Jaarverslag 2020 Stichting Obase
Tekst van het document
Jaarverslag 2020 Stichting Obase
Inhoudsopgave
Bestuursverslag 2020 Algemeen Organisatie Personeel Onderwijs Huisvesting en beheer Financiën Continuïteitsparagraaf Verslag Raad van Toezicht
3 3 6 10 12 15 17 28 33
Jaarrekening 2020 Balans Staat van baten en lasten Kasstroomoverzicht Grondslagen Toelichting op de balans: -Vaste activa -Vorderingen -Liquide middelen -Eigen vermogen -Voorzieningen -Kortlopende schulden -Niet uit de balans opgenomen verplichtingen -Toelichting staat van baten en lasten
41 42 43 44 45 49 49 50 51 52 53 54 55 56
Model G Verantwoording subsidies WNT Gebeurtenissen na balansdatum Ondertekening Overige gegevens Controleverklaring
66 67 71 72 73 74
2/74
Bestuursverslag 2020 1.
Algemeen
1.1 Inleiding Op zoek naar meer zelfstandigheid en beleidsvrijheid is het openbaar primair onderwijs per 1 januari 2006 losgekoppeld van de gemeente Schouwen-Duiveland en ondergebracht in een publiekrechtelijke stichting: Obase. Zo kan het openbaar primair onderwijs (openbaar basisonderwijs), net als het bijzonder onderwijs, een eigen koers varen. Tegelijk blíjft de gemeente verantwoordelijk voor de instandhouding van het openbaar primair onderwijs op Schouwen-Duiveland. In dit bestuursverslag legt het bestuur verantwoording af over haar werkzaamheden in 2020. 1.2 Wie zijn we? Welke koers we nu bedenken voor straks, is natuurlijk afhankelijk van wie we zijn. En wat we willen betekenen voor onze leerlingen. Obase staat voor Openbaar Basisonderwijs op Schouwen-Duiveland, maar waar staan wij eigenlijk voor? Wat vinden wij als schoolgemeenschap belangrijk? Waarin onderscheiden wij ons van anderen? En hoe willen we het verschil maken op Schouwen-Duiveland? Daarover voeren we regelmatig gesprekken op onze scholen. Hier staan de voorlopige uitkomsten. Onze identiteit Obase biedt openbaar basisonderwijs op Schouwen-Duiveland. In onze scholen zijn alle kinderen welkom; het maakt niet uit wat hun levensbeschouwelijke achtergrond is. We zijn dan ook een goede afspiegeling van onze maatschappij en geven ruimte voor de cultuur en overtuiging van elke leerling.
Onze scholen vormen zo de samenleving op het eiland in het klein, met blije, sociale, actieve en maatschappelijk betrokken burgers in wording. We bieden een breed scala aan onderwijsconcepten, van speciaal basisonderwijs tot hoogbegaafdheidsonderwijs, met plusklassen en een verrijkingsaanbod. Dat maakt ons onderscheidend op het eiland en zorgt ervoor dat elk kind zijn eigen plekje vindt bij Obase. Obase biedt aan al die kinderen waardenrijk onderwijs. Die waarden leveren een bijdrage aan het ‘persoonlijk leiderschap’ van die kinderen. Zij leren bij Obase om op hun interne kompas te vertrouwen en te navigeren, zodat ze weloverwogen keuzes kunnen maken die passen bij hun karakter en identiteit en waarvoor zij ook de verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen. Onze doelen Obase staat middenin de samenleving en levert een waardevolle bijdrage aan de maatschappij. Onze scholen fungeren als een bijzondere plek tussen thuis en de straat, tussen het huiselijk leven en de samenleving. Het is een soort van ‘middenplek’ - een oefenplaats - waar je kunt oefenen in wat het betekent om in de samenleving te zijn, maar waar je nog niet echt in die samenleving bent. We helpen kinderen zichzelf te ontwikkelen tot gelukkige, zelfstandige en kritische wereldburgers, die zelf ook actief willen bijdragen aan een mooiere samenleving.
We geven hen daarvoor alle handvatten: alle benodigde kennis, de broodnodige 21ste-eeuwse vaardigheden en een betrokken, sociale houding. En, 3/74
misschien wel het belangrijkste, we benaderen onze leerlingen als individu. We nemen de tijd en hebben aandacht voor elk kind. We focussen op de ontwikkeling van hun talenten en zorgen dat ze zichzelf leren kennen en écht kunnen ontplooien bij Obase, want hun persoonlijke ontwikkeling en groei staat voorop. Zo willen wij kinderen optimaal voorbereiden op hun toekomst én op de grote wereld. Obase geeft het goede voorbeeld Stichting Obase wil zelf ook het goede voorbeeld geven. Daarom denken we actief mee over maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld op het gebied van integratie en wensbare omgangsvormen. Waar we kunnen, zoeken en creëren we verbinding. Want we willen de gemeenschap op Schouwen-Duiveland samenbrengen. Daarom zoeken wij altijd de samenwerking op met kinderen, ouders/verzorgers en andere organisaties. Onze drijfveren Wat drijft Obase? Dat zijn onze gedeelde kernwaarden. Ze zijn de verbindende schakels tussen onze elf scholen en geven ons richting in onze houding en in ons gedrag. Zij bepalen wat we doen en welke keuzes we maken. Samen willen we dat onze leerlingen groeien met plezier, passie en lef. Daar staan we voor. We willen dat onze leerlingen gezien worden, dat iedereen ertoe doet en dat onze leerkrachten vanuit het hart lesgeven. We willen ook ruimte voor creativiteit bieden, kijken voorbij de cognitieve ontwikkeling van onze leerlingen.
En we willen als organisatie in beweging blijven, meebewegen met de samenleving. Zodat ons onderwijs blijft aansluiten op onze omgeving en de wereld waarin onze leerlingen straks terechtkomen. Alle scholen van Obase streven daarom naar: − Optimale ontplooiing We willen dat kinderen op Obase écht gezien worden als individu. Daarom bieden we passend onderwijs, op maat van het kind. We focussen op talentontwikkeling en bieden gepersonaliseerd onderwijs. Zo krijgen leerlingen op onze scholen alle ruimte om zichzelf goed te kunnen ontplooien. Dat is belangrijk, omdat we willen dat onze leerlingen straks goed kunnen meedoen in de wereld. − Wereldburgers in wording Onze scholen zijn een oefenplaats, een plek waar kinderen worden voorbereid op de echte wereld. Daarom leren we niet alleen lezen, schrijven en rekenen, maar we zorgen ook voor waardengedreven onderwijs. Onze leerlingen beschikken over een ethisch bewustzijn en moreel kompas en kunnen kritisch nadenken. We tonen de wereld en laten onze leerlingen kennismaken met andere levensbeschouwingen en culturen. Zo leren ze de waarde van diversiteit kennen, worden ze zich meer bewust van hun eigen identiteit, de gevolgen van hun eigen handelen op anderen en zijn ze beter voorbereid op de pluriforme samenleving. − Een fijn schoolklimaat Op alle Obase-scholen zijn alle kinderen welkom.
Ze kunnen hier leren in een plezierige omgeving, waar ze zich fijn en beschermd voelen. Want alleen als kinderen zich veilig voelen, kunnen zij optimaal presteren en durven ze pas echt kansen te pakken. Dat kan alleen als onze leerkrachten zich met zorg, warmte en passie ontfermen over onze leerlingen. We bewijzen dat kwalitatief hoogwaardig onderwijs prima kan samengaan met een ontspannen leeromgeving.
4/74
− Samen met de omgeving ‘It takes a village to raise a child’, luidt een Afrikaans gezegde. Dat vinden wij op SchouwenDuiveland ook. Een kind wordt niet alleen thuis opgevoed, maar we doen het met z’n allen. Ook op school en ook in de wereld daarbuiten. Daarom vinden we het belangrijk om een goede band met ouders/verzorgers op te bouwen, maar ook met de gemeente en lokale en regionale initiatieven, organisaties en verenigingen. Samen zijn we betrokken bij de opvoeding van de kinderen op ons eiland. − Ruimte voor innovatie en ontwikkeling We hechten veel waarde aan creativiteit en lef bij Obase. We zijn voortdurend in beweging, juist omdat we middenin de maatschappij willen staan en daarvoor de ontwikkelingen op de voet volgen. We bieden ruimte aan alle vormen van creativiteit en onderzoeken ook hoe we op andere manieren naar de wereld kunnen kijken. We zorgen ervoor dat onze leerlingen hun talenten kunnen ontwikkelen, stimuleren hun creativiteit en zorgen voor een ‘growth mindset’; de overtuiging dat je altijd beter kunt worden, meer kunt oefenen en kunt leren van kritiek of fouten. 1.3 Juridische structuur De rechtspersoonlijkheid van de organisatie is een stichtingsvorm onder de naam Obase (Openbaar Primair Onderwijs Schouwen-Duiveland). Obase heeft haar zetel in de gemeente Schouwen-Duiveland en is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 22059419.
