RVS Programmabegroting 2023-2026 Bijlage 1 Programmabegroting 2023 - 2026

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-12.834.956

-15.395.106

-13.454.847

-13.509.318

-13.686.451

-13.684.966

Baten

1.144.246

1.443.552

1.124.491

981.835

946.996

947.115

-11.690.710

-13.951.554

-12.330.356

-12.527.483

-12.739.455

-12.737.851

-11.690.710

-13.951.554

-12.330.356

-12.527.483

-12.739.455

-12.737.851

Geraamd totaal lasten en baten Geraamd resultaat

75

Sub-Programma 2.2 Wonen naar wens WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Wonen op Schouwen-Duiveland is wonen op een vakantie-eiland. Het doel is om te voorzien in veilig en prettig wonen voor onze inwoners in een onderkomen dat voorziet in de behoeften. En op ons veelzijdige eiland kan dat in verschillende woonsferen. Wonen aan de kust en aan het water, wonen in woonkernen met een rijk verleden of nabij natuurgebieden. De woningvoorraad is afgestemd op de wensen van de (nieuwe) inwoners. In aantal zijn vraag en aanbod van woningen in balans. De kwalitatieve woningvoorraad is afgestemd op de woningbehoefte en verkeert in goede staat. Ouderen kunnen lang zelfstandig wonen en nieuwe inwoners vinden een plek naar wens. Een eiland om te ontspannen en te genieten van het leven, de rust en de ruimte en tegelijkertijd inspiratie op te doen voor professie of beroep.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator

Verwijzingen Halt

Winkeldiefstallen

Geweldsmisdrijven

Diefstallen uit woning

Eenheid Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Vernielingen en beschadigingen (in de

Aantal per 1.000

openbare ruimte)

inwoners

Omvang huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

76

Bron

Waarde

Bureau Halt

10

CBS

0,8

CBS

2,9

CBS

1,0

CBS

5,6

CBS

154

Hernieuwbare elektriciteit

%

RWS

270,4

Gemiddelde WOZ-waarde

€ 1.000

CBS

279

Aantal per 1.000

Basisregistratie

woningen

adressen en gebouwen

%

CBS

88,5

In €

COELO

905

In €

COELO

1.001

Nieuw gebouwde woningen

Demografische druk Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

5,1

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.1. We wonen prettig naar wens en behoefte. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Uitvoeren grondexploitaties. Zie hiervoor de paragraaf grondbeleid.



Structuurvisie ongebruikte individuele bouwtitels in bestemmingsplannen.



Overleg met provincie en ConneXXion over de uitvoering van de concessie openbaar vervoer en onze wensen in dit kader.



Plaatsen Smileykasten.



Ongewijzigd voortzetten van het bestaande beleid voor de openstelling van winkels op zondag en de huidige sluitingstijden van de horeca.



We voeren de woonvisie uit en de woningmarktafspraken uit.



Iedere 2 jaar actualiseren we de woningmarktanalyse en met de woningbouwcorporatie stellen we de prestatieafspraken jaarlijks bij.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.1.41 We voeren de structuurvisie wonen uit 77

Omschrijving (toelichting) Op Schouwen-Duiveland hebben we de ambitie ieder huishouden naar wens te kunnen laten wonen. Hiervoor zijn maatregelen nodig om opgaven op de woningmarkt structureel aan te kunnen pakken. In de Structuurvisie Wonen worden maatregelen geborgd om te kunnen blijven werken aan wonen. Het gaat daarbij om het toevoegen van woningen die in een kwalitatieve behoefte voorzien met aandacht voor balans tussen vraag en aanbod op middellange termijn. Ook andere uitgangspunten van de Woonvisie zoals het uitruilen van woontitels tussen kernen en het aanwijzen van structuurversterkende plekken in de kernen zijn daarmee onderschreven en worden verwerkt in de Structuurvisie Wonen. Met de Structuurvisie Wonen willen wij ervoor zorgen dat er op kernniveau gebouwd kan worden naar behoefte en dat de bestaande woningvoorraad in de kernen aantrekkelijk en toekomstbestendig blijft. Het streven is eind 2022-begin 2023 de Structuurvisie Wonen vast te stellen.

Planning

2.2.1.42 We stellen een Omgevingsvisie Schouwen-Duiveland op Omschrijving (toelichting) De Omgevingswet verplicht gemeenten om een omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast te stellen. We werken in de lijn van de in 2022 vastgestelde bestuursopdracht aan deze visie. Hierin zorgen we ervoor dat de Omgevingsvisie en nog op te stellen Strategische Visie op elkaar aansluiten. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 hebben we voor het opstellen van de Omgevingsvisie in 2023 een budget opgenomen van € 120.000 en in 2024 van € 80.000.

Planning 78

2023 Ontwerp,2024 Realisatie,2025 Nazorg

2.2.1.11. We onderzoeken of we een fonds in het leven kunnen roepen voor het opknappen van verpauperde panden en het energiezuiniger maken van woningen in aanvulling op bestaande regelingen Omschrijving (toelichting) De Duurzaam en Langer Thuis lening is in juni 2022 vastgesteld. Deze richt zich op het verduurzamen en toekomstbestendiger en/of levensloopbestendiger maken van de woningvoorraad. Daarnaast kennen we sloopregeling van de provincie Zeeland waar we regelmatig een beroep op doen. We evalueren periodiek of deze regelingen nog voldoen aan de vraag en stellen deze bij als dit niet meer het geval is of als de raad dat wenst.

