voorziening te treffen zodat de gemeenten in Noord- en Midden Limburg niet worden aangeslagen voor dit aandeel én de tekorten die hun oorsprong vinden in Brabant.

Door dit standpunt lopen de gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg het risico van een indeplaatsstelling waarbij het ministerie in het budgetrecht van de gemeenteraden treedt en zo alsnog een financiële bijdrage afdwingt. Herstelplan Mutsaersstichting

Het herstelplan van Mutsaersstichting wordt met een bijlage over een historisch onderzoek met bijgevoegde RIB verstuurd naar de gemeenteraden van de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Deze gemeenten uit het kern werkgebied van Mutsaersstichting zijn nauw betrokken geweest bij de voorbereiding van het herstelplan. Voor de gemeenten in Zuid-Limburg is dat veel minder het geval. Ze zijn in de gelegenheid gesteld te reageren op het concept. Wij hebben Mutsaersstichting en de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg naar aanleiding van de beoordeling van het concept herstelplan laten weten dat: - De gemeenten in de jeugdregio Zuid-Limburg geen voorstel aan de gemeenteraden zullen doen voor tijdelijke liquiditeitssteun. Dit is uiteindelijk gefaciliteerd door 7 gemeenten in Noord- en Midden Limburg. - Het bovengenoemde standpunt dat de Zuid-Limburgse gemeenten niet willen worden aangeslagen voor financiële steun aan Mutsaersstichting. - De Zuid-Limburgse gemeenten in het vervolgtraject veel nadrukkelijker betrokken willen worden. Daarbij is niet relevant of wel of geen financiële steun wordt verleend. 1/3 van de cliënten van Mutsaersstichting woont in Zuid-Limburg. Vanuit het oogpunt van continuïteit van zorg is de jeugdregio wel degelijk een belangrijke gesprekspartner.

PAGINA

2 van 3

Raadsinformatiebrief

Mutsaersstichting vraagt in het herstelplan € 10,5 mln. financiële steun plus € 2,5 mln. voor een stroppenpot. Afgerond samen € 13,8 mln. In dit bedrag zijn niet meegenomen de kosten die voortkomen uit nog lopende onderzoeken. Het eindbedrag wordt daardoor mogelijk hoger. De voorlopige verdeling van de kosten van het herstelplan gaat ervan uit dat ongeveer 26,8 % ten laste van de Zuid-Limburgse gemeenten komt plus 300k frictiekosten in verband met het afstoten van Hai-5. Afgerond is het aandeel van de Zuid-Limburgse gemeenten in de financiële steun die wordt gevraagd voor het herstelplan € 3,8 mln.

DATUM

27 maart 2024

Monitoring XONAR Met betrekking tot de monitoring van XONAR is in de voortgangsrapportages gemeld dat het managen van de risico’s en daarmee het effect daarvan op de liquiditeitspositie onze hoogste prioriteit heeft. Wij hebben XONAR gevraagd de rapportages anders in te richten zodat deze aan onze wensen voldoen. In de tweede week van april verwachten wij in de volgende voortgangsrapportage hier meer inzicht in te kunnen geven. In de laatste voortgangsrapportage is gemeld dat door een wijziging in de bevoorschottingssystematiek van volledige betaling van zorgarrangementen vooraf naar betaling in termijnen eind tweede kwartaal een tijdelijk knelpunt in de liquiditeit ontstaat. Het knelpunt is opgelost door voor de duur van een jaar garantie van € 1,8 mln. af te geven aan de combinatie IJZ waardoor de bevoorschottingssystematiek niet wordt aangepast. Na dit jaar moet XONAR voldoende buffer hebben opgebouwd om het liquiditeitsprobleem zelf op te lossen. Als dekking voor de garantie is een deel van de door de gemeenten toegekende € 8 mln. financiële steun geblokkeerd. In de vergadering van 30 januari jl. heeft de raad van Maastricht naar aanleiding van het WOO verzoek van L1 besloten de geheimhouding van het herstelplan en het financieel addendum bij het herstelplan van XONAR te laten vervallen.

XONAR heeft geen gebruik gemaakt van het recht om als belanghebbende bezwaar te maken tegen het besluit. Het herstelplan en financieel addendum zijn daarna ter beschikking gesteld aan L1.

Raadsinformatiebrief

Hoogachtend,

Hubert Mackus Wethouder Economie, Sport, Jeugdzorg, Water, Natuur en Landschap

PAGINA

3 van 3

. venlo

Raadsinformatiebrief

aah cali

RIB nummer 054

ons kenmerk 166380

collegevergadering d.d.

26 maart 2024

portefeuillehouder

F. Schatorjé

programma

Gezond en actief Venlo

team RGMAOZ

steller Eo

_

datum 25 maart 2024

bijlage(n) 3 datum verzonden 25 maart 2024

Onderwerp

Mutsaersstichting Kennisnemen van

U bent eerder geinformeerd over de zorgelijke financiéle situatie waarin de Mutsaersstichting bevindt. Aanleiding voor de Raadsinformatiebrief die u nu ontvangt zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen

waarover we u willen informeren. Tevens bieden wij u, als bijlage bij deze RIB, namens de Raad van Bestuur van de Mutsaersstichting het Meerjaren-Herstelplan aan. Dit herstelplan is onderdeel van de

noodzakelijke ingrepen om de inzet en continuiteit van jeugdhulp, die door de Mutsaersstichting geleverd wordt, te borgen. Dit herstelplan is ten tijde van dit schrijven, nog niet besproken en beoordeeld door de colleges.

Aanleiding van In november 2023 bent u geinformeerd over de financieel zorgelijke situatie bij de Mutsaersstichting. Ook informeerden wij u over de rol van de Jeugdautoriteit en de inzet van het draaiboek ‘Continuiteit

Jeugdhulp’. In januari van dit jaar informeerden wij u tevens over aanvullende inzichten uit het toezicht door de Inspectie Gezondheidzorg en Jeugd (IGJ). Wij hebben u als raad de afgelopen periode meegenomen in de processtappen uit het draaiboek middels diverse raadsinformatiebrieven en -bijeenkomsten.

Hierbij ging het achtereenvolgens om: 1.

Een raadsinformatiebrief (RIB) op 8 november 2023 over de financieel zorgelijke situatie van de

Mutsaersstichting, met informatie over de rol van de Jeugdautoriteit en de inzet van het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’; 2.

Twee digitale raadsinformatiebijeenkomsten op 21 en 23 november 2023 (opvolging van de RIB van 8 november 2023);

166380

1

Raadsinformatiebrief

3.

Een raadsinformatiebrief op 11 januari 2024 over het inspectierapport van de Inspectie

Gezondheidszorg en Jeugd over de Mutsaersstichting, met informatie over de bevindingen van de IGJ en het verscherpte toezicht voor een periode van zes maanden;

4.

Een raadsinformatiebrief op 2 februari 2024 over het besluitvormingsproces rond het MeerjarenHerstelplan;

5.

Regionale raadsinformatiebijeenkomsten op 7 en 8 februari 2024 met een technische toelichting door de Raad van Bestuur van de Mutsaersstichting;

6.

Regionale consultatiebijeenkomsten op 19 en 26 februari 2024.

7.

