20210928 bijlage 5 Plan van aanpak verduurzaming bedrijvenpark Zierikzee Zuid

In de volgende paragrafen kunt u lezen hoe wij deze aanbevelingen concreet invulling zouden willen geven.

3.1

Collectieve aanpak, samenwerkingsvorm en ambassadeurs

Verduurzaming van een bedrijventerrein vraagt om een collectieve aanpak. Dat betekent een samenwerking tussen ondernemers(vereniging), Gemeente/EWSD, vastgoedeigenaren, leveranciers, adviseurs en de overheid. Een collectieve aanpak begint met het vastleggen van een gezamenlijke ambitie van stakeholders en het bepalen hoe de organisatie ervan wordt gefinancierd. Waarom een collectieve aanpak? En zijn meerdere goede redenen voor een collectieve aanpak: • •

gezamenlijke inkoop van energie, deskundigheid en ledverlichting levert ondernemers kostenbesparing op: het scheelt zo’n 10-20% op de energierekening. gezamenlijke inkoop van deskundigheid neemt de ondernemers tijdrovend werk uit handen, garandeert kwaliteit en zorgt voor objectief advies.

23

•

• • •

3.2

samenwerking schept kansen voor de regionale economie: restwarmte en reststromen van één ondernemer kunnen worden benut door anderen, regionale installateurs kunnen inspelen op gebundelde vraag naar bijvoorbeeld zonnepanelen. positieve uitwerking op de waarde van het vastgoed en de uitstraling van het terrein. ook van ondernemers op bedrijventerreinen wordt een bijdrage aan de energietransitie verwacht. het maakt het ondernemers eenvoudiger en goedkoper om aan wettelijke verplichtingen te voldoen.

Organisatie

Gemeente/EWSD beleggen een gezamenlijke bijeenkomst om de opgehaalde informatie te delen met de ondernemers en samen met hen te kijken op welke onderwerpen er behoefte is aan samenwerking (bijeenkomst staat ingepland voor 20 oktober). Werk samen met de ondernemers uit wat zij nodig hebben om deze samenwerking succesvol te laten zijn en kies een samenwerkingsvorm. Een veelgebruikte vorm op bedrijventerreinen is bijvoorbeeld de parkmanagementorganisatie. Nu is er op het bedrijvenpark al een bedrijvenvereniging. Uit een aantal gesprekken met de bedrijvenvereniging blijkt dat zij graag een rol willen spelen in de samenwerking. Hoe de samenwerking gefaciliteerd wordt is een keuze maar het gaat er uiteindelijk om dat er vanuit deze organisatievorm diensten, faciliteiten en ondersteuning geboden kan worden van overstijgend belang. De ondernemers kunnen zich zo meer op het eigen primaire proces richten. We hebben in ons project al vele ondernemers gesproken die het goede voorbeeld geven. We willen deze ondernemers graag inzetten als ambassadeur. Zij kunnen anderen een inkijkje geven in praktische, objectieve informatie over de kosten en opbrengsten van duurzaamheidsmaatregelen en over bestaande wettelijke verplichtingen.

Ook de ondernemers die al aan de slag zijn met de milieubarometer willen we graag inzetten om te laten zien hoe de barometer werkt en wat je er als bedrijf allemaal uit kunt halen.

24

3.3

Een stappenplan

Een consortium met TNO heeft in 2016 de snelstartgids voor parkmanagers opgesteld. Deze gids bevat een praktisch stappenplan, tools, tips en praktijkvoorbeelden voor parkmanagers en anderen die collectief met duurzame energiemaatregelen op een bedrijventerrein aan de slag willen. De snelstartgids kent de volgende stappen:

Deze gids biedt een praktisch stappenplan om collectief aan de slag te gaan met het verduurzamen van het bedrijventerrein Zierikzee Zuid. Het biedt een mooie leidraad, sommige stappen kunnen we (gedeeltelijk) overslaan omdat we deze al in dit project hebben genomen. Stimuleer gebruik milieubarometer Maak het interessant voor bedrijven om ook met de milieubarometer te gaan werken. Dat betekent dat het goed zou zijn als de gemeente, net zoals ze nu doet, blijft investeren in het startabonnement van Stimular. Hierbij kan EWSD als intermediair functioneren. Organiseer werksessies met de milieubarometer, vragenuurtjes en blijf goede voorbeelden delen zodat bedrijven verleid worden om ook mee te gaan doen. Puntje van aandacht is om te kijken hoe de onderwerpen klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie meegenomen kunnen worden in de rapportage van de milieubarometer.

