2025.413 -St. Stadhuismuseum Zierikzee- Bedrijfsplan Stadhuismuseum 2026-2029 (1623751)

Bedrijfsplan Stadhuismuseum Zierikzee 2026-2029

Inhoud 1.

Inleiding ............................................................................................................................................................................................. 3 1.1

Algemeen .................................................................................................................................................................................... 3 1.1.1

Opdracht .......................................................................................................................................................................... 3

1.1.2

Uitgangspunten ............................................................................................................................................................ 3

1.1.3

Leeswijzer ....................................................................................................................................................................... 3

1.2 2

Definitie van museum ............................................................................................................................................................. 4 Management samenvatting ........................................................................................................................................................ 5

2.1

Het Stadhuismuseum Zierikzee als verzelfstandigde organisatie 2016-2024 ................................................... 5

2.2

Het Stadhuismuseum Zierikzee 2026-2029 ................................................................................................................... 7

3.

Beleidsplan ....................................................................................................................................................................................... 7 3.1

Algemene beleidsvisie ............................................................................................................................................................ 7 3.1.1.

Missie en visie ............................................................................................................................................................... 8

3.1.2

Aansluiting bij provinciale visie.............................................................................................................................. 8

3.1.3.

Geregistreerd museum ............................................................................................................................................... 8

3.2

Collectie ....................................................................................................................................................................................... 9 3.2.1

Algemeen ........................................................................................................................................................................ 9

3.2.2

Verzamelbeleid ............................................................................................................................................................. 9

3.2.3

Collectiemobiliteit ....................................................................................................................................................... 9

3.2.4

Documentatie en registratie ................................................................................................................................. 10

3.2.5

Aankoopfonds ............................................................................................................................................................. 11

3.3

Tentoonstellingen en presentaties ................................................................................................................................. 11 3.3.1

Algemeen ..................................................................................................................................................................... 11

3.3.2

Semipermanente presentatie eigen collectie ................................................................................................. 11

3.3.3

Wisselexposities ........................................................................................................................................................ 12

3.3.4

Andere activiteiten ................................................................................................................................................... 13

3.3.5

Het Huis van Sinterklaas ........................................................................................................................................ 13

3.3.6

Samenwerking............................................................................................................................................................ 13

3.3.7

Tentoonstellingsfondsen........................................................................................................................................ 14

3.4

4.

Publieksbereik ........................................................................................................................................................................ 14 3.4.1

Algemeen: publieksbegeleiding en educatie .................................................................................................. 14

3.4.2.

Publieksbenadering .................................................................................................................................................. 15

3.4.3

Marketing en publiciteit ......................................................................................................................................... 15

Strategie .......................................................................................................................................................................................... 15 4.1

Belang van het Stadhuismuseum .................................................................................................................................... 16 4.1.1

Cultureel ondernemerschap .................................................................................................................................. 16

4.1.2

Museumbezoekers .................................................................................................................................................... 16

4.1.3

Collectiebeheer .......................................................................................................................................................... 17

4.1.4

Financieel gezond ..................................................................................................................................................... 17

4.1.5

Product/marktcombinaties .................................................................................................................................... 17

4.1.6

Marketing en branding ............................................................................................................................................ 18

1

4.1.7

Communicatiemiddelen.......................................................................................................................................... 18

4.1.7.1

Offline communicatiemiddelen..................................................................................................................... 18

4.1.7.2

Online communicatiemiddelen ..................................................................................................................... 18

4.1.7.3

Zichtbaarheid op locatie, binnen Zierikzee en op Schouwen-Duiveland....................................... 18

4.1.7.4

Merchandise in Museumwinkel en Museumcafé .................................................................................... 19

4.1.7.5

Free publicity ....................................................................................................................................................... 19

4.1.7.6

Commerciële publiciteit ................................................................................................................................... 19

4.2

Sterkten / zwakten ................................................................................................................................................................ 19

4.3

Kansen / bedreigingen ........................................................................................................................................................ 20

4.4

Strategie.................................................................................................................................................................................... 20

5.

Organisatie en bedrijfsvoering ............................................................................................................................................... 21 5.1

Algemeen ................................................................................................................................................................................. 21

5.2

Formatie .................................................................................................................................................................................... 21

5.3

Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................................................... 22

6.

Bestuur............................................................................................................................................................................................. 23 6.1

Raad van Toezicht ................................................................................................................................................................. 23 6.1.1

Samenstelling Raad van Toezicht ....................................................................................................................... 23

6.1.2.

Taken en bevoegdheden ........................................................................................................................................ 23

6.2

Directeur-bestuurder ............................................................................................................................................................ 24

6.3

Sturing ....................................................................................................................................................................................... 24 6.3.1

Sturing van de organisatie..................................................................................................................................... 24

6.3.2.1

Budgetbewaking ................................................................................................................................................. 24

6.3.2.2

Managementinformatie .................................................................................................................................... 24

6.3.3

7.

Sturing naar de gemeente ..................................................................................................................................... 25

6.3.3.1

Sturingsafspraken............................................................................................................................................... 25

6.3.3.2

Periodiek overleg................................................................................................................................................ 25

Verder optimaliseren van de huidige situatie ................................................................................................................... 25 7.1.1

Gebouw ............................................................................................................................................................................... 25

7.1.2

Electrische installatie .................................................................................................................................................... 26

7.1.3

Klimaatbeheersingsinstallatie .................................................................................................................................... 27

7.1.4

Beveiligingsinstallatie ................................................................................................................................................... 27

7.1.5

Depotbehoefte 2024-2027 .......................................................................................................................................... 27

7.1.6

Efficiënter gebruik van de beschikbare ruimten .................................................................................................. 28

8

Het Gravensteen weer geheel als museum ........................................................................................................................ 29

9.

Financiën ........................................................................................................................................................................................ 29 9.1

Algemeen ................................................................................................................................................................................. 30

9.2

Meerjaren exploitatie 2026-2029 ................................................................................................................................... 30

9.3

Begroting 2026-2029........................................................................................................................................................... 32

2

1.

Inleiding

Voor ligt hier het Bedrijfsplan Stadhuismuseum Zierikzee 2026-2029. Het plan is een vervolg op het Bedrijfsplan Stadhuismuseum Zierikzee 2024-2027 en het Bedrijfsplan Stadhuismuseum Zierikzee 2025-2028 waarop door het college van burgemeester en wethouders bij besluit d.d. 31 oktober 2023 (zaaknummer 933794) voor 2024 subsidie is toegekend, bij besluit d.d. 22 oktober 2024 (zaaknummer 109122) voor 2025 subsidie is toegekend en voor de jaren 2026, 2027 en 2028 alvast een indicatieve post voor de gemeentelijke begroting is opgenomen. Het Bedrijfsplan Stadhuismuseum Zierikzee 2026-2029 is bedoeld om aan te geven wat het in 2016 verzelfstandigde Stadhuismuseum in 2026 aan budget nodig heeft om de gemeentelijke taak uit te voeren en om een indicatie te geven waarmee in de periode tot en met 2029 in de gemeentelijke begroting rekening moet worden gehouden.