Planning Doorlopend

2.2.1.14. We geven uitvoering aan het huisvesten van statushouders Omschrijving (toelichting) We huisvesten statushouders. Dit doen we in nauwe samenwerking met het COA, de provincie en de woningbouwvereniging. Elk jaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk een taakstelling opgelegd. Deze is afhankelijk van de instroom van migranten naar Nederland. In 2021 en 2022 hadden we een zeer hoge instroom van statushouders. Wij hebben onze taakstelling behaald en dit inclusief 5 extra plaatsingen omdat de provincie hierom had gevraagd naar aanleiding van de crisis in de asielopvang. De realisatie van de taakstelling wordt belemmerd door de uiterst krappe woningmarkt.

Planning Doorlopend

2.2.1.26. We implementeren het GRP na inwerkingtreding van de omgevingswet. Omschrijving (toelichting) 79

Bij het opstellen van de omgevingsvisie betrekken wij het gemeentelijk rioleringsplan (vGRP 2022-2026), zodat dit vastgestelde beleid ook in de visie wordt opgenomen.

Planning 2023 Realisatie

2.2.1.27. We voeren de Omgevingswet in Omschrijving (toelichting) De inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet is verschoven naar 1 januari 2023, waarbij er uiterlijk 1 november 2022 definitieve besluitvorming is voorzien. Als gemeente zijn we al verschillende jaren aan het voorbereiden op deze nieuwe wet. Jaarlijks stellen we een plan van aanpak op en zo is in beeld welke acties uitgevoerd moeten worden voor implementatie. Het beschikbaar gestelde budget is nog toereikend voor het project. Jaarlijks informeren we de gemeenteraad met een raadsbrief over de voortgang.

Planning 2023 Nazorg

2.2.1.28. We onderzoeken de mogelijkheid tot (her)ontwikkeling en herbestemming van (leegstaande) gemeentelijke objecten. Omschrijving (toelichting) Wij zijn eigenaar van opstallen die niet worden gebruikt voor gemeentelijke doelen binnen de verschillende beleidsterreinen, waaronder een aantal voormalige schoolgebouwen. Wij onderzoeken de mogelijkheid tot (her)ontwikkeling en herbestemming. Bijvoorbeeld om woningen te realiseren en te verkopen om zo te bezuinigen op structurele lasten en/of een boekwinst te realiseren.

Planning 80

Doorlopend

2.2.1.30. We zetten de Basisadministratie Gebouwen om ten behoeve van de Wet Onroerende Zaakbelasting Omschrijving (toelichting) In de afgelopen jaren hebben we ons bestand van (recreatie)woningen van tekening nagemeten. Op basis hiervan worden de huidige OZB-aanslagen opgelegd. Volgend op het inmeten van de tekeningen is het werkelijk opmeten van de mutaties van de bebouwing door de Landmeetkundige Dienst. Voor de inzet van de Landmeetkundige dienst hebben wij voor komende 2 jaren budget opgenomen van € 10.000 per jaar. Daarnaast starten we een pilot om alle mutaties in kaart te brengen die vergunningvrij uitgevoerd mogen worden. Deze dienen namelijk wel in de BAG opgenomen te worden. Dit voeren wij waarschijnlijk uit met een luchtfotovergelijking.

Planning 2023 Realisatie,2024 Realisatie

2.2.1.32 We realiseren betaalbare woningen voor onze eigen inwoners (amendement A8 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) We zetten in op het toevoegen van betaalbare woningen in de kernen. Het gaat hier om zowel het huurals het koopsegment. De betaalbaarheid van deze woningen wordt geborgd door afspraken met de woningcorporatie en ontwikkelaars en door verschillende beleidsinstrumenten.

Planning Doorlopend

2.2.1.37 In samenwerking met de NPO zoeken we naar een oplossing voor de dekking van DAB+ op heel Schouwen-Duiveland (amendement A16 programmabegroting 20222025) 81

Omschrijving (toelichting) Bij de aanbesteding van het nieuwe contract voor de periode na september 2023 bekijkt de NPO of een verbetering van de dekking haalbaar is. Daarbij wordt rekening gehouden met de door de gemeente uitgesproken wens om de dekking in Schouwen-Duiveland te verbeteren. In de aanbestedingsprocedure moet blijken of en hoe dit technisch én financieel haalbaar is. Deze procedure start in de tweede helft van 2022.

Planning

2.2.1.38. We geven wonen prioriteit en zetten alles op alles om woningen te realiseren Omschrijving (toelichting) We geven de hoogste prioriteit aan het bouwen van woningen voor onze inwoners. In samenspraak met stads- en dorpsraden zoeken we naar geschikte woningbouwlocaties per kern en bepalen we gezamenlijk de behoefte aan woningtypen, prijsklassen en doelgroep. Daarmee moeten we rekening houden met de beperkingen vanuit de stikstofproblematiek. Om te kunnen sturen op lokale behoefte en prijs en kwaliteit onderzoeken we welke gemeentelijke locaties geschikt zijn voor woningbouw. Daarnaast werken we samen met woningcorporaties en ontwikkelaars om deze locaties tot ontwikkeling te brengen. We maken afspraken en zetten beleidsinstrumenten in om betaalbaarheid van de woningen te garanderen.

