913233 Bijlage 3 Jaarstukken 2022

Geld (indicator)

1.4.1.2. We versterken de samenwerking met ondernemers om meer personeel van buiten de gemeente te werven voor vacatures in de techniek, horeca, recreatie en zorg Omschrijving (toelichting) De integrale vacaturebank die samen met ondernemend Schouwen-Duiveland is opgezet functioneert. Er is daarbij aandacht voor de zogenoemde tweede baan voor een gezin, onze verschillende woonmilieus, vele voorzieningen, het verenigingsleven, activiteiten en evenementen. Dit middel zetten we in om in samenwerking met ondernemers meer personeel van buiten de gemeente te werven voor vacatures in de techniek, horeca, recreatie en zorg. De vacaturebank wordt goed bezocht. Stand van zaken De Stichting Eilandmarketing heeft de link naar de vacaturebank op hun nieuwe website opschouwenduiveland.nl geplaatst. Dit past bij hun promotionele activiteiten op het gebied van Wonen, Werken en Verblijven. Tijd (indicator)

Geld (indicator) 66

1.4.1.3. We continueren het project Living Labs Schouwen-Duiveland Grevelingen Oosterschelde Omschrijving (toelichting) Living Lab zien wij als een uitstekend middel om in samenwerking met ondernemers, overheden, onderwijs- en kennisinstellingen stapjes te zetten in innovatieve (praktijk)oplossingen voor opgaven die spelen op Schouwen-Duiveland. Een voorbeeld is broedplaats zoetwater Schouwen-Duiveland. Het zorgt voor een stevige band met deelnemende partijen om kennis en onderzoek naar onze ondernemers en maatschappelijke organisaties te brengen en zo hun innoverend vermogen te vergroten. Bijkomend effect is dat deelnemende partijen en studenten onderling een band krijgen en er ook een band met SchouwenDuiveland ontstaat doordat deelnemers onze gemeente beter leren kennen. Wij continueren Living Lab. Living Lab levert inmiddels een bijdrage aan de versterking van de economie, onderwijs, innovatievermogen van bedrijven en is een belangrijk project op de agenda voor een gezamenlijk arbeidsmarktbeleid. Steeds meer partijen sluiten aan en wordt inmiddels landelijk gevolgd. Hiervoor is op de lijst te honoreren prioriteiten een jaarlijks budget opgenomen van € 50.000 en een eenmalig budget in 2022 voor het ontziltingsproject.

Stand van zaken Met het kernteam van de deelnemende overheden en kennis- en onderwijsinstellingen, en binnen de eigen organisatie spraken we in 2022 over de voortzetting van het Living Lab. Ook spraken we over wat ervoor nodig is aan kunde, capaciteit, tijd en geld om het Living Lab te blijven faciliteren. Betrokkenen constateerden dat er een stevig netwerk is ontstaan, maar dat inspiratie, energie en samenwerking noodzakelijke voorwaarden zijn.

In 2022 zijn de volgende zaken vanuit Living Lab uitgevoerd: •

De toekomstverkenning LN 2050 voor de landbouw op Schouwen-Duiveland.

•

Het ZEEMOS-project over combinatiekweek.

•

Projecten zoetwaterbeschikbaarheid.

•

Het akkerrandenproject.

•

Het faciliteren van studenten van verschillende opleidingen met een stage of (afstudeer)opdracht binnen het netwerk van het Living Lab.

Via onze communicatiekanalen van het Living Lab deelden we de resultaten en stand van zaken. Conclusie van de evaluatie in 2022 is dat we een programmaplan voor 2023-2025 opstellen dat gaat over de verduurzaming van de landbouw en het landelijk gebied en aansluit bij de gemeentelijke programmabegroting 2023-2026. 67

Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.4. We realiseren de mogelijkheid van jaarrond werken Omschrijving (toelichting) Vanuit de agenda Vitale Arbeidsmarkt willen wij met onderwijs en ondernemers onderzoeken of er mogelijkheden zijn om scholieren, studenten en werkzoekenden zo op te leiden dat ze als (toekomstige) medewerkers in meerdere soorten van bedrijven zijn in te zetten (flexibele inzetbaarheid). Deze concepten dienen ook toegankelijk te zijn voor bestaande werknemers en moeten een passende structuur met arbeidsvoorwaarden kennen. Op de lijst te honoreren prioriteiten in een structureel budget opgenomen van € 35.500 per jaar. We subsidiëren Huis van de Techniek (stimuleren van techniekonderwijs) en de bedrijvenmakelaar van Pieter Zeeman met dit budget. Beide functies dragen bij aan de verbinding tussen het onderwijs en ondernemers en stimuleren praktijkgericht onderwijs. Stand van zaken Samen met ondernemers uit de sectoren horeca, recreatie, groot- en detailhandel, retail en groen werkten we aan de opzet van jaarrond werken. Daarmee kunnen de ondernemers hun (nieuwe) werknemers de mogelijkheid bieden om jaarrond in verschillende sectoren op Schouwen-Duiveland te werken. De eerste proef met Oekraïense vluchtelingen is geslaagd op basis van het concept uitlenen, waarbij werkgevers onderling personeel aan elkaar ter beschikking stellen. In 2023 onderzoeken we een verdere uitrol. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.5. We stimuleren en subsidiëren de pilot ‘Watersportopleiding Schouwen-Duiveland’ van het CIOS Omschrijving (toelichting) In 2019 is door CIOS/Scalda in samenwerking met watersportondernemers en gemeente een watersportopleiding opgezet. Hiermee sluiten we aan op de behoefte eilandelijke watersportondernemers 68

voor goed en beschikbaar personeel in brede zin en wordt een nieuwe leerlijn bij het CIOS opgezet. De pilot is een van de uitwerkingen van om studenten vroegtijdig met onze ondernemers en bedrijven in aanraking te brengen. De pilot wordt eind 2021 geëvalueerd door het CIOS. De resultaten van deze evaluatie leggen wij de raad in het voorjaar van 2022 voor. Stand van zaken De evaluatie wordt later opgeleverd dan verwacht. Door capaciteitsproblemen lukte het niet om de evaluatie in 2022 op te leveren. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.1.6 We realiseren het project Hospitality HUB Schouwen-Duiveland (amendement A9 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Het Pieter Zeeman Lyceum en Scalda nemen samen met het bedrijfsleven en gefaciliteerd door de gemeente het initiatief voor een 'Hospitality Hub', dit is een innovatief onderwijsconcept. Binnen dit concept is er sprake van een 'warme doorstroom' vanuit VMBO naar MBO2, een nauwe samenwerking tussen het onderwijs en ons lokale bedrijfsleven. De Hospitality Hub staat niet alleen open voor jongeren die nog leerplichtig zijn, er worden ook bijscholings- en nascholings mogelijkheden geboden voor medewerkers van onze lokale bedrijven. Deze 'Hospitality HUB' draagt bij aan het oplossen van het personeelstekort in de horeca. Dit initiatief is door Pieter Zeeman Lyceum en Scalda uitgewerkt in een masterplan. In de Hospitality HUB bieden het onderwijs en de bedrijven workshops, trainingen en begeleiding aan waarbij de overgang van het VMBO naar MBO-onderwijs soepeler verloopt en leerlingen/studenten beter worden voorbereid op werk bij de ondernemingen op het eiland en worden begeleid naar een startkwalificatie (MBO2) via 'thuisnabij' onderwijs'. De HUB geeft invulling aan een plek waar leerlingen/ studenten, die leren en werken in de praktijk, terug komen om te werken aan (sociale) vaardigheden, kennis, competenties en saamhorigheid.

