2023 431 Bijlage 3 HS Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltrace) - Toelichting

Bestemmingsplan

Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Projectnummer 0476754.111 Revisie Datum

Auteur(s)

Opdrachtgever TenneT TSO B.V. Utrechtseweg 310 6812 AR Arnhem

datum vrijgave beschrijving revisie 16-10-2023 ontwerp

goedkeuring vrijgave E.de Koning- Barten G. Leeuw

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Ligging plangebied Vigerend plan Leeswijzer

5 5 5 7 9

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Planbeschrijving Voortraject Huidige situatie Toekomstige situatie

11 11 17 18

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Ruimtelijk beleid Rijksbeleid Provinciaal en regionaal beleid Gemeentelijk beleid

25 25 27 30

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Omgevingsaspecten Onderzoeksplicht vanwege mer-wetgeving Bodem Archeologie en cultuurhistorie Bedrijven en milieuzonering Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Ontplofbare oorlogsresten Water Ecologie Verkeer en parkeren Magneetvelden Licht en duisternis Duurzaamheid

35 35 36 40 43 46 47 48 50 51 55 62 62 64 64

Hoofdstuk 5 5.1

Juridische planbeschrijving Planregels

67 67

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

Uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

71 71 71

Toelichting

blad 3 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

blad 4 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding Op Schouwen-Duiveland en Tholen is het energienet van de regionale netbeheerder Stedin vol. Ook nadert een aantal componenten en verbindingen het einde van hun levensduur. De verwachte hoeveelheid duurzaam opgewekte stroom in de regio gaat de transportcapaciteit van het bestaande energienet ruimschoots overtreffen. Stedin heeft daarom gevraagd naar extra netwerkcapaciteit. Op dit moment is er al sprake van congestie. Er kunnen geen grootschalige, duurzame initiatieven meer worden aangesloten. Daarnaast wordt op Schouwen-Duiveland meer energie geproduceerd dan dat er wordt verbruikt. Een nieuwe aansluiting op het landelijke zwaardere 150 kV-netwerk, die ervoor zorgt dat al die opgewekte energie afgevoerd kan worden, is essentieel. Op Schouwen-Duiveland wordt een nieuw 150/21/10 kV-hoogspanningsstation gebouwd in Zierikzee. Op het station komen 150/21 kV-transformatoren en 21/10 kV-transformatoren. Met een hoogspanningsstation wordt een locatie bedoeld waar meerdere bovengrondse elektriciteitslijnen en/of ondergrondse elektriciteitskabels bij elkaar komen. Het is een knooppunt in het elektriciteitsnet. Op deze stations sluiten hoogspanningsverbindingen op elkaar aan en kan de spanning naar een ander niveau worden getransformeerd. Het station is onderdeel van het grotere TenneT-project Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom.

Het project bestaat uit de realisatie van een hoogspanningsstation in Halsteren en een hoogspanningsstation in Zierikzee inclusief kabels en leidingen in de directe omgeving van het plangebied, de aanleg van een ondergrondse hoogspanningskabel tussen Halsteren en Schouwen-Duiveland en een inlussing van hoogspanningsstation Halsteren op de bestaande 380 kV-lijn Rilland-Geertruidenberg. Het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland maakt deel uit van de integrale gebiedsontwikkeling Zierikzee Zuidoostflank, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 23 mei 2023. Voor de aansluiting op het hoogspanningsstation in Halsteren wordt een aparte procedure gevolgd. Het beoogde plan is in strijd met het huidige bestemmingsplan 'Buitengebied'. Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet een nieuw bestemmingsplan worden opgesteld, waarin de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond. Voorliggend bestemmingsplan biedt de juridisch-planologische basis voor de realisatie van een 150/21/10 kV-hoogspanningsstation inclusief voorzieningen, ondergrondse kabels en leidingen, waterberging, infrastructuur en landschappelijke inpassing. Tevens bestemt het bestemmingsplan de bestaande 50 kV-leiding die al door het gebied loopt die in de huidige situatie geen (dubbel)bestemming en daarmee ook geen bescherming heeft.

1.2

Ligging plangebied Het plangebied ligt in het buitengebied van Zierikzee, in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het plangebied ligt ten oosten van de Straalweg en ten westen van de N256. Het plangebied heeft een totale oppervlakte van circa 20,7 hectare. Daarvan is circa 4,5 hectare bedoeld voor het hoogspanningsstation, de rest van het plangebied wordt gebruikt voor ontsluiting, landschappelijke inpassing, waterberging en kabels en leidingen. Het plangebied is in de huidige situatie agrarisch in gebruik. Op de navolgende afbeeldingen is de globale ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan.

blad 5 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 1.1 Globale ligging plangebied

blad 6 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 1.2 Begrenzing plangebied

1.3

Vigerend plan Het vigerende bestemmingsplan is het bestemmingsplan 'Buitengebied', vastgesteld op 26 maart 2009 door de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland. Een klein deel in het noorden van het plangebied valt onder de werking van het bestemmingsplan 'Business Park Zierikzee', vastgesteld op 30 juni 2011. Een uitsnede van de bestemmingsplannen is opgenomen in figuur 1.3. Het plangebied is aangeduid met een rood kader.

blad 7 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 1.3 Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied' en 'Business Park Zierikzee', Bron: Ruimtelijkeplannen.nl In het bestemmingsplan 'Buitengebied' heeft het plangebied de bestemming 'Agrarisch' waarvan een gedeelte met de aanduiding 'randzone'. De dubbelbestemming 'Waarde Archeologisch Onderzoeksgebied A' is over het gehele plangebied opgenomen. De voor 'Agrarisch' aangewezen gronden zijn bestemd voor grondgebonden agrarische bedrijven, aan de bestemming ondergeschikte extensieve dagrecreatie met bijbehorende recreatieve fiets- en wandelpaden en voorzieningen, bij deze bestemming behorende voorzieningen, zoals groen, natuurvriendelijke oevers, water, laad- en losvoorzieningen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen, alsmede voor de landschappelijke karakteristiek. De voor 'Waarden - Archeologisch Onderzoeksgebied A' aangewezen gronden zijn - met een dubbelbestemming - bestemd voor bescherming en veiligstelling van archeologische waarden. De aanduiding 'randzone' duidt de randzone van kernen aan. Voor de randzones gelden beperkingen voor nieuwe bouwwerken of recreatieve ontwikkelingen om uitbreiding van de kernen te voorkomen. Ter plaatse van de aanduiding 'randzone' zijn daarom geen gebouwen en overkappingen toegestaan. In het bestemmingsplan 'Business Park Zierikzee' heeft het plangebied de bestemming 'Agrarisch'.

De dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie - 7' is over het westelijk deel van het plangebied opgenomen. De voor 'Agrarisch' aangewezen gronden zijn bestemd voor de volwaardige bedrijfsvoering van een grondgebonden agrarisch bedrijf en/of tuinbouwveredelingsbedrijf, paden, parkeervoorzieningen, water, groenvoorzieningen, laadblad 8 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

en losvoorzieningen en andere voorzieningen ten dienste van de bestemming. De voor 'Waarde - Archeologie 7' aangewezen gronden zijn - met een dubbelbestemming - bestemd voor het behoud en de bescherming van de archeologische waarden van de gronden. Deze bestemming is primair ten opzichte van de overige aan deze gronden toegekende enkelvoudige bestemmingen. De realisatie van een nieuw hoogspanningsstation is op basis van het vigerend bestemmingsplan niet mogelijk. Een bestemmingplanherziening is noodzakelijk.

1.4

Leeswijzer Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit regels en een verbeelding en gaat samen met een toelichting hierop. In de toelichting worden achtereenvolgens behandeld: de beschrijving van het plan (hoofdstuk 2), het beleidskader waaraan het plan wordt getoetst (hoofdstuk 3), de sectorale aspecten (hoofdstuk 4), een juridische planbeschrijving (hoofdstuk 5) en ten slotte de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan (hoofdstuk 6).

blad 9 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

blad 10 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Hoofdstuk 2

2.1

Planbeschrijving

Voortraject Om te voorzien in extra capaciteit in het elektriciteitsnetwerk wordt een nieuw 150/21/10 kV-hoogspanningsstation gebouwd. In deze paragraaf wordt beschreven hoe het voortraject is verlopen. Het voortraject is beschreven in het 'Projectboek Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom'. Dit projectboek is als Bijlage 1 bijgevoegd.

2.1.1

Tijdlijn In 2018 begon het traject met een nettechnische verkenning met het doel een oplossing te vinden om het elektriciteitsnetwerk op Schouwen-Duiveland te versterken. In 2019 heeft Enduris (vanaf 1 januari 2022 Stedin) een officiële aanvraag ingediend bij TenneT voor extra capaciteit in de regio Schouwen-Duiveland. In een haalbaarheidsstudie is onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor een nettechnisch alternatief. Daarbij is rekening gehouden met eisen die voortkomen uit wetten, codes, beleidsregels, beleidsdocumenten, bestemmingsplannen, ruimtelijke besluiten en vergunningen van gemeentes, provincies en het Rijk. De haalbaarheidsstudie en een aanvraag van Enexis voor extra netwerkcapaciteit in West-Brabant leidden in 2019 tot een voorkeursalternatief: een 150/21/10 kV-station op Schouwen-Duiveland en koppeling met een nieuw 380/150/20 kV-hoogspanningsstation bij Bergen op Zoom. Deze oplossingsrichting wordt door TenneT, Stedin en Enexis technisch en financieel haalbaar geacht. In 2020 hebben de initiatiefnemers afstemming gezocht met de betrokken gemeenten en aangegeven dat zij de omgevingsdialoog wilden opstarten. Met omwonenden, belangenorganisaties en andere betrokkenen is overleg geweest over de locatie en de landschappelijke inpassing van de stations.

2.1.2

Participatie Begin april 2021 is begonnen met een participatieproces om kansrijke locaties voor het nieuwe hoogspanningsstation in de gemeente Schouwen-Duiveland te zoeken. Het participatieproces heeft grotendeels plaatsgevonden in periodes waarin maatregelen golden om coronabesmettingen zo laag mogelijk te houden. Om toch zo veel mogelijk mensen te bereiken zijn verschillende middelen ingezet, zoals informatiebrieven, een digitale kaart, een reactieformulier, een online atlas, één-op-één-gesprekken en uitnodigingen voor werkateliers. In overleg met de gemeente werden 64 belangenhebbenden, dorpsraden en deelnemers aan eerdere dialoogsessies over duurzame energie uitgenodigd voor de werkateliers. Daarnaast meldde zich nog een aantal omwonenden zelf actief aan. Er hebben drie (digitale) werkateliers met ieder 40 tot 50 deelnemers plaatsgevonden. Omwonenden en overige stakeholders zijn meegenomen in de totstandkoming van locatiealternatieven. Tijdens dit omgevingsproces zijn zowel zorgen geuit als voorkeuren aangegeven en nieuwe varianten aangedragen. Gedurende het omgevingsproces zijn daarnaast algemene zorgen uitgesproken over (laagfrequent) geluid, elektromagnetische velden, verzilting en het proces rondom de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation.

Zo heeft realisatie van het hoogspanningsstation in de buurt van woonbebouwing vragen opgeroepen over geluidshinder en de insteek en juistheid van de nationale geluidswetgeving. Tijdens de werkateliers hebben de initiatiefnemers aangegeven de locaties van de hoogspanningsstations en het kabeltracé te optimaliseren na een keuze voor een

blad 11 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

voorkeursalternatief door het bevoegd gezag. Alle ontvangen input tijdens de werkateliers en bijeenkomsten, via de online projectatlas, het reactieformulier en per mail, brief of telefonisch, is verwerkt in een register. Het register is - met geanonimiseerde reacties - aangeleverd bij het bevoegd gezag, ter overweging in het besluitvormingsproces. Zodra de definitieve stationslocaties bekend waren, is opnieuw gestart met een omgevingsdialoog. Met omwonenden van de voorgestelde locaties van de hoogspanningsstations wordt nagedacht over de meest optimale inpassing van het station.

2.1.3

Voorstudie Er is gezocht naar locaties voor een nieuw te realiseren hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland. De locatie van het hoogspanningsstation hangt samen met de toekomstige route van de kabelverbinding van voorgenomen hoogspanningsstation tot aan het te realiseren hoogspanningsstation in Halsteren in de gemeente Bergen op Zoom. Voor de locaties en routes zijn verschillende mogelijkheden en alternatieven mogelijk. In de voorstudie zijn drie potentiële deelgebieden in beeld gebracht. Deze deelgebieden zijn weergegeven in figuur 2.1. De voorstudie concludeerde dat de deelgebieden zich niet onderscheiden op doorslaggevende effecten op milieuthema’s als natuur, cultuurhistorie en archeologie. Door technische beperkingen in tracélengte van TenneT (30 kilometer tot het te realiseren hoogspanningsstation in de gemeente Bergen op Zoom) en Stedin (20 kilometer aansluitgebied vanaf station) is het zoekgebied beperkt tot het zuidoostelijk deel van Schouwen-Duiveland. Deelgebied 3 is daardoor afgevallen.

Figuur 2.1: Deelgebieden Met de voorstudie als uitgangspunt is TenneT in gesprek gegaan met bewoners en belanghebbenden uit de omgeving in zogenaamde werkateliers. In deze participatiegesprekken zijn varianten aangedragen die zijn meegenomen in de alternatievenontwikkeling. In totaal zijn veertien locaties meegenomen in de blad 12 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

alternatievenontwikkeling. Deze locaties onderscheiden zich van elkaar door aansluiting bij verschillende voorkeuren, zoals de ligging nabij (energie-)infrastructuur of bestaande bedrijvigheid of juist de afstand tot dorpskernen. De zoeklocaties zijn weergegeven op figuur 2.2.

