20221101 Raadsbrief Ontwerpbestemmingsplan De Dreef Renesse Bijlage 1 plandocument

15/31

goederen is toegenomen van € 2.440,- in 2015 naar € 2.587,- in 2019 (Notitie Omzetkengetallen, 2021). Met name de supermarktbranche blijkt in staat om voortdurend de omzet te laten groeien. In 2020 is de omzet in supermarkten per persoon met 6% gegroeid. Hoewel Corona hier een rol bij speelt is de omzet in supermarkten ook in 2021 verder gegroeid t.o.v. 2020. De in deze notitie voor het DPO gebruikte omzetkengetallen en bestedingscijfers houden overigens rekening met de online omzet omdat het alleen gaat om omzet en bestedingen in de fysieke winkels. Geconcludeerd wordt dat internetverkoop invloed heeft op het koopgedrag van de consument en daarmee de behoefte aan fysieke winkelmeters. De effecten naar de toekomst zijn moeilijk in te schatten, maar duidelijk is wel dat de effecten per branchegroep verschillend zullen zijn. De effecten voor de dagelijkse goederensector en supermarkten zijn vooralsnog beperkt.

In de gemeentelijke detailhandelsstructuurvisie is al beschreven dat veel winkelbedrijven steeds grotere winkels realiseren om de veeleisende consument een zo groot mogelijk assortiment en veel comfort (veel kassa’s, ruime gangpaden en extra diensten) te kunnen bieden. Zo hebben nieuwe full-service supermarkten tegenwoordig een omvang vanaf circa 1.500, maar soms ook al 3.000 m² wvo. Ook modewarenhuizen realiseren steeds grotere winkels in de centrumgebieden van grote steden. Dit doen zij deels in reactie op de toenemende verkopen via internet (zie hierboven). Schaalvergroting vindt eveneens plaats op het niveau van winkelketens. Er komen meer en meer ketenbedrijven en deze krijgen ook steeds meer filialen: de zogenaamde filialisering. De consument ervaart de aanwezigheid van de bekende (grootschalige) ketens in een winkelgebied als aantrekkelijk. Keerzijde van deze toename van het aantal vestigingen van ketenbedrijven is een afname van het aantal zelfstandige winkeliers, hoewel dat vooral het gevolg is van een gebrek aan opvolging. Tot slot is ook schaalvergroting waarneembaar bij afzonderlijke winkelgebieden. Consumenten willen kunnen vinden wat ze zoeken en hoe groter het winkelgebied, hoe groter de kans dat dit lukt. Hierbij is wel sprake van specifieke wensen ten aanzien van de omvang van winkelgebieden gericht op bezoekmotief.

De consument bezoekt verschillende winkelgebieden met een verschillend motief en gaat daarbij ook steeds anders om met de push- en pull-factoren. In het algemeen voelen consumenten zich aangetrokken tot winkelgebieden met een ruim winkelaanbod in een compacte structuur. Als de consument langer in een gebied verblijft is ook een aantrekkelijke openbare ruimte en goede horeca van belang. Deze kenmerken worden wel omschreven als de pull-factoren. Voor het overige verwachten consumenten dat een aantal zaken goed is geregeld in een winkelgebied. De consument verwacht een goed bereikbaar winkelcentrum met voldoende parkeren op korte afstand van de winkels. Als dit niet aanwezig is dan 'duwt' dit hen als het ware naar concurrerende winkelcentra (of naar het internet). In dit verband spreekt men van pushfactoren. Voor reguliere winkelgebieden zijn er 3 soorten bezoekmotieven. ● Boodschappen doen: voor de dagelijkse en frequent benodigde niet-dagelijkse goederen bezoekt de consument: supermarkt, versspeciaalzaken, drogisterij en winkels in bloemen, textiel of huishoudelijke artikelen. Dragers voor dit type winkelgebied zijn de supermarkten, want deze zorgen voor een toestroom van consumenten – ook voor de speciaalzaken. Uit onderzoek (DTNP, 2021) blijkt dat circa 50% van de consumenten een bezoek aan een supermarkt combineert met een bezoek aan naastgelegen speciaalzaken.