1.1

Algemeen

De Stichting Stadhuismuseum Zierikzee is bij volmacht van het college van burgemeester en wethouders bij notariële akte d.d. 22 oktober 2015 opgericht om per 1 januari 2016 te starten als zelfstandige museumorganisatie.

1.1.1 Opdracht Om het Stadhuismuseum Zierikzee te kunnen laten functioneren als verzelfstandigde culturele organisatie is dit bedrijfsplan opgesteld voor een periode van vier jaar: 2026-2029. In dit plan zijn de activiteiten rondom het beheer van de gemeentelijke collectie Schouwen-Duiveland (verzamelen, registreren, onderzoeken, interpreteren, bewaren en tentoonstellen) opgenomen. In de bijgevoegde financiële paragraaf zijn de middelen opgenomen die nodig zijn om geplande activiteiten realiseren. Alleen met een vanuit de gemeente erkende meerjarige begroting kan het Stadhuismuseum Zierikzee een meerjarig beleid ontwikkelen!1

1.1.2 Uitgangspunten Uitgangspunt voor dit Bedrijfsplan 2026-2029 zijn de bedrijfsresultaten van de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee over de jaren 2016 t/m 2024. Voor een verzelfstandigd museum als het Stadhuismuseum Zierikzee geldt de richtlijn van de Nederlandse Museumvereniging uit 2022, die stelt dat de vermogenspositie van een museum gelijk dient te staan aan tenminste één jaar netto bezoekersinkomsten inclusief financiering van het programma van activiteiten voor zover hiervoor verplichtingen zijn aangegaan, zoals met sponsoren of andere financiers.2

1.1.3 Leeswijzer Het Bedrijfsplan 2026-2029 biedt een visie op de ontwikkeling die het Stadhuismuseum Zierikzee in de periode 2026 tot en met 2029 als zelfstandige culturele onderneming wil doormaken. Hoofdstuk 2 biedt een samenvatting van dit Bedrijfsplan 2026-2029. Hoofdstuk 3 biedt een beknopt beleidsplan. Dit plan wordt standaard ondersteund door een separaat collectieplan dat in 2023 is opgesteld voor de periode 2024-2027, in datzelfde jaar is vastgesteld door de Raad van Toezicht van de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee en waarin 1

Het niet honoreren van de in dit plan onder Begroting 2026-2029 opgenomen ‘bijdrage vanuit de gemeente’ betekent het niet kunnen uitvoeren van de afgesproken gemeentelijke taak! De gemeente zet daarbij zelf de verzelfstandiging van het Stadhuismuseum Zierikzee op de tocht! 2 Richtlijn voor weerstandsvermogen bij musea, Museumvereniging eind 2022.

3

het beheer van de gemeentelijke collectie in genoemde periode wordt verwoord. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat voor 2028 e.v. vanuit het Stadhuismuseum een nieuw collectieplan wordt gepresenteerd. Een samenvatting van het plan 2024-2027 wordt gegeven in paragraaf 3.2. Hoofdstuk 4 gaat in op de strategie, hoofdstuk 5 op de organisatie en de bedrijfsvoering en hoofdstuk 6 op het bestuur van de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee. Deze drie hoofdstukken zijn niet gewijzigd ten opzichte het Bedrijfsplan 2024-2027. In hoofdstuk 7 wordt omschreven wat nodig is om de huidige situatie van het Stadhuismuseum verder te optimaliseren. In hoofdstuk 8 wordt aangegeven welke plannen er zijn voor het Zierikzeese Gravensteen vanaf 2028 en hoe dit gaat bijdragen aan een bredere basis voor het verzelfstandigde Stadhuismuseum. Dit Bedrijfsplan 2026-2029 sluit af met hoofdstuk 9 dat ingaat op de financiën voor genoemde periode.

1.2

Definitie van museum

Nederland, noch de Europese Unie, kent een museumwet vergelijkbaar met bijvoorbeeld de Wet op de overheidsarchieven.3 De titel 'museum’ is dan ook niet beschermd. Iedereen met een collectie ‘bijzonderheden’ kan een bord in de tuin zetten of op de deur spijkeren met het woord ‘museum’ erop en de overheid ten behoeve van de exploitatie om subsidie vragen.4 Feitelijk is het aan diezelfde overheid om te bepalen welke musea zij wel en welke zij niet financieel ondersteunt. Sinds 1 juli 2016 is er wel een integrale wet die betrekking heeft op onze museale objecten, musea, monumenten en archeologie op het land en onder water. Samen met de nieuwe Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Deze Erfgoedwet bundelt bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. Bovendien zijn aan de Erfgoedwet een aantal nieuwe bepalingen toegevoegd. Eigenaren, gebruikers en kopers van erfgoed, (rijks)musea, beheerders van de rijkscollectie, (amateur)archeologen, belangenverenigingen, professionals in de erfgoedsector, gemeenten, provincies en verschillende onderdelen van de Rijksoverheid hebben zich te richten naar de bepalingen in deze wet.

Het Stadhuismuseum Zierikzee hanteerde al in het Bedrijfsplan 2024-2027 de op Algemene Ledenvergadering van ICOM in Praag op 24 augustus 2022 vastgestelde definitie: A museum is a not-for-profit, permanent institution in the service of society that researches, collects, conserves, interprets and exhibits tangible and intangible heritage. Open to the public, accessible and inclusive, museums foster diversity and sustainability. They operate and communicate ethically, professionally and with the participation of communities, offering varied experiences for education, enjoyment, reflection and knowledge sharing.

Het Nederlandse nationale comité van ICOM heeft deze definitie vertaald tot: Een museum is een permanente instelling zonder winstoogmerk, in dienst van de samenleving, gericht op het onderzoeken, verzamelen, bewaren, interpreteren en tentoonstellen van materieel en immaterieel erfgoed. Musea zijn openbaar, toegankelijk en inclusief en bevorderen diversiteit en duurzaamheid. Ze werken en 3 4

De Archiefwet (1995) is een Nederlandse wet die het beheer en de toegang van overheidsarchieven regelt. Zeer waarschijnlijk is dit de reden waarom Nederland een zeer hoge museumdichtheid heeft en de provincie Zeeland met 52 musea op 381.000 inwoners daarin als hoogste scoort. https://www.erfgoedzeeland.nl/informatie-advies-enondersteuning/musea

4

communiceren ethisch, professioneel en met participatie van gemeenschappen. Musea bieden een verscheidenheid aan ervaringen met het oog op educatie, genoegen, reflectie en kennisuitwisseling.’5

Deze nieuwe definitie is sindsdien niet gewijzigd en laat zien dat ook musea geen organisaties zijn met een in beton gegoten takenpakket. De definitie doet recht aan de kerntaken van een museum, maar geeft ook ruimte aan de veranderende praktijk van musea wereldwijd. De museumdefinitie geeft een heldere afbakening van wat musea wel en niet zijn. In Nederland is het de basis voor het Museumregister, een kwaliteitskeurmerk voor musea. Het Stadhuismuseum is een door het Nederlands Museumregister erkend en daarmee tegelijk ‘geregistreerd museum’.

Deze erkenning schept verplichtingen die het museum alleen maar kan nakomen met de steun van een gemeente als voor een langere termijn betrouwbare financier voor de uit te voeren taak.