1.4 Raad van Toezicht en bestuur Obase Met ingang van 1 november 2011 zijn de statuten van stichting Obase gewijzigd. Deze wijziging regelt de invoering van het zogeheten Raad van Toezicht-model bij Obase. Met de komst van dit model is het bestuur van Obase niet langer in handen van een stichtingsbestuur en een gemandateerd algemeen directeur. In plaats hiervan bestuurt de directeur-bestuurder de stichting, onder toezicht van de, door de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland benoemde, Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht heeft 3 leden. De Raad van Toezicht bestond in 2020 uit de volgende personen: - dhr. R.A. Sperna Weiland, voorzitter - dhr. E.J.A. Fagg, vice-voorzitter Raad van Toezicht - mevr. N.M. Duinkerke, lid Raad van Toezicht De directeur-bestuurder van Obase is de heer drs. E. de Keijzer. De nevenfuncties van de Raad van Toezicht leden zijn opgenomen in paragraaf 8.4. 1.5 Jaarrekening De jaarrekening 2020 is opgesteld door het bestuursbureau van Obase. De accountantscontrole is uitgevoerd door Deloitte. Deloitte is met ingang van boekjaar 2017 voor vier jaren benoemd als accountant.
5/74
2.
Organisatie
2.1 Organisatiestructuur Ultimo 2020 ziet de organisatiestructuur van Obase er als volgt uit: Raad van Toezicht
Directeurbestuurder
GMR
Bestuursbureau
MR
Schooldirecteur
Schooldirecteur
MR
Schooldirecteur
MR
Schooldirecteur
MR
Leerkrachten en onderwijsondersteunend personeel
2.2 Raad van Toezicht De Raad van Toezicht heeft in 2020 vijf keer vergaderd. De belangrijkste besluiten staan vermeld in het verslag van de Raad van Toezicht op pagina 37. 2.3 Directeur-bestuurder De directeur-bestuurder van stichting Obase is de heer drs. E. de Keijzer. De directeurbestuurder laat zich adviseren door het directeurenberaad van Obase. In het directeurenberaad van Obase zijn alle schooldirecteuren van Obase vertegenwoordigd. Daarnaast werkt Obase met beleidsgroepen. Een beleidsgroep wordt ondersteund door een medewerker van het bestuursbureau of een andere deskundige. Naast directeuren kunnen ook ouders en leerkrachten in beleidsgroepen participeren. Met deze structuur beoogt Obase dat bij het ontwikkelen van beleid de inbreng en deskundigheid vanuit het onderwijsveld volledig is gegarandeerd en wordt benut. Daarnaast bevorderen de beleidsgroepen het leren van en met elkaar. Kennis en kunde van scholen worden op deze wijze gedeeld binnen de scholengroep.
6/74
Persoonlijke gegevens directeur-bestuurder Naam Hoofdfunctie E. de Keijzer Directeur-bestuurder Stichting Obase
Nevenactiviteiten De Keijzer Arbeids- en organisatieadvies Bestuurslid Stichting Kind op 1 Bestuurslid Stichting TCOZ
2.4 Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad Iedere school heeft een vertegenwoordiger in de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). Daarnaast heeft iedere school een MR, bestaande uit vertegenwoordigers van het personeel en ouders. De GMR heeft in 2020 vijf keer vergaderd. De belangrijkste besluiten betreffen: De GMR brengt een positief advies uit over het voortgangsbesluit bestuurlijke 4-3-2020 samenwerking tussen Obase en OcTHO. De GMR brengt een advies uit over het vakantierooster 2020-2021. 9-4-2020 De GMR stemt unaniem in met het meerjarenbestuursformatieplan 20202024. De GMR stemt in met de uitwerking van het bestuursformatieplan voor 15-6-2020 schooljaar 2020-2021. De GMR stemt unaniem in met de voorgenomen bestuurlijke fusie tussen 8-10-2020 Obase en OcTHO. 8-10-2020
De GMR stemt in met het nieuwe functieboek van stichting Obase.
7-12-2020
De GMR besluit tot een positief advies betreffende de begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2021-2025 van stichting Obase.
2.5 Gemeenteraad De gemeenteraad staat m.i.v. 1 november 2011 op grotere afstand van de stichting Obase en heeft haar toezichthoudende taak gemandateerd aan de Raad van Toezicht van Obase. Daartoe heeft de gemeente de statuten van de stichting Obase aangepast. De Raad van Toezicht van Obase heeft een toezichtskader opgesteld en rapporteert jaarlijks over de toezichthoudende taak aan de gemeenteraad. 2.6 Verbonden partijen Obase maakt vanaf 1-8-2014 deel uit van het nieuwe samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs (SVW Kind op 1) en is deelnemer van het Transfercentrum Onderwijs zeeland (TCOZ). Het TCOZ regelt de vervangingen voor Obase. 2.7 Goed Onderwijsbestuur (Good Governance) De nieuwe bestuursvoorschriften zijn, onder de titel ‘goed onderwijs, goed bestuur’, vastgelegd in een wettelijke aanpassing. Volgens deze voorschriften dient een bestuur, naast het hanteren van een code ‘goed bestuur’, een duidelijke scheiding aan te brengen tussen bestuurs- en toezichtstaken. Met ingang van 1 november 2011 zijn de statuten van Obase aangepast en is er een duidelijke scheiding aangebracht tussen deze bestuurs- en toezichtstaken. Stichting Obase heeft nu een Raad van Toezicht en een directeur-bestuurder. 7/74
De Raad van Toezicht heeft statutair de taak om toe te zien op het beleid van het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen de stichting. Daartoe heeft de Raad van Toezicht een toezichtkader en een huishoudelijk reglement opgesteld om op een transparante wijze zijn toezicht in te vullen, waarbij het bestuur de ruimte houdt om te besturen en de Raad van Toezicht op een heldere wijze toezicht uitoefent. De directeur-bestuurder vormt het bestuur van Obase en heeft de bevoegdheid om het strategische, tactische en operationele beleid te voeren dat nodig is om de doelstellingen van Obase te realiseren. Betrokkenheid gemeente Nu de scheiding van bestuur en toezicht statutair is doorgevoerd, wordt de betrokkenheid van de gemeente minder. De Raad van Toezicht van Obase heeft een aantal bevoegdheden overgenomen van de gemeenteraad. Dit betreffen de goedkeuring van de begroting, de jaarrekening en het bestuursverslag. De Raad van Toezicht moet in het vervolg alleen nog - ter informatie - een bestuursverslag overleggen aan de gemeente. De andere bevoegdheden blijven voorbehouden aan de gemeenteraad, zoals het benoemen, schorsen of ontslaan van de leden van de Raad van Toezicht, goedkeuring wijziging stichtingsstatuten, ingrijpen bij taakverwaarlozing door de Raad van Toezicht en opheffing van scholen.
2.8 Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) Per 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming van toepassing. Dat betekent dat er vanaf die datum dezelfde privacywetgeving geldt in de hele Europese Unie (EU). Obase heeft in schooljaar 2017-2018 een stappenplan opgesteld om de nieuwe Algemene verordening gegevensbescherming in te voeren. In schooljaar 2017-2018 is een (nieuw) beleidsplan opgesteld op het gebied van Informatiebeveiligings- en privacy beleid (IPB). Daarnaast zijn (met instemming van de GMR van Obase) privacyreglementen voor leerlingen en medewerkers, een Protocol melding, registratie en verwerken beveiligingsincident(en) en een dataregister opgesteld. Verder beschikt Obase over een meldcode datalekken. 2.9 Cybersecurity Obase maakt uitsluitend gebruik van web-based applicaties voor de financiële, personele en leerlingadministratie, voor salarisverwerking onderwijsmethodieken. De overige data van Obase staan opgeslagen bij datacenter SmartDC te Rotterdam. SmartDC is ISO/IEC27001 , BSI. Nen 7510 en Borg gecertificeerd. Gebruikers van deze data maken verbinding met de server over een SSL (HTTPS) versleutelde verbinding, die uitgegeven en gecertificeerd is door Sectigo. De servers bij datacenter SmartDC zijn beveiligd met Crowdstrike Falcon. Crowdstrike is marktleider op het gebied van Anti-virus en Cryptolocker detectie.
