Bijlage 3a BH Strategisch programma Burgh-Haamstede DEFINITIEVE RAPPORTAGE

BurghHaamstede Samen naar toekomstbestendige centra

Kadaster

‫ן‬

3 mei 2021

Omgevingsdialoog Centra Burgh en Haamstede Versie 1.2

Colofon Opdrachtgevers

Gemeente Schouwen-Duiveland

Auteurs

René de Weijer

Datum

3 mei 2021

Status

Definitief

3 mei 2021

Pagina 3 van 57

Inhoud 1

Inleiding....................................................................................................... 7

2

Gebiedsscan ............................................................................................... 9

3

Verkennende gesprekken .......................................................................... 11

4

Simulatieworkshop..................................................................................... 13

5

Tafelgesprekken, spelborden en hittekaarten ......................................... 14

6

Bevindingen ................................................................................................ 20

7

Aanbevelingen ............................................................................................ 22

8

Wenkend perspectief ................................................................................. 29

Bijlage 1 – Gebiedsscan kaarten ............................................................................ 30 Bijlage 2 – Simulatieworkshop: spelbord, doelen en spelregels ......................... 35 Bijlage 3 – Gespreksonderwerpen tafels ............................................................... 47 Bijlage 4 – Hittekaarten ........................................................................................... 53

3 mei 2021

Pagina 5 van 57

1

Begrenzing

Inleiding

Door de werk- en projectgroep is een begrenzing van het onderzoeksge-

Op initiatief van de dorpsraad en ondernemersvereniging Burgh-Haam-

bied gedefinieerd. De begrenzing van het onderzoeksgebied is gebruikt

stede heeft de gemeente Schouwen-Duiveland opdracht verleend aan het

voor het produceren van de data-analyse en voor het voeren van de om-

Kadaster voor het opstellen van een data-analyse en het organiseren van

gevingsdialoog. Partijen met een vastgoed gerelateerde rechtspositie (ei-

een omgevingsdialoog. De data-analyse en de omgevingsdialoog vormen

genaar en/of huurder) in het gebied zijn betrokken bij dit traject.

een verkenning die plaats heeft gevonden in het eerste kwartaal van 2021. De dorpsvisie is het vertrekpunt voor de uitvraag. In de dorpsvisie wordt gesproken over kwaliteitsverbetering van winkels, horeca en evenementen en over clustering van voorzieningen, zodat er voldoende draagvlak blijft. Dit alles is nodig om een neerwaartse spiraal van verschraling en leegstand te doorbreken. Het opstellen van een strategisch programma is aangeduid als één van de instrumenten die hieraan een bijdrage moet leveren. Deze omgevingsdialoog maakt onderdeel uit van het strategische programma. De ambitie is te komen tot een duidelijke functionele indeling van Burgh en Haamstede. De focus in de opdracht is gericht op het versterken van de identiteit van Burgh en Haamstede met wederzijdse inbreng van kansen en mogelijkheden. De opdracht is een eerste fase waarin de samenwerking tussen betrokken partijen is geïnventariseerd en te komen tot aanbevelingen voor de volgende fase. Daarbij zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: 1.

het produceren van een data-analyse van beide centra

2.

het voeren van een omgevingsdialoog

3.

het opstellen van deze rapportage

Pagina 7 van 57

Afbeelding 1.1: De begrenzing van de beide onderzoeksgebieden

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Wenkend perspectief

randvoorwaarde. De opgave is om de vastgoedeigenaren gezamenlijk in

Om te werken aan een toekomstbestendig centrum voor Burgh en voor

beweging te krijgen om met elkaar te werken aan een concrete uitwerking

Haamstede is het van belang dat een gedragen toekomstbeeld ontstaat bij

van de ambities met de dorpsvisie als vetrekpunt.

de eigenaren, ondernemers, bewoners en andere betrokken partijen. De dorpsvisie is een eerste aanzet voor dit toekomstbeeld. Om tot een daad-

Leeswijzer

werkelijke realisatie van die visie te komen is overleg en samenwerking

De aanpak is opgedeeld in twee fases. Het doel van deze eerste fase is

met vastgoedeigenaren, huurders van winkelpanden, ondernemers in het

het creëren van bewustwording en draagvlak voor een gedeeld toekomst-

gebied, bewoners en de gemeente onmisbaar. Bij de eigenaren zal

beeld voor beide centra met een doorkijk naar de tweede fase. In de

daarom niet alleen onderling vertrouwen moeten worden opgebouwd,

tweede fase wordt dit uitgewerkt in een concreet programma (een uitvoe-

maar ook vertrouwen richting gemeente, ondernemers, huurders en bewo-

ringsagenda). In de eerste fase zijn de volgende drie stappen doorlopen:

ners. Om in beide centra tot een succesvolle uitvoering van de dorpsvisie te komen, is het van belang dat de eigenaren dit als een gemeenschappe-

Stap 1:

lijke opgave zien.

Een data-analyse van de centra Burgh en Haamstede is als gebiedsscan en vastgoedanalyse uitgevoerd. De informatie is weergegeven in Story-

Samenwerking

Maps. Een samenvatting van de gebiedsscan is weergegeven in hoofdstuk

De eigenaren spelen een centrale rol, aangezien eigenaren de verant-

2 en bijlage 1.

woordelijkheid dragen over hun eigendom en (rechts)positie. Het is daarbij van belang dat eigenaren kijken naar het gebied in relatie tot de directe

Stap 2:

omgeving. Eigenaren kijken idealiter niet alleen naar de korte termijn, maar

Een omgevingsdialoog heeft plaatsgevonden door het voeren van verken-

juist ook naar de middellange en lange termijn en werken samen met ge-

nende gesprekken en het organiseren van een simulatieworkshop met ta-

meente en ondernemers. Om deze samenwerking succesvol te laten zijn,

felgesrpekken. Een samenvatting van de diverse gesprekken is weerge-

gelden enkele randvoorwaarden. Er dient gelijkwaardigheid tussen de ei-

geven in hoofdstuk 3. De simulatieworkshop is nader toegelicht in hoofd-

genaren te zijn: iedereen met bezit is even belangrijk en daarmee heeft het

stuk 4 en bijlage 2. De onderwerpen die bij de gesprekstafels aan bod

voor iedereen zin om te participeren om tot een win-win situatie te komen.

kwamen zijn toegelicht in hoofdstuk 5 en bijlage 3.

Er moet gezamenlijke urgentie zijn met eigenaren, ondernemers, bewoners, gemeente en andere betrokken partijen. Er moet vertrouwen zijn tus-

Stap 3:

sen eigenaren onderling en tussen gemeente en eigenaren. Een transpa-

De bevindingen en aanbevelingen van de gebiedsscan, verkennende ge-

rante opstelling van partijen helpt hierbij. En de bereidheid van de ge-

sprekken en simulatieworkshop zijn te lezen in hoofdstuk 6 en 7. Met een

meente

doorkijk naar de volgende fase in hoofdstuk 8.

om

regie

te

delen

met

eigenaren

is

eveneens

een

Pagina 8 van 57

2

Gebiedsscan Eigenaren: De gebiedsscan geeft globaal de stand van zaken weer van het vastgoed

1. Grondposities

en van de eigendomsverhoudingen tussen de eigenaren en gebruikers. In

2. Soort recht

deze data-analyse is het onderzoeksgebied weergegeven op basis van de

3. Natuurijke en niet natuurlijke personen

gegevens uit de databanken van het Kadaster. Op basis van de inventari-

4. Woon- of vestigingsplaats eigenaren

satie is een analyse gepresenteerd over de stand van zaken van het on-

5. Leeftijd eigenaren

derzoeksgebied. De gebiedsscan is input geweest voor het inrichten van

Panden:

de omgevingsdialoog.

6. Panden 7. Percelen

Voor de inventarisatie van beide centra zijn beschikbare data geraad-

8. Gebruiksfuncties

pleegd uit landelijke basisregistraties1. Naast de alom bekende Basisregi-

9. Percelen met (tevens) woonfunctie

stratie Adresgegevens en Gebouwen (BAG) is gezocht naar relevante in-

10.

formatie die duiding kan geven aan een gebied van deze omvang. Op ba-

Financieel:

sis van de BAG gegevens is de aandacht gevestigd op de gebruiksfunc-

11.

Hypotheek ja/nee

ties. Binnen het plangebied zijn 416 unieke kadastrale aanduidingen ge-

12.

Transacties (vanaf 2015)

definieerd.

13.