Besloten vergadering op 21 maart 2024

In februari 2024 heeft u, onder verplichting tot geheimhouding, de houtskoolschets van het MeerjarenHerstelplan ontvangen. Het definitieve Meerjaren-Herstelplan zoals de Mutsaersstichting heeft opgeleverd is openbaar. Redenen hiervoor zijn het voorzetten van de lijn van openheid en

transparantie en het faciliteren van openbare besluitvorming over de steunvraag uit het herstelplan door colleges en gemeenteraden. Wij stellen u daarom voor de geheimhouding op de houtskoolschets

van het Meerjaren-Herstelplan op te heffen. Daarnaast bent u, onder verplichting tot geheimhouding, op 21 maart 2024 gevraagd uw wensen en bedenkingen aan te geven aangaande het voornemen tot het verstrekken van een voorschot aan de

Mutsaersstichting. Ook hier wordt u geadviseerd om de geheimhouding en daarmee ook de

beslotenheid van deze vergadering op te heffen. Kernboodschap

Vanaf november 2023 is de Mutsaersstichting, met ondersteuning vanuit PriceWaterhouseCoopers (PWC) gestart met de uitwerking van een Herstelplan en is vanuit onze rol als accounthoudende regio volop ingezet om uitvoering te geven aan het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’.

Vanuit de regio zijn wij, als drie samenwerkende jeugdhulpregio’s, het traject gestart met twee

belangrijke uitgangspunten/kaders: 1.

Waarborgen van continuiteit van zorg voor kwetsbare jeugdigen in jeugdhulp;

2.

Inzet op het behoud van professionals die betrokken zijn bij de uitvoering van de jeugdhulp.

Langs die kaders is aan de slag gegaan om, met de handvatten van het draaiboek, een proces in te richten om te komen tot een toekomstbestendige koers. Die koers kent de nodige roerige

ontwikkelingen, omdat er is gestart vanuit een situatie waarin duidelijk was dat er veel scheefgroei is geweest vanuit het verleden. Zaken die ook door bijvoorbeeld het Inspectierapport van de IGJ duidelijk zijn geworden.

166380

2

Raadsinformatiebrief

Ook onze gemeente heeft een (actieve) bijdrage gehad in de uitwerking van de mogelijke scenario’s. Daarbij is er ook, mede op basis van de gevoelens van raadsleden, breder gekeken dan alleen de Mutsaersstichting en zijn ook alternatieve opties verkend. Actuele ontwikkelingen

Het Herstelplan is opgeleverd door de Mutsaersstichting. In het herstelplan komen niet alleen de

organisatorische en zorginhoudelijke keuzes aan bod maar ook de financiéle consequenties die nodig zijn voor een toekomstbestendig herstel. Het op het herstelplan gebaseerde steunverzoek wordt na behandeling in het college geagendeerd in de raad. Hierbij is het volgende van belang: -

Direct handelen in belang van grip en continuiteit Zoals aangegeven staat de continuiteit van jeugdhulp en het behoud van betrokken professionals in onze regio op de eerste plaats. Om die reden zetten de 7 grootste gemeenten in onze regio, in nauwe

afstemming met de andere 7 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten, nu een stap vooruit door de meest urgente liquiditeitssteun te verstrekken. Hiermee draagt de regio bij aan de zorgcontinuiteit

voor onze jeugdigen en daarmee ook aan het behoud van uitvoerende professionals in onze regio. Door deze zekerheid te bieden, voorkomen we de ongewenste situatie dat de Mutsaersstichting

stappen dient te zetten richting een faillissementsaanvraag. Allereerst is dit belangrijk voor de Mutsaersstichting als uitvoerende partij waar veel jeugdigen in jeugdhulp zijn. Maar ook als werkgever

voor de deskundige professionals waar de jeugdigen op kunnen rekenen. Met het besluit over liquiditeitssteun garanderen we nu de zorgcontinuiteit; het impliceert geen instemming met het herstelplan. Daarover moet eerst besluitvorming plaatsvinden. Na besluitvorming over het herstelplan wordt de liquiditeitssteun met alle gemeenten verrekend. -

Uitkomst historisch onderzoek

Bij het herstelplan wordt ook inzicht gegeven in de uitkomsten van het historisch onderzoek, die

relevant zijn voor het herstel van de organisatie. Het historisch onderzoek geeft ook aanleiding voor een aantal vervolgstappen. De stuurgroep heeft gevraagd om de opties voor dit vervolg uit te werken en bepalen op basis van de mogelijkheden welke vervolgstappen vanuit de verantwoordelijkheid van

gemeenten mogelijk en noodzakelijk zijn. U wordt hierover bij het raadsvoorstel nader geinformeerd.

- | Weging van het herstelpian en alternatieven De Mutsaersstichting gaat in het door haar opgestelde herstelplan uit van een gemeentelijke bijdrage

waarbij gemeenten invloed en grip houden op deze financiéle steun. Hiervoor wordt aan de betrokken gemeenten in hun verzorgingsgebied een bijdrage gevraagd. De verdeelsleutel wordt door de regievoerders opgemaakt. Hoe de inviloed en zeggenschap van gemeenten in de organisatievorm van de Mutsaersstichting kan worden geborgd, zal in de besluitvorming de komende tijd worden

besproken. 166380

3

Raadsinformatiebrief

De regionale projectorganisatie werkt uit welke alternatieven voor dit steunverzoek bestaan, en wint

hierover juridisch advies in. Dit advies maakt deel uit van de voorstellen, zodat een goede afweging mogelijk is. Hierbij wordt ook de brief van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd betrokken (dd 11 maart 2024, zie bijlage), waarin de inspectie stelt dat er gezien het specialistische aanbod van zorg door de Mutsaersstichting, er niet op korte termijn een andere partij in de regio lijkt te zijn, die dit kan bieden.

-

Oplossingen lange termijn (rol rijksoverheid)

De focus in het herstelplan ligt op de situatie bij de Mutsaersstichting, maar de problemen in het Limburgse jeugdzorglandschap zijn breder.

De gevraagde steun wordt daarom gekoppeld aan een hogere trede binnen het draaiboek ‘Continuiteit Jeugdhulp’. Op basis van de actuele situatie zijn we bezig om op te schalen naar trede 4 (Continuiteitsplan bij dreiging problematisch). Gemeenten krijgen daarmee meer regie op de organisatie. Hiermee kunnen we meer ruimte en invioed creéren om met elkaar te kijken naar een optimale organisatorische invulling.

Daarnaast wordt financiéle steun gekoppeld aan de voorwaarde van een geheel nieuwe Raad van Toezicht. Met deze voorwaarden nemen de betrokken jeugdhulpregio’s zelf meer de regie voor de invulling van een optimaal dekkend jeugdzorglandschap op de lange termijn. Dit doen we in het belang

van jeugdigen in de jeugdhulp en in het belang van het

inzetbaar houden van de uitvoerende

professionals in onze regio. Daarbij is ook betrokkenheid van de Rijksoverheid gewenst. De huidige problematiek in Limburg, met meerdere grote jeugdzorgaanbieders in de problemen, vraagt om een gezamenlijke inspanning van Rijk

en gemeenten. Op 20 maart heeft een bestuurlijke delegatie, bestaande uit de wethouders Schatorjé (Venlo), Smitsmans (Roermond), Tillie (Sittard-Geleen) en Mackus (Maastricht) hierover gesproken met het het ministerie van VWS, de Jeugdautoriteit, de Inspectie Gezondheid & Jeugd en de VNG. Resultaat

van het overleg is dat het Rijk participeert in en financieel bijdraagt aan een op te richten taskforce

waarin de lange-termijnontwikkeling van het Limburgse jeugdzorglandschap ter hand wordt genomen. Nadere uitwerking hiervan volgt op korte termijn.

-

Vastgoedplan als mogelijke kostendrager

In het verleden heeft de Mutsaersstichting reserves in grondposities en vastgoed-eigendom opgebouwd. De gemeente Venlo onderzoekt in hoeverre het overnemen van deze eigendommen door

de gemeente Venlo voor zowel gemeenten als aanbieder positief kan uitpakken. Het voordeel is dat gemeente Venlo meer ontwikkelingen mogelijk kan maken en de Mutsaersstichting zich kan focussen op waar een jeugdzorgaanbieder goed in moet zijn; adequate en goede jeugdhulp verlenen. Deze 166380

4

Raadsinformatiebrief

kostendrager kan uiteindelijk een meevaller opleveren in de gevraagde bijdrage aan het herstelplan.