Zie voor meer informatie: https://www.crowdstrike.com/why-crowdstrike/ https://www.crowdstrike.com/blog/crowdstrike-named-a-leader-in-gartner-magicquadrant-epp-2019/ Fysiek beschikt SmartDC over redundante koeling, VESDA rookdetectie met Argonite blus systeem, Redundante stroomvoorziening en biometrische toegangscontrole. Meer informatie: https://www.smartdc.net/colocation/. Daarmee wordt uitval van systemen tot een minimum beperkt. Mocht er toch een zware hardware-matige verstoring zijn of heeft cryptoware toch zijn doorgang gevonden, dan beschikt SmartDC over dagelijkse Veeam images van de volledige server en de data met 21 dagen retentie. Deze data staat op een andere host (NAS). Herstel van deze versleutelde data is dan mogelijk. 8/74
2.10 Mislukken fusie met stichting OcTHO (openbaar primair onderwijs Tholen) Tot augustus 2020 lagen Obase en OcTHO nog zo mooi op koers met de fusieplannen. Er was in maart 2020 instemming van de beide GMR-en goedkeuring van beide raden van toezicht op het rapport ‘Effectenonderzoek Bestuurlijke samenwerking Obase-OcTHO’. Voortvloeiend daaruit is een fusie-effectrapport (FER) opgesteld. In de totstandkoming daarvan zijn alle geledingen (GMR-en, directeuren en raden van toezicht van beide stichtingen) meegenomen en hebben zij de gelegenheid gekregen vanuit hun eigen rol inbreng en feedback te geven. Voorgenomen besluit bestuurlijke fusie per 1 januari 2020 De bestuurders van beide stichtingen hebben op basis hiervan op 14 juli 2020 een voorgenomen besluit kunnen nemen tot een bestuurlijke fusie met ingang van 1 januari 2021. Ook de gemeente Schouwen-Duiveland en de gemeente Tholen hebben in september 2020 een positief advies uitgebracht over de fusie per 1 januari 2021. De RvT van Obase heeft op 7 september 2020 haar goedkeuring verleend en de GMR van Obase heeft op 8 oktober 2020 unaniem ingestemd met de fusie. Het was in de beleving van Obase duidelijk waar beide organisaties stonden en dat het moment bijna daar was. Een mooi resultaat na een heel lang traject (vanaf 2018) dat diverse momenten van vertraging kende.
Obase zag eindelijk de eindstreep: de start van de nieuwe stichting, ontsproten uit Obase en OcTHO vanaf 1 januari 2021. Het loopt anders Helaas mag het niet zo zijn. Tot grote verbazing van Obase blijft de goedkeuring door de RvT van OcTHO en de instemming van de GMR van OcTHO uit. De nieuwe stichting, waarin al onze krachten worden gebundeld, start niet per 1 januari 2021. Dit geheel tegen de verwachting van Obase in. Dit had Obase, na al die tijd en, zo laat in het proces niet aan zien komen. Het vertrouwen van Obase heeft een forse knauw gekregen. Ruimte voor bezinning Het uitblijven van de instemming en de goedkeuring van OcTHO voelde bij de geledingen van Obase niet goed. Het twijfelen van OcTHO - na zo’n lang en intensief traject - over het geven van groen licht voor de fusie, is voor Obase een reden tot twijfel over een vruchtbare gezamenlijke toekomst. Na diverse gesprekken met het schoolbestuur en de RvT van OcTHO en een uitgebreid intern beraad over hoe met deze situatie om te gaan, heeft Obase ervoor gekozen het fusietraject te beëindigen. Bij Obase bestaat derhalve een grote behoefte aan bezinning. Helaas is de fusie met OcTHO (voor de komende jaren) van de baan. Obase betreurt het enorm dat het zo is gelopen. 2.11 Klachten Obase is aangesloten bij de landelijke klachtencommissie. In 2020 zijn geen klachten van ouders ontvangen.
9/74
3. Personeel 3.1 Personeelsbeleid 3.1.1 Personele situatie In de afgelopen schooljaren is een aantal maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat Obase (ook formatief) financieel gezond blijft. Er wordt gewerkt volgens het principe dat de inkomsten en uitgaven met elkaar in balans dienen te zijn. De inzet hierbij is dit op een zo natuurlijk mogelijke wijze te realiseren, zodat het personeel dat structureel in dienst is de werkgelegenheid behoudt. Voor het behouden van deze werkgelegenheid neemt Obase deel aan het TCOZ. Bovenformatief personeel met een vaste aanstelling wordt via het TCOZ in een Zeeuwsbrede vervangingspool aan het werk gehouden, totdat er op bestuursniveau formatieve ruimte ontstaat op een basisschool. Elk personeelslid dat in de vervangingspool van het TCOZ werkt, behoudt zijn bestuursaanstelling bij Obase. 3.2 Personeelsopbouw 3.2.1 Aantal fte en aantal personeelsleden per functie (incl. Sbo De Meie) Uitgaande van de gegevens eind 2020 (31 december 2020) is het aantal formatieplaatsen (directie, onderwijzend personeel en onderwijsondersteunend personeel) dat in vaste dienst werkzaam is Bij Obase 108 fte. Toedeling functies voor basisscholen in fte Functie Man Vrouw Directeuren 7 60% 5 OP 11 15% 59 OOP 8 31% 18 Totaal 26 82
Eindtotaal 40% 12 85% 70 69% 26 108
Als het gaat om de verdeling in functies in percentages dan is 76% van de onderwijsgevenden vrouw en 24% man. 3.2.2 Leeftijdsopbouw Het grootste gedeelte van ons personeel is 55 jaar of ouder, namelijk 34%. In 2019 was dit ook de grootste groep. Echter deze groep is licht gedaald door afvloeiing van oudere medewerkers. In de leeftijdsgroep jonger dan 25 jaar is een daling te zien, doordat minder jongere medewerkers zijn aangetrokken. Voor de volledigheid nog een overzicht: Categorie
Jonger dan 25 jaar 25- 34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar 55 jaar en ouder Totaal
2020 Aantal fte per Percentage leeftijdsgroep 3 4% 19 16 % 27 22 % 25 23 % 34 35 % 108 100 %
2019 Aantal fte per Percentage leeftijdsgroep 5 4% 16 16 % 22 22 % 24 23 % 36 35 % 103 100 % 10/74
3.3 Ziekteverzuim Het ziekteverzuim is voor kalenderjaar 2020 6,87%.
Jaar
Ziekteverzuimpercentage Obase
2020
6,87%
2019
9,27%
2018
7,49%
2017
3,73 %
2016
1,95 %
In de jaren tot en met 2017 is uitsluitend het kortdurend ziekteverzuim vermeld, vanaf 2018 is het onderscheid in kort- en langdurend verzuim niet te maken. Bij Obase bestaat de zorg dat door grotere groepen en/of groepen met veel zorgleerlingen het percentage ziekteverzuim zal oplopen. Tijdens het Sociaal Medisch Overleg (SMO) met de bedrijfsarts wordt aan dit onderdeel continu aandacht besteed. 3.4 Strategische personeelsplanning Het tekort aan leerkrachten is één van de grote uitdagingen waar de basisscholen in Zeeland de komende jaren voor staan en om die reden krijgt dit ook bij Obase de bijzondere aandacht. Zeeland is dunbevolkt en ligt in de periferie van ons land. Veel jongeren trekken weg om te studeren in de Randstad. Ons doel is om zoveel mogelijk jongeren te behouden dan wel te verleiden om (weer) terug te komen naar Zeeland, en jongeren én volwassenen te bewegen om voor het onderwijs in Zeeland te kiezen. Om die reden participeert Obase in een Zeeuwsbreed project ‘Regionale aanpak personeelstekort’, waarin deze doelstellingen worden nagestreefd. Daarnaast wordt binnen Obase continue bekeken op welke wijze we leerkrachten kunnen vinden, maar ook binden. Verder zijn we actief aan de slag gegaan met het in dienst nemen van zij-instromers. Deze zij-instromers hebben een afgeronde HBOopleiding en worden in twee jaar opgeleid tot leerkracht basisonderwijs.
Voor zij-instromers worden vanaf schooljaar 2019-2020 jaarlijks in de begroting twee deelnemers voor maximaal 1,2 fte opgenomen. 3.5 Beleid beheersing aanvragen uitkeringen na ontslag Het beleid is erop gericht te voorkomen dat personeelsleden worden ontslagen. Indien daarvan wel sprake is, zal het bestuur het betreffende personeelslid op een adequate en financieel verantwoorde manier ondersteunen in het vinden van een andere betrekking.
11/74
4.