Percelen behorende bij dezelfde transactie

14.

Percelen met meer dan 1 transactie

15.

Prijs per m2 (perceel)

Op basis van de beschikbare data zijn themakaarten gemaakt. Deze kaar-

Bouwjaar

ten geven een beeld van de centra van Burgh en Haamstede. Uit de nadere data-analyse zijn zaken geconstateerd die voor de toekomstige ont-

Een samenvatting van de gebiedsscan is in bijlage 1 toegevoegd.

wikkeling van belang zijn. Voor het opstellen van de themakaarten zijn de volgende gegevens verzameld op basis van eigenaren, panden en financiële aspecten.

1

De gebruikte Basisregistraties zijn: de Basisregistratie Kadaster (BRK) en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).

pagina 9 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Constateringen De centra Burgh en Haamstede kenmerken zich door een hoge graad van

In het gebied zijn diverse eigenaren in beeld gekomen die een bijzonder

lokaal gebonden eigenaarschap. Er zijn veel natuurlijke personen eige-

belang hebben. Het gaat daarbij om eigenaren met een aanzienlijke grond-

naar, die hoofdzakelijk één perceel in bezit hebben. Dit maakt het over-

positie, meervoudig grondeigendom, eigenaar- én ondernemerspositie,

zichtelijk met betrekking tot verantwoordelijkheden en betrokkenheid.

detailhandel eigenaren en ondernemers op afwijkende locaties met betrek-

Daarentegen zijn er potentieel veel eigenaren betrokken bij ontwikkelin-

king tot de gebruiksfunctie in relatie met de directe omgeving. Op basis

gen. De eigenaren zijn vooral natuurlijke personen die qua typologie ge-

van het aantal transacties de afgelopen vijf jaren in het gebied lijkt een

lijkmatig verdeeld zijn over de kernen. Zij hebben daarmee een belangrijke

stabilisatie te zijn opgetreden. De kans op leegstand is groter vanwege

sleutel in handen om te werken aan toekomstbestendige kernen. Eigena-

versnippering van functies, bereikbaarheid en algemene trends. In de ge-

ren besluiten immers zelf wat zij met hun vastgoed doen.

biedsscan zijn op basis van de functieverdeling enkele deelgebieden te identificeren. In het bijzonder de Noordstraat en Kriekemeet in Haamstede

Beide centra hebben een heel gelijkmatige verdeling van het aantal na-

en het gebied rondom de kruising Leliëndaleweg, Kerkstraat en Burghse-

tuurlijke personen, de leeftijden van de eigenaren, het aandeel percelen

weg in Burgh.

zonder hypotheek en de opbouw van de leeftijd van de panden. Voor beide kernen geldt dat de dynamiek in het vastgoed is gestabiliseerd. Daarmee

Conclusie

is de benaderingswijze voor Burgh en Haamstede richting de eigenaren

De gebiedsscan heeft een waardevol inzicht gegeven in de samenstelling

vergelijkbaar. In Burgh en Haamstede is veel versnipperd eigendom met

van de eigenaren in het gebied. Deze informatie is gebruikt om de vervolg-

een grote lokale gebondenheid. De (lokale) overheid heeft een aanzienlijk

stappen te zetten en om een handreiking te doen in de aanbevelingen.

belang in grondpositie. Versnipperd eigendom is een belemmering voor natuurlijke personen om collectief initiatief te nemen. De ervaring leert dat

Binnen beide centra zijn specifieke gebieden die op basis van de kenmer-

visies met een integrale opgave daarmee vastlopen op visievorming. Het

ken in aanmerking komen voor nadere verdieping. Deze deelgebieden

doorlopend in contact blijven met de (pand)eigenaren, ondernemers en

voor een verdiepingsslag zijn de Noordstraat, rondom de Kriekemeet en

bewoners is een rode draad voor succes.

het kruispunt Kerkstraat, Burghseweg en Leliëndaleweg. De nadere verdieping is in de omgevingsdialoog opgepakt.

Daarnaast zijn er kenmerken die Burgh en Haamstede onderscheiden van elkaar. Zo kenmerkt Burgh zich als een gebied gericht op het wonen, waar

Door de lokale gebondenheid van eigenaren is de bereikbaarheid via par-

de voorzieningen versnipperd tussen liggen. Haamstede kenmerkt zich als

ticipatie te organiseren en door het versnipperde eigendom is het van be-

een kern met een geclusterd aanbod aan voorzieningen.

lang om de eigenaren met elkaar in verbinding te brengen.

Pagina 10 van 57

3

Verkennende gesprekken

de mogelijkheden. Daarbij zijn ook belangen en kansen aangereikt die af-

Binnen de deelgebieden die zijn voortgekomen uit de gebiedsscan zijn ei-

wijken van de dorpsvisie.

genaren en betrokken partijen geïnventariseerd voor een nadere verkenning. In samenspraak met de opdrachtgevers is een lijst opgesteld van

Vanuit partijen actief in de Kunst en Cultuur sector is aangegeven dat er

eigenaren, ondernemers en stichtingen. Het Kadaster heeft deze partijen

beperkt budget beschikbaar is. Tevens geven meerdere partijen aan dat

benaderd.

zij behoefte hebben aan meer samenwerking. Daarbij zien zij de gemeente als een belangrijke partij om deel te nemen aan deze samenwerking.

De verkennende gesprekken hebben plaatsgevonden om inzicht te krijgen in de ambities van de eigenaren. Daarbij hebben partijen gedeeld in be-

Partijen die willen ontwikkelen hebben concrete plannen en zijn bereidt te

lemmeringen die zij zelf ervaren, onderling, richting de gemeente, dorps-

investeren. Daarbij willen zij niet teveel afhankelijk zijn van derden. Van

raad of ondernemersvereniging. Iedere partij wil zich als gelijkwaardige

groot belang is continuïteit in de ondersteuning vanuit de gemeente en be-

partij gehoord voelen in hun persoonlijke belangen, voordat ze zich kunnen

sluitvastheid. Deze partijen zoeken ook naar een gezond ondernemerskli-

richten op andere belangen en een meer algemeen belang. Daar staat het

maat en kwaliteit in ondernemerschap.

nemen van hun eigen verantwoordelijkheid tegenover. Partijen van buiten Eigenaren die een onderneming hebben, willen graag samenwerken en

het gebied hebben aangegeven actiever betrokken te willen zijn.

zich vestigen ter versterking van de detailhandel en de gezondheidszorg. Er hebben twaalf verkennende gesprekken plaatsgevonden met eigena-

Bij voorkeur doen zij dit in een geclusterde vorm. Daarbij is het wel van

ren, gemeente, ondernemers en gebruikers. De gesprekken zijn in vertrou-

belang dat de zelfstandigheid gewaarborgd kan blijven. De ondernemers-

wen gevoerd. In goed overleg is in de gesprekken aangegeven dat er geen

vereniging is voor de detailhandel genoemd als waardevol platform dat een

formele verslaglegging wordt gemaakt. Er zijn aantekeningen gemaakt die

rol kan vervullen in het delen van kennis, versterken van de ondernemers-

het Kadaster gebruikt voor de looptijd van het project. Deze worden niet

positie en het koppelen van ondernemers aan passende huisvesting.

gepubliceerd en na afloop van het project vernietigd. Uit de verkennende gesprekken is meermaals naar voren gekomen dat de De gesprekken hebben een eerste indicatie opgeleverd hoe het sentiment

ambities voor Burgh en Haamstede die in de dorpsvisie zijn opgenomen,

van de partijen in het gebied is. Diverse eigenaren hebben aangegeven

aanspreken. Met daarbij de kritische kanttekening dat er behoefte is aan

welke investeringsbereidheid zij hebben, in welke mate zij van locatie wil-

concrete actiepunten en duidelijke richting, prioritering en planning. Daarbij

len veranderen, kunnen ontwikkelen en wat zij daarvoor nodig hebben van

bestaat twijfel aan de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van diverse

andere partijen. Vanuit de investeringsbereidheid zit er grote diversiteit in

pagina 11 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

plannen. De vraag die meermaals gesteld is, in hoeverre de dorpsraad uitvoering kan geven aan alle plannen en welke rol zij daarbij kan vervullen. Deze eerste inzichten van de partijen geven weer wat realistisch en haalbaar is vanuit financieel en ruimtelijk oogpunt. Tevens is aangegeven wat nodig is om tot uitvoering te komen van de gemaakte plannen en ambities. De bevindingen van de gebiedsscan en de verkennende gesprekken zijn ingebracht voor het programma, de samenstelling van de genodigden en tafelindeling, de spelregels, randvoorwaarden en het wenkend perspectief richting het simulatiespel. Conclusie Uit de verkennende gesprekken zijn door de partijen concrete uitspraken gedaan over het realiseren van plannen en wat daar voor nodig is. Het versterken van de onderlinge samenwerking is gevraagd voor Kunst en Cultuur, ontwikkeling van het ondernemerschap en te komen tot een gezondheidscentrum. Zonder dat deze aan elkaar gekoppeld moeten worden. Dit kunnen separate clusters zijn. Daarbij is gevraagd dat de drie georganiseerde partijen: de gemeente, de dorpsraad en de ondernemersvereniging hierin een actieve rol vervullen. Daar hoort een afgebakend takenpakket bij. De borging van continuïteit staat daarin centraal. De partijen willen graag meer duidelijkheid en zekerheid. Met die randvoorwaarden kunnen en willen partijen hun eigen verantwoordelijkheid nemen.