De kwaliteit van een boodschappengebied wordt bepaald door de compleetheid van het aanbod, de omvang en complementariteit van de supermarkten, de autobereikbaarheid en de parkeermogelijkheden. Boodschappen doet de consument vooral lokaal. ● Recreatief winkelen: het kopen van mode en luxe artikelen of de aanschaf van woonartikelen, waarbij het vergelijken tussen winkels en een dagje uit belangrijk zijn. Van belang is een complete mix van grootschalige trekkers en interessante, kleinschalige boetieks. Trekkers die wenselijk zijn voor centrumgebieden zijn modezaken. De grote woonwarenhuizen zijn de trekkers van recreatief bezochte woonboulevards. Ook horeca is van belang voor een recreatief winkelgebied.

16/31

●

Doelgerichte aankopen: de consument heeft vooraf bepaald wat wordt gekocht en waar. Het betreft kooptrips naar grote winkels vaak op perifere locaties, zoals bouwmarkten. Om de doelgericht winkelende consument de keuzevrijheid te bieden, hebben de winkels een uitgebreid assortiment onder één dak, waarbij de consument het productaanbod binnen dezelfde winkel vergelijkt. Productvergelijking in meer dan twee winkels onderling vindt relatief weinig plaats.

De beschreven trends zijn algemeen en hebben daardoor ook hun effect op het winkelaanbod in Renesse. Naar verwachting zal de trend van internetverkoop beperkt effecten hebben in Renesse. Het beoogde planinitiatief van Jumbo speelt vooral in op de algemene trend van schaalvergroting. Met een grotere supermarkt worden primair de inwoners van Renesse beter bediend met een ruimer assortiment en bredere gangpaden, maar secundair is de uitbreiding ook gewenst om de toeristische piek in de zomermaanden beter te kunnen opvangen. Rekening houdend met de ontwikkeling van de toerismebranche in Schouwen-Duiveland is er behoefte aan de opwaardering van de commerciële voorzieningen. Dit geldt voor supermarkt Jumbo, maar ook voor de kleinschalige winkelunits. Dergelijke voorzieningen passen bij het toeristische profiel van Renesse.

In het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking moet de behoefte aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling worden afgewogen binnen het ruimtelijke verzorgingsgebied. Op basis van de inventarisatie van het supermarktaanbod in de gemeente kan het primaire verzorgingsgebied worden bepaald (figuur 3.2). De belangrijkste aankoopplaats in de gemeente Schouwen-Duiveland is Zierikzee. Dit is eerder beschreven in de gemeentelijke detailhandelsvisie. Renesse is hierbij aangewezen als bovenlokaal centrum.

Figuur 3.2 Hoofdwinkelgebieden en supermarkten in de gemeente Schouwen-Duiveland (bron: Locatus, 2022) Het primaire verzorgingsgebied van de dagelijkse goederensector van Renesse bestaat uit de kern Renesse en een paar direct omliggende kernen zonder eigen dagelijks winkelaanbod (figuur 3.4). Dit betreft de kernen Ellemeet en Noordwelle.

17/31

Secundair heeft het dagelijks winkelaanbod in Renesse een verzorgingsfunctie voor het gehele westelijke deel van Schouwen-Duiveland en het toerisme.

Figuur 3.5 Verzorgingsgebied dagelijkse goederensector Renesse (bron: Locatus, 2022)

De dagelijkse goederensector bestaat uit de branches levensmiddelen (supermarkten en speciaalzaken) en persoonlijke verzorging (drogisten en apotheken). Binnen de dagelijkse goederensector zijn supermarkten de belangrijkste consumenttrekker. Gemiddeld bezoekt een consument 2 à 3 keer per week een supermarkt (Deloitte Consumentenonderzoek, 2020). Binnen het primair verzorgingsgebied bevinden zich naast de Jumbo nog 6 andere winkels binnen de dagelijkse goederensector. Dit zijn onder andere een Kruidvat, een Keurslager en een aantal speciaalzaken. Tabel 3.3 Opbouw verzorgingsgebied dagelijkse goederensector primair verzorgingsgebied Renesse (bron: Locatus, 2022) aantal winkels omvang (m² wvo) JUMBO

1

891

speciaalzaken

6

790

levensmiddelen

7

1.680

persoonlijke verzorging

2

382

totaal dagelijkse goederen

10

2.062

Binnen de dagelijkse goedersector zijn supermarkten de belangrijkste consumenttrekkers. Supermarkten kunnen op basis van functie en kenmerken worden ingedeeld in 5 categorieën: ● Megasupermarkten: grootschalige supermarkten, zeer uitgebreid productaanbod vooral voor de weekendaankopen. Voorbeelden zijn AH XL en Jumbo Foodmarkt.