De HUB krijgt een gezamenlijke invulling met bijdrages van het onderwijs (docent naar de student) en het bedrijfsleven (ondernemer naar de student). De HUB draagt bovendien bij aan de na- en bijscholing van zittend personeel en zij-instromers. Om deze 'Hospitality HUB' op te zetten stellen wij gedurende drie jaar een projectsubsidie beschikbaar van in totaal € 285.000 (€ 95.000 per jaar). Voorwaarde voor het verstrekken van de middelen voor schooljaar 2023-2024 en schooljaar 2024-2025 is dat de beide scholen respectievelijk vóór 1 mei 2023 en 1 mei 2024 een geactualiseerd plan met een onderbouwde en gespecificeerde begroting aanleveren. Het 69

hele project wordt vóór 1 mei 2025 geëvalueerd. De middelen zijn opgenomen op de lijst te honoreren prioriteiten. De samenwerking tussen het Pieter Zeeman Lyceum, Scalda, het (lokale) bedrijfsleven en de gemeente zal verder worden uitgewerkt in goed overleg tussen het college van burgemeester en wethouders en de vertegenwoordigers van de overige stakeholders. Stand van zaken Het masterplan Hospitality Hub werkten we in 2022 uit langs drie lijnen: ontwikkeling van een opleiding, werken aan goed werkgeverschap en jaarrond werken. Met een raadsbrief informeerden wij de raad dat de realisatie van de opleiding voor het schooljaar 2022/2023 niet is gelukt. In het schooljaar 2022/2023 ontwikkelen het Pieter Zeeman Lyceum en Scalda de opleiding verder door en gaan werkgevers aan de slag met het uitwerken van concrete activiteiten die bijdragen aan goed werkgeverschap. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.4.2. We richten ons op omscholing en het activeren van de niet-actieven met als doel sociale en/of economische zelfredzaamheid.

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.4.2.1. We breiden het werk-leeraanbod voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt uit Omschrijving (toelichting) Voor het vergroten van de kans op participatie op de arbeidsmarkt van alle mensen borduren we in 2022 en volgende jaren verder op de ingezette lijn van een ‘leven lang ontwikkelen’. Dat betekent dat we met instrumenten zoals het participatielab zorgen voor bij- en omscholing gericht op de vraag van de markt. Ook hebben we aandacht voor het activeren van de niet-actieven. Stand van zaken In onze arbeidsmarktregio is een kwartiermaker aangesteld. Hiermee werken wij, samen met de andere gemeenten in de regio, het beleidsonderdeel een 'leven lang ontwikkelen' uit, zoveel als mogelijk in gezamenlijkheid met onderwijs en ondernemers. Hiertoe is een eerste versie van een menukaart 70

opgeleverd, waarin zowel alle scholingsaanbod als ondersteuningsmogelijkheden van gemeenten en UWV zijn opgenomen. Voor onze lokale inwoners ontwikkelden wij een leerwerkproject 'Zorg en Aandacht' in samenwerking met Allévo. Dit leerwerkproject ontwikkelt kandidaten met een (lange) afstand tot de arbeidsmarkt in ongeveer een half jaar tijd naar reguliere zorgbanen - in de functie van medewerker welzijn en gastvrijheid - en startte in september 2022 met enkele kandidaten. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.2.2. We stimuleren het bevorderen van het taalniveau Omschrijving (toelichting) We zetten in op het terugdringen van laaggeletterdheid onder de doelgroep met Nederlands als moedertaal (NT1) en de doelgroep met een migratieachtergrond die al langere tijd in Nederland is, maar de Nederlandse taal nog onvoldoende machtig is. Voor deze doelgroep worden de middelen ingezet die we ontvangen voor het uitvoeren van de Wet Educatie Beroepsonderwijs. Deze doelgroep wordt in 2022 en de volgende jaren verder in beeld gebracht. De aanpak van laaggeletterdheid wordt daarbij in een bredere beleidsmatige context geplaatst, waarbij ook meer aandacht wordt besteed aan het aspect van regievoering. Hiermee wordt aangesloten bij het regioplan laaggeletterdheid 2021- 2024. Stand van zaken In het Regioplan Laaggeletterdheid Zeeland 2021-2024 is vastgelegd wat de Zeeuwse gemeenten extra gaan doen voor de NT1-doelgroep bovenop de reguliere activiteiten vanuit de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) om de basisvaardigheden (de mate van geletterdheid) verder te ontwikkelen. De centrumgemeente Goes heeft sinds 2015 een faciliterende rol bij de besteding van de WEB-middelen in de arbeidsmarktregio Zeeland, die wettelijk is vastgesteld. Binnen de overlegstructuur van de arbeidsmarktregio Zeeland is in 2015 de Werkgroep Educatie gevormd.

Evenals in de voorgaande jaren, stelde deze werkgroep ook in 2022 een Regionaal Programma Educatievoorzieningen vast. Op basis van dit programma is een regionale communicatiecampagne gevoerd. De flyer "Wat wil jij leren?" is hier een voorbeeld van.

71

Daarnaast overlegde deze werkgroep in 2022 periodiek met aanbieders, de projectorganisatie van het regionaal Taalakkoord (Leerwerkloket Zeeland), de Zeeuwse Bibliotheek (Planbureau en Bibliotheek van Zeeland) en de stichting Lezen en Schrijven. In 2022 is vanuit het (Digi)Taalhuis meer ingezet op de digitale vaardigheden; er is gestart met digitale inloopspreekuren en ook zijn in 2022 cursussen aangeboden rondom aanleren van digitale vaardigheden. In 2022 is onderzocht welke verbindingen te leggen zijn tussen beleidsterreinen binnen de gemeenten en betrokken organisaties en relevante activiteiten op dit vlak. Uit dit onderzoek kwam, dat het goed is om binnen de Oosterschelderegio een bewustwordingscampagne te voeren. Daarnaast kwam uit het onderzoek dat het belangrijk is om via schuldhulpverlening en het UWV laaggeletterden door te verwijzen naar aanbieders van leertrajecten. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.2.3. We voeren de Participatienotitie uit Omschrijving (toelichting) Wij geven uitvoering aan de notitie “Hoofdlijnen uitvoering Participatiewet voor de komende jaren” (september 2019). Vanuit een integrale benadering wordt niet alleen naar problemen, maar vooral naar mogelijkheden gekeken. Passende arbeid is een belangrijke sleutel om eigen kracht bij mensen te versterken. Met de maatregelen, zoals opgenomen in de notitie, voorkomen wij tekorten in de gebundelde uitkering. In 2021 is de hoofdlijnennotitie tussentijds geëvalueerd. Voor 2022 willen wij onder andere aandacht geven aan de groeiende groep inwoners die langdurig in de bijstand zit. Bij deze groep is regelmatig sprake van meervoudige problematiek. Vanuit onze organisatie is een integrale benadering nodig, waarbij meerdere sociale en maatschappelijke problemen van de doelgroep worden aangepakt. Denk hierbij aan schuldenproblematiek, laaggeletterdheid of sociaal isolement. Op basis van de nieuwe Handhavingsverordening Participatiewet actualiseren wij onze handhaving. Dit mede n.a.v. een veranderde landelijke visie, waarbij de nadruk meer wordt gelegd bij preventieve elementen (voorlichting en dienstverlening) en minder bij enkel repressieve elementen (controle en sanctionering). Ook wij willen meer centraal stellen hoe de gemeente en de inwoner met elkaar omgaan. Hierbij ligt de nadruk op preventie en maatwerk.

In de verordening geven wij de visie op handhaving. 72

Vanuit deze visie wordt in opdracht van de gemeenteraad een handhavingsbeleidsplan uitgewerkt conform de vier pijlers van hoogwaardig handhaven. Ook worden de kosten uitgewerkt met betrekking tot de uitvoering. Stand van zaken Wij hebben een goed beeld van onze inwoners met een uitkering. Er wordt volop ingezet op uitstroom naar werk. In 2022 nam het aantal bijstandsuitkeringen in onze gemeente weer ruim af met 45 uitkeringen. Relatief gezien scoren we in onze gemeente bovengemiddeld goed. Ook inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt hielpen we aan werk. Wij stelden in 2022 een concept geactualiseerde handhavingsverordening op. De definitieve afronding hiervan vindt in de eerste helft 2023 plaats, waarbij we de actuele landelijke beleidsontwikkelingen op handhavingsgebied meenemen. Minister Schouten deelde in de tweede helft van 2022 de denkrichting van nader beleid voor handhaving, waarvoor begin 2023 een wetsvoorstel in consultatie gaat. Deze wijzigingen betrekken we bij het lokale beleidsvoorstel. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.2.4. We ontwikkelen passende instrumenten binnen de mogelijkheden voor de werkgever en de werknemer om terugkeer naar het arbeidsproces te laten lonen Omschrijving (toelichting) Diverse instrumenten kunnen de arbeidsinschakeling van onze werkzoekenden bevorderen en/of een werkgever verleiden eerder een werkzoekende in dienst te nemen. Deze instrumenten kunnen variëren van loonkostensubsidies tot begeleiding door jobcoaches. Wij willen deze instrumenten meer onder de aandacht van werkgevers brengen. Ook willen wij werkgevers beter ondersteunen (ontzorgen) bij de toepassing van deze instrumenten. Dit sluit aan bij het landelijke ‘breed offensief’ en vraagt om nieuw beleid in samenwerking in de arbeidsmarktregio. Stand van zaken In 2022 zijn de voornaamste instrumenten die we inzetten voor arbeidsinschakeling regionaal op elkaar afgestemd. Zo boden we de werkgevers en werknemers in Zeeland een uniform instrumentarium. Eind 2022 deelde het kabinet schriftelijk haar ambities voor uitbreiding van de infrastructuur van Arbeidsmarktregio's. Daarin wordt de vorming van Regionale Werkcentra per regio voorzien, waarin 73