Pagina 12 van 57

4

Simulatieworkshop

bespreken welke doelen haalbaar zijn op korte of lange termijn. Aan de

Het doel van de simulatieworkshop was om met de deelnemers een geza-

deelnemers zijn ook vragen gesteld, zoals: wie kan die doelen realiseren

menlijke en een betere functionele invulling te geven aan Burgh en Haam-

en wat is daar voor nodig? Door het gesprek met elkaar hierover te voeren,

stede. En er was gelegenheid om tafelgesprekken te voeren met elkaar.

was het mogelijk elkaars belangen, verantwoordelijkheden, ambities, wen-

Een goede samenwerking tussen vastgoedeigenaren, ondernemers, be-

sen, eisen, rechten en plichten te delen. Zodoende is steeds meer begrip

woners en gemeente is essentieel bij het toekomstbestendig maken van

voor keuzes die gemaakt worden door de verschillende deelnemers. En

de kernen Burgh en Haamstede. Tijdens de simulatieworkshop was daar-

belangrijk daarbij: hoe kan je elkaar helpen om die ambitie te realiseren?

voor een eerste gelegenheid. De deelnemers hebben actief bijgedragen aan het proces en denken mee over de gewenste situatie. Dat gaat op

Voor de simulatieworkshop zijn alle eigenaren en huurders in het afgeba-

basis van vrijwilligheid en niet op basis van vrijblijvendheid. Dit heeft ge-

kende plangebied uitgenodigd. Tijdens de workshop zijn aan zes ge-

zorgd voor energie, enthousiasme, vernieuwende inzichten en mogelijkhe-

sprekstafels met ieder zes deelnemers gesprekken gevoerd. De workshop

den.

bestond uit twee rondes. In de eerste ronde kregen de deelnemers een rol toebedeeld om vanuit een andere positie dan gebruikelijk naar het gebied

Doelen, spelbord en spelregels

te kijken. In de tweede ronde ging het gesprek over de eigen inbreng in het

Vanuit de gebiedsscan en verkennende gesprekken is informatie opge-

gebied. Uit deze dialoog zijn per tafel zes uitwerkingen voorgesteld voor

haald om de simulatieworkshop vorm te geven. Voor de simulatieworkshop

de functionele verdeling van Burgh en Haamstede op een spelbord.

was het nodig om doelen, een spelbord en spelregels op te stellen (zie bijlage 2). Samen met werk-, project en stuurgroep zijn drie doelen vast-

In de aanpak om de identiteit van beide dorpscentra te versterken, is het

gesteld die in de workshop gerealiseerd moesten worden. Een doel was

van belang dat eigenaren perspectief ervaren. Centraal daarbij staat de

een locatie voor een trekker in te vullen. Een tweede doel was het invullen

vraag hoe de eigenaren kunnen samenwerken en wat hun bijdrage is om

van leegkomende functies met nieuwe functies. En een derde doel was

tot het best mogelijke plan voor Burgh en Haamstede te komen.

versterkende functies bij elkaar te brengen. Resultaat De doelen zijn gebruikt om te weten waar gezamenlijk naar toe gewerkt

Het resultaat van de simulatieworkshop is in de spelborden en hittekaarten

moest worden. De doelen zijn opgesteld om de kernen Burgh en Haam-

samengevat. Van de gesprekken aan de tafels zijn de besproken onder-

stede toekomstbestendig te maken. Om de doelen te kunnen realiseren

werpen in onderstaande hoofdstuk weergegeven.

zijn er ook spelregels opgesteld. De spelregels zijn opgesteld om te zorgen dat we weten wat we van elkaar konden verwachten en daar goede afspraken over te maken. Daarbij was het van belang om met elkaar te

pagina 13 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

5

Tafelgesprekken, spelborden en hittekaarten

Gezondheidscentrum

De simulatieworkshop heeft voor de deelnemers inzicht gegeven in de be-

Het samenbrengen van dienstverlenende functies in de gezondheidszorg

langen, verantwoordelijkheden en mogelijke samenwerking in Burgh en

is een ambitie uit de dorpsvisie. In de gesprekken is dit voorstel regelmatig

Haamstede. De tafelgesprekken van de zes tafels zijn op hoofdlijnen vast-

naar voren gebracht door de ondernemers en eigenaren zelf. Er is be-

gelegd (zie bijlage 3). De simulatieworkshop heeft zes spelborden opgele-

hoefte om elkaar op te zoeken ter verbetering (en clustering) van de dienst-

verd met de besproken functionele invulling. De resultaten zijn in hittekaar-

verlening.

ten (zie bijlage 4) en een toverballenkaart weergegeven.

5.1

Tafelgesprekken Tijdens de simulatieworkshop zijn de deelnemers aan zes verschillende tafels geplaatst. Uit de gesprekken die plaats hebben gevonden is een grote hoeveelheid aan informatie verzameld. De hoofdlijnen die zijn opgehaald zijn hieronder beschreven en daar waar mogelijk samengevoegd. Noordstraat De Noordstraat in Haamstede is veel genoemd in de gesprekken. Het betreft zowel individuele locaties als de Noordstraat in het algemeen. Als vliegwiel kan de ontwikkeling van de locatie Goudzwaard (ook wel Gat van Haamstede genoemd) de Noordstraat in een stroomversnelling brengen. En daarmee een positief effect bewerkstelligen op de korte termijn voor Burgh en Haamstede. Er zijn diverse mogelijke functies genoemd, maar aan geen enkele tafel kwam een verblijfsrecreatieve optie naar voren. Afbeelding 5.1: Overzichtskaart met alle besproken locaties binnen het stuWoningbouw

diegebied.

De woningbouwopgave is een onderdeel van de dorpsvisie. Het toevoegen van voldoende woningen voor de lokale bevolking is hard nodig. In het

Kunst en cultuur

bijzonder woningbouw voor jongeren, starters en senioren. Het gaat dan

Kunst en Cultuur is een herkenbaar onderwerp. Naast het onderzoek van

in het bijzonder om 1 en 2 persoonshuishoudens.

Bureau B+B is tijdens de omgevingsdialoog veel gedeeld over de kansen, mogelijkheden en bedreigingen met betrekking tot kunst en cultuur. Door

Pagina 14 van 57

een grote diversiteit aan partijen, belangen en ideeën zijn de verschillende

ondersteuning nodig heeft om de kwaliteitsslag te kunnen maken of in te

initiatieven sterk versnipperd. Een collectief belang wordt door diverse par-

zien. Er is kennis en kunde bij de deelnemers aanwezig om elkaar daar in

tijen gedeeld.

te ondersteunen en te versterken. De kwaliteitsslag heeft betrekking op detailhandel, horeca, dienstverlening, kunst en cultuur.

Regioschool Het ontwikkelen van een Regioschool is een onderwerp dat voor een bre-

Horeca

dere regio van belang is. Ook op lokaal niveau is het aan de orde gesteld.

Horeca is nu vooral aanwezig in Haamstede. Tijdens de gesprekken is ge-

Er is door diverse deelnemers aandacht gevraagd over de meest geschikte

bleken dat er behoefte is aan horeca als trekker en als versterkende functie

locatie. Meerdere locaties zijn voorgesteld die passen zijn voor een regio-

voor andere voorzieningen, zoals kunst, cultuur en toerisme. Er is behoefte

school, onder andere op basis van bereikbaarheid. Tevens is tijdens een

aan aanscherping op de horeca voorzieningen en bereikbaarheid. In het

gesprek concrete investeringsbereidheid kenbaar gemaakt. Het activeren

bijzonder is Haamstede toe aan een toevoeging van haute cuisine, ruimere

van de partijen verloopt niet vanzelf. Dit komt door de grote verschillen van

terrassen rondom de Ring en het versterken van de horeca in Burgh.

mening over de locatie. Gemeente Market Plaza/Markthal

De rol van de gemeente is in diverse gesprekken aan de orde gekomen.