2

Management samenvatting

Het voorliggende Bedrijfsplan Stadhuismuseum 2026-2029 vormt de basis voor de financiële bijdrage die de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee in genoemde periode van de gemeente Schouwen-Duiveland nodig heeft om het beheer over de gemeentelijke collectie professioneel te blijven voeren en als verzelfstandigde organisatie te blijven ontwikkelen. Het plan biedt inzage in de koers die de museumorganisatie in genoemde periode wil varen en geeft inzicht in welke middelen het daarvoor nodig heeft. Het grootste deel van die middelen zal moeten komen uit de gemeentelijke bijdrage. Deze bijdrage valt te verdedigen vanuit het feit dat het Stadhuismuseum een gemeentelijke taak uitvoert, nl. het beheer van de gemeentelijke collectie en de exploitatie van het voormalige stadhuis van Zierikzee als gemeentelijk museum. Hoewel het in de gemeentelijke stukken genoemd wordt als subsidie, een keuze die in 2015 louter om belastingtechnische redenen is gemaakt, betreft het hier offerte! Bij niet honorering van het in de begroting genoemde ‘bijdrage vanuit de gemeente’, kan de Stichting Stadhuismuseum niet de in de Beheerovereenkomst museale collectie (2015) beschreven taken naar behoren uitvoeren.

2.1

Het Stadhuismuseum Zierikzee als verzelfstandigde organisatie 2016-2024

Sinds de verzelfstandiging per 1 januari 2016 heeft het Stadhuismuseum perioden van bloei maar ook mindere perioden gekend. Deze laatste zijn veroorzaakt door de gevolgen van de coronapandemie in de jaren 2020-2022, maar ook door de slecht gecommuniceerde plotselinge start van de renovatiewerkzaamheden aan de gevel en de toren in 2024.

5

. Vastgesteld tijdens de ledenvergadering van ICOM Nederland d.d. 11 oktober 2023.

5

Wanneer toch de bezoekersaantallen als leidraad worden genomen voor het succes van het verzelfstandigde Stadhuismuseum dan valt het volgende beeld te onderkennen: Jaar

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Betalend

13.241

17.539

19.015

16.147

9.089

8.921

12.226

16.294

12,774

%

78,4%

85,3%

79,0%

77,6%

90,5%

87,7%

80,3%

84,7%

80,5%

Niet betalend

6.196

3.033

5.050

4.660

954

1.252

2.991

2.948

5.766

%

21,6%

14,7%

21,0%

22,4%

9,5%

12,3%

19,7%

15,3%

19,5%

Totaal

19.437

20.572

24.065

20.807

10.043

10.173

15.217

19.242

18.540

Met uitzondering van de periode tijdens de coronapandemie zijn de bezoekersaantallen ruim 50% hoger dan voor de verzelfstandiging. Tot nu toe is er steeds naar gestreefd het aantal nietbetalende bezoekers onder de 25% te houden. Gezien de resultaten van de laatste vier kalenderjaren wordt voor de periode van dit bedrijfsplan het percentage bijgesteld naar rond de 20%. Het Stadhuismuseum zal vanzelfsprekend meer bezoekers ontvangen wanneer de toegang gratis zou zijn. Maar de consequentie is dan dat enerzijds het museum alleen nog maar eigen inkomsten zal kunnen verwerven uit de geringe omzet van de verhuur van bijvoorbeeld de Schepen- of trouwzaal, het museumcafé en de museumwinkel. Ook de fondsenwerving voor de organisatie van activiteiten loopt dan gevaar, omdat er niet voldoende budget beschikbaar is voor de ‘eigen bijdrage’ die de culturele fondsen inmiddels steeds vaker eisen. Anderzijds zal het pand bij meer bezoekers sneller slijten en zal de frequentie dat er onderhoud moet worden gepleegd toenemen. Dit extra onderhoud zal dan op de gemeentelijke begroting gaan drukken. Positief is te noemen dat het Stadhuismuseum door de organisatie vanaf 2018 van een serie exposities onder de titel Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw én de uitgifte van de begeleidende publicaties steeds meer wordt gezien als een serieuze bruikleennemer.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Mauritshuis, Museum Boymans van Beuningen, het Catharijne Convent en het Rijksmuseum, de kunstmusea in Antwerpen, Gent en Lille, maar ook diverse particuliere verzamelaars én verschillende gerenommeerde kunsthandelaren in binnen- en buitenland, staan het Stadhuismuseum inmiddels bruiklenen toe waarvan vóór 2016 slechts kon worden gedroomd. De verschillende aanpassingen aan het gebouw, geheel bekostigd uit het eigen budget van het verzelfstandigde Stadhuismuseum, hebben zeker ook bijgedragen aan deze meer welwillende houding van bruikleengevers. Vooral de installatie van extra glazen deuren, extra zonwerende gordijnen én de aanschaf van extra apparatuur voor be- en ontvochtiging voor de niet klimaat gestuurde voormalige Raadzaal én de extra aangebrachte beveiliging in deze ruimte maken een groot verschil. Bij de verbouwing en inrichting van het oude stadhuis van Zierikzee als museum had de voormalige Raadzaal vanzelfsprekend gewoon aangesloten moeten worden op een van de installaties die de temperatuur en relatieve luchtvochtigheid beheersen. De wens blijft

6

bestaan dat dit in de periode van dit bedrijfsplan alsnog gaat gebeuren. Die aansluiting op de bestaande installatie zal echter door de gemeente moeten worden bekostigd. Presentaties als Café De Biet 150 jaar en Havendagen Zierikzee hebben bijdragen aan meer draagvlak voor het museum bij de lokale bevolking.

2.2

Het Stadhuismuseum Zierikzee 2026-2029

Het team van het Stadhuismuseum Zierikzee wil in de periode van dit bedrijfsplan de in 2016 ingezette lijn van exposities en bijbehorende activiteiten blijven voortzetten. Jaarlijks wil het museumteam tenminste drie wisseltentoonstellingen produceren en daarbij behorende activiteiten organiseren. Binnen de serie Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw wordt momenteel gewerkt aan exposities over en met werk van Cornelis Jonson van Ceulen, Daniel de Blieck, Hendrick Berckman en Zacharias Blijhooft, maar ook aan overzichten over kleine landschappen en aan werk van Zeeuwse graveurs en zilversmeden uit de zeventiende en achttiende eeuw. Voor de verdere toekomst wordt nog gekeken naar exposities over Michiel D. van Limborch, Carel Slabbaert, Adriaen Coorte en anderen. Bij elke expositie in deze serie verschijnt in samenwerking met uitgeverij WBooks een begeleidende publicatie, waardoor het onderzoek dat voor de tentoonstelling is verricht beschikbaar blijft. Verder wil het Stadhuismuseumteam in de periode van dit bedrijfsplan in wisselexposities aandacht besteden aan belangrijke gebeurtenissen op het eiland die nog niet eerder zijn belicht. Hierbij wordt gedacht aan de 75ste tocht van Kor en Bot, aan Schouwse muziekbandjes, maar ook aan de aanwinsten sinds 2020 en aan het 100-jarig bestaan van het museum in 2030.6

3.