Onderwijs
4.1 Kwaliteitszorg Goede kwaliteitszorg is de basis voor goede onderwijskwaliteit. Obase heeft vanaf schooljaar 2018-2019 nieuw beleid ‘Zicht op Kwaliteit’ ingevoerd om zicht te houden op de kwaliteit van de scholen. Periodiek (eens in de vier jaar) worden door het bestuur schoolvisitaties uitgevoerd. Tijdens de schoolvisitaties worden minimaal de zeven meest belangrijke standaarden van de onderwijsinspectie bekeken. Van deze bezoeken worden schoolrapportages gemaakt, die worden geüpload naar de onderwijsinspectie. Dit kwaliteitszorgsysteem is gebaseerd op ‘Regie op onderwijskwaliteit’ van de PO-Raad. Aanvullend op deze periodieke visitaties vindt per school jaarlijks een vijftal kwaliteitsgesprekken plaats. De coördinatoren Kwaliteitszorg en de directeur-bestuurder van Obase gaan dan in gesprek met de school. De focus van deze kwaliteitsgesprekken van Obase is gericht op de volgende vragen: Lukt het de school om de eigen ambities volledig te benutten? Wat gaat de school vasthouden? Wat gaat de school bewaken? Wat gaat de school (verder) ontwikkelen? Hiermee beoogt Obase niet alleen de scholen te faciliteren en te ondersteunen bij de school(plan)ontwikkeling, maar monitort en handhaaft Obase ook beleid en afspraken. Obase hanteert in dit beleid een PDCA-cyclus voor het werken aan een continue verbetering van het onderwijs.
Obase heeft voor deze aanpak gekozen om proactief en daarmee preventief met elkaar te werken aan de kwaliteit van het onderwijs. Van deze gesprekken worden schoolvoortgangsverslagen gemaakt. 4.2 Passend onderwijs Obase zorgt vanuit de eigen lumpsum voor een passend onderwijsaanbod voor elke leerling, afgestemd op de onderwijsbehoefte van de leerling. Indien nodig ondersteund met budgetten van het SWV Kind op 1. Obase is er goed in geslaagd de mogelijkheden in onze reguliere scholen voor leerlingen de afgelopen jaren te vergroten. Dit blijkt uit de cijfers van SWV Kind op 1. Vanaf 2016 vraagt Obase jaarlijks € 54 per leerling aan voor arrangementen ‘lichte ondersteuning’. Op SWVniveau ligt dit gemiddeld nog op € 93 per leerling. Naast budgetten voor lichte ondersteuning keert het samenwerkingsverband ook budgetten uit voor basisondersteuning en zware ondersteuning. Daarmee kan Obase de doelen in het kader van passend onderwijs goed vormgeven binnen de scholen van Obase. Wanneer de extra ondersteuning onvoldoende perspectief biedt op voldoende groei/ontwikkeling en/of welbevinden, vragen de scholen van Obase een toelaatbaarheidsverklaring voor speciaal (basis)onderwijs aan. En er is binnen het samenwerkingsverband een dekkend netwerk aan voorzieningen; voor alle kinderen een passende onderwijsplaats.
Op school- en bovenschoolsniveau is er goede afstemming met leerling, ouders, school, gemeente en instellingen voor onderwijsondersteuning en jeugdhulp. De verantwoording van de ontvangen gelden van het Samenwerkingsverband Kind op 1:
12/74
Jaarrekening 2020 Basis- en ondersteuningsbekosting SBO de Meie Zorgstructuur Onderwijsassistent Kleuterobservatiegroep Detacheringen Arrangementen gedrag en leren Arrangementen fysiek en medisch
117.543 95.487 37.574 13.280 75.110 51.106
Totaal
390.099
Voor deze gelden is personeel ingezet. 4.3 Onderwijsinspectie Sinds 1 augustus 2017 voert de inspectie uitgebreid onderzoek uit bij ieder bestuur. Daarbij onderzoekt ze in elk geval de kwaliteitszorg en het financieel beheer. Tijdens het vierjaarlijks onderzoek bezoekt de inspectie een deel van de scholen ter verificatie van het door het schoolbestuur gevoerde kwaliteitsbeleid. Bestuursbezoek Obase Het vierjaarlijks bestuursonderzoek is in november 2019 bij Obase uitgevoerd. De onderwijsinspectie heeft onderzocht of het bestuur op zijn scholen zorgt voor onderwijs van voldoende kwaliteit en of het financieel in staat is om ook in de toekomst goed onderwijs te blijven verzorgen. Ter verificatie zijn de scholen Theo Thijssen, De Kirreweie, De Meerpaal, De Schoener en Sbo De Meie door de Onderwijsinspectie bezocht. De Onderwijsinspectie concludeert dat Obase door het vele ontwikkelen en bijstellen een sterke kwaliteitscultuur en kwaliteitsstructuur heeft. Binnen het kwaliteitsgebied ‘Kwaliteitszorg en Ambitie’ zijn de standaarden Kwaliteitszorg en Kwaliteitscultuur dan ook als ‘goed’ beoordeeld. De verantwoording en dialoog is als ‘voldoende’ beoordeeld. Op bestuursniveau geldt het financieel basistoezicht. De Onderwijsinspectie heeft geen punten aangemerkt die verbeterd moeten worden.
Voor het gehele inspectierapport zie: https://www.zoekscholen.onderwijsinspectie.nl/zoek-envergelijk/sector/bge/id/312104?pagina=1&zoekterm=Stichting+OBASE 4.4 Onderwijsresultaten Voor de onderwijsresultaten van de scholen van Obase verwijzen wij naar https://scholenopdekaart.nl/. 4.5 Resultaten tevredenheidsonderzoek op Obase niveau In navolging op de onderzoeken van 2009-2013-2015 is ook in 2018 gekeken naar hoe Obase wordt ervaren. Leerlingen, ouders en medewerkers hebben hun mening kunnen delen door het invullen van vragen over een aantal verschillende thema’s. B&T Organisatieadvies heeft het onderzoek uitgevoerd en de verschillende uitkomsten voor ons op een rij gezet. Best een beetje trots! Laten we starten met het totaalbeeld. We hebben van de verschillende doelgroepen hele 13/74
mooie cijfers gekregen: Leerlingen 8,3, ouders 7,9 en medewerkers 8,2. Al deze cijfers liggen ruim boven het landelijke gemiddelde. Zijn wij dan ook tevreden? Natuurlijk zijn wij blij met deze cijfers, we vinden het een opsteker en een goede motivatie om door te pakken. Het is fijn dat we een goede basis hebben. Toch varen we hier niet blind op. We willen weten hoe de cijfers tot stand zijn gekomen, waar afwijkingen zitten en wat de verschillen zijn met eerdere jaren. Om te weten wat de scores echt zeggen, is een nadere analyse gemaakt. Per school is met medewerkers en ouders in een stakeholdersreview gekeken naar de resultaten. Deze zijn vervolgens vertaald naar acties in het jaar- en schoolplan. Deze zijn vervolgens vertaald naar acties in de individuele schoolplannen 20192023. Goede sfeer Leerlingen vinden het leuk op school. Ze hebben een leuke klas en zijn tevreden over wat zij leren en de duidelijkheid van regels. Ze vinden de feedback op hun rapport prettig. Leerlingen geven aan bijna nooit tot helemaal nooit gepest te worden. Leerlingen voelen zich veilig op school. Ontzettend belangrijk natuurlijk, we zijn blij dit te kunnen bieden. Ook medewerkers vinden de sfeer op school goed en zijn tevreden over de omgang van leerlingen met elkaar. Ze zijn positief over de aandacht die de school daaraan besteed. Goed om te zien dat hierop inzetten zijn vruchten afwerpt.
Verder vinden medewerkers dat directie en andere leidinggevenden toegankelijk zijn voor zowel medewerkers als ouders. Dit draagt, net als de overlegmomenten en medezeggenschap vanuit (G)MR bij aan een transparante organisatie. Ouders zijn ook tevreden over het pedagogisch klimaat en de zorg op school. Ze geven als het gaat om extra begeleiding van leerlingen wel een lagere waardering dan de medewerkers. Wat valt verder op? Het rapportcijfer van ouders en medewerkers is gestegen ten opzichte van 2015. Leerlingen zijn in 2018 iets kritischer, wat we trouwens alleen maar mooi vinden. Zo houden zij ons scherp. Het responspercentage onder leerlingen is met 94% echt hoog. Daar zijn we heel blij mee, zij zijn tenslotte onze ‘klanten’, hun mening is ons veel waard. Ook medewerkers hebben met 80% een hoge respons. Ouders sluiten de rij met 52%, dit is lager dan de respons in 2015. We begrijpen dat het invullen van de vragenlijst tijd kost en zijn blij dat er toch nog zoveel ouders die moeite hebben genomen. We stellen ons ten doel om de deelname aan een volgend onderzoek te vergroten. Waar liggen nog kansen? Goed om te kijken naar de extra begeleiding van leerlingen. Waar zit het verschil in ervaring tussen ouders en medewerkers op dit terrein? En hoe kunnen we dit dichter bij elkaar krijgen? Medewerkers zijn positiever dan voorheen over de groeps- en taakverdeling.