De beoogde ontwikkelingen rondom Market Plaza zijn een terugkerend

De gemeente heeft meerdere rollen in het gebied (bestuurlijk, ambtelijk,

onderwerp van gesprek. Dit is een traject voor de lange termijn. Dit betreft

beleidsmatig, investeerder, grondpositie, inrichting openbare ruimte, hand-

een maatschappelijk belang en een ondernemend belang. Het drijft de be-

having, etc.). Voor de beheersbaarheid kan de gemeente in diverse trajec-

langen van Burgh en Haamstede onnodig uit elkaar. Vanuit het maat-

ten een specifieke rol innemen. Dit zorgt voor duidelijkheid richting initia-

schappelijk belang heeft het initiatief ondersteuning nodig van de ge-

tiefnemers.

meente. Tevens is er behoefte aan het toevoegen van dagelijkse detailhandel in de vorm van een markthal. Deze twee initiatieven kunnen elkaar

Sport

versterken.

Sport is niet specifiek als een functie opgenomen. Er zijn vanuit de deelnemers zijdelings opmerkingen gemaakt. Het verplaatsen of koppelen van

Kwaliteit

sportvoorzieningen kan elkaar versterken.

Behalve concrete en fysieke ingrepen is ook gesproken over kwalitatieve veranderingen die plaats moeten vinden. Er is behoefte om de kwaliteit

Participatie

van voorzieningen te verbeteren. Uit de gesprekken blijkt ook dat partijen

De betrokkenheid in het gebied en de omgeving is groot. In het kader van

daarbij ook veel van ‘de ander’ verwachten. En dat ‘de ander’ vaak

participatie verwachten betrokkenen een andere invulling dan waar ze nu

pagina 15 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

een bijdrage aan kunnen leveren. Het is vooralsnog onduidelijk wanneer

donkerder de kleur, hoe vaker de functie op deze locatie voorgesteld is.

de participatie ingezet is ter informatie, ter besluitvorming, of hier tussen

De hittekaarten zijn per functie toegelicht in bijlage 4.

in. Dit schept verwachtingen die niet altijd waargemaakt (kunnen) worden. Afstemming over de vorm van participatie (afbeelding 5.2) moet de mede-

Op afbeelding 5.3 zijn alle veranderingen van alle functies gestapeld. De

zeggenschap verduidelijken. Dat versterkt de wederzijdse constructieve

donkerrood gekleurde locaties geven transformatie van functies weer. De

samenwerking.

verschuivingen van de voorgaande kaarten zijn herkenbaar op de locaties Noordstraat, rondom de Kriekemeet / Noordzijde Haamstede en rondom het kruispunt Leliëndaleweg, Kerkstraat en Burghseweg en de school in Burgh. Andere kleinere locaties zijn ook zichtbaar en richten zich op transformatie van functies naar bijvoorbeeld woningbouw. Dit is de kansenkaart die voor de uitvoeringsagenda een rol speelt voor verdere uitvoering.

Afbeelding 5.2: Participatieladder volgens Edelenbos en Monnikhof (2001)

5.2

Hittekaarten De zes spelborden zijn verwerkt in hittekaarten. Hittekaarten geven een impressie van een stapeling van de eindsituatie van de spelborden. Op een hittekaart is te zien waar overeenstemming is en waar verdeeldheid. In onderstaande afbeeldingen zijn de resultaten van de zes spelborden

Afbeelding 5.3: hittekaart wijzigingen: kansenkaart

verwerkt. In de afbeeldingen zijn de functies weergegeven met een nummer en een kleur. Het nummer geeft weer hoe vaak de functie op de spelborden op die plek terugkomt. De kleur is gekoppeld aan het nummer. Hoe

Pagina 16 van 57

Op afbeelding 5.4 is weergegeven wat ongewijzigd is gebleven op de spelborden. Dit is de constante kaart. Over de functies op deze locaties is men het eens dat ze in beginsel op de juiste plek zitten en transformatie niet of in ieder geval minder dringend nodig is en bij het oude/huidige kan blijven. Dit kan gezien worden als het fundament om met de uitvoeringsagenda aan de slag te gaan in combinatie met de kansenkaart.

Afbeelding 5.4: constante kaart.

pagina 17 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

5.3

Toverballenkaart De toverballenkaart geeft een overzicht van de spelborden als gelaagd eindbeeld. In de toverballenkaart zijn de verschillende functies per blokje van de zes spelborden gecombineerd. Hoe meer kleuren er op een blokje voorkomen, hoe meer verschillende functies men daar voor ogen heeft. Wanneer een blokje van kleur is veranderd is dat een transformatiepotentie. De meeste kleurwijzigingen vinden plaats aan de Noordstraat, rondom de Kriekemeet in Haamstede en bij het kruispunt van de Leliëndaleweg, Kerkstraat en Burghseweg in Burgh. Conclusies De tafelgesprekken en spelborden hebben een overzicht gegeven van de projecten waar de deelnemers bij betrokken zijn of deelgenoot van (willen) zijn. Door ze te clusteren en te koppelen aan de hittekaarten en toverballenkaart zijn herkenbare deelgebieden (clusters) aangewezen voor transformatie. Deze gebieden komen overeen met de deelgebieden aangewezen in de gebiedsscan. De deelgebieden, hittekaarten, kansenkaart en toverballenkaart zijn verwerkt in de uitvoeringsagenda.

Afbeelding 5.4: spelbord startbord

Pagina 18 van 57

Afbeelding 5.5: toverballenkaart

pagina 19 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

6

Bevindingen

samenwerken nodig is om Kunst en Cultuur te versterken in Burgh en

Uit de gebiedsscan, verkennende gesprekken en simulatieworkshop is

Haamstede. Een tweede cluster heeft betrekking op de gezondheids-

veel informatie opgehaald. Uit de conclusies van de onderlinge onderdelen

zorg. De betrokken partijen zitten nu verspreid over het gebied. Door dich-

is het mogelijk om gericht uitvoering te geven aan de gewenste ambities

ter bij elkaar te zitten is het mogelijk om synergie te creëren en de dienste-

van de dorpsvisie alsmede van de eigenaren en betrokken partijen. Die

verlening efficiënter, effectiever en bereikbaarder te maken. In Burgh is

gerichte uitvoering is in diverse clusters verder uit te werken. Het is daar-

rondom het kruispunt Leliëndaleweg, Kerkstraat en Burghseweg een di-

mee mogelijk om een volgende stap te zetten. Daarbij is het ook duidelijk

versiteit aan potentiële ontwikkelingen en initiatieven. Door een verkenning

geworden dat het tempo van de betrokken partijen divers is. Niet iedereen

te zetten op deze initiatieven is het creëren van koppelkansen en synergie

kan en wil op het zelfde moment uitvoering geven aan de plannen. Dat is

is de kans tot slagen groter en het bereiken van breed draagvlak. Woning-

niet mogelijk en ook niet nodig.

bouw is een thema dat beleidsmatig aandacht vraagt waarmee uitvoering op potentiële ontwikkellocaties ook gerealiseerd kan worden. Vanuit een

Vanuit de omgevingsdialoog hebben wij ons overwegend gericht op de rol,

overkoepelende visie kunnen hier ook kansen versterkt worden en kan er

verantwoordelijkheid en kansen vanuit het perspectief van de eigenaren.

duidelijkheid richting de eigenaren worden gegeven en vice versa. In

De bereidheid van de (vastgoed) eigenaren is uiteindelijk bepalend voor

Haamstede zijn twee gebieden die vanuit een locatieontwikkeling geïniti-

de realisatie. We hebben echter meer opgehaald uit de omgevingsdialoog.

eerd kunnen worden. Specifiek de locatie Goudzwaard en de potentiële

In onderstaande beschrijven we enkele constateringen die ons het meeste

ontwikkeling van Market Plaza in Haamstede zijn aanjagers voor hun om-

zijn opgevallen.

geving. Vanuit die kernprojecten hebben andere initiatiefnemers aangegeven hierdoor geïnspireerd te raken om ook te transformeren of te her-ont-

Partijen hebben duidelijke uitspraken gedaan over hun eigen investerings-

wikkelen. Het betreft de deelgebieden Noordstraat en rondom de Krieke-

bereidheid. Daaraan zijn nog geen concrete afspraken op papier gezet.

meet. De initiatiefnemers staan aan de lat voor de locatieontwikkeling en

Het consolideren van de intenties van, tussen en met deze partijen vraagt

de gemeente is voor het algemeen belang verantwoordelijk. Als laatste

om een vervolg. De gemeente kan daarbij zorgen voor duidelijke beleids-

ruimtelijke en maatschappelijke inpassing is de realisatie van de regio-

matige keuzes en continuïteit.

school.

