980899 Bijlage 2 Beleidsplan SWK De Burghse Schoole 2023-2026

CULTUURHISTORISCH MUSEUM ‘De Burghse Schoole’ BELEIDSPLAN 2023 – 2026

‘Algehele herinrichting van het museum’

Document Steller Datum Versie

Beleidsplan Bestuur Stichting Westerschouwen Kultureel, BurghHaamstede 21 april 2023 2.0

Inhoudsopgave 1.

Vooraf .................................................................................................................................4 1.1

Leeswijzer................................................................................................................................ 4

1.2

Refertes................................................................................................................................... 4

1.3

Verklarende woordenlijst ......................................................................................................... 4

2.

Inleiding...............................................................................................................................5 2.1

Organisatie .............................................................................................................................. 5

2.2

Rijksmonumenten Kerkstraat 3 en Kerkstraat 5 .......................................................................... 5

2.3

Museum ‘De Burghse Schoole’ .................................................................................................. 6

2.4

Missie en visie.......................................................................................................................... 6

Missie ............................................................................................................................................. 6 Visie ............................................................................................................................................... 6 2.5

Operationaliseren .................................................................................................................... 7

2.6

Uitgangspunten/randvoorwaarden ........................................................................................... 7

2.7

Relatie met overige projecten/programma’s .............................................................................. 8

3.

Deelplan A (Uitbreiding Cultuurhistorisch Museum) ...............................................................9 3.1

Inleiding .................................................................................................................................. 9

3.2

Waarom uitbreiden? (Motivatie) ............................................................................................... 9

Algemeen ....................................................................................................................................... 9 Het missen van functioneel noodzakelijke ruimtes .......................................................................... 10 Uitbreiden en herschikken collectie (exposities) .............................................................................. 11 Educatie........................................................................................................................................ 11 Maatschappelijke ontmoetingsplek en museum café ....................................................................... 12 Verhogen inclusiviteit .................................................................................................................... 12 Inpassen in de dorpsvisie Burgh-Haamstede ................................................................................... 12 Participatie in eiland marketing, een springplankfunctie .................................................................. 12 3.3

De bovenmeesterswoning, bestaande situatie ......................................................................... 13

Huidige staat van de woning .......................................................................................................... 13 Overdrachtsregeling ...................................................................................................................... 13 3.4

De bovenmeesterswoning, gewenste situatie .......................................................................... 14

Opknappen van de woning............................................................................................................. 14 Indeling van de bovenmeesterswoning na verbouwing .................................................................... 14 3.5

Planning ................................................................................................................................ 15

Pagina 2 van 31

3.6

Haalbaarheid van het plan en consequenties van de toevoeging van de bovenmeesterwoning ... 16

Haalbaarheid................................................................................................................................. 16 Ontwikkelingen ............................................................................................................................. 16 3.7

Ondersteuning en fondsen ..................................................................................................... 17

3.8

Exploitatie van het museum na toevoeging van de bovenmeesterswoning ................................ 17

3.9

Aandachtspunten ................................................................................................................... 17

3.10

Kwaliteitscontrole van het beleidsplan en extern advies ........................................................... 18

3.11

Ten slotte (slotwoord) ............................................................................................................ 18

Bijlage 1 bij Deelplan A (Plattegrond museum en woning, Kerkstraat 3 en 5) ................................... 20 Bijlage 2 bij Deelplan A (Overzicht Kansen en Uitdagingen)............................................................. 21 Bijlage 3 bij Deelplan A (Begroting renovatie en aanpassingen pand Kerkstraat 5) ........................... 22 Bijlage 4 bij Deelplan A (Exploitatiebegroting nieuwe situatie) ........................................................ 23 4.

Deelplan B. (Rol museum in relatie tot omgeving Burgh-Haamstede) .................................... 24 4.1

Inleiding ................................................................................................................................ 24

4.2

Uitwerking van het thema “Binnen en Buiten” ......................................................................... 24

Mogelijkheden .............................................................................................................................. 24 Trefpunt – Startpunt ...................................................................................................................... 24 4.3

Mogelijke samenwerkingsverbanden/-vormen ........................................................................ 25

4.4

Wat moet er gebeuren?.......................................................................................................... 26

4.5

Wat is er nodig? (o.a. benodigde financiën) ............................................................................. 26

4.6

Mogelijke sponsors ................................................................................................................ 26

5.

Deelplan C (Revitaliseren Museum ‘De Burghse Schoole’) ..................................................... 28 5.1

Inleiding ................................................................................................................................ 28

5.2

Museale vernieuwing museum ‘De Burghse Schoole’ ............................................................... 28

Algemeen ..................................................................................................................................... 28 Concreet doel................................................................................................................................ 28 Motivatie ...................................................................................................................................... 29 5.3

Wat moet er gebeuren?.......................................................................................................... 29

5.4

Wat zijn onze de wensen en wat is er nodig? ........................................................................... 30

5.5

Mogelijke sponsors ................................................................................................................ 31

Pagina 3 van 31

1. Vooraf 1.1 Leeswijzer Dit document is als volgt opgebouwd. In de algemene inleiding staat beschreven wat de doelstelling van de Stichting Westerschouwen Kultureel en het Museum de ‘Burghse Schoole’ is en wat zij beogen. In Deelplan A wordt beschreven waarom de toevoeging van de bovenmeesterswoning meer dan gewenst is en welke consequenties dit heeft. Deelplan B beschrijft hoe het museum zichzelf en haar rol ziet in relatie tot de omgeving van Burgh-Haamstede en op welke wijze deze verbinding de beleving van de cultuurhistorie van de Westhoek verder vorm en invulling kan geven. Tenslotte beschrijft Deelplan C waarom revitalisering van het museum noodzakelijk is, wat de bedoeling is van deze revitalisatie en hoe deze bekostigd moet worden.

1.2 Refertes Nr. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Titel referte Uitbreiding Cultuurhistorisch museum ‘De Burghse Schoole’ Amendement A12 versie 2 ‘Overdracht bovenmeesterswoning’ Dorpsvisie Burgh-Haamstede Subsidieregeling Revitaliseringsfonds Musea 2022 Toekomstvisie Museum ‘De Burghse Schoole’ (ppt) Waar natuur en cultuur elkaar omarmen. (Programmaplan Kunst, Cultuur en Erfgoed BurghHaamstede 2023-2025)

SWK

Instantie

Datum 19 maart 2021

Gemeenteraad Schouwen-Duiveland

12 november 2020

Gemeente Schouwen-Duiveland Gemeente Schouwen-Duiveland SWK Gemeente Schouwen-Duiveland

01 februari 2020 19 juli 2022 04 november 2022 December 2022

1.3 Verklarende woordenlijst Term / afkorting ANBI Bidboek

DRBH OVBH SD SWK

Verklaring Algemeen Nut Beogende Instelling Een bidbook is een projectvoorstel met het doel om een project te realiseren. Om het project binnen te halen moet een bidbook overtuigend zijn. Een bidbook moet inspelen op de wensen van de opdrachtgever. Daarom moet een bidbook onderscheidend zijn en het vertrouwen geven dat de realisatie van het project in goede handen is. Dorpsraad Burgh-Haamstede Ondernemersvereniging Burgh-Haamstede Schouwen-Duiveland Stichting Westerschouwen Kultureel

Pagina 4 van 31

2. Inleiding 2.1 Organisatie Museum ‘De Burghse Schoole’ valt onder de Stichting Westerschouwen Kultureel (hierna SWK). SWK heeft een ANBI-status onder registratienummer 7296757. De stichting heeft als doel: 1. Het onderhouden en beheren van het cultureel erfgoed; 2. Het uitdragen van de cultuurhistorische geschiedenis van de Kop van Schouwen, ook wel ‘de Westhoek’ genoemd. SWK neemt daartoe het initiatief en organiseert, bevordert en stimuleert culturele en kunstzinnige activiteiten. Dit in de ruimste zin van het woord en zonder winstoogmerk. Om haar doelstellingen te realiseren heeft de SWK twee taakgroepen: 1. Taakgroep ‘De Burghse Schoole’ houdt zich bezig met de instandhouding en exploitatie van museum ‘De Burghse Schoole’. 2. Taakgroep ‘Bunkers’, houdt zich bezig met het voor het publiek toegankelijk maken en houden van de zogenoemde Vleugelbunker in de Zeepeduinen. De taakgroep ‘Bunkers’ is financieel zelfstandig en onderhoudt een eigen administratie. Dit beleidsplan betreft alleen museum ‘De Burghse Schoole’.