Planning Doorlopend

2.2.1.39. We verdubbelen het aantal tijdelijke woningen Renesse (pilot Tiny Houses) Omschrijving (toelichting) Naast de mogelijkheden voor het permanent toevoegen van woningen onderzoeken wij de mogelijkheden voor meer tijdelijke woningen. Er wordt nader onderzocht of het mogelijk is het aantal aanwezige Tiny 82

Houses op de voormalige voetbalvelden in Renesse uit te breiden. Dit nemen we mee in de gesprekken met de dorpsraad bij het opstellen van het kernprofiel en de overleggen met Zeeuwland.

Planning 2023 Voorbereiding

2.2.1.40. We onderzoeken de mogelijkheden om de verdringing op de woningmarkt zoveel mogelijk te voorkomen Omschrijving (toelichting) In het kader van het amendement Voorkomen verdringing (jonge) inwoners op de woningmarkt hebben we onderzocht welke maatregelen genomen kunnen worden om verdringing op de woningmarkt te beperken voor onze inwoners. Dit rapport is in augustus 2021 opgeleverd en de geadviseerde beleidsinstrumenten en maatregelen worden komende jaren (2022 en 2023) verder uitgewerkt.

Planning 2023 Realisatie

2.2.1.5. We stimuleren en faciliteren het langer zelfstandig wonen op een verantwoorde manier Omschrijving (toelichting) De belangrijkste randvoorwaarden voor langer thuis wonen zijn: geschikte woningen, een vitaal netwerk, een toegankelijke wijk, heldere informatie en waar nodig ondersteuning. Door in te zetten op onder andere welzijn en preventie (zoals voorlichtingsbijeenkomsten, Wmo-maatwerkvoorzieningen en de blijverslening) en maatwerkvoorzieningen zoals huishoudelijke hulp en woningaanpassingen, wordt veel gedaan aan het (langer) zelfstandig wonen. Het realiseren van de doelstelling 'langer zelfstandig wonen' is niet te vangen in één beleidsnotitie, het is een maatschappelijke opgave waar gemeente, partners en inwoners gezamenlijk verantwoordelijkheid voor dragen.

83

Planning Doorlopend

2.2.1.9. We zetten in op permanente oplossingen voor de huisvesting van tijdelijke werknemers Omschrijving (toelichting) In 2021 hebben we de aard en globale omvang van het probleem en welke mogelijkheden er zijn onderzocht. De komende jaren kijken we naar het realiseren van mogelijke oplossingen. Hiervoor gaan we in gesprek met verschillende belanghebbenden op dit gebied en zijn we aangesloten bij de werkgroep vanuit de provincie. Het tiny house-project in Renesse is een mooi voorbeeld hoe oplossingen voor dit vraagstuk zijn te bieden.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.2. We zetten daar waar mogelijk in op het verbeteren van de sociale veiligheid. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Uitvoeren Handhavingsprogramma 2019-2022.



Deelname aan project “Ondernemingsdossier”.



Bijdrage Zorg- Veiligheidshuis.



Tijdelijk cameratoezicht in kernen of op locaties waar regelmatig overlast is.



De vestiging van coffeeshops in onze gemeente laten we niet toe.



Snel herstellen van vernielingen aan gemeentelijke eigendommen en inzet op een schone leefomgeving.



Erop toezien dat onze brandweervrijwilligers én onze jeugdbrandweer de waardering vanuit de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) maar ook van college en gemeenteraad krijgen die zij verdienen.



We investeren voortdurend samen met onze ketenpartners extra in preventie.



We zetten in op een uitsterfbeleid voor kansspel- en gokhallen.

84

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.2.10. We realiseren de nieuwbouw brandweerkazerne Zierikzee Omschrijving (toelichting) De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van de brandweer en daarmee ook verantwoordelijk voor het realiseren van de nieuwe brandweerpost. Hiervoor is op termijn een uitbreidingsinvestering noodzakelijk. Het locatieonderzoek voor de huisvesting van een nieuwe brandweerkazerne, in combinatie met opslagruimte voor de reddingsbrigade Zierikzee scharniert met de bestuursopdracht Betere Bereikbare Centrumstad Zierikzee. De realisering is van veel factoren afhankelijk waarbij veel stakeholders zijn betrokken. In een ambitieuze maar ook realistische planning hebben we hiervoor in totaal € 4.400.000 opgenomen over de jaarschijven 2022 tot en met 2024.

Planning 2023 Realisatie,2024 Nazorg

2.2.2.13 We intensiveren onze aanpak van strijdig gebruik (recreatie)woningen) Omschrijving (toelichting) We intensiveren de aanpak van strijdig gebruik van woningen en recreatiewoningen. We zetten in op een bewoonverplichting van permanente woningen en op de handhaving van illegale bewoning van recreatiewoningen, de illegale toeristische verhuur van woningen en op illegaal gebruik van woningen als tweede woning. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 nemen we hiervoor in de jaren 2023 tot en met 2025 een jaarlijks budget op van circa € 74.000.