Clusters

De fysieke ontwikkelingen bepalen niet het succes alleen. Er is ook een

Vanuit een aantal onderwerpen die ter sprake zijn gekomen is het mogelijk

algemene kwaliteitsslag nodig. De ondernemersvereniging kan samen

om onderwerpen te clusteren. Dit gaat om thematische clusters en om ge-

met andere organisaties hier een rol in vervullen door kennis, kunde en

ografische clusters. In het bijzonder gaat het daarbij om het clusteren van

kansen met elkaar te delen.

partijen die betrokken zijn bij Kunst en Cultuur. Zij geven duidelijk aan dat

Pagina 20 van 57

Samenwerking tussen partijen

Uitvoeringsagenda

De insteek om vastgoedeigenaren via een spelvorm te betrekken bij de

Gezien onze bevindingen kunnen we stellen dat verdere samenwerking

invulling van het centrum, heeft goed gewerkt. Veel vastgoedeigenaren en

tussen partijen kan en moet plaatsvinden. De vastgoedeigenaren, onder-

ondernemers hebben een eerste stap gezet in het besef dat samenwerken

nemers, gemeente, dorpsraad en ondernemersvereniging staan samen

noodzakelijk is. Daarmee worden gezamenlijke stappen gezet om tot een

aan de lat om de klus te klaren en dat kan door middel van een uitvoe-

toekomstbestendig Burgh en Haamstede te komen. Er is daarvoor ruimte

ringsagenda. Een uitvoeringsagenda is een samenhangend geheel van

ontstaan en het gesprek tussen vastgoedeigenaren en ondernemers vindt

concrete projecten die bijdragen aan het einddoel.

plaats. Het samenwerkingsproces is een proces dat moet groeien en vergt continue aandacht, vooral ook als het gaat om gelijkwaardigheid in de samenwerking, slagkracht en het creëren van het juiste moment. Betrokkenheid Binnen Burgh en Haamstede hebben we een hoge graad van betrokkenheid, interesse en bevlogenheid aangetroffen. Deze betrokkenheid is echter ook zeer versnipperd en divers. Er zijn veel partijen betrokken met veel verschillende initiatieven. Hierdoor is er bij een enkeling overzicht van het totaal. En velen redeneren vanuit hun eigen positie. Er is een visie die bestaat uit veel onderdelen, wensen en ambities. Het ontbreekt ook aan focus en een overkoepelende aanpak. De initiatieven zijn afhankelijk van persoonlijke agenda’s. Daarin schuilt het risico dat veel aandacht besteed wordt om alle bijdragen en inbreng respectvol te behandelen. De behandeling kost dusdanig veel tijd dat daardoor iedereen tegelijkertijd aan de beurt is en congestie ontstaat. De uitvoering, communicatie en het betrokken houden van de diverse partijen staat daarmee onder druk. Het afbreukrisico van de betrokkenheid is aanwezig. Er zijn echter voldoende mogelijkheden om dit tijdig op te vangen. Hierbij kan een onafhankelijke partij de belangen van alle betrokken partijen behartigen en tot een voor alle partijen geaccepteerd resultaat komen.

pagina 21 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

7

7.1

Aanbevelingen

(of meerdere) van deze clusters. Ieder actiepunt kent zijn eigen dynamiek,

Op basis van bovenstaande constateringen doen wij de volgende aanbe-

urgentie en tijdspad. Het betreffen de volgende clusters:

velingen en lichten dit nader toe in dit hoofdstuk:

1.

Noordstraat

1.

Stel een uitvoeringsagenda vast

2.

Rondom de Kriekemeet

2.

Breng partijen zorgvuldig bij elkaar

3.

Gezondheidscentrum

3.

Geef richting door te prioriteren

4.

Knoop Burgh

4.

Zorg voor doorlopende begeleiding en continuïteit

5.

Regioschool

De aanbevelingen resulteren in een optimaal resultaat als ze in de volg-

6.

Woningbouwopgave

orde zoals ze worden besproken worden uitgevoerd.

7.

Kunst en cultuur

8.

Kwaliteitsslag

Uitvoeringsagenda

Er zijn veel initiatieven in het gebied. Doordat alle initiatieven tegelijkertijd

Vanuit het strategische programma is de volgende stap om tot concrete

aandacht krijgen, is het verwachtingspatroon hoog. Naar alle waarschijn-

plannen en uitvoering over te gaan. De betrokken partijen hebben de af-

lijkheid is het niet mogelijk om alle initiatieven (tegelijkertijd) te behandelen

gelopen periode veel tijd gestoken in bijeenkomsten, stukken doornemen

en te honoreren. Door een concrete uitvoeringsagenda op te stellen waarin

en werk-, project- en stuurgroepen bij te wonen en te dienen van repliek.

prioritering, betrokkenen, communicatie, proces, procedure, planning en

Dat vraagt om het omzetten van visie naar plannen maken. Het vaststellen

verantwoordelijken helder benoemd en beschreven zijn kunnen de ver-

van een uitvoeringsagenda helpt om alle betrokkenen een duidelijke en

wachtingen duidelijk beheerd worden. De kans op uitvoering wordt hier-

afgebakende rol en positie te geven. Een uitvoeringsagenda dient daarbij

door vergroot.

verschillende belangen op elkaar af te stemmen en verschillende aspecten in onderlinge samenhang te betrekken. Om te voorkomen dat alle plannen aan elkaar worden verbonden en op elkaar moeten wachten dient de uitvoeringsagenda dan ook op proces te worden aangestuurd en niet op inhoud. De onderlinge actiepunten dienen als zelfstandig project te worden aangestuurd. De uitvoeringsagenda kan worden gevuld met concrete acties die het toekomst perspectief van Burgh en Haamstede versterken. Uit de omgevingsdialoog hebben wij de diverse onderwerpen geclusterd. Partijen hebben momenteel de bereidheid getoond om voortgang te willen boeken in een

Pagina 22 van 57

Burgh en Haamstede. Op korte termijn kan daarmee een ‘boost’ gegeven worden. Uit de gesprekken is gebleken dat tot op heden er veel meningen zijn over de invulling. Door het vastlopen van het meest recente vergunningen traject is dit het juiste moment om onderling de krachten te bundelen en dit als eerste te agenderen. Vanuit een samenwerking tussen de eigenaar/ontwikkelaar met de gemeente en ondernemersvereniging kunnen kansen en belemmeringen samengebracht worden. Het gaat daarbij om overeenstemming over het programma (functioneel en volume), overeenstemming over de uitstraling en op zoek naar (tijdelijke) alternatieven om de vergunning verlening mogelijk te maken door bijvoorbeeld ruimte voor parkeren elders te zoeken. De hoofdrolspelers in de ontwikkeling van deze locatie zijn de eigenaren van de diverse locaties in de Noordstraat. In beginsel betreft het de locatie Goudzwaard. De eigenaren hebben daarbij de gemeente en ondernemersvereniging nodig om tot gedragen vervolgstappen te komen. Afbeelding 7.1: kaart met actiepunten en indicatieve locatie. De gestippelde cirkel van locatie 3 geeft de voorkeurslocatie weer. De gestippelde

betrokken partij

rol

cirkel van locatie 5 geeft de huidige school weer van waaruit de zoektocht

eigenaar locatie Goudzwaard

initiatiefnemer

naar de meest geschikte locatie voor de regioschool uitgevoerd kan wor-

gemeente

bieden van continuiteit en faciliteren

den.