Op het moment dat besluitvorming over de steunvraag van de Mutsaersstichting nodig is nog niet volledig duidelijk zijn, gelet op de nodige zorgvuldige onderzoeken voor zowel gemeente Venlo, als voor de Mutsaersstichting. Communicatie

Net als in de voorliggende periode gaat de regionale stuurgroep, samen met de regievoerder de komende periode investeren in het geven van toelichting op de stand van zaken.

Omu als raad optimaal te informeren, organiseert de regionale stuurgroep samen met de regievoerder

twee informatiebijeenkomsten.

U kunt zich laten informeren op:

-

Woensdag3 april in Midden-Limburg Donderdag 4 april in Noord-Limburg Indien gewenst kunt u ook digitaal deelnemen. De specifieke gegevens rondom deze informatiebijeenkomsten, zullen via de griffie met u gedeeld worden. U wordt gevraagd zich aan te melden via uw griffie. Geeft u hierbij a.u.b. ook aan of u fysiek

aanwezig bent, of digitaal wilt deelnemen.

Vervolgprocedure raad Na besluitvorming in het college vindt over het aangeboden herstelplan ook in onze eigen gemeenteraad nog besluitvorming plaats. Bij de start van het besluitvormingsproces voorzien we

opnieuw in informatie over de actuele stand van zaken.

Burgemeester en wethouders van Venlo de secretaris

de burgemeester

Twan Beurskens

Antoin Scholten

Bijlagen 1.

Meerjarenherstelplan Mutsaersstichting ‘Grip op de Toekomst’, met bijlage uitkomsten historisch onderzoek

2.

Brief IGJ d.d. 11 maart 2024

3.

Email VWS d.d. 21 maart 2024

166380

5

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gedeeltes geanonimiseerd op grond van artikel 5 van de Wet open overheid: Art. 5.1 lid 2 onderdeel e

De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, tenzij de betrokken persoon instemt met openbaarmaking Pagina('s): 1

Grip op de toekomst Meerjarenherstelplan en steunverzoek aan stakeholders Datum: 21 maart 2024 Disclaimer: Dit document is strikt vertrouwelijk en is slechts bestemd voor discussiedoeleinden. Dit document mag onder geen beding met derden worden gedeeld. Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Hoewel we ons best hebben gedaan om ervoor te zorgen dat dit document accuraat en actueel is op het moment van publicatie, kunnen we niet garanderen dat dit altijd het geval zal zijn. Er kunnen dan ook geen garanties worden ontleend aan dit document. Mutsaersstichting aanvaardt geen aansprakelijkheid, ook niet voor de juistheid en volledigheid van dit document.

* Dit meerjaren Herstelplan laat zien hoe de Mutsaersstichting - nadrukkelijk samen met gemeenten - de continuiteit van de cruciale en

specialistische jeugdhulp wil garanderen. Dat is noodzakelijk voor kinderen, jongeren en gezinnen voor wie deze zorg onontbeerlijk is, voor de provincie, maar ook voor de professionals in de jeugdzorg. Zonder hun kennis en kunde is er geen jeugdhulp.

¢ De Mutsaersstichting heeft in het verleden haar werkgebied en diensten uitgebreid. We blijken echter niet van "alles" te kunnen zijn. We maken keuzes en zoeken samenwerkingen die helpend zijn voor de continuiteit van de zorg.

¢ Jeugdhulp is geen markt waar geld verdiend wordt, maar is een noodzakelijke voorziening die als doel heeft jongeren de gelegenheid te bieden op te groeien tot zelfstandige gezonde volwassenen die bij kunnen dragen aan hun toekomst.

¢ Om de hoogspecialistische jeugdhulp betaalbaar en kwalitatief hoogwaardig beschikbaar te houden en tevens te innoveren, zullen we met alle gemeenten en collega-organisaties de handen ineen moeten slaan. De Hervormingsagenda gaat niet ver genoeg.

* Als nieuwe bestuurders zien wij dat alleen door samen te werken, open en transparant te zijn, met onze financiers en collega-organisaties, we in Limburg de continulteit van de jeugdhulp voor de lange termijn duurzaam kunnen borgen. ¢ Wij spreken onze oprechte dank uit aan iedereen die heeft bijgedragen aan dit plan en daarmee aan de continuiteit van de jeugdhulp in Limburg.

en

Raad van Bestuur Mutsaersstichting

2

Strikt vertrouwelijk - Slechts bestemd voor discussiedoeleinden - Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Context van dit document • De Mutsaersstichting en haar deelnemingen staan voor een omvangrijke financiële, strategische en operationele uitdaging. Mede geïnitieerd door de plaatsing in Trede 3 van het draaiboek ‘continuïteit jeugdhulp’, hebben de Mutsaersstichting en haar deelnemingen met stakeholders diverse toekomstscenario’s verkend waaronder (1) (gecontroleerde) afbouw / faillissement, (2) fusie als geheel of in delen en (3) ‘zelfstandig’ doorgaan met strategische (portfolio)keuzes, operationeel verbeteren en steun vanuit financiers / stakeholders • Uit scenario-analyse blijkt dat scenario 1 zeer disruptief kan zijn qua zorgcontinuïteit en scenario 2 in praktijk geen realistische optie is vanwege het ontbreken van passende fusiekandidaten. Daarom is dit meerjarenherstelplan (MJHP) opgesteld met een scherpe analyse van de situatie/problemen én een oplossingsrichting om tot een duurzame (financiële) situatie te komen. Dit plan omvat (I) maatregelen die Mutsaersstichting zelf neemt om tot herstel te komen (o.a.

portfoliokeuzes, operationele verbeteringen, organisatorische randvoorwaarden) en (II) inzicht in de benodigde steun vanuit financiers / stakeholders om tot herstel te komen • Eind januari 2024 hebben we een eerdere ‘houtskoolschetsversie’ van dit herstelplan gedeeld en in maximale transparantie besproken met een breed scala aan interne (RvT, medewerkers, OR, CR) en externe stakeholders (regievoerder, ambtenaren, wethouders, Jeugdautoriteit, Rabobank, verzekeraars) om tot een realistisch en gedragen plan te komen – want alleen met een breed gedragen consensus hebben we een levensvatbaar plan • Met gemeenten hebben we in een ‘werkgroep inhoud’ en ‘werkgroep financiën’ de houtskoolschets in detail doorgenomen en is input gegeven. Uit deze besprekingen is steun voor de richting uitgesproken, maar werd ook duidelijk dat het structurele deel (vergoeding indexatie en tariefverbetering) van het steunverzoek aan gemeenten weinig kansrijk zou zijn vanwege met name juridische bezwaren om contracten open te breken. Daarnaast is door gemeenten expliciet verzocht om verkoop vastgoed onderdeel van het plan te maken • Op basis van deze feedback (en geactualiseerde financiële prognoses) hebben we onderdelen van het plan verduidelijkt, aangevuld of aangepast (m.n.

vastgoed) en het steunverzoek beperkt tot incidentele financiële steun vanuit gemeenten tot 2026 (wanneer er nieuwe aanbestedingen plaatsvinden). In dit plan gaan we er vanuit dat de benodigde structurele indexatie en tariefverbetering via de aanbestedingen in 2026 alsnog wordt gerealiseerd om tot een duurzaam financieel resultaat te komen. Mocht dat in de praktijk anders uitpakken dan zullen op dat moment opnieuw alternatieve toekomstscenario’s moeten worden verkend op basis van niet opnieuw inschrijven op verlieslatende contracten • De komende periode dient dit document intern als de marsroute voor het eigen verbeterplan en extern als informatieplatform voor het steunverzoek aan gemeenten en het Ministerie van VWS. Het doel is om op basis hiervan – onder strakke procesaansturing van de regievoerder – zo snel mogelijk tot een volledig gefinancierd herstelplan te komen zodat Mutsaers zich weer volledig kan richten op de zorg en het realiseren van het benodigde herstel. Dit is in het belang van de zorgcontinuïteit voor cliënten en behoud van expertise in de regio en daarmee de beste oplossing voor de gezamenlijke opgave van de Mutsaersstichting en gemeenten • We delen dit document inclusief bedrijfsgevoelige informatie in transparantie met onze interne en externe stakeholders.