werkgevers en werkzoekenden met al hun vragen over werk terecht kunnen. In Zeeland spraken we af deze landelijke ontwikkelingen niet af te wachten en hier proactief op te anticiperen. Eind 2022 is een aanvang gemaakt voor een brede Zeeuwse werkgroep. Deze werkgroep gaat, onder regie van de centrumgemeente, bottom-up onderzoeken met welke infrastructuur in de arbeidsmarktregio Zeeland het beste gediend is. Lokaal besteedden we aandacht aan de inzet van instrumenten voor de re-integratie van onze inwoners met een arbeidsbeperking. Hierbij pasten we het hele proces van de loonkostensubsidies op basis van landelijke richtlijnen aan. Dit zogenoemde preferente werkproces heeft als doel werkgevers op een transparante en eenzelfde manier te bedienen en te ondersteunen. Eind 2022 waren in onze gemeente 65 personen met verminderde loonwaarde/arbeidsbeperking met loonkostensubsidie in een (regulier) dienstverband aan het werk. We presteren hiermee als gemeente relatief bovengemiddeld goed. Het volume loonkostensubsidie ten opzichte van ons bijstandsbestand bedraagt ongeveer 17%, terwijl dit landelijk zo'n 11% bedraagt. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.2.5. We onderzoeken de mogelijkheden voor maatwerktrajecten waarbij zorg en ondersteuning wordt geboden aan kwetsbare inwoners, zodat zij (alsnog) een diploma halen of vakvaardigheden opdoen en een baan krijgen Omschrijving (toelichting) Vanuit de agenda Vitale arbeidsmarkt is er ook aandacht voor maatwerktrajecten voor kwetsbare inwoners. Jongeren en volwassenen kunnen via maatwerktrajecten met zorg en ondersteuning weer naar school en/of werk gaan. Focus daarbij is het behalen van een startkwalificatie of vakvaardigheden waardoor een baan mogelijk wordt en waarbij ze zoveel mogelijk zelfstandig kunnen leven. Deze maatwerktrajecten worden momenteel opgezet en/of uitgevoerd in de volgende projecten: Ruilwinkel, Startbloq en Participatielab. De ingezette leerwerktrajecten in samenspraak met het onderwijs (Scalda), werkgevers en de gemeente (De Zuidhoek) zetten we in 2022 door. Stand van zaken Wij hebben een goed inzicht in het bijstandsbestand. Bijna 60% heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In 2022 onderzochten wij hoe we de sluitende aanpak voor jongeren kunnen verbeteren. Daarnaast zetten we ook in op de inwoners met een kwetsbare positie. Naast een stevige ondersteuning 74

en de inzet van De Zuidhoek zijn ook nieuwe leerwerkprojecten opgezet. Bij de Zuidhoek volgden eind 2022 zo'n 50 inwoners met een bijstandsuitkering een ontwikkeltraject naar werk. Zo ontwikkelden we in samenwerking met Allévo en Scalda een leerwerktraject naar de zorg voor onze inwoners met een bijstandsuitkering en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dit leerwerktraject startte als pilot eind 2022 met drie deelnemers. Verder ondersteunden we YourSurprise en 't Gors met de opzet van het leerwerktraject 'The Launch' bij YourSurprise. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.4.2.6 We zetten in op extra arbeidsmarkttoeleiding voor de Ondertussengroep Omschrijving (toelichting) De Ondertussengroep bestaat uit statushouders die vallen onder de "oude" wet inburgering. Als gevolg van onvolkomenheden in deze wet is een groot deel hiervan (63%) niet ingeburgerd en dreigen zij langdurig in de bijstand te verblijven. Door de inkoop van specifieke trajecten kunnen zij alsnog worden begeleid naar de arbeidsmarkt en integratie in de samenleving. Hiervoor is in de lijst te honoreren prioriteiten in 2022 en 2023 budget opgenomen van € 50.000 per jaar. Stand van zaken Wij organiseerden diverse activiteiten voor inwoners die vallen onder de 'ondertussengroep'. In het bijzonder specifieke trajecten gericht op begeleiding naar de arbeidsmarkt en integratie, namelijk: •

1 persoon behaalde de cursus 'chauffeur groot rijbewijs';

•

2 personen werden aangemeld voor het leer-werktraject 'zorg en aandacht';

•

20 personen rondden de training 'Opvoedondersteuning' af.

Diverse activiteiten gericht op begeleiding naar de arbeidsmarkt en integratie in de samenleving bereidden wij voor, namelijk: •

Empowerment;

•

Vervolgtraject Empowerment 2;

•

Opvoedingsondersteuning training 2;

•

Workshops intercultureel werken. 75

In 2022 was er onvoldoende tijd om deze activiteiten uit te voeren. Deze budgetten en de uitvoering van de activiteiten schuiven daarom door naar 2023 en 2024. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

BIJDRAGE VERBONDEN PARTIJEN AAN DOELSTELLINGEN SUB-PROGRAMMA Verbonden partij en haar bijdrage aan programmadoelen Zuidhoek – Flex BV Dit bedrijf zet in zich om, al dan niet tijdelijk en al dan niet geïndiceerd, gesubsidieerde arbeid te leveren door het in dienst nemen van uitkeringsgerechtigden als opstap naar een reguliere baan. Zuidhoek – Re-integratie BV Dit bedrijf zet zich in voor het bevorderen van re-integratie, via het arbeidsproces van uitkeringsgerechtigden door het uitvoeren van re-integratieopdrachten. Zuidhoek – Personeels BV Dit bedrijf voorziet in het aannemen van nieuw personeel, zonder de ambtelijke status, ter vervanging van personeel met een ambtelijke status.

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging

Realisatie 2022

Resultaat 2022

2022 Lasten

-10.658.781

-10.605.308

-9.616.926

988.382

Baten

4.167.031

4.390.876

3.799.296

-591.580

Gerealiseerd saldo van baten

-6.491.750

-6.214.432

-5.817.630

396.802

142.400

128.400

128.992

592

-6.349.350

-6.086.032

-5.688.638

397.394

en lasten Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat

76

TOELICHTING EXPLOITATIE Sociale werkvoorziening De Zuidhoek, incidenteel voordeel € 293.000 (saldo lasten en baten) Waar na bijstelling een nadeel was begroot van € 133.000 is in plaats daarvan een positief resultaat (vóór onttrekking uit reserves) gerealiseerd van € 160.000. Aan de lastenkant vielen de salariskosten uiteindelijk € 156.000 lager uit dan begroot. Dit als gevolg van een sterkere terugloop van medewerkers dan eerder rekening mee was gehouden, in combinatie met het niet kunnen invullen van vacatures voor leidinggevende functies. De inleen van personeel viel lager uit met een bedrag van € 82.000, dit wordt met name veroorzaakt door de ontvangen vangnetgelden van het UWV. De overige bedrijfskosten vielen € 76.000 lager uit. Dit vooral als gevolg van (nog) niet uitgevoerde werkzaamheden en lagere overige kosten gesubsidieerde medewerkers. De lagere salariskosten voor medewerkers en inleen personeel zorgen, samen met een geringer aantal werkervaringsplaatsen, logischerwijs ook voor een lagere netto toegevoegde waarde aan de batenkant. Het betreft hier een nadeel van € 90.000. Verder hielden wij er rekening mee dat het lage inkomensvoordeel naar beneden zou worden bijgesteld. Het bedrag voor 2022 is echter met terugwerkende kracht verhoogd.

