Complete-set-vergaderstukken-najaars-alv-2-december-2022

Procedure en regels voor indiening en ondertekening amendementen en moties voor de Najaars ALV van 2 december 2022 Deze notitie beschrijft in het kort de procedure voor het indienen van amendementen (paragraaf 1) en moties (paragraaf 2) voor de komende Najaars ALV en de regels die gelden voor de ondertekening (paragraaf 3). 1. De procedure voor het indienen van een amendement: Indienen van amendementen De leden kunnen bij voorstellen die ter besluitvorming aan de ALV worden voorgelegd volgens de statuten uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV amendementen indienen. Dit betekent voor de Najaars ALV van 2 december 2022 als deadline uiterlijk maandag 21 november 2022, 12.00 uur. U kunt voor amendementen hetzelfde mailadres gebruiken als voor moties: motiealv@vng.nl). Voor een amendement geldt dat helder moet zijn verwoord hoe het ALV-voorstel moet worden aangepast. Dit betekent dat precies moet worden aangegeven wat er in de tekst moet worden geschrapt en wat ervoor in de plaats moet komen. Voor het indienen van een amendement gelden voor ondertekening dezelfde voorwaarden als bij het indienen van een motie. Zie verder paragraaf 3. U kunt bij vragen over het indienen van een amendement contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersoon is Frans van de Waart. (06-57593279). Per mail bereikbaar via: motiealv@vng.nl. 2.

De procedure voor het indienen van een motie: Verzoek delen concept motieteksten met de VNG De VNG stelt het op prijs wanneer een gemeente een motie al in het concept-stadium deelt met het VNG-bureau (via motiealv@vng.nl) zodat er contact kan worden gelegd tussen de beleidsafdeling van de VNG en de betreffende gemeente. Dat stelt de VNG in staat om VNG standpunten/inzet en actuele ontwikkelingen nader toe te lichten. In de praktijk is gebleken dat deze afstemming vaak leidt tot aanpassingen of aanscherpingen in de tekst van de motie. U kunt bij vragen over de procedure voor het indienen van moties contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersonen zijn Rommy Bakker (06-55893983) en/of Frans van de Waart (06-57593279). Zij zijn per mail bereikbaar via motiealv@vng.nl. De deadline voor het indienen van moties De deadline voor het indienen van definitieve moties voor de ALV van 29 juni 2022 is uiterlijk maandag 21 november 2022, 12.00 uur, via motiealv@vng.nl. Dit is geen statutaire deadline, maar een dringend verzoek van het VNG bestuur aan de leden. Als moties op tijd worden ingediend, kan de VNG de leden tijdig informeren over de moties en de preadviezen van het VNG-bestuur bij de moties. Latere indiening betekent dat het VNG bestuur geen tijdig preadvies meer kan vaststellen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

Het gevolg hiervan is dat de gemeenten hun standpuntbepaling over de motie en het preadvies niet meer tijdig kunnen voorbereiden. Gemeenten geven aan dat ze het heel vervelend vinden als niet alle moties behandeld kunnen worden in de laatste B&W vergadering voor de ALV. Voorbereiden en vaststellen preadviezen door het VNG-bestuur en informeren van de leden Het VNG-bureau bereidt op basis van de ingediende definitieve motie een preadvies van het VNGbestuur bij de motie voor. Er zijn drie smaken: overnemen, aanhouden of ontraden. De planning is als volgt: • Op woensdag 23 november, 11.00-12.00 uur bespreekt het VNG-bestuur in een extra ingelaste bestuursvergadering de tot dan toe definitief ingediende moties en stelt het VNGbestuur de preadviezen vast. • Na deze bestuursvergadering informeert de VNG de leden zo spoedig mogelijk (streefdatum is donderdag 22 november) in een ledenbrief over de moties en preadviezen. 3. De regels voor ondertekening Hieronder volgt meer informatie over de ondertekening van moties voor de ALV aan de hand van de meest gestelde vragen. Wie ondertekent namens de gemeente een motie voor de ALV? Het indienen van moties voor de ALV is een uitvoerende bestuurlijke aangelegenheid, die volgens artikel 160 van de Gemeentewet binnen de bevoegdheid van het college valt. Dit betekent dat moties namens het college ondertekend worden.

Daarnaast is medeondertekening door raadsleden uiteraard ook mogelijk. Het advies aan het college is om de inhoud van de motie vóór indiening af te stemmen met de gemeenteraad. Wie ondertekent namens het college een motie voor een ALV? Namens het college zijn de volgende ondertekeningen mogelijk: • De burgemeester namens het college; • De burgemeester samen met de (inhoudelijk) betrokken wethouder namens het college; • De burgemeester samen met de gemeentesecretaris namens het college; Uitgangspunt is dat de inhoud van de motie binnen het college is afgestemd. Hoe zit het met de ondertekening van een motie die mede door andere gemeenten worden ingediend? Onderaan de motie kunnen de namen worden gezet van de gemeenten die de motie mede indienen met daarbij een handtekening namens het college van de mede indienende gemeente (wie ondertekent namens het college van de mede-indienende gemeente is niet van belang). Hoe om te gaan met gemeenten die de motie willen ondersteunen? Daarvoor volstaat een opsomming (in bullets) van de namen van deze gemeenten onderaan de motie of in een aparte bijlage. Hiervoor zijn geen handtekeningen nodig.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/3

Steunbetuigingen aan moties dienen door ondersteunende gemeenten bij de indienende gemeente te worden aangeleverd. De gemeente is dus zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van overzichten van ondersteunende gemeenten. De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk dinsdag 28 juni vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl. Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen.

Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt (liefst woensdag 30 november vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNG-bestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties met een handtekening. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3

CONCEPT NOTULEN ALGEMENE LEDENVERGADERING 29 JUNI 2022 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op woensdag 29 juni 2022 in De Westfries in Hoorn. Aanwezig zijn het bestuur – met de heer J. Van Zanen (burgemeester van Den Haag) als voorzitter, tevens voorzitter van de vergadering – en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten. a. Gemeenten Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Ameland Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Best Bladel Blaricum Bloemendaal Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borger-Odoorn Borsele Boxtel Breda Brielle Bronckhorst Brummen Bunnik

Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Castricum Coevorden Cranendonck Culemborg Dalfsen Dantumadiel De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Den Haag Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Duiven Echt-Susteren Edam-Volendam Ede Eemsdelta Eijsden-Margraten Eindhoven Elburg Emmen Enkhuizen Epe Ermelo Etten-Leur Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gennep Gilze en Rijen

Goes Gooise Meren Gorinchem Gouda Groningen Haarlem Haarlemmermeer Halderberge Hardenberg Hardinxveld-Giessendam Harlingen Hattem Heemskerk Heemstede Heerde Heerenveen Heerlen Heeze-Leende Heiloo Hellendoorn Hellevoetsluis Helmond Hendrik-Ido-Ambacht Hengelo Het Hogeland Heumen Heusden Hillegom Hilvarenbeek Hoeksche Waard Hof van Twente Hollands Kroon Hoogeveen Hoorn Horst aan de Maas Huizen Hulst IJsselstein Kaag en Braassem Kampen Kapelle Katwijk Kerkrade Koggenland

Krimpen aan den IJssel Krimpenerwaard Laarbeek Land van Cuijk Landgraaf Landsmeer Lansingerland Laren Leeuwarden Leiden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Leusden Lingewaard Lisse Loon op Zand Lopik Losser Maasdriel Maasgouw Maashorst Maassluis Maastricht Meerssen Meierijstad Meppel Midden-Drenthe Midden-Groningen Moerdijk Molenlanden Montferland Montfoort Neder-Betuwe Nederweert Nieuwegein Nieuwkoop Nijkerk Nijmegen Nissewaard Noardeast-Fryslân Noord-Beveland Noordenveld Noordoostpolder Noordwijk Nunspeet Oegstgeest Oirschot Oisterwijk Oldambt Oldebroek Oldenzaal Olst-Wijhe Ommen Oost Gelre Oosterhout Ooststellingwerf Oostzaan Opmeer

