2023 202 958001 Bouwstenen notitie Maatschappelijke Opvang

Veere Inzet voorkomen multiproblemen en dakloosheid We kijken naar maatwerk, maar er zijn weinig woningen voor jeugdigen in de gemeente Veere. Net wel van een mooi initiatief gehoord van de gereformeerde gemeente: kristalwoningen, er schijnt er ook 1 in Veere te zijn. Vaak is het verwijzen naar Vlissingen, Foyer des Jeunesse. Maar als een jeugdige kwetsbaar is, is dat niet handig. Vroegsignalering De continuïteit is behoorlijk gewaarborgd doordat er geen overgang is tussen 18- en 18 + in het loket. Wij doen uiteraard aan vroegsignalering en schakelen met Orionis als er sprake is van schuldenproblematiek. Uithuiszettingen komen in gemeente Veere eigenlijk bijna nooit voor. Voorkomen van terugval Door de overgang naar zorg zo vloeiend mogelijk te laten verlopen en de zorg zo goed mogelijk aan te laten sluiten. Huurachterstand We nemen contact op met de woningbouw, deelname aan de OGGZ, E33-overleg. Wat doet Veere na uitstroom uit een intramurale voorziening Passende zorg inzetten, vinger aan de pols houden.

GR de Bevelanden (Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal)

-29-

Team Thuis Middels één Team Thuis voor de Bevelandse gemeenten zetten we in op een duurzame uitstroom van personen uit een voorziening voor BW, MO of VO Briefadres Er wordt een briefadres verstrekt aan een persoon als dat voor iemand nodig is. Bijvoorbeeld als hij/zij dakloos is of in een instelling verblijft. Outreachend wijkwerker Middels een outreachend wijkwerker zeten we in op het vroegtijdig signaleren van verward en overlast gevend gedrag om zo escalatie en eventueel terugval bij personen te voorkomen Hulpkaart Door het aanbieden van de mogelijkheid een hulpkart op te stellen proberen we personen een hulpmiddel te geven om escalatie in een moeilijke situatie te voorkomen en op die manier een opname of terugval te verminderen Voorzieningen van Leger des Heils Huisvesten van de Walk Inn (inloopvoorziening), het doorstroomhuis en de noodopvang toegankelijk van het Leger Des Heils. Regionale voorziening voor de Oosterschelderegio (en tevens toegankelijk voor de rest van Zeeland) om daklozen te helpen. Project Vroegsignalering Als een huishouden een huurachterstand heeft van één maand, geeft de woningcorporatie dit door aan GR de Bevelanden. Vervolgens kan een vroegsignaleerder van WIZ op huisbezoek komen. Samen kijken ze wat nodig is om de betalingsproblemen zo snel mogelijk aan te pakken. Voorkomt veel uithuiszettingen.

Samenwerking jongeren We zetten in een op intensieve samenwerking tussen RBL, WSP, GR de Bevelanden en de AMR om continuïteit van zorg en dienstverlening te waarborgen bij de doelgroep 18-/18+.

Voorbeeld: Voortijdige schoolverlaters Het RBL begeleidt voortijdig schoolverlaters. Deze jongeren worden zo mogelijk terug naar school begeleid om alsnog een startkwalificatie te behalen. Indien dat niet wenselijk of mogelijk blijkt, worden deze jongeren begeleid naar werk. Het RBL heeft hiervoor speciale trajectbegeleiders in dienst. Het RBL begeleidt niet zelf naar werk, maar werkt hiervoor nauw samen met partners van werk en inkomen / de arbeidsmarktregio. Met ROC’s wordt gekeken naar de mogelijkheid om weer een opleiding te gaan volgen; dit kan o.a. via een BBL route, werken en leren. Om VSV-ers te begeleiden naar werk, werkt het RBL werkt nauw samen met het

-30-

Werkgeversservicepunt van de gemeenten; de jobhunter van het WSP zet zich extra in om voor kwetsbare jongeren een werkplek of BBL plek te vinden. Met de arbeidsmarktregio en het UWV zijn korte lijnen, o.a. in de Werkgroep Arbeidsmarktregio Zeeland. Ook met WIZ (GR De Bevelanden) zijn korte lijnen in het begeleiden naar werk; de klantmanagers en RBL consulenten hebben altijd afstemming over de begeleiding van VSV-ers naar werk.

Procescoördinatoren Er wordt gewerkt met procescoördinatoren bij de toegang tot het sociaal domein; zij zorgen ervoor dat complexe casussen en probleemsituaties snel van een adequate aanpak worden voorzien via het OGGZ-netwerkoverleg. Daar voeren zij regie en maken afspraken over inzet van de ondersteuning en eventuele casusregie om te voorkomen dat een casus escaleert of iemand eventueel terugvalt. Daarnaast werken we bij onze toegang sociaal domein ook met jeugdconsulenten; zij zijn gericht op het ondersteunen van jeugdigen bij zorg die zij nodig hebben. Training De training ‘Mental Health First Aid’ is aangeboden aan professionals binnen en buiten de gemeenten. Momenteel wordt gewerkt aan het aanbieden van een vereenvoudigde versie aan inwoners en sleutelfiguren van een wijk of dorp (nu alleen nog in Goes uitgevoerd, maar er wordt gewerkt aan een plan om de training in alle gemeenten van de Bevelanden uit te rollen) Destigmatisering We zetten als gemeente waar mogelijk in op destigmatisering en het verspreiden van kennis over de doelgroep. Meldpunt verward gedrag Samen met de andere dertien Zeeuwse gemeenten hebben we een meldpunt verward gedrag ingeregeld (bij het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland). Dit is onderdeel van een bredere implementatie van de WvGGZ.

Bemoeizorg We maken gebruik wanneer nodig van bemoeizorg (MAB) om escalatie en terugval in casussen te voorkomen, hetzelfde geldt voor inschakeling van FACT-teams. Time-out bedden Er loopt een pilot (2021) time-out bedden bij Emergis en hebben een crisisdienst 0-100+. Buurtbemiddeling In samenwerking met onze welzijnsorganisatie SMWO zetten we in op buurtbemiddeling om escalatie in de woonomgeving en eventuele terugval te voorkomen.

-31-

Maatwerk multi-problem Er wordt maatwerk geleverd als het gaat om multi-problem casuïstiek. Zeker in de wat kleinere gemeenten in de Bevelanden is het makkelijk om out of the box oplossingen te leveren waarbij meerdere partijen nauw samenwerken. 18-/18+ Wat betreft continuïteit van de zorg wordt actief bijgehouden wanneer jeugdigen met geïndiceerde zorg 17 jaar oud zijn. De betrokken hulpverlener wordt dan gevraagd in gesprek te gaan met de jeugdige en ouders om de overdracht goed vorm te geven. Zo nodig gaat de gemeente zelf met de jeugdige en ouders in gesprek.

Vlissingen Het denken en handelen vanuit het concept van positieve gezondheid (inclusief herstel), het continu aandacht hebben voor preventie, voorkomen van terugval, het inzetten van lichte zorg om zwaardere zorg te voorkomen, het stimuleren van zelfmanagement, aandacht voor sociale samenhang en informele zorg, lotgenotencontacten, zinvolle dagbesteding en zo mogelijk werk, het integraal benaderen van problemen op meerdere levensdomeinen en het samen met onze samenwerkingsparnters zoeken naar innovatieve oplossingen, loopt als een rode draad door de Ontwikkelagenda sociaal domein. Door de buurtteams en de gezondheidscentra aan elkaar te koppelen, proberen we aandacht voor gezondheid incluisief mentale weerbaarheid, het in stand houden van een sociaal netwerk en het leren omgaan met kwetsbaarheden, nog laagdrempeliger te maken. Integraal maatwerk Bij dreigende dak- en thuisloosheid wordt door het team Jeugd/Wmo ingezet op het in integraal in kaart brengen van de problematiek (vaak op meerdere levensdomeinen) en wordt samen met persoon in kwestie een perspectiefplan opgesteld gericht op versterking en de zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. In een enkel geval is een of meerdere gesprekken met het buurtteam afdoende, maar vaak wordt (bij voorkeur kortdurend) Wmo begeleiding ingezet. Als problemen hardnekkig zijn, en/of elkaar versterken, krijgt procesregie een extra accent.

Bij jongeren is er speciale aandacht voor continuïteit van ondersteuning bij de overgang 18-/18+. We overwegen in de nabije toekomst ook ondersteuning in de vorm van kamertrainingen (bijvoorbeeld Kamers met kansen) verder uit te breiden en voor jongeren de bereikbaarheid buiten kantoortijden te vergroten, bijvoorbeeld door het mogelijk te maken (nog meer dan nu het geval is) om digitaal contact op te nemen met een zorgaanbieder. Vroegsignalering Vroegsignalering wordt met name door de woningcorporatie uitgevoerd. De woningcorporatie l’Escaut heeft – bij wijze van pilot – een medewerker in dienst die speciale expertise heeft op het gebied van inwoners met een ‘rugzakje’. Bij het signaleren van een huurachterstand neemt de toegang contact op met deze inwoner. Nagegaan wordt of er sprake is van (dreigende) schuldenproblematiek. Mocht dit het geval zijn, dan doen we nu nog een beroep op Orionis, in de nabije toekomst gaan we dit zelf vanuit de integrale toegang oppakken. -32-

Samen met diverse samenwerkingspartners, waaronder ook het OGGznetwerk en MAB, proberen we te voorkomen dat mensen de grip op hun leven verliezen en thuisloos of zelfs dakloos dreigen te worden. Onder andere door middel van bemoeizorg wordt ingezet op toeleiding naar zorg. Zo nodig wordt een briefadres ingezet. Vooralsnog is dit vaak aan de orde voor inwoners die ‘tussen 2 woningen’ in zitten. Huisuitzettingen Huisuitzettingen komen slechts zeer sporadisch voor in Vlissingen. We gaan onderzoeken of het mogelijk is dit aantal nog verder terug te brengen. Extra aandacht voor inwoners die uitstromen uit een intramurale voorziening Bij uitstroom uit een intramurale voorziening (BW,MO, VO, jeugdzorg, verblijf in een psychiatrische instelling of detentie) wordt de ondersteuningsvraag integraal in kaart gebracht en wordt passende zorg ingezet. De procesregisseur volgt de casus nauwlettend. Afgelopen voorjaar is de Doorbraakmethode geïmplementeerd, inzet van deze methodiek vergroot de kans op het vinden van effectieve oplossingen. In september 2021 willen we (zo mogelijk samen met Middelburg en Veere) van start gaan met het programma Weer Thuis zodat we nog gerichtere samenwerkingsafspraken kunnen maken met zorgaanbieders en woningcorporaties en inwoners nog beter kunnen begeleiden bij het weer duurzaam op de rit krijgen van hun leven na verblijf in een instelling.

Ook willen we op deze manier ‘het tussen wal en schip vallen’ of terugval voorkomen, bijvoorbeeld door terugkeer naar de wijk en het zoeken naar een geschikte woning als basis voor het werken aan herstel, beter te kunnen voorbereiden. In dit project zal ook de interne samenwerking tussen medewerkers van verschillende afdelingen, extra aandacht krijgen (aandachtspunt van de Preventie Alliantie). In het kader van de pilot ‘ambulantisering’ en ‘Weer Thuis’ willen we samen met de buurtteams nog een scherper beeld krijgen van eventueel ontbrekende onderdelen in onze voorzieningenstructuur. Welke tussenvoorzieningen (met name op het gebied van BW/MO) kunnen een belangrijke meerwaarde hebben bij het voorkomen van dak- of thuisloosheid dan wel het bevorderen van een duurzame terugkeer naar de wijk ? Deze vraag wordt zowel intern als binnen de Zeeuwse samenwerking aan de orde gesteld. Zo mogelijk wordt ook de buurt betrokken bij ‘Weer Thuis’ (bijvoorbeeld in samenwerking met ‘Samen sterk tegen stigma). Het kan ook zijn dat een bepaalde voorziening wel voorhanden is maar niet laagdrempelig genoeg is.

We proberen beter zicht te krijgen op de factoren die deze laagdrempelig kunnen bevorderen (bijvoorbeeld andere openingstijden, hulpverlening die beter kan inspelen op de ondersteuningsvraag van cliënten met een andere culturele achtergrond, inzet van ervaringsdeskundigen etc.) Samen met de aanbieders, cliënten (en eventueel ook hun naasten), ervaringsdeskundigen en medewerkers van de toegang proberen we meer oog te krijgen voor het effectiever maken van de ondersteuning / interventies waardoor de ondersteuning beter sluit bij de mogelijkheden en behoeften van de cliënten (en eventueel ook de naasten en mantelzorgers) en de doorlooptijden van trajecten ingekort kunnen worden. Hoe eerder zelfredzaamheid, eigen regie en ondersteuning vanuit de eigen omgeving, (weer) de overhand kan krijgen, des te beter. Ondanks het feit dat we continu bezig zijn om de lokale infrastructuur te versterken en ook de doorlopende lijn met de regionale voorzieningen zo goed mogelijk in te richten, hebben we in Vlissingen te maken met een relatief hoog aantal meldingen van inwoners ‘met verward gedrag’. Opvallend is dat een relatief groot aantal van hen 60-plus is. Intern moet dit onderwerp nog -33-

uitgediept worden. Opvallend is Vlissingen is ook het feit dat een groot aantal meldingen betrekking heeft op een zeer klein aantal unieke inwoners. Onder andere door een scherpere triage (Zorg- en Veiligheidshuis) proberen we een beter beeld te krijgen van de achterliggende factoren. Ook de 3 time-out bedden bij de SPOR voor inwoners met verward gedrag (al dan niet als gevolg van middelengebruik) zonder psychiatrische diagnostiek kunnen wellicht een bijdrage leveren aan een betere toeleiding tot hulp voor deze moeilijk grijpbare groep. Daarnaast hebben we in toenemende mate te maken met inwoners die dak- of thuisloos zijn maar voor wie de reguliere opvang geen passende oplossing is. We onderzoeken welke woonoplossingen en type voorzieningen voor deze groep een (tijdelijke) oplossing kan zijn. Verder brengen we samen met aanbieders en cliënten in kaart welke tussenvoorzieningen gewenst zijn voor inwoners die (tijdelijk) minder zelfredzaam zijn en aangewezen zijn op een vorm van begeleiding maar geen psychiatrische diagnose hebben. Individuele begeleiding thuis (IBT) is nu nog een beschermd wonen voorziening maar zal naar verwachting met ingang van 2023 lokaal georganiseerd worden en kan dan wellicht ook ingezet worden voor inwoners met die te maken met dreigende dak- en thuisloosheid.

B. Financiële bestaanszekerheid Schouwen-Duiveland Wachttijd jongeren in de uitkering “Wachttijd: formeel moeten wij een wachttijd van vier weken hanteren. Dit doen wij echter niet, want veelal is al duidelijk dat deze wachttijd geen baan of opleiding zal gaan opleveren. Het staat de gemeente natuurlijk vrij om vanuit integrale dienstverlening iemand te spreken en eventueel acties te plannen. Maar dit is formeel wel gevaarlijk, want de Participatiewet is hier heel duidelijk over: mag niet! Echter voordat een uitkering wordt toegekend zijn wij zeker vier weken verder. Na vier weken mogen (en moeten) wij een voorschot geven. Formeel geldt er inderdaad een wachttijd. Informeel doen wij dit inderdaad niet, maar het is vooral re-integratie dat winst kan behalen door in de eerste 4 weken al met een belanghebbende aan de slag te gaan. Voor de uitkering maakt het niet veel uit. Er is een meldingsdatum die vaak ook ingangsdatum van de uitkering wordt, los van hoeveel tijd het kost om de aanvraag af te handelen. Conform artikel 52 PW dient uiterlijk binnen 4 weken na een voorschot verstrekt. De gemeente Rotterdam houdt dit bijvoorbeeld in de agenda netjes bij, met een signaal om de 28 dagen. In SD verstrekken wij gewoonlijk alleen een voorschot als een belanghebbende er om verzoekt. Maatwerk is altijd mogelijk bij dringende redenen.

Als analoog kan bijvoorbeeld gelden hoe wij met de statushouders omgaan als die binnen de gemeente een woning krijgen.”

Kostendelersnorm “Wij passen de kostendelersnorm toe en dit ook als iemand tijdelijk bij een ander woont. Let wel: wat ‘tijdelijk’ is, is in de wet niet nader omschreven. Dat moet de gemeente individueel bepalen per persoon. Dit biedt weer kansen voor maatwerk.

-34-

Wat een tijdelijk verblijf is, is formeel niet omschreven, maar wellicht zijn er aanwijzingen vanuit jurisprudentie. En anders wordt er inderdaad per individuele situatie gekeken. De ervaring is echter wel dat de kostendelersnorm vaak de eindconclusie zal zijn.“ Maatwerk / minimabeleid “In overleg met consulent PW bieden we maatwerk. Binnen PW aandacht functionaris jongeren. Voor wat betreft de minima en bijzondere bijstand gelden er duidelijk grenzen, zonder uitzonderingen. Vanuit dakloosheid naar een woning gaan kan reden zijn om bijzondere bijstand te verstrekken voor de eerste huurnota en borg. Voor wat betreft de volgende opmerking:”Als je al een uitkering krijgt en je bent onder de 21 jaar dan ontvang je 265 euro per maand. Geen inkomen dus waar je van kunt wonen en een opleiding van kunt betalen.” Een heel jonge jongere die door omstandigheden noodzakelijkerwijs zijn eigen huishouding heeft en niet kan rekenen op steun van (onderhoudsplichtige) ouders kan boven op de standaardnorm op grond van artikel 12 PW extra (bijzondere) bijstand krijgen. Voor het geval de heel jonge jongere studeert, hebben we WSF en WTOS. Dit zijn voorliggende voorzieningen (artikel 15 lid 1 PW) die verdere algemene bijstand uitsluiten. Wij passen geen ruimharig beleid toe vanuit minimabeleid en bijzondere bijstand.

Nu weet ik dat men landelijk bezig om gemeenten te ondersteunen bij het terugdringen van dakloosheid onder jongeren door meer bekendheid te geven aan de mogelijkheden tot maatwerk in de Participatiewet (PW). Hierbij gaat het specifiek om de wettelijke mogelijkheden maatwerk te bieden met betrekking tot: 1. De kostendelersnorm; 2. de lagere bijstandsnorm voor jongeren van 18, 19 of 20 jaar; 3. de zoekperiode van 4 weken voor jongeren tot 27 jaar. Vooralsnog is het project beperkt tot 14 gemeenten die betrokken zijn bij het Actieprogramma Daken Thuisloze Jongeren. De reikwijdte van de handreiking is nadrukkelijk beperkt tot de wettelijke maatwerkmogelijkheden voor jongeren. De maatwerkmogelijkheden voor andere doelgroepen worden niet expliciet beschreven, net zomin als andere maatwerkmogelijkheden.”

Idee “De staatssecretaris geeft aan dat hij hoopt dat gemeenten echt "out of the box" gaan denken. Deze kwetsbare doelgroep verdient dit ook en kunnen dit ook. Google eens op Motiva Straatadvocaten Amersfoort en/of Klussenbureau. Bij interesse kan een collega uit SchouwenDuiveland ons in contact brengen met de straatadvocaat.”

Terneuzen

-35-

Maatwerk We passen maatwerk toe. We sturen ze niet 4 weken weg voordat we een uitkering geven. Beleidsregels P-wet / misschien opnieuw tegen het licht houden met nieuwe beleidsplan sociaal domein / Aandacht voor maatwerkgedachte….

Veere Bij de gemeente Veere geeft Orionis Walcheren uitvoering aan de Participatiewet. Waar we spreken over ‘we’ is het dus feitelijk Orionis. Wachttijd jongere bij een uitkering Op dit moment passen we geen wachttijd toe, vanwege de corona. Dit is bepaald in Artikel 41a van de Participatiewet. Hier wordt de tijdelijke uitzondering voor de zoektermijn voor kwetsbare jongeren geregeld. Nu wordt er dus direct maatwerk toegepast en direct bijstand verstrekt. Buiten de coronatijd kijken we altijd naar de specifieke situatie en passen we, waar nodig, maatwerk toe en gaan we – ook weer waar nodig - over tot directe uitbetaling. Kostendelersnorm Als er iemand tijdelijk bij iemand woont, passen we in de regel de kostendelersnorm toe. Tenzij er sprake is van een gezamenlijke huishouding. In heel uitzonderlijke gevallen wijken we hier vanaf. Ook hier is dan weer sprake van individueel maatwerk. Minimabeleid / maatwerk Of het ruimhartig is, is subjectief. Maar in vergelijking met andere sociale diensten zijn we waarschijnlijk relatief ruimhartig. Maatwerk passen we toe, waar nodig. Overig is maatwerk een van de kernwaarden van Orionis. Inwonen bij een ander (uitkering) Volgens de vigerende regels. We gaan altijd uit van de feitelijke situatie. Maar natuurlijk kijken we naar de persoonlijke omstandigheden - en waar nodig passen we maatwerk toe.

GR de Bevelanden Algemene bijstand Een bijstandsuitkering is bedoeld voor de kosten voor wonen (inclusief gas, water en licht), verzekeren, kleding, vervoer en boodschappen. Daarnaast maken mensen met een laag inkomen aanspraak op landelijke toeslagen zoals huurtoeslag en zorgtoeslag. De hoogte van de bijstandsuitkering ligt vast in de Participatiewet. Gemeenten zijn niet bevoegd in afwijking van de wettelijke bepalingen een hogere bijstandsuitkering te verstrekken. Inkomenspolitiek is voorbehouden aan de landelijke overheid en een bijstandsuitkering moet toereikend zijn om in de kosten van levensonderhoud te voorzien.

-36-

Bijzondere bijstand Gemeenten kunnen via de bijzondere bijstand wel een vergoeding verstrekken voor noodzakelijke kosten die niet uit de bijstandsuitkering kunnen worden betaald, bijvoorbeeld voor kosten van vervanging van huishoudelijke apparatuur, de eigen bijdrage rechtshulp en bewindvoering. Ook mag de gemeente aan mensen die langdurig een laag inkomen hebben één keer per 12 maanden een individuele inkomenstoeslag verstrekken. Giften De Participatiewet schrijft dwingend voor met welke middelen bij de bijstand rekening moet worden gehouden en welke middelen vrijgelaten mogen of moeten worden. De uitvoering van de Participatiewet is overgedragen aan het dagelijks bestuur van GR De Bevelanden. Het dagelijks bestuur hanteert een ruimharig giftenbeleid. In het giftenbeleid is expliciet vastgelegd dat giften verstrekt vanuit de woongemeente of een geïnitieerde samenwerking, zoals de door gemeenten aangeboden vakantie voor alleenstaande ouders, verstrekkingen vanuit Stichting Leergeld en ondersteuning door de Voedsel- en Kledingbank, helemaal worden vrijgelaten. Giften die men van familie, vrienden en bekenden ontvangt, moet men melden en worden getoetst aan het giftenbeleid.

Woonkostentoeslag In het algemeen geldt dat de bijstandsuitkering in combinatie met landelijke toeslagen toereikend wordt geacht om te voorzien in de noodzakelijke kosten voor levensonderhoud, inclusief de kosten van wonen en vervoer. Als iemand hogere woonkosten heeft omdat de huur boven de huurgrens ligt, dan bestaat de mogelijkheid tijdelijk in aanvulling op de huurtoeslag bijzondere bijstand te verstrekken. Daarbij wordt dan wel de verplichting opgelegd dat men moet uitzien naar een goedkopere woning. Zolang men wel zoekt naar andere woonruimte maar die nog niet gevonden heeft, kan de bijzondere bijstand worden verstrekt. De verhuisplicht wordt niet opgelegd aan: a. personen met een beperking, als de hoge huur wordt veroorzaakt door voorzieningen die in de woning zijn aangebracht vanwege de beperking; b. personen ouder dan de pensioengerechtigde leeftijd, als een goedkoper redelijk woonalternatief, gelet op medische en sociale omstandigheden, niet voorhanden is; c. huishoudens die bestaan uit 8 personen of meer; d. zelfstandigen die gedurende korte tijd een beroep doen op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (de verhuisplicht geldt wel voor zelfstandigen die hun bedrijf beëindigen). Maatwerk Mensen in de bijstand worden zoveel mogelijk met maatwerk geholpen. Of maatwerk wordt geboden is een individuele beoordeling.

Wij houden daarbij rekening met de eigen mogelijkheden van de cliënt en maken optimaal gebruik van de ruimte in wet- en regelgeving.

Vlissingen

-37-

Doorbraakmethode Op dit moment heeft de gemeente Vlissingen de uitvoering van de P’wet (samen met Middelburg en Veere) belegd bij Orionis. Landelijk maar zeker ook in Vlissingen is er steeds meer aandacht voor bestaanszekerheid als basis voor het werken aan verdere stappen op het gebied van zelfredzaamheid en participatie. Afgelopen voorjaar zijn we begonnen met de introductie van de Doorbraakmethode en ook in dat licht heeft ‘bestaanszekerheid’ extra aandacht. Wachttijd in de Participatiewet, Bijvoorbeeld als een jongere die dakloos is woonruimte krijgt en dringend een inkomen nodig heeft. Normaal gesproken kijken we naar de specifieke situatie en passen we maatwerk toe. Dit kan betekenen dat we bijstand direct verstrekken, zonder wachttijd. Op dit moment hanteren we in verband met corona geen wachttijd en wordt bijstand dus sowieso direct verstrekt. Dit is bepaald in art. 41 a van de Participatiewet. Hier wordt de tijdelijke uitzondering voor de zoektermijn voor kwetsbare jongeren geregeld. Kostendelersnorm We volgen nauwlettend de landelijk discussie hierover. In Vlissingen wordt de ook de kostendelersnorm door Orionis uitgevoerd. In de regel passen wij deze norm toe maar ook dit is individueel maatwerk. Sowieso passen we bij de uitvoering van de Participatiewet en het minimabeleid en de bijzondere bijstand, daar waar nodig maatwerk toe.

C. Persoonlijke Ontwikkeling en Scholing Wat bieden gemeenten om jongvolwassenen en volwassenen om perspectief te bieden? Dagbesteding, activering en werk?

Schouwen-Duiveland Samenwerkingstrajecten met de Zuidhoek/ Startbloq, Participatielab, Pontes Pieter Zeeman. Inzetten klantmanagers werk.

Terneuzen “JIP: informatie over wat je moet doen als je 18 wordt / jongerenspreekuur JOLO: actief begeleiden naar werk / eerst terug naar school Dethon: participatielab, Scalda: BDL- opleidingen / MO: eerst dak boven hoofd en dan dagbesteding”

Veere We kijken vooral naar het aanbieden van maatwerk door bijvoorbeeld dagbesteding of woonbegeleiding etc.

GR de Bevelanden -38-

Re-integratievoorzieningen Gemeente Goes maakt gebruik van verschillende (re-integratie)voorzieningen om zowel jongvolwassenen als volwassenen perspectief te bieden, zoals de Ruilwinkel, Wijkbedrijf Goes-Zuid, De Betho, KOG en De Opstap. Dit is met name gericht op dagbesteding en waar mogelijk activering/begeleiding richting de betaalde arbeidsmarkt of vrijwilligerswerk (i.e. vrije tijd, dagbesteding, welzijn, participatie). Wijkcirkel - In samenwerking met onze welzijnsorganisatie SMWO bieden we inwoners in een aantal wijken een wijkcirkel aan, een inloopvoorziening onder andere gericht op het voorkomen van terugval door in te zetten op ontmoeting. Arbeidsmatige dagbesteding In samenwerking met SWVO zetten we in op het ontwikkelen van een nieuwe bouwsteen arbeidsmatige dagbesteding.

Vlissingen Duurzame oplossingen, ook het gebied van bestaanszekerheid, spelen een belangrijke rol in het toekomstgerichte plan dat we samen met de inwoner met een (complexere)ondersteuningsbehoefte, opstellen. Naast begeleiding en dagbesteding zijn opleiding of (vrijwilligers)werk, belangrijke onderwerpen hierin. IPS We onderzoeken of IPS (individuele plaatsing en steun) trajecten een bijdrage kunnen leveren aan het toegankelijker maken van de arbeidsmarkt voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Een betaalde baan draagt niet alleen bij aan de financiële zelfredzaamheid maar ook het aan herstel van deze inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Zo mogelijk pakken we dit samen op met de zorgverzekeraar.

D. Opvang en Wonen Schouwen-Duiveland Opvang/wonen “Voor jongeren hebben wij alleen voor zwaardere problematiek wonen. Voor lichtere problematiek van jongeren of i.v.m. thuis problemen zijn er geen opvanglocaties op SD. Doorstroomlocaties wordt gemist. Zie behoefte Schouwen-Duiveland verderop. Samenwerking met Zeeuwland is constructief.”

-39-

Prestatieafspraken, extra woonruimten Er worden prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporatie Zeeuwland. Deze gaan onder andere in op verschillende ambities: de beschikbaarheid van woningen, de betaalbaarheid van woonlasten en sociaal-maatschappelijke opgaven en zorg. Een ambitie is bijvoorbeeld dat we aan de huidige en toekomstige wensen van verschillende doelgroepen voldoen en zorgen dat er een voldoende divers en passend aanbod aan (huur)woningen aanwezig blijft. Onlangs is er nog extra woonruimten gecreëerd voor kwetsbare doelgroepen. In 2020 zijn er 6 tiny houses voor jongeren onder de 23 jaar in Renesse gerealiseerd. In de toekomst, 2023, worden er 9 doorstroom/flexwoningen gerealiseerd op de MFC-locatie in Zierikzee. Een deel van deze appartementen worden gemeubileerd opgeleverd door Zeeuwland. Deze doorstroomwoningen zijn bedoeld voor een brede doelgroep. Deze zijn bedoeld voor diverse gebruikers, bijvoorbeeld mantelzorgers (hulp behoevende ouder woont in Schouwen-Duiveland en volwassen kinderen wonen elders. Tijdelijk kunnen zij een woning huren), bewoning volwassenen in echtscheiding, uitstroom uit voorziening / ter overbrugging van vervolg plek elders of zelfstandige woning buiten Zeeland. Ook via het convenant van Weer Thuis zijn er afspraken over passende woningen voor uitstromers uit voorzieningen.

Terneuzen Kamers met Doorgroei plek voor 10 jongeren Skaeve Huse voornemen We werken aan een locatie voor 4 Skaeve Huse in Terneuzen. Dag- en nachtopvang Leger des Heils Plek voor 10 slapers als er geen corona heerst. Prestatieafspraken woningcorporaties Deze worden steeds concreter. Extra woonruimte? We proberen met maatwerk te voorkomen dat mensen dakloos worden en we proberen met maatwerk mensen te behuizen. Zo hebben we een dakloos stel tijdelijk ondergebracht op Marina Beach. We hebben een tijd lang een aantal flats in een verzorgingshuis gehuurd voor jongeren.

Veere Veel koopwoningen In Veere zijn veel koopwoningen zijn (ruim 85%) en weinig huurwoningen of woningen voor jongeren. Qua woonruimte kunnen we als gemeente dus weinig bieden.

-40-

Geen initiatieven Er is geen extra woonruimte die onlangs is gecreëerd voor kwetsbare doelgroepen en er zijn ook geen initiatieven.

GR de Bevelanden Regionale voorzieningen gemeente Goes - Jongerenhuis - Sociaal pension - Walk Inn (inloopvoorziening) - Doorstroomhuis - Noodopvang Specifiek voor Noord-Beveland: In Noord-Beveland zijn in verhouding veel sociale huurwoningen. Er is een zorgboerderij die ook verblijf aanbiedt en er is een zorgboerderij op het eiland die in samenwerking met de woningcorporatie jong volwassenen met diagnostiek en of LVB problematiek, die zelfstandig wonen, begeleidt. Voor kwetsbare groepen zijn afspraken gemaakt met de woningcorporatie.

Vlissingen De Foyer de Jeunesse, die nu onderdak en ondersteuning biedt aan zo’n 24 jongeren, wordt verbouwd. De 24 kamers maken plaats voor 13 studio’s (de specifieke uitkering voor huisvesting kwetsbare inwoners ad € 54.600 zal hiervoor ingezet worden). De ondersteuning vanuit een eigen woonplek aan de jongeren die tijdelijk aangewezen zijn op ondersteuning vanuit deze voorziening, kan hierdoor geïntensiveerd worden en ‘werken aan duurzaam herstel’ een sterker accent krijgen. Tot enkele jaren geleden was het aanbod aan sociale huurwoningen toereikend, de laatste jaren is ook in onze gemeente de druk op deze woningen groot. We hebben hierbij ook steeds meer oog voor het behoud van de leefbaarheid en sociale cohesie in buurten met veel sociale huurwoningen. We willen immers voorkomen dat de draagkracht van deze wijken te zwaar belast wordt. We hebben reeds afspraken met de corporaties, ook voor kwetsbare inwoners en voor inwoners die uitstromen uit een intramurale setting. In het kader van Weer Thuis zullen we ook stilstaan bij de vraag of deze prestatieafspraken nog aangescherpt moeten worden. Ook onderzoeken we welke vormen van flexwonen tijdelijk uitkomst kunnen bieden aan bijvoorbeeld spoedzoekers.

E. Helpende regels Schouwen-Duiveland

-41-

Landelijke toegang Landelijke toegankelijkheid wordt toegepast. Er kan flexibel omgegaan worden met huursubsidie (bijvoorbeeld een woning tijdelijk in prijs verlagen zodat deze in aanmerking komt voor huursubsidie). Ruimte om acute problemen op te lossen, klein budget. De gemeente Schouwen-Duiveland heeft behoefte aan: -

-

Skaeve Huse op Schouwen-Duiveland (mede t.b.v. klanten Kansrijk Wonen) Voor jeugd en jongvolwassenen (18 - en 18+) Kleine voorziening kamertrainingsconcept (veelal geclusterde woonvorm): eigen slaapkamer, sanitair zelfstandig of gedeeld. Begeleiding op vaste uren aanwezig (niet 24 uur) (steuntje in de rug, middelmatige intensiviteit van zorgbegeleiding) Vooral: Zelfstandig wonen (gespikkeld in de wijk of kern) met ambulante begeleiding: zelfstandig wonen met ambulante begeleiding op afspraak (lichte vorm van begeleiding). Deze vorm kunnen we mogelijk via Team Thuis verder oppakken met de corporatie en programmamanager Jeugd (Olga Idema en Zorgmakelaar Marloes Nuijten). Echter is een Zeeuwse samenwerking gewenst. Kunnen we dit bijvoorbeeld een plek geven in de werkgroep MO / aanpak Dak-Thuisloosheid om er voor te zorgen dat het niet alleen subregionaal maar ook provinciaal wordt geborgd.

Terneuzen Doorbraakmethode van Instituut voor Publieke Waarden (IPW) We werken met de doorbraakmethode van IPW. Dat wil weggen zoveel mogelijk vanuit het perspectief van de klant. Vergoeding IQ-testen In het kader van het Maatwerkteam betalen bij wijze van proef IQ-testen voor mensen die dit niet kunnen betalen. Het gaat dan om klanten van het Maatschappelijk Werk die dit inzetten bij een vermoeden van (L)VB. Dit maakt o.a. mogelijk dat een dakloos stel eindelijk in aanmerking komt voor wonen bij Tragel. Mensen sneller de juiste zorg krijgen… Grote schoonmaak We betalen vanuit de procesregie ook wel grote schoonmaak bij mensen thuis. Dit om te voorkomen dat mensen uit huis gezet worden. We moeten nog toewerken naar een vaste regeling daarvoor met woningcorporaties: gedeelde smart…

Veere Landelijke toegang De regels zijn bekend en worden toegepast Maatwerk Wij bekijken altijd of er maatwerk mogelijk is. Er is wel wat scharrelruimte maar we zijn uiteraard ook aan budgetten gebonden. -42-

Er is geen apart budget voor gereserveerd. Over het algemeen wordt bekeken of er binnen bestaande budgetten nog ruimte is om acute problemen op een pragmatische manier op te lossen. Echter komt dit weinig voor binnen onze gemeente.

GR de Bevelanden Transformatiefonds Middels transformatiemiddelen sociaal domein proberen we gericht in te zetten op effectieve maatregelen in het kader van preventie. Dit biedt experimenteerruimte om pragmatisch in te kunnen spelen op gevraagde ondersteuning. De outreachend wijkwerker en de hulpkaart in Goes zijn daar voorbeelden van.

Vlissingen In het kader van de Norm voor Opdrachtgeverschap BW/MO moeten bepaalde afspraken rond de toegang opnieuw onder de loep genomen worden. Dit geldt ook voor een heldere afbakening van de lokale verantwoordelijkheid voor kwetsbare inwoners die te maken krijgen met (dreigende) dak- en thuisloosheid én de gezamenlijke regionale verantwoordelijkheid. Zoals hierboven al genoemd, zijn we onlangs gestart met de implementatie van de Doorbraakmethode. We verwachten op deze manier doeltreffende oplossingen te kunnen vinden voor inwoners met problemen op meerdere levensdomeinen en te maken krijgen met de botsende regels van de verschillende wettelijke stelsels. Zodra we meer ervaring hebben met het toepassen van deze methode, willen we de resultaten graag delen met andere gemeenten.

-43-

Bijlage 2. Inventarisatie woonbehoefte / flexwoningen

Bron: Bureau Stec

-44-