Dit betreft een compensatie van de bijzondere verhoging van het minimumloon per 1 januari 2023 met een positief gevolg van € 35.000 ten opzichte van de eerder gemaakte inschatting. Doorbelaste salarislasten en lasten van ingehuurd personeel, incidenteel voordeel € 82.000 Voor deze afwijking verwijzen wij u naar een centrale toelichting binnen het onderdeel Overhead

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden

77

Sub-Programma 1.5 Vakantie-eiland toonaangevend in water WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland wordt in 2040 geassocieerd met vakantie-eiland en met water. We staan binnen en buiten de landsgrenzen bekend als recreatieve bestemming vanwege het veelzijdig karakter en de diversiteit. De veelzijdigheid van het eiland komt terug in de bruisende activiteiten, de aantrekkingskracht van Renesse als “trendy badplaats”, de mogelijkheden tot beoefenen van (water)sporten en de combinatie van water, natuur en cultuur. Met deze veelzijdigheid heeft het eiland alles in zich om verschillende doelgroepen te bedienen. Schouwen-Duiveland heeft ook naam als eiland waar innovatie, kennis en ondernemerschap op het terrein van water samenkomt. De relatief grote naamsbekendheid van Zierikzee en Renesse is benut in de profilering van het eiland. Schouwen-Duiveland staat in het rijtje van meest duurzame delta-bestemmingen in de wereld. We hebben die positie vast weten te houden, niet alleen door de kwaliteit van het strand en het water maar ook vanwege de kwaliteit van de recreatie- en horecabedrijven, het veelzijdig karakter als vakantiebestemming vanwege het landschap, de rijke cultuurhistorie en de recreatiemogelijkheden op en aan het water.

We hebben onze positie weten te gebruiken in de marketing van ons eiland als duurzame vakantiebestemming waarbij we onze keurmerken stevig inzetten. Onze gasten waarderen onze vakantiebestemming omdat we deze keurmerken waarmaken. Het gastheerschap van onze ondernemers draagt daaraan bij. Met als gezamenlijke strategie: “Niet meer maar continu beter”. Het Watersnoodmuseum is, naast nationaal herdenkings- en herinneringscentrum, verder uitgegroeid tot een (inter)nationaal kenniscentrum voor klimaatadaptatie, specifiek voor water. Het bijzondere karakter van het museum vanuit de historie van ons eiland draagt bij aan de noodzaak om mensen bewust en weerbaar te maken voor (de gevolgen van) klimaatverandering. Het bijzonder karakter van het museum zorgt ervoor dat de boodschap echt “binnenkomt” en beklijft.

BELEIDSINDICATOREN Voor dit sub-programma zijn geen beleidsindicatoren benoemd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 1.5.1. We voeren een meerjarige strategische marketingcampagne gericht op de in het Eilandmarketingplan onderscheiden doelgroepen.

78

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 1.5.1.1. We geven een economische impuls om de eilandelijke ondernemersverenigingen van Schouwen-Duiveland in staat te stellen om gezamenlijk de marketingstrategie en de daarbij behorende uitvoering over te nemen Omschrijving (toelichting) De eilandelijke branche- en ondernemersverenigingen hebben zich begin 2021 verenigd in de Stichting Eilandmarketing Schouwen-Duiveland (SESD). Hun taak is de weggevallen VVV-taken - marketing en promotie van Schouwen-Duiveland en gastheerschap - verder invulling te geven. Om tot een goed businessplan en strategie voor de komende jaren te komen heeft de SESD in april 2021 een ervaren extern adviseur aangetrokken op het gebied van destinatie marketing. De SESD heeft in september 2021 het Strategisch Marketingplan Schouwen-Duiveland gepresenteerd aan de gemeente. Dit plan betreft de inhoudelijke basis, de strategische onderlegger, voor de wijze waarop de stichting marketing en promotie voor Schouwen-Duiveland wil gaan uitvoeren. Het plan is in de lijn met hoe grote toeristische gemeenten in Nederland vandaag de dag met citymarketing omgaan. Het plan geeft nog geen inzicht in de daadwerkelijke activiteiten van de organisatie voor gasten en inwoners. Deze concretisering is de volgende stap van de nog jonge organisatie in oprichting.

De stichting geeft hieraan de komende periode verder invulling, opdat de organisatie per 1/1/2022 daadwerkelijk operationeel kan zijn. Onder andere wordt gewerkt aan een communicatieplan, een huisstijl, de verdere ontwikkeling van de website en in het verlengde daarvan de digitale touchscreens voor informatievoorziening op buitenlocaties, content, campagnes en het werven van een eiland-marketeer. Deze concretiseringslag is nodig om verder inzicht te krijgen in de daadwerkelijke activiteiten van de stichting voor de komende vijf jaar, passend bij de meerjarenbegroting tot en met 2026 van de stichting zoals in het plan is opgenomen. Om het meerjarenplan tot uitvoer te kunnen brengen is vanaf 2022 jaarlijks een bedrag benodigd van € 500.000. Voor 2022 en 2023 is het gewenste bedrag van de SESD reeds in de begroting opgenomen. Enerzijds vanuit de voor deze jaren gereserveerde subsidie, anderzijds vanuit het bij de programmabegroting 2021-2023 aangenomen amendement A8 Economische impuls eilandmarketing en toeristische informatievoorziening. Vanaf 2024 is jaarlijks € 278.000 extra nodig, bovenop de in de begroting gereserveerde subsidie. Dit is opgenomen op de lijst te honoreren prioriteiten. In 2024 vinden we hiervoor voor € 237.000 dekking vanuit de nog niet benodigde gereserveerde subsidie 2021.

Aan de SESD wordt gevraagd voor het einde van 2021 inzicht te geven in hun concrete plannen en daarin ook op te nemen de wijze waarop de stichting de samenwerking met de ondernemersverenigingen op het eiland voor zich ziet en wat zij in praktijk voor de ondernemersverenigingen kunnen betekenen, om zo de 79

voorwaarde van eilandbrede vertegenwoordiging/draagvlak te kunnen realiseren. De concretisering en het waarborgen van de eiland brede vertegenwoordiging en het draagvlak zijn randvoorwaardelijk voor de subsidie. Daarnaast zal de voortgang periodiek worden gerapporteerd en geëvalueerd. Stand van zaken De Stichting Eilandmarketing (SESD) was in 2022 voor het eerst echt operationeel. Begin 2022 startte het team met drie fte. De activiteiten bestonden uit het uitvoeren van het jaarplan 2022, waaronder het inrichten van een nieuwe website. Aan de nieuwe website zijn diverse social mediakanalen gekoppeld, die intensief zijn ingezet. Ook optimaliseerde de SESD de content op de digitale schermen. Daarnaast zijn een Raad van Toezicht en een Raad van Advies geïnstalleerd. In 2022 was er goed en regelmatig contact tussen de gemeente en de SESD. Monitoring vond plaats op basis van de in het strategische marketingplan verwoorde doelstellingen en de activiteiten in het jaarplan. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.5.1.2. We zetten de innovatieprojecten op ons eiland als toeristische trekkers in zoals het Tidal Technology Centre en op termijn de (realisatie van de) doorlaat in de Brouwersdam Omschrijving (toelichting) De innovatieve ontwikkeling van het Tidal Technology Centre is helaas niet tot realisatie gekomen. Of de innovatieve ontwikkeling in de Brouwersdam kan plaatsvinden met het doorlaat inclusief de opwekking van getijde-energie of andere waterbouwkundige innovaties (zoals het geval bij de Oosterscheldekering) moet blijken uit het in de zomer van 2022 vast stellen voorkeursalternatief waarmee de planuitwerkingsfase voor dit project wordt ingegaan. Stand van zaken Ook voor de Brouwersdam werd duidelijk dat getijde-energie geen element is dat de Rijkspartijen in het voorkeursalternatief voor de uitwerking van dit project willen opnemen. Provinciale Staten en de gemeenteraden van de betrokken regiopartijen werden in kennis gesteld van het door de minister van I&W ingenomen standpunt over energie uit water. Afgesproken is dat de regiopartijen een 10-punten lijst kunnen indienen voor het alsnog realiseren van energiewinning na realisatie van de doorlaat. Als deze lijst met anticiperende voorzieningen niet leidt tot kostenverhoging, is de minister van I&W als opdrachtgever bereid om dit mee te geven bij de planuitwerking van het te bepalen voorkeursalternatief. 80

Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.5.1.4. We promoten en evalueren de eilandelijke vacature-en woningenbank Omschrijving (toelichting) We faciliteren de eilandelijke woning- en vacaturebank en maken een optimalisatieslag. Stand van zaken De eilandelijke woning- en vacaturebank is in 2022 gekoppeld aan de nieuwe website van de Stichting Eilandmarketing (SESD). De gemeente blijft verantwoordelijk voor de lidmaatschapskosten van de woning- en vacaturebank. Deze is nu bereikbaar en zichtbaar via de website opschouwenduiveland.nl. De taak van de SESD is ons eiland te promoten op het gebied van Verblijven, Wonen en Werken. De website Ikhebeenband, waar de woning- en vacaturebank aan was gekoppeld, is met de komst van de website van de SESD opgeheven. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.5.1.5. We blijven het initiatief van het Watersnoodmuseum en omliggende ondernemers ondersteunen om een aanlegplaats voor pleziervaartuigen, rondvaartboten en passagiersschepen in de omgeving van Ouwerkerk te realiseren Omschrijving (toelichting) Er is een oplossing gevonden voor het vraagstuk rondom het met het initiatief in geding zijnde visperceel. Realisatie vindt in 2022 plaats. Stand van zaken De voorbereidingen voor de realisatie van een aanlegsteiger en de coördinatie voor de uitvoering werden door de directie van het Watersnoodmuseum opgepakt en zijn in uitvoering. Hiertoe namen zij een extern bureau in de arm, dat de verdere procedures voor realisatie begeleidt.

81

Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.5.1.6. We ondersteunen het Watersnoodmuseum in de ontwikkeling naar kenniscentrum Omschrijving (toelichting) Met het delen van de internationale, nationale, provinciale en gemeentelijke beleidsontwikkeling rondom klimaatverandering, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie en de kennis die ontstaat uit projecten leveren we inhoudelijke inbreng aan het Watersnoodmuseum ten behoeve van de doorontwikkeling tot kenniscentrum. Daarmee we leveren we (ook) een bijdrage om de Kennisbank over klimaat en klimaatverandering actueel te houden waarmee het Watersnoodmuseum zich kan afficheren en extra aandacht kan genereren. Daarnaast gaan we per geschikt uitvoeringsproject na of er informatie- of tentoonstellingsmateriaal is te maken dat (ook) kan dienen als hard- en software in het kenniscentrum. Stand van zaken Het Europese Interregproject Star2Cs rondden we met succes af. In dat kader werden een elektronische en fysieke versie van een spel voor klimaatdialoog, een interactieve klimaatwand en een geautomatiseerde kennisbank ter beschikking gesteld. Dit als basis om het kenniscentrum conform de door de directie geformuleerde ambitie verder uit te bouwen. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

1.5.1.7 We volgen de ontwikkelingen van de oprichting van De Zeeuwse Marketing Organisatie Omschrijving (toelichting) De provincie Zeeland nam in 2019 het initiatief tot de oprichting van de Zeeland Marketing Organisatie (ZMO), omdat het imago van Zeeland op het vlak van leven, werken en studeren versterking nodig heeft. Het beeld over Zeeland buiten de provincie is nog te onbekend of te eenzijdig, waarbij het imago van ‘kust- en vakantieprovincie’ dominant is. Aanvankelijk zou de ZMO zich richten op wonen en werken. Als gevolg van het liquideren van de VVV Zeeland is besloten verblijven hierbij te betrekken. 82

Eerder dit jaar gaven wij in een intentieverklaring de Provincie de kans de ZMO op te richten. Waarbij vermeld dat deze intentie gericht is op de onderdelen Wonen en Werken en dat er ten aanzien van het onderdeel Verblijven een voorbehoud wordt gemaakt. Het uitspreken van deze intentie, zegt nog niets over het wel of niet toetreden tot de ZMO. Later in het jaar zou meer inzicht volgen in de financiële kant, eventuele opties voor deelname, de juridische vorm en andere zaken. Echter, het proces is wederom vertraagd. Partijen worden het maar niet eens over koers en werkwijze. De eerder genoemde streefdatum van 1 juli 2021 is niet gehaald en op dit moment is niet duidelijk of en hoe het verder gaat. Hoewel de kans bestaat dat Schouwen-Duiveland vanaf 2022 betrokken zal zijn bij de ZMO, is op dit moment nog niet vast te stellen in welke vorm dat zal zijn en tegen welke financiële bijdrage. Stand van zaken Het ontwikkelen van het merk Zeeland met een bijbehorende organisatievorm ligt bij de provincie Zeeland. In 2022 presenteerde de provincie het concept Shaping the Future. In 2023 werken wij aan de verdere invulling daarvan. Voor de toeristische promotie was binnen de provincie een apart team actief. Zij onderhouden onder meer de website https://www.zeeland.com. Hier waren voor de gemeente in 2022 geen kosten mee gemoeid.

Als gemeente volgden we de ontwikkelingen en participeerden we regelmatig in stakeholder overleggen. De Stichting Eilandmarketing (SESD) is als lokale destinatie marketingorganisatie (DMO) het eerste aanspreekpunt op dit gebied en als regiopartner betrokken bij de toeristische Zeeland-promotie. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting primitief 2022

Begroting na wijziging

Realisatie 2022

Resultaat 2022

2022 Lasten

-14.076

-43.790

-51.298

-7.508

Baten

21.101

6.000

3.315

-2.685

Gerealiseerd saldo van baten

7.025

-37.790

-47.983

-10.193

7.025

-37.790

-47.983

-10.193

en lasten Gerealiseerd resultaat

83

TOELICHTING EXPLOITATIE Geen relevante afwijkingen te melden

TOELICHTING INVESTERINGEN Geen relevante afwijkingen te melden

84

Programma 2 Wonen WAT HOUDT HET PROGRAMMA IN? Goed wonen is een primaire basisbehoefte van onze permanente en tijdelijke inwoners. Dat stopt niet bij de woonvoorziening zelf en een passende woningvoorraad, maar betreft ook een goede en sociale leefomgeving, met goede en betaalbare voorzieningen op het gebied van onder andere onderwijs, zorg, welzijn en veiligheid. Onze eigen bevolkingssamenstelling verandert door ontgroening en vergrijzing, de beroepsbevolking neemt af. Bovendien verandert steeds vaker de samenstelling van de huishoudens. Schouwen-Duiveland beweegt mee met de demografische ontwikkelingen. Onze strategie richt zich op het goed voorbereiden op veranderingen in de bevolkingssamenstelling. Door flexibel en dynamisch mee te bewegen, blijven we economisch gezond en sociaal veerkrachtig. Daartoe spelen we in op de veranderingen die op ons afkomen, met als doel een afgestemd en goed voorzieningenniveau te behouden, een woningbouwprogramma te realiseren dat voorziet in behoefte en vraag, de leefbaarheid in kernen te behouden en te versterken, waarbij voorzieningen in onze gemeente betaalbaar blijven.