7.2

ruimtelijke procedure ondernemersvereniging

Nadere toelichting clusters

inbreng kennis en kunde, organiseren van draagvlak

Hieronder volgt een nadere toelichting op de zeven actiepunten die in de uitvoeringsagenda opgenomen kunnen worden.

dorpsraad

meedenken over kwaliteitsbeeld

externe ondersteuning

onafhankelijke bemiddeling, uitruil/inbreng eigendomsposities

Noordstraat Een van de meest herkenbare plekken in Haamstede is het in de volksmond genoemde ‘Gat van Haamstede’. In de Noordstraat is dit een plek die met directe invulling een waardevolle toevoeging kan betekenen voor

pagina 23 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Rondom de Kriekemeet

partijen (eigenaren en ondernemers) is dat er duidelijke wensen en eisen

De ontwikkeling van voorzieningen rondom de Kriekemeet zijn voor veel

zijn voor het realiseren van een dergelijk gezondheidscentrum. Niet alle

bewoners en ondernemers in Burgh en Haamstede van belang. Een ver-

partijen zitten te wachten om eigen verantwoordelijkheden en bevoegdhe-

plaatsing van Market Plaza naar de Kriekemeet is daarmee een onderwerp

den samen te voegen. Het bijeen brengen van voorzieningen biedt echter

dat bij veel partijen leeft. De aanbeveling is om de ontwikkelingen rondom

kansen in de zin van, bijvoorbeeld, goede bereikbaarheid, efficientie, ef-

de Kriekemeet in het algemeen en Market Plaza in het bijzonder specifieke

fectiviteit en kostenbesparing. Hieruit onstaat het principe: Developing

aandacht te geven. De afspraken tussen Market Plaza en de gemeente

Apart Together (DAT). Samen ontwikkelen aan een eigen inbreng. Dit

zijn een onderlinge verantwoordelijkheid. De impact van de afspraken

vraagt om een zorgvuldige benadering tussen en met professionele dienst-

raakt velen in het gebied. Daaruit kunnen kansen en nieuwe investeringen

verleners. Dit begint bij het bijeenbrengen van deze partijen.

voortvloeien, tevens kunnen knelpunten ontstaan. Open communicatie, participatie en transparantie staat daarbij hoog in het vaandel.

betrokken partij

rol

ondernemers gezondheidszorg

initiatiefnemers

gemeente

faciliteren van plannen en ruimte-

betrokken partij

rol

eigenaar Market Plaza

initiatiefnemer

gemeente

bieden van continuiteit, stellen van rand-

dorpsraad en ondernemersver-

voorwaarden en toetsen van (tussen-

eniging

tijdse) producten

externe ondersteuning

ondernemersvereniging

lijke procedure.

inbreng kennis en kunde en organiseren

organiseren van draagvlak onafhankelijke bemiddeling, uitruil/inbreng eigendomsposities

van draagvlak dorpsraad externe ondersteuning

meedenken over kwaliteitsbeeld en

‘Knoop’ Burgh

organiseren van draagvlak

In Burgh zijn veel initiatieven die elkaar kunnen versterken en elkaar nodig

onafhankelijke bemiddeling

hebben. Ook vanuit de onderzoeken van cultuur en verkeer (de parallele

uitruil/inbreng eigendomsposities

sporen) en input van verkennende gesprekken is er aandacht voor een ‘cascade’ van ingrepen bij de Karolingische Burght. Het gaat om het ge-

Gezondheidscentrum

bied rondom het kruispunt Kerkstraat, Leliendaleweg, Burghseweg. Daar-

Vanuit de omgevingsdialoog is het samen brengen van voorzieningen in

bij gaat het om voorzieningen zoals de algemene parkeerplaats(en), de

de gezondheidszorg van belang. Het realiseren van een gezondheidscen-

Bovenmeester woning, de Burghse Schoole, Market Plaza, fietsenwinkel,

trum is onderdeel van de visie. Gebleken vanuit de direct betrokken

Karolinghische Burght. Om deze knoop als kwaliteitsimpuls voor Burgh in

Pagina 24 van 57

te zetten is de aanbeveling om de betrokken partijen bij elkaar te brengen.

dorpsraad

organiseren van draagvlak

De knoop kan eventueel uintreiding krijgen met de busremise en het Erf-

externe ondersteuning

onafhankelijke bemiddeling

goed op de Burghseweg 69.

uitruil/inbreng eigendomsposities

Ter verkoming van het vastlopen van deze trajecten is het noodzakelijk om een partij als kartrekker aan te stellen om te verkennen waar kansen voor

Woningbouwopgave

ontwikkeling liggen.

Randvoorwaarden woningbouwopgave inclusief aanwijzen specifieke locaties: Burgh en Haamstede zijn gebaat bij passende huisvesting voor senioren en jongeren: kleinschalige en betaalbare wooneenheden voor per-

betrokken partij

rol

diverse eigenaren en stich-

initiatiefnemer(s)

manente bewoning. Diverse potentiele locaties worden genoemd die hiervoor op korte termijn in aanmerking komen, zoals de locaties in Burgh aan

tingen gemeente

verbinder

derden

inbreng investeringspotentie

dorpsraad

meedenken over kwaliteitsbeeld en

de Kerkstraat, Bijkerk en de (voormalige) gemeentewerf en in Haamstede aan de Noordstraat. Er zijn ook andere locaties die in aanmerking komen om verplaatsingen financieel interessanter maken. Daarbij zijn de locaties van de tennisvereniging, Market Plaza en de school denkbaar.

organiseren van draagvlak externe ondersteuning

Essentieel daarbij is dat er duidelijke randvoorwaarden worden gesteld

onafhankelijke bemiddeling

aan het woningbouwprogramma, vergunningverlening, uitvoering in de tijd,

uitruil/inbreng eigendomsposities

en eventueel het koppelen van kansen ivm wetgeving. Regioschool Uit de verkennende gesprekken en simulatieworkshop is gebleken dat er

betrokken partij

rol

nog veel onduidelijkheid is over de meest geschikte locatie van de regio-

eigenaren

initiatiefnemer(s)

school. Het zorgvuldig opstellen van een kopgroep kan de toekomstige

gemeente

geven van richting (beleid)

ontwikkeling van de regioschool versterken. Er zijn partijen in de regio aan-

derden

investeringen/grondposities

wezig die hier een actieve en versterkende rol in kunnen vervullen.

dorpsraad

organiseren van draagvlak

externe ondersteuning

onafhankelijke bemiddeling

betrokken partij

rol

scholengemeenschap(pen)

initiatiefnemer(s)

gemeente

geven van richting (beleid)

derden

investeringen/grondposities

uitruil/inbreng eigendomsposities

pagina 25 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Cluster kunst en cultuur

‘Investeringszone’ of BIZ). Niet elke activiteit zal voor elke retailer een om-

Er zijn diverse initiatieven die elkaar kunnen versterken op het vlak van

zetboost geven, wel zet elke activiteit Burgh en Haamstede weer beter op

kunst en cultuur. Veel partijen zijn hierbij actief en betrokken. Het gaat hier-

de kaart. Dus niet ellenlang overleggen of er dit jaar wel of geen kerstver-

bij onder andere om diverse stichtingen, kerkgenootschappen en de initia-

lichting gaat komen, maar gewoon de consument blijven verleiden om te

tiefnemers van het Kulturhuis Zij zijn echter niet verenigd waardoor zij hun

bijven komen.

eigen belangen en elkaars belangen onbenut laten. betrokken partij

rol initiatiefnemers

betrokken partij

rol

ondernemersvereniging

eigenaren/stichtingen

initiatiefnemer(s)

en dorpsraad

gemeente

verbinder

gemeente

derden

investeringen/grondposities

dorpsraad en onderne-

organiseren van draagvlak

geven van richting (beleid) en vergunningverlening

Randvoorwaarden

mersvereniging externe ondersteuning

onafhankelijke bemiddeling

Bij het opstellen en vaststellen van de uitvoeringsagenda is het van belang

uitruil/inbreng eigendomsposities

dat ieder actiepunt een heldere doelstelling heeft met een duidelijke afbakening van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De vrijblij-

Kwaliteitsslag

vendheid moet tot een minimum gereduceerd worden. Vanuit ieder actie-

Collectieve activiteiten en evenementen organiseren voor, door en met de

punt moet de realiteit en haalbaarheid voorop staan, waarbij de deelne-

ondernemers in Burgh en Haamstede. Naast fysieke ingrepen is uit de om-

mers mandaat, duidelijke besluitvorming en toewijding hebben. Eventuele

gevingsdialoog naar voren gekomen dat er behoefte is om Burgh en

koppelingen met andere actiepunten moeten geminimaliseerd worden. Het

Haamstede als herkenbare centra te presenteren. Het gaat hierbij niet om

advies is dat de stuurgroep op proces de uitvoeringsagenda aanstuurt en

‘city marketing’ en ‘branding’, het gaat om overzichtelijke activiteiten en

de integraliteit bewaakt. De inhoudelijke voortgang ligt bij de initiatiefne-

evenementen met elkaar communiceren naar de gewenste doelgroepen.

mers van het desbetreffende cluster.