Planning Doorlopend

2.2.2.3. We stellen het IVP 2023-2026 en de jaarlijkse uitvoeringsplannen op Omschrijving (toelichting)

85

In oktober 2022 wordt het veiligheidsprogramma voorgelegd aan de raad, waarbij de raad (gezamenlijke, regionale) prioriteiten vaststelt, mogelijk aangevuld met enkele lokale prioriteiten. Daarna gaan we verder met schrijven en wordt in december 2022 het volledige beleidsplan voorgelegd ter vaststelling.

Planning 2023 Realisatie

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.3. We verduurzamen onze woningvoorraad Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

We doen onderzoek naar stimuleringsmaatregelen voor het bevorderen van duurzaamheid in de woningbouw



We blijven initiatieven tot het opwekken van duurzame energie voor woningen faciliteren

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.3.2. We zien toe op een goed informatiepunt waar actuele en duidelijke informatie wordt verstrekt voor energiebesparende maatregelen, waaronder methoden voor isolatie Omschrijving (toelichting) Via het gemeentelijk energieloket www.duurzaambouwloket.nl is voor bewoners en bedrijven algemene informatie beschikbaar over energiebesparing en duurzame energieopwekking en (rijks)subsidies. Het contract met het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket) is met vier jaar verlengd tot 1 juli 2026. Samen met de andere gemeenten van Zeeland wordt bekeken op welke wijze het platform Energiek Zeeland wordt ondersteund. De gemeentelijke website is geactualiseerd. Maandelijks wordt er in de Wereldregio gecommuniceerd over duurzaamheid in de Duurzaam Doen pagina. Zowel voor inwoners als bedrijven is een folder beschikbaar met informatie over subsidies en regelingen op het gebied van duurzaamheid.

Planning

86

Doorlopend

2.2.3.4. We ondersteunen collectieve bewonersinitiatieven op het gebied van energie en energiebesparing, zoals het Monumentenpaspoort, elektrisch rijden, rijden op waterstof en opwekken van duurzame energie Omschrijving (toelichting) Het halen van de gemeentelijke ambitie om in 2040 energieneutraal te worden lukt alleen als onze inwoners, ondernemers hieraan meewerken. Wij ondersteunen inwoners hierbij door middel van het uitvoeren van de gemeentelijke isolatiesubsidie die nog loopt tot en met 2028. Daarnaast kunnen inwoners gebruik maken van een laagrentende Lening Duurzaam en Langer Thuis die door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) wordt beheerd ten behoeve van de gemeente Schouwen-Duiveland. Vanuit het budget van € 40.000 dat beschikbaar is gesteld voor de uitvoering van de Energie-Agenda worden collectieve acties op het gebied van energiebesparing en duurzame energieopwekking uitgevoerd. Daarnaast zijn we aangesloten bij de Duurzame Huizenroute (www.duurzamehuizenroute.nl) waarbij duurzame woningen als voorbeeld kunnen dienen voor anderen. We stimuleren het gebruik van het monumentenpaspoort en adviezen van Stichting Energie Zeeland. Het betreft een structurele activiteit die doorloopt tot Schouwen-Duiveland in 2040 energieneutraal is.

Planning Doorlopend

2.2.3.5. We zetten er op in dat de warmtetransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is Omschrijving (toelichting) In 2021 hebben we Transitievisie Warmte voor Schouwen-Duiveland vastgesteld. Uit deze visie blijkt dat we voor ons eiland veelal afhankelijk zijn van individuele oplossingen voor inwoners. Het gaat dan bijvoorbeeld om isolatie van je huis of investeren in een andere bron van warmte dan gas, een (hybride) warmtepomp of in energie opslag. Een warmtenet is op ons eiland lastig of niet te realiseren. De huidige pilot in Malta voor een warmtenet op basis van aquathermie is daarvoor bepalend voor de rest van de gemeente. Als de proef in Malta positieve uitkomsten heeft, is er reden om ook voor de rest van de gemeente te kijken of collectieve

87

maatregelen zoals lokale warmtenetten haalbaar zijn. In 2023 is hier meer over bekend. Ontwikkelingen op het gebied van warmtetransitie volgen we op de voet, zodat we hier op in kunnen spelen. Huishoudens, die door de stijgende energieprijzen en een hoog energieverbruik moeite hebben om de energierekening te betalen, ondersteunen we met advies en het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen door een klusteam. In 2022 is hier een start mee gemaakt wat doorloopt tot eind 2023.

Planning Doorlopend

2.2.3.6. Duurzaam van abstract naar concreet: dat doen we zo Omschrijving (toelichting) We zorgen niet alleen voor fysieke duurzaamheid maar ook voor sociale duurzaamheid (welzijn van inwoners). We vullen daarom ook de randvoorwaarden haalbaar en betaalbaar in bij (duurzaamheids)projecten. Iedereen moet mee kunnen blijven doen en zo niet, dan hebben we daar beleid voor en voeren we daar lobby voor. In de uitvoering maken we duidelijk hoe maatregelen bijdragen aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, afgekort de SDG’s.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.2.4. We zetten in op een verkeersveilige en goed bereikbare gemeente met goede parkeervoorzieningen voor onze inwoners en bezoekers

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.2.4.13. We zetten in op goede fietsparkeerplekken 88

Omschrijving (toelichting) In samenwerking met de provincie Zeeland werken we, in het kader van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets, aan een uitvoeringsagenda fiets (voor de periode tot en met 2040). Naast de aanpak van het fietsnetwerk komt ook het onderwerp fietsparkeren hierin aan bod. De contouren van deze uitvoeringsagenda kunnen naar verwachting begin 2023 bestuurlijk worden voorgelegd. Voor de realisatie van fietsparkeerplekken (inclusief eventuele oplaadvoorzieningen, toezicht en reparatie) nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 in 2023 tot en met 2025 een jaarlijks budget op van € 25.000.