25

Houd een brede blik (duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulaire economie, gezondheid medewerkers) We merken bij de bedrijven dat zij met vele verschillende zaken bezig zijn. De een wordt enthousiast van duurzaamheidsmaatregelen, de ander ziet meer kansen in circulaire economie of gezamenlijke afvalverwerking. Zorg ervoor dat men op basis van het eigen interessegebied in kunnen stappen in de samenwerking. Zo houd je de energie erin en blijven mensen actief meewerken. Heldere communicatie en kennisdeling Stel op basis van de inhoudelijke plannen ook een communicatieplan op en zorg voor input van de ondernemers hoe zij het liefste willen communiceren. E-mail, telefoon, whatsapp of via bijeenkomsten. Duidelijk is dat er behoefte is aan heldere informatie op het gebied van financieringsmogelijkheden, wet- en regelgeving en praktische informatie. Ook is er een sterke behoefte om kennis met elkaar te delen. Ook dat zou in een communicatieplan terug moeten komen.

3.4

Rol EWSD/ NME Schouwen-Duiveland

Vanuit EWSD en NME Schouwen-Duiveland willen we graag bijdragen aan het ambities die er liggen op het gebied van verduurzaming van bedrijven en impuls geven aan klimaatadaptieve maatregelen en stimuleren van biodiversiteit en circulaire economie. We voeren namens de gemeente projecten uit op het gebied van verduurzaming. NME is een groene verbinder en bekend op de verschillende terreinen. EWSD heeft een sterk netwerk en veel kennis en ervaring op het gebied van duurzaamheid en de energietransitie. Samen hebben beide organisaties een groot netwerk en veel lokale kennis. NME heeft ook kennis en ervaring en een breed netwerk op het gebied van biodiversiteit, klimaatadaptie en circulaire economie. Zo kan NME wensen en behoeften van de bedrijven koppelen aan andere maatschappelijk initiatieven en ontwikkelingen.

3.5

Meekoppelkansen

Op Schouwen-Duiveland zijn vele initiatieven actief op het gebied van samenwerking, energietransitie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, zoetwater, energie opwek etc. Er gebeurt veel op het eiland. Ons inziens lijkt het goed om initiatieven waar mogelijk met elkaar te koppelen of in ieder geval af te stemmen. Van de initiatieven die raken aan de aanbevelingen die wij doen en waar wij kennis van hebben genomen, hebben we hier onder een opsomming weergegeven en een suggestie tot nadere samenwerking: •

Op het bedrijventerrein zit een zoeklocatie voor het 150 KV station. Rondom een 150 KVstation wordt doorgaans een groenstrook geplaatst. Het is wat ons betreft het onderzoeken waard om het bedrijvenbos te koppelen aan het 150 KV station. Zo kan het station groen worden ingepakt met groen en bomen. Bovendien kan de landschappelijke inpassing ook bijdragen aan de gezondheid van werknemers van het bedrijventerrein omdat er zo dichtbij een avontuurlijke wandeling geboden kan worden voor een ommetje tijdens de lunchwandelingen. En ook voor inwoners biedt dit kansen voor een lekkere boswandeling dichtbij huis. Dit onderwerp komt ook terug in de terugkoppelbijeenkomst.

•

Een initiatiefnemer is bezig om te onderzoeken of er een energieopslag op het terrein kan komen als tijdelijke oplossing voor de problemen met het energienetwerk. Dit biedt mogelijk kansen voor de ondernemers die (meer) zonnepanelen willen leggen maar dit niet of nog niet zelf verbruiken.