Figuur 2.2: Zoeklocaties

2.1.4

Locatiekeuze Op basis van geldende wet- en regelgeving, aanvullend beleid en project-specifieke (ontwerp)eisen hanteren de initiatiefnemers randvoorwaarden om te komen tot kansrijke locaties. Voor het hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland gelden de volgende randvoorwaarden: 1. 2. 3. 4. 5.

ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar; benodigde oppervlakte is circa 4,5 ha (+ circa 1 ha inpassing, nader te bepalen); rekening houden met omgevingshinder (zone van 40 meter vanaf het hekwerk); voorkomen van zo veel mogelijk geluidshinder; vermijden van zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en waterkeringen; 6. rekening houden met locaties met een extern veiligheidsrisico zoals windturbines en risicovolle inrichtingen; 7. rekening houden met de afstand tot stationslocaties Bergen op Zoom (30 kilometer realistisch tracé); 8. rekening houden met de maximale tracélengte van 20 kilometer vanaf het 20 kV-deel van Stedin zodat Stedin het gehele eiland kan bedienen; 9. vestiging op bestaand industrie- en/of bedrijventerrein (voorkeur); 10. aansluiting bij bestaande bedrijvigheid (voorkeur); 11. aansluiting bij energie-infrastructuur (voorkeur). Op basis van deze traceringsuitgangspunten zijn de op figuur 2.3 weergegeven locaties overgebleven (SD-1 tot en met SD-6).

blad 13 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.3: Locatiealternatieven Analyse De zes locatiealternatieven zijn in Bijlage 1 uitgebreid geanalyseerd op de effecten van milieu, omgeving en techniek. De aspecten natuur, geluid, elektromagnetische velden, landschap, cultuurhistorie, archeologie en aardkunde, veiligheid, water, bodem, infrastructuur, ruimtegebruik zijn in het thema milieu aan bod gekomen. Aan de hand van het participatieproces en de haalbaarheids- en voorstudie is gekozen voor SD-1. De gemeenteraad van Schouwen-Duiveland heeft in haar raadsvergadering van donderdag 23 december 2021 deze locatie aangewezen voor het te realiseren 150/21/10 kV hoogspanningsstation. Zodra de definitieve stationslocatie bekend was, is opnieuw gestart met een omgevingsdialoog. Met omwonenden van de voorgestelde locatie van het hoogspanningsstation wordt nagedacht over de meest optimale inpassing van het station.

blad 14 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

2.1.5

Gebiedsvisie als wijziging van de Structuurvisie Zierikzee 2030 De gemeenteraad van Schouwen-Duiveland heeft, zoals eerder aangegeven, op 23 december 2021 een besluit genomen over de zoeklocatie van het nieuwe hoogspanningsstation te Zierikzee. In Zierikzee is ervoor gekozen om het nieuwe kV-station aansluitend aan de bedrijfsterreinen te realiseren (locatie SD1A) om zodoende de onvermijdelijke landschappelijke- en milieu impact voor de omgeving en de stad zoveel als mogelijk te beperken. Voor Zierikzee betekent dit dat de locatie gekoppeld wordt aan de omvang van de toekomstige bedrijfsterreinen, waardoor het kV-station de verwachte expansie van nieuwe bedrijvigheid niet in de weg zit. Na dit besluit heeft een verfijning van deze zoeklocatie plaatsgevonden, als onderdeel van de nieuwe gemeentelijke gebiedsvisie Zuidoostflank Zierikzee. Hierdoor is de zoeklocatie iets verschoven ten opzichte van locatie 1 in het projectboek. De gebiedsvisie heeft tot en met 16 januari 2023 ter inzage gelegen en is op 25 mei 2023 vastgesteld als wijziging van de Structuurvisie Zierikzee 2030, onderdeel bedrijven, met bijhorende Structuurvisiekaart. De zuidoostflank is een gebied waarin wordt gewerkt, veel agrarische activiteiten plaatsvinden, wordt gewoond en op enige afstand wordt gerecreëerd.

Meerdere ruimtelijke opgaven hebben na het benoemen van zoeklocatie SD1 geleid tot het afstemmen met andere (mogelijke) ruimtelijke ontwikkelingen binnen dat (grotere) gebied. Het flexibel inspelen op veranderingen en nieuwe ontwikkelingen is een belangrijk uitgangspunt van de in 2019 door de raad vastgestelde Structuurvisie Zierikzee 2030. Opgaven die eerder niet waren voorzien of die in de tijd zich eerder aandoen dan verwacht zijn: de energietransitie claimt ruimte in de vorm van een hoogspanningsstation; de uitgifte van bedrijfsgrond in Zierikzee is veel sneller gegaan dan verwacht; de behoefte aan een extra calamiteiten- en/of ontsluitingsweg voor het bedrijventerrein Straalweg-Zuidhoek in verband met veiligheid. Op dit moment is de kruising bij de Weg naar de Val de enige gedegen mogelijkheid om het bedrijvengebied snel en veilig uit te komen bij calamiteiten. De Veiligheidsregio Zeeland heeft gevraagd om een tweede ontsluiting. De nieuwe ontwikkelingen maken dat er een aangepaste ruimtelijke visie nodig is voor de ontwikkeling van het zuidelijk deel van de stad. Gelet op het bovenstaande, is het belangrijk om de positie van het nieuwe hoogspanningsstation, aansluitend aan de bedrijfsterreinen, zorgvuldig te kiezen. Dit proces is toegelicht in de Gebiedsvisie.

Het hoogspanningsstation mag geen belemmeringen opleveren voor de expansie van de stad en moet rekening houden met de mogelijkheid van een nieuwe ontsluitingsweg aan de zuidkant van Zierikzee. Vanwege de uitstraling en schaalgrootte van het hoogspanningsstation is een ligging in het midden van de bestaande en nieuwe bedrijfsterreinen om meerdere redenen ongewenst. Het station moet worden gezien als onderdeel van deze integrale gebiedsontwikkeling zijnde onderdeel van een industrie landschap met een schaal en maat die past bij de maatvoering van een polder of stadsrand. Daarom is een ligging tegen de beoogde calamiteitenontsluitingsweg, in de uiterste zuidoosthoek van het bebouwde gebied van Zierikzee, het uitgangspunt. Dit wordt zoeklocatie SD1A genoemd. Op die manier sluit het hoogspanningsstation aan op de toekomstige bedrijfsterreinen en wordt het onderdeel van het ‘werklandschap’ van de Straalweg. Door de positie in de uiterste zuidelijke hoek van het toekomstige bedrijventerrein te kiezen, zal het station zo min mogelijk impact hebben op de bedrijven en de stad. Deze positie heeft bovendien geen invloed op de mogelijkheden van een nieuwe ruimtelijke structuur van de rest van het bedrijventerrein.