Gezien de kwetsbaarheid van de situatie bij de Mutsaersstichting dienen alle ontvangers deze informatie strikt vertrouwelijk te behandelen en niet zonder toestemming van Mutsaersstichting met derden te delen. Dit om te voorkomen dat elementen van het plan zonder de juiste context een eigen leven gaan leiden en de situatie en het herstel bij de Mutsaersstichting beschadigen Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

3

Status en (inherente) onzekerheden in financiële prognoses • Afgelopen periode heeft de Mutsaersstichting (met externe ondersteuning) hard gewerkt aan het zo goed mogelijk inzichtelijk maken van de huidige en historische (financiële) situatie om beeld te krijgen bij waar de problemen zitten en daar oplossingsrichtingen voor te kunnen zoeken. Uitdaging daarbij is geweest dat inzicht en begrip van de historie en cijfers lag bij een beperkt aantal (ingehuurde) medewerkers die bovendien niet allemaal meer werkzaam zijn voor de Mutsaersstichting • De financiële tools en werkprocessen binnen de Mutsaersstichting zijn - onder leiding van de nieuwe RvB - afgelopen maanden verbeterd (o.a. liquiditeitsprognose, meerjarenmodel en 1e inzicht in kostprijzen). Tegelijkertijd constateren we dat nog een aanvullende verbeterslag moet worden gerealiseerd met beperkte mankracht en historische kennis (welke reeds is ingezet), waardoor de financiën nog niet op het gewenste niveau zijn– bijv. inzicht in balansposities nog niet op orde en onderlinge verhoudingen tussen de deelnemingen nog niet altijd in beeld • De financiële prognoses in dit plan zijn dan ook gebaseerd op de op dit moment best beschikbare data en inzichten, waarbij dus rekening moet worden gehouden met de beperkingen in de kwaliteit en beschikbaarheid om tot een goede meerjarenprognose te komen (vb.

ontbreken van een meerjareninvesteringsplan, overgang naar AFAS als één centraal cliëntregistratie- en boekhoudsysteem, aannames om tot inzichten op product- en regioniveau te komen). Daarbij is de accountant op dit moment bezig met de controle van de productieverantwoording waarbij afwijkingen een materiële impact op het resultaat zouden kunnen hebben • Bovendien zitten er – zeker in het onvoorspelbare, woelige vaarwater waar Mutsaersstichting zich in bevindt – altijd inherente (externe) onzekerheden in de prognoses die vooraf niet goed in te schatten zijn. Bijvoorbeeld: timing van realisatie verbeterplannen en honorering steunverzoeken, hoogte van eenmalige (transitie)kosten, verloop van medewerkers, etc. • Bovenstaande maakt dat dit plan en de financiële prognoses hierin op dit moment nog ‘best estimates’ zijn die o.b.v. (externe) ontwikkelingen in de praktijk en voortschrijdend inzicht nog zouden kunnen wijzigen in de komende periode. Wij vragen daarom expliciet aandacht voor de risico’s die we hebben geïdentificeerd ten aanzien van de meerjarenprognose. We zullen deze risico’s in gezamenlijkheid strak moeten monitoren de komende periode en hierbij ook rekening moeten houden met eventuele onvoorziene tegenvallers. Om die reden vragen we in het plan ook ruimte voor een ‘stroppenpot’ die ons samen in staat stelt om eventuele tegenvallers op te vallen

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

4

Inhoudsopgave Dit document bevat het volgende: Samenvatting Hoofdstukken 1. Situatie en probleemanalyse 2. Perspectief op kwaliteit van zorg 3. Strategische opties (incl. portfoliokeuzes) 4. (Operationele) verbeterplannen 5. Organisatorische randvoorwaarden 6. Vastgoed- en investeringsagenda 7. Voorlopige financiële meerjarendoorrekening 8. Verzoeken aan stakeholders Bijlage: Winst en verlies, balans en kasstroom op maandbasis

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

5

Samenvatting 1/6 De bedoeling De Mutsaersstichting heeft de maatschappelijke verantwoordelijkheid om in een snel veranderende wereld waar complexe problemen ontstaan, kinderen, jongeren en gezinnen te helpen om ingewikkelde situaties te leren overzien / het hoofd te kunnen bieden. De kwetsbare kinderen, jongeren en gezinnen die naar de Mutsaersstichting worden verwezen, zijn elders vaak uitbehandeld. Door het bieden van segmentoverstijgende jeugdhulp en GGZ, en onze holistische werkwijze, met evidence based methodieken en hoog specialistische teams, kunnen hun complexe problemen worden aangepakt en bouwen we aan (nieuw) perspectief voor onze cliënten. We doen dat altijd systemisch en vanuit een autonomie- en herstelbevorderende visie. Een kind of jongere staat namelijk nooit alleen en dus kijken we verder dan alleen naar het kind of de jongere; we behandelen het gezin als geheel en met aandacht voor de omgeving. Met als doel kinderen, jongeren en gezinnen weer grip te geven op hun wereld, zodat ze een eigen koers kunnen bepalen en het eigen potentieel volledig kunnen benutten en daarmee een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

6

Samenvatting 2/6 Waarom •

•

• •

Door de financiële uitdagingen waar de Mutsaersstichting voor staat, ontstaat er een mogelijk continuïteitsprobleem voor de jeugdzorg voor kwetsbare kinderen, jongeren en gezinnen. Keuzes van Mutsaers in verleden, hebben financieel en operationeel anders uitgepakt dan vooraf verwacht (bijv. vergroten werkgebied, snelle groei, governance model m.b.t. aansturing- en toezicht). We zien in ons brede zorgaanbod in 2 provincies te weinig synergie en concluderen dat we niet “van alles” kunnen zijn en keuzes moeten maken. Door onder andere jarenlange kostenstijgingen en achterblijvende (indexaties op) tarieven, vraagt de Mutsaersstichting steun om segmentoverstijgende jeugdhulp en GGZ te kunnen waarborgen.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Wat • •

•

•

Wij nemen zelf onze verantwoordelijkheid om weer ‘grip op de toekomst’ te krijgen en doen dat samen en in overleg met gemeenten. We maken portfoliokeuzes (focus op Limburg, 0-23 doelgroep met een gerichter aanbod), voeren operationele verbeteringen door en versterken de organisatie om dit ook te kunnen realiseren. We vereenvoudigen de organisatie om kosten te besparen (o.a. reduceren van labels en BV's) en slanken de ondersteunende diensten af. Hierdoor kunnen we ons richten op het verder versterken van kwaliteit van zorg en het bouwen van allianties met netwerkpartners voor hoog specialistische jeugdhulp en GGZ, die er moet blijven voor kwetsbare jongeren en hun ouders.

7

Samenvatting 3/6 •

•

•

Uitgangsprincipes

Verzoek om steun

Zorgcontinuïteit voor onze cliënten staat altijd voorop. Daarom werken wij samen met gemeenten, Jeugdautoriteit, regievoerders en collega zorgaanbieders om deze continuïteit te realiseren. Ook in de overgangsperiode blijven we hiervoor staan.

Inhoudelijk en financieel

We zetten ons maximaal in voor het behoud van medewerkers voor de jeugdzorg. Waar activiteiten overgedragen worden spannen we ons in om medewerkers zo veel mogelijk van werk naar werk te begeleiden binnen of buiten de Mutsaersstichting. Mutsaersstichting is aan zet om dit plan tot uitvoer brengen. Zorgvuldigheid in relatie tot onze cliënten en medewerkers is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

•

Inhoudelijke steun op de richting en portfoliokeuzes die we voorstellen.