Hiermee kan een breder bereik haalbaar zijn, op een efficientere en effectievere wijze. Ook zijn er koppelkansen mogelijk. Vanuit de ondernemersvereniging kan dit geactiveerd worden. Voorbeelden elders vragen aan elke ondernemer en stichting een fee bij te dragen van waaruit activiteiten en

evenementen

worden

gefinancierd

(ook

bekend

als

een

Pagina 26 van 57

7.3

Organisatorische interventies

Rolopvattingen

De gemeente Schouwen-Duiveland is een partij die vanuit diverse rollen

De gemeente kan een mix van instrumenten inzetten om de samenwerking

een bijdrage levert voor het succes van Burgh en Haamstede. Daarbij is

met initiatiefnemers te verbeteren en zo transformatie te realiseren. Uit on-

het ook van belang dat niet alles bij de gemeente komt te liggen. De ver-

derzoek van de TUDelft zijn vier verschillende rolopvattingen in te vullen.

antwoordelijkheid van het initiatief ligt bij de eigenaar(s) zelf. Vooralsnog zien we specifieke rollen die weggelegd zijn voor de gemeente. In de realisatie van de uitvoeringsagenda in Burgh en Haamstede kan de gemeente de initiatiefnemers faciliteren in ruimtelijke procedures en projectleiding. Een terugkerend signaal is de continuïteit van de gemeentelijke begeleiding. Partijen ervaren de gemeente als een partij die als centraal aanspreekpunt niet een continuïteit weet te waarborgen. Zo is er verloop in ondersteuning, kennis en besluitvorming. Hierdoor is de beleving dat de gemeente wispelturig is. Hierdoor is men terughoudend in het innemen van een positie in het gebied. Het betreft hier de (lopende) ontwikkelingen aan de Noordstraat en rondom de Kriekemeet. Project continuïteit

Afbeelding 7.1: Instrumentenwaaier meervoudige sturing

Er is concreet behoefte aan doorlopende begeleiding en continuïteit in projecten en betrokkenheid (ambtelijke en bestuurlijk). Onderdeel daarvan is het borgen van continuïteit in ambtelijke betrokkenheid en het bestuurlijk vastleggen van afspraken. Door heldere keuzes te maken en continuïteit te bieden ontstaat een solide basis van wederzijds vertrouwen om Burgh en Haamstede toekomstbestendig te maken. Het bieden van continuïteit is de basis van waaruit de gemeente aanvullende rollen kan invullen.

In de uitvoeringsagenda kan de gemeente initiatiefnemers vanuit zachte sturing ondersteunen in de rolopvattingen van richting geven en verbinden. De rolopvattingen vanuit harde sturing zijn vanuit het participatie traject dat ingezet is nu niet van toepassing. Deze kunnen later alsnog ingezet worden mocht de uitvoering vastlopen en het maatschappelijk belang in het geding komen.

pagina 27 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Richting geven

setting samen: vanuit vrijwilligheid en niet vanuit vrijblijvendheid. Ook ken-

Vanuit diverse gesprekken en bijeenkomsten is het signaal gekomen dat

nisdeling kan op deze manier efficiënt plaatsvinden. Mogelijk kan dit ook

er behoefte is aan duidelijkheid vanuit de gemeente. Dat wil zeggen dat er

aangevuld worden met masterclasses, excursies en/of inspiratiesessies,

keuzes gemaakt moeten worden. Deze rolvatting gaat over het inzetten

afhankelijk waar de behoeften op dat moment liggen. Deze rol kan ook

van instrumenten die keuzes van partijen beïnvloeden. Een duidelijk en

door de dorpsraad en of de ondernemersvereniging worden opgepakt.

breed gedragen plan is een instrument dat moet leiden tot het maken van concrete keuzes voor bijvoorbeeld de woningbouwopgave, de kwaliteitsslag en de regioschool. Bij deze onderwerpen is behoefte aan een duidelijke koers, richting en instrumentaria voor Burgh en Haamstede. Verbinden Bij deze rolopvatting gaat het om het inzetten van ambtelijke en bestuurlijke vaardigheden die de organisatie en samenwerking van partijen bespoedigen. Verbinden betekent in dit geval de samenwerking van partijen faciliteren. Vooral het cluster Kunst en Cultuur is hierbij gebaat. De complexiteit rondom de ‘knoop’ van Burgh kan door de verbindende rol van de gemeente opgepakt worden. Er is bij de eigenaren en ondernemers een duidelijke behoefte om de versnipperde belangen in deze gebieden met elkaar in verbinding te brengen. Dat wil niet zeggen dat alles aan elkaar geknoopt moet worden. Het zorgvuldig bij elkaar brengen van partijen die elkaar kunnen en moeten versterken is daar bij het uitgangspunt. Vanuit het actieplan vraagt ieder punt om een afgewogen samenstelling van deelnemers. Zodat partijen gericht samen kunnen werken. Als de dorpsvisie als één grote opgave wordt gezien, wordt het te groot en is het eigenaarschap minder voelbaar. Het gaat dus om het faciliteren van samenwerkingsverbanden in een compacte setting. De gemeente is daarbij de verbindende factor voor koppelkansen.

Om de cohesie binnen de diverse actiepunten te activeren is het oprichten van podia van gelijkgestemden zonder sterk gekaderde regels en statuten maar werk vanuit een informele

Pagina 28 van 57

8

Wenkend perspectief De eigenaren, ondernemers en belanghebbenden hebben vorm en inhoud

Het is mogelijk dat verdiepende individuele- of groepsgesprekken nodig

gegeven aan een concrete inventarisatie. Daaraan zijn reële interventies

zijn. Sommige eigenaren hebben behoefte aan extra begeleiding bij de uit-

voor de uitvoering gekoppeld. Deze passen bij de gestelde ambities, waar-

werking van de uitvoeringsagenda naar hun persoonlijke bijdrage daaraan.

onder de dorpsvisie, voor de centra van Burgh en Haamstede. Met het

Vaak blijkt dat dergelijke gesprekken leiden tot concrete wensen en be-

opstellen van een uitvoeringsagenda ontstaat een praktische insteek, ge-

hoeften waarover afspraken tussen eigenaren onderling en of andere par-

richt op uitvoering van zaken die binnen de eigen invloedssfeer liggen van

tijen kunnen worden gemaakt. Daarbij kunnen wederzijdse randvoorwaar-

de eigenaren en verantwoordelijken. Daaraan gekoppeld is de benodigde

den worden benoemd en mogelijke blokkades worden opgeheven. Vanuit

behoefte aan ondersteuning en beschikbare capaciteit. De stuurgroep zal

vrijwilligheid maar niet vanuit vrijblijvendheid brengen we partijen nader tot

opdracht moeten geven aan het opstellen van een uitvoeringsagenda en

elkaar.

de allocatie van middelen en tijdsbesteding. Transformatie Deze eerste fase stond in het teken van bewustwording, inventariseren en

Het verplaatsen van functies, transformeren van vastgoed en clusteren

het activeren van eigenaren en ondernemers in de centra Burgh en Haam-

van diensten is nodig om het toekomstbeeld van Burgh en Haamstede te

stede. Daaruit is een urgentiebesef gecreëerd en draagvlak voor een

verwezenlijken. De verschillende clusters die hiervoor zijn genoemd heb-

agenda voor beide centra. We hebben ook geconstateerd dat nog niet ie-

ben elkaar nodig. Het verplaatsen van functies en eigenaren maakt onder-

dereen aangehaakt is. Dat heeft deels te maken met een afwachtende

deel uit van de realisatie. Stedelijke transformatie kan daarbij van toepas-

houding van partijen in het gebied. Sommige partijen zijn momenteel ook

sing zijn. Bij stedelijke transformatie kunnen eigenaren van vastgoed op

niet in staat (willen of kunnen) om deel te nemen. Wellicht haken deze later

vrijwillige basis gebouwen of grond ruilen of de grenzen van grondbezit

aan op het moment dat het voor hen passend is of concreet geworden is.

aanpassen. Zij kunnen zo, in samenspraak met de gemeente, een gebied

Aandacht voor ‘free ridership’ is daarbij van belang.

