790471 Bijlage Beeldkwaliteitsplan Dorpsas Burgh-Haamstede DEFINITIEF
Tekst van het document
Beeldkwaliteitsplan Dorpsas Burgh-Haamstede Opdrachtgever: Gemeente Schouwen-Duiveland Datum: 30 november 2022
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
1
Beeldkwaliteitsplan Dorpsas Burgh Haamstede is een product van: Bureau B+B Stedebouw en Landschapsarchitectuur In opdracht van: Gemeente Schouwen-Duiveland
Bureau B+B Stedebouw en Landschapsarchitectuur Kraanspoor 1 1033 SC Amsterdam +31 (0)20 62 39 801 www.bplusb.nl
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
2
Inhoudsopgave
Inleiding
5
Richtlijnen Beeldkwaliteit
39
1 Kop van Haamstede
39
Introductie en leeswijzer
5
1a Serooskerkseweg
41
Afbakening plangebied
7
1b Kriekemeet
43
2 Kern Haamstede Deel 1: Identiteit
8
2a Noordstraat
49
Visie beeldkwaliteit Burgh-Haamstede
11
2b Ring en centrum
53
DNA Burgh-Haamstede toen
13
DNA Burgh-Haamstede nu
15
3a Burghseweg
59
3b Hogeweg
63
Visie Park Burgh-Haamstede
17
3c Kraaijensteinweg
67
Burgh-Haamstede als Landschapspark
17
Beeldkwaliteit Park Burgh-Haamstede
18
Kernwaarden Park Burgh-Haamstede
20
Kunst, Cultuur & Erfgoed
26
Deel 2: Ontwerprichtlijnen
BUREAU B+B
47
28
Sfeergebieden
30
Afbakening sfeergebieden
30
Overkoepelende richtlijnen Beeldkwaliteit
32
Architectuurbeeld en beeld openbare ruimte.
33
Uitstallingen en reclame
35
Inrichtingselementen en meubilair
37
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
3 Dorpslint
4 Gebiedsontwikkeling Burgh 4a Landschapszone en Karolingische burcht 4b Gemeentewerkplaats 5 Kern Burgh
57
71 73 77 79
5a Burghsering en centrum
81
5b locatie Bijkerk/Koebel
85
6 Westenschouwen
87
7 Strandplein Westenschouwen
93
3
Inleiding
Haamstede Burgh
Westenschouwen
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
4
Inleiding
Introductie en leeswijzer
< Overzicht BurghHaamstede en de Kop van Schouwen.
Aanleiding & Doel De gemeente Schouwen-Duiveland heeft met de Dorpsvisie (2020, KuiperCompagnons) ambities bepaald voor Burgh-Haamstede voor de komende tien jaar. Het doel van de dorpsvisie is als volgt samen te vatten; Burgh-Haamstede weer op de kaart te zetten door middel van het verbeteren van de levendigheid, leefbaarheid en uitstraling van het dorp. Hierbij is aandacht voor het verschillend gebruik tijdens de zomer- en winterperiode van belang. Iedere kern in Burgh-Haamstede heeft een duidelijk herkenbare eigen identiteit: In Burgh willen we het maatschappelijke en cultuurhistorische hart creëren. Het is de kern van het dagelijkse dorpsleven, de maatschappelijke voorzieningen, de cultuurhistorie en de kunst. In Haamstede zien we vooral het winkelen en de horeca in de toekomst, maar er is ook ruimte voor kunst en cultuur. Het doel is ook om meer verbinding tussen de kernen tot stand te brengen zowel fysiek als sociaal en cultureel. Dit willen we fysiek bereiken door herinrichting van de Dorpsas. Naar aanleiding van de vastgestelde Dorpsvisie heeft de gemeente Schouwen-Duiveland het initiatief genomen om uitvoering te geven aan de Dorpsvisie. De gemeente staat hiermee aan de vooravond van een aantal ingrijpende projecten, met als gezamenlijk doel het verbeteren van de levendigheid, leefbaarheid en uitstraling van het dorp.
Hierbij wordt voortgebouwd op de bestaande kwaliteiten
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
van Burgh-Haamstede, maar wordt ook een kwaliteitsverbetering beoogd. Als onderdeel van de uitvoering van de Dorpsvisie worden voor de dorpsas en de centra Burgh en Haamstede een stedenbouwkundig plan en een beeldkwaliteitsplan opgesteld. In voorbereiding hierop zijn vanaf het najaar van 2020 in nauwe samenwerking met de gemeente SchouwenDuiveland en de leden van de project- en werkgroepen een strategisch programma (2021, Kadaster), een verkeersonderzoek (2021, Bureau Juust) en een cultuurhistorische en landschappelijke analyse (2021, Bureau B+B) opgesteld. Door de gemeente is een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de verschillende deelprojecten in BurghHaamstede. Bovendien zijn door de raad de Definitieve kaders uitvoering dorpsvisie BurghHaamstede vastgesteld. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma is het opstellen van het Beeldkwaliteitsplan Dorpsas Burgh-Haamstede. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft de gewenste beeldkwaliteit op hoofdlijnen voor Burgh-Haamstede als geheel en specifiek voor de dorpsas en de verschillende kernen Haamstede, Burgh en Westenschouwen, en geeft concrete kaders en criteria waaraan initiatieven gelegen binnen het plangebied zullen worden getoetst.
Leeswijzer De gezamenlijke liefde voor de plek, de historie, het erfgoed en het prachtige landschap waarin gewoond en geleefd wordt, vormt de gezamenlijke identiteit welke in dit stuk verder wordt beschreven. Met de uitwerking van de Dorpsvisie wordt ingezet op het uitbouwen van deze unieke identiteit. Grootschalige veranderingen kunnen ervoor zorgen dat de identiteit van het gebied schade aan wordt gedaan. Om ervoor te zorgen dat de bestaande kwaliteiten behouden blijven en met nieuwe ontwikkelingen uitgebouwd worden is het helder omschrijven van de beoogde identiteit van groot belang. Het beeldkwaliteitsplan is een middel om te komen tot aangename, gevarieerde en duurzame architectuur en tot een inrichting van de buitenruimte, passend bij het unieke karakter van Burgh-Haamstede. Het gaat hierbij niet alleen over de openbare ruimte en de bebouwing, maar doet ook uitspraken over de aansluiting van die twee aspecten; erfafscheidingen, uitstallingen en reclames en terrassen zijn integraal onderdeel van het beeldkwaliteitsplan. Hiermee biedt het beeldkwaliteitsplan richtlijnen voor de gemeente en voor particuliere initiatieven, zodat bouwplannen leiden tot een versterking van het “DNA van Burgh-Haamstede”.
5
Inleiding
nS
c
we
n
am
Ha
sa
h-
rp
rg
Do
Bu
Bi
nn
en
du
in
ra
nd
s
st
ed
e
Ko
a pv
u ho
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
6
Inleiding
< Overzicht plangebied Burgh-Haamstede
Bij het dit beeldkwaliteitplan hoort het stedenbouwkundig plan Dorpsas BurghHaamstede. Het stedenbouwkundig plan geeft uitvoering aan de ambities uit de Dorpsvisie voor Burgh-Haamstede. Het stedenbouwkundig plan is een plan voor de inrichting van de openbare ruimte. Op basis van het stedenbouwkundig plan zullen concrete uitvoeringsontwerpen worden gemaakt. Het stedenbouwkundig plan biedt een concrete uitwerking van de gestelde ambities uit de dorpsvisie en de overige voorstudies en de ontwerprichtlijnen uit het beeldkwaliteitsplan Dorpsas Burgh-Haamstede. Het beeldkwaliteitsplan wordt onderdeel van het welstandbeleid van de gemeente en zal als zodanig gebruikt worden om initiatieven van particulieren, ondernemers en ontwikkelaars, en ontwikkelingen in het publieke domein aan dit plan te toetsen. Concreet betekent dit dat nieuwe (bouw-) plannen, die van invloed zijn op de kwaliteit van de openbare ruimte, van particulieren, ondernemers en ontwikkelaars aan de kaders en criteria vastgelegd in het beeldkwaliteitsplan zullen moeten voldoen. De omvang van het plan is daarbij niet belangrijk. Ook kleine plannen, zoals voor reclameuitingen, kunnen van invloed zijn.