Opsterland Oss Oude IJsselstreek Ouder-Amstel Oudewater Overbetuwe Papendrecht Peel en Maas Pijnacker-Nootdorp Purmerend Putten Raalte Reimerswaal Renswoude Reusel-De Mierden Rhenen Ridderkerk Rijssen-Holten Rijswijk Roerdalen Roermond Roosendaal Rozendaal Rucphen Schagen Scherpenzeel Schiedam Schouwen-Duiveland ‘s-Hertogenbosch Simpelveld Sint-Michielsgestel Sittard-Geleen Sliedrecht Sluis Smallingerland Soest Someren Staphorst Stede Broec Steenbergen Steenwijkerland Stein Stichtse Vecht Súdwest-Fryslân Terneuzen Terschelling Texel Teylingen Tholen Tilburg Tubbergen Twenterand Tynaarlo Tytsjerksteradiel Uitgeest Uithoorn Urk Utrecht

Utrechtse Heuvelrug Vaals Valkenswaard Veendam Veenendaal Veere Veldhoven Velsen Venray Vijfheerenlanden Vlaardingen Vlissingen Voerendaal Voorschoten Voorst Vught Waalwijk Waddinxveen Wageningen Wassenaar Waterland Weert West Betuwe West Maas en Waal Westerkwartier Westland Weststellingwerf Westvoorne Wierden Wijchen Wijdemeren Wijk bij Duurstede Winterswijk Woensdrecht Wormerland Woudenberg Zaanstad Zaltbommel Zeewolde Zeist Zoetermeer Zoeterwoude Zuidplas Zundert Zutphen Zwartewaterland Zwijndrecht Zwolle

N201600961

PROD

01. Opening en Agenda De voorzitter heet de leden welkom en vraagt allereerst de aandacht van de leden voor het antwoord van de Koning op het bericht van de VNG. De Koning stelt de uiting van gevoelens van eerbied en verbondenheid op prijs en wenst de VNG een geslaagde bijeenkomst toe. De voorzitter geeft vervolgens een toelichting op de stemprocedure. Zoals gebruikelijk vindt er deze ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Elke gemeente heeft per 1000 inwoners 1 stem, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen zijn openbaar en het stemgedrag wordt na de vergadering via de VNG-website bekend gemaakt. Het systeem wordt getest met een proefstemming. Alleen vooraf aangemelde sprekers kunnen het woord voeren. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen is een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Marga Vermue, burgemeester van Sluis.

02. Voorstel notulencommissie Van deze vergadering zal het VNG-bureau een verslag uitwerken dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt statutair een notulencommissie ingesteld, bestaande uit ten minste drie personen. De voorzitter stelt voor om de volgende drie personen te benoemen in de notulencommissie: •

Erik van Merrienboer, burgemeester Terneuzen

•

Jacqueline van Dongen, wethouder Zwijndrecht

•

Riekje van Vugt-Buter, wethouder Loon op Zand.

Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

3. Voorstel tot goedkeuring notulen Extra ALV 13 januari 2022 Dan de vaststelling van de notulen van onze vorige vergadering, de Extra ALV van 13 januari 2022. De leden van de notulencommissie voor deze vergadering werd gevormd door: •

Reshma Roopram, wethouder Barendrecht

•

Erik Drenth, wethouder Midden-Groningen

•

Nermina Kundic, wethouder Soest.

Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

04. Mededelingen De leden zijn op 19 mei 2022 geïnformeerd over de verlenging van de termijnen in de vacatureronde voor VNG bestuur en commissies. Inmiddels hebben zich ruim 300 kandidaten aangemeld. Daarmee zitten wij

1

N201600961

PROD

nog lang niet op het aantal kandidaten dat zich vier jaar geleden aanmeldde. De voorzitter nodigt kandidaten van harte uit om zich bij voorkeur uiterlijk 1 juli 2022 aan te melden.

05. Jaarverslag 2021, inclusief Financieel Jaarverslag en inhoudelijke verantwoording collectieve financiering gemeentefonds Het jaarverslag bestaat uit een online bestuurlijk verslag en een financieel verslag. De verantwoording van het fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is opgenomen in beide verslagen. Het VNG-bestuur legt het bestuurlijk verslag ter kennisname aan de leden voor en vraagt de leden om het Financieel Jaarverslag vast te stellen en om het bestuur décharge te verlenen. Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

06. Voorstellen inzet en financiën VNG 2023 De leden hebben een integrale VNG kadernota ontvangen op basis van de maatschappelijke opgaven waar gemeenten voor staan. Rekening houdend met de verschillen in governance en financiering van de verschillende VNG activiteiten legt het bestuur in totaal vier voorstellen ter besluitvorming aan de leden voor: a. Het contributievoorstel VNG voor 2023 b. De Kadernota 2023 met daarin de ambities voor de beleidsinzet en de inzet op gebied van GGU c. De GGU begroting 2023 en de financiële bijdrage aan het Fonds GGU d. Het voorstel om het saldo van de beklemde gemeentefondsreserve toe te voegen aan de algemene reserve VNG Realisatie. Motie Barendrecht Bij dit agendapunt is een motie van de gemeente Barendrecht ontvangen. De motie doet een voorstel voor “Substantiële vermindering van de beleggingsportefeuille van de VNG in combinatie met een éénmalige uitkering (en of contributieverlaging) aan alle deelnemende gemeenten”. In zijn preadvies heeft het bestuur deze motie ontraden. Wethouder Lennart van der Linden geeft aan dat de VNG er financieel solide voorstaat en er een grote risicovolle beleggingsportefeuille is. De voorgenomen afbouw van de portefeuille is niet gerealiseerd en de portefeuille groeit zelfs door. Daarom de oproep aan de VNG om de portefeuille te verkleinen en geld aan gemeenten terug te geven.

Penningmeester Eric van Oosterhout wijst er namens het bestuur op dat er meerjarige afspraken zijn gemaakt voor afbouw, waarbij het behoud van een stabiele financiële positie van de VNG en stabiele contributie voor de leden centraal staat. Versnelde afbouw van de beleggingsportefeuille brengt de slagkracht van de vereniging in gevaar in een tijd dat de VNG veel werk heeft te verzetten. Wethouder Lennart van der Linden geeft aan dat er sinds het maken van de meerjarige afspraken in 2018 wel iets is veranderd. Penningmeester Eric van Oosterhout benadrukt dat versnelde afbouw risico’s heeft en de leden alleen een klein eenmalig voordeel oplevert, terwijl dit leidt tot een hogere contributie op langere termijn.

2

N201600961

PROD

Uitslag stemming: de motie Barendrecht 'Vermindering beleggingsportefeuille VNG': is verworpen met een meerderheid van 90,04% Uitslagen van de stemmingen over de voorstellen: 6a. VNG contributievoorstel 2023: aangenomen met 98,29% 6b. VNG Kadernota voor 2023: aangenomen met 100% 6c. Totale GGU Begroting 2023 en Financiële bijdrage fonds GGU: aangenomen met 99,41% 6d. Toevoegen saldo beklemde gemeentefondsreserve aan algemene reserve VNG Realisatie: aangenomen met 99,91%.

