2025.321 Bijlage 2. Toekomstbeeld MZR (1575909)

Het is daarom belangrijk om te kiezen voor een profiel dat de lang termijn ontwikkelingen kan accommoderen en daarmee in staat is een doorgaande groei van Zeeland op te vangen. De Zandkreeksluis dient hierbij te worden meegenomen aangezien de huidige inrichting van de Zandkreeksluis bij verdere groei van het verkeer ook een beperking vormt voor de doorstroming. Op het moment dat wel de Zeelandbrug wordt aangepakt en de Zandkreeksluis niet, dan is het rendement van een nieuwe oeververbinding laag. In hoofdstuk 5 gaan we dieper in de functionele eisen aan een nieuwe oeververbinding.

MZR als drager hoogwaardig OV Delen van MZR zijn momenteel al een belangrijke openbaar vervoerverbinding. De functie van de MZR als openbaar vervoerverbinding kan echter verder worden versterkt, zodat mensen in Zeeland echt een aantrekkelijk alternatief krijgen voor de auto om zich naar werk en voorzieningen te verplaatsen. Dit vraagt om doorzetting van het ingezette beleid gericht op de lange termijn. Hierbij wordt gewerkt vanuit een gedeeld wensbeeld ten aanzien van de frequenties, gewenste verbindingen, noodzakelijke hubs (de grotere hubs met aanvullende voorzieningen) en verbetering van voor- en natransport met lopen, fietsen en flexvervoer. We zien vier kansrijke verbindingen voor een volledige verbetering van het openbaar vervoer via de MZR; Rotterdam-Zierikzee, Zierikzee-Goes, Goes-Terneuzen en Terneuzen-Gent. Sommige Hubs langs de MZR kunnen ook interessant zijn voor stedelijke ontwikkeling. Doorgaand vrachtverkeer buitenom Gezien de kwetsbaarheid van het Zeeuwse netwerk en uit oogpunt van leefbaarheid blijft uitgangspunt het doorgaand vrachtverkeer van en naar de havens van Antwerpen en Rotterdam (zonder herkomst en bestemming in Zeeland) buitenom af te wikkelen via de A4 en A16 – het zogeheten hoefijzer. Hierbij is het wel belangrijk dat dit hoefijzer blijft functioneren. Sinds dit jaar is de Westerscheldtunnel tolvrij voor personenverkeer.

Eerder tolvrij maken voor goederen heeft een positief effect op de ontwikkeling van het NSDP en de Zeeuwse economie. Tegelijkertijd kan dit ook een aantrekkende werking hebben op het doorgaande vrachtverkeer en zorgt dit voor toename stikstofuitstoot in het gebied. Door (delen van) de MZR op te nemen in het netwerk waarvoor de vrachtheffing straks gaat gelden, kan doorgaand vrachtverkeer worden ontmoedigd.

Militaire verbindingen naar achterland Zuidwest Nederland speelt een hoofdrol in transport en logistiek binnen de EU. De havens van Rotterdam en Vlissingen hebben daarbij een belangrijke rol in de aan- en afvoer van militair (NAVO) materieel en vereisen ook een robuuster netwerk. Robuustheid van het netwerk vergroot de mogelijkheden om onder alle omstandigheden materieel het ‘achterland’ in te transporteren. Gezien de geopolitieke omstandigheden is dit een aandachtspunt om rekening mee te houden. Noodzakelijke investeringen in defensie-infrastructuur (Nationaal Programma Ruimte voor Defensie) bieden meekoppelkansen, zoals bijdragen aan betere bereikbaarheid van havens, bedrijven en woongebieden en hogere eisen aan de kwaliteit van de benodigde infrastructuur.

33

Mogelijke toekomstige profielen Illustratie toekomstig profiel tot 2040 noordelijk deel MZR geoptimaliseerde GOW 80km 1x2

Illustratie toekomstig profiel na 2040 noordelijk deel MZR SW 100km 2x2

Fotorapportage noordelijk deel Midden-Zeelandroute

34

Illustratie toekomstig profiel zuidelijk deel MZR SW 100km 2x2

Fotorapportage zuidelijk deel Midden-Zeelandroute

35

5. Sterke gebieden: Toekomstbeeld en oplossingsrichtingen per deeltraject De gebiedsopgaven zijn ruimtelijk-economische ontwikkelingen in de gebieden waar de MZR ligt. Door deze ontwikkelingen slim te verbinden aan de MZR ontstaat synergie. Een integrale en gebiedsgerichte aanpak is hiervoor nodig. In dit hoofdstuk zoomen we in op de deeltrajecten van de MZR.

MZR en een robuuster netwerk (de Harp) MZR Zeeland 2050 Toekomstvast Een lange termijn verkenning van alternatieven voor woningbouw en ontsluiting in de noordelijke delta, de nieuwe oeververbinding inclusief uitwerken gewenste lange termijnperspectief N59 Duiveland i.r.t. tot ontwikkeling Schouwen-Duiveland, parellelwegen, waterberging en klimaatadaptatie van de route. Tenminste uit te voeren met Schouwen-Duiveland, Noord-Beveland, Goeree-Overflakkee, Rijkswaterstaat en Provincie Zuid-Holland. - nieuw proces Strategisch Programma bereikbaarheid Zeeland 2050 personen en goederen Als afgeleide van bovenstaande het opstellen van een brede netwerkvisie voor heel Zeeland. Het toekomstbeeld dient te passen in brede netwerkvisie voor auto, vracht, fiets en OV op de lange termijn en de relatie met gewenste omvang en fasering van de ruimtelijke ontwikkelingen – onderdeel hiervan is een beeld van de verwachte mobiliteitsontwikkeling (modellen) en afstemmen met partners (Rijkswaterstaat, Vlaanderen, Zuid-Holland en Brabant) over de gewenste netwerkstructuur – nieuw proces

36

Zeeland Bereikbaar en Minder Hinder Afstemmen wegwerkzaamheden tussen Rijkswaterstaat, Provincie en betrokken gemeenten, bieden van alternatieven en gezamenlijk verkeersmanagement – lopend proces Hoogwaardig OV en Hubs op de MZR Uitwerken van een gewenst lange termijn perspectief op OV via de MZR (nieuw proces), doorwerking in lopende processen zoals aanbestedingen, publieke mobiliteit, aanpak van hubs en verbeteren voor- en natransport. Vracht, tolvrij en heffing naar een tolvrije Westerschelde tunnel, monitoring van doorgaand vrachtverkeer en voorzieningen binnen Goederencorridor Zuid. In deze corridor is behoefte aan truckparkings, laadinfrastructuur / energy hubs voor elektrisch vervoer, en ontwikkeling van connected transport corridors (slimme verkeerslichten t.b.v. doorstroming voor logistiek bij kruispunten). nieuw proces ͧ Project start Monitor vrachtwagenheffing (nulmeting, 2025) ͧ Project instellen vrachtwagenheffing en TOL vrij (2033)

37

“

Hellegatsplein - Zierikzee

Toekomstkansen langs de MZR in Schouwen-Duiveland

38

verdere route over Goeree-Overflakkee naar Knooppunt Hellegatsplein. De weg faciliteert goed openbaar vervoer en heeft mobiliteitshubs bij Zierikzee, Nieuwerkerk, Oosterland en Bruinisse die een groter achterland bedienen en voorzieningen nabij brengen. De inrichting van de Rijksweg N59 (en parallelwegen) is aangepast met minder aansluitingen op de hoofdrijbaan ten behoeve van doorstroming en verkeersveiligheid en landschap (groenblauwe dooradering, water vasthouden). De houten paaltjes zijn vervangen door Zeeuwse hagen en waar nodig zijn rijbaanscheidingen aangebracht. Door de verbeterde Oosterschelde-oeververbinding is Zierikzee perfect verbonden met Goes.”