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Dit beeldkwaliteitsplan is opgebouwd uit twee delen. In deel 1 ‘Visie’ wordt een overkoepelend streefbeeld geschetst voor de gewenste kwaliteitsverbetering voor de beeldkwaliteit van Burgh-Haamstede. In deze visie wordt BurghHaamstede bezien in relatie tot haar omgeving: de omliggende landschappen, natuurgebieden en bezienswaardigheden. De visie, genaamd 'Park Burgh-Haamstede' is bedoeld als inspiratie en geeft context en sturing aan de richtlijnen beeldkwaliteit voor de dorpsas Burgh-Haamstede. In deel 2 ‘Ontwerprichtlijnen’ wordt de beeldkwaliteit voor de dorpsas nader uitwerkt en vertaald in concrete ontwerprichtlijnen per sfeergebied. De ontwerprichtlijnen richten zich op de bebouwing, de openbare ruimte en op de aansluiting hiertussen; de erfafscheidingen. Daarnaast zijn aspecten als uitstallingen, reclames en terrassen integraal onderdeel van het beeldkwaliteitsplan. Samenhang in deze aspecten zal bijdragen aan de gewenste kwaliteitsverbetering van Burgh-Haamstede.
Afbakening plangebied Voor de dorpsas, het gebied waar de ontwerprichtlijnen op van toepassing zijn, is een plangebied bepaald. Het plangebied omvat de kernen Haamstede, Burgh en Westenschouwen, de Kop van Haamstede (inclusief de Serooskerkseweg) en de gebiedsontwikkeling Burgh. Daarnaast omvat het plangebied het lint van de dorpsas bestaande uit de Burghseweg, de Hogeweg en de Kraaijensteinweg.
7
In deze visie wordt een overkoepelend streefbeeld geschetst voor de gewenste kwaliteitsverbetering voor de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit van BurghHaamstede. Hierbij wordt de identiteit van BurghHaamstede bezien in relatie tot haar omgeving: de omliggende (nationale)landschappen, natuurgebieden en bezienswaardigheden. De titel 'Park Burgh-Haamstede' verwijst naar de landschappelijke kwaliteiten die BurghHaamstede bijzonder maken. Gezamenlijk zijn de verschillende dorpen en landschappen te zien als een 'landschapspark' van bijzondere kwaliteit waarin wonen, leven, ontspanning en recreatie hand in hand gaan.
de kust
Deel 1. Identiteit Visie Park Burgh-Haamstede de Zeepeduinen
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
8
de dorpen (Burgh)
de Zeeuwse Delta
cultuurhistorisch erfgoed (Karolingische burcht)
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
9
DNA Burgh-Haamstede
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
10
Identiteit Burgh-Haamstede
Burgh-Haamstede toen
< Schouwen Duiveland omstreeks 1500
Ontstaansgeschiedenis De Kop van Schouwen heeft een roerige geschiedenis gekend. De dynamiek van de duinen, Scheldemond en watersnoden heeft de contouren en aanblik van het eiland meerdere malen drastisch doen veranderen. Anderzijds hebben de inwoners van het eiland ook hun invloed doen gelden. De slikken en schorren werden bedijkt en ingepolderd en de duinverstuivingen bedwongen door de aanplant van bos. Op deze manier is de Kop van Schouwen door de eeuwen heen veranderd van een woest land op de overgang van zee en land dat met elke storm veranderde naar een eiland met een gefixeerde kustlijn. De Kop van Schouwen is sinds het Neolithicum (nieuwe steentijd 11.000 - 1900 v. Chr.) bewoond. De binnenduinrand en de hoger gelegen kreekruggen boden bescherming tegen het wassende water. Het gebied heeft meerdere nederzettingen gekend, waarvan er verscheidene door duinverstuivingen en landverlies zijn verdronken in zee. De Karolingische burcht in Burgh is als overblijfsel uit de Karolingische tijd nog steeds waar te nemen in het landschap en stratenpatroon van Burgh. Haamstede is het oudste nog aanwezige dorp. De binnenduinrand, de overgang tussen de duinen en de lager gelegen polders is door de eeuwen heen de plek geweest waar bewoning zich concentreerde.
Dit heeft geresulteerd in een band van dorpen en cultuurlandschappen in de vorm van een halve maan welke tot op de dag van vandaag de structuur van de Kop van Schouwen bepaald.
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
1690 - 1696 De Heerlykhyt van Burgt, Gezicht op het dorp Burgh en omgeving
blik op Haamstede
1525 - 1696 - gezicht op de heerlijkheid Haamstede, in vogelvlucht, met op de achtergrond de duinen
impressie van de ringwalburg in Burgh
Bron: 1: Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, Zelandia Illustrata, deel II, nr 1717 2: Onbekend 3: Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, Zelandia Illustrata, deel II, nr 1768 4: archeologiewalcheren.nl
(Voor de complete beschrijving van de ontstaansgeschiedenis van Burgh-Haamstede zie: Landschappelijke en Cultuurhistorische analyse Burgh-Haamstede - 2021 Bureau B+B) 11
DNA Burgh-Haamstede
1. Noordstraat Haamstede
2. Ring Haamstede
3. Slot Haamstede
4. Tramhuus en Market Plaza Burgh
5. Karolingische burcht Burgh
6. Kerkstraat Burgh
7. Molenberg aan Hogeweg
8. Lageweg Westenschouwen
9. Strandopgang Westenschouwen
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
12
Identiteit Burgh-Haamstede
Burgh-Haamstede nu
< beelden huidige situatie BurghHaamstede
De Kop van Schouwen is uniek gelegen in de groen-blauwe oase van de Zeeuwse delta binnen het toekomstige Unesco Global Geopark Scheldedelta. Met haar ligging ingeklemd tussen landschappen van nationaal belang zoals het Nationaal park Oosterschelde, Deltapark Neeltje Jans en drie Natura 2000 gebieden (Kop van Schouwen, Grevelingen en Oosterschelde), en gelegen aan de Noordzeekust heeft Burgh-Haamstede ongekende kwaliteiten binnen handbereik. Binnen de Kop van Schouwen is BurghHaamstede zelf op eenzelfde wijze gezegend met prachtige landschappen. Burgh-Haamstede wordt in het noorden geflankeerd door het natuurschoon van de Zeepeduinen en in het zuiden door de weidsheid van de zeekleipolders. Gelegen in de luwte van de binnenduinrand vormt Burgh-Haamstede een rijke schakering aan authentiek dorpskernen, lommerrijke routes en bijzondere plekken van cultuurhistorische, culturele of recreatieve waarde, verbonden door de centraal gelegen dorpsas. Het landschappelijk raamwerk van beboomde paden, houtwallen (voormalige elzenmeten), hagen en weides zorgt ervoor dat BurghHaamstede zich als een samenhangend park laat lezen; Park Burgh-Haamstede. Burgh-Haamstede is gelegen in de binnenduinrand. Dit is op veel plekken nog
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
duidelijk te herkennen. De Dorpsas vormt de hartlijn van de binnenduinrand. De dorpen Haamstede, Burgh alsmede de overige bebouwing, vakantieparken en campings zijn aan de dorpsas gelegen. Het centrum van Westenschouwen is met de Lageweg parallel aan de Dorpsas gelegen. Westenschouwen ligt parallel aan maar verbonden met de dorpsas. De dorpsas vormt een lange doorgaande lijn, maar bestaat momenteel uit verschillende delen. In de dorpen heeft de Dorpsas duidelijk het karakter van een dorpsstraat. Op de tussenstukken heeft de dorpsas meer het karakter van een lint met lintbebouwing. Het meest westelijke deel van de Dorpsas, de Kraaijensteinweg, is momenteel ingericht als een gebiedsontsluitingsweg. In de dorpsvisie wordt de ambitie uitgesproken om het profiel van de dorpsas eenduidig te maken en daarmee de beeldkwaliteit en verblijfskwaliteit van de dorpsas over de gehele lengte te verbeteren. De dorpen Haamstede en Burgh zijn beiden ringdorpen en vertonen verwantschap met elkaar. Zo vormt het centrum van beide dorpen, de ring, onderdeel van de dorpsas. Ook zijn er kenmerkende verschillen aan te wijzen; waar Haamstede een meer statig en levendig karakter heeft, zo is Burgh meer groen en verstild van karakter. Westenschouwen, gelegen aan de Noordzeekust bezit de kwaliteiten van een rustig kustdorp. Zo dragen de dorpen bij aan het rijke karakter van de dorpsas.