•

Beleidsmatige steun om zorg- en administratie-processen efficiënt in te kunnen richten.

•

Eenmalige bijdrage én vergoeding transitie-kosten zodat we een mogelijk faillissement kunnen afwenden en ons herstelplan kunnen uitvoeren.

•

Passende tarieven bij de aanbestedingen in 2026 om voldoende kwaliteit te kunnen blijven bieden in ons zorgaanbod.

In proces •

Snelle besluitvorming over steun om tot een volledig gefinancierd herstelplan te komen zodat Mutsaersstichting zich weer volledig kan richten op de zorg en het realiseren van het benodigde herstel. 8

Samenvatting 4/6 Onze (financiële) steunvraag Financiële steunvraag Totaal €11,4m

€10,2m Eenmalige bijdrage (t.b.v. liquiditeit)

€5,7m

Transitiebijdrage Maks & Hai-5

€0,9m

Vergoeding transitiekosten

€3,6m

€1,2m €0,8m €0,4m

2024

2025

Stroppenpot

Onze eigen inspanningen •

Aanvraag Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg van €3 miljoen

•

Operationele verbeteringen in productiviteit oplopend tot €5 miljoen per jaar

•

Uitwerken vastgoedstrategie voor 1-1-2025 gericht op het verzilveren van de (over)waarde vastgoed (taxatiewaarde €35,4m per ’22) en neerzetten van een passende infrastructuur

•

Opstellen transparant dashboard op afgestemde KPI’s

•

Faciliteren van een gedegen en frequente monitoring (op o.a. liquiditeit en operationele en financiële KPI’s) om maximale transparantie en vertrouwen te creëren

€0,3m 2026

€2,5m beschikbaar om evt. onvoorziene ontwikkelingen gezamenlijk op te kunnen vangen (proces en voorwaarden voor aanspraak nader te bespreken)

Overige steunvraag Lopende zaken

Overeenstemming over lopende historische ‘conflicten’

Operationeel

Beleidsmatige steun om onze zorg- en administratieprocessen efficiënt in te kunnen richten

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

9

Samenvatting 5/6 Steunverzoek: we vragen op korte termijn een eerste liquiditeitsinjectie om het tekort per mei af te wenden en parallel proces en voorwaarden vorm te geven voor vervolg 25 maart

Mei / jun (Noord- en Midden Limburg) Sep / okt (Zuid Limburg)

Toekenning korte-termijn liquiditeitsinjectie vanuit gemeenten ter overbrugging tot definitieve besluitvorming door gemeenten over steun op het meerjarenherstelplan

Besluitvorming gemeenteraden over inhoudelijke en financiële steun van het voorgestelde herstelplan (incl. afspraken over proces en voorwaarden van financiële steun, zoals fasering en reviewmomenten voor uitkering)

Okt - dec 2024

Continueren inzet op herstelplan (of alternatief scenario afhankelijk van besluit gemeenteraden)

21 maart

April

Vanaf 25 maart

Aanvraag tijdelijke subsidie continuïteit cruciale jeugdzorg (€3m) bij de Rijksoverheid (terug te betalen binnen 1 jaar)

Taxatie vastgoed en afstemming Rabobank/ gemeenten over vestigen 2de hypotheek

Volledige focus op realisatie herstelplan (indien voldoende overbruggingssteun beschikbaar wordt gemaakt)

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Actie Gemeenten Actie MSS

10

Samenvatting 6/6

• • • • • •

•

Wat is er al positief veranderd sinds trede 3?

Wat zijn onze uitdagingen?

Cliënttevredenheid blijft hoog en ook verwijzers blijven ‘gewoon’ naar ons verwijzen Aandacht en sturing op operationele efficiency lijkt effect te sorteren (o.a. stijging productiviteit) Algemene kosten gereduceerd door o.a. (dure) ZZP-ers niet te verlengen Verbeterde verstandhouding met stakeholders gebaseerd op transparantie en vertrouwen Groeiend urgentiebesef bij medewerkers m.b.t. belang bedrijfsvoering (o.a. registratie) Toenemend (financieel) inzicht in o.a. onze kostprijzen waardoor we beter kunnen sturen Lukt om vast personeel aan ons te verbinden op cruciale functies – dit wekt vertrouwen

•

We merken groeiende onrust onder personeel door de onzekerheid van de huidige situatie − Meerdere medewerkers vragen om vervroegde betaling vakantiegeld − Meer medewerkers overwegen of nemen ontslag (uitstroom is gestegen in 2024)

•

Kwaliteit administratie nog onvoldoende - risico productiecontroles, aansluiting IC posities, nagekomen boekingen/beschikkingen, etc.

•

Ook merken we groeiende onrust onder externe stakeholders/ leveranciers - vragen bevoorschotting of twijfels bij verlenging huurcontracten

•

Snelheid in besluitvorming vanuit gemeenten op ons verzoek – vertraging of uitblijven van tijdige besluitvorming maakt dat wij zelf ook helaas niet verder kunnen

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

11

1. Situatie en probleemanalyse

12

Mutsaersstichting en haar deelnemingen bieden jeugdhulp en GGZ aan kinderen en jongeren in Noord-Brabant en Limburg Kenmerken Omzet per financieringsstroom 8%

• Mutsaersstichting en haar deelnemingen bieden specialistische hulp aan kinderen, jeugdigen en hun gezinnen en (jong)volwassenen (~4.500 cliënten1) middels verschillende hulpvormen en mogelijkheden voor (deeltijd)behandeling en opvang of verblijf: ambulante begeleiding, groepsen individuele begeleiding, dagbesteding, wonen, zorg en onderwijs (i.s.m. de Wijnberg)

• De Wijnberg: op Mutsaers locaties in Venlo, Venray, Weert en Roermond zijn (voortgezet) speciaal onderwijs-scholen van de Wijnberg gehuisvest die onderwijs bieden aan cliënten van Mutsaers. Daarnaast zijn er 6 decentrale projectlocaties van de Wijnberg op Mutsaers locaties in Baexem, Schinnen, Kerkrade, Maastricht, Helmond en Eindhoven

Overig

• Het concern is een full service netwerk voor geïndiceerde jeugdhulpverlening en geestelijke gezondheidszorg aan kinderen en jongeren met specifieke expertise op o.a. affectief-emotionele stoornissen, eetstoornissen, genderdysforie, Infant Mental Health (IMH), informatieverwerkingsstoornissen, intensieve gezinsbehandeling, orthopedagogische systeembehandeling en psychotrauma

• Kennis en Expertise Centrum (KEC): coöperatie4 gevormd door de Mutsaersstichting, Aloysius Stichting en de Wijnberg met twee locaties in Roermond en Weert dat gezamenlijk een breed aanbod in (speciaal) onderwijs en zorg biedt door gebruik te maken van elkaars kennis en expertise

Ambulant

•

Jeugdwet

8%

Wmo

8%

Zvw 75%

Omzet per productgroep 16% 9% 54%

Wonen Verblijf

21%

Overig

Aantal cliënten3 per financieringsstroom 9% 1%

Jeugdwet ZPM

26% 64%

Samenwerkingen (niet uitputtend voor deelnemingen)

Wmo

Het concern bestaat uit 7 onderdelen: Mutsaersstichting (incl. Plinthos2), Buro Maks, ZorgOkee, Hoeve de Kaolder, Grijp het Leven, Hai-5 en OOG psychologen