Planning 2023 Realisatie,2024 Realisatie,2025 Realisatie

2.2.4.14. We voeren een verbetering van de fietsvoorziening Grachtweg Zierikzee door Omschrijving (toelichting) De verbetering van de fietsvoorziening Grachtweg in Zierikzee is in 2022 gerealiseerd. We gaan nu aan de slag met het realiseren van een kleinschalige mobiliteitshub in de nabijheid van het nieuwe scholencomplex op het Hatfieldpark met de ambitie om hier deelfietsen te realiseren. We anticiperen hiermee ook op de uitgangspunten in de Zeeuwse strategienota Slimme Mobiliteit.

Planning 2023 Realisatie

2.2.4.15. We monitoren verkeers- en parkeerdata Omschrijving (toelichting) We monitoren het auto- en fietsverkeer zodat we goed zicht hebben op de huidige gebruiksintensiteit / parkeerdruk en op de effecten van aanpassingen. Medio 2022 is gestart met de bouw van een verkeers(prognose)model. Het verkeersmodel kan naar verwachting begin 2023 in gebruik worden genomen. Voor de realisatie van een parkeermonitoringssysteem nemen wij op de lijst te honoreren

89

prioriteiten 2023-2026 een investeringsbudget op van € 175.000. Realisatie is vooralsnog begin 2023 voorzien.

Planning 2023 Realisatie

2.2.4.10. We realiseren snelheidsremmende maatregelen op de Grevelingenhout en de Hageweg in Bruinisse Omschrijving (toelichting) Al diverse jaren wordt er melding gemaakt over een te hoge gereden snelheid op de Hageweg en Grevelingenhout in Bruinisse. De gereden snelheden zijn met een gemiddelde overschrijding van 40 km/h aanleiding om maatregelen te nemen. In 2023 wordt hiervoor een investeringskrediet van € 150.000 benut om de snelheidsremmende maatregelen in de vorm van drempels en kruispunt plateaus op de Hageweg en Hoogerwerfsweg aan te brengen.

Planning 2023 Realisatie

2.2.4.12 We zetten in op veiligheid en parkeergemak voor onze inwoners Omschrijving (toelichting) De parkeersituatie in onze centrumstad Zierikzee is het afgelopen jaar flink gewijzigd. In samenwerking met de klankbordgroep parkeren binnenstad is de situatie geëvalueerd. Aan de hand van de resultaten van de evaluatie in 2022 onderzoeken we de vervolgacties. Ook evalueren we in 2023 een proef met toegangspassen voor de Zuidhavenpoort en doen we in 2022 studie naar uitbreiding van de parkeercapaciteit. De raad behandelt het raadsvoorstel tot uitbreiding van het parkeerterrein Hoofdpoortstraat in september 2022. Afhankelijk van de besluitvorming hierover zetten we nog voor het toeristenseizoen 2023 in op verdere uitbreiding van het parkeerterrein. Daarnaast werken we aan de verdere digitalisering van alle parkeerproducten. We zetten in op het gebruikersgemak, zodat het voor inwoners eenvoudiger en dus aantrekkelijker wordt om het parkeervignet 90

voor parkeren bij stranden en in de kernen te gebruiken. Digitalisering van bewoners- en bedrijfsvergunningen ronden we nog in 2022 af. Aansluitend kijken we in 2023 naar de verdere digitalisering van andere ontheffingen. In een aantal kernen ervaren bewoners onveiligheid en overlast van doorgaand verkeer. Dat pakken we de komende jaren aan. Dat betekent maatwerk per kern. Hiervoor nemen we op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 in 2023 een budget op van € 460.000. Verder onderzoeken we de in 2023 mogelijkheden om via kentekenherkenning gebieden autoluwer te maken.

Planning 2023 Realisatie

2.2.4.4. We voeren in overleg met inwoners en ondernemers maatregelen uit om zwaar verkeer uit het centrumgebied van Zierikzee te weren. Omschrijving (toelichting) We hebben in het verleden al een studie laten uitvoeren naar de haalbaarheid van een Stadsdistributiecentrum voor Zierikzee. De uitkomst daarvan was negatief. Toch blijft de wens om zwaar verkeer uit de binnenstad van Zierikzee te weren onverminderd van kracht. Initiatieven afkomstig uit het project SD op Weg worden onderzocht op haalbaarheid en uitvoering met als doel in 2023 eerste stappen te zetten om de belasting van de binnenstad door bevoorrading en pakketbezorging te verminderen. 2 studenten hebben een afstudeeropdracht afgerond over bevoorrading en pakketbezorging in de binnenstad van Zierikzee. De rapporten moeten nog nader bekeken worden en zullen u worden aangeboden in het najaar van 2022 met aanbevelingen voor het jaar 2023.