2.2 Rijksmonumenten Kerkstraat 3 en Kerkstraat 5 Museum ‘De Burghse Schoole’ is gevestigd in een authentiek schoolgebouw aan de Kerkstraat 3 in Burgh waarin vele generaties Burghenaren onderwijs hebben genoten. Het pand dateert van rond 1845 en is een rijksmonument (nr. 496650). Dit schoolgebouw, waarin drie klaslokalen zijn gehuisvest, heeft na de initiële bouw een tweetal verbouwingen ondergaan. De laatste verbouwing was in 1916 waarna de school nog tot 1961 dienst heeft gedaan. Rechts tegen het schoolgebouw aan staat de ‘bovenmeesterswoning’ (Kerkstraat 5), ook dit pand is een rijksmonument (nr. 496656). De meesterswoning is in de gevelwand van het schoolgebouw opgenomen, is vermoedelijk 19e eeuws en is aan het begin van de 20e eeuw verbouwd. De panden Kerkstraat 3 en Kerkstraat 5 samen zijn karakteristiek voor het dorp en de dorpsas en vormen een voor Nederland unieke combinatie van grote cultuurhistorische waarde vanwege de zeldzaamheid van de combinatie school en meesterswoning in een dergelijke gave toestand. De combinatie is van waarde voor het historische dorpsbeeld, als onderdeel van de gevelwand van de Kerkstraat. De combinatie van schoolgebouw en meesterswoning staat dan ook geregistreerd in het Rijksmonumentenregister en wel als ‘Schoolgebouwcomplex’ (complexnummer 496647).

De beide monumenten, schoolgebouw en bovenmeesterswoning, vormen momenteel geen twee-eenheid. Het zijn gescheiden panden met ieder een eigen ingang en de bovenmeesterswoning is niet publiek toegankelijk.

Pagina 5 van 31

2.3 Museum ‘De Burghse Schoole’ In 1992 is museum ‘De Burghse Schoole’ geopend in de voormalige school aan de Kerkstraat 3. Het museum heeft drie expositieruimten. Deze bevinden zich in de voormalige leslokalen. Allereerst heeft het museum een authentiek klaslokaal anno 1920. Verder is er een lokaal voor wisselexposities en een lokaal ingericht met diverse thema’s, zoals bijvoorbeeld de Karolingische Ringwalburg (Ringwalburg), archeologie en de ‘Brabers’. Veel van wat in het museum wordt getoond heeft een relatie met nog zichtbare elementen in het landschap rondom Burgh en Haamstede. Zo ligt de Ringwalburg op loopafstand achter het museum en is de locatie van de opgravingen van de Brabers op fietsafstand, wat ook geldt voor Slot Haamstede en de Vleugelbunker. Het museum draait binnen de mogelijkheden van het huidige pand (Kerkstraat 3) goed, maar loopt wel tegen haar fysieke grenzen aan. Alle ruimten zijn in gebruik en er vindt zelfs dubbelgebruik van ruimten plaats. Directie en vrijwilligers van het museum hebben meer ambities voor het museum dan in het huidige pand te realiseren zijn. Aantrekkelijk en informatief blijven voor jong en oud is de doelstelling. Aanpassing aan de maatschappelijke veranderingen is daarvoor noodzakelijk.

Alleen door mee te bewegen met de wensen vanuit de verschillende doelgroepen blijft het museum ook in de toekomst een plek waar oud en jong elkaar vinden en daarmee levensvatbaar. Om dat te kunnen realiseren moet het museum een revitaliseringsslag maken. Dit plan beschrijft hoe wij dat als bestuur van de SWK en in het bijzonder ‘De Burghse Schoole’ vorm denken te geven.

2.4 Missie en visie Missie Zonder verleden geen toekomst is een bekende spreuk die wij van harte onderschrijven. Onze missie als museum is dat wij het verhaal, de historie en de cultuur van de ‘Kop van Schouwen’ willen uitdragen naar deze én toekomstige generaties. Dat doen we momenteel al door exposities in het museum, maar ook door educatie aan scholen binnen een speciaal daarvoor opgezet programma. Onze missie sluit uitstekend aan bij de missie van de Rijksdienst voor het cultureel erfgoed die luidt: ‘Onze toekomst een verleden geven en ons verleden een toekomst’ Onze missie past ook prima binnen de missie van de gemeente Schouwen-Duiveland zoals die is verwoord in de erfgoednota waarin ook thema’s als onderwijs en gebruik van het erfgoed een rol spelen. Dat de gemeente ‘kunst en cultuur’ een warm hart toedraagt blijkt ook uit het feit dat binnen het project ‘dorpsvisie Burgh-Haamstede’ een aparte projectgroep in het leven is geroepen om inhoud te geven aan dit thema. Het museum en de Karolingische Burg nemen een prominente plaats in binnen het plan dat deze projectgroep heeft opgesteld. Visie We gaan het verhaal van de Kop van Schouwen de komende jaren vertellen op basis van de volgende drie pijlers: 1. Binnen en buiten – ‘De collectie in het museum heeft een relatie met de cultuur-historische objecten in de omgeving.

Bij goed weer kan de bezoeker buiten beleven wat binnen middels objecten getoond en uitgelegd wordt;

Pagina 6 van 31

2. Jong en Oud – ‘Het museumbezoek is een gemeenschappelijke beleving. Oud vertelt jong de herinneringen en de verhalen, terwijl jong aan oud de nieuwste technieken demonstreert’; 3. Oud en nieuw – ‘De beleving is een reis ondersteund met en door techniek. Verschillende (digitale) technieken ondersteunen de exposities zowel binnen als buiten’.

2.5 Operationaliseren In 2019 heeft het VSB-fonds € 25.000 toegezegd. Dat heeft het VSB-fonds gedaan op basis van een plan om de monumentale school (Kerkstraat 3) en de monumentale meesterswoning (Kerkstraat 5) echt aan elkaar te koppelen en de bovenmeesterwoning toe te voegen aan het museum. In het rijksmonumentenregister zijn deze panden immers ook aan elkaar gekoppeld onder de noemer ‘Scholencomplex aan de Kerkstraat 3 en 5 (complexnummer 496647). Binnen dit beleidsplan voegen we, om de toekomstvisie vanuit de SWK/ ’De Burghse Schoole’ te realiseren, aan dit bestaande plan twee nieuwe plannen toe zodat dit beleidsplan bestaat uit de volgende drie deelplannen: ▪ Het integreren van de Bovenmeesters woning gelegen aan de Kerkstraat 5 in het bestaande museum gelegen aan de Kerkstraat 3 (Deelplan A, Uitbreiding Cultuurhistorisch museum); ▪ Het toevoegen en inrichten van objecten in de openbare ruimte in en rond Burgh-Haamstede die een relatie hebben met de exposities in ‘De Burghse Schoole’ (Deelplan B, Rol museum in relatie tot omgeving Burgh-Haamstede); ▪ Het toekomstbestendig maken van museum ‘De Burghse Schoole’ (Deelplan C, Revitaliseren Museum ‘De Burghse Schoole’).