Interessant om te kijken wat we anders doen en hoe dit ook de komende jaren toe te passen. Op het gebied van ICT zijn leerlingen veel positiever dan in 2015. Zo zijn zij blij met het digibord als ondersteuning van hun leerproces. Medewerkers daarentegen zijn minder positief. Belangrijk om uit te zoeken waarom, zeker omdat het inzetten van moderne technieken alleen maar zal groeien. 14/74
5.
Huisvesting en beheer
5.1 Bouwprojecten Op dit moment vinden de voorbereidingen plaats voor: - vervangende nieuwbouw van de school Sbo De Meie. Het gebouw wordt naar verwachting in december 2021 opgeleverd. De gemeente Schouwen-Duiveland is bouwheer. - update IHP en verordening onderwijshuisvesting. In juli 2017 heeft de gemeente Schouwen-Duiveland een nieuw Integraal Huisvestingsplan 2018-2026 (primair onderwijs) vastgesteld (IHP). In het IHP is op Schouwen-Duiveland per regio (cluster Noordwest, cluster Zuid en cluster Oost) de huisvestingsbehoefte in kaart gebracht. De ambitie van de gemeente is in de komende acht jaar het nieuwe IHP uit te voeren. In december 2020 zijn het IHP en de verordening onderwijshuisvesting van de gemeente Schouwen-Duiveland bijgesteld om het schoolbesturen makkelijker te maken huisvestingsprojecten tot uitvoering te brengen. - een regioschool op Schouwen. In Noordwest heeft Obase twee basisscholen (Het Stapelhof in Renesse en De Kirreweie in Burgh-Haamstede). Samen met twee scholen van schoolbestuur Radar (Onder de Wieken in Burgh-Haamstede en Helchersee in Scharendijke) is het de bedoeling om Het Stapelhof en De Kirreweie onder te brengen en een nieuw te bouwen centraal gelegen ‘Regioschool’ op Schouwen.
In januari 2020 hebben de beide schoolbesturen van Obase en Radar een gezamenlijke nieuwbouwaanvraag voor deze vier scholen ingediend bij de gemeente Schouwen-Duiveland. De verdere uitwerking, waaronder een draagvlakmeting onder stakeholders (w.o. ouders/verzorgers), wordt in schooljaar 2020-2021 opgepakt. In juni 2021 moet duidelijk zijn of een regioschool op Schouwen haalbaar is of niet. - een regioschool op Duiveland. Analoog aan het project regioschool op Schouwen is in het najaar van 2020 een nieuw project opgestart voor het realiseren van een regioschool op Duiveland. In dit project zijn drie scholen van Obase betrokken: Obs Duiveland (Nieuwerkerk), Obs De Oosterburcht (Oosterland) en Obs De Klimop (Dreischor). Samen met De School met de Bijbel (Nieuwerkerk) en de DS J. Bogermanschool (Oosterland) is het de bedoeling om deze scholen onder te brengen en een nieuw te bouwen en centraal gelegen ‘Regioschool’ op Duiveland. In schooljaar 2021-2022 wordt draagvlakonderzoek onder stakeholders (w.o. ouders/verzorgers) verricht. In juni 2022 moet duidelijk zijn of een regioschool op Duiveland haalbaar is of niet. - de uitbreiding van Theo Thijssenschool in Zierikzee met drie semipermanente lokalen. Oplevering heeft plaatsgevonden op 1 augustus 2020.
Onderhoud gebouwen In 2016 heeft een actualisatie plaatsgevonden van het meerjarenonderhoudsplan van Obase voor zowel het binnen- als het buitenonderhoud. In februari 2020 is het meerjarenonderhoudsplan van Obase opnieuw geactualiseerd. Buitenschoolse opvang (BSO) Met ingang van augustus 2007 heeft Obase als onderwijsstichting van overheidswege de plicht om naast de tussenschoolse opvang ook de voor- en naschoolse opvang voor ouders/verzorgers te regelen. Hun kinderen, onze leerlingen, moeten daarbij, zo is ons streven, ook op die momenten eenzelfde goede kwalitatieve begeleiding kunnen krijgen 15/74
als onder schooltijd. We zien in de plicht tot regelen van de opvang vooral kansen liggen naar het centraal stellen van kinderen en hun ontwikkeling als een gezamenlijke taak voor ouders/verzorgers –hun primaire opvoeders- en ons personeel als secundaire (beroeps)opvoeders. Vanuit deze gedachte vindt Obase het belangrijk om samenwerking met anderen te zoeken en aan te gaan, zodat: • het opvangaanbod voor ouders/verzorgers kan worden vergroot en/of aantrekkelijker gemaakt; • het vrijetijdsaanbod voor kinderen kan worden vergroot en/of aantrekkelijker gemaakt • ook in andere (kleine) kernen en/of bij andere scholen opvang kan worden geboden, waar nu nog nauwelijks of geen opvang is • het de mogelijkheden om opvang te bieden vergroot en aansluit bij de verschillende leeftijdsgroepen en de mogelijkheid om een doorlopend aanbod van kinderopvang te realiseren van 0 tot 12 jaar. In Kibeo heeft Obase de ideale partner gevonden voor het regelen van buitenschoolse opvang, het ontwikkelen van dagarrangementen en het verder stimuleren van brede schoolvorming. Nagenoeg in alle scholen van Obase is een groepsruimte geschikt gemaakt voor BSO of is in een accommodatie zeer nabij de school ruimte gevonden voor BSO.
16/74
6. Financiën 6.1 Financiële positie op balansdatum Voor Obase is het van belang over een zodanige financiële positie te beschikken dat de continuïteit van de scholen wordt gewaarborgd. In 2007 is een financieel beleidsplan opgesteld. In dit plan zijn kengetallen geformuleerd om de financiële positie in kaart te brengen. Voor de kengetallen zijn grenswaarden geformuleerd. Het financieel toezicht op het onderwijs berust bij de Inspectie van het Onderwijs. De inspectie gebruikt voor haar toezicht een set kengetallen waarbij signaleringsgrenzen aan gekoppeld zijn. Het onderschrijden van een norm kan een aanleiding zijn om de financiële positie nader te onderzoeken. Samenvattend zijn de kengetallen voor Obase: Kengetal
2020
2019
Liquiditeit Solvabiliteit 2 Rentabiliteit (1-jarig) Weerstandsvermogen Huisvestingsratio
1,26 0,49 -0,03
1,44 0,57 -0,02
Signaleringswaarde onderwijsinspectie < 0,75 < 0,30 ≤ 0,00
0,13 0,08
0,17 0,08
< 0,05 > 0,10
6.1.1 Liquiditeit Het kengetal Liquiditeit geeft aan of het bevoegd gezag in staat is op korte termijn alle kortlopende schulden te kunnen betalen. Het kengetal (current ratio) wordt gedefinieerd als: vlottende activa t.o.v. kortlopende schulden. De onderwijsinspectie hanteert een signaleringswaarde kleiner dan 0,75. Liquiditeit (vlottende activa/kortlopende schulden)
2020 1,26
2019 1,44
De liquiditeit is ten opzichte van 2019 gedaald en zit boven de signaleringswaarde. 6.1.2 Solvabiliteit De solvabiliteit wordt gedefinieerd als: eigen vermogen/balanstotaal. Het kengetal geeft de mate aan waarin voldaan kan worden aan alle verplichtingen. M.a.w. het geeft inzicht in de vraag of Obase voldoende eigen vermogen heeft om op langere termijn voort te bestaan. De streefwaarde die Obase hanteert is 0,50. De Inspectie van het Onderwijs heeft als ondergrens 0,30 gesteld. Solvabiliteit 1 (eigen vermogen (excl. Voorzieningen)/totaal passiva)
2020 0,33
2019 0,41
Solvabiliteit 2 (eigen vermogen (incl. Voorzieningen)/totaal passiva)
0,49
0,57
Zowel de solvabiliteit exclusief als inclusief voorzieningen blijft boven de gestelde norm van 0,30. De norm van 0,50 wordt voor solvabiliteit 1 net niet gehaald. 17/74
6.1.3 Rentabiliteit De rentabiliteit geeft de mate aan waarin het weerstandsvermogen op peil kan worden gehouden. Het kengetal wordt gedefinieerd als: resultaat uit gewone bedrijfsuitvoering t.o.v. baten uit gewone bedrijfsuitvoering. Obase heeft als norm 0 of meer gesteld. De Inspectie van het Onderwijs hanteert over 3 jaar een resultaat lager of gelijk aan 0. Rentabiliteit (resultaat /baten)
2020 -0,03
2019 -0,02
Obase heeft van de totale baten van € 9.614.908 een resultaat behaald van € -263.051. Dit houdt in dat -0,03 deel van de baten wordt omgezet in het uiteindelijke resultaat, oftewel van elke euro die wordt ontvangen, wordt € 0,03 meer uitgegeven en wordt € 1,03 besteed. 6.1.4 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgerekend door het totaal van alle vrij aanwendbare reserves uit te drukken als percentage van de totale exploitatie. Weerstandsvermogen (reserve/exploitatie)
2020 0,13
2019 0,17
Het weerstandsvermogen geeft aan het vermogen om niet-voorziene, tot de reguliere bedrijfsvoering behorende risico’s op te vangen. Bij toepassing en verankering van het risicomanagement in de organisatie en het goed functioneren van de planning & control cyclus blijven altijd restrisico’s achter. Voor het opvangen van de mogelijke financiële effecten moet de stichting voldoende weerstandsvermogen hebben of opbouwen. In het financieel beleidsplan is een minimumgrens geformuleerd op basis van de risicoanalyse van 0,15. In 2020 voldoet Obase niet meer aan deze eigen norm. De eigen norm dateert al vanaf 2006, daarna heeft geen herijking meer plaatsgevonden. Gezien de inspectie voor het weerstandsvermogen een ondergrens van 5% hanteert, is de verwachting dat de eigen norm te hoog is. Een nieuwe risico-analyse zou uitgevoerd moeten worden om de eigen norm weer te kunnen herijken. Signaleringswaarde eigen vermogen: Het ministerie OCW heeft een nieuwe signaleringswaarde geïntroduceerd. Dit komt voor uit de ontwikkeling dat sommige schoolbesturen bovenmatige reserves aanhouden. Op basis van de rekenregel is de signaleringswaarde obv de jaarrekeningcijfers van 2020 berekend. De maximaal benodigde reserve is volgens deze berekening € 1.899.581. Ultimo 2020 bedraagt de algemene reserve zonder de private reserve € 1.270.052.