“

Kansrijk gebiedsperspectief: MZR draagt bij aan ontwikkeling van Schouwen-Duiveland en de verbinding met Zuid-Holland “Het is 2040: Schouwen-Duiveland heeft bijna 45.000 inwoners en is een geliefd wooneiland met voldoende voorzieningen, een toekomstbestendig agrarische sector (akkerbouw), recreatie en natuur lokt bezoekers naar de eilandranden en kreken en naar Zierikzee, de regiokern voor lokale bedrijvigheid. De MZR is voor dit alles de hoofddrager, een verkeersveilige verbinding met een vlotte doorstroming voor verkeer van en naar Zeeland die naadloos aansluit op de

Gebiedsopgaven In lijn met Zeeland 2050 ziet Schouwen-Duiveland bevolkingsgroei als een essentiële voorwaarde om het voorzieningenniveau - van onderwijs en zorg tot cultuurop peil te houden en verschraling tegen te gaan. Een evenwichtiger samenstelling van de beroepsbevolking en een toekomstbestendige arbeidsmarkt vragen om het aantrekken en behouden van jongeren, wat alleen mogelijk is door een combinatie van betaalbare woonruimte en een aantrekkelijke leefomgeving met bereikbare voorzieningen lokaal en in de regio. De gemeente streeft in haar strategische visie Tij van de Toekomst tot 2040 naar een 40.000+ gemeente als onderdeel van een Zeeuwse woningbouwopgave op de lijn Terneuzen, Goes, Zierikzee en Bruinisse. Hierbij is een passende regionale bereikbaarheid noodzakelijk, maar met een opzet die groei van doorgaand (vracht) verkeer op de MZR voorkomt. Naast het behouden of terugbrengen van voorzieningen op SchouwenDuiveland blijft de MZR een cruciale hoofdverbinding naar dergelijke voorzieningen in richting Goes en richting Rotterdam. De gebiedsopgaven gaan hier om een versterking van openbaar vervoer Goes-Rotterdam, een passende balans vinden tussen een robuuste verbinding N59 en de kracht van het gebied, bijdragen aan de beschikbaarheid van zoetwater en landschapsontwikkeling: vervanging van de oude houten paaltjes langs de N59 naar gemengde lage Zeeuwse hagen.

Openbaar vervoer Goes-Rotterdam Zierikzee en de nabijgelegen kernen vormen met Goes een stedelijk netwerk waarbij de oeververbinding een essentiële voorwaarde is voor de bereikbaarheid van onderwijs en zorg. Voor toegang tot werk en stedelijke voorzieningen zijn de bewoners in dit gebied ook sterk gericht op de Rotterdamse regio. Daarom is een frequentere en snelle OV-verbinding nodig met Rotterdam Zuidplein, met daar een directe overstap op de zeer frequente metro naar Rotterdam Centraal en overige delen van de Randstad. Op die manier krijgt Schouwen-Duiveland een vergelijkbare verbinding met Goeree-Overflakkee, dat vanaf Oude Tonge al een hoogfrequente verbinding heeft met Rotterdam. De beoogde mobiliteitshubs zijn bushaltes die op strategische plekken zijn gesitueerd aan het wegennet, met de mogelijkheid voor parkeren, deelvervoer en in sommige gevallen ook andere maatschappelijke voorzieningen. Het zijn aangename, sociaal veilige plekken voor reizigers, dicht aan de N59 in de nabijheid van voorzieningen en bebouwing. Dus vergelijkbaar met die bij Bruinisse, waarbij de bus niet de kern in hoeft maar de hub ook niet op een afgelegen locatie staat. Alleen dan wel met een aantrekkelijkere inrichting.

Passende balans tussen robuuste verbinding en kracht gebied Het Rijk investeert de komende jaren 13 miljoen euro in het verbeteren van verkeersveiligheid op de N59. Bij verdere ontwikkeling van wonen en werken in Duiveland en bijvoorbeeld Goes komt de doorstroming onder druk te staan. Op het moment dat de 16.500 woningen uit de woondeal zijn gerealiseerd dan komt de doorstroming op de N59 al in het geding en op het moment dat er meer woningen worden gebouwd dan nemen de knelpunten verder toe, waarbij de kruispunten de belangrijkste bottleneck vormen. Uitbreiding van de capaciteit van de kruisingen bij Bruinisse, Oosterland, Nieuwerkerk en Zierikzee, door uitbreiding van opstelvakken en/of de aanleg van een turborotonde biedt ruimte voor verdere groei. Ook zijn er op dit moment nog meerdere erftoegangswegen die direct aansluiten op de hoofdrijbaan, wat uit oogpunt van verkeersveiligheid en een vlotte doorstroming niet gewenst is. Het verminderen van deze aansluitingen in combinatie met het realiseren van een betere scheiding tussen de doorgaande route en de parallelwegen dan de huidige houten paaltjes bieden, is raadzaam. Realiseren van ongelijkvloerse kruisingen voor langzaam verkeer en indien nodig landbouwverkeer zorgt ervoor dat lokale verbindingen blijven bestaan en doorstroming en veiligheid gewaarborgd blijven.

De aanpak van de N215 tussen Dirksland en Oude Tonge op GoereeOverflakkee kan hierbij als inspiratie dienen. Op het moment dat Zeeland op lange termijn (na 2040) inzet op verder verstedelijken van Zierikzee, Goes, Middelburg, Terneuzen en Vlissingen en nagedacht wordt over meer dan 50.000 woningen erbij in deze kernen, dan komt opwaarderen van het noordelijk deel van de MZR naar 100 km/u met een of meerdere ongelijkvloerse kruisingen in beeld, maar dat is niet eenvoudig in te passen en vergt aanzienlijke investeringen.

Vogelvluchtperspectief Zierikzee (Beeldrechten: Provincie Zeeland)

39

Het Toekomstbeeld MZR voor de N59 is daarom volgtijdelijk: ͧ Tot 2040 optimaliseren. Passend bij de groeiambities van gemeente Schouwen Duiveland wordt de N59 geoptimaliseerd naar een 2x1 80 km/u gebiedsontsluitingsweg met geoptimaliseerd profiel met minder aansluitingen met het onderliggend wegennet en de aansluitingen die er zijn worden veilig ingericht en bieden voldoende capaciteit (bijvoorbeeld een turborotonde). Langs de weg zijn meerdere OV hubs mogelijk. Dit profiel past bij een gebied met meer wonen, werken en voorzieningen in de kernen (vooral Zierikzee en Bruinisse) en een versterking van de woonkwaliteit door bijbehorende landschapsontwikkeling en recreatieve waarden. Reeds geplande verbeteringen van de N59 door Rijkswaterstaat (een investering van in totaal € 13 mln. waarvan een aantal maatregelen op de MZR): Aanpassing kruispunt Nieuwe Groeneweg; Reconstructie kruispunt Oud-Heiligenweg; Aanpassing kruispunt Vissersweg; Aanpassing oversteek/parallelweg Capelle; Aanleg invoegstrook vanaf N257. Hiermee wordt een eerste stap gezet in de verbetering van de verkeersveiligheid maar tot 2040 is er meer nodig om doorstroming en veiligheid te garanderen en woningbouw op Schouwen-Duiveland mogelijk te maken. Het is zaak om meekoppelkansen te realiseren op het vlak van zoetwaterbuffering/ wateraanvoer voor landbouw en het verhogen van biodiversiteit door landschapselementen.

ͧ Na 2040 opwaarderen. Op lange termijn is de gewenste inrichting van het noordelijk deel van de MZR afhankelijk van de ontwikkeling van Zeeland. Na 2040 wanneer de groei van Zeeland doorzet is voor een goede verkeersafwikkeling een weg met ongelijkvloerse kruisingen noodzakelijk en idealiter ook 2x2 rijstroken, ook op Goeree Overflakkee. Dit vraagt mogelijk (deels) een nieuw tracé, omdat een breder profiel moeilijk inpasbaar is op het huidige tracé. Een nieuw tracé biedt zowel kansen om de leefomgeving in bestaande kernen te verbeteren, maar ook uitdagingen als het gaat om de ruimtelijke inpassing. In deze afweging moet ook gekeken worden naar de aanhaking op het netwerk in Zuid-Holland, zowel de N59 op Goeree-Overflakkee richting Hellegatsplein als de N57 op Voorne-Putten die de komende jaren wordt aangepakt. Hierbij zullen er ook minder afslagen zijn. Dit beeld past bij een verdere groei van werken en wonen op Schouwen-Duiveland geconcentreerd in Zierikzee en Bruinisse met daar de centrale OV hubs.