7. Uitwerking Regeerakkoord en gevolgen voor gemeenten De voorzitter geeft aan dat het bestuur de leden op 1 juni een eerste stand van zaken heeft gegeven van de voortgang van de gesprekken met het kabinet met een toelichting op de Voorjaarsnota. Vorige week woensdag ontvingen de leden de resolutie “Zekerheid over de structurele financiën” over de VNG-inzet voor de komende periode. In verband met het uitstel van het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) hebben de leden de resolutie uiteindelijk pas kort voor deze ALV ontvangen. De voorzitter wijst erop dat over dit onderwerp eerder al het een en ander is gewisseld in de bijdrage van de minister van BZK en zijn eigen speech. Kernpunten van de resolutie zijn: 1. We moeten als één overheid optreden, dus gemeenten en rijk samen. Wij willen dat ook. Het is goed om dat nogmaals luid en duidelijk uit te spreken 2. We moeten dus zo snel mogelijk in overleg met het rijk om te bespreken hoe we weer als één overheid kunnen optreden. Hiervoor moet het “ravijn” wel worden gedicht. 3. Er moet zo snel mogelijk duidelijkheid ontstaan over waar we aan toe zijn. 4. Als het kabinet blijft bij het coalitieakkoord en geen oplossing biedt voor het ravijn kan het niet anders dat we met de handrem moeten besturen en dat gemeenten zeer beperkt kunnen bijdragen aan de ambities van het kabinet.

Daarom moet het kabinet zich aan de wet houden en gemeenten adequaat financieren. 5. Als het kabinet garandeert dat gemeenten in staat worden gesteld om hun werk te doen -ook financieel- zijn gemeenten bereid om het gesprek aan te gaan over de uitbreiding van het lokaal belastinggebied. Dit gebeurt wel onder nadrukkelijke voorwaarden. Het zou absurd zijn dat het rijk zijn wettelijke taak niet nakomt en gemeenten vervolgens bij de eigen inwoners geld moeten ophalen om het gat dat het rijk doet ontstaan te vullen. We doen een oproep aan de minister om, als het lokaal belastinggebied niet lukt of vertraagt in ieder geval met een plan B te komen, waarbij het voor rekening en risico van het rijk is om voldoende middelen als gemeenten te houden. 6. We gaan met het Interprovinciaal Overleg (IPO) in gesprek over een gezamenlijke strategie voor verwerking hiervan in de komende meerjarenbegroting. Amendement Breda en Zaanstad namens G40 Paul Depla, burgemeester van Breda, geeft een toelichting op het amendement van de gemeenten Breda en

3

N201600961

PROD

Zaanstad namens de G40. Het is goed dat de resolutie er ligt. Deze kan echter op enkele punten nog wat scherper worden geformuleerd. Het amendement stelt voor de huidige passage in de resolutie: “2. Dat het noodzakelijk is om op korte termijn en in ieder geval nog vóór Prinsjesdag te overleggen met het kabinet over deze gezamenlijke aanpak en dat gemeenten een brede delegatie van het kabinet moeten uitnodigen om genoemd overleg te voeren;” Te vervangen door de nieuwe passage: “2. Dat het noodzakelijk is om op korte termijn, bij voorkeur gelijktijdig met het overleg medio juli inzake landelijke regietafel asiel en migratie, en in ieder geval kort na het reces en voor Prinsjesdag te overleggen met het kabinet over deze gezamenlijke aanpak en dat gemeenten een brede delegatie van het kabinet moeten uitnodigen om genoemd overleg te voeren. In dit overleg kunnen uitsluitend afspraken gemaakt worden over de rol van gemeenten over de maatschappelijke opgaven (waaronder ook asiel en migratie) als door het kabinet wordt toegezegd dat het ‘ravijn 2026 en verder, de Kloof van Kaag, ’ wordt gedicht.” Ook stelt het amendement voor om de volgende huidige passage in de resolutie te schrappen: “... als onderdeel van de oplossing voor de langere termijn. ...”. Andere insprekers Eva Boswinkel, wethouder Zutphen, geeft aan dat er binnen het M50-netwerk brede steun is voor deze resolutie.

Toch was er tijdens de afgelopen M50-ledenbijeenkomst het sentiment dat de resolutie wat ‘te braaf’ is. Het belang van structurele financiële middelen ook vanaf 2026 kan niet genoeg worden benadrukt. Jan Iedema, wethouder Zoetermeer, spreekt zijn waardering uit voor de inzet van de VNG in de gesprekken met het rijk. Er zijn mooie resultaten bereikt voor de korte termijn. Maar nog steeds geen financiële zekerheid en de opschalingskorting hangt boven ons hoofd. De resolutie is op een goede manier aangescherpt met het eerder toegelichte amendement en krijgt de steun van Zoetermeer. De gemeente zal het proces kritisch blijven volgen en ook het initiatief van de “Raden in Verzet” wordt voortgezet. Er liggen diverse aangenomen moties en een eerdere resolutie van de VNG die oproepen tot verdergaande maatregelen als het kabinet na de kabinetsformatie niet over de brug zou komen met structureel geld. Zoetermeer wil de druk op het kabinet blijven opvoeren. Reactie namens het bestuur Theo Weterings, commissievoorzitter Bestuur & Veiligheid, reageert namens het bestuur op het amendement en de inbreng van de andere insprekers. Het bestuur adviseert positief op het amendement van Breda en Zaanstad. Het financiële verhaal van het kabinet is onvoldoende en de gemeenten kunnen er niet mee uit de voeten.

Stemming over gewijzigde resolutie “Zekerheid over de structurele financiën” De conform het amendement gewijzigde resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,65%.

4

N201600961

PROD

08. Bestuurlijke afspraken klimaat en energie Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de afspraken die de VNG heeft gemaakt over de uitvoering van het klimaatakkoord met rijk, Interprovinciaal Overleg (IPO) en Unie van waterschappen (UvW). Bij dit agendapunt zijn de volgende moties ingediend: - Motie Veldhoven: “Plan van aanpak capaciteit schaarste elektriciteitsnetwerk” - Motie Zwijndrecht “Programmeerbare financiering energietransitie” - Motie Terneuzen “Uitvoerbaarheid transities klimaat, energie, stikstof en wonen”. Op deze drie moties is door het bestuur een positief preadvies uitgebracht. Motie Veldhoven: “Plan van aanpak capaciteit schaarste elektriciteitsnetwerk” Jeroen Rooijakkers, wethouder Veldhoven, geeft een toelichting op de motie. Hij uit zijn verbazing over gebrek aan capaciteit op het net. Gemeenten, bedrijven en particulieren willen wel, maar kunnen hun plannen daardoor niet uitvoeren. Dat is Nederland onwaardig. Motie Zwijndrecht “Programmeerbare financiering energietransitie”. Jacqueline van Dongen, wethouder van Zwijndrecht, geeft een toelichting op de motie. Veel klimaatmaatregelen zijn als een “loterij met een kleine winstkans”. Zorg voor meer structuur en meer zekerheid voor gemeenten die zich willen inspannen.

Motie Terneuzen “Uitvoerbaarheid transities klimaat, energie, stikstof en wonen” Erik van Merrienboer, burgemeester van Terneuzen, geeft een toelichting op de motie. Naast aandacht voor structurele positie gemeente moet er ook aandacht zijn voor de uitvoerbaarheid van grote transities in de praktijk. Er is behoefte aan voldoende capaciteit in gemeenten. Ton Heerts, voorzitter van het College voor Arbeidszaken, reageert namens het bestuur op de motie Terneuzen. Er is veel aan de hand. Uitstroom van personeel bij gemeenten is groot en er komen jarenlange tekorten aan personeel aan. Samenwerking tussen gemeenten en met andere partijen zal noodzakelijk zijn om dit op te vangen. Inspreker bij het bestuursvoorstel Floor Vermeulen, burgemeester van Wageningen, benadrukt het belang van “boter bij de vis”. In tekst van het bestuursvoorstel kan worden gelezen dat de VNG de hogere ambities voor het klimaat niet steunt. De VNG zou zich wel achter deze hogere ambities moeten scharen, waarbij er natuurlijk wel voldoende middelen naar gemeenten moeten gaan. Lot van Hooijdonk, commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie & Milieu, reageert namens het bestuur. Zij is het inhoudelijk eens met de steun voor hogere ambities mits daar de middelen voor beschikbaar zijn. De huidige tekst in het bestuursvoorstel is zo gekozen vanwege de context van het Klimaatakkoord dat door de VNG is getekend.