De algemene publieke reserve van Obase (exclusief private reserve) is lager dan de signaleringswaarde. Dit betekent dat Obase geen bovenmatige reserves aanhoudt en niet onder toezicht komt van de inspectie.
18/74
6.1.5
Verhouding personele lasten ten opzichte van baten
Personele lasten/Rijksbijdrage
2020 88 %
2019 86 %
De Inspectie van het Onderwijs hanteert voor dit kengetal geen signaleringswaarde meer. Voorheen lag de signaleringswaarde op 95% of meer. Obase blijft ruimt onder deze grens.
Personele lasten/Totale baten
2020 85 %
2019 82 %
De Inspectie van het Onderwijs hanteert voor dit kengetal geen signaleringswaarde meer. Voorheen was de signaleringswaarde 90% of meer. Obase blijft met 85% onder deze grens. 6.1.6 Huisvestingsratio De huisvestingsratio geeft de verhouding weer tussen de huisvestingslasten (inclusief de afschrijvingen op gebouwen en terreinen) en de totale lasten.
Huisvestingslasten (inclusief afschrijvingen gebouwen en terreinen)/totale lasten
2020
2019
0,08
0,08
De onderwijsinspectie hanteert een signaleringswaarde van groter dan 0,10. Voor 2020 is de ratio van Obase lager dan deze signaleringsgrens.
6.2 Analyse exploitatiesaldo 2020 Het boekjaar 2020 resulteert in een negatief saldo van € 237.760 inclusief de vrijval 1e waardering vaste activa van € 25.381. Voor boekjaar 2020 was resultaatneutraal begroot. De jaarrekening 2020 is € 237.760 negatiever dan begroot. In januari 2020 is de nieuwe CAO 2019-2020 getekend. Maatregelen die uit deze CAO voortvloeien zijn: verhoging van de salarissen met 4,5% per 1-1-2020; toekenning van een eenmalige uitkering van € 850 naar rato van werktijdfactor in februari 2020; en een eenmalige uitkering van het maandloon van 33% in februari 2020. De lasten van deze CAO zijn niet begroot omdat het voorlopige akkoord pas half december 2019 bekend was en de begroting 2020 toen al afgerond was. De PO-raad heeft aangegeven dat op macro-niveau de stijging in loonkosten gedekt zullen worden vanuit verhoging van de rijksbijdragen. In december 2019 hebben alle besturen op de valreep nog middelen verkregen voor de nieuwe CAO van 2020. Deze middelen zijn in de jaarrekening van 2019 gereserveerd en bedragen € 238.200. Het effect van de onverwachtse toekenning in 2019 was dat in de jaarrekening 2019 het resultaat onverwacht positiever was, en in 2020 een negatief resultaat zal ontstaan. Geconcludeerd kan worden dat de reservering van 2019 € 238.200, het tekort van 2020 geheel dekt.
19/74
6.3 Analyse saldo jaarrekening 2020 en begroting 2020 De begroting 2020 was resultaatneutraal. De jaarrekening resulteert in een saldo van € 237.760 inclusief de vrijval 1e waardering vaste activa van € 25.381. Realisatie 2020
Begroting 2020
Verschil
Baten Rijksbijdragen Overige overheidsbijdragen Overige baten
9.344.479 89.802 180.627
8.990.632 78.264 175.533
353.847 11.538 5.094
Totale baten
9.614.908
9.244.430
370.478
Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten
8.182.606 188.527 726.988 775.341
7.562.509 174.338 718.758 807.606
620.097 14.189 8.230 -32.265
Totale lasten
9.873.462
9.263.211
610.251
Saldo baten en lasten
-258.554
-18.781
-239.773
-4.497
-6.600
2.103
-263.051
-25.381
-237.670
25.381
25.381
0
-237.670
0
-237.670
Saldo financiële baten en lasten Resultaat Vrijval 1e waardering vaste activa Resultaat met vrijval
De belangrijkste oorzaken van het resultaat van de jaarrekening 2020 ten opzichte van de begroting zijn: Rijksbijdragen De totale rijksbijdragen zijn € 354.000 hoger dan de begroting 2020. In oktober 2020 is € 171.000 extra aan rijksbijdrage ontvangen vanwege de indexering 2020 over het schooljaar 2019-2020. Dezelfde indexering was er over de rijksbijdrage 2020-2021, € 161.000. Voor de opvang van vreemdelingen en asielzoekers is in 2020 € 3.000 minder ontvangen dan begroot door terugloop van deze leerlingen. Het aanvragen van deze bijzondere bekostiging is zeer specifiek per leerling en is daardoor moeilijk te begroten. Hetzelfde geldt voor de aanvraag van arrangementen bij het samenwerkingsverband, afhankelijk van de aanwezigheid van zorgkinderen wordt hiervoor vergoeding ontvangen. Voor 2020 was dit € 20.000 meer dan begroot. Van het Samenwerkingsverband Kind op 1 is € 79.000 meer
20/74
ontvangen dan begroot vanwege hogere overdrachten basis- en ondersteuningsbekostiging voor SBO de Meie. Voor de aanstelling van een leerkracht waarvoor subsidie zij-instroom is aangevraagd, is € 12.000 meer verantwoord dan begroot. Om de achterstanden als gevolg van de lockdowns in te halen, heeft het ministerie van OCW een subsidie inhaal- en ondersteuningsprogramma’s beschikbaar gesteld. Obase heeft hiervoor € 149.400 ontvangen, waarvan € 84.000 in 2020 besteed is. Het overige deel wordt besteed in 2021. Daarentegen valt de begrote rijksbijdrage bijzondere bekostiging samenvoeging van ’t Meetje-Schoener weg (-/- € 170.000). In de begroting 2020 waren kosten ten laste van deze rijksbijdrage begroot, omdat het ernaar uitzag dat de middelen aan Obase toegekend zouden worden. Na de negatieve uitspraken van de Hoge Raad bij andere besturen is onze zienswijze gewijzigd en als zodanig verwerkt in de jaarrekening 2019. De begroting 2020 was echter al goedgekeurd en door deze wijziging in zienswijze, betekent dit dat er geen baten meer staan tegenover de begrote kosten. De begrote kosten zijn zoveel mogelijk gereduceerd (€ 94.000). Dit is niet bij alle posten gelukt omdat verplichtingen reeds waren aangegaan, zoals de inhuur van een beleidsmedewerker personeel. Overige overheidsbijdragen De overige overheidsbijdragen zijn € 12.000 hoger dan begroot.