2.6 Uitgangspunten/randvoorwaarden We hebben een aantal uitgangspunten geformuleerd die randvoorwaardelijk zijn om onze toekomstplannen te kunnen realiseren en museum ‘De Burghse Schoole’ toekomstbestendig te maken: ▪ Rijksmonument de Bovenmeesterswoning (Kerkstraat 5) wordt, conform Amendement nr. A12 aangepast versie 2 betreffende ‘Kaders overdracht gemeentelijke en rijksmonumenten’ d.d. 12 november 2020, door de Gemeente Schouwen-Duiveland overgedragen aan de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland (Deze stichting valt onder de Stichting Renesse).; ▪ De bovenmeesterswoning aan de Kerkstraat 5 te Burgh-Haamstede wordt, na renovatie, verhuurd aan de Stichting Westerschouwen Kultureel ten behoeve van de exploitatie van museum ‘De Burghse Schoole’; ▪ Er worden voldoende fondsen aangetrokken om de verbouwing en de benodigde aanpassingen plaats te laten vinden. De verwachting is dat op basis van dit beleidsplan meerdere vormen van ondersteuning worden toegezegd. Dit wordt gebaseerd op het feit dat een aantal fondsen al heeft aangegeven dat ze op basis van dit plan waarschijnlijk steun zullen verlenen, concrete bedragen zijn echter nog niet genoemd; ▪ Draagvlak in de lokale samenleving vinden wij belangrijk. Naast fondsen worden daarom ook inwoners en lokale ondernemers benaderd om een rol als sponsor te gaan vervullen.

Door hen bijvoorbeeld delen van de collectie te laten adopteren nemen zij hun verantwoordelijkheid om het museum financieel of ‘in natura’ te ondersteunen.

Pagina 7 van 31

2.7 Relatie met overige projecten/programma’s Er bestaat een directe relatie tussen dit projectplan en twee grote projecten vanuit de Gemeente Schouwen-Duiveland die momenteel spelen in Burgh-Haamstede. Dit zijn de realisatie van de Dorpsvisie Burgh-Haamstede en het project ‘Kunst, Cultuur en Erfgoed’ dat deel uitmaakt van deze visie. Vanaf 2017 is de Dorpsraad van Burgh-Haamstede, in opdracht van de Gemeente Schouwen-Duiveland, bezig geweest om met inbreng van de inwoners een ‘Dorpsvisie Burgh-Haamstede’ op te stellen. Deze dorpsvisie is in 2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Er is al budget beschikbaar gesteld om vanaf 2024 de dorpsvisie in deelprojecten uit te voeren. Een specifiek onderdeel uit de Dorpsvisie Burgh-Haamstede betreft het Projectplan ‘Kunst, Cultuur en Erfgoed’. Dit plan is door een projectgroep met professionele ondersteuning gedetailleerd uitgewerkt. Beide rapporten: ‘Dorpsvisie Burgh-Haamstede’ en Projectplan ‘Kunst, Cultuur en Erfgoed’ zijn te vinden op https://dorpsvisieburghhaamstede.nl/

Pagina 8 van 31

3. Deelplan A (Uitbreiding Cultuurhistorisch Museum) 3.1 Inleiding De Stichting Westerschouwen Kultureel, of kortweg SWK, beheert onder meer het Cultuurhistorisch museum ‘De Burghse Schoole’, dat gevestigd is in een monumentaal schoolgebouw uit circa 1845 aan de Kerkstraat 3 te Burgh-Haamstede. Naast het museum heeft de SWK middels de ‘Taakgroep Bunkers’ de Vleugel- of Walvisbunker in beheer. Dit is een commandobunker uit de tijd van de Duitse ‘Atlantikwall’ uit de tweede wereldoorlog. De SWK werkt als lid van de Vereniging Musea Schouwen-Duiveland (VMSD) samen met acht andere musea op ons eiland. Verdere museale samenwerking bestaat uit lidmaatschappen van onder meer de Vereniging Zeeuwse Musea en Erfgoed Zeeland. Ook vindt er met betrekking tot de natuur op ons eiland samenwerking plaats met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Rijksmonument ‘De Burghse Schoole’ en rijksmonument ‘de bovenmeesterwoning’ vormen een unieke cultuurhistorische combinatie die nergens anders in Nederland voorkomt. SWK wil dit unieke erfgoed koesteren en het verhaal ervan vertellen. De bovenmeesterswoning is in het begin van de 20e eeuw gebouwd als onderdak voor de toenmalige bovenmeester en zijn gezin. Tussen de woning en de Schoole is een verbindingsdeur aanwezig, die momenteel nog verborgen is.

Door de verbindingsdeur, die de panden in het verleden aan elkaar verbond, in ere te herstellen worden beide gebouwen weer aan elkaar gekoppeld zoals dat historisch ook het geval was. Het geeft SWK de kans om het verhaal van beide panden beter te vertellen en het geeft daarnaast het museum de uitbreiding die nodig is om bezoekers meer te kunnen betrekken bij de cultuurhistorie van de Kop van Schouwen en om de in dit plan beschreven ambities te kunnen verwezenlijken. 3.2 Waarom uitbreiden? (Motivatie) Algemeen De redenen om uit te breiden zijn divers maar hebben allemaal tot doel het museum aantrekkelijker te maken en te houden voor een breed publiek. Met de uitbreiding wordt het museum aantrekkelijker voor de bezoekers. Enerzijds voor de gasten (toeristen) van ons eiland, maar anderzijds zeker ook voor de eigen bewoners. In het museum kunnen ze elkaar ontmoeten en de verhalen van het eiland en in het bijzonder de Kop van Schouwen, doorvertellen en levend houden. Om deze rol te kunnen blijven vervullen en het museum in stand te kunnen houden moeten minimaal de vaste lasten opgebracht worden. Hiertoe zal het aantal bezoekers van het museum toe moeten nemen ten opzichte van het huidige bezoekersaantal. Daarnaast kan een museum niet stilstaan, maar moet zich blijvend ontwikkelen. Dit net zoals de maatschappij om haar heen. Alleen zo blijft het museum aantrekkelijk voor publiek.

Dit laatste in de breedste zin van het woord. Het museum wil niet alleen een ontmoetingsplek zijn voor het oudere publiek, maar wil ook aantrekkelijk zijn en blijven voor de jeugd. Ook moet de uitbreiding er voor gaan zorgen dat het museum in de toekomst een rol kan spelen in het sociaal-maatschappelijk domein van BurghHaamstede en omgeving.

Pagina 9 van 31

In de volgende alinea’s van deze paragraaf wordt (niet uitputtend) uitgewerkt waarom wij uit willen breiden met de bovenmeesterswoning en waarom deze uitbreiding bijdraagt aan het verhogen van het aantal bezoekers. Het missen van functioneel noodzakelijke ruimtes Het schoolgebouw van het museum bestaat momenteel voornamelijk uit drie leslokalen die nu gebruikt worden als expositieruimte. Voor overige zaken zoals toilet, keuken, kantoor en opslag is geen daartoe geëigende plek. Er wordt noodgedwongen gebruik gemaakt van de ‘oude toiletruimtes’ om te voorzien in voornoemde behoeften. Wat gemist wordt of waarin minder kan worden voorzien zijn de volgende functionaliteiten: Ruimte die ontbreekt of niet voldoet Toegankelijke entree

Toiletruimte

Kassa en winkeltje

Kantoorruimte en archief

Opslagruimte (museaal) materiaal

Ruimte voor beperkte horeca

Ruimte voor Workshops en lezingen

Omschrijving mankement / bijzonderheden Het museum is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Ook voor mindervalide bezoekers is het museum lastig binnen te komen omdat de entree tot het museum niet op straatniveau is en er 3 treden geslecht moeten worden. Het aanwezige toilet is klein en bevindt zich direct achter de glazen binnendeur welke als tochtdeur is geplaatst. Om geen schade te veroorzaken moet er toezicht gehouden worden bij gebruik. Voor minder valide mensen en oudere bezoekers is de beperkte toiletruimte lastig bruikbaar. Door de beperkte mogelijkheden is geen aparte kassaruimte. In de gang is slechts beperkt ruimte beschikbaar. Deze wordt gebruikt voor ontvangst, kassa en verkoop van museum gerelateerde artikelen. Middels een scherm is de kassa gemarkeerd. Het mag duidelijk zijn dat dit geen ideale situatie is gelet op veiligheid en om gezondheidsredenen. Er is geen ruimte aanwezig voor administratieve handelingen. Deze worden noodgedwongen thuis gedaan bij de vrijwilligers en het bestuur. Ook de opslag van het archief alsmede voorraad van boeken, tijdschriften en foldermateriaal vindt thuis bij het bestuur plaats. Er is in het museum geen opslagruimte beschikbaar voor de opslag van expositiemateriaal, zoals kleine vitrines, etalagepoppen etc.