40

Zoetwater als meekoppelkans Duiveland heeft een bijzondere bodemsamenstelling waarin momenteel veel zoetwater is opgeslagen – een’ zoetwaterbel’. In het deltagebied met stijgende zeespiegel, toenemende verzilting en droogte is dat zoete water erg waardevol voor de landbouw, natuur en iedereen die hier leeft. Het is zaak om deze watervoorraad goed te beheren en aan te vullen met hemelwater dat in de bodem kan zakken. Daarin kan de MZR ook een rol spelen. Hemelwater wat valt op de weg en de bermen kan worden opgevangen, gezuiverd door beplantingen en zandfilters en dan met pompen ondergronds worden opgeslagen. Dit is een meekoppelkans bij de verdere ontwikkeling van de MZR op Schouwen-Duiveland. Het functionele profiel Tot 2040 een geoptimaliseerde 1x2 en/of 2x1 80 km/u Gebiedsontsluitingsweg.

N59 (Bruinisse-Zeelandbrug) en ontwikkeling Duiveland Verkenning toekomst N59 korte en middellange termijn (2040) Bepalen van verdere verbetermaatregelen voor de N59, optimalisatie naar een verkeersveilige 80 km/u weg met meer doorstroming. Het gaat hier om aanpak van kruispunten, minder aantakkingen kleine wegen, rijbaanscheiding binnen het wegprofiel en eventueel enkele ongelijkvloerse kruisingen. No regret maatregelen N59 veiligheid en doorstroming Voor de korte en middellange termijn. Eerste tranche RWS: ͧ Project MORRS (‘broodjes’) die in het najaar van 2025 worden aangelegd op alle 80 km/u wegen binnen RWS Zee en Delta waar geen landbouwverkeer rijdt. Tweede tranche RWS (13 miljoen euro), een lopend proces. De kleinere maatregelen worden 2025/2026 uitgevoerd, de grotere daarna (streven is uiterlijk 2032): ͧ Project Aanpassing rotonde Zierikzee met ongelijkvloers oversteek voor langzaam verkeer (NB geen MZR);

ͧ Project Aanpassing kruispunt Nieuwe Groeneweg; ͧ Project Reconstructie kruispunt OudHeiligenweg; ͧ Project Aanpassing kruispunt Vissersweg; ͧ Project Aanpassing oversteek/parallelweg Kapelle; ͧ Project Aanleg invoegstrook vanaf N257; ͧ Project fietsveilig maken oversteek Klerksweg (NB niet MZR) Derde tranche RWS, nieuw proces ͧ Nog nader uit te werken na onderzoek Realiseren OV Hubs N59 Goede verbinding maken op voor- en natransport met fiets en auto, meekoppelkansen met groei woningbouw + infra, nieuw proces ͧ Project OV hub Bruinisse (2025-2027) ͧ Project OV hub Oosterland (2025-2027) ͧ Project OV hub Nieuwerkerk (2025-2027) ͧ Project OV hub Zierikzee (2025-2027)

41

“

Zeelandbrug

42

een verbinding voor energie, data en zoetwater. Deze 2x2 100 km/u verbinding bedient Zeeuws- en recreatief verkeer. De bestaande Zeelandbrug is de iconische en multifunctionele recreatieve bestemming rond het thema ‘delta’ in het midden van Zeeland. Dit Rijksmonument wordt in stand gehouden.”

“

Kansrijk gebiedsperspectief: Onderhoud en vervanging: een nieuwe Oosterscheldeoeververbinding “Het is 2040. De Oosterschelde is het imposante natuurgebied dat meebeweegt met de zeespiegel. De randen van de eilanden zijn robuuste waterkerende natuurlandschappen. Een nieuwe toekomstbestendige oeververbinding (een tunnel, brug of deels drijvende Zeelandbrug of dam) maakt het Zeeuwse verkeersnetwerk robuust. Het is tevens

Gebiedsopgaven In dit gebied Goes-Zierikzee (het ‘midden van Zeeland’) staat de toekomst van de Zeelandbrug centraal. Dit kunstwerk nadert het einde van de technische levensduur (2035/2040). Vanaf circa 2040 is een nieuwe Oosterschelde-oeververbinding nodig. De Zeelandbrug is een belangrijke schakel in de route en hoogwaardig openbaar vervoers- (HOV)verbinding tussen de eilanden. Echter, de Zeelandbrug voldoet als verbinding niet aan de hedendaagse functionele wensen wat betreft het profiel van de weg. De brug vraagt (groot) onderhoud en krijgt te maken met internationaal strenger wordende functionele eisen. Renovatie of vernieuwing van de Zeelandbrug is uit technisch oogpunt wenselijk. Voor de verkeersveiligheid, robuustheid als alternatieve verbinding bij calamiteiten en evacuatieroute, en de fiets-aantrekkelijkheid is een functionele verbreding/vervanging van de Zeelandbrug noodzakelijk. Temeer als Zeeland zich verder ontwikkelt volgens het Toekomstperspectief Zeeland 2050 en het aantal inwoners groeit. Op dit moment wordt onderzocht of het mogelijk is om de levensduur van de brug te verlengen, maar het lijkt zeer onwaarschijnlijk dat de Zeelandbrug als Rijksmonument helemaal kan worden aangepast aan de moderne eisen en wensen. Kortom een opwaardering van de huidige oeververbinding Noord-Beveland - Schouwen-Duiveland is vanaf circa 2040 noodzakelijk.

Dat betekent dat nu begonnen moet worden met de planuitwerking, omdat anders het gevaar bestaat dat de huidige verbinding (gedeeltelijk) zijn functie verliest wat grote impact heeft op de economische ontwikkeling van Zeeland en de toegang tot voorzieningen. De komende jaren is onderhoud nodig van de Zeelandbrug. In alle gevallen blijft de Zeelandbrug in de toekomst staan als Rijksmonument en icoon van de Delta. Ook als er een andere oeververbinding is, blijft een herbestemming van de brug en instandhouding van het monument nodig en biedt dit kansen om van de brug een bestemming te maken.

Functionele verkeersverbinding Als verkeersverbinding tussen Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland moet de oeververbinding bijdragen aan een robuust netwerk voor autoverkeer binnen Zeeland en van- en naar Zeeland. Zij bedient personenvervoer en goederenvervoer, openbaar vervoer, landbouwverkeer in konvooi en fietsverkeer. De brug: ͧ Is primair bedoeld voor verplaatsingen binnen Zeeland en van- en naar Zeeland. Doorgaand vrachtverkeer via de route wordt ontmoedigd. ͧ Wordt zo gedimensioneerd dat hij bijdraagt aan een robuust Zeeuws mobiliteitsnetwerk voor een verwachte reële groei van inwonertal en economie tot 2120 (80 jaar vanaf 2040). ͧ Kan als evacuatieroute dienen bij calamiteiten ͧ Bedient hoogwaardig openbaar vervoer (BRT buslijn – al of niet over de Zeelandbrug) ͧ Bevat een doorfietsroute ͧ Is geschikt voor vervoer van gevaarlijke stoffen Tracé en wegprofiel Een toekomst-vaste oeververbinding is gedimensioneerd op een stroomweg van 100 km/u met 2x2 rijstroken. Twee rijstroken per richting biedt meer flexibiliteit bij calamiteiten en maakt het ook mogelijk om indien gewenst een rijstrook voor specifiek verkeer te gebruiken (HOV, landbouwverkeer in colonne, vrachtverkeer etc.). Er zijn een aantal alternatieven denkbaar voor de herbestemming van het huidige kunstwerk, en een eventueel nieuw tracé (brug of tunnel).

Daarbij gaat het om ofwel een nieuwe brug, ofwel een tunnel in relatie tot de huidige Zeelandbrug. Bij het onderzoek naar de verbinding dient de verkeerskundige rol van de Zandkreeksluis te worden meegenomen in de scope, omdat de toegevoegde waarde van een nieuwe verbinding minder groot zal zijn als de inrichting van de Zandkreeksluis hetzelfde is als op dit moment.

De toekomst van het monument Zeelandbrug in haar omgeving en de ligging/vormgeving van nieuwe oeververbinding vormen een gebiedsopgave. De volgende globale eisen en wensen gelden voor de toekomst van de Zeelandbrug en een nieuwe oeververbinding.