Daar heeft de VNG zich aan gebonden. Daarna komen aanvullende voorstellen over hogere ambities aan bod en die zal de VNG beoordelen vanuit het uitgangspunt “bij taken horen knaken”. Gemeentelijke initiatieven om extra stappen te zetten worden zeker door de VNG gesteund.

5

N201600961

PROD

Jacqueline van Dongen, wethouder van Zwijndrecht, wijst op het belang van adequate financiering van warmtenetten. Zij heeft twee verzoeken aan de VNG. Wees realistisch over de onrendabele top die er vaak is bij warmtenetten en voorkom dat het financiële risico bij gemeenten worden neergelegd. De Kaderbrief noemt opties die gemeenten verplichten om eigen vermogen in te zetten. Dat is onwenselijk. Lot van Hooijdonk, commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie & Milieu, reageert namens het bestuur. Zij geeft aan dat de genoemde risico’s voor gemeenten vallen onder drie randvoorwaarden die de VNG aan de uitvoering van het Klimaatakkoord heeft gesteld. De gemeenten waarbij deze problematiek speelt zijn van harte uitgenodigd voor de bijeenkomsten die de VNG hierover organiseert. Uitslagen stemmingen over de moties en het bestuursvoorstel “Bestuurlijke afspraken klimaat en energie”: -

Motie Veldhoven: Plan van aanpak capaciteit schaarste elektriciteitsnetwerk”: aangenomen bij acclamatie Motie Zwijndrecht “Programmeerbare financiering energietransitie”: aangenomen bij acclamatie Motie Terneuzen “Uitvoerbaarheid op het gebied van de transities van klimaat, energie, stikstof en wonen”: aangenomen bij acclamatie Bestuursvoorstel: “Bestuurlijke afspraken klimaat en energie”: aangenomen met 99,54%

09. Overzicht rijksbeleid op het gebied van wonen Dit overzicht hebben de leden in een nazending ontvangen en ter informatie voorgelegd. Liesbeth Grijsen, vice-commissievoorzitter Ruimte, Wonen & Mobiliteit, geeft namens het bestuur een toelichting op dit overzicht. VNG constateert dat er veel aandacht van het rijk is voor belangrijke vraagstukken rond wonen. De VNG heeft met name vragen rond betaalbaar wonen. Zo zal onder meer de sloop van woningen straks extra druk hierop zetten. Bij dit punt worden drie moties behandeld: - Motie Sluis “Hulp bij bijdrage versnelling woningbouw” - Motie Moerdijk “Omgevingswet mag (nationale) woningbouwambitie niet vertragen” - Motie gemeenten Achterhoek “Concrete planning verbetertraject Digitaal Stelsel Omgevingswet na invoering wet en realistische communicatie”. Op de moties van Sluis en de gemeenten in de Achterhoek is door het bestuur een positief preadvies uitgebracht. Het preadvies op de motie Moerdijk is deels overnemen en deels aanhouden. Motie Sluis “Hulp bij bijdrage versnelling woningbouw” Marga Vermue, burgemeester van Sluis, geeft een toelichting op de motie. De motie is net name gericht op de noodzaak om belemmeringen bij woningbouw weg te nemen. Hoe kunnen gemeenten en rijk daar verder mee komen.

Zij geeft aan dat de passage over de “ladder duurzame stedelijke vernieuwing” uit het dictum van de motie wordt gehaald omdat deze passage verschillend kan worden uitgelegd. De voorzitter geeft aan dat met die aanpassing het bestuur een positief preadvies uitbrengt op de motie.

6

N201600961

PROD

Motie Moerdijk “Omgevingswet mag (nationale) woningbouwambitie niet vertragen” Danny Dingemans, wethouder van Moerdijk, geeft een toelichting op de motie. Steeds opnieuw uitstellen van de invoering van de Omgevingswet leidt ertoe dat gemeenten plannen niet kunnen uitvoeren. Gelet op het preadvies van het bestuur steunen de indieners van de motie het voorstel: - om alleen de eerste oproep in de motie (aandringen op inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2023) aan de leden voor te leggen en - de tweede oproep (om de Omgevingswet indien nodig met een aantal jaren uit te stellen) aan te houden en de VNG de ruimte te geven om de leden hierover te zijner tijd te raadplegen. Irma van de Scheur, wethouder Berg en Dal, vindt dat de motie erg koerst op datum inwerkingtreding. Regio Berg en Dal benadrukt dat niet de invoeringsdatum maar de realisatie van de randvoorwaarden leidend moet zijn. Lot van Hooijdonk, commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie & Milieu, reageert namens het bestuur. Zij constateert dat gemeenten over de invoering van Omgevingswet verdeeld zijn. Dat stelt de VNG voor een groot dilemma. De zorgen van een deel van de gemeenten zijn zeer terecht. VNG wil daarom een half jaar van tevoren helderheid over de invoering van de Omgevingswet. De Eerste Kamer spreekt zich echter pas in het najaar uit en dat geeft gemeenten weinig tijd.

Op dit moment werkt de VNG aan een oplossing waarbij gemeenten die nog niet gereed zijn voor het nieuwe systeem, langer kunnen werken met het oude systeem. Dat moet echter nog breder worden getest. Mede gelet hierop houdt de VNG graag op een later moment een ledenraadpleging. Motie Achterhoek “Concrete planning verbetertraject Digitaal Stelsel Omgevingswet na invoering wet en realistische communicatie” Jasper Bloem, wethouder van Zutphen, geeft een toelichting op de motie. Bij de gemeenten in de Achterhoek bestaan grote zorgen over het verbetertraject. Het traject brengt risico’s voor het niveau van dienstverlening dat gemeenten kunnen leveren. Daarom wordt deze oproep gedaan voor realisme bij ambities, uitvoering en communicatie. Henri Lenferink, voorzitter van het College voor Dienstverleningszaken, reageert op de motie van de gemeenten in de Achterhoek. Hij verwijst allereerst naar de eerdere toelichting die door Lot van Hooijdonk is gegeven. Zoals bij andere grote trajecten, zullen er ook hier kinderziekten zijn. In de planning en uitvoering moet daarmee rekening worden gehouden. Overigens is de situatie in dit geval niet heel verontrustend, maar is er zeker aandacht voor verbeteringen nodig. Het bestuur heeft daarom een positief preadvies uitgebracht op deze motie.

Uitslagen stemmingen over de moties - Motie Sluis “Hulp bij bijdrage versnelling woningbouw” (met het gewijzigde dictum): aangenomen bij acclamatie - Motie Moerdijk “Omgevingswet mag (nationale) woningbouwambitie niet vertragen”: o de eerste oproep in de motie is aangenomen met 92,16% o de tweede oproep in de motie is aangehouden in overeenstemming met het preadvies van het bestuur

7

N201600961

-

PROD

Motie gemeenten Achterhoek “Concrete planning verbetertraject Digitaal Stelsel Omgevingswet na invoering wet en realistische communicatie”: aangenomen bij acclamatie.

10. Verantwoording bestuur over uitvoering moties ALV 13 januari 2022 en eerdere ledenvergaderingen Het bestuur stelt de leden voor: - in te stemmen met de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle op 13 januari ingediende en eerder aangehouden moties - alle moties af te doen, waarbij alle nog actuele onderdelen van moties onderdeel gaan uitmaken van de VNG-inzet op de betreffende dossiers. De reden voor dit laatste voorstel is dat het bouwwerk aan nieuwe en aangehouden moties in de afgelopen jaren zeer complex is geworden. Veel moties zijn al langere tijd niet geheel actueel qua dictum en onderbouwing. Door het coalitieakkoord en de mogelijke (deel)afspraken tussen VNG en het kabinet zullen dictum en onderbouwing van veel aangehouden moties straks nog verder aan actualiteit en onderbouwing hebben ingeboet. Naar aanleiding van dit voorstel hebben meerdere gemeenten aangegeven zich zorgen te maken. Zij vragen zich af hoe de VNG de leden straks op de hoogte houdt van de voortgang op de verschillende dossiers waarop de moties betrekking hebben. De voorzitter benadrukt dat de VNG vanzelfsprekend de leden via de website en andere communicatiekanalen door het jaar heen goed op de hoogte houdt.