• Mutsaers telt 1.058 medewerkers (813 FTE3) waarvan ~70% relatief nieuw zijn met een diensttijd van 0-5 jaar • Mutsaers is actief op verschillende locaties in Limburg en Noord-Brabant, met de hoofdlocatie in Venlo als overkoepelende vestiging • Mutsaers is georganiseerd in vier regio’s: Noord-, Midden- en ZuidLimburg en Brabant. In Noord- en Midden-Limburg levert de deelneming Mutsaersstichting ook crisishulp jeugd

• Kracht van dichtbij: samenwerkingsverband van 14 jeugdzorgaanbieders in Zuid-Limburg (waaronder Plinthos – tevens penvoerder5 – en Hai-5) wat dient als één aanspreekpunt voor gemeenten waardoor zorgaanvragen sneller behandeld worden. De Mutsaersstichting vervult ook de kassiersfunctie waardoor geldstromen volledig via de Mutsaersstichting lopen • Consortium Segment 1 NML: met Yes We Can Clinics en Daelzicht (Mutsaersstichting is penvoerder) voor verblijf met behandeling en opname vervangende behandeling • Consortium Crisishulp NML: met Xonar en MetGGZ (Mutsaersstichting is penvoerder) voor crisishulp jeugd

Overige Noot: 1) Peildatum cliënten 24 oktober 2023; 2) Plinthos is geen separate juridische entiteit en valt onder Mutsaertsstichting maar wordt wel (intern en extern) als apart label gezien; 3) Peildatum populatie 15 november 2023; 4) In Weert is sprake van een coöperatie (waar ook Meerderweert lid van is), in Roermond zitten partijen enkel samen op een locatie; 5) Als Jeugdhulpaanbieders in combinatie een Individuele voorziening aanbieden, benoemen zij voor de uitvoering een penvoerder. De penvoerder neemt een coördinerende rol op zich en functioneert als contactpersoon. Bron: Interne data

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

13

Daarmee vervult het een essentiële rol in de regio en is uniek als full service netwerk met belangrijke rol voor de kliniek in Venlo Essentiële rol van de Mutsaersstichting

Het concern is belangrijk in Zuid-Nederland door haar essentiële rol als…

Missie: ‘Geen kind op straat, geen gezin zonder perspectief en geen volwassene verdwaald'

• Full service netwerk: door jeugdhulp, (jeugd) GGZ, welzijn en onderwijs (i.s.m. De Wijnberg) in de meest complete vorm aan te bieden en bereikbaar te maken voor haar doelgroepen vanaf de jongste kinderen vanaf 0 jaar tot aan 18+ (vanuit zowel Jeugdwet, Wmo als Zvw)

• ‘Last resort’ aanbieder: cliënten met de meest complexe problematiek eindigen vaak bij deelnemingen binnen Mutsaersstichting, mede gedreven door de aanwezigheid van de (HIC en IGB faciliteiten in de) kliniek in Venlo waardoor behandelaren op andere locaties buiten Venlo zich ook gesteund voelen om cliënten met complexe problematiek aan te nemen met de kliniek in Venlo beschikbaar als escalatie nodig mocht zijn • (Landelijk) expert: op gebied van eetstoornissen, genderdysforie en Infant Mental Health

Visie: een ‘Full Service Netwerk’ voor geïndiceerde jeugdhulpverlening en GGZ De Mutsaersstichting heeft schaalgrootte georganiseerd en is proactief in het opzoeken van kansen en benutten van veranderingen in de zorgketen. Strategische kaders waarlangs inrichting concern getoetst kan worden zijn:

Customer Intimacy

Product Leadership

Ontvangen onze hulpvragers wat zij nodig hebben?

Is er groei of uitbreiding van ons aanbod nodig binnen of aanpalend aan het bestaande bewerkingsgebied?

Hoe kunnen we in de ondersteuning verbinding organiseren middels het Shared Operational Service Center (SSC)? excellence

14

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

De Mutsaersstichting is ontstaan in 1986 – afgelopen jaren is de stichting gegroeid door overname van regionale partijen in de jeugdhulp Bestuurlijke en organisatorische ontwikkelingen

Niet uitputtend 1986

2011

MutsaersoordAgnespaviljoen-Kleuterhof (M.A.K.) krijgt de naam Mutsaersstichting

Nieuwbouw van de kliniek in Venlo wordt opgeleverd

Portfolio keuzes

2005 Externe factoren

Ingang Wet op Jeugdzorg

2022

2022

2022

2022-2023

2023

2024

Mutsaersstichting (Plinthos) en Hai-5 gaan een samenwerkingsverband aan met 12 ander jeugdzorgaanbieders in de regio – Kracht van Dichtbij

De organisatie gaat over naar het Shared Service Center (SSC)

De nieuwe HICunit van de kliniek in Venlo wordt opgeleverd

De organisatie verandert tweemaal haar ECD1 en stapt over naar Afas

M. Goedhart treedt af, nieuwe RvB (H. Wijgergangs en E. Jeurissen) treedt aan

Verwachting: alle deelnemingen moeten volledig operationeel zijn binnen SSC

2015

2016

2017

2019

2020

2021

2023

Mutsaersstichting neemt Psychologenpraktijk OOG over

Mutsaersstichting neemt 50% Hoeve de Kaolder over

Mutsaersstichting neemt ZorgOkee en Praktijk KNP over

Mutsaersstichting neemt Mensano over

Mutsaersstichting neemt Buro Maks en resterende 50% Hoeve de Kaolder over

Mutsaersstichting neemt Hai-5 en Grijp het Leven over

Voorgenomen fusie met Xonar vindt geen doorgang

2015

2018-2020

2022

2023

Jeugdzorg overgang financiering provinciaal naar gemeenten

Venlo stapt uit MGR2 en

Venlo sluit zich weer aan bij MGR2, nieuwe financieringsafspraken Noord-Limburg

Nieuwe financiering Segment 1 Noorden Midden-Limburg

past tot tweemaal toe de financiering aan

1) Elektronisch cliëntendossier (ECD); 2) Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR); Bron: Nederlandse Zorgautoriteit, Interne data 15

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

In totaal heeft de Mutsaersstichting sinds 2015 acht veelal kleine ondernemingen overgenomen met omzet €0,4m - €7,0m Jaar van overname

Overnamesom (€m)

Omzet jaar van overname (€m)

Strategische rationale

Mate van realisatie

Psychologen-praktijk Oog B.V.

2015

€0,61m

€2,5m

Uitbreiden regionale aanwezigheid naar Brabant voor een sterkere positie in aanbestedingen en vergroten toestroom cliënten naar kliniek Venlo

Doelgroep Mutsaersstichting complexer en geënt op 18-, zorginhoudelijk geen reden om onderdeel van concern te zijn, minimale toestroom naar kliniek

ZorgOkee B.V.

2017

€1,95m

€4,4m

Uitbreiden regionale aanwezigheid naar Brabant voor een sterkere positie in aanbestedingen en vergroten toestroom cliënten naar kliniek Venlo

Doelgroep Mutsaers geënt op 18-, ZorgOkee 18+ 1-2% doorstroom cliënten tussen deelnemingen, operationeel wel synergie door gebruik SSC

Praktijk Kinderneuropsychologie B.V.

2017

€0,20m

€0,3m

Duurzaam binden van schaarse specialistische expertise met als doel doorontwikkelen productaanbod en uitbreiden specialistische opleidingen binnen Mutsaers

KNP hield op met bestaan, 1 medewerker ondergebracht bij OOG psychologen

Mensano B.V.

2019

€0,15m

€0,4m

N.b.

Ondergebracht bij OOG psychologen – locatie Helmond – waaronder een (landelijk bekende) EMDR specialist

Buro Maks B.V.