De Zeelandbrug en zijn constructie (Beeldrechten: Provincie Zeeland)

43

Startpunt voor onderzoek zijn de volgende functionaliteiten: ͧ Het is een weg met brug(gen) of tunnel(s), inclusief een blijvende verkeersfunctie over de monumentale Zeelandbrug; De monumentale status van de Zeelandbrug brengt verplichtingen met zich mee. ͧ Het profiel van een toekomst-vaste nieuwe oeververbinding hangt af van de rol in het Zeeuwse netwerk en het mogelijke gebruik van de huidige Zeelandbrug. ͧ Het vertrekpunt voor een toekomstbestendige nieuwe oeververbinding (al of niet samenwerkend met de bestaande brug) is een Stroomweg 100 km/u van 2x2 rijstroken zonder vluchtstroken. ͧ De verbinding bevat een fietspad (tweerichtingenfietspad, minimaal 4 m breed) Onder andere zijn de volgende overwegingen nader te onderzoeken: 1. Vernieuwen Zeelandbrug. De Zeelandbrug wordt in dezelfde ligging vernieuwd tot een toekomstbestendige verbinding. Onderzocht wordt op welke manier het huidige kunstwerk kan worden hergebruikt. Overwegingen: dit heeft als voordeel dat er aan de landszijde geen nieuwe aanlandingspunten zijn en is daarmee makkelijker in te passen. Wel is de verwachting dat de Rijksmonumentale status slechts zeer beperkt mogelijkheden biedt voor veranderingen. 2. Duo met brug of tunnel. Er komt een nieuwe (al of niet drijvende) brug of tunnel in de directe omgeving naast de huidige Zeelandbrug.

De nieuwe brug of tunnel draagt de complete toekomstbestendige autoverbinding. Beide verbindingen bieden samen het complete pakket aan functionaliteiten. De monumentale Zeelandbrug krijgt een andere bestemming, bijvoorbeeld als fietsstraat of vrije busbaan en eventueel recreatieve of andere maatschappelijke functies. Overwegingen: of een nieuwe brug naast de bestaande Zeelandbrug kan worden gelegd hangt sterk af van de mogelijkheden die de instructieregels voor het Rijksmonument bieden. Een tunnel is over het algemeen een duurdere optie dan een brug. Bij een tunnel vragen de tunnelmonden een flink ruimtebeslag, onder andere door een noodzakelijke waterkering op deltahoogte rond de tunnelmond.

44

ͧ Deltadam. Een denkbare optie is om de oeververbinding ooit te combineren met een nieuw aan te leggen delta-dam. Dit is een lange termijnoptie die samenhangt met de toekomst van de Delta. Overwegingen: Voordeel van deze optie is dat investeringen gecombineerd kunnen worden. Echter op dit moment lijkt het er op dat beslissing over de toekomst de Delta en de waterveiligheid later in de tijd zullen genomen worden en dat komt te laat voor een gewenst besluit over de Zeelandbrug. ͧ Recht of schuin tracé. Het tracé ligt westelijk of oostelijk bij de huidige Zeelandbrug of via een schuine lijn over/onder de Oosterschelde, ten oosten of ten westen van de Zeelandbrug om de aansluiting op de N59 te maken westelijk van Zierikzee. Overwegingen: Een oostelijke aanlanding sluit het beste aan bij de huidige vervoersbewegingen. Tweederde van het verkeer op de Zeelandbrug komt uit of gaat in de richting van Bruinisse. Een westelijke aansluiting past in een visie, waarbij voor de afwikkeling van het verkeer richting Zuid-Holland zowel de N57 als de N59 als hoofdroute worden gezien. ͧ Lang of kort tracé. Het te onderzoeken tracé is ofwel een korter tracé tussen grofweg Colijnsplaat en Zierikzee ofwel een lang tracé inclusief Zandkreeksluis tot de aansluiting op N59 bij Zierikzee (bijvoorbeeld als 1 lange tunnel).

Overwegingen: voordeel van een langer tracé is dat oeververbinding en Zandkreeksluis dan tegelijk worden aangepakt. Nadeel is dan dat dit voor de inwoners van Noord-Beveland die naar het noorden willen dan om moeten rijden of zij moeten nog gebruik kunnen maken van de huidige brug. Ook zijn de kosten bij een langer tracé aanzienlijk groter.

Kunstwerk ͧ De oeververbinding heeft minimaal 80 jaar ontwerplevensduur vanaf aanleg. ͧ De verbinding is klimaatbestendig en ‘meerlaags veilig’ met betrekking tot de gevolgen van zeespiegelstijging op de weg en op het kunstwerk; overstromingsnorm tunnelmonden 1:4.000. ͧ Doorvaarbaarheid voor recreatievaart op de Oosterschelde, een tunnel of een brug met een hoger brugdeel dat niet open hoeft voor de scheepvaart maakt de verbinding robuuster. ͧ Veilige constructie conform (inter-)nationale eisen, denk aan schrikstroken, borstwering, bedieningscentrale, beheerpaden/trappen, tunnelveiligheid met vluchtbuizen/nooduitgangen, noodverlichting, mechanische ventilatie/afzuiging etc. ͧ Bevat een mantelingsbuis/duct: ͧ Geschikt voor een 380 KV leiding ͧ Geschikt voor een datakabel ͧ Geschikt voor een hoofdtoevoerleiding zoetwater ͧ Geschikt voor een waterstof buisleiding Overige functionaliteiten ͧ Natuurinclusief ontwerp ͧ Duurzaam en circulair gebouwd, eventueel deels drijvend en aanpasbaar/modulair ͧ Houd rekening met Natura 2000 gebied Oosterschelde/minimaliseer de impact op natuurwaarden Esthetisch programma van eisen ͧ Rekening houdend met status Rijksmonument en cultuurhistorische waarden van de huidige Zeelandbrug ͧ Een ontwerp met ruimtelijke kwaliteit: een juiste balans in gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde

Nu starten met onderzoek Ontwerp en aanleg van een nieuwe oeververbinding kan ca 15-20 jaar in beslag nemen. Noodzakelijk is om nu voortvarend samen met het Rijk de stappen te zetten voor eisen en wensen, verkenning en ontwerp: een integrale verkenning Toekomst Oosterscheldeoeververbinding. Dit omvat een aantal samenhangende noodzakelijke onderzoeken, waarvan de eerste op korte termijn moeten starten. ͧ Nut en noodzaak onderbouwing van een nieuwe oeververbinding. Basis voor een ADC toets bij ingrepen op kwetsbare natuurwaarden: inzicht in Alternatieven, Dwingende redenen openbaar belang en Compenserende maatregelen (start 2025) ͧ Monumentwaarde onderzoek: een waarde stelling van de huidige staat van het monument en een cultuurhistorische verkenning naar de brug in haar omgeving (start 2025) ͧ Uitwerken van functionele en technische ontwerpeisen van mogelijke tracés voor een nieuwe oeververbinding en aantakking en impact op de rest van het mobiliteitsnetwerk aan weerszijden (start 2025) ͧ Bekostigings- en Financieringsmogelijkheden in kaart brengen (start 2025) ͧ Gebiedsgericht (ontwerp)onderzoek naar de mogelijkheden van inpassing van (aanlandingen) van de oeververbinding en het opstellen van een landschapsplan ten behoeve van een plan MER ͧ Uitvoeren van een Natuurtoets voor Natura 2000 (Oosterschelde) en een toets op toekomstbestendigheid met betrekking tot waterveiligheid

en toekomst deltawateren in de Zuidwestelijke Delta Rond 2030 als ook meer bekend is over de lange termijn Deltastrategie kan een definitief besluit worden genomen over de nieuwe oeververbinding en de Zandkreeksluis. Daarna volgt de periode van realisatie inclusief (her)bestemming van de monumentale Zeelandbrug.