opnieuw inrichten. Bij stedelijke transformatie is het borgen van de rechtszekerheid van groot belang. Stedelijke transformatie biedt verschillende

De volgende fase kan gestart worden met een groep die gemotiveerd is

voordelen ten opzichte van de traditionele manier van stedelijke gebieds-

en betrokken. Deze ‘coalition of the willing’ kan samen veel bereiken. Dat

ontwikkeling, waarbij decentrale overheden en projectontwikkelaars het

kan door ze ook goed te ondersteunen en naar ze te luisteren. Er is veel

initiatief nemen. Het belangrijke verschil is dat bij stedelijke transformatie

mogelijk in deze fase. Het opstellen van een uitvoeringsagenda met hel-

niet óver de mensen in een gebied wordt gepraat, maar mét hen. Dat is

dere planning, besluitvorming, communicatie en passende ondersteuning

wel zo eerlijk en levert meteen veel draagvlak op.

zoals hiervoor is beschreven sterkt de kansen op realisatie en succes. Van visie via strategie naar uitvoering …

pagina 29 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Bijlage 1 – Gebiedsscan kaarten

Woonplaats of vestigingsplaats eigenaar De tabel geeft een overzicht van de woon- of vestigingsplaats van de

Toelichting per gegevensoverzicht

grondeigenaren, zowel van de Natuurlijke Personen, als van Niet Natuurlijke Personen. De woon- of vestigingsplaats van de grondeigenaren kan

Grondposities Er is een overzicht van alle eigenaren in het gebied. Dit geeft weer hoe de grondposities verdeeld zijn. Het onderzoeksgebied kent 251 percelen met 346 eigenaren. Daarvan hebben 221 percelen 1 eigenaar. Er zijn 2 percelen met 3 eigenaren en een appartementencomplex met 65 eigenaren. De overige 27 percelen hebben 2 eigenaren.

een indicatie zijn van de lokale gebondenheid, bereikbaarheid en beschikbaarheid. Van het aantal eigenaren is 89% afkomstig uit de provincie Zeeland (inclusief de gemeente Schouwen-Duiveland). De gebondenheid van de eigenaren met het gebied is daarmee aanzienlijk. Het aandeel buitenlandse eigenaren is in aantal en grondoppervlakte zeer gering.

Soort recht Op een eigendom kunnen verschillende soorten recht gevestigd zijn. Dit is

eigenaren

bepalend voor de rechten en plichten van de eigenaar. In het gebied vallen 4 percelen onder erfpacht.

Woon-/vestigingsplaats

aantal

percentage*

Natuurlijke en Niet Natuurlijke Personen

Burgh-Haamstede

202

80%

Het vastgoed is verdeeld over 221 natuurlijke personen (NP) en 30 niet

Gemeente Schouwen-Dui-

13

5%

natuurlijke personen (NNP). De natuurlijke persoon is de tegenhanger van

veland (overig) Provincie Zeeland (overig)

8

3%

juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie op kan

Nederland (overig)

25

10%

treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon. De verhou-

Duitsland

3

1%

TOTAAL

251

100%

de rechtspersoon/niet-natuurlijke personen, een entiteit of organisatie die zelfstandig in het rechtsverkeer kan optreden. Een rechtspersoon is een

ding tussen het aandeel NP en het aandeel NNP is 9 op 10. Het grondeigendom in oppervlakte kent een andere verhouding: 34,5 ha is in eigendom van NNP. Dit is ca. 70%. De overheid is daarbij grootgrondbezitter met 30 ha in eigendom in het gebied.

Tabel 2.1: overzicht van de verdeling van het eigendom van de eigenaren in aantallen en percentages. * Percentages zijn afgerond naar hele getallen

Pagina 30 van 57

Leeftijd eigenaren

12

De leeftijd kan een indicatie zijn van de bereidheid of de mogelijkheid om mee te gaan in verandering of transformatie. De leeftijd van de eigenaar

10

kan duiding geven van de fase waarin de persoon zich bevindt en de eco-

8

nomische ontwikkeling als ook de generieke ondernemersopbouw in het

6

gebied. Van de geinventariseerde percelen zijn 206 percelen in eigendom

4

van natuurlijke personen waarvan een leeftijd te herleiden is. De leeftijdsverdeling is voor het overzicht opgedeeld in vier leeftijdsgroepen voor het

2 0

overzicht:

23 26 29 32 35 38 41 44 47 50 53 56 59 62 65 68 71 74 77 80 83 86 89 Leeftijd

Aantal

%

0-30 jaar

12

6%

31-45 jaar

52

25%

46-65 jaar

77

37%

66-100 jaar

65

32%

TOTAAL

206

LEEFTIJD Grafiek 2.1: overzicht van aantal eigenaren per leeftijd. Het aantal vastgoedeigenaren in de leeftijdscategorie 0-30 jaar is beperkt, samen met de leeftijdscategorie van 31-45 maken zij deel uit van bijna 1/3 van het eigendom. Daarmee kan geconstateerd worden dat er doorstro-

Tabel 2.2: overzicht van de leeftijd van eigenaren in aantallen en percen-

ming is en een balans is tussen de verschillende leeftijdsgroepen.

tages. * Percentages zijn afgerond naar hele getallen

Panden:

De gemiddelde leeftijd van de eigenaren is 58 jaar.

op de kaart staan alle objecten weergegeven die als pand zijn weergegeven Het betreffen 456 geregistreerde objecten in het onderzoeksgebied. Dit kan variëren van een appartementencomplex tot en met bergingen en schuurtjes. Aan deze objecten zijn diverse eigenschappen gekoppeld, zoals, bouwjaar, oppervlakte en gebruiksfunctie. Van de 98 objecten met een gebruiksfunctie anders dan wonen, is de gemiddelde oppervlakte 210 m2.

pagina 31 van 57

Omgevingsdialoog Burgh en Haamstede

Percelen:

Burgh is voornamelijk de winkelfunctie aangegeven, de overige functies

Een perceel definiëren wij als een stuk grond waarvoor één rechtsorde

liggen versnipperd door het centrum van Burgh.

geldt, dat wil zeggen dat dezelfde eigenaar en eigendomsrecht hetzelfde zijn. Een perceel kan derhalve uit meerdere kadastrale percelen bestaan.

De woonfunctie sluit in Haamstede aan bij de clustering van de gebruiks-

Een kadastraal perceel is een stuk grond waarvan het Kadaster de gren-

functies. Dat maakt van Haamstede een herkenbaar centrum met een

zen heeft gemeten en dat met een uniek nummer en een kadastrale aan-

brede diversiteit aan geclusterde functies en voorzieningen.

duiding staat geregistreerd in de Basisregistratie Kadaster. In het gebied zijn 416 percelen die samen komen in 251 kadastrale percelen.

In Burgh is de woonfunctie prominent aanwezig met versnipperd de andere

De gemiddelde grootte van de percelen is 280 m2.

gebruiksfuncties daar tussen in. Het centrum van Burgh kenmerkt zich daarmee overwegend als woongebied.

Gebruiksfuncties panden: Het gebruiksdoel zal initieel worden afgeleid uit de bouwkundige gebruiksfunctie conform de categorisering van het Bouwbesluit 2003 zoals deze in de bouwvergunning als zodanig is aangemerkt. Het gebruiksdoel dient niet te worden verward met de planologische bestemming en het feitelijk gebruik. Het kan echter wel weergeven voor welk gebruik een object is ontworpen.

Centrum Gebruiksfunctie

Burgh

Haamstede

Beide

aantal

%*

aantal

%*

aantal

%*

Winkel

11

50%

30

51%

41

51%

Kantoor

0

0%

6

10%

6

7%

Sport- en bij-

5

22%

13

22%

18

22%

1

5%

3

5%

4

5%

Industrie

4

18%

6

10%

10

12%

Logies

1

5%

1

2%

1

2%

TOTAAL

22

eenkomst

Er is een gebruiksfunctie gekoppeld aan 294 objecten. Deze objecten kunnen ook meervoudige gebruiksfuncties hebben. Er zijn 230 objecten met een woonfunctie. Daarvan zijn er 34 met een dubbele functie. Er zijn daarmee 196 objecten met alleen een functie wonen. Dat is 2/3 van alle objecten met een gebruiksfunctie. De 98 objecten met een functie anders dan, of in combinatie met wonen zijn weergegeven in onderstaande tabel. Objecten met een gebruiksfunctie overig (17 stuks) zijn daar buiten gelaten.