De VNG zal nagaan hoe zij in haar communicatie nog beter kan toelichten hoe de inzet van de moties in de VNG-inzet is opgenomen en hoe de VNG poogt om die inzet om te zetten in daden en in resultaten voor de leden. Bij die verbeterslag zullen de leden worden betrokken. Overige moties Bij dit agendapunt worden ook de overige negen nieuwe moties behandeld: - Motie Rijswijk: “Meer aandacht voor rol gemeenten bij de totstandkoming en implementatie van afspraken over uitgebreide producentenverantwoordelijkheid” - Motie Almere en Tilburg “Een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringsstelsel, anders niet acceptabel -

voor gemeenten deel II” Motie Utrechtse Heuvelrug: “Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s” Motie Heemstede, Bloemendaal en Zandvoort: “Doorpakken op lachgas” Motie Wijk bij Duurstede, Heemstede en Noordoostpolder: “Structurele aandacht en financiering voor informatieveiligheid op lokaal niveau” Motie Heemstede, Beverwijk, Uitgeest, Velsen, Zandvoort, Smallingerland, Katwijk: “Inclusief stemmen voor mensen met een visuele beperking” Motie BAR-gemeenten: “Verminderen administratieve druk door explosieve groei van het aantal SISA-regelingen” Motie Borsele: “Aanpassing abonnementstarief Wmo” Motie Heemstede: “Versterking wisselwerking gemeenten - de VNG”.

Op al deze moties is door het bestuur een positief preadvies uitgebracht. Eerst worden de nieuwe moties behandeld en het voorstel voor de verantwoording van het bestuur over de uitvoering van eerdere moties.

8

N201600961

PROD

Motie Rijswijk “Meer aandacht voor rol gemeenten bij de totstandkoming en implementatie van afspraken over uitgebreide producentenverantwoordelijkheid” Armand van der Laar, wethouder van Rijswijk, geeft een toelichting op de motie. Veel gemeenten maken zich hier zorgen over. Producenten worden zelf verantwoordelijk en dat gaat niet altijd goed. Soms is er ook veel onduidelijkheid, zoals rond de afspraken over textiel. Daarom is het van belang dat gemeenten aan de voorkant van het proces zijn betrokken, er goed onderzoek wordt gedaan en dat ook de minister diens verantwoordelijkheid neemt. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Almere en Tilburg “Een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringsstelsel, anders niet acceptabel voor gemeenten deel II” Yusuf Celik, wethouder van Tilburg, geeft een toelichting op de motie. De dit jaar in werking getreden wet kent nog losse eindjes, waaronder de regeling van de onderwijsroute. De VNG wordt opgeroepen om hierover met het kabinet in overleg te gaan. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Utrechtse Heuvelrug “Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s” Frits Naafs, burgemeester Utrechtse Heuvelrug, geeft een toelichting op de motie. Het Veiligheidsberaad werkt op zich goed, maar moet niet uitgroeien tot een bestuursorgaan.

Theo Weterings, commissievoorzitter Bestuur & Veiligheid, reageert namens het bestuur. De strekking van de motie is in lijn met de VNG-inzet bij de evaluatie van de Wet op de veiligheidsregio’s. Van bijzondere bevoegdheden voor het Veiligheidsberaad is alleen sprake bij bijzondere omstandigheden. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,66%. Motie Heemstede, Bloemendaal en Zandvoort “Doorpakken op lachgas” Astrid Nienhuis, burgemeester van Heemstede, geeft een toelichting op de motie. Lachgas is helaas nog steeds geen verboden stof in de Opiumwet. Uitbreiding van de gereedschapskist van de politie is nodig. Ook voor vervoer en opslag is meer ruimte voor de politie nodig. Theo Weterings, commissievoorzitter Bestuur & Veiligheid, reageert namens het bestuur. Het bestuur adviseert positief op de motie. Hij wijst erop dat de gemeente overlast door lachgas wel kan aanpakken via de APV. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Wijk bij Duurstede, Heemstede en Noordoostpolder “Structurele aandacht en financiering voor informatieveiligheid op lokaal niveau” Iris Meerts, burgemeester Wijk bij Duurstede, geeft een toelichting op de motie. Zij spreekt ook namens de “cyber-burgemeesters”. Eerder is in de ALV al een resolutie aangenomen op dit punt.

Maar gemeenten verwachten meer van de minister van BZK aan de voorkant van de problematiek.

9

N201600961

PROD

Peter Snijders, commissievoorzitter Informatieveiligheid, reageert namens het bestuur. De VNG ondersteunt de motie van harte en zet zich op verschillende manieren in om verdere stappen te zetten.

Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Heemstede, Beverwijk, Uitgeest, Velsen, Zandvoort, Smallingerland en Katwijk “Inclusief stemmen voor mensen met een visuele beperking” Astrid Nienhuis, burgemeester van Heemstede, geeft een toelichting op de motie. 400.000 mensen in Nederland hebben een visuele beperking en het is onacceptabel dat zij beperkt worden in hun mogelijkheden om te stemmen. Dat is nu niet goed en efficient geregeld. Iedere gemeente zou minimaal een stembureau moeten hebben met extra voorzieningen voor deze doelgroep. Theo Weterings, commissievoorzitter Bestuur & Veiligheid, reageert namens het bestuur. Het bestuur adviseert positief op de motie. Ook de minister van BZK wil zich nadrukkelijk inzetten hiervoor. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,23%. Motie BAR-gemeenten “Verminderen administratieve druk door explosieve groei van het aantal SISAregelingen” (Geen toelichting indienende gemeenten) Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Borsele “Aanpassing abonnementstarief Wmo” Marga van der Plasse, wethouder van Borsele, geeft een toelichting op de motie. De eerdere aanpassing van het tarief betreft alleen de huishoudelijke hulp. Dat past niet bij het bredere doel van de Wmo, namelijk brede ondersteuning van kwetsbaren. Daarbij hoort ook een passende eigen bijdrage.

Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Heemstede “Versterking wisselwerking gemeenten - de VNG” Astrid Nienhuis, burgemeester van Heemstede, geeft een toelichting op de motie. Er zijn veel grote opgaven en uitdagingen, die vragen om intensievere samenwerking tussen VNG en gemeenten. Zo kan versplintering worden voorkomen en kunnen krachten worden gebundeld. De VNG wordt ook opgeroepen om een dialoog met de leden aan te gaan over het rapport van Douwe-Jan Elzinga over de inrichting van het lokaal bestuur. Uitslag stemming: de motie wordt aangenomen bij acclamatie. Ter vergadering ingediende motie Hof van Twente inzake stikstof Wim Meulenkamp, wethouder van Hof van Twente, geeft een toelichting op de motie die ter vergadering is ingediend. Hij roept de VNG op om de stikstofkaarten van tafel te halen, omdat deze tot veel onduidelijkheid en onbegrip leiden. Hij roept ook op om meer bestuurlijke aandacht voor deze problematiek. Lot van Hooijdonk, commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie & Milieu, reageert namens het bestuur. Zij geeft aan dat dit thema wel degelijk veel bestuurlijke aandacht heeft van de verschillende overheden. Ook de VNG haalt signalen uit het land op. De VNG pleit nadrukkelijk voor een breed toekomstperspectief. Overigens heeft de minister aangegeven dat de stikstofkaarten alleen richtinggevend zijn.