Planning

2.2.4.5. We passen haltes voor openbaar vervoer aan voor gebruik door invaliden Omschrijving (toelichting) 91

De huidige openbaar vervoersconcessie loop in 2024 af. In het kader van de Regionale MobiliteitsStrategie (RMS) is een nieuw openbaar vervoerssysteem voorzien waarin sterk wordt ingezet op mobiliteitshubs. Naar verwachting zijn in 2023 de contouren van de nieuwe concessie beter in beeld en kan worden beoordeeld welke OV-haltes nog aangepast (op hoogte gebracht) moeten worden.

Planning 2024 Voorbereiding,Doorlopend

2.2.4.6. We realiseren de laatste ontbrekende schakels in de wandel-, fiets-en ruiterpadenstructuur op ons eiland en bevorderen dat informatie goed toegankelijk is Omschrijving (toelichting) Voor de ontbrekende schakel Renesse-Plompetoren is een zogenoemde SPV-subsidie verleend. Het project wordt nu met de betrokken wegbeheerders en grondeigenaren voorbereid voor de uitvoering, waaronder de vergunningenprocedures, gebruiksovereenkomsten, bestekvoorbereiding en aanbesteding.

Planning Doorlopend

2.2.4.7. We leveren een financiële bijdrage aan de realisatie van fietspad Roterijdijk Omschrijving (toelichting) Voor de aanleg door waterschap Scheldestromen van een fietspad tussen Dreischor en de Kloosterweg staat reeds een aantal jaren een geoormerkt bedrag van € 256.000 gereserveerd. Dit is een bijdrage van 25% in de oorspronkelijke projectkosten van € 1.100.000. Wij dragen bij omdat het fietspad voorkomt dat fietsers –waaronder schoolkinderen –nog langer tussen het autoverkeer op de smalle Zuiddijk-Roterijdijk moeten rijden. De lange grondverwervingstijd heeft ertoe geleid dat nu uiteindelijk in 2021 met de aanleg kan worden gestart. De projectkosten zijn door aantoonbare oorzaken opgelopen tot € 2.200.000. Dit is de reden waarom het waterschap in 2020 een extra bijdrage van € 256.000 heeft gevraagd voor de uitvoering. Wij blijven daarmee zoals eerder afgesproken 25%van de kosten bijdragen. Het waterschap start in 2024 met de uitvoering. 92

Planning 2024 Realisatie

2.2.4.8. We nemen snelheidsremmende maatregelen op erftoegangswegen binnen de bebouwde kom Omschrijving (toelichting) Veel wegen op Schouwen-Duiveland zijn niet Duurzaam Veilig ingericht. Er dient een geloofwaardige snelheidslimiet te zijn, dit betekent onder meer dat de inrichting passend bij de snelheidslimiet moet zijn. Op dit moment is er op veel wegen een hoog overtredingsgedrag, het effect van handhaven (wat alleen op 50 wegen plaats vindt en niet in 30 km zones) is dan niet voldoende om het gedrag structureel te verbeteren. Om op wegen tot een passende inrichting te komen zullen infrastructurele aanpassingen nodig zijn. Een bedrag van €70.000 wordt ingezet om diverse kleine aanpassingen te doen op locaties waar de verkeersveiligheid in het geding is. Deze infrastructurele aanpassingen bestaan uit het aanbrengen van horizontale snelheidsremmers in de vorm van versmallingen en verticale remmers uit gevoerd als drempels en plateaus.

Planning 2023 Realisatie,2024 Realisatie,2025 Realisatie

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUBPROGRAMMA 2.2 Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen GR Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) OLAZ draagt bij aan het handhaven van de publieke gezondheid en een goed woon-, werk- en leefmilieu, door het milieuvriendelijk en maatschappelijk verantwoord verwijderen en laten verwerken van afvalstoffen, met aandacht voor hergebruik.

93

GR Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD)

Deze verplichte dienst draagt bij aan een goed woon-, werk- en leefmilieu. Daartoe verstrekt ze omgevingsvergunningen en handhaaft ze vergunningen en algemene regels. Regionaal Informatie en Expertise Centrum Zuid-West Nederland (RIEC)

Het RIEC heeft als doel het terugdringen van criminaliteit, door het verzamelen en analyseren van informatie over vermeend crimineel gedrag en mogelijke ondermijningsactiviteiten, en voorziet politie, justitie en burgemeesters van gerichte adviezen en informatie om op te kunnen treden en maatregelen te nemen. Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland Het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland koppelt de justitiële keten en de zorg- en welzijnsketen fysiek aan elkaar om op een zo effectief mogelijke wijze criminaliteit, recidive en overlast tegen te gaan en daarmee de (sociale) veiligheid in Zeeland te verhogen. WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-37.175.958