26

•

Er is een initiatiefnemer die bezig is met de productie van waterstof. Waterstof biedt ook vele kansen op het industrieterrein. We denken dat het zinvol is om tijdens de terugkoppelbijeenkomst stil te staan bij de mogelijkheden van waterstof voor de bedrijven op het bedrijvenpark.

•

Via een OP Zuid Subsidie zijn logistieke scans uitgevoerd. Als opvolging daarop wordt nu een project voorbereid voor de oplaadinfrastructuur op het bedrijventerrein met als optie een collectief laadstation voor elektrisch vervoer. Het lijkt ons slim om de ondernemers van het bedrijventerrein te betrekken bij de plannen die er nu liggen en hen hier ook feedback op te laten leveren. Zeker de ondernemers die hier zelf in onze bedrijvenronde specifiek bij stil hebben gestaan. Ook dit zou meegenomen kunnen worden in de terugkoppelbijeenkomst en uiteraard ook vermeld dienen te worden in de nieuwsbrief en overige communicatie. Ook kunnen wij ondernemers van het bedrijventerrein in contact brengen met de organisatie.

•

Er komt naar verwachting een subsidie aan voor bedrijven die willen investeren in groene daken in combinatie met zonnepanelen. Uiteraard houden wij dit nauwlettend in de gaten en verzorgen communicatie richting de bedrijven op het bedrijvenpark indien hier al iets meer over bekend is.

27

Financiën We hebben onze aanvraag, vanwege wisselende omstandigheden zoals u heeft kunnen lezen in dit plan, niet helemaal volgens afspraak kunnen uitvoeren. Zoals in de inleiding al genoemd, is ons voorstel om de bijdrage voor 5 duurzaamheidsscans in te wisselen voor producten op het gebied van informatievoorziening en samenwerking. Met de terugkoppelbijeenkomst willen we samen met de bedrijven gaan inzetten op samenwerking. Op welke thema’s willen de bedrijven gaan samenwerken en hoe willen zij dit op gaan zetten. Als EWSD/NME zijnde zullen we hier een faciliterende rol in spelen. Voor wat betreft de opzet van nieuwsbrieven, willen we de opgehaalde informatie op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit breed deelbaar maken. We zijn zo positief verrast met de opgehaalde voorbeelden dat we het zonde vinden als dit beperkt blijft tot een bijlage in een rapport. Dit is kwalitatieve informatie die echt interessant is voor andere bedrijven om te lezen en om op aan te haken. We hebben een lijst aangelegd met ondernemers die op de hoogte willen blijven en willen deze lijst met geïnteresseerden verder laten groeien. Uiteraard hopen we dat deze nieuwsbrief straks verder opgepakt gaat worden door een werkgroep vanuit de bedrijvenvereniging. Indien nodig kunnen we hier uiteraard ondersteuning aan geven.

Voorgestelde planning (mits akkoord subsidiegever) informatievoorziening-acties Terugkoppelbijeenkomst inclusief evaluatie, 20 oktober 16.00 uur Nieuwsbrief 1 (verzonden 30 juli 2021) Nieuwsbrief 2 (wordt verzonden september 2021) Nieuwsbrief 3 (wordt verzonden in oktober 2021) Nieuwsbrief 4 (wordt verzonden in november2021) Afgesproken resultaten Afgesproken resultaten 40 individuele gesprekken met MKB bedrijven,

Uitgevoerd Gereed, zie inventarisatie

20 individuele bedrijvenscans

13 scans uitgevoerd o.b.v. interview/milieubarometer 2 nog uit te voeren scans 4 nieuwsbrieven ipv een scan 1 samenwerkingsbijeenkomst ipv een scan Gereed Wordt gemonitord via milieubarometer

Plan van aanpak CO2 -reductie (door energiebesparing en duurzame opwek) van 3 % op het bedrijvenpark in 2023 ten opzichte van 2018 Evaluatierapport

Volgt na samenwerkingsbijeenkomst 20 oktober, korte evaluatie in plan van aanpak.