De opslag van dit materiaal vindt nu noodgedwongen plaats onder een podium dat speciaal voor dit doel in het museum is geplaatst. Dit gaat dan wel weer ten koste van vloeroppervlak waardoor exposities lastiger zijn in te richten. Bovendien is opslag onder het podium niet optimaal om de opgeslagen items in optimale conditie te houden en is opslag onder het podium ook vanuit Arbo technisch oogpunt verre van ideaal. Vaak wordt de vraag gesteld tijdens een groepsbezoek of educatieve bijeenkomst of er (na afloop) ook een kopje koffie/thee geschonken kan worden. Het museum wil haar bezoekers graag gastvrij ontvangen en dus ook dat kopje koffie of thee schenken. Dat kan nu alleen in de wisselexpositieruimte. Dit is lastig te realiseren en doet afbreuk aan de museale functie omdat er dan ruimte gemaakt moer worden in deze expositieruimte. Incidenteel worden ook workshops en lezingen in het wissellokaal gehouden. Tijdens dergelijke evenementen moet telkens weer de ruimte geschikt gemaakt worden en de wisselexpositie deels worden afgebroken en weer opgebouwd. Workshops en lezingen worden nu sporadisch gegeven en alleen op concrete vragen uit de markt. Dit is alleen mogelijk in de wisselexpositieruimte. Om workshops en lezingen te kunnen faciliteren, moet deze ruimte daar iedere keer opnieuw geschikt voor gemaakt worden.

Dat betekent dat de wisselexpositie steeds (deels) moet worden afgebroken en vervolgens na het evenement weer moet worden opgebouwd. Dat gaat ten koste van de museale functie.

Door de bovenmeesterswoning in goede bouwkundige staat te brengen, deze woning inclusief de zolderverdieping museaal geschikt te maken en bij het museum te betrekken ontstaat de gewenste en noodzakelijke ruimte om voornoemde ruimtes standaard in te richten.

Pagina 10 van 31

Uitbreiden en herschikken collectie (exposities) Het huidige museum bestaat uit drie expositieruimtes en vertelt het verhaal van de Kop van Schouwen in ruime zin. De eerste expositieruimte kent een vijftal thema’s en begint in 2000 voor onze jaartelling. Als eerste thema komen de Brabers aan bod die bij Burghsluis de eerste tekenen van bewoning van ons eiland nalieten, vervolgens de Vikingen die aanleiding waren tot het bouwen van de Karolingische Ringwalburg (die zich achter het museum bevindt), dan de jaren waarin dorpen krompen en verdronken en als overkoepelend thema ‘archeologie’, de sporen die nagelaten zijn en getuigen van de rijke historie van de Kop van Schouwen. Deze vondsten, waarvan een deel door een voormalig bovenmeester zijn ontdekt, zijn te bewonderen in de vitrines. In ons authentieke klaslokaal kan het onderwijs uit het begin van de vorige eeuw herbeleefd worden. In het wissellokaal wordt jaarlijks aandacht besteed aan een of meer items die een relatie hebben met de geschiedenis van de Kop van Schouwen of het onderwijs. Door het toevoegen van de bovenmeesterswoning aan het museum komt er meer ruimte voor deze exposities waardoor de huidige collecties beter tot hun recht komen. Dit omdat de objecten en vitrines beter over het vloer- en wandoppervlak verdeeld kunnen worden.

Ook is door de nieuwe ruimtelijke indeling en verdeling van de objecten een betere uitleg mogelijk over de collectie met behulp van diverse audiovisuele hulpmiddelen. Dit laatste is een pre voor (delen van) onze doelgroepen. Als er meer ruimte is dan kunnen de collecties uitgebreid worden. De verwachting is bovendien dat door gebruik te gaan maken van geklimatiseerde vitrines ook meer kwetsbare vondsten tentoongesteld kunnen en mogen worden. De aanbiedingen van collegae musea hiertoe zijn reeds gedaan. Ook ligt er een aanbod van een inwoner van Burgh-Haamstede voor een donatie van een collectie schilderwerken met als thema ‘De Kop van Schouwen’. Deze collectie zou uitstekend tot zijn recht komen in een te creëren ruimte in de bovenmeesterswoning, het potentieel ‘nieuwe’ gedeelte van het museum.

Educatie Educatie van scholieren wordt meer en meer een rol voor musea en kenniscentra. Dit geldt ook voor ‘De Burghse Schoole’. Het museum neemt frequent deel in diverse programma’s en samenwerkingsverbanden waarbij scholen en groepen worden ontvangen en uitleg wordt gegeven over de cultuurhistorie van de Westhoek of verteld wordt hoe lesgegeven werd anno 1920. Met deze educatieprogramma’s leveren wij een grote bijdrage aan het onderwijs aan de jeugd van basisscholen en het voortgezet onderwijs. Momenteel vindt deze educatie plaats in de beschikbare ruimte. Bij slecht weer is dit problematisch. Om de groep(en) te kunnen huisvesten moeten (delen van) de collectie verplaatst worden om de bezoekers te kunnen laten zitten. Dit komt de collectie niet ten goede en doet afbreuk aan de museale functie. Immers als we nu zo’n groep ontvangen dan is het museum feitelijk niet met behoud van kwaliteit toegankelijk voor ‘gewone’ bezoekers. Door toevoeging van de bovenmeesterswoning (en de belendende tuin) komt meer ruimte beschikbaar om educatie in alle omstandigheden plaats te kunnen laten vinden. Daarnaast is ruimte voor doe-activiteiten ook zeer welkom. In de tuin bestaat ook de mogelijkheid om een overdekte ruimte te creëren voor creatieve activiteiten voor jong en oud.

Pagina 11 van 31

Maatschappelijke ontmoetingsplek en museum café De laatste jaren zijn er meerdere voorzieningen verdwenen uit de kern Burgh. In de dorpsvisie BurghHaamstede is de kern Haamstede aangewezen als ‘commercieel hart’. Commerciële horeca wordt dan ook met name in Haamstede voorzien. In Burgh is echter een duidelijke behoefte aan een kleinschalige maatschappelijke ruimte met ondersteunende horeca voor kleine bijeenkomsten en/of vergaderingen. Daarnaast is kleinschalige, ondersteunende horeca ook belangrijk voor een gezonde exploitatie van het museum. De bovenmeesterswoning en de bijbehorende tuin bieden mogelijkheden tot het faciliteren van deze behoefte. Daarnaast bieden de bovenmeesterswoning en de tuin ook mogelijkheid om groepen bezoekers of scholieren te ontvangen die naast het museumbezoek ook een kop koffie of andere versnapering willen gebruiken. Nu moeten we regelmatig ons publiek teleurstellen. Naast het bieden van horeca kan met name de tuin ook dienen als expositieruimte voor bijvoorbeeld de Bewaerschole. Door deze mogelijkheid te creëren combineren wij cultuurhistorie met moderne kunst op één locatie.