Tussen de dorpen in heeft de dorpsas het karakter van een lommerrijk lint. Vrijwel de gehele dorpsas, met uitzondering van de Kraaijensteinweg is aan weerszijden bebouwd met lintbebouwing. De lintbebouwing bestaat voornamelijk uit vrijstaande woningen in ruime tuinen. Achter de lintbebouwing zijn veelal woonwijken, vakantieparken, campings of hotels gelegen. Deze zijn doorgaans aan het oog onttrokken door de tuinen van de lintbebouwing of door kavelbeplanting. Op diverse plekken presenteren de vakantieparken, campings en hotels zich aan de dorpsas. Daar waar weides openheid bieden langs de dorpsas zijn de achterliggende landschappen zichtbaar. Ten noorden van de Dorpsas liggen de Zeepeduinen met de Boswachterij en het slotbos. Met name in Haamstede, rond Burgh en aan de Kraaijensteinweg zijn de bos- en duingebieden tot op de dorpsas waarneembaar. Ten zuiden van de dorpsas liggen de open polders. Met name aan de Serooskerkseweg, rond Burgh en nabij de Molenberg zijn ook de open zeekleipolders over de weides zichtbaar. In Westenschouwen eindigt de dorpsas bij de strandopgang. De ligging in de binnenduinrand en aan de dorpsas, de karakteristieke dorpen, de aanwezigheid van recreatieve voorzieningen, cultuurhistorisch waardevolle elementen en de nabijheid van prachtige landschappen maken van Burgh-Haamstede een uniek gebied.
13
Visie Park Burgh-Haamstede
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
14
Visie Park Burgh-Haamstede
Burgh-Haamstede straks; Park Burgh-Haamstede Dankzij de prachtige ligging in de binnenduinrand, te midden van de sublieme landschappen van de Kop van Schouwen heeft Burgh-Haamstede een duidelijke, historisch gegroeide eigen identiteit. Met de uitvoering van de dorpsvisie wordt ingezet op het uitbouwen van deze unieke identiteit. < Visietekening De Dorpsas in Park Burgh-Haamstede (bedoeld ter illustratie)
Hierbij is voor Burgh-Haamstede de ambitie; vergroten van de kwaliteit in plaats van de kwantiteit. Een gebied met de samenhangende kwaliteiten van een landschapspark. Park Burgh-Haamstede onderscheidt zich door natuurschoon, authentieke dorpskernen, hoogwaardige verblijfsrecreatie, lokale producten, gemeenschap, kwaliteit en rust. Park Burgh-Haamstede is divers, weids en uitgestrekt maar tegelijkertijd compact en goed verbonden door de lange lijnen die door de binnenduinrand lopen; het duinpad, het polder pad en de centraal in het landschapspark gelegen dorpsas, een lommerrijke route, waar de nadruk ligt op verblijven en ontmoeten. Binnen dit raamwerk dient een gevarieerd aanbod van hoogwaardige plekken zich aan. Haamstede is met het slot, de slotlaan, de statige bebouwing en de grote kerk op de Ring een authentiek ringdorp. Op de Noordstraat en aan de Ring zitten diverse winkeltjes en horeca die Haamstede een kwalitatief en levendig karakter kunnen geven. Burgh is met het groene
BUREAU B+B
centrum, de rijk beplante kerkring, musea en de Karolingische burcht een oase van cultuur en cultuurhistorie. Hier kan men in alle rust genieten van alles wat Burgh-Haamstede te bieden heeft.
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Park Burgh-Haamstede Grevelingen N2000
Deltapark Neeltje Jans Nationaal Park Oosterschelde Schelde Delta Unesco Global Geopark
15
Visie Park Burgh-Haamstede
lokale producten
sublieme landschappen
gastvrijheid
stand en kust
outdoor en actief
recreatief netwerk
kwalitatief landschappelijk wonen
cultuurhistorie
hoogwaardige verblijfsrecreatie
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
16
Visie Park Burgh-Haamstede
< sfeerimpressie Park Burgh-Haamstede
Al fietsend of wandelend over de dorpsas passeert men afwisselend prettige woonwijkjes, hoogwaardige verblijfsaccommodaties, landschappelijk ingerichte vakantieparken en campings afgewisseld door open weides die een doorzicht bieden richting de achter gelegen duinen en polders. De dorpsas zelf is een lommerrijke route, begeleid door een prachtige bomenlaan en geflankeerd door authentieke lintbebouwing in ruime tuinen. Landschappelijke paadjes leiden vanaf de dorpsas de achterliggende landschappen in waardoor een verbluffende natuurbeleving altijd om de hoek wacht. Westenschouwen gelegen aan de kust ademt met de witte en houten huizen, zandkleurige paden en gezellige terrasjes de sfeer van een ontspannen kustdorp. De strandopgang biedt toegang tot de stranden van park BurghHaamstede.
Eenheid in verscheidenheid. Park Burgh-Haamstede biedt een grote verscheidenheid aan plekken, landschappen en voorzieningen. Een dagje strand, een wandeling door bos en duinen, een terrasje op de Ring en de weidsheid van de polder liggen op minder dan 10 minuten fietsen van elkaar. Gezamenlijk vormen ze park Burgh-Haamstede. De titel 'Park Burgh-Haamstede' verwijst naar de landschappelijke kwaliteiten die BurghHaamstede bijzonder maken. Gezamenlijk zijn de verschillende dorpen en landschappen te zien als een 'landschapspark' van bijzondere kwaliteit waarin wonen, leven, ontspanning en recreatie hand in hand gaan.
In Park Burgh-Haamstede draait alles om landschappelijk gewortelde, kwalitatieve en authentieke belevingen. Een plek waar je tot rust kan komen en kan genieten van alles wat de Zeeuwse delta te bieden heeft.
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
17
Visie Park Burgh-Haamstede Duinen
Polders
Binnenduinrand
Weidsheid en natuurschoon (bestaande kwaliteit)
Inlagen en dijken (bestaande kwaliteit)
Karolingische burcht (bestaande kwaliteit)
Zandkleurige paden (beoogde kwaliteit)
Weidsheid en horizon (bestaande kwaliteit)
Landschapskamers in groen raamwerk (beoogde kwaliteit)
Recreatieve plekken (bestaande kwaliteit)
Lage hagen en doorzichten (bestaande kwaliteit)
Kwalitatieve vakantieparken (bestaande kwaliteit)
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
18
Visie Park Burgh-Haamstede Dorpsas
Kernen
Kustzone
Plekken met verblijfskwaliteit (beoogde kwaliteit)
Statig Haamstede (beoogde kwaliteit)
Uitnodigende strandopgang (beoogde kwaliteit)
Lommerrijke route door royale tuinen (bestaande kwaliteit)
Groen Burgh (beoogde kwaliteit)
Gebiedseigen bos- en duinvegetatie (beoogde kwaliteit)
Gedeeld straatprofiel met primaat voor langzaam verkeer
Kustdorp Westenschouwen (bestaande kwaliteit)
Zandkleurige paden (beoogde kwaliteit)
(beoogde kwaliteit) BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
19
Visie Park Burgh-Haamstede
Kernwaarden Park Burgh-Haamstede
Sublieme landschappen als basis De ligging in de binnenduinrand tussen Zeepeduinen, zeekleipolders, inlaagpolders en de Noordzeekust biedt Park Burgh-Haamstede een sublieme basis. De weidse en ongerepte natuur, de invloed van de elementen en producten van het land zijn om elke hoek binnen handbereik. Kernbegrippen; Sublieme landschappen, duinen, polders, contrasten, uitgestrekt, verbonden.
Zeepeduinen, zicht op de vuurtoren in Nieuw Haamstede
Binnenduinrand ingeklemd tussen de duinen, polders en de kust
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Polders en Inlagen, zicht op de Plompe toren
20
Visie Park Burgh-Haamstede
De dorpsas als ruimtelijke drager De dorpsas vormt de hartlijn van Park Burgh-Haamstede. Als verbindende route leidt de dorpsas langs alles wat Park Burgh-Haamstede te bieden heeft. Het profiel en materialisering is over de gehele route gelijk en zorgt zo voor herkenbaarheid en oriëntatie. De context van de route varieert. Hierdoor ontstaat een prettige balans van afwisselend knusse dorpskernen, groene linten en weidse uitzichten. De gehele lengte van de dorpsas vertoont een samenhangend beeld. Kernbegrippen; Eenheid, oriëntatie, authentieke dorpskernen, hartlijn, ontmoeten, verblijfskwaliteit, aandacht voor langzaam verkeer.