28

Begroot versus uitgevoerd Hieronder vind je de tabel met de gespecificeerde kosten zoals we bij de aanvraag hebben ingediend.

Kostenoverzicht, inclusief alternatief bestedingsvoorstel In onderstaande tabel zie je ons voorstel hoe we e.e.a. financieel zouden willen afhechten.

Activiteit

Aantal

Inventarisatie Uitvoeren individuele bedrijvenscans

40 gesprekken 6 duurzaamheidsscans op basis van de milieubarometer 7 duurzaamheidsscans op basis van interview 4 nieuwsbrieven

Uitvoeren individuele bedrijvenscans Alternatieve besteding informatievoorziening Alternatieve besteding samenwerking Opstellen plan van aanpak verdere verduurzaming bedrijventerrein Evaluatie Nog uit te voeren Totaal

Kosten per eenheid € 50,00 / uur €1.500,00

Totale kosten

€ 1.500,00

€ 10.500,00

€ 1.500,00

€ 6.000,00

1 samenwerkingsbijeenk omst 80 uur

€ 1.500,00

€ 1.500,00

€ 50,00

€ 4.000,00

10 uur

€ 50,00 / uur

€ 1.000,00

2 duurzaamheidsscans

€ 1.500,00

€ 3.000,00 € 40.000,00

€ 5.000,00 € 9.000,00

29

4

Evaluatie

Zoals u heeft kunnen lezen in paragraaf 1.3 de werkwijze hebben we een aantal tussenevaluaties gepland om het proces bij te kunnen sturen op basis van de informatie die we tot dan toe hadden opgehaald. Dit betekent dat we een aantal keer aanpassingen hebben gedaan op het originele plan. Tussenevaluatie 1 Zo hebben we n.a.v. tussenevaluatie 1 besloten om de duurzaamheidsscans uit te breiden met scans op basis van een interview met voorbeeldbedrijven. We hebben hiervoor gekozen omdat er vele inspirerende voorbeelden gekomen zijn uit de gesprekken in de inventarisatie. Zo kunnen we de ervaring van deze bedrijven meenemen in het plan van aanpak. Tussenevaluatie 2 Bij de tweede tussenevaluatie hebben we ervoor gekozen om een alternatieve invulling te geven aan de 5 ‘openstaande duurzaamheidsscans’. We kwamen erachter dat we heel veel waardevolle informatie hadden opgehaald tijdens de bedrijfsbezoeken. Deze informatie wilden we graag deelbaar maken. Dit voornemen komt ook tegemoet aan de behoefte die er is bij de ondernemers op het bedrijventerrein: investeer in informatievoorziening en stimuleer kennisdeling en samenwerking. Op basis van tussenevaluatie 2 hebben we ervoor gekozen om een follow-upbijeenkomst te organiseren en vier nieuwsbrieven uit te brengen. Hiermee willen we investeren in informatievoorziening en samenwerking op het bedrijventerrein faciliteren.

Hiermee komen we tegemoet aan de wens van de ondernemers die aangaven hier behoefte aan te hebben. Eindevaluatie Op 20 oktober vindt de uitgestelde follow-upbijeenkomst plaats. Tijdens deze bijeenkomst vindt ook de evaluatie plaats met de dan aanwezig bedrijven. Ook zijn bedrijven die deel hebben genomen aan de gesprekken in de inventarisatie en de bedrijven waar we een duurzaamheidsscan hebben uitgevoerd uitgenodigd om de evaluatie via het programma surveymonkey in te vullen. Link naar evaluatie: https://nl.surveymonkey.com/r/evaluatiezierikzeezuid Op basis van de enquête en de opgehaalde informatie uit de follow-upbijeenkomst zullen we een evaluatieverslag schrijven. Dit rapport zal nagestuurd worden.

30