Verhogen inclusiviteit De huidige ingang van het museum bevindt zich aan de zijkant van het pand. Om binnen te komen moeten een hoge drempel en een trap met drie treden worden opgegaan. Dit is lastig tot ondoenlijk voor mindervaliden en oudere mensen. Ook de huidige toiletgroep is lastig bruikbaar voor mensen met een beperking. Door de ingang van het museum te verplaatsen naar de bovenmeesterswoning wordt dit probleem uit de wereld geholpen en zal dit deel van ons publiek gemakkelijker de weg naar- en in het museum vinden. Ook kan in het nieuwe deel een toiletgroep worden geplaatst die geschikt is voor minder validen. Daarnaast wordt gedacht aan de inzet van mensen met een lichte beperking (dagbesteding) onder supervisie van medewerkers en bestuurders van een erkende professionele organisatie. Deze werkzaamheden kunnen bestaan uit bestaande taken die ook door onze vrijwilligers gedaan worden, maar ook uit taken in de nieuw te creëren horeca faciliteit. Vooroverleg met instanties heeft al plaatsgevonden. Op deze wijze wordt de mogelijkheid geschapen om deze mensen meer deel uit te laten maken van de samenleving van alle dag. Het vormt door deze inzet zowel een tijdsbesteding als een verdienste.

Inpassen in de dorpsvisie Burgh-Haamstede De komende jaren wordt uitvoering gegeven aan de Dorpsvisie van Burgh-Haamstede. In deze visie neemt cultuurhistorie een prominente plaats in. Er wordt aandacht besteed aan de beeldkwaliteit van de dorpsas waarin dit beschreven wordt en in een separaat programmaplan ‘Kunst en Cultuur’ zijn projecten opgenomen die de waarde van kunst, cultuur en erfgoed onderstrepen. De ‘Burghse Schoole’ neemt binnen dit plan een prominente plek in. Onder andere het toevoegen van de bovenmeesterswoning wordt gezien als een belangrijke stap om het museum een ‘boost’ te geven en om de uitstraling van de dorpsas extra cachet te geven. Dit onderstreept het gegeven dat ‘De Burghse Schoole’ met de aangebouwde Onderwijzerswoning aan de Kerkstraat geldt als een van de beeldbepalende bouwwerken van het dorpje Burgh. De combinatie van bovenmeesterswoning en School is een monumentencomplex en in deze staat uniek in Nederland.

Participatie in eiland marketing, een springplankfunctie Burgh-Haamstede is als gevolg van de aanwezigheid van strand en natuur een trekpleister voor toeristen. Museum ‘De Burghse Schoole’ profiteert nu al mee van deze drukte, zeker bij wat mindere Pagina 12 van 31

weersomstandigheden. Door de toevoeging van de bovenmeesterswoning kan het museum grotere aantallen bezoekers gastvrij ontvangen. Door meer gebruik te maken van al beschikbare digitale promotiekanalen en slimme samenwerkingen aan te gaan met andere partijen ontstaan er kansen en kunnen de bezoekersaantallen stijgen. Door bijvoorbeeld een (fiets) route uit te zetten tussen museum ‘De Burghse Schoole’ en andere musea op ons eiland wordt de bezoeker verleid om meerdere musea te bezoeken. Hierdoor ontstaat een win-win situatie voor alle partijen.

3.3 De bovenmeesterswoning, bestaande situatie Huidige staat van de woning De bovenmeesterswoning verkeert in een matig tot slechte bouwkundige staat. De binnenkant van de woning is vele jaren niet onderhouden en kan als slecht worden betiteld. De tuin aan de achterkant is ook gedurende lange tijd niet onderhouden en kan het beste worden omschreven als ‘verwilderd’. De woning wordt nu tijdelijk ‘antikraak’ bewoond en is door de voornoemde bewoner(s) eenvoudig opgeknapt. De woning is inpandig voor een deel verveloos en bekleed met verkleurd behang. Er is sprake van lekkage op de zolderverdieping en onder andere in de woonkamer bevindt zich brandgevaarlijk zachtboard plafond. Over de leidingen van de nutsvoorzieningen kan weinig worden gezegd, maar gelet op de leeftijd van het pand en de wijze waarop dit de laatste jaren is onderhouden, zullen deze voorzieningen op basis van onderzoek op het huidig verplichte veiligheidsniveau moeten worden gebracht. Zie Bijlage 3 bij Deelplan A voor een indicatie van wat er moet gebeuren aan de woning en de bijbehorende kosten. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze kosteninschatting dateert van 2019 en dat dus rekening gehouden moet worden met een opslag ten gevolge van inflatie en stijgende kosten van bouwmateriaal ten gevolge van de huidige economische situatie in Nederland.

Om een nauwkeuriger beeld te krijgen van de noodzakelijke aanpassingen en de bijbehorende kosten om het pand Kerkstraat 5 geschikt te maken voor museaal gebruik is nader bouwkundig onderzoek en bouwkundig advies nodig.

Overdrachtsregeling Middels een amendement (zie H1 ‘Vooraf’, par 1.2, Refertes), ingediend door onder meer LSD en VVD, heeft de Gemeenteraad Schouwen-Duiveland het college verzocht onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor de overdracht van de bovenmeesterswoning gelegen aan de Kerkstraat 5 te BurghHaamstede. Het doel is om deze woning, na renovatie, vanuit de Gemeente over te dragen aan de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland. Deze stichting stelt het pand op haar beurt middels een huurovereenkomst weer ter beschikking aan de SWK/Museum ‘De Burghse Schoole’. Nadat eind 2022 werd aangetoond dat het zgn. ‘Didam-arrest’1 niet van toepassing is op een eventuele overdracht van de bovenmeesterswoning van de gemeente Schouwen-Duiveland naar de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland, is onderzoek gedaan naar de kosten van de renovatie. Bij de expertise en contra-expertise werd duidelijk dat de kosten tussen de € 130.000 en € 140.000- bedragen. Op dit moment zijn de Gemeente en de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland met elkaar in overleg hoe hier mee om te gaan.

1 Het ‘Didam-arrest’ behelst dat een overdracht van een pand vanuit een Gemeente niet onrechtmatig en zonder

concurrentiestelling toegewezen mag worden aan één partij. Pagina 13 van 31

Organisaties die mogelijk willen bijdragen aan het realiseren van de uitbreiding van het museum met de bovenmeesterswoning stellen de feitelijke overdracht van de bovenmeesterswoning van de gemeente aan de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland en de daaropvolgende verhuur aan SWK als randvoorwaarde om fondsen toe te kennen. Daarom is de uitkomst van het overleg tussen de gemeente en de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland van groot belang.

3.4 De bovenmeesterswoning, gewenste situatie Opknappen van de woning Zoals aangegeven is er sprake van achterstallig onderhoud. Naast lekkages aan het dak en vochtproblemen is de woning ‘uitgewoond’, waardoor het aanzienlijk veel werk is om de woning geschikt te maken voor museale doeleinden. De woning moet aan de eisen van de moderne tijd voldoen en geschikt gemaakt worden om grotere groepen bezoekers te kunnen ontvangen. Met eisen van de moderne tijd worden zowel esthetische- als veiligheidseisen bedoeld.

Indeling van de bovenmeesterswoning na verbouwing Door de verbouwing van de bovenmeesterswoning en de toevoeging van dit pand aan het museum krijgt het museum meer ruimte. Daardoor ontstaan er nieuwe kansen die ingevuld kunnen worden. SWK ziet de volgende mogelijkheden: Ruimte Entree

Ontvangstruimte / kassa

Kantoorruimte / opslag Extra expositieruimte(s)

De tuin: beleving en expositie buiten

Plaatsing / Aanpassing / Overige opmerkingen De entree van het museum wordt verplaatst van Kerkstraat 3 (huidige ingang) naar Kerkstraat 5. Omdat deze entree op straatniveau is, kunnen ook mindervaliden het museum bezoeken. Daar is onder meer een ruim toilet aanwezig die voor mindervaliden toegankelijk gemaakt kan worden. De kamer rechts van de ingang kan dienen als ontvangstruimte (kassa) en verkoop van museum gerelateerde artikelen. Deze aparte kamer biedt meer bescherming en comfort voor de gastvrouw/-heer die dienst heeft en biedt daarnaast meer ruimte voor de inventaris van de winkel en de kassa. Op de zolder is, na verbouwing, ruimte beschikbaar voor een klein kantoor, archief en opslag van expositiemateriaal, zoals bijvoorbeeld kleine vitrines en etalagepoppen. Kunnen beschikken over extra expositieruimte betekent voor het museum dat de bestaande collecties, met name de collecties uit het archeologielokaal, een herschikking kunnen ondergaan met meer ruimte voor de verschillende stukken. Naast het feit dat de collectie op deze wijze beter tot haar recht komt, biedt meer ruimte ook meer mogelijkheid om de collectie digitaal te ondersteunen en toe te lichten. De tuin van de bovenmeesterswoning loopt tot aan de Ringwalburg.