2020

€1,29m

€7,0m

Uitbreiden regionale aanwezigheid naar Brabant voor een sterkere positie in aanbestedingen en vergroten toestroom cliënten naar kliniek Venlo

Geen cliëntenstromen van/naar deelnemingen binnen de Mutsaersstichting gezien afstand (beperkt naar ZorgOkee) en ook geen operationele synergie

2016 (50%) 2020 (50%)

€0,33m (2016) €0,30m (2020)

€5,0m (2020)

HDK geïnitieerd: groeimogelijkheden personeel, koppeling behandeling en begeleiding, versterken positie in aanbestedingen en professionalisering

Doelgroep HDK en Mutsaersstichting vergelijkbaar – synergie op zorginhoud (50% overlap in cliënten), positie kunnen pakken in aanbesteding Uitbreiding naar Maastricht kunnen realiseren, door conflict bestuurders en 75% personeelsverloop synergie (nog) niet gematerialiseerd Doelgroep Grijp en Mutsaersstichting vergelijkbaar – synergie op zorginhoud (50% overlap in cliënten), positie kunnen pakken in aanbesteding

Organisatie

n.b.

Hoeve de Kaolder B.V.

Hellen Mingels Beheer B.V. (Hai-5)

2021

€0,70m

€3,3m

Uitbreiden lokale aanwezigheid naar Maastricht voor een sterkere positie in aanbestedingen bij desbetreffende gemeente en bevorderen uitstroom perspectief jeugdigen vanuit kliniek Venlo naar leefhuis Maastricht

Passe-Partout B.V. (Grijp het Leven)

2021

€1,29m

€2,0m

Uitbreiden regionale aanwezigheid in Noord- en MiddenLimburg voor koppeling behandeling en begeleiding en sterkere positie in aanbestedingen, en bevorderen uitstroomperspectief jeugdigen vanuit kliniek Venlo

Bron: Nederlandse Zorgautoriteit, Interne data en interviews Mutsaers (concern) en deelnemingen

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Hoog Beperkt Laag

16

Door de overnames heeft de Mutsaersstichting activiteiten in heel Limburg en Brabant en divers aanbod aan jeugdhulp en GGZ Geografische spreiding deelnemingen binnen het concern Buro Maks

Mutsaersstichting ZorgOkee OOG

Aanbod4 Ambulante begeleiding

✓

Ambulante behandeling

✓

Verblijf met behandeling

✓

Begeleiding groep

✓

Deeltijd (i.c.m. onderwijs)1

✓

Logeeropvang

✓

Hoeve de Kaolder

Plinthos3

✓

✓

✓

✓

✓ ✓

✓ ✓

(Kleinschalig) wonen Grijp

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

✓

Overkoepelende expertises Eetstoornis

✓

✓

Genderdysforie

✓

✓

✓

Infant Mental Health

✓

✓

✓

24 uurs arrangement HIC, IGB2

✓

Hai-5

1) Onderwijs in samenwerking met de Wijnberg, een school die onderwijs biedt aan cliënten van de Mutsaersstichting. Op locaties in Venlo, Venray, Weert en Roermond zijn (voortgezet) special onderwijs-scholen van de Wijnberg gehuisvest, daarnaast zijn er zes decentrale projectlocaties van de Wijnberg op Mutsaers locaties in Baexem, Schinnen, Kerkrade, Maastricht, Helmond en Eindhoven; 2) Intensieve gezinsbehandeling; 3) Label onder Mutsaersstichting; 4) Zie appendix voor toelichting Aanbod; Bron: Interne data 17

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

De Mutsaersstichting bestaat nu uit 7 deelnemingen met allen hun eigen uitdagingen – grootste financiële verliezen bij Buro Maks Omzet 2022 (€m)

Deelneming Mutsaersstichting (incl. Plinthos)

48,9

Nettoresultaat 2022 (€m) -4,3

Aantal Nettoresultaat Prog. 2023 (€m)1 medewerkers2

Aantal cliënten3

Strategische en/of operationele uitdagingen

662 (525 FTE)4

1.978

Hoog ziekteverzuim en personeelsverloop. Lage bezetting kliniek (30 van ~80 bedden). Uitdagingen m.b.t. sturing: stuurinformatie op orde krijgen en midden management laag herstellen, recent ‘aanvoerders’ ingesteld en team-coördinatoren (deels) terug ingezet

96 (72 FTE)

236

CAO-indexatie van 15% en sterk stijgende kosten SSC drukken op het resultaat. Daardoor meer focus nodig op bedrijfsvoering (productiviteit en inhoudelijke uitnutting arrangementen) en optimaliseren samenwerking met Mutsaers door uniformeren van processen, werkwijzen en technologie

-1,0

64 (44 FTE)

329

Lage productiviteit (60-64%), o.a. door groot verzorgingsgebied en bijbehorende reisbewegingen. Hoge huur betrokken panden. Zorgen over dossiervorming en 30% ziekteverzuim

-5,8

Hoeve de Kaolder

6,6

Buro Maks

5,9

OOG Psychologen

5,0

0,1

0,0

82 (55 FTE)

1.470

Leegstand in Helmond (gehuurd op initiatief van Mutsaers) en Eindhoven (Bogert 1) en hoge afschrijvingen door investeringen in pand Eindhoven (verbouwing ca. €1m). Stijgende CAO's en verzuim (gebruikelijk was eerder 4% voor OOG, nu 7,5%)

Grijp het Leven

3,7

0,0

-0,4

60 (46 FTE)

168

Hoog ziekteverzuim en personeelsverloop. Locatie Meijel in mindere staat, verhuizing wenselijk. Stuurinformatie (overgang dashboard Vandaag naar AFAS) tijdelijk minder makkelijk voor handen, actuele informatie aandachtspunt

Hai-5

3,5

0,0

-0,8

61 (45 FTE)

157

Hoog personeelsverloop met als effect minder cliënten bij ambulante begeleiding. Continuïteit van operatie ondanks verloop prioriteit nummer 1. Ziekteverzuim >20%

ZorgOkee

2,8

0,0

33 (26 FTE)

124

Daling omzet m.n. als gevolg van afbouw groepsbegeleiding in Jeugdwet. Druk op tarieven (weinig buffers). Oud pand voor 10 jaar gehuurd – voldeed niet meer maar onderhuur levert niet hetzelfde bedrag op als eigen huurlasten

0,1

-2,0

0,1

0,2

1) Niet-genormaliseerd resultaat, wijkt hierdoor af van andere overzichten van resultaten deelnemingen; 2) Peildatum medewerkers 15 november 2023; 3) Peildatum cliënten 24 oktober 2023; 4) Aantal medewerkers Mutsaersstichting is inclusief de centrale ondersteunende diensten (SSC); Bron: Interne data 18

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Probleemanalyse identificeert 10 kernoorzaken voor financiële situatie Mutsaersstichting Strategie

Operationele uitvoering

Besturingsmodel

Cultuur

1.1

Beperkte integratie van strategische overnames (die niet altijd complementair zijn aan het bredere portfolio o.b.v. zorginhoud en/of geografische locatie) waardoor organisatorische complexiteit wel groeide maar schaalvoordelen (nog) niet of nauwelijks gerealiseerd worden

2.2

Operationele uitdagingen rondom productiviteit, ziekteverzuim en hoog personeelsverloop als gevolg van o.a. afbouw van ondersteuning (secretariaat), afbouw van teamcoördinatoren en ambitie rondom zelfsturende teams (in sub-regio Noord-Limburg meest problematisch waar na vertrek van regiodirecteur de rol direct is waargenomen door RvB)

3.3

Hoog % dure PNIL-inzet binnen de overhead organisatie met name ook op sleutelposities wat (mogelijk) kritische blik in besluitvorming en tegenspraak in de top beperkt

4.4

Beperkte sturing op kosten o.a. als gevolg van forse groeiambities met bijbehorende investeringen, die in de praktijk niet altijd gerealiseerd zijn (o.a. genderpoli en hoog intensive care kliniek met een lage bezetting en andere doelgroep) en hoge algemene kosten (o.a. advieskosten voor overnames en in juridische procedures)