IN WELKE GEMEENTELIJKE BELEIDSSTUKKEN IS HET BESTAANDE BELEID OMSCHREVEN? Sociaal domein •

Kadernota subsidies Prestaties voor de samenleving 2010

•

Samenwerken aan vitale inwoners en een gezonde regio – Regionaal kader gezondheidsbeleid Oosterschelderegio 2018–2021

•

Vitaal Schouwen-Duiveland 2020-2022

•

Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2018-2021

•

Lokaal uitvoeringsplan Een beschermd thuis en kwalitatief goed leven op Schouwen- Duiveland 2019–2022

•

Op weg naar een dementievriendelijk Schouwen-Duiveland 2019-2022

•

Schouwen-Duiveland voor elkaar – visie sociaal domein 2014

•

Beleidsnota Sociaal Domein Oosterschelderegio 2015-2018

•

Naar een Integraal sociaal domein, aanzet tot een dienstverleningsmodel

•

Operationalisering Integraal dienstverleningsmodel

•

Beleidsplan Jeugd 2015-2018

85

•

Voor een toekomst zonder geweld - Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Zeeland 2019-2023

•

Beleidsplan maatschappelijke ondersteuning 2015-2018

•

Notitie Sturen op Maatschappelijk Resultaat

•

Beleid Mantelzorgondersteuning 2017-2020

•

Beleidsvisie Vrijwilligerswerk 2018-2022 ‘Vrijwilligerswerk Onbetaalbaar’

•

Nota Dorpshuizenbeleid 2008

•

Beleidsplan Schuldhulpverlening 2022-2025

•

Kadernota Inburgering

•

Lokale Inclusie Agenda 'Schouwen-Duiveland inclusief' (2022)

Openbare ruimte •

Visie Integraal Beheer Openbare Ruimte (2014)

•

Integraal verkeer- en vervoersplan Schouwen-Duiveland 2017-2027

•

Handboek Begraafplaatsen gemeente Schouwen-Duiveland 2016 * Capaciteit en exploitatie Begraafplaatsen gemeente Schouwen-Duiveland 2016 * Uitvoeringsprogramma Begraafplaatsen gemeente Schouwen-Duiveland 2016

•

Speelruimtebeleid Samen spelen (2017-2026)

•

Beleidsplan Wegen 2017-2021

•

Bomenbeleidsplan (2009)

•

Landschappelijk raamwerk Buitengebied in beweging (2007)

•

Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026

•

Beleidsplan openbare verlichting 2019-2023

Veiligheid en openbare orde •

Integraal Veiligheidsprogramma 2017–2018

•

Regionaal beleidsplan multidisciplinaire advisering grootschalige evenementen (2011)

•

Integraal Handhavingsbeleid 2016-2019

Onderwijs •

Integraal Huisvestingsplan basisonderwijs Schouwen-Duiveland 2017- 2027

•

Meerjaren uitvoeringsplan en Meerjaren uitvoeringsprogramma 2020-2028

•

Onderwijsakkoord Kinderopvang en Onderwijs Schouwen-Duiveland 2018-2022

•

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 86

Wonen •

Nota grondbeleid gemeente Schouwen-Duiveland 2018

•

Erfgoednota 2012-2018

•

Woonvisie 2018-2027

•

Uitvoeringsprogramma Woonvisie 2021

•

Regionale woningmarktafspraken 2014-2023

•

Structuurvisie ongebruikte individuele bouwtitels in bestemmingsplannen (2015)

•

Structuurvisie Bruinisse 2025

•

Structuurvisie Zierikzee 2030

•

Programma Zierikzee

•

Energieagenda 2018-2023

•

Regionale Energiestrategie (2020)

87

Sub-Programma 2.1 Goed en realistisch voorzieningenniveau WAT HOUDT HET SUB-PROGRAMMA IN? Schouwen-Duiveland heeft een kwalitatief goed maatschappelijk voorzieningenniveau, dat verspreid is over het eiland. De betaalbaarheid van de voorzieningen is gewaarborgd door bundeling van functies en de gebruiksintensiteit is goed. De inwoners houden zelf sport- en culturele voorzieningen en gemeenschappelijke ontmoetingsruimten in stand. Dit blijkt uit de vrijwillige inzet, goed eigen initiatief en bestuurs- en daadkracht van lokale instellingen en verenigingen. In Zierikzee zijn de eilandelijke functies aanwezig, zoals een middelbare school, sportcomplexen, een mediatheek en diverse andere culturele voorzieningen. Zierikzee is daarmee de dragende kern met centrumvoorzieningen. Daarbuiten zijn verder, verspreid over het eiland, in diverse kernen kwalitatief goede voorzieningen op het gebied van sport, cultuur, onderwijs, zorg en welzijn aanwezig. Deze multifunctionele voorzieningen voorzien in de lokale behoefte van de omliggende gebieden; zij vervullen daarmee een satellietfunctie. Het aantal onderwijsvoorzieningen is afgestemd op het leerlingenaantal. Scholen van diverse signatuur werken samen om het totale aanbod in kwalitatieve zin en in diversiteit te realiseren.

BELEIDSINDICATOREN Naam indicator

Absoluut verzuim

Eenheid

Aantal per 1.000

Bron

DUO

Aantal per 1.000

Waarde

Waarde

Waarde

Meest recente

2019

2020

2021

2022

waarde Zeeland

0,0 (waarde

niet

niet

nog niet

2017)

bekend

bekend

bekend

DUO

50

53

22

34

24

1,6

1,9

1,7

1,6

1,8

leerlingen Relatief verzuim

Waarde

1,5

leerlingen Vroegtijdig schoolverlaters

% deelnemers aan het

DUO

zonder startkwalificatie (vsv-ers)

VO en MBO onderwijs

(Ingrado)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.1. We hebben een kwalitatief goed en realistisch maatschappelijk voorzieningenniveau.

88

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 2.1.1.1. We onderzoeken of we kaders voor maatschappelijke voorzieningen op kunnen nemen in de Structuurvisie Wonen Omschrijving (toelichting) In de op te stellen Structuurvisie Wonen onderzoeken we of de indicaties van de type kernen (groei-, balans-, en transitiekernen) aanleiding geven om kaders op te nemen voor maatschappelijke voorzieningen. Stand van zaken In juni 2022 is de Provinciale bevolkingsprognose herijkt, met als gevolg een hogere regionale behoefte aan woningen. De regionale behoefte is 1.080 woningen. In 2021 was dit 460. Waar deze woningen gaan landen en hoe deze woningen over de kernen verdeeld worden is echter nog niet bekend. In 2022 deden we een eerste aanzet door een bijeenkomst met verschillende beleidsvelden. Door wijzigingen in de aantallen toe te voegen woningen en de huidige knelpunten op de woningmarkt, kunnen we onvoldoende vastleggen waar, hoeveel en welke type voorzieningen nodig zijn. Daarom hebben kaders voor maatschappelijke voorzieningen op dit moment geen toegevoegde waarde binnen de Structuurvisie Wonen. Op 12 september 2022 behandelde de commissie Ruimte en Economie de concept Structuurvisie Wonen. Hierin zijn geen kaders voor maatschappelijke voorzieningen opgenomen. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.10 We realiseren een nieuw skatepark op een nader te bepalen locatie (amendement A11 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Samen met maatschappelijke partners en inwoners wordt een nieuw skatepark gerealiseerd op een nader te bepalen locatie op Schouwen-Duiveland. Hiervoor trekken we maximaal € 300.000 uit. Een definitief voorstel, inclusief bijbehorende onderhoudslasten, wordt in 2022 voorgelegd aan de gemeenteraad. Op de lijst te honoreren prioriteiten is in 2023 een investeringskrediet opgenomen van € 300.000 met bijbehorende kapitaallasten van gemiddeld € 17.000 per jaar bij een afschrijvingstermijn van 20 jaar.

89

Stand van zaken In de collegevergadering van 19 juli 2022 besloten wij om het gebied Borrendamme aan te wijzen als locatie voor sporten, bewegen en ontmoeten in een groene omgeving. Ook is besloten om de locatie Scheldestraat aan te wijzen als gebied voor vernieuwing en uitbreiding van het skatepark. SkateOn ontving de opdracht om hier het ontwerp voor te maken. Het nieuwe skatepark realiseren we in 2023. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.2. We exploiteren zwembad Dol-Fijn Omschrijving (toelichting) De komende jaren blijft zwembad Dol-Fijn open. De raad en ons college waarderen de grote mate van vrijwillige inzet en de regiofunctie van het zwembad voor een deel van het eiland. Voor het onderhoud en beheer van het zwembad Dol-Fijn is structureel een bedrag van € 17.000 gereserveerd. Stichting Zwembad Dol-Fijn verzorgt de exploitatie. De raad heeft hiervoor structureel een subsidie van € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld. Om zwembad Dol- Fijn voor de komende jaren in orde te brengen heeft de raad in 2019 een investeringsbudget van circa € 120.000 beschikbaar gesteld waardoor het zwembad weer voldoet aan wettelijke eisen, over een energiezuinige klimaatinstallatie beschikt en qua verfwerk weer in orde is. Tegelijkertijd heeft de raad een investeringsplafond ingesteld van € 150.000 (inclusief de investering in 2019). Wanneer dit investeringsplafond wordt bereikt stopt de exploitatie van het zwembad. Zo blijven de kosten onder controle. Met de Stichting Zwembad Dol-Fijn is in 2021 de huurovereenkomst aangegaan. Met de stichting is verder intensief overleg gevoerd over de financiële situatie in relatie tot corona en gewezen op de bestaande steunpakketten vanuit de Rijksoverheid. Stand van zaken De raad stelde een investeringsplafond in van € 150.000.