-34.631.090

-36.891.412

-34.451.401

-34.710.551

-35.378.651

Baten

20.410.250

17.839.433

20.289.626

17.673.267

17.621.434

17.796.677

Geraamd

-16.765.709

-16.791.657

-16.601.786

-16.778.134

-17.089.117

-17.581.974

-54.547

-43.030

-58.575

-33.575

-58.575

-58.575

Onttrekkingen

2.392.974

415.000

0

0

0

0

Mutaties

2.338.428

371.970

-58.575

-33.575

-58.575

-58.575

-14.427.281

-16.419.687

-16.660.361

-16.811.709

-17.147.692

-17.640.549

totaal lasten en baten Stortingen

reserves Geraamd resultaat

94

Sub-Programma 2.3 Leefbare kernen met betrokken inwoners WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland is een prachtig stuk Zeeland, waar het prettig wonen is. De inwoners zijn betrokken. Zij nemen verantwoordelijkheid voor zichzelf en elkaar en voor de noodzakelijke voorzieningen in hun woon- en leefomgeving. Door betrokkenheid en actief burgerschap is invulling gegeven aan de toenemende zorgvraag, veroorzaakt door vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt. Ook deeltijdinwoners dragen hieraan bij. Er is een model van communicerende vaten gerealiseerd tussen professionele zorg en informele zorg. Minder inzet van overheid en professionele zorg- en welzijnsinstellingen leidt tot evenredige toename van meer informele vormen van ondersteuning zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg en zelfhulp. De gemeenschap heeft collectieve veerkracht.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator

Eenheid

Bron

Waarde

Niet sporters

%

RIVM

55,4

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.1. We faciliteren sociaal maatschappelijke en culturele initiatieven van burgers die de leefbaarheid bevorderen. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Wijkontwikkeling Poortambacht



Algemene subsidieverordening – beleidsregels leefbaarheid en cultuur en evenementen



Wijkraden Zierikzee



Welzijns- en preventiewerk



Faciliteren samenwerkingsproject Groen Verbindt (o.a. door cofinanciering POPIII/Leaderbeschikking)



Subsidies volksfeesten



We voeren de Uitvoeringsagenda sociaal domein uit



We stimuleren experimenten in het sociaal domein

95



We faciliteren bij voldoende draagvlak sociaal maatschappelijke en culturele initiatieven van burgers die de leefbaarheid bevorderen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.1.7 We actualiseren het dorpshuizenbeleid Omschrijving (toelichting) Het dorpshuizenbeleid is in 2008 vastgesteld. Verschillende ontwikkelingen rond dorpshuizen maken het nodig dat het bestaande beleid geëvalueerd wordt met als doel de uitgangspunten opnieuw te formuleren en vast te stellen. We ontwikkelen dit nieuwe beleid in samenspraak met de dorpshuizen, Zeeuwland, Stichting Dorps- en Gemeenschapshuizen en andere relevante stakeholders, zoals de stads- en dorpsraden en de Adviesraad Sociaal Domein. De doelstellingen voor het nieuwe beleid zijn: 

We hebben beleidsuitgangspunten om de toekomstbestendigheid van dorpshuizen in de verschillende kernen af te wegen.



Op basis van deze uitganspunten kunnen beleidskeuzes per dorpshuis worden gemaakt.



Zodat we de toekomst van de dorpshuisfunctie per kern kunnen borgen.



De (financiële) risico’s zijn inzichtelijk en beheerst.

Planning 2023 Realisatie

2.3.1.8. We vergroten het respect voor diversiteit in de samenleving Omschrijving (toelichting) De gemeente groeit steeds verder uit tot een gemeente van diversiteit, waar mensen met uiteenlopende achtergronden en levensstijlen met elkaar samenleven. Een groot deel van de bewoners voelt zich thuis op Schouwen-Duiveland. Toch is respect voor diversiteit nog niet voor iedereen vanzelfsprekend en is aandacht nodig voor het voorkomen van vooroordelen en discriminatie. Dit geldt voor alle leefgebieden. In het beleidsplan diversiteit 2021-2024 staat een aantal speerpunten centraal: ontmoeting, het vergroten van bewustwording van diversiteit, en zichtbaarheid en voorbeeldfunctie. We geven vorm aan deze 96

speerpunten door als gemeente zelf actiepunten uit te voeren en door initiatiefnemers (financieel) te ondersteunen bij uitvoering van het beleid.

Planning 2023 Realisatie,2024 Realisatie

2.3.1.9. We ondersteunen lokale vrijwilligersorganisaties die evenementen organiseren Omschrijving (toelichting) We hebben op ons eiland veel lokale, door vrijwilligers georganiseerde evenementen. Deze evenementenzijn van toegevoegde waarde voor zowel inwoners als gasten. Het organiseren van evenementen wordt steeds moeilijker en ingewikkelder door toenemende en complexere regelgeving. We bekijken op welke manier we als gemeente de organisatoren van deze evenementen kunnen ondersteunen en faciliteren bij het aanvraagproces. Hiermee geven we ook invulling aan het bij de kadernota voor de programmabegroting 2023-2026 aangenomen amendement A1; Ondersteuning vergunningentraject vrijwilligersevenementen. Dit zullen we doen door o.a. de processen te verbeteren en te versimpelen en actief voorlichting te geven aan organisatoren. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 hebben wij hiervoor voor de jaren 2023 tot en met 2025 jaarlijks een budget opgenomen van € 25.000.

Planning

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.2. We zetten in op een kwaliteitsimpuls voor de kernen en stellen daartoe stads- en dorpsvisies met uitvoeringsprogramma’s op. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Periodiek overleg met stads- en dorpsraden, bezoeken van vergaderingen van ondernemersverenigingen en stads- en dorpsraden.