Of bekendmaking van deze stikstofkaarten achteraf gezien verstandig was, daarover kan verschillend worden gedacht.

10

N201600961

PROD

Belangrijk is dat we met elkaar in gesprek gaan. Het heeft haar voorkeur om over de oproep in deze motie niet te stemmen. Wim Meulenkamp, wethouder van Hof van Twente, geeft aan de motie wel in stemming te willen brengen. Uitslag stemming: de motie wordt verworpen met een meerderheid van 73,98%. Bestuursvoorstel afdoening moties Tenslotte volgt de behandeling van het voorstel van het bestuur aan de leden om in te stemmen met: - de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle op 13 januari ingediende en eerder aangehouden moties - alle moties af te doen, waarbij alle nog actuele onderdelen van moties onderdeel gaan uitmaken van de VNG-inzet op de betreffende dossiers. Roger de Groot, burgemeester van Noordoostpolder, reageert op het voorstel. Hij maakt zich zorgen over hoe de VNG de leden straks op de hoogte houdt van de voortgang op de verschillende moties. Het huidige overzicht van de verantwoording over moties geeft veel houvast en het zou jammer zijn als dat wegviel. Wellicht kan het tweede deel van het bestuursvoorstel apart in stemming worden gebracht. De voorzitter geeft aan toch te hechten aan stemming over het gehele bestuursvoorstel. Wel zegt hij toe dat er in overleg met de leden zal worden gewerkt aan een andere wijze van informatievoorziening, die de leden dor het jaar heen goed op de hoogte houdt.

Uitslag stemming: het bestuursvoorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 95,99%.

11.

Rondvraag/WVTTK

Voor de rondvraag hebben zich geen insprekers gemeld. De voorzitter kijkt terug op een zeer geslaagd VNG-Congres en bedankt daarvoor: - de gastgemeenten uit West-Friesland, te weten: Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec - de mensen die hebben gezorgd voor geluid, techniek en opbouw - de medewerkers van het VNG-bureau en VNG Connect - alle anderen die een bijdrage aan dit VNG-Congres hebben geleverd!

11

05. VNG JAARPLAN 2023 Bijlage bij ledenbrief 4 november 2022: “Uitnodiging Najaars ALV 2 december 2022” Voorstel Kennis te nemen van het VNG Jaarplan en begroting 2023. Aanleiding De VNG werkt aan een krachtige lokale overheid. De maatschappelijke opgaven voor gemeenten staan hierin centraal. Om ieder jaar zo goed mogelijk aan te sluiten bij deze opgaven die voor gemeenten prioriteit hebben en de stappen die hierin gemaakt worden te kunnen overleggen aan onze leden, wordt zowel op beleidsmatig vlak als op het vlak van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering een jaarplan opgesteld. Zo geven we richting en duiding aan onze activiteiten. Op de ALV van juni 2022 is de VNG Kadernota 2023 inclusief de begrotingen aangenomen. In deze kadernota zijn de contouren geschetst van de grote maatschappelijke, financiële en organisatorische opgaven waar gemeenten voor staan. Uitgangspunt is om hierin als gemeenten en VNG gezamenlijk op te trekken. Het VNG Jaarplan 2023 is uitgewerkt binnen de kaders die zijn van de Kadernota 2023. Beleidsplannen en GGU-activiteiten worden in samenhang gepresenteerd, en tegelijkertijd onderscheiden. Zo wordt het voor gemeenten duidelijk wat de beoogde inspanningen op de verschillende inhoudelijke opgaven gaan zijn in 2023.

Ook is de concept GGU-begroting bijgevoegd, waarmee inzichtelijk wordt hoe de beschikbare middelen op verschillende (sub-) thema’s worden ingezet. Inhoudelijke opbouw jaarplan In de voorstellen voor 2023 is het VNG Jaarplan binnen de kaders van de Kadernota op de ALV verder uitgewerkt. De activiteiten van VNG worden onderverdeeld in 7 hoofdthema’s in het jaarplan: 1. Inclusieve samenleving 2. Leefomgeving 3. Lokale democratie en veiligheid 4. Informatiesamenleving 5. Uitvoering 6. Actieve ledenorganisatie 7. Ondersteuning organisatie Begroting 2023 De begroting bevat de organisatie van de VNG, waarbij VNG Diensten B.V. en dochterbedrijven buiten beschouwing zijn gelaten. De voornaamste inkomsten zijn contributie en de inzet eigen vermogen. Daarnaast vormen ook subsidies en het Fonds GGU wezenlijke vormen van inkomsten. In de VNG begroting zijn deze opgenomen zonder resultaatseffect. Opbrengsten en kosten zijn aan elkaar gelijk. De in de begroting gepresenteerde omvang van het GGU-fonds is € 59,84 miljoen, zoals opgenomen in de kadernota en vastgesteld in de ALV van juni 2022. In de begroting staan projecten waarvoor de VNG vrijwel zeker subsidie krijgt. Verplichtingen ten laste van subsidies worden pas aangegaan als toezegging definitief is.

De voornaamste ontwikkelingen die in de begroting zijn benoemd, zijn de ontwikkeling van de arbeidsvoorwaardenregeling, de organisatieontwikkeling en de huidige prijsontwikkelingen (inflatie).

VNG Jaarplan 2023 Beleidsinzet & Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering

114

Over de VNG De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt aan een krachtige lokale overheid. We zetten voor gemeenten relevante vraagstukken op de agenda en zetten de uitvoering in gemeenten centraal. De VNG is een lerende organisatie; we stellen ons continu de vraag waar we staan en wat we kunnen verbeteren. We zijn trots op de bevlogenheid en de betrokkenheid van onze medewerkers. Zij zijn in staat snel en goed in te spelen op urgente vraagstukken. Wendbaar, dienstbaar en gericht op maatschappelijke meerwaarde. De VNG heeft drie pijlers: • Behartigen van de belangen van gemeenten. • Platformfunctie: gemeenten leren met en van elkaar. • Ondersteunen van de uitvoering in gemeenten.

1

Inhoud

1. Inleiding Interview met Leonard Geluk, algemeen directeur

2. Inclusieve Samenleving Interview met Ingrid Hoogstrate, directeur Inclusieve samenleving 2.1 Kansengelijkheid 2.2 Bestaanszekerheid 2.3 Gezond leven

3. Leefomgeving Interview met Albert Vermuë, directeur Leefomgeving 3.1 Fysieke leefomgeving 3.2 Omgevingswet 3.3 Energie en klimaat 3.4 Regionale economie

4. Lokale democratie en veiligheid Interview met Andries Kok, directeur Lokaal bestuur en informatiesamenleving 4.1 Vitale lokale democratie 4.2 De veilige gemeente 4.3 Gemeenterecht 4.4 Financiële dienstverlening 4.5 Werkgeversfunctie

5. Informatiesamenleving Interview met Nathan Ducastel, directeur VNG Realisatie en VNG Naleving en met Andries Kok, directeur Lokaal bestuur en informatiesamenleving 5.1 Digitale Informatievoorziening 5.2 Digitale veiligheid 5.3 Verantwoord datagedreven werken 5.4 Ethiek en digitale grondrechten 5.5 Trends en innovatie

6. Uitvoering Interview met Nathan Ducastel, directeur VNG Realisatie en VNG Naleving 6.1 Inclusieve dienstverlening 6.2 Uitvoerbaarheid en uitvoeringskracht 6.3 Gezamenlijke inkoopkracht: beleid, uitvoering en beheer

2

4 4

5 6 7 10 15

19 20 21 25 27 30

32 33 34 37 40 42 44

45 46 47 59 63 67 71

74 75 76 78 80

7. Actieve ledenorganisatie Interview met Pieter Jeroense, plaatsvervangend algemeen directeur en directeur VNG International 7.1 Programma Verenigingsstrategie 2030 7.2 Netwerkorganisatie 7.3 Kennis 7.4 Europa en internationale context 7.5 Internationaal 7.6 Global Goals

8. Ondersteuning organisatie 8.1 8.2 8.3 8.4

Bedrijfsvoering Communicatie Fondsbeheer, planning & control en quality assurance Governance-ondersteuning extern

9. VNG begroting 2023

3

83 84 85 86 87 88 89 90

91 92 94 95 96

97

Inleiding

‘Stap naar voren voor een beter openbaar bestuur’ Leonard Geluk, algemeen directeur

zorgen. Ook asiel is een thema waarin de inzet van gemeenten belangrijk is en dat heeft weer een directe relatie met de woonagenda. En dan is er het stikstofthema; dat is geen primaire gemeentelijke verantwoordelijkheid, maar is niet los te bezien van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Denk aan de gevolgen voor het landelijk gebied en de samenhang met claims op de ruimte zoals woningbouw.