Deze tuin biedt de mogelijkheid om er een aantal zitjes te plaatsen waar gasten en bezoekers een lichte versnapering kunnen nuttigen met uitzicht op de Ringwalburg. In het kader van meer ‘beleving’ in plaats van ‘slechts’ een museumbezoek is de gedachte dat er vanuit de tuin uitzicht is op de Ringwalburg die men daarvoor in het museum uitgelegd heeft gekregen. Dit beleven van de omgeving maakt ook deel uit van de dorpsvisie (zie H1, ‘Vooraf’, paragraaf 1.2 Refertes: Dorpsvisie en het Plan Kunst en Cultuur). Deze Ringwalburg moet dan wel zodanig ingericht worden dat beleving mogelijk is. Dit betekent onderhoud aan de bestaande Ringwalburg, maar ook het plaatsen van attributen (kunst) die deze beleving ondersteunen. 2

2

Ook na de ‘herinrichting’ van de Ringwalburg blijft het mogelijk om hier passende evenementen te organiseren zoals bijvoorbeeld het lokale cultuurhistorische evenement ‘De Burghse Dag’ Pagina 14 van 31

Ook is het plan dat de tuin moet kunnen dienen als expositieruimte voor kunst vanuit de Bewaerschole. Hiermee wordt invulling gegeven aan samenwerking tussen de verschillende cultuurorganisaties en beleving van cultuurhistorie en moderne kunst in dezelfde ruimte. Tenslotte is de tuin in de zomermaanden het startpunt van wandelinge n en fietstochten en speelt de tuin een rol bij de educatie over kruiden en andere gewassen. Ook nu reeds is de kruidentuin een leuke ‘uitsmijter’ vanuit het museum. Bezoekers worden uitgenodigd om kruiden te knippen en te gebruiken bij het bereiden van hun avondmaaltijd. Voor de kinderen zou ook een stukje grond gereserveerd kunnen worden om bijvoorbeeld archeologische ‘vondsten’ te doen.

Voornoemde bouwkundige ruimtelijke aanpassingen worden ook getoond in de plattegrond van museum en bovenmeesterswoning in Bijlage 1 bij Deelplan A. Naast deze wensen, die voor een groot deel op het moment van de overdracht al bouwkundig gerealiseerd moeten zijn, bieden de bovenmeesterswoning en de tuin nog meer mogelijkheden. Deze zijn onderkend maar kunnen ook op een later moment gerealiseerd worden. Deze ‘wensen’ zijn: Overdekt en eventueel verwarmd terras Zoals is vermeld, ontvangt het museum jaarlijks veel groepen. Het is wenselijk om aan de achterzijde van de bovenmeesterswoning een overdekt en af te sluiten verwarmd terras te maken. Omdat de keuken aan de achterkant gesitueerd is, kan ook op dit terras een kopje koffie/thee geschonken worden, zelfs bij slecht weer. Workshopruimte Indien beide panden worden samengevoegd kan in de tuin en eventueel de serre een ruimte gerealiseerd worden ten behoeve van bijvoorbeeld workshops, lezingen en familiebijeenkomsten.

3.5 Planning De planning is afhankelijk van de datum wanneer de Gemeente Schouwen-Duiveland de Bovenmeesterswoning daadwerkelijk overdraagt aan de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland. Onderstaand tijdspad is daarom slechts een indicatie. Activiteit Onderzoeken Didam-arrest door Gemeente Schouwen-Duiveland Uitvoeren expertise en contra-expertise bouwkosten door respectievelijk Gemeente SD en Stichting Monumenten SD Overleg tussen de Gemeente en Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland Voorverkenning sponsoring en verkrijgen fondsen door SWK Besluitvorming door de Gemeente Verbouwing pand Kerkstraat 5 (Bovenmeesterswoning) Interne verbouwing / inrichting museum inclusief Bovenmeesterswoning In gebruik name vernieuwd en uitgebreid museum ‘De Burghse Schoole’

Pagina 15 van 31

Periode Q4-2022 Q4-2022 Q1-2023 Q1/Q2-2023 Q2-2023 Q3/Q4-2023 Q4-2023 Q1-2024 Q1-2024

3.6 Haalbaarheid van het plan en consequenties van de toevoeging van de bovenmeesterwoning Haalbaarheid In de discussie over de haalbaarheid van de uitbreiding speelt de personele bezetting een belangrijke rol. Het is voor vele organisaties die afhankelijk zijn van de inzet van vrijwilligers steeds moeilijker om het vrijwilligersbestand op peil te houden. Dat geldt ook voor musea zoals ‘De Burghse Schoole’. De uitbreiding van het museum vraagt bovendien om extra bezetting omdat het museum groter wordt en omdat de openingstijden uitgebreid worden. Dit kan gezien worden als een afbreukrisico voor dit project. Dat risico beperken we door het gebruik van elektronische hulpmiddelen waardoor meer mogelijk wordt met inzet van hetzelfde aantal vrijwilligers. Een voorbeeld daarvan is de audiotour die op dit moment al gerealiseerd is in het museum en de begeleiding van gasten deels ondervangt. Ook is het idee geopperd om in het kader van het thema ‘het ondernemende museum’ extra activiteiten te ontplooien. Dit kan enerzijds extra vrijwilligers aantrekken en anderzijds voor een deel mogelijkheden aangeven om bepaalde taken uit te besteden. Over het uitbesteden van bepaalde taken is overleg geweest met de Stichting Sjaloom te Dirksland. De vertegenwoordigers van deze stichting zijn zeer positief over deze optie (https://www.sjaloomzorg.nl/werk-dagbesteding/).

Ontwikkelingen De samenvoeging van museum en de bovenmeesterswoning en het daarmee vergroten van de totale capaciteit van het museum heeft uiteraard consequenties voor het museum. De uitstraling van het museum zal door de verbouwing, maar ook door de revitalisatie (zie Deelplan C) verbeteren. Dit biedt kansen voor een betere exploitatie van het museum. Om dat te realiseren zullen er een aantal aanpassingen worden doorgevoerd. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld ruimere openingstijden, begeleiding van bezoekers en de inzet van digitale ondersteuning. Hieronder wordt dat toegelicht: Ruimere openingstijden De openingstijden van het museum zijn momenteel van 1 april t/m 31 oktober van woensdag t/m zaterdag (13.00 uur – 16.00 uur). De openingstijden zullen in de zomerperiode verruimd worden tot dinsdag t/m zaterdag van 11.00 – 17.00 uur. Ook in de rest van het jaar zal het museum ruimer open zijn voor bezoekers. Begeleiding van bezoekers (met inzet van vrijwilligers, bestuur en een vaste medewerker) Op dit moment beschikt het museum over 15 vrijwilligers. Dit team moet uiteraard uitgebreid worden. Daarnaast zal ook een vaste medewerker nodig zijn voor de aansturing van de vrijwilligers en de verzorging van het museum. Begroot is een inzet van minimaal 0,4 FTE. De uitbreiding van het aantal vrijwilligers willen we bereiken door actief te werven.

We zullen bijvoorbeeld de inwoners aan te spreken tijdens markten en bijeenkomsten van de dorpsraad. Dit als extra inspanning naast de gebruikelijke advertenties en de (sociale) media.