Beleidsplan

Een bedrijfsplan kan niet zonder beleidsplan en vice versa. Voor de afstemming tussen het verzelfstandigde Stadhuismuseum Zierikzee en de gemeente Schouwen-Duiveland is gekozen voor het beperkte Beleidsplan 2024-2027 als basis voor een meer uitgebreid Bedrijfsplan 20262029.7 Het ligt in de lijn der verwachtingen dat voor 2028 e.v. naast een nieuw collectieplan eveneens een nieuw beleidsplan wordt geschreven.

3.1

Algemene beleidsvisie

Het Stadhuismuseum Zierikzee is het gemeentelijk museum van en voor Schouwen-Duiveland. Het verzamelt, registreert, beheert, behoudt, onderzoekt én presenteert daar waar mogelijk de gemeentelijk collectie. Het doet dat vanuit het voormalige stadhuis van Zierikzee, dat het tevens beschouwt als grootste object uit de gemeentelijke collectie. Die gemeentelijke collectie is vanuit de oorsprong nog steeds sterk gericht op Zierikzee en het omliggende platteland. In alle sinds 2016 nieuw geformuleerde beleidsstukken is de ‘scope’ van Zierikzee en omliggende gebieden verlegd naar heel Schouwen-Duiveland en omliggende

6

7

Bij de samenstelling van dit bedrijfsplan zijn over sommige tentoonstellingsonderwerpen met betrokken partijen nog onderhandelingen gaande. Verder is de ervaring dat gedurende de periode van een meerjarig bedrijfsplan zich altijd ook nog andere onderwerpen voor exposities, kleine presentaties of de organisatie van evenementen aandienen. De beperkte periode van het beleidsplan is afgestemd op de overeenkomst die de huidige directeur-bestuurder heeft met de Raad van Toezicht en de termijn van de voorzitter van de Raad van Toezicht. Beide staan op aftredend per ultimo 2026.

7

gebieden. Dit zonder het collectiebeleid van de overige musea op Schouwen-Duiveland daarmee te willen doubleren.

3.1.1. Missie en visie Sinds 2021 hanteert het Stadhuismuseum Zierikzee een missie en visie die beter past bij de huidige situatie dan voor de verzelfstandiging, namelijk: Missie: Het Stadhuismuseum Zierikzee is het gemeentelijk museum van Schouwen-Duiveland dat zich in al zijn activiteiten laat inspireren door de geschiedenis en het heden van Schouwen-Duiveland. Visie:

Het Stadhuismuseum Zierikzee zet de gemeentelijke collectie in om de bewoners én de bezoekers van Schouwen-Duiveland, van alle leeftijden, de geschiedenis en het heden van het eiland te laten ontdekken en er zich door te laten inspireren.

Hoe:

Het Stadhuismuseum Zierikzee verwerft, behoudt, onderzoekt, registreert, documenteert en presenteert (materieel) erfgoed van Schouwen-Duiveland – complementair aan het verzamelbeleid van het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland en met respect voor de aandachtsgebieden en activiteiten van de overige musea binnen de gemeente. Vanaf zijn primaire locatie, het voormalige stadhuis van Zierikzee, richt het Stadhuismuseum zich op de samenwerking met zowel inwoners als bedrijven en instellingen. Het Stadhuismuseum vertelt de verhalen van Schouwen-Duiveland in semipermanente presentaties en middels een diversiteit aan aansprekende tijdelijke tentoonstellingen, lezingen, publicaties, educatieve projecten en de website. Bovendien positioneert het museum zich in het heden door eigentijdse kunstenaars een podium te bieden.

3.1.2 Aansluiting bij provinciale visie Het Stadhuismuseum Zierikzee is een gemeentelijk gesubsidieerd museum. Toch kijkt het museumteam voor de missie en de visie ook naar de provincie Zeeland. De provincie geeft in haar visienota Zeeland Museumland van juni 2022 aan dat de Zeeuwse musea een belangrijk onderdeel vormen van de culturele infrastructuur. Volgens deze visie bewaren de musea een deel van het provinciale erfgoed in de vorm van voorwerpen en bijbehorende verhalen. Zij geven op deze manier de geschiedenis door aan volgende generaties. Gedeputeerde Cultuur Anita Pijpelink stelt in de inleiding van deze nota zelfs dat ‘...alle kleine en grote musea die onze provincie rijk is, samen het verhaal van Zeeland vertellen. Daarmee dragen ze bij aan een leefbare provincie waar kunst, cultuur en erfgoed voor iedereen toegankelijk is. Zo bieden de musea inwoner, ondernemer en toerist een bijzondere ervaring.’ De provincie ondersteunt momenteel nog alleen vijf grote themamusea in de eigen provincie, te weten: Zeeuws Museum, Watersnoodmuseum, Zeeuws Maritiem MuZEEum, Bevrijdingsmuseum Zeeland en Industrieel Museum Zeeland. De andere 46 museale instellingen binnen Zeeland ontvangen nog steeds geen financiële ondersteuning vanuit het provinciale cultuurbudget. Maar daar lijkt nu door de nieuwe gedeputeerde Harry van der Maas een kentering in te komen.

Voor bijdragen uit de cultuurgelden hanteert de provincie nu nog drie pijlers, te weten: de intrinsieke waarde van cultuur, vernieuwing en verbreding en de basis op orde. Vanuit het Stadhuismuseum is in de afgelopen periode bij de nieuwe gedeputeerde gepleit voor meer ondersteuning voor de niet-thema-musea. Ook wordt meegedacht met diverse grootse plannen voor nieuwe musea binnen de provincie.

3.1.3. Geregistreerd museum Het Stadhuismuseum Zierikzee is in 2017 door de Stichting Museumregister Nederland op kwaliteit geïnspecteerd. Op 22 maart 2018 heeft het museumteam de bevestiging ontvangen

8

dat de auditor en de registratiecommissie een positief oordeel hebben geveld over de toetsing voor registratie. In de schriftelijke bevestiging van de vernieuwde registratie wordt de grote inzet benadrukt die vanuit het team is geleverd om aan de criteria van het Museumregister Nederland te blijven voldoen. Met deze nieuwe registratie kan het Stadhuismuseum blijven opereren op het niveau zoals in 2016 is ingestoken. De museumregistratie is een kwaliteitskenmerk dat door heel veel fondsen een vereiste is om aanvragen gehonoreerd te krijgen. Hetzelfde geldt voor het aanvragen van bruiklenen bij de meeste collega musea.

3.2

Collectie

Het Stadhuismuseum Zierikzee beheert de collectie van de gemeente Schouwen-Duiveland. Op verzoek van de gemeente is in 2023 door bureau Helicon een inspectie op de staat van het beheer uitgevoerd. Het resultaat van deze inspectie is verwoord in een rapport dat in december van het vorig verslagjaar is aangeboden aan de opdrachtgever, de gemeente SchouwenDuiveland. In het vorig verslagjaar is al begonnen met de opvolging van de aanbevelingen voor zover die binnen de taken én de mogelijkheden van het Stadhuismuseum liggen. In de periode van dit bedrijfsplan zal daarmee worden doorgegaan. In de jaarlijkse verslaglegging richting de gemeente zal worden opgenomen wat er van de aanbevelingen is overgenomen.