D

e afgelopen jaren hebben voor de VNG veelal in het teken gestaan van financiën. In 2023 willen we ons meer richten op de inhoudelijke koers. Waarbij de vraag vooral is: hoe werkt het openbaar bestuur in Nederland? Als VNG en als gemeenten zijn we daar onderdeel van en hebben we daar een rol in. Én we hebben daar zorgen over. Het is te veel ad hoc, te veel voor de korte termijn. Waar we naartoe willen is een agenda voor de lange termijn, met oplossingen waarmee we zekerheid kunnen bieden aan inwoners, ondernemers en bedrijven. Als gemeenten willen we een stap naar voren doen om een bijdrage te leveren aan een betere overheid. Een overheid die dicht bij de inwoners staat en democratisch gelegitimeerd is door de raad. Met die stap naar voren nemen we verantwoordelijkheid voor de grote thema’s van deze tijd. Ik noem zorg, vergrijzing, bestaanszekerheid. Hoe bieden we mensen perspectief, zeker in tijden waarin zaken als inflatie en energiekosten voor onzekerheid

4

Om deze beleidsthema’s handen en voeten te geven hebben we de Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering nodig. Wat mij betreft moeten we de GGU groter maken. Niet alleen qua geld: de 60 miljoen euro die nu naar het GGU Fonds gaan is slechts 0.1 procent van de totale uitgaven. Maar ook qua invulling: de GGU is niet alleen IT, maar ook het samen organiseren van denkkracht. Daarmee keer ik terug naar de stap naar voren: die zetten we samen. Niet in 344 losse stapjes, maar als sterk collectief. Waarbij ik me goed realiseer dat dit soort bewegingen veel impact hebben op de individuele gemeente; dat blijft de primaire aandacht hebben van elke gemeente. Maar daarnaast moeten we elkaar opzoeken, en als één sterke bestuurslaag optreden; dat staat ook centraal in onze Verenigingsstrategie 2030. Dat collectief van gemeenten is nodig om in samenspel met rijk, provincies en waterschappen het openbaar bestuur te versterken. We moeten met elkaar afstemmen en met elkaar keuzes maken. Niet afwachten, niet alleen reageren op voorstellen van het rijk, maar zelf agenderen. Dat heeft gevolgen voor het onderlinge overleg en de lobby richting rijk; dat zal intensiever worden. En het zal hier en daar spannend worden. Maar we doen dit vanuit de overtuiging dat we zo naar een betere overheid toegaan.

2 Inclusieve samenleving 2.1 2.2 2.3

Kansengelijkheid Bestaanszekerheid Gezond leven

5

‘Krachtig bestuur, krachtig beleid, krachtige uitvoering‘ Ingrid Hoogstrate, directeur Inclusieve samenleving

O

ok in 2023 richt onze aandacht zich op de drie opgaven uit de propositie ‘De winst van het sociaal domein’. Dat zijn: het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en het makkelijker maken van gezond leven. Alles wat we doen hangen we daaronder. En alles wat we doen hangt met elkaar samen; we verbinden niet alleen de thema’s inhoudelijk aan elkaar, maar ook de mensen die daar aan werken. Want als je het over bestaanszekerheid hebt, heb je het over inkomen, en daarmee ook over wonen. Bij kansengelijkheid denk je ook aan kinderopvang en welke verantwoordelijkheid de gemeente daarin heeft als het gaat over vergoeding. En heb je het over gezond leven, dan raakt dat al snel aan thema’s als vervoer en mobiliteit. In tijden van crises – wonen, energie, klimaat – groeit niet alleen de intrinsieke onzekerheid, maar ook het wantrouwen in de overheid. Dat kunnen wij als VNG niet oplossen. Maar we kunnen wel die samenhang bevorderen en daar inhoud aan geven. De grote maatschappelijke trends hebben allemaal effect

6

op wat we kunnen, willen en moeten. Waarbij voorop staat dat de inwoner er echt wat van merkt. Dat is een ambitieuze opgave die om een langjarige, niet-vrijblijvende samenwerking vraagt tussen overheid en maatschappelijke partners in en rondom het sociaal domein. Daarom is samenhang niet alleen nodig op thema’s, maar ook tussen beleid en uitvoering; dat kun je niet los van elkaar zien. Waarbij ik opmerk dat ‘een hele goede uitvoering’ geen doel op zich is, maar dat het doel leidend is voor de uitvoering. Soms is uitvoering nu eenmaal ingewikkeld, maar noodzakelijk om het doel te bereiken. Zelf geef ik de voorkeur aan de term uitvoerbaarheid; dat is toch net iets anders. Net zo belangrijk als beleid en uitvoering is het bestuur. Die drie moeten in balans zijn. Krachtig bestuur, krachtig beleid en krachtige uitvoering. Goed bestuur is nodig om de analyse te maken om de goede dingen te doen. Dat begint bij de gemeenten zelf, want de ambities waaraan we handen en voeten willen geven zijn van hen, niet van de VNG. Een bestuurder die geworteld is in lokale samenleving weet als de beste wat de gemeente nodig heeft. Als VNG helpen we bij alles wat overkoepelend is. Onze rol is dan ook niet om ambitie op ambitie te stapelen. Zeker niet in deze tijd waarin er al zoveel op de gemeenten afkomt. Waar we wel voor zijn is duiding en analyse.

Van gedrag, van beelden en van financieringsmethodieken. Waarom wordt er zoveel gebruikgemaakt van jeugdzorg? Het begint met de vraag. Dan blijft het niet alleen bij wenselijkheden, maar kun je een pad naar het doel uitstippelen. En of je dat nu beleid noemt of uitvoering; het is vooral een realistisch plan. Een plan dat stoelt op analyse en samenhang en op de collectieve wijsheid van alle gemeenten.

2.1 Kansengelijkheid Om kansengelijkheid te vergroten, leggen gemeenten de focus op die (groepen) inwoners die de ondersteuning het hardst nodig hebben. Vooral het versterken van de startpositie van jongeren is daarbij van belang. Door te investeren in kansengelijkheid versterken we hun kansen op het gebied van gezondheid, talentontwikkeling en inzet op de arbeidsmarkt. Investeren in kansengelijkheid is ook investeren in de prestatiekwalificaties en de sociaal-maatschappelijke rol van het onderwijs. Om zo kinderen en jongeren te kunnen bieden wat zij nodig hebben om hun weg te vinden in onze samenleving.