Pagina 16 van 31

Inzet dagbesteding Door van het museum een dagbestedings-locatie te maken voor mensen met een beperking (met de nodige professionele ondersteuning), wordt de dagelijkse bezetting van het museum uitgebreid. In het museum zal dan een derde partij actief zijn, namelijk een organisatie die dagbesteding verzorgt voor mensen met een beperking. Deze organisatie zal in nauwe samenwerking met de Stichting Westerschouwen Kultureel voor de personele invulling van het museum zorgen. Het is daarbij van belang dat de verantwoordelijkheden ten aanzien van het museale aspect en de begeleiding van de cliënten duidelijk gescheiden worden. Inzet digitale ondersteuning Door gebruik te gaan maken van moderne apparatuur om museumbezoekers digitaal te informeren worden de vrijwilligers ontlast en kunnen er meer bezoekers op een goede manier ontvangen worden door hetzelfde aantal vrijwilligers.

3.7 Ondersteuning en fondsen Dit project zal worden gefinancierd door inzet van subsidies en sponsoring. Om een structureel gezonde financiële exploitatie te garanderen is het bestuur van de SWK van plan om onder andere de volgende partijen in te schakelen: ▪ Dorpsraad Burgh-Haamstede, in het kader van de dorpsvisie; ▪ Museaal: Erfgoed Zeeland; ▪ Ondernemersvereniging Burgh-Haamstede, onder meer voor een plan om ondernemers bepaalde onderdelen van het museum te laten ‘adopteren’; ▪ Inwoners, onder meer als donateur en/of vrijwilliger: ▪ Natuurmonumenten; ▪ Staatsbosbeheer; ▪ Stichting Renesse.

3.8 Exploitatie van het museum na toevoeging van de bovenmeesterswoning Voor een indicatie van de toekomstige exploitatie wordt verwezen naar Bijlage 4 bij Deelplan A (Exploitatiebegroting nieuwe situatie) Bij het opstellen van deze exploitatiebegroting is uitgegaan van de cijfers tot en met 2019. Dit omdat de cijfers van onder andere bezoek en verbruik tot aan dat jaar representatief waren. In de jaren 2020 en 2021 was door Corona geen normale exploitatie mogelijk en het jaar 2022 moet gezien worden als het opstartjaar na Corona. Daarnaast moet rekening gehouden worden met hogere kosten voor energieverbruik die we niet zelf kunnen beïnvloeden en (mogelijk) verminderde inkomsten als gevolg van een veranderend bestedingspatroon van bezoekers in verband met stijgende kosten van levensonderhoud.

3.9 Aandachtspunten Tijdens het schrijven van dit plan zijn verschillende zaken onderkend die in de nabije toekomst aandacht behoeven. Dit betreft bijvoorbeeld de volgende zaken: ▪ Organisatievorm –SWK voldoet aan alle aspecten die van een stichting verwacht mogen worden. Er is een bestuur, de bestuurders zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, er zijn statuten en verplichte bijeenkomsten worden belegd. Te zijner tijd moet wel bekeken worden of de huidige Pagina 17 van 31

▪

▪

▪

▪

▪

organisatievorm ook past bij de nieuwe situatie. Mogelijk zijn door de toevoeging van bijvoorbeeld horeca wijzigingen noodzakelijk. Status van het museum – Op dit moment wordt een aanvraag voorbereid om de museum registratie vanuit de Museum Vereniging te verkrijgen. Deze registratie staat voor een meer professioneel acterend museum. Voor meer details wordt verwezen naar Deelplan C; Contractvorm – in relatie tot de vorige bullit moet in de toekomst bezien worden of er contracten opgesteld moeten worden voor diverse zaken en op welke wijze deze afgesloten en vastgelegd moeten worden; Verdeling huur en andere kosten – in overleg met de gemeente en de Stichting Monumenten Schouwen-Duiveland moet de verdeling van huur en overige kosten afgesproken en vastgesteld worden. Er is nu nog geen compleet inzicht in deze zaken, dit moet dan ook op een later moment plaatsvinden; Wat doen we als het museum of een externe organisatie stopt – Er moet in een ‘wat als’ scenario vastgelegd worden wat er moet gebeuren als het museum onverhoopt moet sluiten.

Wat zijn de activiteiten die in een dergelijk scenario plaats moeten vinden en wie zijn de belangrijkste spelers? Regeling taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden – Zodra uitgekristalliseerd is welke spelers betrokken zijn, dan moeten alle taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden worden afgestemd en vastgelegd in een zogenaamde bevoegdhedenmatrix.

3.10 Kwaliteitscontrole van het beleidsplan en extern advies Dit beleidsplan is voor feedback en kwaliteitscontrole voorgelegd aan verschillende externe partijen. Zo heeft de adviseur van Klinkaart Museum- en Collectiemanagement het eerste projectvoorstel uit 2019 beoordeeld en voorzien van opbouwende kritieken. De meest recente plannen rondom de verbetering van Museum ‘De Burghse Schoole’ zijn opgesteld in nauw overleg met de heer Marco van Vulpen van BMC. De heer Van Vulpen is door de Gemeente Schouwen-Duiveland aangesteld als programmaleider voor het deel ‘Kunst, Cultuur en Erfgoed’ binnen de Dorpsvisie Burgh-Haamstede. In dit plan staan verschillende ideeën die prima aansluiten bij de toekomstvisie van het museum. In goed overleg is bepaald hoe deze zaken het beste verwoord kunnen worden in dit beleidsplan en hoe we gezamenlijk op kunnen trekken bij de verdere uitwerking van de plannen.

3.11

Ten slotte (slotwoord)

Aan ‘De Burghse Schoole’ is een bovenmeesterswoning verbonden. Deze woning is in het begin van de 20 e eeuw gebouwd als huisvesting voor de toenmalige bovenmeester en zijn gezin. Deze bovenmeesterswoning vormt samen met het schoolgebouw een voor Nederland uniek historisch geheel. Deze combinatie is van cultuurhistorisch belang voor Burgh-Haamstede en heel Schouwen-Duiveland. Het totale project is dus meer dan alleen het uitbreiden van een museum. Het betekent ook het beter tot zijn recht laten komen van een bijzondere combinatie van Rijksmonumenten in de dorpskern Burgh. Zoals aangegeven dient het toevoegen van de bovenmeesterswoning aan het bestaande museum meerdere doelen. Deze doelen dienen niet alleen het museum ‘De Burghse Schoole’ en haar bezoekers,

Pagina 18 van 31

maar komen ook andere musea en doelgroepen ten goede. In een aantal opzichten ook het eiland en de gemeente. Voor het totale project van renovatie van de bovenmeesterswoning, het toevoegen van deze woning aan het bestaande museum en de modernisering van de totale presentatie van Museum ‘De Burghse Schoole’ als Museum van- en voor de Kop van Schouwen, is een investering nodig. Hiervoor wordt een beroep gedaan op verschillende culturele fondsen en worden daarnaast (lokale) sponsors gezocht. Door het uitvoeren van dit beleidsplan wordt de collectie uitgebreid en beter gepresenteerd, wordt er een (beperkte) ondersteunende horecafunctie toegevoegd en kan het museum dienst gaan doen als informatiepunt voor toeristen. Het krijgt daardoor een grotere aantrekkingskracht voor bezoekers. Doordat daarnaast ook de openingstijden worden uitgebreid is de verwachting reëel dat het bezoekersaantal aanzienlijk zal stijgen. Het bezoekersaantal kan naar verwachting toenemen tot wel 6000 bezoekers per jaar. Ook zal de nieuwe opzet van het museum naar verwachting een aanzuigende werking hebben op vrijwilligers. Naast uitbreiding van het aantal vrijwilligers verwachten we ook dat er een verjonging van het vrijwilligersbestand zal optreden.