5.5

Kosteninflatie die slechts beperkt is gecompenseerd in de tarieven o.a. in energie, voeding en huur

6.6

Effectiviteit van de governance: combinatie tussen op onderdelen zeer sterke centrale aansturing door 1 bestuurder en op onderdelen relatieve autonomie van deelnemingen, met beperkte invloed van interne adviezen op besluitvorming (bijv. instemmen High Intensive Care door voormalige RvT ondanks negatieve adviezen)

7.7

Beperkte stuurinformatie als gevolg van het gebruik van verschillende ECD’s, kwaliteitsdocumenten en boekhoudsystemen bij de deelnemingen waardoor centraal overzicht van resultaat ontbreekt, en CRS implementatie die (tijdelijk) dashboards onbruikbaar heeft gemaakt

8.8

Intern en extern toezicht is onvoldoende in staat gebleken om bij te sturen in de afgelopen jaren en de situatie om te draaien

9.9

Medewerkers vertellen dat er lange tijd een onrustige en onprettige organisatiecultuur heeft geheerst waardoor meerdere goede medewerkers zijn vertrokken (o.a. gebrek aan vertrouwen en gebrek aan vrijheid om functies goed uit te oefenen). Daarnaast ontbreekt borging van plannen waardoor ideeën wel worden uitgewerkt en geïmplementeerd maar door beperkte aandacht voor borging het effect snel verwatert

10. 10 Onvoldoende aandacht voor cultureel aspect bij overnames, wat integratie van deelnemingen bemoeilijkt en "eilandjes" binnen het concern in stand houdt 19

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Door verslechterde financiën is de Mutsaersstichting ingeschaald van 'zorgelijk' (trede 3) o.b.v. het draaiboek Continuïteit Jeugdhulp Het concern kent sinds 2021 een sterk negatief genormaliseerd nettoresultaat

Solvabiliteit is <20% en het concern is ingeschaald op trede 3 (‘Zorgelijk’)

Zonder steun verwachten we in mei-24 een liquiditeitstekort

Geconsolideerd – genormaliseerd nettoresultaat1 €m

Geconsolideerd – solvabiliteit Eigen vermogen als % van balanstotaal per jaareinde

Geconsolideerd – liquiditeit per eind december €m

0,5

0,8

47%

44%

44%

16 12

20%

6,8

5,4

0 (6,8)

-2%

(7,4) 2021 Act.

11,1

4

(4,7)

2020 Act.

10,3

8

24%

2019 Act.

10,6

2022 Act.

2023 Prog.

• Het concern verwacht in 2023 een verbetering in het negatieve nettoresultaat van €1,5m • Mede door overnames is de omzet van de stichting is tussen 2019 en 2023 jaarlijks met gemiddeld 8% gestegen • Echter, de kosten zijn in deze periode gemiddeld 10% gestegen, met name door personeel

2019 Act.

2020 Act.

2021 Act.

2022 Act.

2023 Prog.

• Het negatieve nettoresultaat in 2022 en 2023 heeft geleid tot een daling van de solvabiliteit met 40 procentpunt • Vanuit solvabiliteit <20% is de continuïteit van Mutsaers ingeschaald als ‘zorgelijk’ (trede 3) o.b.v. het draaiboek ‘Continuïteit Jeugdhulp’ • Dit betekent dat onder meer een herstelplan moet worden opgesteld en uitgevoerd

-4 2019 Act.

0,3 2020 Act.

2021 Act.

2022 Act.

2023 Act.

Mei-23 Prog.

• Het (verwachte) negatieve nettoresultaat in 2022, 2023 en verwachting 2024 leidt tot een verslechterende liquiditeitspositie • Mutsaers verwacht zonder steun in mei-24 niet meer aan haar verplichtingen te kunnen voldoen, waardoor een faillissement in dat geval een realistisch scenario kan zijn • Een faillissement is voor alle stakeholders een risicovoller én duurder scenario dan gehoor geven aan het verzoek om steun in het MJHP

1) Komt niet overeen met de optelling van het nettoresultaat per deelneming (zie twee pagina’s terug), dit wordt veroorzaakt door normalisaties 20

Strikt vertrouwelijk – Slechts bestemd voor discussiedoeleinden – Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Daarnaast is de Mutsaersstichting onder verscherpt toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) komen te staan De IGJ concludeert op meerdere normen tekortkomingen… (januari, 2024) • Van de zeven normen waaraan de inspectie de jeugdhulp toetste, voldoet Mutsaersstichting aan drie normen niet en aan twee normen grotendeels niet. Verbetering is nodig op normen: ‒ 1.5: De hulp aan jeugdigen en ouders draagt onvoldoende bij aan een gezonde ontwikkeling in een zo thuis mogelijke omgeving: ‘Er is onvoldoende sprake van een positief, gezinsgericht, pedagogisch ontwikkelklimaat en (groeps)cultuur, die aansluit bij individuele behoefte van jeugdigen.

Zo zijn groepen samengevoegd en worden vrijheidsbeperkende maatregelen zonder wettelijke grondslag toegepast’ (januari, 2024) ‒ 2.1: Hulpverleners maken onvoldoende professionele afwegingen over de veiligheid van jeugdigen: ‘Er vindt onvoldoende systematisch risico-inventarisatie plaats; risicotaxaties zijn niet altijd op orde en de vertaling naar praktijk is onvoldoende’ (januari, 2024) ‒ 3.1-3.3: De voormalig bestuurder stelde de maatschappelijke doelstelling en het belang van de jeugdigen onvoldoende centraal, richt de organisatie niet zodanig in dat deze redelijkerwijs leidt tot verantwoorde hulp, en creëert onvoldoende een lerend werkklimaat: ‘Managers geven aan dat zij ervaren dat de ‘inhoudskant’ moet vechten tegen de ‘financiële kant’. Financiën krijgt een steeds zwaardere stem dan de zorginhoud’ (januari, 2024)

…maar concludeert ook enkele positieve punten in het rapport ‘Ook concludeert de inspectie enkele positieve punten zoals in hebben van een actueel en gedeeld beeld van de jeugdige en diens context. Er wordt systemisch en methodisch gewerkt en de inspectie ziet in de dossiers van de jeugdigen een uitgebreide beschrijving van de jeugdige, diens gezin en de voorgeschiedenis, actuele rapportage en ontwikkelingsgerichte doelen’ (januari, 2024)

‘De inspectie ziet de wil en betrokkenheid van de medewerkers om goede zorg te leveren, maar ziet ook dat de werkdruk te hoog is. Er is een groot verschil in teams: daar waar de veiligheid onder druk staat is er veelal ook sprake van personele onzekerheid, waardoor er bij incidenten niet altijd adequaat gehandeld wordt’ (januari, 2024)

‘De inspectie ziet inde Mutsaersstichting een organisatie waar veel veranderingen zijn geweest en waar nu wordt gewerkt aan verbetering. Er heeft een lange tijd een onrustige en voor sommige medewerkers zelfs een onveilige organisatiecultuur geheerst, die zoals hierboven te lezen is, invloed heeft gehad op de kwaliteit van zorg. Medewerkers hebben behoefte aan duidelijkheid en continuïteit. De inspectie ziet met de komst van het nieuwe bestuur meer transparantie ontstaan’ (januari, 2024)

De inspectie ziet de betrokkenheid van de medewerkers en de wil en motivatie om te verbeteren bij het nieuwe bestuur. Tegelijkertijd heeft de inspectie zorgen over de verbeterkracht van de Mutsaersstichting, gezien de aard van de tekortkomingen en de grote opgave waar de organisatie voor staat. De inspectie stelt daarom de Mutsaersstichting voor een periode van zes maanden onder verscherpt toezicht Bron: Rapport Mutsaersstichting, Venlo (januari 2024, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) 21