In samenspraak bezien welke taken stads- en dorpsraden uitvoeren. 97



Periodieke schouw met stads- of dorpsraad waarin speelplaatsenbeleid wordt meegenomen.



We zorgen dat de speeltuinen in onze kernen veilige en schone plekken zijn waar kinderen onbezorgd en veilig kunnen spelen.



Bij de uitvoering van de stads- en dorpsvisies houden we rekening met de toegankelijkheid voor mindervaliden.



Bij het opstellen van stads- en dorpsvisies inventariseren we de behoefte aan buitenplaatsen met bewegingstoestellen om jong en oud in staat te stellen op een leuke en ontspannen manier te bewegen.



We blijven de ontwikkeling van de stads- en dorpsvisies en daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma’s ondersteunen binnen de kaders die zijn vastgesteld.



Voor de uitvoering verwijzen wij u naar Paragraaf 10 Stads- en dorpsvisies.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.2.29 We realiseren een eilandbrede campagne tegen zwerfafval (amendement A13 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) In 2023 geven we het startschot voor de eilandbrede campagne tegen zwerfafval. De basis hiervoor is de input die we in 2022 hebben opgehaald met wensen en ideeën voor de campagne en de samenwerking hierin. We doen de campagne als aanvulling op de acties die we in samenwerking met NME en andere partijen al uitvoeren ter voorkoming van zwerfvuil. In de campagne werken we samen met alle stakeholders op het gebied van zwerfafval. De jaarlijkse vergoeding voor het zwerfafval vanuit het Afvalfonds Verpakkingen eindigt in 2022. Om onze aanpak voor een schone gemeente te kunnen continueren nemen wij op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 voor 2023 een eenmalig budget van € 41.000 op.

Planning 2023 Realisatie

2.3.2.31. Stads- , dorps- en wijkraden zijn voor ons de schakel tussen gemeente (bestuur) en de gemeenschap Omschrijving (toelichting)

98

Stads-, dorps- en wijkraden zijn een belangrijke schakel tussen de gemeente en de inwoners. De dorpsraden hebben bijvoorbeeld een belangrijke rol in het opstellen van de dorpsvisies. Om deze rol te kunnen invullen zullen sommige dorpsraden meer ondersteuning nodig hebben. De komende periode onderzoeken we op welke manier we de stads- dorps- en wijkraden kunnen ondersteunen en versterken. Op de lijst te honoreren prioriteiten 2023-2026 hebben wij hiervoor tot en met 2025 een jaarlijks budget opgenomen van € 45.000.

Planning 2023 Realisatie,2024 Realisatie,2025 Realisatie,2026 Nazorg,Doorlopend

2.3.2.32. De openbare ruimte is ons visitekaartje Omschrijving (toelichting) Inrichting en beheer van de openbare ruimte bepaalt voor een groot deel ons woon- en leef genot. We streven naar een leefomgeving waarin inwoners, ondernemers en gasten, zich thuis voelen. We maken met het opstellen en realiseren van stads- en dorpsvisies mooie stappen. De openbare ruimte vraagt naast (her-)inrichting een consistent beheer. We onderscheiden daarin twee kwaliteitsniveaus, hoog en basis. Door objectieve en intensieve metingen bepalen we of de ambities halen en hoe we moeten bijsturen in beheer en onderhoud. Vanuit klimaatadaptatie voegen we onze biodiversiteitsambitie toe. Dit betekent op een aantal plaatsen een andere beeldkwaliteit. We nemen de gebruikers van de openbare ruimte hierin mee. Daarbij willen we weten hoe onze inwoners, ondernemers en gasten de openbare ruimte ervaren en welke suggesties er leven voor verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving.

Planning Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.3. We ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers. 

We geven uitvoering aan het mantelzorgbeleid

99

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2.3.3.2. We voeren vrijwilligersbeleid uit Omschrijving (toelichting) Het vrijwilligersbeleid is in 2018 vastgesteld. In 2019 is gestart met de implementatie van het beleid zoals het uitvoeringsprogramma en het communicatieplan. Het Steunpunt Vrijwilligers van SMWO voert hierbij een coördinerende rol uit. Het Uitvoeringsprogramma wordt vanaf 2023 geëvalueerd en herijkt.

Planning 2023 Realisatie,2023 Voorbereiding,Doorlopend

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.3.4. We realiseren nieuwe netwerken en verbindingen tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Wat doen we hiervoor nu al - bestaand beleid dat bijdraagt aan de doelstelling 

Uitvoeren burgerschouw



Uitvoering speelplaatsenbeleid



Faciliteren samenwerkingsproject Groen Verbindt (o.a. door cofinanciering POPIII/Leaderbeschikking)



We faciliteren en ondersteunen initiatieven tot het oprichten van sociale (maatschappelijke) ondernemingen (social enterprises) en andere maatschappelijke verbanden

WAT MAG HET KOSTEN? Exploitatie

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-1.354.996

-2.066.329

-2.042.893

-2.133.853

-1.784.472

-1.673.399

Baten

45.074

59.500

59.500

59.500

59.500

59.500

-1.309.922

-2.006.829

-1.983.393

-2.074.353

-1.724.972

-1.613.899

-1.309.922

-2.006.829

-1.983.393

-2.074.353

-1.724.972

-1.613.899

Geraamd totaal lasten en baten Geraamd resultaat

100