De bijdrage van de gemeente bevatte ook een deel van 2019. Overige baten De overige baten zijn circa € 5.000 hoger dan begroot. Minder baten zijn ontvangen doordat er minder detacheringen zijn geweest (€ 27.000 -/-). De bijdrage van OcTHO aan de personele lasten is hoger dan begroot € 66.000, omdat meer kosten van inhuur en uitbreiding Obase-personeel gedeclareerd zijn bij OcTHO. De bijdrage van de schoolbesturen aan het Taalexpertisecentrum (=TEC) is € 34.000 lager dan begroot, maar de gemaakte kosten voor het Taalexpertisecentrum zijn ook € 34.000 lager dan begroot, doordat het TEC overging naar een ambulante vorm. Hierdoor waren de begrote kosten voor inhuur van onderwijsassistenten niet meer nodig. Personeelslasten De personele lasten zijn € 620.000 hoger dan begroot. De grootste oorzaak van deze stijging is de maatregelen van de nieuwe CAO (€ 440.000). De directeurskosten van de Meie waren niet begroot, omdat in de begroting het tijdelijk dienstverband niet was doorgetrokken (€ 65.000); daartegenover staan baten van het samenwerkingsverband die ook niet begroot waren (€ 79.000), waardoor de kosten gedekt zijn. In augustus 2020 is de nieuwe directeur van de Theo Thijssen begonnen, terwijl door directeurswissel tot 1 oktober 2020 nog een dubbele bezetting op de Klimop aanwezig was. Hierdoor ontstonden extra lasten van € 18.000.
Vanaf 1 oktober 2020 is de voormalige directeur van de Klimop met pensioen gegaan. Door logistieke knelpunten op een aantal scholen zijn extra onderwijsassistenten ingezet, € 13.000. Obase heeft mogelijkheden gezien om personeel aan te nemen om mogelijke tekorten in de vervanging op te lossen. Hiervoor was er de kans om een wo-geschoolde leerkracht aan te nemen, waardoor de kosten op de formatie voor januari-juli 2020 € 34.000 hoger zijn dan verwacht. Daarnaast doet Obase een investering in twee zij-instromers, waarvan de loonkosten niet zijn begroot, € 53.000. 21/74
De formatie over schooljaar 2020-2021 is niet geheel dekkend, wat voor augustus-december 2020 een negatief resultaat betekent van € 23.000. Aangezien de kans zich aandiende en vooruit gekeken wordt naar mogelijke tekorten van vervangers, zijn meer A-poolers aangenomen dan begroot. Hierdoor zijn voor augustusdecember 2020 extra lasten ontstaan (€ 29.000). Voor de rijksbijdrage werkdrukmiddelen is personeel ingezet voor een bedrag van € 44.000, hier staan de baten aan werkdrukmiddelen tegenover. Voor de incidentele rijksbijdrage Inhaal- en ondersteuningsprogramma’s is extra personeel ingezet voor € 29.000. Naast extra personele lasten waren er ook meevallers, zoals de niet-begrote bonus van het vervangingsfonds € 6.000, ontvangen schade-uitkering € 21.000, de premie aan het vervangingsfonds over april 2020 hoefde in verband met corona niet betaald te worden € 24.000. Daarnaast was er minder inzet van extern personeel nodig, onder andere door geen inzet van onderwijsassistenten bij het Taalexpertisecentrum € 29.000, minder inhuur voor huisvestingsprojecten € 14.000 en minder inhuur op personeel en financieel gebied € 34.000 in verband met overname taken door Obase-personeel die onder andere door OcTHO vergoed zijn, zie hiervoor de overige baten. Huisvestingslasten De huisvestingslasten zijn € 8.000 lager dan begroot.
Door de Europese aanbesteding op energiekosten, zijn de kosten € 42.000 lagere dan begroot. Ook zijn de onderhoudskosten € 51.000 lager dan begroot, als gevolg van een lager benodigde dotatie aan de onderhoudsvoorziening en lagere kosten voor de klussendienst. Daarentegen waren de schoonmaakkosten € 87.000 hoger dan begroot. De scholen waren vanaf 16 maart 2020 gesloten vanwege corona-maatregelen. Vanaf 11 mei 2020 waren de scholen weer heropend. Om dit mogelijk te maken waren extra maatregelen nodig, met name op het gebied van hygiëne. Op de scholen is desinfectiemateriaal aanwezig en is de schoonmaak geïntensiveerd. Overige instellingslasten De overige lasten zijn € 32.000 lager dan begroot. Deze afname is uit diverse kostenposten opgebouwd. Door het wegvallen van de bijzondere bekostiging samenvoeging van ’t MeetjeSchoener, is gekeken of begrote kosten gereduceerd konden worden. Voor € 94.000 is dit gelukt, door het niet uitgaven van kosten voor inrichting van de samenwerking € 50.000 en het reduceren van het budget innovatie en ontwikkeling € 44.000. De leermiddelen, reproductiekosten en licenties voor leermiddelen zijn € 64.000 hoger dan begroot. Dit wordt opgevangen door de bijdrage werkdrukmiddelen en de incidentele subsidie inhaal- en ondersteuningsprogramma’s.
22/74
6.4 Analyse jaarrekening 2020 en jaarrekening 2019 Het resultaat over 2020 is € 78.807 lager dan 2019. Realisatie 2020
Realisatie 2019
Verschil
Baten Rijksbijdragen Overige overheidsbijdragen Overige baten
9.344.479 89.802 180.627
8.721.616 147.769
622.863 -31.954 32.858
Totale baten
9.614.908
8.991.141
623.767
Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten
8.182.606 188.527 726.988 775.341
7.522.185 203.340 723.204 724.106
660.421 -14.813 3.783 51.235
Totale lasten
9.873.462
9.172.835
700.626
Saldo baten en lasten
-258.554
-181.695
-76.859
-4.497
-4.618
122
-263.051
-186.313
-76.737
25.381
27.451
-2.070
-237.670
-158.862
-78.807
Saldo financiële baten en lasten Resultaat Vrijval 1e waardering vaste activa Te bestemmen resultaat
121.756
De oorzaken voor het lagere resultaat ten opzichte van 2019 betreffen onder andere de volgende posten: Rijksbijdrage De rijksbijdrage is € 623.000 hoger dan in 2019. Dit verschil komt door indexering en aanpassing van de rijksbijdrage (€ 132.000). In 2020 is een incidentele subsidie voor inhaalen ondersteuningsprogramma verantwoord € 84.000. Ten opzichte van de jaarrekening 2019 is in 2019 de terugbetaling van de bijzondere bekostiging fusiecompensatie van ’t Meetje verwerkt (€ 407.000). Overige overheidsbijdragen De overige overheidsbijdragen zijn circa € 32.000 lager dan de jaarrekening 2019. In 2019 is een bijdrage van de gemeente Schouwen-Duiveland ontvangen voor de 1e inrichting van de Theo Thijssenschool van € 44.000. Tevens is in 2019 een afrekening van een vaststellingsovereenkomst met de gemeente ontvangen van € 39.000. 23/74
In 2019 is van de gemeente Schouwen-Duiveland geen bijdrage in de exploitatie van het Taalexpertisecentrum ontvangen. In 2020 is € 37.500 verantwoord, waarbij ook een compensatie voor 2019 is ontvangen. Voor schoolbegeleiding is in 2020 € 18.000 meer ontvangen dan in 2019. In 2019 was er nog een bijdrage voor het Taalfonds € 4.000, dit is in 2020 niet ontvangen. Overige baten De overige baten zijn € 33.000 hoger dan de jaarrekening 2019. Dit wordt veroorzaakt door hogere bijdrage van OcTHO in samenwerking € 53.000, incidentele bijdrage. Minder baten omdat geen subsidie meer ontvangen wordt van Vrienden van Vitruvio € 20.000. Personele lasten De personele lasten zijn € 660.000 hoger dan 2019. Per 1 september 2020 zijn de lonen verhoogd op basis van de cao 2019-2020. Dit heeft zijn doorwerking in 2020 (€ 520.000). Daarnaast is het aantal formatie-eenheden met circa 2,6 toegenomen, onder andere door inzet op werkdrukmiddelen, inzet op subsidie inhaal- en ondersteuningsprogramma’s en een hogere bezetting van de a-pool, dit leidt tot hogere kosten € 202.000. Vanaf 2020 zijn twee personeelsleden hun duurzame inzetbaarheid gaan sparen om later op te nemen, voor de vervanging van deze opname is een voorziening gevormd, hogere lasten € 16.000. In 2020 hebben Obase en OcTHO samen een HRM-functionaris ingehuurd om de taken voor beide stichtingen uit te voeren, kosten € 47.000.