45

Nieuwe Oosterschelde oeververbinding (Toekomst Zeelandbrug) Onderhoud/beheer Zeelandbrug, lopend proces ͧ Onderzoek huidige staat en nader onderzoek naar constructieve mogelijkheden van huidige brug uitbreiding lopend spoor ͧ Beheer en onderhoud Zeelandbrug ͧ Project groot onderhoud Zeelandbrug (2026) Planstudie nieuwe oeververbinding (inclusief Zandkreeksluis) Voor de toekomst van de Zeelandbrug en een eventuele nieuwe oeververbinding is een planstudie noodzakelijk. Deze bestaat uit een aantal samenhangende onderzoeken, waarvan de eerste drie op korte termijn kunnen starten - nieuw proces ͧ Nut en noodzaak onderbouwing van een nieuwe oeververbinding. Basis voor een ADC toets (start 2025) ͧ Monumentwaarde onderzoek, waarde stelling van huidige staat monument en een cultuurhistorische verkenning naar de brug in haar omgeving (start 2025)

46

ͧ Uitwerken van functionele en technische ontwerpeisen en van mogelijke tracés voor een nieuwe oeververbinding (start 2025) ͧ Bekostigings- en Financieringsmogelijkheden (start 2025) ͧ Gebiedsgericht (ontwerp)onderzoek naar inpassing van (aanlandingen) oeververbinding en opstellen landschapsplan ten behoeve van een plan MER ͧ Natuurtoets Natura 2000 en toets op toekomstbestendige Delta Realisatie nieuwe oeververbinding, nieuw proces ͧ Design en construct nieuwe oeververbinding ͧ Project bouw nieuwe oeververbinding (incl. Zandkreeksluis) (rond 2040) ͧ Project herinrichting/herbestemming Rijksmonument Zeelandbrug (rond 2040)

“

Colijnsplaat – A58

Toekomstkansen langs de MZR bij Deltaweg en Goes

is verkeersveilig heringericht. Bij de kruising met Oosterschenge is een robuuste faunapassage gemaakt. De ruige krekennatuur is goed beleefbaar vanuit de auto als afwisseling in het weidse agrarisch productieland. De capaciteit en doorstroming van de MZR is verbeterd. Bij calamiteiten elders in het mobiliteitsnetwerk is de MZR hier een volwaardig alternatief.”

“

Kansrijk gebiedsperspectief: MZR versterkt Goes als regiopoort: doorstroming, verkeersveiligheid, OV en groen “Het is 2040. Goes is de groeiende stad en regiopoort als OV knooppunt van Midden-Zeeland, NoordBeveland is een toekomstbestendig agrarisch gebied. OV-hubs zijn goed ingerichte haltes met beschutte wachtplekken, fietsenstallingen, parkeerruimte en groen en voorzieningen voor een comfortabele reis. De Deltaweg van Goes tot Noord-Beveland

47

Gebiedsopgaven Zuid-Beveland en Noord-Beveland vormen het midden in Zeeland. Dit centrale deel van Zeeland fungeert als een soort groot kruispunt met verbindingen naar alle delen van Zeeland. De MZR is de schakel in de noord-zuidrichting. De weg bedient niet alleen verkeer uit wonen, werken en recreatie, maar ook de sterke landbouwsector. Een deel van de A58 hoort tot de MZR, de belangrijkste maar ook kwetsbare verkeersader van en naar Zeeland. De gebiedsopgave in dit traject van de MZR gaat vooral over de ontwikkeling van Goes. Goes heeft goede papieren om zich binnen de Zeeuwse netwerkstad verder te ontwikkelen. Het heeft al een regionale centrumfunctie met onderwijs, een ziekenhuis en een NS station. Een verdere verdichting en versterking van de stad als ‘regiopoort’ vraagt een 15-minutenstad benadering. Voorzieningen en werkgelegenheid zijn daarin binnen 15 minuten rondom het station bereikbaar te voet, fiets of elektrisch vervoer.

De opgaven voor dit deel van de MZR die voortkomen uit deze gebiedsopgave bestaat uit drie dingen: ͧ Verbetering van de Deltaweg ͧ Versterking van het krekengebied ten noorden van Goes door landschappelijke inpassing ͧ Faciliteren van een goede hoogwaardige (snel) busverbinding vanuit Gent-Terneuzen en vanuit Rotterdam/Zierikzee met de benodigde hubs en Goes als knooppunt

MZR en ligging over de Oosterschenge (Beeldrechten: Johan van der Heijden)

48

Verbetering van de Deltaweg Een belangrijk huidig knelpunt in de MZR is het deel A58-Colijnsplaat, het traject met de naam ‘Deltaweg’. De verkeersknelpunten van de Deltaweg worden vooral veroorzaakt door hoge verkeersdruk, onveilige kruisingen en menging van fietsers en landbouwverkeer op parallelwegen. Daarom wordt nu gewerkt aan het verbeteren van de doorstroming en veiligheid van de weg door het aanbrengen van een rijrichtingscheiding en het ongelijkvloers maken van kruisingen bij Goes en Langeweg, optimalisaties bij de Zandkreeksluis en het ontvlechten van fiets- en landbouwverkeer. Met deze maatregelen ontstaat ook een meer uniforme weginrichting tussen Goes en Noord-Beveland als regionale stroomweg. Voor de lange termijn wordt de optie opengehouden om de weg op te waarderen naar 2x2 om de doorstroming verder te verbeteren. Echter deze keuze hangt samen met de lange termijnontwikkeling van Zeeland zoals geschetst in het Toekomstperspectief Zeeland 2050, de uitwerking van de ruimtelijke ambitie die daarbij hoort en een besluit over de toekomst van de Zeelandbrug. Uitbreiding van de Deltaweg heeft alleen zin als ook duidelijk is hoe en welke vorm een nieuwe oeververbinding krijgt.

Bij verdere uitbreiding van de route moet de juiste balans gevonden worden tussen maken van een sterke verbinding voor Zeeland en voorkomen dat de route teveel doorgaand vrachtverkeer gaat aantrekken. Bij verdere groei in de toekomst kan niet worden uitgesloten dat ook het druk gebruikte deel van de A58 (De Poel-Stelleplas) waar oost-westverkeer en noord-zuidverkeer samenkomen moet worden verbreed met een extra rijstrook in beide richtingen (2x3).

Versterking van het krekengebied ten noorden van Goes door landschappelijke inpassing Zeeland is rijk aan deltanatuur. De ontwikkeling van de MZR moet rekening houden met (Europees) beschermde natuurwaarden en het beperken van stikstof- en CO2 emissies, maar er zijn ook kansen om natuur te versterken. Dit kan door natuurcompensatie in te zetten langs delen van de Deltaweg. Een concrete meekoppelkans bij de herinrichting van de Deltaweg is ontwikkeling van landschap, natuur en recreatie ten noorden van Goes door versterken van de Schenge. Het gaat ter hoogte van de kruising met de kreek om groenblauwe dooradering met (berm)sloten en moeraszones en landschappelijke beplantingen rondom de weg. Daarmee kan een ecologische en recreatie verbinding worden gemaakt. Belangrijk voor de natuur en voor de toekomstige inwoners van groeiend Goes. Hoogwaardige (snel)busverbinding, hubs en Goes als knooppunt Voor een betere OV verbinding wordt in dit gebied gezorgd voor 5 OV-hubs naast station Goes: Heinkenszand, Goes-Zeelandhallen, Goes Ziekenhuis, Goes-Noord (Langeweg), Colijnsplaat. Binnen Goes zijn mogelijk maatregelen nodig om de bus vlotter te laten doorstromen. Het functionele profiel 2x1 80 km/u gebiedsontsluitingsweg, met een reserveringsruimte om desgewenst in de toekomst te verbreden naar regionale stroomweg 2x2 100 km/u.