De voorwaarde van de raad, een goede landschappelijke inpassing van het kV-station, is op deze manier ook onderdeel van een grotere landschappelijke structuur waarbij wordt gekozen voor de combinatie van landschappelijke inpassing en zo mogelijk het terugbrengen van de Meeldijk, een historisch landschapselement.

blad 15 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.4: Visiekaart Gebiedsvisie zuidoostflank Zierikzee (geel het transtormatorstation) Vergelijking SD1 en SD1A De verschillen tussen SD1 en SD1A zijn in de gebiedsvisie inzichtelijk gemaakt en afgewogen. Op ruimtelijke aspecten scoort de locatie SD1A beter. Dit heeft vooral te maken met de mogelijkheden voor een goede landschappelijke inpassing van het station, waarbij de inpassing van SD1A beter gekoppeld kan worden aan de kwaliteiten van het landschap en beter aansluit bij de schaal en maat van de stadsrand. SD1 ligt in de toekomst als een ongewenst (grootschalig) object – anders dan een regulier bedrijf – tussen de bedrijfsterreinen, waarbij vooral de landschappelijke inpassing – in de situatie dat het beoogde bedrijventerrein nog niet volledig is gebouwd – lastig is. In de uitwerking van SD1 is de open zijde van de transformatoren (de geluidsrichting) gepositioneerd richting het noorden, de kern van Zierikzee. Bij de uitwerking van SD1A is deze open zijde gepositioneerd richting het oosten. De locatie SD1A ligt verder van de stad Zierikzee af, dus verder van een groot aantal woningen. Wel ligt deze dichterbij een camping en één woning. De hinder van de nieuwe functie is acceptabel vanwege de afstand tot de camping en de woning (hier wordt verder op ingegaan in Hoofdstuk 4).

In de afweging vanuit economische motieven is ook te zien dat de locatie SD1A aanzienlijk beter scoort dan SD1. Dit heeft vooral te maken met de centrale ligging van het station bij SD1 in het toekomstige bedrijventerrein en de negatieve invloed daarvan op de waarde van de uit te geven bedrijfsgronden (uitstraling van het station, gevoelsmatig risico, geen synergie tussen de functies) en de mogelijkheden voor een verkaveling in de toekomst. Vanuit de bedrijfsvereniging (VBZ), bestuur en een groot aantal leden, is in het voortraject tot het opstellen van deze toelichting meermaals aangegeven dat zij deze keuze voor SD1A en de voorgestelde groeirichting van de bedrijvigheid ondersteunen. Daarnaast opteren de bewoners die in de zuidelijke polders van Zierikzee wonen, op basis van hun eerste gevoel voor de locatie SD1 in plaats van SD1A. Zij geven aan dat de keuze voor locatie SD1 voor hen een acceptabele oplossing is, voor een noodzakelijke functie als een kV-station. In de gesprekken hebben zij aangegeven bedenkingen in te dienen tegen de locatie SD1A, zoals in de ruimtelijke visie is weergeven. blad 16 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

2.2

Huidige situatie De gronden van plangebied hebben een agrarische functie in het buitengebied van Zierikzee, in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het plangebied ligt ten oosten van de Straalweg en ten (noord)westen van de N256. Ten westen van het plangebied zijn bedrijven gelegen en ten noorden ligt een agrarisch perceel. Ten zuiden van het plangebied, op circa 1 km afstand, ligt de Oosterschelde. In figuren 2.4 en 2.5 is de huidige situatie weergegeven. Rondom het perceel waar het hoogspanningsstation is voorzien, ligt een watergang. Op circa 65 meter van de perceelsgrens van dit perceel is aan de Straalweg een woning gelegen. Op circa 250 meter van de perceelsgrens aan de zuidzijde van het plangebied is een minicamping gelegen. De woning ligt op een afstand van circa 200 meter van het nieuwe hoogspanningsstation, de minicamping ligt op circa 340 meter.

Figuur 2.5 Huidige situatie plangebied

blad 17 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.6 Huidige situatie plangebied

2.3

Toekomstige situatie Ten zuidoosten van Zierikzee wordt een hoogspanningsstation gerealiseerd, inclusief voorzieningen, ondergrondse kabels en leidingen, waterberging, infrastructuur en landschappelijke inpassing. Tevens worden de bestaande 50 kV-leidingen die in de huidige situatie geen bestemming dragen, bestemd en daarmee beschermd. Het hoogspanningsstation is onderdeel van het TenneT-project Netversterking Schouwen-Duiveland, Tholen en omgeving Bergen op Zoom. Vanuit het toekomstige hoogspanningsstation in Halsteren wordt een ondergrondse 150 kV-verbinding naar het te realiseren 150/21/10 kV-hoogspanningsstation in Zierikzee gerealiseerd. Het bestemmingsvlak van het hoogspanningsstation waarbinnen bebouwing mogelijk is heeft een oppervlakte van circa 4,5 hectare. Op figuur 2.7 is de ligging van het toekomstige hoogspanningsstation weergegeven.

blad 18 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.7: Ligging hoogspanningsstation

2.3.1

Hoogspanningsstation Het hoogspanningsstation ligt aan de oostzijde van perceel ZRZ00-N-268. Op die manier sluit het kV-station aan op de toekomstige bedrijfsterreinen en wordt het onderdeel van het ‘werklandschap’ van de Straalweg. Door de positie in de uiterste zuidelijke hoek van het toekomstige bedrijventerrein te kiezen, heeft het station zo min mogelijk impact op de bedrijven en de stad. Deze positie heeft bovendien geen invloed op de mogelijkheden van een nieuwe ruimtelijke structuur van de rest van het bedrijventerrein. De voorwaarde van de raad, een goede landschappelijke inpassing van het kV-station, wordt op deze manier ook onderdeel van een grotere landschappelijke structuur waarbij wordt gekozen voor de combinatie van landschappelijke inpassing en zo mogelijk het terugbrengen van de Meeldijk. Het 150/21/10 kV-hoogspanningsstation dat wordt gebouwd in Zierikzee bestaat uit een 150 kV- en 21 kV-gedeelte. De twee gedeeltes liggen tegen elkaar aan en zijn van elkaar gescheiden door een hek. Een toegangsweg tussen de delen zorgt voor bereikbaarheid. Het 150 kV-gedeelte neemt ongeveer 250 bij 120 meter in beslag, het 21 kV-gedeelte wordt ongeveer 250 bij 60 meter groot. Het station wordt in totaal dus circa 250 bij 180 meter. Rondom de stationslocaties komt een onbebouwde ‘bufferstrook’.

Het hoogspanningsstation wordt ontsloten via een nieuwe toegangsweg aan de noordkant van het perceel. Deze weg sluit aan op de Straalweg. Op de eerste onderstaande afbeelding is een impressie van het ontwerp van het hoogspanningsstation weergegeven. Dit is niet de definitieve inrichting van het terrein, maar geeft een indruk van wat er in eerste instantie gebouwd wordt, op deze tekening ontbreken nog enkele gebouwen en transformatoren van Stedin. Ook is er een impressie gemaakt van hoe de situatie er mogelijk in de toekomst uit kan komen te zien als het station volledig bebouwd is. Aangezien dit eindbeeld mogelijk pas over 20 jaar bereikt wordt is deze tekening abstracter dan de tekening van wat er gelijk gebouwd gaat worden.