In 2019 waren de scholingskosten circa € 115.000 hoger omdat in 2019 is ingezet voor opleidingskosten in het kader van de strategische visie, door het volgen van The Move en coaching van directeuren. Daarnaast waren de overige personeelskosten ongeveer € 10.000 lager dan 2019. Huisvestingslasten De huisvestingslasten zijn € 4.000 lager dan in 2019. Door de Europese aanbesteding op energiekosten, zijn de kosten € 29.000 lager dan in 2019. Ook zijn de onderhoudskosten € 56.000 lager dan in 2019, als gevolg van een lager benodigde dotatie aan de onderhoudsvoorziening en lagere kosten voor de klussendienst. Daarentegen waren de schoonmaakkosten € 84.000 hoger dan begroot. De scholen waren vanaf 16 maart 2020 gesloten vanwege corona-maatregelen. Vanaf 11 mei 2020 waren de scholen weer heropend. Om dit mogelijk te maken waren extra maatregelen nodig, met name op het gebied van hygiëne. Op de scholen is desinfectiemateriaal aanwezig en is de schoonmaak geïntensiveerd. De gemeentelijke heffingen zijn enigszins toegenomen € 3.000. Overige lasten De overige lasten zijn € 51.000 hoger dan 2019. Dit bestaat uit hogere kosten voor leermiddelen € 35.000 en aanschaf licentie voor digitale leermethoden € 16.000.
Onder andere voor de subsidie inhaal- en ondersteuningsprogramma’s zijn extra materialen aangeschaft € 15.000, daarnaast is vanwege het ‘op afstand lesgeven’ ict-licenties bij de Meerpaal versneld aangeschaft. 6.5 Treasury In juni 2017 is het treasurystatuut vastgesteld. In het bestuursverslag wordt verantwoording afgelegd van het gevoerde beleid. Het beleid is erop gericht om een zo hoog mogelijk rendement te combineren met een zo laag mogelijk risico. Regelmatig vindt overleg plaats met de huisbankier ABN-AMRO. Stichting Obase heeft geen beleggingen of leningen. 24/74
6.6 Prestatiebox Voor de jaren 2016 tot en met 2020 kent het ministerie gelden in het kader van de prestatiebox toe. Volgens de regeling moeten de middelen besteed worden voor het realiseren van de afspraken ten aanzien van de vier actielijnen uit het bestuursakkoord en in het kader van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. De prestatiebox is in 2020 besteed aan cultuur-educatieve activiteiten, hoogbegaafdheidsonderwijs, kwaliteit- en opbrengstgericht werken en ict-middelen. 6.7 Werkdrukmiddelen Vanaf schooljaar 2018-2019 ontvangt Obase werkdrukmiddelen om werkdrukverlaging te realiseren. Alle Obase-scholen hebben een gesprek gevoerd met het team over de inzet van de werkdrukmiddelen. De uitkomst is vertaald in een bestedingsplan. Dit bestedingsplan is ter goedkeuring voorgelegd aan de P-MR. De besteding van de werkmiddelen over kalenderjaar 2020 is in het volgende overzicht weergegeven. Besteding werkdrukmiddelen 2020 Obase
Duiveland Theo Thijssen Oosterburcht t Kofschip De Schoener Binnen de Veste Stapelhof De Klimop De Kirreweie De Meerpaal De Meie
Baten Lasten januari-december 2020: Januaridecember Profes2020: Personeel Materieel sionalisering 27.074 14.372 7.632 56.005 54.329 19.456 9.409 6.435 35.371 41.577 8.352 9.744 8.910 833 47.517 45.736 4.823 17.596 14.350 5.814 16.019 19.476 2.725 26.317 12.726 10.272 31.201 26.842 4.359 15.577 14.685 301.878 262.410 51.247 -
Overig -
Totale lasten 22.004 54.329 15.844 49.929 9.744 50.559 20.163 22.201 22.998 31.201 14.685 313.657
Nog in te zetten in 2021 5.070 1.676 3.613 -14.558 -3.042 -2.567 -6.181 3.319 892 -11.779
25/74
6.8 Allocatie van middelen De begroting 2020 is opgedeeld in meerdere budgetten. Begroting 2020 Obase Totale begroting 2020 verdeeld naar budgetten:
Baten 1.1 .
1.2. 1.3.
Lasten 2.1. 2.2. 2.3. 2.4.
Rijksbijdrage OCW: Personele lumpsum Onderwijsachterstanden Personeel- en Arbeidsmarktbeleid Materiële instandhouding Prestatiebox Bijzondere bekostiging samenvoeging Bijzondere bekostiging vreemdelingen Doorbetalingen samenwerkingsverbanden Overige overheidsbijdragen Overige baten
Totaal begroting 2020 Obase 8.990.632
Formatie personeel
Schoolbegrotingen materieel
Werkdrukmiddelen
5.207.505 115.156 306.819
280.950
72.588
Totaal baten
9.269.811
6.060.796
280.950
Personele lasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige instellingslasten
7.562.509 174.338 718.758 807.606
6.048.296
260.219
12.500
Totaal lasten
9.263.211
Saldo financiële baten en lasten Resultaat uit gewone bedrijfsvoering
46.528 321.364 19.704
399.637 745.714 100.917 349.346
Schoolbegeleiding via de gemeente
TEC
187.804 251.039 127.413
27.058 7.936 52.117 9.000
325.013 16.264 17.451
Saldo baten en lasten
Vitruvio
37.027
78.264 200.914
Financiële baten en lasten 3.1. Financiële baten 3.2. Financiële lasten
Bestuursbureau
Collectief
25.000 52.000
37.000
Totaal begroting 2020 5.432.336 115.156 1.312.031 1.202.427 245.326 349.346 9.000 325.013 78.264 200.914
46.563
84.900
387.596
1.679.205
463.351
274.914
86.000
37.000
9.269.812
551.162 121.589 627.008 372.846
297.768
265.545 119
82.000
37.000
20.731
20.520 52.630 49.295 265.151
38.455 127.128
9.250
7.562.510 174.338 718.758 807.606
6.060.796
280.950
387.596
1.672.605
463.351
274.914
86.000
37.000
9.263.212
6.600
0
0-
-
6.600
0
0
-
-
6.600
6.600
-
-
-
6.600
-
-
-
-
-
4.000
6.600-
-
-
-
6.600-
-
-
-
-
-6.600
0-
0
0-
-
0-
0
0
-
-
0
Budget Formatie personeel Het budget formatie personeel heeft betrekking op de formatieplannen van de scholen. Jaarlijks worden met de formatiebesprekingen de baten en lasten met elkaar in evenwicht gebracht. Budget Werkdrukmiddelen Sinds schooljaar 2018-2019 ontvangen scholen werkdrukmiddelen. De scholen bepalen de inzet van deze middelen en hebben instemming nodig van de p-MR. Budget Schoolbegrotingen materieel De schoolbegrotingen materieel betreffen de middelen bedoeld voor materiële uitgaven op schoolniveau. Budget Collectief Dit budget bevat de personele lasten en materiële lasten die op collectief niveau verantwoord worden. Collectieve uitgaven betreffen die uitgaven die op een centraal niveau geregeld zijn binnen Obase, maar die voor de gehele organisatie gelden. Budget bestuursbureau De personele en materiële lasten worden gedekt door de rijksbijdrage Personeels- en Arbeidsmarktbeleid en de component Administratie, Beheer en Bestuur van de materiële instandhouding. Budget Vitruvio Vitruvio is een afdeling voor hoogbegaafdheidsonderwijs. Bijdragen vanuit de rijksbijdragen is gebaseerd op het leerlingaantal van de groepen Vitruvio. 26/74
Budget Taalexpertisecentrum Het budget TEC betreft de inkomsten en uitgaven van het Taalexpertisecentrum en wordt op bovenschools niveau beheerd. Budget Schoolbegeleiding via de gemeente Vanuit de gemeente wordt een bijdrage ontvangen. Deze middelen worden op collectief niveau besteed met inspraak van de schooldirecteuren. 6.9 Onderwijsachterstanden Vanaf schooljaar 2019-2020 worden de middelen voor onderwijsachterstanden op een andere manier verdeeld, namelijk door een CBS-indicator. Bij de formatieplanning voor schooljaar 2019-2020 zijn de middelen meegenomen, en is de verdeling gebaseerd op de toekenning van middelen door het Rijk. De scholen beslissen zelf over de inzet van deze middelen. Bij de Obase-scholen zijn de middelen ingezet voor de reguliere formatie waardoor de klassen klein(er) kunnen zijn. 6.10 Corona In de regio Wuhan in China startte in december 2019 een uitbraak van het COVID-19 virus. In februari 2020 is dit virus in heel Europa (waaronder ook Nederland) doorgedrongen. Om het virus zo goed als mogelijk te bestrijden, heeft het kabinet in maart 2020 verregaande maatregelen genomen (intelligente Lockdown), waaronder de sluiting van basisscholen tot 11 mei 2020. Het basisonderwijs heeft tot 11 mei onderwijs op afstand verzorgd. Vanaf 11 mei 2020 mogen basisscholen weer open op hele dagen met halve groepen.