Filevorming tijdens opening zandkreeksluis (Beeldrechten: Johan van der Heijden)

49

Aanpak Deltaweg Goes Realisatie Deltaweg + kruisingen Het verbeteren van de N256 - lopend proces ͧ Project herinrichting Deltaweg (2024-2030) Meekoppelkansen ontwikkeling Schengengebied Het goed inpassen en tegelijk versterken van de Deltaweg bij het natuurgebied Schengen, koppelkansen benutten met de groei van woningbouw + infra bij Goes, aanvulling op lopend proces Ontwikkelen OV hubs aan de MZR (Heinkenszand, Zeelandhallen, Goes ziekenhuis, Goes Noord, Colijnsplaat), nieuw proces ͧ Project OV hub Heinkenszand (2025-2027) ͧ Project OV hub Zeelandhallen (2025-2027) ͧ Project OV hub Goes ziekenhuis (2025-2027) ͧ Project OV hub Goes noord(Langeweg) (2025-2027) ͧ Project OV hub Colijnsplaat (2025-2027)

50

Toekomstkansen aansluiting MZR - Borsele

“

A58 Westerscheldetunnel belangrijk transferium voor werknemers en inwoners. Hier zijn een Openbaar Vervoer hub, een P&R en een truckparking compact gecombineerd. Het transferium biedt voorzieningen voor de omliggende kernen en ligt in een groen en geluiddempend Sloerandgebied met Zeeuwse kreken en bosschages. Het dorp Borssele heeft een betere aansluiting op de MZR en met de rest van Zeeland. ”

“

Kansrijk gebiedsperspectief: De MZR versterkt het North Sea Port District: ontsluiting Green Energyport en OV in een groene Sloerand “Het is 2040; De Westerscheldetunnel is tolvrij. Vrachtwagens betalen hier alleen een vrachtwagenheffing. Het noordelijke deel van het NSPD, het Sloegebied, is de energy port van Nederland. Veel Zeeuwen vinden hier werk, van praktisch geschoold tot academisch. De ontsluiting van dit Sloegebied is geoptimaliseerd over water, weg en spoor. De aansluiting Borssele is een

51

Gebiedsopgaven In het noordelijke deel van het NSPD ligt het Sloegebied, een groot haven-industrieel gebied met daarin onder ander de kerncentrale Borssele. Het Sloegebied is net als Terneuzen een zoekgebied voor een nieuw te bouwen kerncentrale. Dit is een grote ontwikkeling die consequenties heeft voor het gebruik van de MZR. De ontwikkeling en inpassing van het Sloegebied als green Energyport van Nederland is de gebiedsopgave. De opgaven voor dit deel van de MZR die voortkomen uit deze gebiedsopgaven bestaat uit drie dingen: ͧ Verbetering ontsluiting Sloegebied en voorzieningen rondom bouw kerncentrales ͧ Bereikbaarheid van Sloegebied met openbaar vervoer ͧ Betere verkeersaansluiting dorp Borssele en integrale (landschaps-)ontwikkeling Sloerand Verbetering ontsluiting Sloegebied en voorzieningen rondom bouw kerncentrales Naar verwachting zal de bouw van een mogelijk nieuwe kerncentrale 10 tot 20 jaar duren. In die tijd komen veel (tijdelijke) werknemers naar het gebied. In een gedeelte van de bouwperiode kunnen er wel 8.000 werknemers tegelijk bezig zijn met de ontwikkeling. Zij zullen zich in of buiten Zeeland vestigen en onder andere de MZR gebruiken om in het Sloegebied te komen. Een grote P&R locatie met een pendeldienst binnen 10 km van de bouwplaats is daarbij nodig.

Ook zullen naast transport over water ook bouwstromen over de weg nodig zijn (zie ‘Lasten en lusten in balans’, impact kerncentrales, Provincie Zeeland (2025). Het zware vrachtverkeer moet op het bedrijventerrein vanuit veiligheidsoverweging zoveel mogelijk gescheiden zijn van fietsers en voetgangers. NSP maakt hier werk van. Vanuit de nationale wetgeving voor rij- en rusttijden is het belangrijk dat truckchauffeurs voldoende veilige en beveiligde rustplekken (volgens EU regelgeving Safe and Secure Parking Areas, SSPAs) vinden langs hun routes. Op het 60 km lange traject Gent-Sloegebied zijn vanuit deze wens twee truckparkings nodig: in de Kanaalzone en bij het Sloegebied. Deze zijn bedoeld voor de lokale vrachtbewegingen van en naar NSP. Een truckparking zou (groen) kunnen worden ingepast in de Sloerand. Dit staat los van een Central Gate concept wat zou inhouden dat het Sloegebied een centrale toegang krijgt met hekken en slagbomen.

52

Verkeersaansluiting dorp Borssele en integrale ontwikkeling Sloerand De gemeente Borsele is bezig om met de inwoners te zorgen voor een leefbaar en goed ingericht gebied als er kerncentrales komen. De Borselse voorwaarden gekoppeld aan de komst van kerncentrales zijn aangeboden aan Kabinet en de Tweede Kamer. Er wordt in de gemeente middels een gebiedsatelier Sloerand tevens gewerkt aan een Sloerandvisie waarin het groene koppelingsgebied tussen dorpen en industrie wordt vergroot door natuur en recreatie toe te voegen aan weerszijden van de MZR en wellicht een geluidwal. Ook wordt gekeken naar het ‘ontwarren’ van de verkeersaansluiting Sloegebied (knooppunt Borssele) om te zorgen voor een betere ontsluiting van het dorp Borssele, waarbij vrachtverkeer van en naar het Sloegebied en personenverkeer van en naar de kern Borssele ontvlochten worden. In 2020 is, met behulp van provincie Zeeland, een gebiedsgerichte aanpak BorseleWest opgesteld met daarin vier varianten waaruit nog gekozen zal worden. Het is aan te bevelen om al deze opgaven in en om het Sloegebied te combineren in een integrale gebiedsontwikkeling: de verdere ontwikkeling van het Sloegebied met groene koppelgebieden, de wegaansluiting van dorp Borssele op de MZR en herbestemming van het Tolplein Westerscheldetunnel.

Bereikbaarheid van Sloegebied met openbaar vervoer De bedrijven van North Sea Port in het Sloegebied zijn momenteel niet of nauwelijks per OV te bereiken. Stagiairs bijvoorbeeld kunnen eigenlijk niet zelfstandig bij de bedrijven komen. Om dit te verbeteren zijn twee OV hubs voor het Sloegebied nodig: een aan de Vlissingse zijde en een aan de Borselse zijde. Het huidige tolplein verliest haar functie uiterlijk 2033. Wanneer het tolplein haar functie verliest is een ander gebruik en inrichting mogelijk. Dat biedt kansen. Door het tolplein als multimodale en OV-hub in het groen te verbinden aan de verbeterde MZR-afslag, kan een kansrijke P&R worden ontwikkeld om het Sloegebied beter OV-bereikbaar te maken. Dit vereist aan beide zijden van het tolplein een stop voor de hoogwaardige openbaar vervoerverbinding tussen Goes en Terneuzen, gekoppeld aan ander vormen van voor- en natransport (fiets, belbus). Het functionele profiel 2x2 100 km/u stroomweg

Aantakking NSPD-Noord op de MZR Robuuste ontsluiting Borsele en Sloegebied op MZR Koppeling met het zoekproces voor een nieuwe kerncentrale (+ effect meenemen van tot 8.000 tijdelijke arbeidskrachten tijdens bouw kerncentrale), meekoppelkansen benutten bij groei woningbouw + infra – lopend proces. ͧ Project aanpassing aansluiting Borssele (rond 2035)

Sloerandvisie/atelier Sloegebied Fysiek ruimtelijke inpassing van de groene koppelgebieden, een mogelijke geluidswal, de invulling van het vrijkomende tolplein, de ontsluiting van de dorpen (o.a. Borssele), verkennen van mogelijkheden voor een truckparking, komst kerncentrale, P&R en planning van energieleidingen, aanvulling op lopend proces

Toekomst tolplein en OV-hub, nieuw proces ͧ Project herinrichting/herbestemming Tolplein (rond 2035) ͧ Project OV hub Sloegebied (2025-2027)

53

Toekomstkansen MZR Terneuzen

“

WesterscheldetunnelZelzate

54

hoogwaardig openbaar vervoer met tussenstops die als multifunctionele hubs zijn vormgegeven. Deze ov-lijn sluit naadloos aan op het personenvervoer via de spoorlijn Gent-Terneuzen. Ook zijn de groene parkgebieden (koppelingsgebieden) tussen stad en industrie met aantrekkelijke fietspaden perfect verbonden aan deze hubs. De grensovergang bij Zelzate is door Vlaanderen verkeersveilig ingericht.”