Al met al levert het vernieuwde museum een aanzienlijke bijdrage aan het toeristisch product, het koesteren en uitdragen van het cultuurhistorisch erfgoed en het eiland en het sociaal-maatschappelijk leven van Burgh-Haamstede. Wij gaan ervan uit dat er in dit beleidsplan een duidelijk beeld wordt geschetst van de inhoud, de reikwijdte en de haalbaarheid van de plannen met museum ‘De Burghse Schoole’. We rekenen op steun van de Gemeente Schouwen-Duiveland als belangrijke supporter van het museum in haar rol als beschermer van het cultuurhistorisch erfgoed van het eiland.

Pagina 19 van 31

Bijlage 1 bij Deelplan A (Plattegrond museum en woning, Kerkstraat 3 en 5)

Pagina 20 van 31

Bijlage 2 bij Deelplan A (Overzicht Kansen en Uitdagingen)

Kansen ▪ Langer en vaker open ▪ Meer museale inhoud ▪ Meer aantrekkelijk voor bezoekers, o.a groepen. aantal bezoekers nu 3.200, straks 6.500 ▪ Verhoging van de toegangsprijs van € … naar €… ▪ Het museum nieuwe stijl levert een grote bijdrage aan het toeristisch product van SchouwenDuiveland ▪ Bovenstaande in het bijzonder voor de kernen Burgh, Haamstede en Westenschouwen inclusief omgeving

▪

▪

▪ ▪

▪

Er komt meer ruimte voor educatieve doeleinden. scholieren, andere doelgroepen die meer willen weten over de geschiedenis van de Kop van Schouwen en de bewoners. Ruimten die niet geschikt zijn voor bezoekers, gebruiken voor tijdelijke opslag van expositiemateriaal, (De museale collectie wordt veilig bewaard in een depot te Brouwershaven).

Uitdagingen ▪ ▪ Grotere inzet van vrijwilligers ▪ Meer suppoosten nodig. Van 4 diensten met 2 personen per week, naar 12 diensten met 3 personen. Aantal suppoosten nu: 12, straks meer vrijwilligers nodig. ▪ ▪ Nieuwe bestuurders aanzoeken ▪ Gelet op de “markt” voor vrijwilligers is het gewenst de bestuursvorm van de toekomst nader te beschouwen. ▪ Samenvoeging met andere kleine musea vooralsnog niet opportuun. ▪ Een intensievere vorm van Samenwerking met het Stadhuismuseum is een kans ▪ ▪ Beheersfunctie professionaliseren en uitbreiden tot 0,4 Fte, passende betaling conform Museum CAO. ▪ ▪

Mogelijkheid van dagbesteding mensen met een beperking Extra handjes in het museum ▪ ▪ o ontlasten vrijwilligers, minder vrw no▪ dig ▪ o schoonmaak ▪ o tuinonderhoud o ontvangst gasten o begeleiding gasten o bediening in koffiehoek o bediening in winkeltje en “VVV hoek” Bijdragen in uitgaven huur, energie, belasting, etc

Pagina 21 van 31

Investeringen nodig: o Bouwkundige advisering, o advisering inrichten en exploitatie, o uitvoering van de bouwkundige zaken o de inrichting. Terughoudendheid bezoekers Terughoudendheid vrijwilligers Opvang bij ziekte begeleiders, vrijwilligers, cliënten

Bijlage 3 bij Deelplan A (Begroting renovatie en aanpassingen pand Kerkstraat 5)

Achterstallig onderhoud korte en midden- lange termijn 1. Kozijnen incl. ramen achter 2. Voor en achterdeur aanpassen 3. Begane grond vloer plaatselijk repareren 4. Granito vloer gang plaatselijk repareren 5. Voegwerk achtergevel en aanbouw gedeeltelijk vervangen/repareren 6. Dakbeschot onderzijde en gootdelen vervangen 7. Dakbeschot/gootdelen voorzien van waterkerende laag 8. Dakramen lekvrij maken 9. Dakkapel achterzijde lekvrij maken 10. Riool herstellen 11. Achterstallig onderhoud tuin uitvoeren 12. Kap en vloeren behandelen tegen ongedierte (lokaal boktor) 13. Plaatselijk buiten schilderwerk herstellen Totaal globaal begroot op €79.800,=

Aanpassen naar toekomstig gebruik A. Aanpassen Electra. Toevoegen extra groepen B. Herstellen originele plafonds. Verwijderen moderne bekleding C. Aanpassen entree incl. toegankelijkheid mindervaliden D. Realiseren beperkte toiletgroep incl. toegankelijkheid voor mindervaliden E. Aanpassen/opknappen aanbouw achterzijde. Gereed maken tot eenvoudige keuken F. Realiseren “serre” achterzijde woning t.b.v. ondersteunende horeca G. Herstellen doorgang woning-schoolgedeelte H. Bovenverdieping gereed maken als depot en kantoorruimte I. Upgraden bestaande museumruimten J. Uitbreiding klimaatbeheersing K. Uitbreiding brand/inbraakalarm Totaal globaal begroot op €276.500,= Begroting in hoofdlijnen. Opgesteld door een aannemer en architect.

* Deze begroting is indicatief en dient als zodanig beschouwd te worden. De stelposten zijn geverifieerd door een aannemer en architect maar nooit als zodanig op schrift gesteld.

Pagina 22 van 31

Bijlage 4 bij Deelplan A (Exploitatiebegroting nieuwe situatie)

Jaarlijkse inkomsten Volwassen bezoekers 4.000 x 5,= Kinderen 2.000 x 3,00 Scholen en andere groepen Inkomsten “horeca” Subsidie gemeente Vrienden donateurs totaal

20.000 6.000 1.000 pm 11.000 6.500 44.500

totaal

5.000 5.000 6.000 3.000 1.500 24.000 44.500

Exploitatiekosten per jaar Huur Schoole en woning, precario, WOZ etc Energie, beveiliging, internet, etc Vergoedingen, declaraties Huishoudelijke zaken Onvoorzien, o.a. afschrijving inventaris Salaris 0,4 Fte == excl BTW ==

Deze begroting is indicatief en dient als zodanig beschouwd te worden. De stelposten zijn opgesteld aan de hand van ervaringscijfers. De uitgangspunten voor deze schatting zijn als volgt: ▪ De schatting van een reëel aantal betalende, individuele bezoekers in de gewenste situatie is 6000, te weten 4.000 volwassenen en 2.000 kinderen. ▪ Het aantal bezoekers in groepsvorm wordt ingeschat op 500; ▪ De toegangsprijs voor volwassenen wordt bijgesteld naar € 5,- en voor kinderen van 5-12 jaar naar € 3,-; ▪ Om het museum op moderne wijze te managen is een halftime beheerder nodig.

Noot: Kosten en baten van de huisvesting van mogelijke dagbesteding zijn buiten beschouwing gelaten.

Pagina 23 van 31

4. Deelplan B. (Rol museum in relatie tot omgeving Burgh-Haamstede) 4.1 Inleiding Onze visie is dat we het verhaal van de Kop van Schouwen de komende jaren gaan vertellen op basis van de volgende drie pijlers: 1. Binnen en buiten – ‘De collectie in het museum heeft een relatie met de cultuur-historische objecten in de omgeving. Bij goed weer kan de bezoeker buiten beleven wat binnen middels objecten getoond en uitgelegd wordt; 2. Jong en Oud – ‘Het museumbezoek is een gemeenschappelijke beleving. Oud vertelt jong de herinneringen en de verhalen, terwijl jong aan oud de nieuwste technieken demonstreert’; 3. Oud en nieuw – ‘De beleving is een reis ondersteund met en door techniek. Verschillende (digitale) technieken ondersteunen de exposities zowel binnen als buiten’. Deze pijlers hebben een sterke relatie met de plannen zoals verwoord in de dorpsvisie Burgh-Haamstede. De pijlers leggen bovendien een verbinding tussen ons museum, de Ringwalburg en de Bunkers in het duingebied.