Hiervan deden wij in 2022 enkele (nodige) investeringen en er is nog ruim € 28.000 beschikbaar naast het jaarlijkse onderhoudsbudget. Met Stichting Zwembad Dol-Fijn voeren wij twee keer per jaar gesprekken over de voortgang en de toekomst. We bekijken kritisch welke investeringen nodig zijn de komende jaren (o.a. verduurzaming) in relatie tot het naderende investeringsplafond. Tijd (indicator)

90

Geld (indicator)

2.1.1.3 We leggen een kunstgrasveld SV Duiveland aan (amendement A10 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Naar aanleiding van amendement A12 bij de Kadernota 2022-2025 is de duurzame verlichting inmiddels gerealiseerd. De kosten daarvan (€ 35.000) heeft SV Duiveland volledig voor haar eigen rekening genomen zonder hiervoor een bijdrage aan te vragen conform de regeling voor het vervangen/realiseren van veldverlichting in LED. Vanuit SV Duiveland ligt er een verzoek om een kunstgras wedstrijdveld aan te leggen. Hiervoor wordt op de lijst te honoreren prioriteiten een investeringskrediet opgenomen in de jaarschijf 2022 van € 565.000. De vereniging levert hiervoor een eigen bijdrage van € 35.000 door middel van zelfwerkzaamheid (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden en verplaatsing verlichting). Stand van zaken Het nieuwe kunstgrasveld is in september 2022 opgeleverd en in gebruik genomen. Hierdoor kan de vereniging, ongeacht de weersomstandigheden, jaarrond haar trainingen en wedstrijden plaats laten vinden. Het kunstgrasveld voorzagen we van biologische infill (kurk). De vereniging leverde geen eigen bijdrage in de aanlegfase. Het werk is door één hoofdaannemer aangenomen. Omdat het hier ging om specialistisch werk, waarbij groot materieel werd ingezet, was het niet realistisch dat vrijwilligers hierbij assisteerden.

Ook zou hierbij de veiligheid van mensen in gevaar kunnen komen. Uiteraard verrichtte de vereniging wel kleine hand- en spandiensten en dacht het mee in de uitvoeringsfase. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.4 We leggen een kunstgrasveld bij SKNWK Nieuwerkerk aan (amendement A3 Programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Vanuit de voetbalvereniging SKNWK in Nieuwerkerk ligt het verzoek tot het aanleggen van een kunstgras wedstrijdveld. Wij hebben hiervoor op de lijst te honoreren prioriteiten een investeringskrediet opgenomen van € 601.500. De vereniging levert hiervoor een eigen bijdrage van € 35.000.

91

Stand van zaken Het nieuwe kunstgrasveld is in september 2022 in gebruik genomen. Hierdoor kan de vereniging, ongeacht het weer, jaarrond haar trainingen en wedstrijden plaats laten vinden. Het kunstgrasveld voorzagen we van biologische infill (kurk). De eigen bijdrage vanuit de vereniging is niet gerealiseerd. Het werk is door één hoofdaannemer aangenomen. Omdat het hier ging om specialistisch werk, waarbij groot materieel werd ingezet, was het niet realistisch dat vrijwilligers hierbij assisteerden. De veiligheid van mensen zou in gevaar kunnen komen. Uiteraard verrichtte de vereniging wel kleine hand- en spandiensten en werd meegedacht in de uitvoeringsfase. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.5 We leggen een speelkooi aan bij SKNWK Nieuwerkerk (amendement A3 Programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Vanuit de voetbalvereniging SKNWK in Nieuwerkerk ligt het verzoek tot het aanleggen van een multifunctionele speelkooi op het terrein van SKNWK te gebruiken door scholen, jeugd en andere instanties. Wij hebben hiervoor op de lijst te honoreren prioriteiten een investeringskrediet opgenomen van € 39.000. De vereniging betaalt volledig mee aan deze voorziening. Stand van zaken De realisatie van de speelkooi volgt na aanleg van het kunstgrasveld en is gepland in 2023. De kosten van de aanleg van deze speelkooi zijn volledig voor rekening van de vereniging. De gemeente heeft in dit proces alleen een adviesrol. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.6 We voeren een kwaliteitsonderzoek uit naar bluskranen Omschrijving (toelichting) Bluskranen worden onderhouden door de netbeheerder. De verantwoordelijkheid ligt echter bij de 92

gemeente. Om deze taak goed te kunnen uitvoeren is nodig dat de gemeente zich goed laat informeren omtrent de toestand van het aanwezige materiaal, eventuele knelpunten worden gesignaleerd en de noodzakelijke acties worden uitgevoerd. Hiervoor hebben wij op de lijst te honoreren prioriteiten een budget opgevoerd van € 25.000. Stand van zaken Al enige tijd loopt er een tweetal trajecten tussen de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG), de VeilgheidsRegio Zeeland (VRZ) en Evides. In beide gevallen gaat het om uitvloeisels van de Zeeuwse Overeenkomst Nutsbedrijven en Gemeenten (ZONG). Hierin is aangegeven dat een Zeeuwse bluswaterregeling wordt opgesteld. Het eerste deel daarvan is inmiddels opgesteld, en moet worden gezien als de algemene voorwaarden waaronder Evides de Zeeuwse gemeenten kan faciliteren in de bluswatervoorziening. Een Zeeuwse ambtelijke werkgroep werkt nu aan het tweede deel in samenwerking met de VRZ. Het handelt over oplossingen voor het in stand houden van een adequate en goed functionerende bluswatervoorziening, waaronder de inspectie en het onderhoud. Wij wachten op de uitkomsten van deze werkgroep om te bepalen hoe wij hier op lokaal niveau invulling aan kunnen geven. Het is nu niet opportuun om hierin een zelfstandige koers te varen. Het budget schuiven we door naar 2023, in afwachting van de bluswaterregeling, waarna we bezien hoe dit we dit inzetten.

Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.7 We doen onderzoek naar het gebruik van waterbassins bij de beregening van sportvelden Omschrijving (toelichting) We zoeken naar alternatieven voor de aanvoer van water met tankauto's voor het beregenen van de sportvelden. Hiervoor is op de lijst te honoreren prioriteiten een budget opgenomen van € 25.000. Stand van zaken In 2022 verleenden we opdracht aan de Waterbank om onderzoek te doen naar kansrijke locaties voor het hergebruik van zoetwater in de gemeente. Waterbank is een verbindingsplatform voor vraag en aanbod van restwater. Zij voeren het onderzoek eilandbreed uit. Hierbij ligt de focus om de mogelijkheden in beeld te brengen voor het beregenen van de natuurgrasvelden van de voetbalverenigingen. Maar ook om 93

restwater in te zetten om in het openbaar groen water te kunnen geven, zoals nieuwe bomen en beplanting. Deze mogelijkheden zijn nu ook heel beperkt. In het tweede kwartaal 2023 levert de Waterbank het rapport op. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.8 We stellen een businesscase Dorpshuizen SMC Bruinisse op Omschrijving (toelichting) SMC Bruinisse is eigenaar en beheerder van het dorpshuis en de sporthal in Bruinisse. Beide gebouwen zijn ruim 40 jaar oud en hebben onderhoud nodig. SMC Bruinisse ontving tot voor kort subsidie dat alleen de exploitatie van het dorpshuis dekte. Het onderhoud van de sporthal vraagt ook het nodige aan investeringen. In de woorden van SMC Bruinisse: ‘dat wat we verdienen in het dorpshuis, verdampt voor het onderhoud en het in stand houden van de sporthal’. SMC Bruinisse boekt hierdoor jaarlijks gemiddeld een verlies van € 15.000. Deze situatie werd financieel onhoudbaar. Als onderdeel van de subsidierelatie en de opgestelde statuten zijn daarom verschillende acties ondernomen om het tij te keren. Zo is inzichtelijk gemaakt hoe de financiën in elkaar steken door de boekhouding te splitsen tussen het dorpshuis en de sporthal, is er een andere dorpshuisbeheerder aangesteld, zijn de kosten gereduceerd (verzekering, schoonmaak) en is het bestuur versterkt. Tot slot is naast de gebruikelijke subsidie van € 32.061 per jaar voor de exploitatie van het dorpshuis, nu ook een subsidie verstrekt ter hoogte van € 21.500 per jaar voor de exploitatie van de sporthal voor de periode 1 januari 2021 tot en met 31 december 2022.