3.2.1 Algemeen De collectie vormt het hart van het Stadhuismuseum Zierikzee. Het (materiële) verhaal van Schouwen-Duiveland ligt besloten in die collectie die eigendom is van de gemeente en die wordt beheerd door de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee. De gemeentelijke collectie, bestaande uit ruim 6.000 objecten (ruim 9.000 recordnummers in het collectieregistratiesysteem), is continu in beweging. Objecten worden aan de collectie toegevoegd, geregistreerd, onderzocht, gerestaureerd, gepresenteerd en in enkele gevallen uiteindelijk ook met toestemming van het college BenW afgestoten.

3.2.2 Verzamelbeleid Het verzamelbeleid van het Stadhuismuseum staat omschreven in een meerjarig collectieplan dat na goedkeuring door de Raad van Toezicht van de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee is aangeboden aan de wethouder cultuur van de gemeente Schouwen-Duiveland. Voor de periode 2026-2029 wordt gebruik gemaakt van het Collectieplan 2024-2027 dat in de vergadering van de Raad van Toezicht van 17 mei 2023 is besproken en goedgekeurd. Het is vervolgens op 31 mei 2023 samen met het Bedrijfsplan 2024-2027 ingezonden aan de gemeente Schouwen-Duiveland. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat voor 2028 e.v. eveneens een nieuw collectieplan wordt opgesteld.8

3.2.3 Collectiemobiliteit Het Stadhuismuseum Zierikzee werkt als vanzelfsprekend actief mee aan het bevorderen van de mobiliteit van de gemeentelijke collectie. Al jarenlang tonen musea van Schouwen-Duiveland

8

Hierbij is rekening gehouden met het aantreden van een nieuwe directeur-bestuurder en een nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht per 01-01-2027.

9

onderdelen van de collectie van het Stadhuismuseum Zierikzee.9 Ten behoeve van tijdelijke tentoonstellingen en presentaties in de diverse musea van Schouwen-Duiveland worden ook met regelmaat kortlopende bruiklenen uit de collectie toegestaan. Zolang de objecten het toelaten toont het Stadhuismuseum Zierikzee zich tegenover aanvragen van de musea in de eigen gemeente meer coulant betreffende de voorwaarden voor een kort- of langdurig bruikleen. Zo nodig en waar mogelijk stelt het Stadhuismuseum zelfs beschermende expositiemiddelen beschikbaar. Ten behoeve van tijdelijke tentoonstellingen ontvangt het Stadhuismuseum jaarlijks ook enkele bruikleenaanvragen van musea uit Nederland en recent zelfs vanuit het buitenland. Deze aanvragen worden zo veel mogelijk gehonoreerd, mits de conditie van het object dit toestaat en de tentoonstellingsomstandigheden aan de eisen voldoen. Als uitgangspunt geldt hierbij dat objecten die zich in de eigen semipermanente presentatie bevinden in principe minder snel worden uitgeleend, tenzij het eigen belang duidelijk wordt overstegen.

3.2.4 Documentatie en registratie Ter borging van de informatie over de objecten behorende tot de collectie houdt het team van het Stadhuismuseum een documentatie bij. Deze is momenteel nog veelal in de vorm papieren dossiers, waarvan de basis is gelegd in een ver verleden maar de systematische uitbreiding is verzorgd in de periode 2000-2014 door conservator Peter Priester. In de periode van dit Bedrijfsplan zal het Stadhuismuseum de collectiedocumentatie zoveel mogelijk digitaliseren en daarmee opnemen in het nieuwe collectieregistratie-systeem Axiell Collections. In het huidige collectieregistratiesysteem AdLib Museum Standaard staan de ruim 6.000 tot de gemeentelijke collectie Schouwen-Duiveland behorende objecten geregistreerd onder een uniek inventarisnummer. Aangezien een object – bijvoorbeeld een servies of een bestek – uit meerdere onderdelen kan bestaan, bevat het registratiesysteem ruim 9.000 records. AdLib Museum Standaard wordt met ingang van 2024 niet meer technisch ondersteund en/of verbeterd.10 Het Stadhuismuseum heeft met de licentiehouder inmiddels een akkoord dat de bestaande data in het tweede kwartaal van 2025 worden overgezet naar Axiell Collections Museum Standaard Cloud. Dit collectieregistratiesysteem sluit het beste aan op de huidige collectieregistratie data. Met de conversie naar deze nieuwe software worden dan ook de minste problemen verwacht.

De migratie van de ruim 9.000 recordnummers naar het nieuwe collectieregistratiesysteem zal door de leverancier worden uitgevoerd en in totaal een enige maanden in beslag nemen. Om de migratie zo succesvol mogelijk te laten zijn, zal in heel 2025 nog de aandacht worden besteed aan het corrigeren en aanvullen van de bestaande data. Het gebruik van Axiell Collections Museum Standaard Cloud zal naar verwachting nieuwe mogelijkheden opleveren voor de presentatie van de collectie op digitale platforms als Geheugen van Nederland en Collectie Nederland en Collectie Zeeland.

9

Een van de meest aansprekende voorbeelden hiervan is de noodzender PAoZRK, een tijdens de Watersnoodramp 1953 door P. Hossfelt uit Zierikzee vervaardigde 80 meter middengolfzender (inv. nr. 1965), die sinds 2009 in bruikleen is gegeven aan het Watersnoodmuseum.

10

Dit in tegenstelling tot de gratis AdLib applicatie die diverse kleine musea binnen de gemeente al jaren gebruiken, die nooit technisch is ondersteund en dat vanwege de eenvoud ook niet nodig heeft.

10

Met de zes kleine musea binnen de gemeente zal vanaf de tweede helft van 2025 worden gewerkt aan de Collectie Schouwen-Duiveland. Om vanuit het Stadhuismuseum ondersteuning te kunnen bieden aan de vorming van de digitale presentatie van deze collectie is het gewenst dat de kleine musea met hun collectieregistratie in AdLib eveneens overstappen op Axiell Collections Museum Standaard Cloud. Tegelijk is het bieden van deze ondersteuning aan de zes kleine musea op Schouwen-Duiveland alleen maar mogelijk wanneer de gemeente voor de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee een betrouwbare financiële partner blijft.11

3.2.5 Aankoopfonds Binnen de jaarlijkse gemeentelijke financiële bijdrage aan het Stadhuismuseum is sinds 2016 een niet geïndexeerd bedrag van € 5.797 gelabeld voor aankopen ter aanvulling van de gemeentelijke collectie. Dit bedrag is gebaseerd op een budget dat al vóór de verzelfstandiging jaarlijks beschikbaar was voor aankopen. Sinds 2016 zijn bestedingen aan verwerving ten behoeve van de collectie boven dit bedrag steeds bekostigd uit de eigen middelen van de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee. Vanuit het oogpunt van verantwoorde bedrijfsvoering gaat dat niet meer gebeuren! Overschotten van de gelabelde € 5.797 voor aankoop ten behoeve van de collectie zullen wel worden doorgeschoven naar het opvolgende boekjaar.

3.3

Tentoonstellingen en presentaties

Naast verwerven, registreren, documenteren, beheren, behouden en onderzoeken is het presenteren van de collectie een belangrijke taak van het Stadhuismuseum Zierikzee. Het museum presenteert het (materieel en immaterieel) erfgoed van de gemeente SchouwenDuiveland en haar omgeving.

3.3.1 Algemeen Vanaf zijn primaire locatie, het voormalige stadhuis van Zierikzee, richt het Stadhuismuseum zich op het vertellen van de verhalen van het leven op en rond Schouwen-Duiveland in semipermanente presentaties en middels een diversiteit aan aansprekende tijdelijke tentoonstellingen, lezingen, publicaties, educatieve projecten én de website. Bovendien positioneert het museum zich in het heden door daar waar mogelijk binnen de eigen programmering eigentijdse kunstenaars met een relatie tot het eiland een podium te bieden.

3.3.2 Semipermanente presentatie eigen collectie De topstukken uit de eigen collectie, aangevuld met diverse bruiklenen, zijn sinds april 2012 te zien in semipermanente presentaties in het voormalige stadhuis van Zierikzee. In het Bedrijfsplan 2016-2019 is al aangegeven dat het om diverse redenen wenselijk is een presentatie niet langer dan zes tot acht jaar te laten staan. Voor het Stadhuismuseum betekent dit dat de semipermanente presentatie al tussen 2018 en 2020 geheel vernieuwd had moeten zijn. Wisselingen binnen de staf van inhoudelijk deskundigen en de maatregelen ter bestrijding van corona hebben de doorvoering van de vernieuwing van de semipermanente presentaties echter verhinderd. De vernieuwing van de eerste en meteen de grootste semipermanente presentatie in het Stadhuismuseum stond gepland voor tweede kwartaal 2025. Vanwege het nieuws dat voor de

11

De gemeente is een betrouwbare partner wanneer het de in de meerjarenbegroting van dit Bedrijfsplan 2026-2029 opgenomen ‘bijdragen vanuit de gemeente’ inderdaad ook honoreert.

11

klimaatbeheersingsinstallatie inmiddels geen nieuwe onderdelen kunnen worden geleverd en de vervanging in opdracht van de gemeente mogelijk pas in 2026 gaat worden uitgevoerd, is de vernieuwing van deze presentatie uitgesteld tot 2027. De nieuwe presentatie, waaraan de conservator van het Stadhuismuseum en de projectleider presentatie de afgelopen jaren hard hebben gewerkt, zal meer het karakter van een belevenis krijgen. Tevens zullen voor deze presentatie enkele nog niet eerder getoonde, heel bijzondere museale bruiklenen naar Zierikzee kunnen worden gehaald.12

3.3.3 Wisselexposities Om de verhalen van Schouwen-Duiveland en omgeving te kunnen vertellen organiseert het Stadhuismuseumteam in de periode van dit bedrijfsplan naast de semipermanente presentaties jaarlijks tenminste drie wisselexposities. Hoewel nog niet voor de gehele periode van dit bedrijfsplan alle plannen voor wisselexposities concreet zijn, kan hier al wel als voorlopig worden genoemd: • • • • •

Kor en Bot 75ste keer Als taal verdwijnt, het leven en werk van beeldend kunstenaar Wilco van Hoogdalem (1958-2024) ‘Wijsheid als levenskunst’ (verzoek tot samenwerking vanuit het Bijbels Museum, waarmee in 2023 de succesvolle expositie met werk van Kees de Kort is gerealiseerd) Schouwse muziekbandjes Aanwinsten vanaf 2020

In de serie Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw wordt in de periode van dit bedrijfsplan aandacht besteed aan: • • • •

Cornelius Jonson van Ceulen Daniel de Blieck Vroege Landschappen door Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw Hendrick Berckman

In de eerste helft van 2026 zal de Nederlandse periode uit het leven en werk van Cornelius Jonson van Ceulen (1593-1661) worden belicht. De zeer gerenommeerde Britse onderzoeker en voormalig conservator van Tate Britain, prof. dr. Karen Hearn, treedt op eigen verzoek voor deze op als gastconservator. De inmiddels standaard geworden begeleidende publicatie binnen de reeks zal voor het eerst in het Engels zowel als in het Nederlands verschijnen. De versie in het Engels valt te verantwoorden aangezien Jonson van Ceulen een belangrijk deel van zijn actieve leven als kunstenaar in Engeland heeft doorgebracht. Kunstschilder, technisch tekenaar en architect Daniel de Blieck (circa 1610-1673) heeft het schildersvak geleerd bij Dirck van Delen (1604/5-1671). Het leven en werk van Van Delen stond in 2024 centraal in het Stadhuismuseum. Het is dus zeker verantwoord ook De Blieck tot onderwerp van een expositie in de reeks Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw te nemen. In tegenstelling tot zijn leermeester bevat het werk van De Blieck wel realistische architectuur. Over het opstarten van het onderzoek naar het leven en werk van Daniel de Blieck ten behoeve van een expositie én begeleidende publicatie zijn al verplichtingen aangegaan. Met dr.

Edwin Buijsen, hoofd van het Erfgoedlaboratorium van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en voormalig hoofd onderzoek bij het Mauritshuis, zijn reeds afspraken gemaakt voor 12

Wanneer de afdeling gebouwbeheer van de gemeente de al jaren bekende noodzakelijke vervanging van de klimaatinstallatie eerder had opgepakt, hadden deze bijzondere bruiklenen al veel eerder in Zierikzee getoond kunnen worden. Het tonen van deze bijzondere bruiklenen had zeker in 2024 en 2025 een hoger bezoekersaantal opgeleverd.

12

een tentoonstelling en begeleidende publicatie in 2027. Het onderwerp is kleine landschappen vervaardigd door Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw. Dr. Carla van de Puttelaar heeft kenbaar gemaakt zich graag op het leven en werk van Hendrick Berkman te willen richten, terwijl prof. dr. Rudi Ekkart zich bereid heeft verklaard een bestaande studie over Zacharias Blijhooft (1630-1681) te willen begeleiden tot een volwaardige tentoonstelling met publicatie. Afspraken met deze absolute topper uit het vakgebied zijn gemaakt, uitgaande van het feit dat de gemeente zich als betrouwbare financiële partner van het Stadhuismuseum blijft opstellen.13 Het blijft de wens vanuit het Stadhuismuseum om binnen deze serie tevens nog aandacht te gaan besteden aan Karel Slabbaert (circa 1616-1654), Adriaen Coorte (1665-1707) en andere inmiddels helaas minder bekende Zeeuwse meester-schilders. Op de zolder van het voormalige stadhuis van Zierikzee zijn de klimatologische omstandigheden niet zodanig dat daar presentaties met museale voorwerpen kunnen worden gehouden. Toch zal getracht worden de serie wisseltentoonstellingen voort te zetten met presentaties van werken die bestand zijn tegen de niet-museale klimaatomstandigheden.

3.3.4 Andere activiteiten Bij elke tentoonstelling of presentatie probeert het Stadhuismuseumteam activiteiten te organiseren die verdieping leveren op datgene dat wordt getoond. Indien mogelijk worden deze activiteiten georganiseerd in samenwerking met relevante partijen op Schouwen-Duiveland.

3.3.5 Het Huis van Sinterklaas Met de organisatie van het Huis van Sinterklaas Schouwen-Duiveland haalt het Stadhuismuseum jaarlijks een bijzonder feest in huis. Het hele museumgebouw ombouwen tot residentie van de Goedheiligman en zijn Pieten biedt elk jaar weer kansen om eens goed te kijken naar de diverse staande presentaties. Het Huis van Sinterklaas trekt bovendien een doelgroep aan die anders moeilijk naar het eigen gemeentelijke museum komt. Inmiddels is bewezen dat een deel van de bezoekers van het Huis van Sinterklaas op een later tijdstip terugkomt als bezoeker van de presentaties van het Stadhuismuseum.

3.3.6 Samenwerking Bij de organisatie van tentoonstellingen en de bijbehorende activiteiten werkt het Stadhuismuseumteam waar mogelijk en/of nodig samen met externen. Dat kan zijn op het niveau van gastonderzoekers, organisaties, handelaren of particulieren die bruiklenen ter beschikking stellen, of deskundigen die op een of andere wijze hun expertise beschikbaar stellen om bepaalde activiteiten te organiseren. Zonder deze aanvullingen op de deskundigheid van het eigen team van het Stadhuismuseum en/of op de gemeentelijke collectie kunnen de exposities, presentaties en activiteiten nooit het niveau van de afgelopen jaren evenaren, laat staan overstijgen. Voor het aangaan en realiseren

13

Bij uitblijven van de volledige honorering van de in de meerjarenbegroting van dit Bedrijfsplan 2026-2029 opgenomen ‘bijdrage vanuit de gemeente’ zullen deze projecten geen doorgang kunnen vinden. De gemeente kan in dat geval het beheer over de gemeentelijke collectie en de exploitatie van het stadhuis van Zierikzee beter weer in eigen hand nemen.

13

van deze samenwerkingen is eveneens de gemeente als betrouwbare financiële partner een vereiste.

3.3.7 Tentoonstellingsfondsen Voor de organisatie van tentoonstellingen en presentaties lukt het nog niet altijd om met succes extern fondsen te werven. Eerder is al gemeld dat de provincie nog steeds niet wenst bij te dragen aan het project Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw, terwijl dat project onmiskenbaar van provinciaal niveau is. Maar ook fondsen die zich richten op het bijdragen in de kosten van het verkrijgen van buitenlandse bruiklenen kiezen nog steeds liever voor meer in het oog springende musea in de Randstad dan voor het Stadhuismuseum Zierikzee.14 Het Stadhuismuseumteam zal er in de periode van dit bedrijfsplan alles aan doen om daar verandering in te brengen, maar heeft hier de steun van de gemeentelijke organisatie wel bij nodig. Om tentoonstellingen en presentaties met kwalitatief hoogwaardige objecten te kunnen blijven organiseren is het van groot van belang dat de gemeente zich opstelt als een betrouwbare financiële partner, die de in de meerjarige begroting gepresenteerde bijdrage ook daadwerkelijk voor die jaren garandeert. Alleen dan kunnen, samen met de binnen de eigen middelen gebouwde en nog op te bouwen tentoonstellingsreserve, meerjarige projecten blijvend worden georganiseerd en nieuwe tentoonstellingsprojecten worden geïnitieerd.

Voor de bij de wisselexposities uit te geven publicaties, het blijvende resultaat van een steeds tijdelijk project, zal eveneens naast de inzet van eigen middelen fondsenwerving noodzakelijk blijven.

3.4

Publieksbereik

Het Stadhuismuseum organiseert exposities, presentaties en activiteiten voor alle inwoners en bezoekers van de gemeente Schouwen-Duiveland, voor liefhebbers van kunst en geschiedenis en voor diegene die geïnteresseerd zijn in het verhaal over het leven op en rond SchouwenDuiveland.

3.4.1 Algemeen: publieksbegeleiding en educatie Het Stadhuismuseum biedt zijn bezoekers informatie in de vorm van zaalteksten, catalogi, website, beeldbank, presentaties van bewegende beelden, voordrachten en rondleidingen. Deze informatie is niet alleen gericht op het weten en begrijpen, maar geven ook een aanzet tot het leren kijken, leren interpreteren en het ervaren. De geboden informatie is leerrijk, helder, begrijpelijk en zeker ook uitdagend, prikkelend en verleidend. Zoals gemeld wil het Stadhuismuseumteam in de periode van dit bedrijfsplan de grote semipermanent presentatie in een nieuwe vorm van publieksbegeleiding afronden. Gekozen is voor diverse ‘vertellers uit de tijd’. Het onderwijsveld wordt jaarlijks vanuit het Stadhuismuseum proactief en in samenspraak een educatief programma aangeboden. Het museumteam ontwikkelt hiervoor een aantrekkelijk aanbod waardoor scholen hun leerlingen en ouders hun kinderen mee willen nemen naar het

14

Een bijdrage vanuit de provincie aan tentoonstellingen in deze serie is niet alleen een erkenning vanuit het provinciale bestuur, maar biedt ook de kans om bij heel veel meer fondsen aan te kloppen voor financiële ondersteuning. Meer beschikbare financiën maakt dat de kwaliteit van het gepresenteerde nog verder omhoog kan, maar ook dat er meer nog niet eerder in Zeeland getoonde werken in bruikleen kunnen worden verkregen.

14

museum. Een visie op educatie is onderdeel van het museaal beleid. Educatieve programma’s zijn steeds passend bij de aard van de collectie en de omvang van de organisatie. Aan educatie speciaal voor volwassenen besteedt het Stadhuismuseumteam in de periode van dit bedrijfsplan eveneens extra aandacht. Het kan dit aangezien sinds 2025 in de begroting rekening is gehouden met uitbreiding van het team met specifieke deskundigheid op dit vlak.

3.4.2. Publieksbenadering Het Stadhuismuseum staat open voor iedereen: van inwoners van Zierikzee en SchouwenDuiveland tot toeristen, van vluchters voor slecht weer of carnaval tot doorgewinterde museumbezoekers én kunstkenners. Als eigentijds museum heeft het verzelfstandigde Stadhuismuseum als taak een heldere positionering te kiezen in zijn aanbod. Uitgangspunten hierbij zijn de eigen identiteit, de ambities en de doelstellingen. Het aanbod bestaat uit de hoogwaardige presentatie van de collectie in de vorm van semipermanente en tijdelijke tentoonstellingen, van publieksbegeleiding, gastheerschap en uiteindelijk ook uit merchandise. Alleen met een volledig uitgebalanceerd pakket van al deze zaken op een vergelijkbaar niveau zal het museum optimaal kunnen profiteren van de mogelijkheden om diverse groepen potentiële geïnteresseerden te verleiden tot een bezoek. Het Stadhuismuseumteam spant zich in om relevante en bereikbare marktsegmenten van voldoende omvang op te sporen en te verleiden tot een bezoek aan het museum. Naast aanbodgericht zal het Stadhuismuseum ook vraaggericht opereren. Het programma van activiteiten sluit aan bij het seizoen. In de winter is er heel andere groep potentiële bezoekers voor het museum binnen de eigen gemeente beschikbaar dan in het voorjaar, de zomer en het najaar, of in de schoolvakanties.

Door rekening te houden met de wensen van die diverse groepen bezoekers in verschillende perioden van het jaar kan het museum de belangstelling voor zijn presentaties en activiteiten vergroten en verbreden.

3.4.3 Marketing en publiciteit Het Stadhuismuseum wil zich in de periode van dit bedrijfsplan nog verder op de toeristische en culturele kaart van Nederland spelen. Het zal dit doen door enerzijds aansprekende tentoonstellingen met gedegen begeleidende publicaties blijven te verzorgen, door nog betere presentatie van de collectie op het wereldwijde web, maar ook door zich nog meer dan in de afgelopen periode gericht te gaan afficheren via advertenties in de lokale en regionale pers. Wanneer het budget dat toelaat zal ook geadvereerd gaan worden in de ‘museumladders’ van de diverse nationale dagbladen. Daarnaast zullen de mogelijkheden tot free publicity in bijvoorbeeld de kunsttijdschriften verder worden uitgediept.

4.

Strategie

Voor een verzelfstandigd museum is het van belang zich op te kunnen stellen als cultureel ondernemer, met een goed inzicht in de eigen sterkten en zwakten, kansen en bedreigingen en de daaruit voortvloeiende te ontwikkelen strategie. Belangrijk hierbij is dat de gemeente zich voor langere tijd committeert aan het museum als betrouwbare financiële partner! De als bijlage bij dit bedrijfsplan gepresenteerde meerjarenbegroting is daarvoor leidend.

15

4.1

Belang van het Stadhuismuseum

Het Stadhuismuseum Zierikzee is het gemeentelijk museum van Schouwen-Duiveland. Het is gehuisvest in een van de belangrijkste monumentale iconen van de stad. Samen met monumenten als de St. Lievensmonstertoren, de Nieuwe Kerk, het Burger Weeshuis, de monumentale panden op het Havenpark en de Oude Haven, de stadspoorten, het nog Middeleeuws aandoende stratenplan van de binnenstad, de lokale ondernemers, etc., etc., zorgt het museum voor een voor een breed publiek aantrekkelijke stad. Net als de ondernemers binnen Zierikzee dat doen door hun aanbod zo attractief mogelijk te presenteren, draagt het Stadhuismuseum met zijn programmering van wisseltentoonstel-lingen en activiteiten bij aan die aantrekkelijkheid van de stad Zierikzee en de gemeente SchouwenDuiveland.

4.1.1 Cultureel ondernemerschap Cultureel ondernemen is de motor voor de uitvoering van de missie en visie van het verzelfstandigde Stadhuismuseum Zierikzee. Door zich op te stellen als cultureel ondernemer kan het museum extra budget genereren ten behoeve van de realisatie van de strategische doelen. Het cultureel ondernemerschap richt zich op thema’s als stad, land en water, waarbij wordt gepoogd feiten uit het verleden steeds een aansluiting te geven met het heden. Binnen dit ondernemerschap richt het Stadhuismuseum zich op het vergroten van de kennis over het leven op en rond het eiland Schouwen-Duiveland. Aandacht zal worden besteed aan het werk van kunstenaars met een bekendheid binnen de provincie, om daarna over te kunnen stappen op het presenteren van werk van kunstenaars met een (inter-)nationale bekendheid. Dit al vanzelfsprekend binnen de financiële mogelijkheden die het Stadhuismuseum in samenwerking met de gemeente weet te genereren. Cultureel ondernemerschap wordt door de gehele organisatie van het Stadhuismuseum als een vanzelfsprekendheid beschouwd. De betaalde medewerkers zowel als de vrijwilligers zullen in de ontwikkeling van deze competentie blijven worden gestimuleerd. Binnen dit kader geldt tevens dat het Stadhuismuseum daar waar mogelijk nauw samenwerkt met de overige museale instellingen op het eiland.

4.1.2 Museumbezoekers In paragraaf 2.1 is een overzicht gegeven van de bezoekersaantallen 2016 t/m 2024. Voor de periode 2026-2029 wil het team van het Stadhuismuseum blijven streven naar gemiddeld 20.000-25.000 bezoekers per jaar, waarvan maximaal 20% niet betalende bezoekers. Het mag duidelijk zijn dat voor het bereiken van dit aantal bezoekers de tentoonstellingen én de activiteiten op minimaal het niveau van 2016 tot heden zullen moeten blijven kunnen worden georganiseerd. Ter ondersteuning van dit streven zal er tegelijk meer budget beschikbaar moeten komen voor promotie van het museum en zijn activiteiten. Tevens zal vanuit de gemeente de toeristische bewegwijzering in de binnenstad van Zierikzee nu eindelijk eens op orde gebracht moeten worden. In de begroting was vanaf 2026 rekening gehouden met het Gravensteen als extra publiekstrekkende dependance van het Stadhuismuseum. Helaas kwam op dinsdag 11 maart 2025 telefonisch het bericht dat het Zierikzeese Gravensteen tot en met ultimo 2027 niet

16

beschikbaar komt voor het Stadhuismuseum. Dat dit consequenties heeft voor het te behalen aantal bezoekers en dus ook voor de te verwachten eigen inkomsten mag duidelijk zijn.

4.1.3 Collectiebeheer Het team van het Stadhuismuseum Zierikzee werkt op het terrein van collectiebeheer volgens de afspraken die zijn gemaakt tussen de gemeente Schouwen-Duiveland en de Stichting Stadhuismuseum Zierikzee, vastgelegd in de overeenkomst d.d. 23 december 2015. Het beheer van de collectie wordt uitgevoerd volgens de normen van de Nederlandse Museum Vereniging, het Nederlands Museumregister en SPECTRUM 5.0 (de internationaal toegepaste standaard voor collectiemanagement). Het Stadhuismuseum heeft in 2017/2018 de audit voor het predicaat Geregistreerd Museum van de Stichting Museum Register met glans doorstaan. Het beheer van de collectie kan alleen maar naar behoren worden uitgevoerd wanneer de gemeente de in de meerjarenbegroting van dit bedrijfsplan 2026-2029 opgenomen ‘bijdrage vanuit de gemeente’ voor de volle 100% honoreert.

4.1.4 Financieel gezond Voorwaarde voor een financieel gezond verzelfstandigd gemeentelijk museum is een meerjarenafspraak over de te ontvangen financiële bijdrage. Alleen wanneer er zekerheid is over het beschikbare budget over een aantal jaren kan er beleid worden gemaakt en kunnen er activiteiten worden ontplooid die het Stadhuismuseum als culturele onderneming financieel gezond houden. Leidend zijn de bepalingen verwoord in de nieuwe Algemene subsidieverordening 2023 die de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland op 26 januari 2023 heeft vastgesteld en met ingang van 1 februari 2023 geldend zijn. Aanvullend uitgangspunt is de richtlijn van de Nederlandse Museumvereniging van december 2022, die stelt dat de vermogenspositie van een verzelfstandigd museum gelijk dient te staan aan tenminste één jaar netto bezoekersinkomsten inclusief financiering van het programma van activiteiten voor zover hiervoor verplichtingen zijn aangegaan, zoals met sponsoren of andere financiers.15