Dorpsas als hoogwaardig verblijfsgebied in de kernen (referentie Oost-Vlieland)
Dorpsas als groene verbindingsroute van dorp naar dorp
De dorpsas als hartlijn
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
21
Visie Park Burgh-Haamstede
Verbonden netwerk Parallel aan de dorpsas lopen het Zeepeduinenpad en het polderpad. Deze lange lijnen flankeren de aanliggende landschappen en vormen zo de tegenhangers van de levendige dorpsas. Vele wegen en paden verbinden de drie lange lijnen en leiden door de aanliggende landschappen waardoor een fijnmazig netwerk ontstaat. Daarbij geldt, je wordt uitgenodigd om van de dorpsas af te wijken, maar je komt er altijd weer terug. Kernbegrippen; Lange lijnen, verbonden recreatief netwerk, landschappelijke beleving, doorzichten
Moolweg richting de Zeepeduinen
Fietspad langs de Kraaijensteinweg
Netwerk van wegen en paden
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
22
Visie Park Burgh-Haamstede
Rijke schakering aan sferen Aan de dorpsas is een rijke schakering van sferen gelegen. Van het statige slot Haamstede tot het natuurschoon van de Weitjes en van de Karolingische burcht tot de zoute lucht in Westenschouwen. Een tocht over de dorpsas voert langs al deze bijzondere ervaringen. Gezamenlijk maken ze van Park Burgh-Haamstede een rijke ervaring. Kernbegrippen; afwisselend, oriëntatie, doorzichten, ruimtelijke kwaliteit
Kustdorp Westenschouwen
Statig slot Haamstede
diverse sferen langs de dorpsas
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
23
Visie Park Burgh-Haamstede
Hoogwaardige plekken met verblijfskwaliteit Aan de dorpsas zijn verschillende plekken gelegen met hoge verblijfskwaliteit. Deze openbare ruimtes zijn met zorg vormgegeven en zijn gericht op ontmoeten, verblijven en recreëren. De plekken zijn zo gekozen dat de context de kwaliteit en identiteit van de plekken versterkt. Gezamenlijk vormen de plekken rustpunten langs de gehele dorpsas voor zowel bewoners als bezoekers. Kernbegrippen; verblijfskwaliteit, rustpunten, gastvrijheid, vertraging, hoogwaardige inrichting
Molen de Graanhalm
Openbare ruimte met hoge verblijfskwaliteit (referentie Artisplein Amsterdam)
plekken langs de dorpsas
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
24
Visie Park Burgh-Haamstede
Kunst en Cultuur, Cultuurhistorie en Gastvrijheid Op en aan de dorpsas verrijken een veelvoud aan plekken, voorzieningen en ondernemers Park Burgh-Haamstede. Gezamenlijk wordt zo de rijkdom van Burgh-Haamstede en de streek ten toon gespreid. Alles is gericht op lokale kwaliteiten, ervaringen en verhalen. Gezamenlijk vertellen ze het verhaal van Park Burgh-Haamstede. Kernbegrippen; gastvrijheid, cultuur, kunst, cultuurhistorie, sportief, outdoor, lokale producten
recreatie (uitkijktoren Westenschouwen)
Kunst en cultuur, cultuurhistorie en gastvrijheid maken Park Burgh-Haamstede
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Cultuurhistorie (Vleugelbunker Haamstede)
25
Visie Park Burgh-Haamstede
Kunst, Cultuur & Erfgoed Parallel aan de visie Park Burgh-Haamstede wordt in dialoog met het culturele veld de visie Kunst, Cultuur en Erfgoed Burgh-Haamstede ontwikkeld. Deze visie draait om het versterken van de identiteit van Burgh-Haamstede. Kernpunten uit die visie zijn: - De sublieme landschappen en het erfgoed als inspiratiebron voor kunst en kunstenaars. - Beleving en verwondering voor bewoners en bezoekers; sturen op kwaliteitstoerisme. - Culturele ontmoeting: samenspel tussen bewoners, kunstenaars en kunst- en erfgoedliefhebbers. - Bewustwording dat de landschappelijke schoonheid en het erfgoed niet vanzelfsprekend is. Sterker zelfs: wordt bedreigd (klimaatverandering, massatoerisme). - Werken aan nieuwe mindset: verantwoordelijkheid voelen, meedoen, verbinding zoeken, samen sterk. Om te komen tot een herinrichting van de Dorpsas die bijdraagt aan het versterken van de identiteit van Burgh-Haamstede als plek waar natuur en cultuur elkaar omarmen en die uitnodigt tot culturele ontmoeting tussen bewoners, kunstenaars en cultuurliefhebbers wordt ingezet op het werken aan een onderscheidend cultuurprofiel. Hierin dienen specifieke kunst- en erfgoedkwaliteiten van Burgh-Haamstede te worden opgenomen.
BUREAU B+B
Hierbij wordt gestreefd naar de onderstaande punten; Symbiose natuur & cultuur richtinggevend element in de ontwerpopdracht De herinrichting van de openbare ruimte van de Dorpsas getuigt qua vormgeving en materiaalgebruik van de unieke identiteit van Burgh-Haamstede. De symbiose tussen natuur & cultuur wordt onderdeel van de ontweropgave voor de deelprojecten. Daar waar mogelijk zal een kunstenaar worden betrokken bij de projecten die de herinrichting van de openbare ruimte voorziet van (een reeks) kunstzinnige ingrepen die de symbiose tussen natuur & cultuur verbeelden. Gedacht kan worden aan een verbijzondering van de openbare ruimte waarin het thema water centraal staat. Waterkunstwerken die relevante en toepasselijke eigenschappen en vraagstukken van water aan de orde stellen en verbeelden. Openluchtpodia Onderzocht wordt of als onderdeel van de herinrichting op enkele, aantrekkelijk gelegen plekken aan de Dorpsas informele buitenpodia kunnen worden gerealiseerd voor optredens, zoals: muziekvoorstellingen, stand-up comedians, performances, koren, openbare repetities, living statues enz. Met lokaal talent, maar ook in het kader van festivals en evenementen te programmeren met professionele podiumkunst.
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
De Ringwalburg is een unieke plek nabij de Dorpsas die benut kan worden voor grootschaliger buitenoptredens en (film-, theater-, muziek-)voorstellingen. Een betere publieksbeleving van de Ringwalburg (het verhaal van de 9e eeuwse Karolingische burcht) met ruimte voor buitenkunst en in combinatie met uitbreiding van Museum de Burghse Schoole is een afzonderlijk sleutelproject waar de komende jaren uitvoering aan kan worden gegeven. Voor de Dorpsas kan worden onderzocht of het mogelijk is om op een of twee plekken kleinschalige buitenkunst mogelijk te maken met een prikkelend podium. Als geïntegreerd onderdeel van de openbare ruimte, mogelijk in de vorm van een kunstwerk. Kunst in de openbare ruimte De Bewaerschole en Kunstschouw organiseren projecten kunst in de openbare ruimte waarbij de kunstenaars zich laten inspireren door de pracht van de natuur en de sublieme landschappen die zo kenmerkend zijn voor de Kop van Schouwen. Bij het ontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte kan worden gekeken of op een aantal plekken ruimte te vinden is waar deze kunst in de openbare ruimte kan worden geplaatst en gepresenteerd. Voor de Kunstschouw bestaat het idee om als spin-off van de jaarlijkse manifestatie
26
Visie Park Burgh-Haamstede
een of meer werken een jaar te laten staan op een aantrekkelijke plek aan de Dorpsas. Bij voorkeur in de vorm van een informele beeldentuin, of beter gezegd een buitendepot, waar de kunstwerken jaarlijks kunnen worden gewisseld. Mogelijk leent de Beatrixweide zich hier goed voor. De Bewaerschole heeft het initiatief genomen voor een grootschalig project kunst in de openbare ruimte: The Future Has Many Histories (TFHMH). Hiervoor zijn kunstenaars uit binnen en buitenland uitgenodigd om buitenkunstwerken te realiseren. De Bewaerschole heeft hiervoor een aantal locaties geselecteerd in en rond Burgh-Haamstede, met een zwaartepunt op plekken langs de Dorpsas. Het Mondriaanfonds heeft voor het programma een subsidie verleend. Aanvullende subsidies zijn verkregen van de gemeente SchouwenDuiveland, Provincie Zeeland, Prins Bernhard Cultuurfonds en KNHM Foundation/Kern met Pit. De locaties voor de buitenkunst worden in goed overleg met de gemeente en provincie bepaald. Het is wenselijk de plekken voor deze beelden zo goed mogelijk te integreren in het ontwerp voor de herinrichting van de Dorpsas.