Ons college stelt in 2021 nog een bestuursopdracht vast om het project ‘Opstellen Businesscase SMC Bruinisse’ te starten. Het project leidt tot een businesscase op basis van de 3 scenario’s: 1) verbouw bestaande locatie, (2) herontwikkeling op bestaande locatie (sloop/nieuwbouw) en (3) ontwikkeling op een nieuwe locatie (eventueel in combinatie met andere functies). Op basis van deze businesscase kan ons college de gemeenteraad informeren en voorstellen een besluit nemen en een opdracht geven tot het uitwerken van het scenario dat leidt tot een toekomstbestendige functie van het dorpshuis SMC Bruinisse. Stand van zaken Wij stelden de bestuursopdracht voor het opstellen van een businesscase 'SMC Bruinisse' vast. Volgens planning werd in januari 2022 gestart met de voorbereidingen voor de analyse van de 94

toekomstbestendigheid en bouwkundige analyse van het dorpshuis en de sporthal. Vanwege een tekort aan personele capaciteit, mede door andere ontwikkelingen en prioriteiten, stelden we het opstellen van de business case uit. In het najaar van 2022 selecteerden we vanuit het inkooptraject een tweetal bureaus waar we gesprekken mee voerden. In samenspraak met het bestuur van SMC Bruinisse verleenden we de gunning in december 2022 aan bureau Republiq. Het opstellen van de business case start in 2023 en we verwachten dit in de tweede helft van 2023 ter besluitvorming voor te leggen. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

2.1.1.9 We leggen een speelkooi aan bij SV Duiveland (amendement A10 programmabegroting 2022-2025) Omschrijving (toelichting) Vanuit SV Duiveland ligt er een verzoek om op het huidige trainingsveld, dat overbodig wordt door het realiseren van een kunstgras wedstrijdveld, een multifunctionele speelkooi te realiseren. Hiervoor wordt op de lijst te honoreren prioriteiten een investeringskrediet opgenomen in de jaarschijf 2023 van € 39.000. Stand van zaken De realisatie van de speelkooi volgt na aanleg van het kunstgrasveld en is gepland in 2023. Hierbij onderzoeken we de mogelijkheden om dit te combineren met een uitgebreider speelterrein op het voormalige trainingsveld bij SV Duiveland. Dit werken we in combinatie met de dorpsraad in 2023 verder uit. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

WAT WILLEN WE BEREIKEN? 2.1.2. Er zijn goede voorzieningen op het gebied van (openbaar) vervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (voor de minder mobiele groepen) te garanderen. 95

WAT DEDEN WE DAARVOOR? 2.1.2.1. De bereikbaarheid van de voorzieningen nemen we mee in het Project Integrale mobiliteit (SD op Weg) Omschrijving (toelichting) De bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid van kernen die inwoners ervaren. Een goede en bereikbare toegang tot voorzieningen is voor veel oudere mensen een belangrijk element om langer zelfstandig thuis te blijven wonen, een doelstelling uit het sociaal domein. De afgelopen jaren hebben diverse pilots aangetoond hoe belangrijk sociale mobiliteit vanuit de kernen is. Inmiddels zijn zestien initiatieven actief in onze gemeente die verenigd zijn in het Mobiliteitsplatform SD op Weg. We gaan de ervaringen uit het Mobiliteitsplatform gebruiken als input om de mobiliteitsvraagstukken op ons eiland aan te pakken en zo integraal efficiënt, slim en schoon vorm te geven. Dit sluit aan bij de Strategienota Slimme Mobiliteit van provincie Zeeland die moet leiden tot het anders inkleden en op een andere manier uitvragen van de Openbaar Vervoerconcessie in 2024.

SD op Weg helpt bewoners-, ondernemers- en maatschappelijke initiatieven rondom mobiliteit op SchouwenDuiveland (verder) op te starten en zoekt daarbij naar verbindingen, gemeenschappelijke oplossingen en nieuwe kansen om al werkend te komen tot een toekomstbestendig, robuust en duurzaam ‘eilandelijk mobiliteitsnetwerk’ dat kan worden ingebracht in de voorbereiding naar een nieuwe Openbaar Vervoer concessie. Stand van zaken De projecten, waaronder Burgh-Haamstede, Bruinisse en Zonnemaire, pakten we weer op toen corona dit toeliet. Deelvervoer rollen we in samenwerking met Zeeuwland, Zuidhoek en waar mogelijk het bedrijfsleven verder uit. Inmiddels is de doelstelling opgenomen in de reguliere beleidsuitgangspunten voor zowel provinciaal als gemeentelijk mobiliteitsbeleid. Tijdens bestuurlijke bijeenkomsten en bredere conferenties vroeg de betrokken portefeuillehouder consistent en consequent aandacht voor het wegnemen van belemmeringen waar vrijwilligersinitiatieven mee te maken krijgen. De initiatieven in onze gemeente kregen landelijk steeds meer aandacht als goede voorbeelden van slimme mobiliteit. Tijd (indicator)

Geld (indicator)

96

2.1.2.2. We geven uitvoering aan Schouwen-Duiveland Inclusief, Lokale Inclusie Agenda. Omschrijving (toelichting) Het VN-verdrag verplicht gemeenten om aan de slag te gaan met een aantal internationale uitgangspunten om mensen met een beperking te laten participeren in de maatschappij met borging van de algemeen geldende rechten en vrijheden. De gemeente is verplicht een Lokale Agenda Inclusie te maken. Hierin laat de gemeente zien hoe de uitvoering van het VN verdrag in de gemeente er concreet uit gaat zien. Het opstellen van deze agenda heeft in 2020 vertraging opgelopen door de coronacrisis. We hebben de eerste helft van 2021 benut om de agenda verder op te stellen en via een digitale werkconferentie afgestemd met betrokken organisaties, verenigingen en inwoners. Na vaststelling voeren we deze agenda vanaf 2022 uit. Via een warme overdracht neemt stichting Toegankelijk SchouwenDuiveland de activiteiten van de VAC over. We gebruiken hiervoor het bestaande budget. Stand van zaken In het eerste kwartaal van 2022 adviseerde de Adviesraad Sociaal Domein over de Lokale Inclusie Agenda. Dit advies verwerkten we en in het tweede kwartaal van 2022 stelde de raad de Lokale Inclusie Agenda vast.

Gedurende het hele jaar waren de in de Lokale Inclusie Agenda genoemde suggesties voor concrete actieplannen leidraad in gesprekken met coördinatoren en beleidsmedewerkers van verschillende afdelingen binnen de gemeente. Daarnaast gaven we presentaties en voerden we gesprekken met particulieren en externe partijen zoals onderwijs, woningbouwcorporaties, Platform Toegankelijk Schouwen-Duiveland en Ongehinderd. Hierin bespraken we wat binnen de mogelijkheden van interne en externe partijen kon worden aangepast en/of uitgevoerd om de samenleving stapsgewijs inclusiever te maken. Ook de klankbordgroep Diversiteit dacht mee over de thema’s van de Lokale Inclusie Agenda.Tijdens de Verbindingsdag 2022 namen organisaties deel die zich richten op verschillende doelgroepen binnen de Lokale Inclusie Agenda. Tijd (indicator)