Beleidsinzet We zien dat met name de kwetsbare gezinnen toenemend onder druk staan door maatschappelijke veranderingen (zoals corona, prestatiedruk, onveilige leefomgeving). De decentralisatie heeft ertoe geleid dat het aanbod van onderwijs en hulp dicht bij de gezinnen is gebracht. Tegelijkertijd zien we dat het gebruik ervan stevig is toegenomen, terwijl de druk op de gezinnen ogenschijnlijk niet is afgenomen. Dit vraagt om meer sturing op de transformatie waarbij we op alle leefgebieden kijken naar de kansen van jongeren en er in het bijzonder oog is voor mensen in kwetsbare situaties. > In 2023 zetten wij ons in voor een betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Dit met als doel om het aanbod voor de inwoners structureel en op maat te kunnen bieden. Wij werken samen met de PO- en VO-raad aan een propositie die gemeenten kunnen gebruiken in hun samenwerking. > In 2023 zorgt een Hervormingsagenda Jeugd voor langjarige duidelijke financiële kaders voor gemeenten, zodat ze hun taken voor de jeugd goed kunnen uitvoeren. Ook pakken we samen met gemeenten de implementatie op van de onderwerpen die bij gemeenten liggen: het versterken van de lokale teams onder andere door het opstellen van een kwaliteitskader, het verstevigen van de gemeentelijke opdrachtgeverschap en het terugdringen van administratieve lasten.

7

2 – Inclusieve Samenleving

> In 2023 zijn er voor Landelijke Inkoop Jeugdhulp (LTA) nieuwe contracten. Daarnaast starten we in 2023 met de opdracht van de Commissie van Wijzen om de landelijke inkoop te herzien, zodat gemeenten als collectief beter kunnen sturen op hoogspecialistische jeugdhulp.

Ketenbureau i-Sociaal Domein Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein vervult een regiefunctie op het vlak van standaarden en inhoudelijke ondersteuning om de administratieve lasten te verminderen en kosten te besparen. Via het Gemeentelijk Gegevensknooppunt (GGk) hebben gemeenten stabiele en betrouwbare toegang tot het berichtenverkeer voor de Wmo en de Jeugdwet, de signalen met betrekking tot de Wet langdurige zorg (Wlz) en de berichten over de persoonsgebonden budgetten (PGB). Het GGk is aangesloten op een landelijke infrastructuur en is in opdracht van de VNG in beheer bij het Inlichtingenbureau. Het GGK maakt maximaal gebruik van bestaande standaarden en generieke adapters. > In 2023 ontwikkelen we het Ketenbureau i-Sociaal Domein door en intensiveren we de inzet. Dat doen we onder andere door het bevorderen van het strategisch partnerschap tussen gemeenten en aanbieders gericht op een moderne gegevensuitwisseling. > In 2023 dringen we we de contractdiversiteit voor de Jeugdwet verder terugdringen door na de niet-kernbedingen ook kernbedingen verregaand te standaardiseren op het gebied van jeugd.

Voorziening Vroegtijdig Aanmelden MBO Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Gemeenten ondersteunen scholen met de Voorziening Vroegtijdig Aanmelden MBO (VVA), zodat ze veilig en digitaal aanmeldinformatie van potentiële mbo-leerlingen kunnen uitwisselen. Door gebruik te maken van deze collectieve voorziening besparen gemeenten kosten. > In 2023 leveren we een financiële bijdrage aan het Inlichtingenbureau om het berichtenverkeer VVA te kunnen voortzetten. In 2023 zit dit in de afrondingsfase.

Toezicht en handhaving kinderopvang Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor handhaving en toezicht in het kader van de Wet kinderopvang. Zij voeren de handhaving uit bij commerciële kinderopvanginstellingen en gastouders op basis van inspectierapporten die door de GGD’s worden opgesteld. in 2023 verbeteren we de transparantie en kwaliteit van toezicht en de handhaving door standaardisatie van afspraken en bundeling van expertise. > In 2023 ontwikkelen we de kwaliteitseisen voor de gastouderopvang door en werken we het principle based toezicht/regulation (PBT) uit.

Hervormingsagenda Jeugd Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2023

De Hervormingsagenda Jeugd stellen we voor 2023 vast. Deze agenda moet gemeenten langjarig financiële zekerheid bieden. Een belangrijke pijler hiervoor is de monitoring van de agenda en afspraken met het rijk.

8

2 – Inclusieve Samenleving

Bovendien gaan we samen met gemeenten en partners aan de slag om de jeugdhulp en het jeugdstelsel te verbeteren. Daarvoor bieden we ondersteuning bij onder andere de volgende onderwerpen: > In 2023 werken we een monitor bij de Hervormingsagenda Jeugd uit. > In 2023 ondersteunen wij gemeenten bij het versterken van het wijkgerichte werken en komt er een kader voor wijkteams. > In 2023 realiseren we de af- en ombouw van Jeugdzorg+ in grote mate en zetten we een stap verder in de afbouw van residentiële jeugdhulp. Wij ondersteunen gemeenten bij de diverse vragen die hierbij komen kijken. Zo is er een project wachttijden dat gemeenten ondersteunt bij het inzicht in en het oplossen van wachttijden. Ook worden er in lijn met de Norm voor Opdrachtgeverschap verdergaande stappen gezet in de regionale samenwerking en de ondersteuning van gemeenten bij bovenregionale vraagstukken.

9

2.2 Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid is een grondrecht en geen beleidskeuze. Om bestaanszekerheid te bieden moeten de basisvoorwaarden op orde zijn, zoals de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen, de zekerheid van werk en van mee kunnen doen in de samenleving. Maar ook de zekerheid van een dak boven je hoofd in een geschikte en betaalbare woning. En in een veilige en prettige omgeving, met snelle en toegankelijke dienstverlening in situaties die de veiligheid bedreigen. Gemeenten begeleiden inwoners naar passend werk, ondersteunen hen bij het oplossen van inkomens- of schuldenproblematiek, en hebben een regierol bij het inburgeren van nieuwkomers. Het is daarbij van belang dat gemeentelijke processen, dienstverlening en informatievoorziening worden ingericht vanuit het perspectief van de inwoners. We ondersteunen gemeenten bij de uitvoering van wetgeving, en bij het professionaliseren en inrichten van het informatielandschap op basis van Common Ground binnen de ketens Werk en Inkomen en Schulden en Inburgering (het WISI-domein). In het Koers- en Actiedocument WISI 2022-2023 is de samenhang in het WISI-domein verder vormgegeven. Beleidsinzet De bestaanszekerheid van grote groepen Nederlanders staat onder druk.

Om gemeenten in staat te stellen om met menselijke maat hun inwoners te kunnen helpen, zetten wij ons in om op lange termijn bestaanszekerheid in Nederland te versterken. Dat doen we door ons in te zetten voor goede wetten, kennissamenwerking te stimuleren en voldoende middelen beschikbaar te stellen voor de gemeentelijke uitvoering.

10

2 – Inclusieve Samenleving

> In 2023 komen we met de nieuwe commissie Participatie, Schuldverlening en Integratie tot een langetermijnvisie op bestaanszekerheid; dit als concretisering van de propositie en inbreng voor de Verenigingsstrategie 2030. > In 2023 zetten we met het UWV in op aansluitende dienstverlening waardoor inwoners niet tussen wal en schip vallen bij ondersteuning naar werk. > In 2023 streven we naar de eerste ervaringen met categorale bijstand voor energiearmoede, naar een brede gemeentelijke bevoegdheid voor categorale bijstand, en naar meer mogelijkheden bij het oplossen van schulden. Ook streven we ernaar dat gemeenten over structurele middelen kunnen beschikken om armoede en schulden te bestrijden. > In 2023 zetten we voor de verbetering van woonzekerheid concrete stappen om voor iedereen betaalbaar en geschikt wonen te realiseren. Daarom zetten we in op de rijksprogramma’s op het gebied van Volkshuisvesting & Ruimtelijk Ordening (VRO). Focus daarbij ligt op volumeafspraken in de verdeling van sociale woningbouw per regio en investeringen in betaalbare woningen. > In 2023 dragen we bij aan het positioneren van de opgaven uit het deelprogramma ‘Een thuis voor iedereen’. Dat is erop gericht om alle kwetsbare doelgroepen passende huisvesting te garanderen met de benodigde zorg en ondersteuning.