Routes Een vierde element voor het cultureel laden van de Dorpsas middels de herinrichting is het aanbrengen van routes. Zoals: - Erfgoedroute, wandel (Dorpsas) en fiets (Dorpsas + omgeving) - Kunstroute, wandel (Dorpsas) en fiets (Dorpsas + omgeving) De routes bieden bij de objecten achtergrondinformatie, zowel online (app / QR code) als fysiek. Rode draad in de informatievoorziening is de symbiose tussen natuur & cultuur met het appèl dat deze schoonheid geen vanzelfsprekendheid meer is en actieve zorg en aandacht behoeft. Met name de fysieke informatievoorziening langs de route en de signing vraagt om een goed doordacht ontwerp. Voor wat de wandelroutes betreft (erfgoed en kunst) is het idee dit te betrekken bij het ontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte.
referentie waterkunstwerk (Den Haag)
Marinus van Dijke, Burgh-Haamstede
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
27
In deel 2 worden ontwerprichtlijnen bepaald voor de beeldkwaliteit aan de hand van verschillende sfeergebieden. De richtlijnen beeldkwaliteit hebben betrekking op de dorpsas Burgh-Haamstede. Hiervoor is een plangebied bepaald. Het plangebied omvat de kernen Haamstede, Burgh en Westenschouwen, en de Kop van Haamstede (inclusief de Serooskerkseweg) en de gebiedsontwikkeling Burgh. Daarnaast omvat het het lint van de dorpsas bestaande uit de Burghseweg, de Hogeweg en de Kraaijensteinweg. De richtlijnen beeldkwaliteit zijn concreter van karakter en zijn van toepassing op een afgebakend gebied.
strandopgang Westenschouwen
Deel 2. Ontwerprichtlijnen Burgh-Haamstede Westenschouwen
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
28
Dorpslint Hogeweg
Slotlaan Haamstede
Karolingische burcht
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
29
Sfeergebieden Burgh-Haamstede
2a
1b
1a
2b 4a
3a
4b Legenda
5b
5a
4a
1. Kop van Haamstede 1a. Serooskerkseweg 1b. Kriekemeet 2. Kern Haamstede 2a. Noordstraat 2b. Ring en centrum
3b
3. Dorpslint 3a. Burghseweg 3b. Hogeweg 3c. Kraaijensteinweg 4. Gebiedsontwikkeling Burgh / Karolingische Burcht 4a. Landschapszone en Karolingische burcht 4b. Gemeentewerkplaats
3c 6
5. Kern Burgh 5a. Burghsering en centrum 5b. Locatie Bijkerk/Koebel 6. Westenschouwen 7. Strandplein Westenschouwen
BUREAU B+B
7
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
30
Sfeergebieden Burgh-Haamstede
Sfeergebieden
Sfeergebieden
Profielen
1. Kop van Haamstede
Serooskerkseweg Kriekemeet
< Overzicht sfeergebiede BurghHaamstede.
Van duin tot polder, van dorp tot strand Burgh-Haamstede bestaat uit een rijke schakering van sferen. De dorpsas vormt hierin de constante. Door ervoor te zorgen dat het profiel, materiaalgebruik en de ruimtelijke kwaliteit en beeldkwaliteit over de gehele lengte op een eenduidig hoog niveau is, wordt de dorpsas de verbindende factor. De variatie in landschappen en dorpen maakt van de dorpsas tegelijkertijd een rijke en gevarieerde route langs verschillende sferen. Hierdoor ontstaat een prettig ritme van afwisselend knusse dorpskernen, groene linten en weidse uitzichten. Deze variatie in sferen is vertaald in een zevental sfeergebieden. Voor de verschillende sfeergebieden van de dorpsas worden specifieke ontwerprichtlijnen opgesteld, onderverdeeld in de aspecten bebouwing en erfafscheidingen en openbare ruimte. Op deze wijze wordt vormgegeven aan eenheid in de openbare ruimte van de dorpsas alsmede recht gedaan aan de kenmerkende variatie van de verschillende gebieden. De illustratie hiernaast toont de beoogde eenheid en variatie langs de dorpsas. Op de volgende pagina's zijn de ontwerprichtlijnen per sfeergebied beschreven.
Noordstraat Haamstede 2. Kern Haamstede
Ring Haamstede Weststraat Haamstede
3. Dorpslint
Burghseweg
Landschappelijke zone/ Karolingische burcht 4. Gebiedsontwikkeling
5. Kern Burgh
Kerkstraat Burgh
Burghsering
Hogeweg 3. Dorpslint Molenberg
3. Dorpslint 6. Westenschouwen
Kraaijensteinweg
Westenschouwen 7. Strandplein Strandopgang
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
31
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Gewenst architectuurbeeld
Gewenst beeld openbare ruimte Gewenst architectuurbeeld •
Het gevelbeeld van Burgh-Haamstede is kleinschalig en gevarieerd maar vertoont een sterke samenhang.
•
Het authentiek gevelbeeld van de dorpsas vormt de basis. Nieuwbouw dient passend te zijn bij het authentieke karakter van Burgh-Haamstede.
•
Historische bebouwing behoudt oorspronkelijk karakter en wordt daar waar nodig gerestaureerd.
gevarieerd en authentiek gevelbeeld aan de dorpsas (Burgh)
samenhangend en ingetogen straatbeeld
•
Bij de inpassing van nieuwbouw is het gewenst om een zorgvuldig, voor de plek ontworpen plan te maken.
•
Nieuwbouw sluit aan op de omgeving, in hoofdvorm, materialisering en detaillering, in hoogwaardige architectuur.
Gewenst beeld openbare ruimte •
De openbare ruimte heeft een samenhangend en herkenbaar totaalbeeld; rust en eenheid zijn hierbij
nieuwbouw passende, hoogwaardige architectuur
gebakken klinkers, natuursteen en groen
kernbegrippen. •
De openbare ruimte is in samenhang met het gevelbeeld ontworpen en biedt ruimte aan de architectuur om tot uitdrukking te komen in het straatbeeld.
•
Materialisering is robuust, ingetogen en hoogwaardig.
•
Gebakken klinkers en natuursteen vormen de basis.
•
Inrichtingsobjecten zijn ingetogen en klassiek van vormgeving en worden uitgevoerd in een donkere
voor grotere volumes (voorzieningen, cultuur, verblijfsrecreatie) landschappelijke structuren integraal onderdeel van openbare kan inspiratie gevonden worden in schuurtypologie. BUREAU B+B
ruimte, zorgvuldig vormgegeven.
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
gedekte kleur, passend bij het kleurenpallet van Burgh-haamstede. 32
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Architectuurbeeld en beeld openbare ruimte
< Referenties architectuurbeeld en beeld openbare ruimte
BUREAU B+B
Algemeen gewenst architectuurbeeld Het gevelbeeld aan de dorpsas in BurghHaamstede wordt gekenmerkt door een gevarieerde en kleinschalige bebouwing welke is ontstaan als lintbebouwing. In de kernen is het gevelbeeld aaneengesloten, langs de rest van de dorpsas is bebouwing vrijstaand in ruime tuinen.
toevoeging aan het gevelbeeld, afgestemd op het authentieke karakter van BurghHaamstede. Bijzonder waar het bijzonder mag zijn, ‘aangepast’ waar dat nodig is. Maar in alle gevallen zorgvuldig, voor de plek ontworpen architectuur. Het namaken van stijlen of gebouwen uit het verleden is niet gewenst en enkel mogelijk als uitzondering met motivering.
De bebouwing is divers van karakter. Verschillen in bouwhoogte, nokrichting, bouwjaar en -stijl, functie en gevelindeling zorgen voor variatie. Toch is er ook een sterke samenhang. Bindende factoren zijn gebruik van roodbruine bakstenen of grijs of wit stucwerk, rode of zwarte dakpannen, witte gevellijsten en witgeschilderd houtwerk. Daarnaast komt houtarchitectuur voor, zoals de kenmerkende Zeeuwse schuren en Scandinavische Geschenkwoningen. Dankzij de afwisseling in geveltypes en nokrichting ontstaat een prettig ritme in het gevelbeeld.
Daar waar nieuwbouw met een afwijkend (groter) volume gewenst is, bijvoorbeeld voor voorzieningen, cultuur of verblijfsrecreatie, wordt deze zorgvuldig ingepast, afgestemd op het karakter en laadvermogen van de locatie. In afwijking op de hiernaast beschreven ontwerprichtlijnen kan hierbij inspiratie gevonden worden in gebiedseigen boerderij of schuur typologieën. De functie is zichtbaar en wordt op een bescheiden manier uitgedragen.
Bij toekomstige aanpassingen of toevoegingen in het gevelbeeld is het authentieke karakter van Burgh-Haamstede leidend. Historische bebouwing behoudt het oorspronkelijke karakter en wordt daar waar nodig gerestaureerd.
Naast het architectuurbeeld hebben reclameuitingen, uitstallingen, zonweringen en terrasinrichtingen een grote impact op het gevelbeeld. In het hoofdstuk ontwerprichtlijnen reclame en uitstallingen wordt nader ingegaan op de gewenste beeldkwaliteit van de in de openbare ruimte zichtbare reclame-uitingen en uitstallingen.