Figuur 2.8: Impressie hoogspanningsstation direct na de bouw (bron TenneT)

blad 19 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.9: Impressie hoogspanningstation volledig bebouwd (vrij naar impressie landschappelijke inpassing, Waardenburg Ecology) TenneT deel Het 150 kV-gedeelte van het station wordt gebouwd en beheerd door TenneT (rechterdeel afbeelding 2.8). Dit gedeelte bevat de aansluiting waar de 150 kV verbinding vanuit Halsteren aan dit station wordt gekoppeld. Daarnaast bevat dit stationsgedeelte in eerste instantie: een centraal dienstengebouw (gebouw rechts op afbeelding 2.8), een gebouw van waaruit de schakeltuin kan worden gemonitord en bediend een schakeltuin,wat een veld is met rails, vermogensschakelaars, spanningstransformatoren en scheidingsschakelaars die aangestuurd kunnen worden om hoogspanningslijnen en componenten op een trafostation aan of af te schakelen in de schakeltuin zitten zes kabelvelden, waarvan er drie velden bedoelt zijn om de 150 kV leiding te koppelen aan de 150/21 kV transformatoren van Stedin; diverse bliksempieken, omdat bliksem tot grote schade kan leiden worden op een transformatorstation voldoende bliksempieken geplaatst zodat bliksem niet in de installaties in kan slaan. Het 150 kV-gedeelte van het station is het grootste onderdeel, maar het is ook het meest doorzichtig en transparant, omdat tussen de schakelvelden door gekeken kan worden. Het aantal schakelvelden is in de toekomst uit te breiden tot maximaal negentien schakelvelden.

Op dit gedeelte staat het centraal dienstengebouw. Dit gebouw bevat onder andere de monitorings-, besturings- en beveiligingsinstallaties van de 150 kV-schakelvelden en een verblijfsruimte. Ook bevind zich in dit gebouw de telecommunicatie apparatuur voor communicatie met het landelijk bedrijfsvoering centrum in Arnhem, waarmee het station op afstand bestuurd kan worden. Het centraal dienstengebouw heeft een hoogte van circa 4 meter. Stedin deel Het deel van het station dat wordt beheerd door Stedin (het linkerdeel van afbeelding 2.8) bevat bij de aanleg van het station drie 150/21 kV-transformatoren in een trafocel met drie muren van ongeveer 7 meter hoog. In de toekomst is dit uit te breiden tot maximaal vijf 150/21kV transformatoren. De transformatoren zetten de 150 kV-spanning om naar 21 kV en andersom. Daardoor kan spanning van het 150 kV-hoogspanningsnet verder op het lokale 21 kV-middenspanningsnet vervoerd worden. Naast het lokale 21 kV-middenspanningsnet bestaat het 10 kV-middenspanningsnet. Om de spanning van het 21 kV-middenspanningsnet verder op het lokale 10 blad 20 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

kV-middenspanningsnet te vervoeren bevat het Stedin deel van het station ook drie 21/10 kV-Transformatoren in een trafocel met muren van ongeveer 6 meter hoog. De transformatoren zetten de 21 kV-spanning om naar 10 kV en andersom. Daardoor kan spanning van het 21 kV-middenspanningsnet verder op het lokale 10 kV-middenspanningsnet vervoerd worden. Alle transformatoren worden in een driezijdige cel geplaatst waarvan de voorzijde (de oostzijde) en de bovenzijde open is. Hierdoor wordt de geluidemissie in met name de westelijke richting beperkt. Deze opstelling is het meest gunstig voor de meest nabij gelegen woningen. Op dit deel van het station komen ook twee gebouwen van circa 7,5 meter hoog. Hierin bevinden zich de 21- en 10 kV-schakelinstallaties. Het gebouw voor de 21 kV-installatie wordt direct naast (oostelijk) van de 150/21 kV transformatoren gerealiseerd. Het gebouw voor de 10 kV-installatie wordt direct naast (oostelijk) van de 21/10 kV transformatoren gerealiseerd. In de toekomst kan dit worden uitgebreid met twee extra schakelinstallaties tot vier gebouwen. Op onderstaande afbeelding is de inrichting van het hoogspanningsstation weergegeven. Op deze tekening zijn indicatief ook de 2 toekomstige 150/21 kV transformatoren ingetekend (linksonder) en daar direct onder het toekomstige tweede 21 kV schakelgebouw.

Aan de andere zijde van de tekening (rechtsonder) is het toekomstige tweede 10 kV schakelgebouw ingetekend.

Figuur 2.10: Indeling hoogspanningsstation met aan de bovenkant het TenneT gedeelte en aan de onderkant het Stedin gedeelte

blad 21 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

2.3.2

Kabelverbindingen De transformatoren zijn verbonden met diverse kabels van TenneT en Stedin die zorgen voor de distributie van elektriciteit van en naar afnemers en producenten van elektriciteit. Als onderdeel van het bestemmingsplan worden de ondergrondse kabelverbindingen van Stedin en TenneT in de directe omgeving van het station - binnen de integrale gebiedsontwikkeling, met het plangebied aangegeven - meegenomen. Het gaat voor Stedin om een aansluiting naar het noorden en noordoosten, een aansluiting naar het westen en een aansluiting naar het oosten. Er zijn strookbreedtes van 20, 15 of 10 meter netto benodigd voor de kabelverbindingen. Deze verschillende breedtes zijn gebaseerd op de te verwachten hoeveelheid kabels die in de loop der tijd naar de verschillende richtingen voorzien zijn. De TenneT-verbinding naar het oosten is de 150 kV-verbinding naar het nieuwe station in Halsteren. De rest van deze verbinding krijgt een afzonderlijke planologische procedure. Tevens bestemt het bestemmingsplan de bestaande 50 kV-leidingen die in de huidige situatie geen (dubbel)bestemming dragen en dus ook niet direct beschermd wordt. Het gaat om de bestaande verbinding van Stedin vanaf het trafostation aan het Groene Weegje 21 richting Noord-Beverland. Op onderstaande afbeelding zijn de voorziene kabelstroken van zowel Stedin als Tennet ingetekend.

Figuur 2.11: Kabelverbindingen Alleen de kabels in het plangebied zijn voor dit bestemmingsplan planologisch relevant. De blad 22 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

kabels lopen uiteraard door. Vanaf de eindpunten binnen het plangebied zullen de kabels in diverse windrichtingen uitwaaieren en via de gebruikelijke processen worden ontworpen en aangelegd. Deel uitmakend van de integrale gebiedsontwikkeling en vanwege de koppeling met het toekomstige bedrijventerrein is dit deel meegenomen in het bestemmingsplan. Buiten het plangebied zijn de tracés voor dit bestemmingsplan niet planologisch relevant. Binnen het plangebied worden de kabels geborgd via een dubbelbestemming in het bestemmingsplan.