“

Kansrijk gebiedsperspectief: De MZR versterkt als grensoverschrijdende verbinding het North Sea Port District, wonen, natuur en recreatie “Het is 2040; het zuidelijke NSPD met de Kanaalzone vormt een sterk duurzaam en circulair industrie- en havencluster van internationaal belang. Een groeiende groep werknemers in deze gebieden (bijvoorbeeld uit de regio Gent) vestigt zich graag in Zeeland, zoals in het aantrekkelijke Terneuzen waar nieuwe woongebieden zijn gerealiseerd. Over de MZR rijdt een snelbus als

Gebiedsopgaven North Sea Port is één havenbedrijf met de havens van Vlissingen, Terneuzen en Gent. Dit vormt een havenindustrieel cluster van (inter)nationaal belang. Dit cluster is ruimtelijk en sociaal ingebed in haar omgeving als North Sea Port District (NSPD), de gebiedssamenwerking tussen alle betrokken partijen. NSPD betreft het grondgebied van Vlissingen, Terneuzen, Borsele, Evergem, Zelzate en de stad Gent. Voor het North Sea Port District is de MZR samen met de A58 de primaire ontsluiting. In het NSPD wordt gewerkt aan een impuls voor leefbare steden en dorpen, het huisvesten van (tijdelijke) werknemers en de realisatie van grootschalige groengebieden (koppelingsgebieden) en dagrecreatie bij Terneuzen – onder andere een stadsstrand. Het gebied rond Terneuzen is één van de zoekzones voor (een) mogelijke nieuwe kerncentrale(s). Het completeren van fietsinfrastructuur aan weerszijden van- en kruisend over de Kanaalzone is een belangrijke opgave binnen het NSPD. De gebiedsopgave is de ontwikkeling van een economisch krachtig en tegelijk leefbaar en aantrekkelijk NSPD. De belangrijkste opgaven voor het zuidelijk deel van MZR is hier niet de weg zelf, deze is goed gedimensioneerd en in goede conditie. Aandachtspunten zijn wel om de koppeling te leggen tussen de MZR en ontwikkelingen in de aanpalende gebieden en het verbeteren van openbaar vervoerverbindingen in het gebied.

De opgaven voor dit deel van de MZR die voortkomen uit deze gebiedsopgave bestaat uit vier dingen:

Verbetering aansluiting N252-MZR Bij toenemende drukte in het gebied is de aansluiting bij de Westerscheldetunnel kwetsbaar voor opstoppingen, nu al leiden opstoppingen bij de afslag tot file en terugslag op de N62. Omgekeerd loopt bij stremmingen in de tunnel het hele gebied vast inclusief industrie (DOW) en het openbaar vervoer. Verbeteren van de aansluiting van de N252 op de MZR is nodig. Op de korte termijn is uitbreiding van de capaciteit van de bestaande rotondes de beste manier om het probleem aan te pakken. Bij verdere groei van de haven en Terneuzen voldoet deze oplossing mogelijk niet meer. Probleem is dat verkeer van en naar DOW en de rest van de Haven en verkeer van en naar Terneuzen elkaar in de weg zitten. Een oplossing zou kunnen zijn om een nieuwe aansluiting te maken voor DOW op de Hoekseweg en de bestaande aansluiting alleen te benutten voor verkeer van en naar Terneuzen. Openbaar vervoer Gent-Terneuzen-Goes Terneuzen en het NSPD zijn gebaat bij betere openbaar vervoerverbindingen via de MZR. Naast het busstation Westerschelde Tunnel Terneuzen bij de Noordzeesluizen is het wenselijk om een aantal busverbindingen door te trekken naar Terneuzen en OV-hubs te ontwikkelen bij het centrum, bij het nieuw te ontwikkelen onderwijscluster en bij het ziekenhuis.

Op die manier zijn inwoners van Terneuzen direct verbonden met Goes en kunnen ze belangrijke voorzieningen makkelijk bereiken. Het busstation bij de tunnel zou verder versterkt kunnen worden met aanvullende vervoersmogelijkheden richting de haven.

ͧ Verbetering aansluiting N252-MZR ͧ Openbaar vervoer Gent-Terneuzen-Goes ͧ Realisatie Truckparking ͧ Grensoverschrijdend OV en verbetering grensovergang Zelzate

Bedrijventerrein in het NSPD (Beeldrechten: Provincie Zeeland)

55

Realisatie Truckparking In de Kanaalzone ten zuidwesten van Terneuzen wordt onderzocht of hier een van de twee (private) veilige en beveiligde truckparkings tussen Gent en Sloegebied kan worden gerealiseerd. Grensoverschrijdend OV en verbetering grensovergang Zelzate Met Vlaanderen moet verder gewerkt worden aan het uitwerken van een grensoverschrijdend openbaar vervoer perspectief. Op korte termijn gaat het om een goede busverbinding van Gent naar Terneuzen via de MZR, die snel de belangrijkste woon- en werkgebieden met elkaar verbindt. Op het moment dat deze busverbinding een succes wordt kan op termijn nagedacht worden over reactiveren van de spoorverbinding tussen Gent en Terneuzen. Door de OV hubs slim te positioneren en als aangename plekken in het fietsnetwerk (en groengebieden) te ontwerpen, wordt multimodaliteit aangemoedigd.

Voor een veilige doorstroming van het verkeer is het belangrijk dat de MZR ook een goede aansluiting krijgt op het Vlaamse netwerk, die ook rekening houdt met de leefkwaliteit in Zelzate. In het kader van de aanpak van de ring rondom Gent de R4, wordt hier door de Vlaamse overheid ook over nagedacht, maar is hier nog geen definitieve keuze in gemaakt. Voor vrachtverkeer is het zoeken naar de juiste balans op dit traject. Langjarige werkzaamheden bij Antwerpen in combinatie met tolvrij maken van de Westerscheldetunnel maken de MZR mogelijk een aantrekkelijker alternatief voor vrachtverkeer. Dit zal worden gemonitord. Door de MZR op te nemen in het heffingsnetwerk van de vrachtwagenheffing kan worden ontmoedigd dat de MZR een doorgaande vrachtroute wordt door Zeeland. Het functionele profiel 2x2 100 km/u stroomweg

Sluizen bij binnenkomst Terneuzen vanaf Westerscheldetunnel (Beeldrechten: Provincie Zeeland)

56

Aantakking NSPD-Zuid op de MZR Robuuste aansluiting Terneuzen Aansluiting stad en havengebied op de MZR (kruispunt N61, DOW, in combinatie met koppeling met het zoekproces naar een nieuwe kerncentrale), nieuw proces ͧ Project aanpassing aansluiting DOW Terneuzen (rond 2035) ͧ Project Onderhoud Westerscheldetunnel. Uitwerken netwerk OV en hubs in en om Terneuzen (incl. voor- en natransport), meekoppelkansen benutten van groei verstedelijking Terneuzen + infra, nieuw proces ͧ Project OV Hub centrum Terneuzen (2025-2027) ͧ Project OV Hub onderwijscampus Terneuzen (20252027) ͧ Project OV Hub ziekenhuis Terneuzen (2025-2027)

Verkenning Truckparking NSPD-zuid Onderdeel van Goederencorridor Zuid, lopend proces ͧ Project realisatie truckparking (2025-2028) Afstemming over aansluiting Vlaamse netwerk op MZR en Uitwerken grensoverschrijdend OV-perspectief Realiseren van een goede aansluiting van het Vlaamse wegennet op de MZR inclusief een hoogwaardig busverbinding via de MZR (BRT) en op termijn mogelijk rail Gent Terneuzen voor personen, nieuw proces ͧ Project aanpassing grensovergang Zelzate (Vlaanderen) ͧ Project OV hub Zelzate (Vlaanderen) ͧ Project Rail Gent Terneuzen

57

Samenvattende Routekaart MZR De genoemde maatregelen per deeltraject zijn samengevat in de Routekaart MZR. Deze Routekaart is een voorstel voor een programmatische uitwerking van de gezamenlijke aanpak van het Rijk en de Provincie Zeeland met de gebiedspartners, vanuit een brede blik (weg en ruimte). De voorgestelde maatregelen zijn gekoppeld aan veelal lopende werkprocessen en vragen een aantal nog op te starten werkprocessen. Een lopend werkproces is al belegd bij rijk, provincie of rijk/provincie, kent al een financiële dekking, heeft een planning etc. Voor nieuw op te starten werkprocessen moeten hier nog in gezamenlijkheid afspraken over gemaakt worden tussen Rijk/Provincie in samenwerking met de gebiedspartners. Dit wordt onderdeel van de propositie. Om het concreet te maken zijn de benodigde projecten benoemd. Met project is bedoeld een realisatieproject, dat is begrensd in de tijd en vraagt een uitvoeringsbudget. Jaartallen zijn indicatief. De Routekaart MZR mikt op korte termijn (tot 2028), middellange termijn (tot 2035/2040) en de lange termijn na 2040. In de verre toekomst zijn meer onzekerheden en zijn de voorgestelde werkprocessen en projecten nog heel globaal – dit is ook zichtbaar gemaakt in de afbeelding met donkerder kleursterkte voor de periode waar de nadruk ligt in het werkproces.