Nieuwbouw dient te worden afgestemd op het karakter en de schaal van BurghHaamstede, maar ook op eigentijdse eisen zoals duurzaamheid, bouwwijze, materialisering en functionaliteit. Nieuwbouw sluit aan op de omgeving, in hoofdvorm, materialisering en detaillering, in hoogwaardige architectuur. Nieuwbouw vormt hierdoor een passende
Algemeen gewenst beeld openbare ruimte Voor de openbare ruimte is een samenhangend totaalbeeld leidend: rust en eenheid op de dorpsas en binnen de kernen, met een herkenbaar straatprofiel. De openbare ruimte wordt zorgvuldig vormgegeven volgens een overtuigend totaalontwerp. De openbar ruimte oogt prettig, uitnodigend en authentiek en
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
wordt in samenhang met het gevelbeeld ontworpen. Een ingetogen vormgeving van de openbare ruimte zorgt ervoor dat de architectuur van de bebouwing tot uiting kan komen in het straatbeeld. De inrichting van de openbare ruimte geeft uitdrukking aan het authentieke karakter van Burgh-Haamstede. Hierbij is aandacht voor de betekenis van de plek in zowel de historisch als de hedendaagse context. Daarnaast wordt zorggedragen voor voldoende onderscheidende authenticiteit en herkenbaarheid van Burgh-Haamstede ten opzichte van andere kernen op SchouwenDuiveland. De openbare ruimte draagt bij aan de herkenbaarheid, oriëntatie, toegankelijkheid en verblijfskwaliteit van Burgh-Haamstede. Hierbij is zowel ruimte voor commercieel als niet commercieel verblijven in de openbare ruimte. In de openbare ruimte is bijzondere aandacht voor ruimte en verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers. De openbare ruimte op de dorpsas is zo veel mogelijk auto-luw. Er is een goede verhouding tussen verharding en groen in de openbare ruimte. Landschappelijke kwaliteiten en structuren vormen een integraal onderdeel van de openbare ruimte. De inrichting en materialisering van de openbare ruimte is duurzaam en houdt rekening met klimaatadaptatie en biodiversiteit. Gebakken klinkers en (Europees) natuursteen (zo veel mogelijk hergebruikt) vormen de basis van de materialisering.
Deze materialen verouderen mooi en zijn goed te hergebruiken.
33
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Ontwerprichtlijnen reclame en uitstallingen Reclame-uitingen en uitstallingen zijn ingetogen in vormgeving en kleurstelling en dragen bij aan de kwaliteit van het straatbeeld en openbare ruimte. •
Terrasopstellingen zijn transparant en open van karakter met behoud van de vrije doorloop in de openbare ruimte.
• terrasafscherming blokkeerd openbare ruimte (onwenselijk)
borden en vlaggen in primaire kleuren (onwenselijk)
Terrasschermen zijn transparant, maximaal 1.5 m hoog en hebben geen bovenligger. Terrasschermen mogen enkel haaks op de gevel geplaatst worden.
•
Er staat geen externe merkreclame op terrasinrichting.
•
Reclame-uitingen worden afgestemd op de gevelarchitectuur.
•
Uitstallingen zijn ingetogen van karakter en dragen bij aan de kwaliteit van de openbare ruimte.
•
Reclame-uitingen en uitstallingen volgen het kleurenpalet van Burgh-Haamstede.
open terrasopstelling, afgestemd op gevel (beoogde kwaliteit)
ingetogen reclamebord in gedekte kleuren (beoogde kwaliteit)
•
Terrasinrichting is bovengronds demontabel. Ondergrondse verankering wordt net afgewerkt.
prive stoepjes in de kernen Haamstede en Burgh
uitstallingen zijn authentiek van karakter en dragen bij aan de
(bestaande kwaliteit)
kwaliteit van de openbare ruimte (beoogde kwaliteit)
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Ral-6064
Ral-1015
Ral-7016
Ral-9001
Ral-9007
vergrijsd hout
kleurenpalet uitstallingen en terrassen 34
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Reclame en uitstallingsbeleid
< Referenties reclame-uitingen en uitstallingen
Reclame-uitingen, uitstallingen en terrasinrichting zijn zeer bepalend voor de uitstraling van de openbare ruimte. Reclameuitingen en uitstallingen zijn ingetogen in vormgeving en kleurstelling en dragen bij aan de kwaliteit van het straatbeeld in zowel de openbare ruimte als bij de verblijfsrecreatie gebieden. Uitstallingen Het is gewenst om uniformiteit te creëren binnen de uitstallingszones zodat de uitstallingen minder aanwezig zijn in het straatbeeld. Uitstallingen mogen enkel geplaatst worden binnen de uitstallingszone en zijn ingetogen qua kleur en karakter. Uitstallingen zijn authentiek van karakter en dragen bij aan de kwaliteit van de openbare ruimte. Felle kleuren en grote volumes zijn daarom ongewenst. Overige reclame objecten als beachflags, vlaggen en banieren zijn niet toegestaan. Terrasinrichting Houten meubels en/of meubels met ingetogen kleuren zijn gewenst in het streefbeeld. Het meubilair heeft een uniforme en ingetogen
Gevels hebben een eigen
uitstraling. Parasols zijn uniform in vormgeving, volgen het kleurenpalet van Burgh-Haamstede en zijn afgestemd op de gevel. De algemene stijl van het terras en meubilair oogt “transparant“ en luchtig. Terrasschermen zijn toegestaan enkel haaks op de gevel met behoud van de vrije doorloop van minimaal 2.5 meter. Terrasschermen zijn maximaal 150 cm hoog, zijn transparant van karakter; geen dichte delen en hebben geen bovenligger. Logo of bedrijfsnaam aanduidingen zijn per scherm op maximaal 20% van het oppervlak toegestaan en hebben geen vlakvullend karakter. Eventuele logo's of bedrijfsnamen volgen het kleurenpalet. Er staat geen externe merkenreclame op de terrasinrichting en parasols. Overterrassen (op pleinen en op flaneerzone) zijn toegestaan. Op overterrassen zijn geen terrasschermen toegestaan. Statafels, hoge krukken, biertafels en picknicktafels zijn niet toegestaan. Gevelreclame en winkelpuien. Gevels hebben een eigen uitstraling. Wanneer één winkel in meerdere panden zit, moeten de panden hun eigen identiteit behouden. De gevel staat 'met de voeten op de grond'. Dit houdt in dat de gevelarchitectuur niet wordt
Transparante gevelbelettering
uitstraling
onderbroken door een afwijkende winkelpui in de plint. Gevelbelettering is transparant van karakter; Ingetogen losse letters en borden, geen gevelbrede reclame, banners of lichtbakken. Belettering kan direct op de gevel, ramen of markiezen geplaatst worden. Reclameborden haaks op de gevel zijn toegestaan mits deze een maximale afmeting hebben van 0,5 m2 en onder de onderdorpel van de eerste verdieping blijven. Gevelreclame in gedekte kleuren. Het interieur blijft zichtbaar, ramen worden niet afgeplakt. Luifels en zonweringen. Gevelbrede luifels en zonweringen delen de gevel in tweeen en zijn daarom ongewenst. Luifels en zonweringen zijn alleen toegestaan met een ingetogen vormgeving en zijn per stuk niet groter dan het raamkozijn. Hierdoor wordt de gevelindeling geaccentueerd. Luifels en zonweringen zijn qua type en kleurstelling afgestemd op de gevelarchitectuur. Voor zonweringen zijn enkel uitvalschermen, markiezen en vrijstaande parasols toegestaan. Het is niet toegestaan om zijschermen te bevestigen aan parasols en zonweringen.
Luifels en zonweringen
Interieur zichtbaar; ramen
uitstallingen en terrassen;
passend bij ritme gevel
worden niet afgeplakt
open uitstraling met behoud vrije doorloop van 2.5 m
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
35
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Richtlijnen Voor de dorpsas wordt een familie van meubilair en inrichtingselementen gebruikt. •
Een familie van meubilair en inrichtingselementen.
•
Binnen de familie is enige variatie mogelijk tussen de kernen en het lint, met behoud van eenheid over de hele lijn.
sierlijk meubilair, zwart staal (bestaande kwaliteit)
laagwaardig meubilair (huidige situatie - onwenselijk)
•
Op bijzondere plekken kan afgeweken worden van de voorgeschreven familie, mits deze als integraal onderdeel van een overtuigend ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte is meeontworpen.