2.3.3

Landschappelijke inpassing Voor de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation is een landschapsplan opgesteld, dat is opgenomen in Bijlage 2. Het Landschapsplan is tot stand gekomen met behulp van een participatieproces met alle relevante belanghebbende partijen in de omgeving van het nieuw te realiseren hoogspanningsstation. De input uit de participatie is verwerkt in een landschapsplan. Het nieuwe hoogspanningsstation van Tennet en Stedin komt in de toekomstige bedrijfsuitbreiding ‘Zuidoostflank Zierikzee’ te liggen. De ligging aan de nieuwe zuidrand van de stad, maakt het extra belangrijk dat de landschappelijke inpassing goed verzorgd is. Het is immers, komend vanaf de Zeelandbrug, het eerste dat men zal zien van Zierikzee. Omdat de Zuidoostflank een langere ontwikkeltijd heeft dan het hoogspanningsstation, is afgesproken dat extra aandacht wordt besteed aan de ruimtelijke kwaliteit. Door middel van een brede zone voor landschappelijke inpassing wordt het hoogspanningsstation zorgvuldig in het landschap ingebed, zodat het gebied er verzorgd uit ziet, ook wanneer het bedrijventerrein er nog niet ligt. Wel sluiten de nieuwe structuren, zowel boven- als ondergronds, alvast aan op de toekomstige ontwikkelingen. De ondergrond waarop het plangebied ligt en het karakter van het omringende gebied zijn mede bepalend voor het Landschapsplan.

Ook nieuwe elementen dragen bij aan de toekomstige ruimtelijke kwaliteit. Het vlakke Zeeuwse landschap wordt op kenmerkende wijze begrensd door dijken. In het Landschapsplan komen aan de zuid- en oostzijde twee verschillende typen dijklichamen. De één op de historische plek van de voormalige Meeldijk, met een eenvoudige, haast functionele uitstraling en begroeid met bomenrijen. De ander op een plek met een nieuwe stedenbouwkundige rol, met een daarbij passend asymmetrisch profiel en verspreid staande boom- en struikgroepen. Het landschapsplan is in onderstaande afbeelding te zien. Hierin is te zien dat het station aan de zuid- en oostkant wordt ingepast met de genoemde dijken. Het dijklichaam aan de oostkant komt op de locatie van de voormalige Meeldijk. De bedoeling is dat dit dijklichaam ook verder wordt doorgetrokken in de grotere ontwikkeling van de uitbreiding van het bedrijventerrein. Zo ontstaat een samenhangend geheel tussen beide delen. Het dijklichaam onttrekt het station vanaf die zijden grotendeels aan het zicht. Aan de noord en westzijde wordt het station ingepast door bij het gebied passende beplanting van bomen en heesters. Ook aan de noordzijde zal het landschapsbeeld veranderen, eerst door de komst van het hoogspanningsstation en vervolgens door de bedrijfsontwikkeling.

Een combinatie van water, oevervegetatie en bomen en struiken zorgt aan deze kant voor een afwisselend beeld en een verzachting van de aanblik van het station. Ook worden er oevermilieus toegevoegd, die interessant kunnen zijn voor de natuur. Dit wordt versterkt door de grote variatie in leefomstandigheden en gradiënten van nat naar droog. Dit gedeelte van het plan omvat de watercompensatie, uitgevoerd als extra oppervlaktewater. De in het plan opgenomen oppervlakte is groter dan benodigd.

blad 23 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Figuur 2.12: het landschappelijke inpassingsplan De aanleg van het dijklichaam aan de zuidkant en de waterretentie aan de noordkant moeten vóór ingebruikname van het hoogspanningsstation zijn gerealiseerd. De overige landschapsmaatregelen dienen uiterlijk binnen 3 jaar na ingebruikname van het hoogspanningsstation aangelegd/uitgevoerd te zijn. Als de gronden eerder worden verworven, is vastgelegd dat dit eerder gerealiseerd moet worden, maar op zijn vroegst gelijktijdig met de ingebruikname van het station. Het landschapsontwerp maakt onderdeel uit van de regels van dit bestemmingsplan. Om te borgen dat de inpassing in ieder geval aan de onderdelen van het landschapsplan voldoet, is in de regels van de bestemming 'Bedrijf Nutsvoorziening' een voorwaardelijke verplichting opgenomen. Deze borgt dat de landschappelijke inpassing zo snel als mogelijk wordt gerealiseerd en anders het transformatorstation niet in gebruik mag worden genomen.

blad 24 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Hoofdstuk 3

Ruimtelijk beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Kader Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI is per 11 september 2020 in werking getreden. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is hiermee geheel vervallen, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI komt voort uit de Omgevingswet, die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Zo kan men in gebieden komen tot betere, meer geïntegreerde keuzes. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Het Rijk wil daarbij sturen en richting geven aan nationale belangen. De opgaven die voortkomen uit deze nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Toetsing en conclusie Voor dit bestemmingsplan is vooral de eerste prioriteit van belang. In de NOVI wordt aandacht gevraagd voor de kwaliteit van de leefomgeving bij de inpassing van energie-infrastructuur. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de wijze waarop rekening is gehouden met de kwaliteit van de leefomgeving. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van een NOVI-gebied. De ontwikkeling voorziet in ruimte voor energietransitie en past daarmee binnen de prioriteiten van de NOVI. Verder is het plan niet in strijd met de NOVI.

blad 25 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

3.1.2

Besluit en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro) Kader Het Besluit algemene ruimtelijke ordening (Barro) en de bijbehorende regeling (Rarro) vormen de juridische vertaling van de kaderstellende uitspraken en bevatten regels ter bescherming van de nationale belangen. De regels van het Barro moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen en bestemmingsplannen, zodat ze doorwerken tot het niveau van de lokale besluitvorming. Toetsing en conclusie Eén van de nationale belangen is de elektriciteitsvoorziening. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de aanleg van een nieuw 150/21/10 kV-hoogspanningsstation. Met deze ontwikkeling wordt de elektriciteitsvoorziening gewaarborgd. Op grond van de Rarro ligt het plangebied in het radarverstoringsgebied behorende bij radarstation Wemeldinge. Hier geldt een maximale hoogte voor bouwwerken. De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de beleidsregels zoals deze zijn opgenomen in de Rarro. Er komen geen andere nationale belangen in het geding. De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de beleidsregels zoals deze zijn opgenomen in het Barro en de Rarro.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening Kader Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) geeft regels waar concrete ruimtelijke projecten aan moeten voldoen. Zo is in het Bro de Ladder voor duurzame verstedelijking verankerd. Deze ladder is gericht op vraaggericht programmeren en het zorgvuldig benutten van ruimte. Het Besluit ruimtelijke ordening is op 1 juli 2017 gewijzigd. Met de wijziging van het Bro is ook een nieuwe ladder systematiek geïntroduceerd, waarbij de ladder geen treden meer bevat. Hierbij moet ten eerste de behoefte aan de ontwikkeling worden beschreven en ten tweede moet bij buiten stedelijke ontwikkelingen worden gemotiveerd waarom deze niet binnenstedelijk plaats kunnen vinden. Als sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, dan moet er getoetst worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Volgens artikel 1.1.1, lid 1 onder 1 van het Bro is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling indien een project ziet op de ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Bij de beoordeling of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt gekeken of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte.