58

59

60

61

62

63

Slotwoord: het vervolg Rijk en provincie zijn volgens de afspraken samen verantwoordelijk voor de toekomst van de MZR en werken hier met een gelijkwaardige inzet aan. Grote aanpassingen van de MZR kosten veel geld en kunnen niet zonder medewerking van het Rijk als mede-wegeigenaar/ beheerder plaatsvinden. De noodzakelijke investeringen liggen naar verwachting in de ordegrootte van honderden miljoenen tot enkele miljarden euro’s. Voor een verstandige afweging waar en hoe het uitvoeringsgeld moet worden geïnvesteerd zonder desinvesteringen te doen, is een brede welvaartsbenadering en zicht op de levenscyclus van wegen en bouwwerken nodig, op de schaal van de hele provincie Zeeland. Provincie en Rijk kijken naar wat moet en kan en hebben met dit Toekomstbeeld een plan. Op basis van dit Toekomstbeeld wordt een propositie voorbereid waaruit een gezamenlijke aanpak van het Rijk en de Provincie Zeeland wordt opgesteld. Vanuit Provincie Zeeland wordt namens de Zeeuwse Overheden vervolg gegeven aan MZR. Het Toekomstperspectief Zeeland 2050 is daarbij het overstijgende beeld en helpt bij de afwegingen. Alle belangen en stakeholders worden ook in het vervolgproject meegenomen. Het credo voor samenwerken is: ‘werk zo lang mogelijk integraal en realiseer sectoraal’. Het Toekomstbeeld MZR is hiermee geschetst.

Nu kan de Routekaart ter hand worden genomen om de doelen te realiseren: robuust netwerk - sterke gebieden – toekomstvaste oplossingen.

64

Bronnenlijst Geraadpleegde bronnen

ͧ Agenda Toekomstvisie MZR; Scenariostudie Midden-Zeeland Route, BVR en Goudappel in opdracht van Provincie Zeeland, 2023 ͧ BLIQ rapportage verkeersveiligheid Provincie Zeeland 2020-2024 (2025) Star i.o.v. Provincie Zeeland ͧ Visie N57, N59 en N61 tot 2040. Arcadis in opdracht van Rijkswaterstaat Zee & Delta (2021) ͧ Borselse voorwaarden, Gemeente Borsele (2023) ͧ Commissie Structuurversterking en werkgelegenheid Zeeland in opdracht van Provincie Zeeland en Ministerie van EZK (2016) ͧ De Zeeuwse Bosvisie: de ontwikkeling van bos en houtige landschapselementen in Zeeland. BoschSlabbers landschapsarchitecten in opdracht van Provincie Zeeland (2020) ͧ Elke regio telt! Een nieuwe aanpak van verschillen tussen regio’s, RLI ROB RVS advies (maart 2023) ͧ Greft-van Rossum, J.G.M. van der, H.T.L. Massop, R.M.A Wegman en M.P.C.P. Paulissen. Droogte, verzilting en binnendijkse natuur in de Zuidwestelijke Delta. Analyse autonome ontwikkeling en effecten deltascenario’s. Wageningen, Alterra (2012) ͧ Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021-2026. Kernteam Klimaatadaptatie in opdracht van OZO themaoverleg klimaat, energie en milieu (2021) ͧ ‘Lasten en lusten in balans’, impact kerncentrales, Provincie Zeeland (2025) ͧ Met Zeeland, voor Zeeland! Bouwen aan de toekomst. Coalitieakkoord 2023-2027 (2023) ͧ MIEK Overzicht 2022. Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat.

Ministerie van EZK (2022) ͧ Uitvoeringsagenda Klimaatbestendige Netwerken. Ministerie van IenW (2021) ͧ Mobiliteitsplan Zeeland. Programma-uitwerking verkeer en vervoer 2016-2019. Provincie Zeeland (2016) ͧ Mobiliteitsvisie Zeeland 2028. Samen op weg naar kwaliteit. Provincie Zeeland (2016) ͧ Natuurbeheerplan Zeeland 2024. Provincie Zeeland (2023) ͧ NIOZ Royal Netherlands Institute for Sea Research (2021) Verkeersveiligheidsonderzoek A58. Knelpuntenonderzoek en maatregelen. ͧ Ontwerpend onderzoek programma NOVEX ZuidWest. BVR adviseurs & BoschSlabbers landschapsarchitecten in opdracht van Ministerie van BZK (2022) ͧ Pilot Sloegebied, HKV-lijn in water (2019) ͧ Plan van Aanpak North Sea Port District NOVI. Arcadis in opdracht van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties & Provincie Zeeland (2021)

ͧ Planstudie Deltaweg – tracé A256- N256/N255. Werkdocument 1 en 2. Royal HaskoningDHV in opdracht van Provincie Zeeland (2021) ͧ Quickscan-Variantenstudie N256 tussen Goes (N664) en Noord-Beveland (N255). Royal HaskoningDHV en TRIDÉE adviseurs in opdracht van Provincie Zeeland en de gemeenten Goes en Noord-Beveland (2019) ͧ Rapport Programmatische aanpak MIRT-Onderzoek Corridor Zuid. Provincie Zeeland en North Sea Port (jaartal onbekend) ͧ RVO, Energieprojecten Zuidwest-Nederland, januari 2025 ͧ Rijkswegenplan (1968) Ministerie van Verkeer en Waterstaat ͧ Samen werken aan de Zeeuwse economie Economisch Uitvoeringsprogramma 2022-2027. Provincie Zeeland (2021) Snellen, D. et al. Brede welvaart en mobiliteit. PBL (2021) ͧ Stilstaan is geen optie, VNO-NCW Brabant Zeeland vraagt om actie (2024) ͧ Strategische Agenda Economic Board Zeeland. Berenschot Groep B.V. in opdracht van Provincie Zeeland (2021) Toekomstagenda Goederenvervoer Corridor Zuid 2030. ͧ Structuurschema Verkeer en Vervoer (1977) Ministerie van Verkeer en Waterstaat ͧ Tij van de Toekomst, strategische visie SchouwenDuiveland (2025) ͧ Toekomstperspectief Zeeland 2050, Zeeuwse Overheden (2025) ͧ Buro Ruimte&Groen in opdracht van Ministerie I&W (2022) Visie Ruimtelijke Kwaliteit Zee en Delta. Visie op de ruimtelijke kwaliteit van het hoofdwegennetwerk binnen Rijkswaterstaat Zee en Delta.

ͧ Update Integrale mobiliteitsanalyse (2023) ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ͧ W.R. Debucquoy et al. FRAMES pilot A58 en rijkswegen in Zeeland. Eindrapport. ͧ Werkboek atelier omgevingsagenda Zuidwest. BVR adviseurs in opdracht van het Ministerie BZK en Provincie Zeeland (2020) ͧ Westerscheldetunnel Tolvrij, deelrapport Verkeer (2022) Goudappel ͧ Zeeland in stroomversnelling. Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht. ͧ Zeelandbrug: Eindpresentatie Visieontwikkeling Drijvende Oeververbinding. Blue21 in opdracht van Provincie Zeeland (2023) ͧ Zeeuwse Omgevingsvisie. Deel A en B.

65

Colofon Toekomstbeeld Midden-Zeelandroute; robuust netwerk, sterke gebieden, toekomtsvaste oplossingen Dit document is gemaakt door BVR adviseurs en Goudappel in opdracht van Provincie Zeeland Alle beelden en teksten mogen worden gebruikt, mits de bron wordt vermeld. Juni 2025

Kernteam Toekomstbeeld Midden-Zeelandroute Provincie Zeeland:

RWS Zee en Delta: BVR: Goudappel:

Meer informatie 66

www.zeeland.nl info@kernteammzr.nl