•
Westenschouwen en strandplein Westenschouwen hebben een uitgesproken kustkarakter. Inrichtingselementen en meubilair kunnen hierop worden aangepast.
•
Inrichtingselementen en meubilair hebben een sierlijk maar ingetogen karakter en vertonen onderling
afzetpalen, fietsnietjes en afvalbak in kleur zwart, oorspronkelijke elementen kunnen teruggebracht worden daar waar passend.
duidelijk verwantschap. •
Inrichtingselementen en meubilair zijn hoogwaardig en vervaardigd in duurzame materialen. Hoofdmaterialen zijn gecoat staal en gelakt hout. De standaard kleur voor meubilair is Ral 7016.
•
Losse (Park Burgh-Haamstede) stoelen in de openbare ruimte mogen afwijkende gedekte kleuren hebben.
• kustsfeer Westenschouwen komt terug in inrichtingselementen bestaande historische paaltop armaturen (bestaande kwaliteit)
Oorspronkelijke elementen kunnen teruggebracht worden daar waar passend bij de locatie.
(bestaande kwaliteit) BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
36
Overkoepelende richtlijnen beeldkwaliteit
Inrichtingselementen en meubilair
< Referenties inrichtingselementen en straatmeubilair
Inrichtingselementen en straatmeubilair Om de eenheid in het straatbeeld van de dorpsas te bevorderen met een herkenbare uitstraling wordt ernaar gestreefd om voor de gehele dorpsas een familie van straatmeubilair en inrichtingselementen te gebruiken. Binnen deze familie van meubilair is ruimte om variatie aan te brengen tussen de kernen en de linten. Het historische karakter van Burgh-Haamstede wordt ondersteund met ingetogen maar sierlijk straatmeubilair. Om het straatbeeld rustig te houden en de historische gevels alle aandacht te geven wordt dit één duidelijke familie: één stijl, één kleur, eenduidig materiaalgebruik en afwerking. Voor de restauratie/renovatie van historische/monumentale objecten zal eerst goed onderzocht worden wat de orginele kleuren zijn geweest en hoe deze hersteld kunnen worden. Hiervoor dient een restauratie architect betrokken te worden. Bij inrichtingselementen en meubilair kan gedacht worden aan zitmeubilair, verlichtingselementen, afvalbakken, fietsparkeervoorzieningen, informatiepanelen
en afzetpalen. Het clusteren van meubilair en inrichtingselementen verdient de voorkeur: in de openbare ruimte wordt gezocht naar de beste plek voor voorzieningen zoals prullenbakken, bankjes en fietsparkeervoorzieningen die zoveel mogelijk in één lijn en geclusterd worden geplaatst. Bewegwijzering wordt terughoudend maar duidelijk toegepast. Overbodige verkeersborden worden bij de inrichting van de openbare ruimte zoveel mogelijk voorkomen. Ook het aantal paaltjes wordt tot het minimum beperkt, om de openbare ruimte vrij van obstakels te houden. De standaard kleur voor meubilair is Ral 7016. De bevestiging van al het meubilair gebeurt bij voorkeur onzichtbaar. Op bijzondere plekken zoals de Karolingische burcht en strandplein Westenschouwen kunnen verbijzonderingen worden aangebracht t.o.v. de voorgeschreven familie, mits deze als integraal onderdeel van een overtuigend ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte zijn meeontworpen.
Openbare Verlichting In het Beleidsplan Openbare Verlichting 20192023 heeft de gemeente de doelstellingen en ambities voor de komende beleidsperiode vastgesteld. Hierbij is opgenomen dat Schouwen-Duiveland als de donkerste gemeente van Zeeland, bewust gebruik wil maken van de openbare verlichting. En onze gemeente graag de donkerste gemeente wil blijven. Nieuwe voorstellen worden aan dit beleidsplan getoetst. In de kernen behoud van de historische paaltop armaturen, langs de dorpsas verlichting integraal ontwerpen met inrichting openbare ruimte nieuw profiel. Aanlichten van gebouwen en monumenten De pleinen, plekken, poorten en bruggen kunnen een bijzondere verlichting krijgen. De mogelijkheden voor het aanlichten van deze plekken zal altijd moeten worden bezien in de historische context. Hierbij zijn detailleringen van bevestigingen en wijze van verlichten zo specifiek dat hiervoor altijd specialistische kennis moeten worden ingewonnen.
familie van meubilair BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
37
Richtlijnen beeldkwaliteit
1b
1a
Legenda 1. Kop van Haamstede 1a. Serooskerkseweg 1b. Kriekemeet
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
38
Richtlijnen beeldkwaliteit
Sfeergebied 1 Kop van Haamstede Kenschets bestaande situatie;
Afbakening sfeergebied Kop van Haamstede
bomen (platanen). Aan de Kriekemeet staan ook de Katholieke kerk, de huisartsenpost en de brandweerkazerne. De naastgelegen woonwijk wordt afgeschermd middels een grondwal.
De Kop van Haamstede wordt in dit beeldkwaliteitsplan onderverdeeld in twee deelgebieden. 1a Serooskerkseweg. Aan de Serooskerkseweg liggen de bebouwing, erven en tuinen op afstand vanaf de Serooskerkseweg waardoor Haamstede waarneembaar is als dorp in het groen. 1b Kriekemeet. Het gebied is gelegen achter de eerstelijns bebouwing aan de Noordstraat en was voorheen een tuinbouwgebied. Karakteristiek is het zicht op de achterkanten van de Noordstraat welke gevormd wordt door tuinen met hagen of opstallen. Dit geeft het gebied een ontspannen karakter maar met een duidelijke oriëntatie richting de Noordstraat welke bereikbaar is via diverse doorsteekjes. Op de hiernaast afgebeelde tekening zijn de ruimtelijke hoofdstructuren van de Kop van Haamstede geduid. Hieruit blijkt de relatie tussen de Kop van Haamstede, de Noordstraat
BUREAU B+B
Huidige inrichting Kriekemeet; De Kriekemeet is momenteel een hoogwaardig ingericht parkeerterrein met klinkerverharding op zowel de rijloper als in de parkeervakken. Tussen de parkeervakken staan brede
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
Serooskerkseweg
Noordstraat
<
De Kop van Haamstede is het gebied gelegen aan de entree van Haamstede. De Kop van Haamstede vormt vanuit het Oosten gezien de eerste ontmoeting met Burgh-Haamstede. Vanaf de rotonde, de Serooskerkseweg en ook vanaf de N652 vanuit Renesse is een eerste silhouet van Haamstede met zeer prominent de Hervormde kerk op de Ring te zien.
en de Ring van Haamstede en de diverse looproutes die verbindingen mogelijk maken.
Kriekemeet Weides
Dapperweg Slot Haamstede
Ring
Roterij
ruimtelijke samenhang Kop van Haamstede beukenhagen met daarin (deels volwassen)
39
Richtlijnen beeldkwaliteit
Ontwerprichtlijnen openbare ruimte De Serooskerkseweg vormt de groene entree van BurghHaamstede. •
De Serooskerkseweg is een gebiedsontsluitingsweg en is uitgevoerd in asfalt.
•
Grasbermen met doorgaans een sloot op afstand van de weg.
•
Weelderige grasberm.
•
Erfbeplanting of bosschages staan op enige afstand van de weg met daartussen een grasberm.
•
Nabij het dorp heeft de Serooskerkseweg een middenberm met brede opstaande banden (kleur;
profiel nabij kern Haamstede, middenberm met bomen (bestaande kwaliteit)
antraciet), gebiedseigen beplanting en bomen (Iepen). •
Eventuele bebouwing staat op enige afstand van de weg, afgeschermd door minimaal halfhoge erfbeplanting (bij voorkant bebouwing) of hoge erfbeplanting (bij zij- en achterkant bebouwing).
•
Op het kruispunt met de Noordstraat en Hogezoom dient de entreefunctie van de Noordstraat op duidelijk en uitnodigende wijze vormgegeven te worden.
•
Terughoudendheid in bebording.
landelijk profiel, brede grasbermen, zicht op het silhouet van het dorp (bestaande kwaliteit)
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
40
Richtlijnen beeldkwaliteit 1a
Sfeergebied 1a Serooskerkseweg - openbare ruimte De Serooskerkseweg is een gebiedsontsluitingsweg met grasbermen en een vrijliggend fietspad. Vanaf de entree van de Kriekemeet krijgt het profiel een middenberm met bomen (iep) en vaste planten. De Serooskerkseweg wordt afwisselend geflankeerd door open weides en erfbeplantingen in de vorm van bosschages.