Daarvan is in beginsel sprake als een nieuw ruimtelijk besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of volgens het voorheen geldende planologische regime kon worden gerealiseerd. Indien de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is moet worden beschreven in hoeverre de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte. Toetsing en conclusie Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation. Volgend uit jurisprudentie wordt een nieuw hoogspanningsstation niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling beschouwd (uitspraak van 26 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1123 (Hollands Kroon)). Een toetsing aan de Ladder is derhalve niet nodig. Daar komt bij dat de gewenste ontwikkeling nodig is om in de toekomst te kunnen voorzien

blad 26 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

in de vraag naar elektrisch vermogen in de omgeving. Dit is van belang voor een goed functionerend en betrouwbaar elektriciteitsnetwerk. De ontwikkeling is in lijn met het Rijksbeleid.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid

3.2.1

Zeeuwse Omgevingsvisie Kader Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. In de Omgevingswet worden alle bestaande wetten die te maken hebben op de fysieke leefomgeving samengevoegd. Provinciale Staten van Zeeland hebben op 12 november 2021 de Zeeuwse Omgevingsvisie vastgesteld. De Zeeuwse Omgevingsvisie is een strategische langetermijnvisie voor Zeeland en beschrijft de volle breedte van de leefomgeving en alle andere onderwerpen die van belang zijn voor de toekomst van Zeeland. De visie voldoet aan de vereisten die de Omgevingswet stelt aan een Omgevingsvisie en heeft tot inwerkingtreding van de Omgevingswet een wettelijke basis in de Wet ruimtelijke ordening. Het gaat goed met Zeeland, maar er zijn wel uitdagingen. De klimaatverandering, stijging van de zeespiegel, afname van biodiversiteit, andere bevolkingssamenstelling door vergrijzing. Deels is het de uitdaging te behouden wat er is, deels is het de uitdaging in te spelen op de ontwikkelingen die komen gaan. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden en tegelijkertijd te werken aan brede welvaart, beschrijft de Zeeuwse Omgevingsvisie vier Zeeuwse Ambities voor 2050: uitstekend wonen, werken en leven in Zeeland; balans in de grote wateren en het landelijk gebied; een duurzame en innovatieve economie; klimaatbestendig en CO2-neutraal Zeeland.

De ambities die in deel A beschreven worden, zijn strategische ambities met 2050 als horizon. Ze geven richting aan de beleidsdoelstellingen en acties voor de kortere termijn (2030). Deel B van de Omgevingsvisie beschrijft uitgebreid de beleidsdoelstellingen voor 2030, de acties die daaraan bijdragen en welke partijen daar een rol bij spelen. Een groot deel van de acties in deel B is opgenomen in bestaande (uitvoerings)programma's van verschillende samenwerkingsverbanden. De brede blik uit de Zeeuwse Omgevingsvisie kan helpen dwarsverbanden met andere programma's te signaleren en om nieuwe partijen te vinden die mee kunnen helpen bij de uitvoering. Toetsing en conclusie Met voorliggend bestemmingsplan wordt bijgedragen aan de energietransitie opgave waar Zeeland voor staat. Deze opgave betreft één van de ambities voor 2050. Hiermee past het voornemen binnen de doelstellingen uit de Zeeuwse Omgevingsvisie.

3.2.2

Omgevingsverordening Kader De provincie beschikt over verschillende instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Zeeland. De Provinciale Omgevingsverordening 2018 geeft aan welke onderdelen van het provinciale beleid

blad 27 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

bindende betekenis hebben voor gemeentelijke plannen. Toetsing en conclusie De voorliggende ontwikkeling draagt bij aan de doelstellingen uit de Zeeuwse Omgevingsvisie. Toetsing en conclusie De voorliggende ontwikkeling draagt bij aan de doelstellingen uit de Zeeuwse Omgevingsvisie. De voorgenomen realisatie van het hoogspanningsstation is niet in strijd met provinciale belangen die zijn opgenomen in de omgevingsverordening.

3.2.3

RES Zeeland (Zeeuws Energieakkoord) Kader Nederland is opgedeeld in 30 energie-regio’s. Elke gemeente, provincie en waterschap werkt op dit moment binnen deze regio's samen met andere partijen aan een Regionale Energie Strategie (RES). De RES is een instrument om samen tot keuzes te komen voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de benodigde opslag en energie infrastructuur. Zeeland is als gehele provincie één van de 30 RES-regio's. Zeeland staat achter de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs en wil evenredig bijdragen aan het bereiken van deze doelstellingen. Doelstellingen van de RES 1.0 voor 2030 zijn een CO2 reductie van 400 kiloton (Kton) in de gebouwde omgeving, 11 PetaJoule (3 TWh) hernieuwbare energieopwekking en 49% CO2 reductie voor mobiliteit. In de RES staat welke gebieden qua infrastructuur geschikt zijn voor de opwek van zonne- en/of windenergie. Momenteel wordt er gewerkt aan een RES 2.0. De RES is het resultaat van overleg aan drie sectortafels: Gebouwde Omgeving, Elektriciteit en Mobiliteit. Andere belangrijke sectoren voor een duurzame samenleving zijn natuurlijk Industrie en Landbouw. Hoewel in eerste instantie de ontwikkelingen in deze twee sectoren niet aan aparte Zeeuwse sectortafels besproken werden, is de samenwerking met de sectoren industrie en landbouw op Zeeuwse schaal nu geïntensiveerd.

Toetsing en conclusie Het plangebied is in de RES aangeduid als gebied waar versterking van het elektriciteitsnet noodzakelijk is. Voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan de netversterking op Schouwen-Duiveland. Het realiseren van het hoogspanningsstation is in lijn met de RES Zeeland.

3.2.4

Klimaatadaptatiestrategie Zeeland Kader Gemeenten, Rijk, waterschap en de Provincie hebben samen afgesproken dat zij ervoor gaan zorgen dat schade door hitte, overlast door water, droogte en overstromingen zo min mogelijk toeneemt. Bij de aanleg van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen, het opknappen van gebouwen, vervangen van rioleringen, groenbeheer en wegonderhoud letten zij daarop. De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021 – 2026 is opgesteld om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht te zijn. De doelstellingen zijn uitgewerkt in de thema’s: Overstromingen, Vitale functies en infrastructuur, Natuur, Landbouw, Bebouwd gebied en de Recreatiesector. Per thema zijn concrete afspraken gemaakt. Voor bebouwd gebied zijn dat onder andere het klimaatbestendig uitvoeren van alle ingrepen in het bebouwd gebied, aanhaken bij natuurlijke momenten en klimaatchecks bij kleine onderhoudsmaatregelen. Toetsing en conclusie

blad 28 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

Er is er een risico dat de omgeving van de het station door diverse oorzaken onder water komt te staan. Het kan hierbij gaan om overstromingsgevaar vanuit de Oosterschelde, vanuit lokale boezemwaters en vanuit achterliggende gebieden, door bijvoorbeeld stagnerende afvoer van regenwater. In het plan is voldoende ruimte opgenomen om de voor dit plan noodzakelijke waterberging te realiseren.Dit wordt gecombineerd met vochtig grasland zodat dit ook een ecologische meerwaarde heeft. Het maaiveld van het station wordt als mitigerende maatregel tegen overstromingsrisico met 0.25 m opgehoogd van -0.60 NAP naar -0.35 NAP. Voor wat betreft het bouwniveau c.q. de maaiveldhoogte van het hoogspanningsstation is een zorgvuldige afweging gemaakt tussen het belang van waterveiligheid c.q. klimaatbestendigheid en landschappelijke inpassing, in lijn met het vigerende TenneT-beleid. Deze gebalanceerde afweging heeft geresulteerd in de eerdergenoemde voorziene maaiveldverhoging van 0,25 meter. Hierbij wordt bij een verhoudingsgewijs geringe inspanning een verhoudingsgewijs grote mitigatie van het overstromingsrisico gerealiseerd, zonder daarbij het landschappelijk karakter en het uitzicht op de historische kern van Zierikzee te zeer aan te tasten. Van deze aantasting zou wel sprake zijn bij een substantiële ophoging van het maaiveld.

De voorziene maaiveldverhoging is gebaseerd op het TenneT afwegingskader c.q. de beleidsregels ten aanzien van waterveiligheid en het waterveiligheidsonderzoek uitgevoerd door bureau Svašek. De gehanteerde scenario's in het rapport van Svašek zijn representatief, ook na hernieuwde toetsing naar aanleiding van een reactie op het onderzoek door de Provincie Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland. Er kan worden gesteld dat het hoogspanningsstation wordt gebouwd op een locatie waarbij reeds (ruim) vóór 2050 wordt voldaan aan een kans op een dijkdoorbraak van minder dan 1: 10.000, conform de TenneT-waterveiligheidseis voor de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation. Eén en ander is gebleken uit informatie over het dijkversterkingsprogramma van waterschap Scheldestromen, waarin ook de versterking van de zeewering ter hoogte van het toekomstige hoogspanningsstation is opgenomen. De voorgenomen ophoging van het maaiveld met een hoogte van 0,25 m kan worden beschouwd als een aanvullende maatregel om voorafgaand aan deze dijkversterking de risico's verder te mitigeren. Voor het aspect hitte geldt dat als het gaat om de apparatuur en dienstgebouwen van het hoogspanningsstation Zierikzee zelf s het functioneren onder hete omstandigheden is geborgd.

Als het om de directe omgeving van het hoogspanningsstation is dit niet een gebied waar zich regelmatig mensen bevinden, het terrein wordt incidenteel betreden door onderhoudspersoneel. In de directe omgeving bevinden zich geen openbare verblijfsplekken. Desondanks kent het ontwerp van het hoogspanningsstation een belangrijk element dat bijdraagt aan het beheersen van de hitteproblematiek en dat is de landschappelijke inpassing van het hoogspanningsstation. In het kader van deze inpassing wordt rondom het station een groenzone met wandelroute gerealiseerd. Er worden daarbij inheemse bomen en struiken toegepast, in combinatie met bloemrijk grasland. De groenzone zal resulteren in een warmtewerend effect in het gebied. Daarnaast vormt het een plek waar personeel vanuit het omliggende bedrijventerrein verkoeling kan vinden. Voor het aspect droogte geldt met betrekking tot het hoogspanningsstation Zierikzee dat de bouwlocatie zich bevindt in een polder waarin het peil wordt beheerst. Teneinde de grondwaterstand zo min mogelijk negatief te beïnvloeden wordt een deel van de verharding semi-permeabel uitgevoerd, in de vorm van grastegels. Daarnaast wordt, als onderdeel van de landschappelijke inpassing van het station, een retentievoorziening aangebracht, die ruimschoots voldoet aan de watercompensatieopgave vanuit de vergunningverlening.

Het realiseren van het hoogspanningsstation is in lijn met de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland.

blad 29 van 72

Ruimte - Antea Nederland B.V.

ontwerp bestemmingsplan Hoogspanningsstation Zierikzee + herziening buitengebied (kabeltracés)

Gemeente Schouwen-Duiveland Projectnummer 0476754.111

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Structuurvisie Zierikzee 2030 De Structuurvisie Zierikzee 2030 vervangt de structuurvisie uit 2002. Deze visie beschrijft de kwaliteiten van de stad Zierikzee en kijkt vooruit naar 2030. In en om Zierikzee zijn veel ontwikkelingen gaande, die vaak met elkaar zijn verbonden. In de structuurvisie worden deze relaties gelegd en de koers bepaald. Met deze structuurvisie zet de gemeente de ruimtelijke koers voor de toekomst van Zierikzee uit tot 2030. Het gaat om het integraal afwegen van belangen en vooral ook over het vastleggen van de waarden voor de toekomst: welke kwaliteiten vinden we belangrijk en hoe kunnen we die koesteren en versterken? Ingegaan wordt op de eigenheid en het karakter, het DNA van de stad, zodat toekomstige ontwikkelingen op een logische manier bijdragen aan het behouden en versterken van de identiteit en de centrumfunctie van Zierikzee voor het eiland Schouwen-Duiveland. De structuurvisie is vooral gericht op behoud en verbetering van de bestaande ruimtelijke en sociale kwaliteiten en op het versterken van de stad en de leefbaarheid. De ontwikkelingen die beschreven staan in de structuurvisie zijn daarom géén hard einddoel voor 2030, maar veel meer een route of richting. De structuurvisie is voldoende flexibel om te kunnen inspelen op veranderingen en nieuwe ontwikkelingen.

Wijziging van de Structuurvisie Zierikzee 2030, Onderdeel Bedrijven, met bijbehorende Structuurvisiekaart Sinds de vaststelling van de Structuurvisie in 2019, hebben er grote ontwikkelingen plaatsgevonden in de energievoorziening op Schouwen-Duiveland. De grotere vraag naar energie maakt de komst van een 150/21/10 kV-station in de buurt van Zierikzee op korte termijn noodzakelijk. De locatie voor een dergelijk kV-station is bepaald aan de hand van het bedieningsgebied, de technische mogelijkheden en de afstanden van de kabels, maar ook de beperkingen als het gaat om geluid, bodemgesteldheid en landschappelijke impact. In Zierikzee is ervoor gekozen om het nieuwe hoogspanningsstation aansluitend aan de bedrijfsterreinen te realiseren om zodoende de onvermijdelijke landschappelijke- en milieu impact voor de omgeving en de stad zoveel als mogelijk te beperken. Voor Zierikzee betekent dit dat de locatie gekoppeld wordt aan de omvang van de toekomstige bedrijfsterreinen, waardoor het kV-station de verwachte expansie van nieuwe bedrijvigheid niet in de weg zit. Door de recente economische groei bestaat in Zierikzee een toenemende vraag naar nieuwe bedrijfsgrond. Deze ontwikkeling was eerder niet in deze mate voorzien.