18/31

● ●

●

●

Full-servicesupermarkten: supermarkten met ruim productaanbod, meer versproducten t.o.v. andere supermarkten voor de dagelijkse en weekendaankopen. Voorbeelden zijn Albert Heijn, Jumbo en Plus. Goedkope servicesupermarkten (ook wel servicediscounters): supermarkten voor de dagelijkse en weekendaankopen, met als kenmerk lage prijzen en beperkte service en een kleiner assortiment dan de fullservicesupermarkten. Voorbeelden zijn Dirk, Lidl en Nettorama. Harddiscountsupermarkten: supermarkten met een beperkt assortiment, een zeer lage prijs, gericht op de aanvullende aankopen (bezoekfrequentie: 1x per één of twee weken). De enige harddiscountsupermarkt in Nederland is Aldi. Buurtsupermarkten: kleinschalige supermarkten met een beperkt assortiment, gericht op service en nabijheid. Deze hebben vooral een functie als supermarkt voor vergeten boodschappen en versaankopen. Voorbeelden zijn Spar en Coop Compact.

Supermarkt Jumbo wordt aangemerkt als full-service supermarkt. Om de volgende redenen draagt Jumbo bij aan de uitvoering van het gemeentelijke detailhandelsbeleid en de behoefte van de consument: 1. De uitbreiding van de Jumbo zorgt ervoor dat het gebied wordt voorzien van een full-service supermarkt met een moderne winkelmaat. Dit is nodig aangezien het centrum van Renesse over een bovenlokaal verzorgende functie beschikt. 2. Jumbo is onderscheidend aan supermarkt Albert Heijn en Plus. De supermarktketen is relatief voordelig. Jumbo werkt volgens het Every Day Low Price-formule (EDLP). Vanwege de laagste prijsgarantie doet Jumbo continu prijsaanpassingen. Daarnaast heeft de supermarkt het grootste supermarktassortiment. Ondanks dat het gaat om een uitbreiding en niet toevoeging van een extra winkel kan de ontwikkeling van Jumbo leiden tot een hogere koopkrachtbinding en -toevloeiing. De winkeliers in het kernwinkelgebied kunnen hiervan profiteren omdat een hogere mate van combinatiebezoek wordt verwacht. 3. De ontwikkeling van Jumbo voorziet in de beleidsmatig gewenste ruimtelijke kwaliteit voor het zuidelijke deel van het centrumgebied van Renesse. Het sluit aan op het masterplan Renesse en zorgt voor een toevoeging aan het transferium.

Met de beoogde gebiedsontwikkeling krijgt de Wilhelminaweg een nieuwe impuls en zorgt het voor een betere aansluiting op het centrum van Renesse.

Om de ruimtelijke effecten te beoordelen van de uitbreiding van Jumbo is een actueel distributieplanologisch onderzoek gewenst. Allereerst worden de uitgangspunten nader toegelicht. In het marktgebied Renesse is Jumbo de enige supermarkt. Momenteel heeft de winkel een omvang van 891 m2 wvo. De nieuwe winkel krijgt een omvang van 1.500 m2 wvo. Per saldo is de uitbreiding 609 m2 wvo.

Renesse, Ellemeet en Noordwelle hebben tezamen 2.165 inwoners (CBS, 2022; gegevens over 2021). Op basis van de Primos prognose wordt verwacht dat dit gebied te maken gaat krijgen met een lichte bevolkingskrimp. Op gemeentelijk niveau wordt rekening gehouden met een krimp van circa -0,2% tot 2025. Als dit percentage wordt toegepast op het verzorgingsgebied neemt het aantal inwoners zeer beperkt af naar 2.160.

De besteding per persoon in een Nederlandse supermarkt bedraagt over 2018 € 2.071,- (Notitie Omzetkengetallen 2020; gepubliceerd in 2021; Panteia o.b.v. CBS en Locatus). Deze landelijke gemiddelden moeten worden gecorrigeerd op inkomen. Voor de dagelijkse goederen (waaronder supermarkten) geldt een inkomenselasticiteit van 0,4. Het gemiddelde inkomen in de gemeente Schouwen-Duiveland ligt circa 0,4% lager dan het Nederlands gemiddelde inkomen (CBS 2021, gegevens over 2018). Dit betekent dat de gemiddelde supermarktbesteding in het marktgebied € 2.062,- bedraagt.

19/31

In de gemeentelijke detailhandelsvisie is berekend dat het draagvlak aan voorzieningen in Renesse bestaat uit circa 1.600 inwoners. Voor het verzorgingsgebied betekent dit dat een koopkrachtbinding van 75% haalbaar is. De Jumbo is voor veel mensen in dit gebied de eerste aankoopplaats voor de dagelijkse boodschappen. Circa 25% vloeit weg naar alternatieven in de regio, bijvoorbeeld voor de discountaankopen. Met de beoogde uitbreiding van Jumbo wordt verwacht dat een koopkrachtbinding van maximaal 80% bereikt kan worden omdat er altijd sprake is van consumenten die, bijvoorbeeld op basis van de aanwezige formules) hun aankopen elders doen.

Op basis van omzetgegevens van de huidige Jumbo (over 2018) is de totale koopkrachttoevloeiing berekend op circa € 8,3 miljoen per jaar voor de supermarkt in Renesse. De relatief hoge toevloeiing komt voort uit het toerisme. In de zomermaanden (week 19 tot en met 36) is de weekomzet gemiddeld ruim twee keer zo hoog als in de overige weken. Het draagvlak uit de koopkrachttoevloeiing komt op jaarbasis neer op circa 4000 extra consumenten. Dit komt redelijk overeen met de berekening uit de gemeentelijke detailhandelsvisie van circa 3.600 extra consumenten (hoofdstuk 2). De hogere mate van koopkrachtoevloeiing ligt in de lijn met de toename van de toeristische bestedingen. Uitgedrukt in percentages is de koopkrachttoevloeiing in het marktgebied 71%. Als rekening wordt gehouden met de uitbreiding van Jumbo en de trends en ontwikkelingen in het toerisme zal de toevloeiing nog beperkt toenemen tot circa 75% in het marktgebied van Renesse.

De toeristische bestedingen maken, zoals gesteld een belangrijk onderdeel uit van de bestedingen die onder koopkrachttoevloeiing zijn genoemd. Dat heeft een economische component, uitgedrukt in euro’s op jaarbasis. Daarnaast is ook de periode waarin die omzet daadwerkelijk wordt behaald een belangrijke rol in de uitbreidingsbehoefte van Jumbo. Dit is een behoefte die niet puur kwantitatief (euro’s omzet per meter) maar ook kwalitatief moet worden bezien: kan de klant wel een goede winkelbeleving worden geboden. Omdat de drukte niet gelijkmatig over het jaar is gespreid is het in de drukkere perioden echt veel te druk. De uitbreiding van de winkel is ingegeven door de noodzaak om de huidige omzet op een meer acceptabele manier te kunnen huisvesten. In de supermarktstructuur (de verhouding met de andere supermarkten in de omgeving) verandert er met de uitbreiding van Jumbo niet veel: De buurkernen Burgh-Haamstede en Scharendijke beschikken namelijk al over ‘eigen’ volwaardige supermarkten met een omvang van 1.500 m² wvo of groter. Voor de AH in Burg-Haamstede zijn er plannen om deze winkel nog verder uit te breiden. Het aanbod in Zierikzee is meer divers, biedt daarom meer keuze en blijft daardoor onverminderd aantrekkelijk.

De gemiddelde winkelomzet per m2 wvo in een Nederlandse supermarkt bedraagt € 8.037,- (Notitie Omzetkengetallen 2021,raming Panteia o.b.v. CBS en Locatus). In tabel 3.4 wordt de distributieplanologische marktanalyse weergegeven. Tabel 3.4 Distributieplanologische marktanalyse supermarktsector Renesse inwonertal marktgebied

2022

2030 bron

2.165

2.160 CBS, 2020; Primos prognose 2020

gemiddelde winkelomzet per persoon (excl. BTW)

€

2.062

€

2.062

bestedingspotentieel

€

4.460.000

€

4.450.000

koopkrachtbinding (%) gebonden bestedingen €

20/31

75% €

3.350.000

Omzetkengetallen, 2021; gegevens over 2019

80% Expertise Rho adviseurs €

3.560.000

koopkrachttoevloeiing (%)

71%

75% Expertise Rho adviseurs

koopkrachttoevloeiing €

€

8.326.000

€

10.680.000

totale omzet in marktgebied gemiddelde vloerproductiviteit per m² wvo (excl. BTW)

€

11.676.000

€

14.240.000

€

8.078

€

8.078

te verwachten omvang winkelaanbod (m² wvo)

1.450

omvang winkelaanbod (m² wvo)

1.760

891

891 Locatus, 2022

berekende vloerproductiviteit (excl. BTW)

€

13.100

€

15.980

omzetclaim marktgebied

€

7.200.000

€

7.200.000

omzet ten opzichte van het gemiddelde ruimte voor ontwikkeling in €

62% €

4.480.000

ruimte voor ontwikkeling (m² wvo)

550

Omzetkengetallen, 2021; gegevens over 2019

98% €

7.040.000 870

uitbreiding Jumbo

-

609

ruimte voor ontwikkeling (m² wvo)

-

261

toekomstige omzet ten opzichte van het gemiddelde

-

18%

In 2013 is in de Structuurvisie Detailhandel van de gemeente Schouwen-Duiveland de ruimte voor supermarkten berekend op 1.360 m2 wvo voor Renesse. Inmiddels is deze ruimte toegenomen naar 1.450 m2 wvo. Als deze ruimte wordt geconfronteerd met het huidige aanbod is de marktruimte berekend op 550 m2 wvo. Als gevolg van de toenemende mate van toerisme en de kwaliteitsverbetering van Jumbo is de theoretische marktruimte berekend op circa 870 m2 wvo. Geconcludeerd wordt dat er, gebaseerd op de huidige omzet, een kwantitatieve behoefte is aan de uitbreiding van Jumbo in Renesse. Belangrijk is dat de distributieplanologische marktanalyse slechts een indicatie geeft van het functioneren van de sector. Naast de kwantitatieve berekening spelen ook kwalitatieve redenen een rol in de beoordeling. De hiervoor berekende distributieve ruimte is het resultaat van berekeningen die zijn gebaseerd op meerdere aannames. Een aantal uitgangspunten, zoals de demografische ontwikkeling, de koopstroomgegevens of de omvang van het winkelaanbod kunnen veranderen. Omdat de uitgevoerde berekeningen indicatief zijn, is het van belang om ook de kwalitatieve aspecten van ontwikkelingen mee te wegen in een beoordeling.

Uit de onderbouwing blijkt het belang van het toerisme voor het functioneren van de bestaande Jumbo, die in de tabel staat weergegeven als koopkrachttoevloeiing. In de huidige situatie (koopstromen en gerealiseerde omzet) is sprake van een economische uitbreidingsruimte van 550 m2 winkelvloeroppervlak (wvo). Hieruit volgt dat de winkel nu een dusdanig grote omzet heeft dat uitbreiding noodzakelijk is om op een normatief niveau te kunnen functioneren. De huidige omvang van de winkel is volgens Locatus 891 m2. Dat wil zeggen dat de huidige winkel functioneert op het niveau van een winkel van (891+550=) 1.441 m2 wvo. In de toekomstige situatie wordt de winkel 1.500 m2 wvo, waar een normatieve omzet hoort die 4% hoger is dan nu. Om een goede inschatting te kunnen maken van de daadwerkelijke effecten van de uitbreiding van het winkeloppervlak moet rekening worden gehouden met een belangrijke nuance: de berekende omzetcijfers hebben betrekking op een heel jaar. De omzet van de winkels in het centrum (inclusief de Jumbo) wordt, en zeker in een toeristisch gebied als Renesse, niet gelijkmatig verspreid over het jaar gedraaid. De bestedingen die toeristen doen hebben een belangrijk aandeel in de omzet, dat van seizoen tot seizoen wisselt. Met behulp van indexcijfers is in figuur 3.3 het verloop van de omzet in de loop van het jaar weergegeven.

21/31

Omzet op weekbasis versus gemiddelde (index 100) 250 200 150 100 50 -

1

3

5

7

9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 omzet

Gemiddelde omzet

omzet huidige oppervlakte

Figuur 3.3: omzetverloop Jumbo Renesse In grijs is de gemiddelde omzet weergegeven, die is op 100 gesteld. De gele lijn geeft het omzetniveau aan dat mag worden verwacht op basis van de omvang (wvo) van de winkel. De magenta-lijn geeft het omzetverloop gedurende het jaar weer en laat daarmee het enorme belang van toerisme zien voor de winkel. In de minst toeristische periode (week3-9 en aan het einde van het jaar, behalve de kerstvakantie) draait Jumbo op de ‘eigen bevolking’ in Renesse. Naast de kerstvakantie (week 52 en 1) die een plus in de omzet laat zien, springen vooral de meivakantie en de zomerperiode er uit. Het verschil in omzet tussen hoogseizoen en laagseizoen is gigantisch. Van week 15 tot week 45 is de omzet daarmee ook (veel) te groot voor de omvang van de winkel. In de topweek draait Jumbo een omzet die meer dan twee zo hoog is als gemiddeld (grijze lijn). Dat staat gelijk aan een winkelomvang die drie keer zo groot is als de huidige omvang van de winkel. In de 10 zomerweken moet de winkel eigenlijk 2 keer zo groot zijn als dat hij nu is. Uit cijfers van Jumbo blijkt dat, buiten het toeristisch seizoen, als de omzet ongeveer past bij de oppervlakte van de huidige winkel, 57% van de omzet afkomstig is van de inwoners van Renesse en directe omgeving.

De rest komt uit (met name) Duitsland, België en verder weg gelegen plaatsen in Nederland en kan dus, ook in die periode, als toeristisch worden bestempeld. Op jaarbasis komt hier nog 1/3 aan omzet van toeristen bij. Dat wil zeggen dat gemiddeld genomen bijna 2/3 van de omzet afkomstig is van toeristen. Uit figuur 3.3 blijkt dat de winkel ongeveer van week 13 tot week 44 een omzet realiseert die groter is dan passend bij de huidige omvang. In deze periode is de druk op de winkelmeters zo hoog dat een normale exploitatie van de supermarkt eigenlijk niet mogelijk is. Niet alleen is het veel te druk met klanten, het is logistiek niet mogelijk om de vakken gevuld te houden, zowel qua aantallen producten (voorraad), maar ook in personele zin: de vakkenvullers moeten met te grote drukte hun werk doen: klanten en personeel lopen elkaar voor de voeten. Daarmee staat, ondanks de hoge omzet, de exploitatie onder druk: een niet optimaal gevulde winkel (met lege schappen en dus een grotere kans dat de klant misgrijpt) met daarbij de drukte van klanten en personeel maken de winkel zelfs onaantrekkelijk.

De huidige scheve verhouding tussen omzet en oppervlakte leidt tot exploitatieproblemen in het grootste deel van het jaar: De hedendaagse klant is er aan gewend dat wat hij/zij wil kopen aanwezig is in de winkel. Daarbij wil de klant ook nog een aangename winkelervaring hebben: voldoende ruimte om ongehinderd boodschappen te kunnen doen en een keuze tussen verschillende producten te kunnen maken. In de huidige setting in Renesse kan dit de klant niet worden geboden. Uit gegevens van Jumbo blijkt ook dat als winkels met een hoge omzet en een hoge vloerdruk (omzet per m²) worden vergroot deze weliswaar een omzetplus laten zien, maar dat dat vooral de huidige klanten zijn die een betere, ruimer gesorteerde supermarkt wordt geboden. Er zullen niet veel meer consumenten naar de winkel komen. Wel zullen de klanten vaker dan nu alles kunnen vinden en in één keer hun complete boodschappen kunnen doen in de supermarkt of de

22/31

aanpalende winkels, waardoor bezoek aan andere supermarkten (of nog een keer terugkomen om de rest van de boodschappen te halen) niet meer nodig is. De omzet neemt toe omdat de besteding per klant, per bezoek, toeneemt. De toename van de omzet heeft dus geen lineair verband met de toename van het aantal klanten. De uitbreidingsbehoefte is kwalitatief, gericht op een betere winkel en daardoor een beter rendement en niet kwantitatief, meer omzet en daardoor een hoger (absoluut) rendement. In de huidige setting zal de beperkte omvang, het daarbij horende achterblijvende aanbod en de soms leeggekochte schappen betekenen dat mensen in de zomermaanden hun heil verder weg gaan zoeken, bijvoorbeeld in Zierikzee of in Burgh-Haamstede, waar ze meer op hun gemak inkopen kunnen doen en ze meer verzekerd zijn van aanwezigheid van het gewenste aanbod. Hier zit voor de Jumbo daarom een belangrijk deel van de omzetgroei: bestaande klanten ‘voller’ maken: door een beter assortiment (dat ook daadwerkelijk in de winkel te vinden is) hoeven inwoners van Renesse niet uit te wijken naar dorpen elders op het eiland. In de huidige setting ligt de gemiddelde besteding per transactie met € 15,552 ongeveer op het niveau van 2/3 van de gemiddelde besteding in supermarkten in Nederland3.

De uitbreiding van Jumbo is nodig voor een kwalitatieve verbetering van de winkel: • verruiming van de gangpaden/ verkeersruimte om ruimte te bieden aan klant en personeel; • meer stuks van één product in de schappen (meer ‘facings’), zodat efficiënter kan worden gevuld en de consument minder vaak misgrijpt; • toevoegen van producten (breedte en diepte van het assortiment: meerdere merken en meer variaties van één merk) om de klant meer keuze te kunnen bieden binnen één productgroep; • verruiming van het magazijn, zodat hier meer bufferruimte ontstaat om de winkel gevuld te houden. Bovenstaande is gevisualiseerd in bijlage 1 , waar de huidige situatie van Jumbo in Renesse in beeld is gebracht met daarnaast de gewenste situatie. De uitbreiding van de winkel is dus vooral kwalitatief en ingegeven door de noodzaak om de huidige omzet op een meer acceptabele manier te kunnen huisvesten. Let wel: in de zomermaanden draait de winkel ook in de toekomstige situatie een omzet die boven de norm ligt en waardoor het dus nog steeds druk zal zijn in de winkel. In de supermarktstructuur (de verhouding met de andere supermarkten in de omgeving) verandert er met de uitbreiding van Jumbo niet veel: De buurkernen Burgh-Haamstede en Scharendijke beschikken namelijk al over ‘eigen’ volwaardige supermarkten met een omvang van 1.500 m² wvo of groter.

Voor de AH in Burg-Haamstede zijn er plannen om deze winkel nog verder uit te breiden, daarnaast is het winkelaanbod recent uitgebreid met een Aldi-vestiging. Het aanbod in Zierikzee is meer divers met onder andere een nieuwe, grote Albert Heijn, biedt daarom meer keuze en blijft daardoor onverminderd aantrekkelijk. Extra klanten en vervoerswijze Om de modaliteiten van de bezoeker te achterhalen zijn de klanten van Jumbo Renesse in drie verschillende weken, in het jaar 2021, op 2 dagen bevraagd. Deze weken waren zodanig gekozen dat er 1 week in het laagseizoen viel, 1 in het hoogen 1 in het tussenseizoen. Bij de ondernemers is in verband met Corona gecheckt of deze weken anders waren dan vergelijkbare weken in de jaren ervoor, dat was niet zo. Het betreft dus steekproeven in representatieve weken. Aan de kassa of bij het verlaten van de winkel werden de klanten gevraagd naar hun besteding (het bonbedrag) en de wijze van vervoer waarmee ze naar de winkel waren gekomen. In het voorjaar zijn 1.365 klanten geënquêteerd (16-3 en 20-3), in de zomer (24 en 28-8) bedroeg het aantal respondenten 1.069 (geteld op en in de herfstvakantie (26-10 en 30-10) waren dat er 789.

De hoge respons in het voorjaar (laagseizoen) komt omdat er in die week door de kassamedewerkers van Jumbo bij het afrekenen gevraagd is naar de modaliteit, en het bonbedrag daar door de kassamedewerker is bijgeschreven. In verband met de drukte in de winkel konden deze handelingen in de andere perioden niet door de kassamedewerkers worden 2

Gegevens afkomstig van Jumbo, 2019 (laatste normale jaar voor Corona)

3 Bron: GFK, geciteerd in https://retailtrends.nl/news/61545/consument-doet-anders-boodschappen-door-corona

23/31