< Referenties openbare ruimte
open weides
Het karakter van de Serooskerkseweg wordt gekenmerkt door het landelijke karakter. Bebouwing staat op afstand van de weg met daartussen erfbeplanting en grasbermen en open weides. Bebouwing heeft geen adres aan de Serooskerkseweg en is overwegend verscholen gelegen achter erfbeplanting.
zicht op dorp
grasberm en sloot
Vanaf de Rotonde aansluiting Serooskerkseweg en N57 is ook industrieterrein de Roterij te zien. De aanblik van de Roterij detoneerd in het beeld van Haamstede als dorp in het groen.
asfalt met belijning Serooskerkseweg
middenberm met bomen en beplanting
open zicht over weides
profiel landelijk
BUREAU B+B
grasberm
vrijliggend fietspad
rijbaan in asfalt
kavelbeplanting en bosschages
geen bebouwing middenberm, groenbermen
sloot
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
profiel nabij kern
sloot
41
Richtlijnen beeldkwaliteit
Ontwerprichtlijnen openbare ruimte Aantrekkelijk entreegebied voor Haamstede •
Het groene karakter van de Kriekemeet wordt zoveel mogelijk behouden en waar mogelijk versterkt.
•
Het ontspannen karakter van de Kriekemeet door de ligging in de tweede linie achter de hoofdstraat (Noordstraat) vormt het uitgangspunt voor de
groen ingerichte parkeerplaats (bestaande kwaliteit)
inrichting van het gebied. Hagen, een groene
zicht op achterkanten Noordstraat (bestaande kwaliteit)
inrichting, doorzichten naar het achterliggende landschap en de losse opzet vormen hierbij de basis. •
Diverse hoogwaardig ingerichte routes leiden op een vanzelfsprekende wijze richting het centrum van Haamstede.
•
Parkeren wordt op een groene manier ingepast en worden met behoud van overzicht zo veel mogelijk aan het zicht onttrokken. Dit betekent dat hagen niet hoger
parkeren afgeschermd door (beuken) haag (beoogde kwaliteit)
uitnodigende doorgangen richting kern (beoogde kwaliteit)
dan 1.2 m zijn. •
Bestaande bomen worden zo veel mogelijk behouden.
•
Grote oppervlakten gesloten verharding worden voorkomen.
groene inrichting met verblijfskwaliteit (beoogde kwaliteit)
BUREAU B+B
aansluiten op landelijk karakter (beoogde kwaliteit)
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
42
Richtlijnen beeldkwaliteit 1b
< Referenties openbare ruimte
Sfeergebied 1b Kriekemeet - openbare ruimte
De Kop van Haamstede behoudt haar groene karakter. Bomen in hagen geven de parkeergelegenheid een lommerrijk karakter. De overgangen naar de achterkanten van de Noordstraat worden ook vormgegeven door brede hagen wat bijdraagt aan het ontspannen en landelijke karakter van deze locatie. Verschillende routes verbinden de Kop van Haamstede met het centrum van Haamstede. Verschillende stegen leggen direct de verbinding met de Noordstraat. Aan de oostzijde vormt een landelijk pad over een met bomen begeleidt dijkje de verbinding via de Dapperweg met de Ring.
De openbare ruimte van de Kop van Haamstede biedt verblijfskwaliteit met een dorps en ontspannen karakter. Zitgelegenheid, kleinschalige speelaanleidingen en een hoogwaardige pleininrichting nodigen uit tot ontmoeten, verblijven en ontspannen. De inrichting is complementair aan de inrichting van de openbare ruimte van het centrum van Haamstede en gaat hier geen concurrentie mee aan.
bomen in hagen
volwassen bomen
grondwal
profiel Kriekemeet
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
rijloper en parkeervakken in gebakken klinkers
sloot
43
Richtlijnen beeldkwaliteit
Ontwerprichtlijnen bebouwing Kriekemeet; ontspannen achtergebied achter de Noordstraat. Onderstaande richtlijnen hebben betrekking op het architectuurbeeld van de bebouwing. •
Nieuwbouw dient passend te zijn bij het karakter van tweedelijns bebouwing / achtergebied. Inspiratie kan gevonden worden in boerderij of schuur typologieën
aandacht voor achterkanten Noordstraat (bestaande kwaliteit) hoogwaardige architectuur (beoogde kwaliteit)
met bijbehorende ingetogen vormgeving. •
Bij de inpassing van nieuwbouw is het gewenst om een zorgvuldig, voor de plek ontworpen plan te maken.
•
Bebouwing met een publieke functie heeft uitnodigende plinten en overgangsruimtes en staan met adres aan de openbare ruimte. Prive terreinen hebben een erfafscheidingen bestaande uit hagen.
•
Bebouwing grenzend aan de openbare ruimte wordt vormgegeven als voor- of zijkant. Achterkanten
gebouw en buitenruimte integraal ontwerp (beoogde kwaliteit) zorgvuldige inpassing grote volumes (beoogde kwaliteit)
grenzen niet aan de openbare ruimte. •
Er wordt op ingetogen wijze omgegaan met reclame uitingen. Bestickering van ramen en of gevels is niet toegestaan.
•
Zowel voor- als zij- en achterkanten worden zorgvuldig ontworpen. Blinde gevels worden in de architectuur mee-ontworpen.
• inspiratie kan gevonden worden in schuur typlogie
Hout-architectuur wordt aanbevolen.
uitnodigende plinten en overgangsruimtes (beoogde kwaliteit)
(referentie zeeuwse schuur) BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
44
Richtlijnen beeldkwaliteit 1b
< Referenties bebouwing en erfafscheidingen
Sfeergebied 1b Kriekemeet - bebouwing en erfafscheidingen Momenteel staan aan de Kriekemeet de Onze Lieve Vrouwe op Zee kerk, de brandweerkazerne en het gebouw van de huisarts. De bebouwing vertoont geen verwantschap met elkaar. De kerk is opgetrokken in bruine baksteen en heeft een monolithisch karakter. De huidige bebouwing van de huisarts en de brandweerkazerne dragen niet bij aan de kwaliteit van de Kriekemeet. Nieuwe bebouwing is eigentijds van karakter maar voegt zich in het karakter van achtergebied. Voor grotere volumes kan inspiratie gevonden worden in boerderij of schuur typologieën. De hoofdvorm is krachtig en eenvoudig en draagt bij aan het dorpse silhouet. Hierin kan aanleiding gevonden worden voor een kappenlandschap en of verspring in de gevellijn. Materialisering is passend bij het dorpse karakter en goed gedetailleerd.
grote bomen
bomen slotbos achterkant dorpsstraat
haag groene parkeerplaats met hagen
gebakken klinkers
Achterkant van de Noordstraat gezien vanaf de Kriekemeet
n G g b s d e w s
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
45
Richtlijnen beeldkwaliteit
2a
2b
Legenda 2. Kern Haamstede 2a. Noordstraat 2b. Ring en centrum
BUREAU B+B
BEELDKWALITEITSPLAN DORPSAS BURGH-HAAMSTEDE
46
Richtlijnen beeldkwaliteit
Sfeergebied 2 Kern Haamstede Kenschets bestaande situatie; De kern van Haamstede betreft een ringdorp. De Ring vormt het centrum van het dorp. Midden op de Ring staat de grote Hervormde kerk in een door middel van een laag muurtje afgezoomde kerktuin van gazon en monumentale bomen. < Afbakening sfeergebied kern Haamstede
De entree van Haamstede wordt gevormd door de Noordstraat. Deze voormalige dijk wordt gekenmerkt door een breed profiel, een laan van monumentale kastanjebomen en bescheiden, over het algemeen authentieke bebouwing. Rond de ring is de bebouwing statiger van karakter met regelmatig dwarskappen en een gevarieerd gevelbeeld. Onder andere trapgevels, klokgevels, tuitgevel, mansardekap en zadeldak komen voor. De algemene bouwhoogte is 1 laag en een kap. Aan de Ring staan een aantal gebouwen met 2 bouwlagen en kap. Achter de aan de Ring gelegen bebouwing, toegankelijk via een poort ligt Slot Haamstede met het bijbehorende slotbos. Aan de Noordstraat en met name aan de Ring is diverse horeca gevestigd. In de gehele kern van Haamstede worden winkels afgewisseld met wonen. Door de overzichtelijke schaal van het dorp, de aanwezigheid van de kerktuin en monumentale bomen, statige bebouwing waaronder de kerk en Slot Haamstede en royale openbare ruimte doet Haamstede aan als een statig dorp met verblijfskwaliteit. Momenteel doet de verkeersintensiteit van gemotoriseerd verkeer en het parkeren in de openbare ruimte afbreuk aan de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte.