20210915 Projectboek Netversterking SD TH BOZ
Tekst van het document
Zodra er een locatiekeuze gemaakt is, begint het werk
“Van de inpassingsmogelijkheden maken we visualisaties en
pas echt voor Mascha. “We gaan dan in gesprek met
3D-beelden, zodat alle betrokkenen kunnen zien hoe het
omwonenden om te kijken hoe we het hoogspannings
station er met bepaalde landschapsingrepen uit komt te
station zo goed mogelijk in de omgeving kunnen inpassen”,
zien. Beelden geven de betrokkenen vaak al veel
vertelt Mascha. “Ons streven is om het station netjes bij het
duidelijkheid. We willen ook eerlijk laten zien hoe het beeld
landschap aan te laten sluiten. Het is begrijpelijk dat
verandert, ook na de ingreep nog. Want beplanting heeft nu
omwonenden niet blij zijn met de komst van een hoogspan
eenmaal tijd nodig om tot wasdom te komen. Uiteindelijk
ningsstation in de omgeving. In gesprekken wil ik de
Barry Jacobs
Ankie Smit
Wethouder gemeente Bergen op Zoom
Wethouder gemeente Schouwen-Duiveland
grijpen we in, in een omgeving waar mensen wonen,
Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?
Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?
omwonenden laten zien hoe we zo’n station toch op een
werken en recreëren. De stem van de omgeving vind ik dan
De energietransitie zorgt ervoor dat het energienetwerk
Schouwen-Duiveland heeft duurzaamheid hoog in het
goede manier onderdeel kunnen maken van het landschap,
ook erg belangrijk!”
overvol raakt. Om in de toekomst voldoende ruimte te
vaandel en wil graag bijdragen aan het bereiken van de
hebben voor de duurzame energieopwekking bij bedrijven
lokale en landelijke klimaatdoelstellingen. Dit willen we doen
zonder dat het een doorn in het oog wordt.”
en inwoners van Bergen op Zoom is een uitbreiding van de
door onder andere het opwekken van duurzame energie.
Bouwstenen
stations noodzakelijk. We vergeten de belangen van onze
Zonder dit elektriciteitsstation is dit voor Schouwen-
Om een hoogspanningsstation in te passen in de omgeving
inwoners niet. We willen dat de impact van het nieuwe
Duiveland lastig.
maken we gebruik van verschillende bouwstenen. Je kan
hoogspanningsstation op de omgeving minimaal is.
het station bijvoorbeeld wegstoppen achter een rij bomen
Wat is jullie ervaring / mening over het proces?
lage begroeiing. Er gaan een heleboel stappen vooraf aan
Wat is jullie ervaring / mening over het proces?
het kiezen van de beste oplossing. “Allereerst is het heel
We zien dat er een goed omgevingsproces is gevoerd
ondernemers zou betrekken om tot een goede locatiekeuze
belangrijk om te weten op welke locatie het station precies
waarbij iedereen die dat wilde zijn inbreng heeft kunnen
te komen. Het projectboek is daar de uitkomst van.
komt. Het is echt maatwerk. Eerst analyseer ik de omgeving
geven. Mede door de inbreng van de omgeving hebben we
We hopen dat betrokkenen zich hierin herkennen.
van de locatie waar het station komt. Daarna ga ik kijken
nu een completer beeld van alle zoeklocaties.
of een dijk, of je kiest juist voor behoud van openheid met
We vonden het belangrijk dat Tennet inwoners en
Hoe zien jullie je rol in de komende periode?
welke bouwstenen daar bij passen. Rietvelden gebruik je bijvoorbeeld niet bij een station dat in een bosrijke
Hoe zien jullie je rol in de komende periode?
Tennet zal als initiatiefnemer een aanvraag doen voor het
omgeving komt, maar passen wel goed bij een locatie in de
De komende periode staat in het teken van de besluit
realiseren van dit station. Als overheid zullen wij hen
buurt van water. Op andere locaties passen dijken of
vorming, waarbij we de belangen van onze inwoners zeker
faciliteren bij het doorlopen van de ruimtelijke procedure.
bomen weer beter.”
niet vergeten. Het project voor een nieuw hoogspannings station overkomt ons als gemeente ook. Het is voor de gemeente ook niet eenvoudig om de juiste keuze te maken. We willen deze keuze dan ook op basis van de onderzoeken en het omgevingsproces beargumenteerd maken.
50
Drie vragen aan...
Belangrijke thema’s
Wilma Baartmans
Peter Hoek
Wethouder gemeente Steenbergen
Wethouder gemeente Tholen
Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?
Wat is het belang voor jullie gemeente bij dit project?
Netwerking is van cruciaal belang voor de gemeente
Een goed en toekomstbestendig netwerk voor de gehele
Steenbergen. Hierdoor halen we de (door de gemeenteraad
gemeente Tholen.
gestelde) duurzaamheidsdoelstellingen over het opwekken van duurzame energie.
Wat is jullie ervaring / mening over het proces?
Wat is jullie ervaring / mening over het proces?
Door middel van online werkateliers is het proces zo breed
Het proces verloopt zorgvuldig. We vrezen wel dat het
daarvan relevant, omdat deze betrokken worden bij de te
lang gaat duren voordat de netwerkversterking echt op
maken locatiekeuze voor de nieuwe netwerkstations. De
orde is. Hierdoor lopen we de kans dat we doelstellingen
keuze voor de beste locaties en de mogelijke gevolgen
voor 2030 niet kunnen halen.
daarvan voor Tholen moeten nog wel helder worden.
Hoe zien jullie je rol in de komende periode?
Hoe zien jullie je rol in de komende periode?
Onze rol is afhankelijk van de keuze van het tracé. Als dit
Vanuit de gemeente Tholen constructief ten aanzien van de
niet over ons grondgebied gaat lopen, is onze rol beperkt en
gehele netwerkversterking. Als onderdeel daarvan realiseren
willen we vooral op de hoogte worden gehouden. Als het
we in de gemeente Tholen, samen met betrokkenen, een
tracé wel over onze gemeente gaat lopen, willen we
nieuw lokaal hoogspanningsstation. Tholen zal ook de
natuurlijk betrokken zijn over hoe het tracé dan het beste
komende tijd de locatiekeuze en verdere uitwerking be
kan worden ingepast.
oordelen vanuit de basishouding dat sprake moet zijn en
mogelijk vorm gegeven. Ook voor Tholen zijn de uitkomsten
blijven van een goede ruimtelijke kwaliteit.
Belangrijke thema’s Tijdens de werkateliers kregen we veel vragen over de invloed van een hoogspanningsstation op de gezondheid. Wat is de invloed van geluid en elektromagnetische velden? Maar ook: hoe gaan we om met overstromings risico’s? Wat doet TenneT tijdens de aanleg om verzilting te voorkomen? En waarom kun je een hoogspanningsstation niet direct bij een windmolen bouwen? Deze thema’s komen hier aan bod.
51
52
Belangrijke thema’s
Belangrijke thema’s
53
Geluid Uitgebreid onderzoek
Laagfrequent geluid
In het geluidsonderzoek dat later wordt uitgevoerd voor de
Laagfrequent geluid zijn de frequenties tot 100 á 125 Hz.
definitieve stationslocaties, kijken we naar:
Niet iedereen hoort deze frequenties, maar het laagfrequent
•
de gemiddelde geluidsniveaus, van de transformatoren;
geluid kan voor degenen die het wel horen als heel hinderlijk
•
de maximale geluidsniveaus of piekgeluiden van de
ervaren worden. Voor laagfrequent geluid zijn op dit
schakelaars, die worden getoetst aan de richtlijnen en
moment geen wettelijke normen vastgesteld of richtlijnen
wat acceptabel is voor de omgeving;
aangewezen door de overheid. Wél wordt er bij het bepalen
de cumulatie met andere geluidssoorten zoals: weg/
van de geluidscontouren rekening gehouden met een
railverkeerlawaai, industrielawaai van bedrijven of
correctiefactor voor laagfrequent geluid.
•
industrieterreinen en vliegtuiglawaai (indien aan de orde).
Meer informatie over dit thema is te vinden op: www.tennet.eu/nl/ons-hoogspanningsnet/ betrokken-bij-de-omgeving/geluid/
Een hoogspanningsstation veroorzaakt geluid.
In de rekenmodellen voor geluidsniveaus wordt met veel
Met name de transformatoren veroorzaken een lage
aspecten rekening gehouden. Op hoofdlijnen zijn dat:
bromtoon. Daarbij geldt dat 380/150 kV-transformatoren meer geluid produceren dan de kleinere 150/20 kV-
•
de geluidbronsterkte;
transformatoren. Bij het 380/150/20 kV-hoogspan
•
de frequenties die veroorzaakt worden door de bron;
ningsstation bij Bergen op Zoom is dan ook meer geluid
•
de bedrijfsvoering (transformatoren staan dag en nacht
te verwachten dan bij het 150/20 kV- hoogspannings
aan, dus de nachtperiode is maatgevend voor het
station op Schouwen-Duiveland.
geluid);
Magneetvelden en gezondheid
•
de wijze waarop een transformator opgesteld staat;
De rijksoverheid is verantwoordelijk voor beleid en
•
welke objecten, zoals muren en gebouwen, er in de
regelgeving op het gebied van magneetvelden. In
overdag en buiten woningen, is in Nederland wettelijk
omgeving van het station staan die voor afscherming
Nederland wordt voor de bescherming van de bevolking
gesteld op 50 dB(A). Voor de avond en de nacht gelden
en reflectie zorgen;
een referentieniveau van 100 microtesla gehanteerd.
Een normaal toelaatbare norm voor geluidsbelasting,
strengere waarden, respectievelijk 45 dB(A) en 40 dB(A).
de bodemgesteldheid (geluid kan weerkaatst of
Dit referentieniveau is door de Europese Unie
De laatste waarde is te vergelijken met de geluidsbelasting
•
geabsorbeerd worden door de bodem. Als het geluid
vastgelegd. Dit niveau wordt in Nederland nergens
in een bibliotheek.
over een harde ondergrond gaat, zoals water of een
op voor het publiek toegankelijke plaatsen door
verharde weg, dan draagt het geluid verder dan geluid
bovengrondse hoogspanningsverbindingen
dat over een absorberende bodem, zoals grasland,
overschreden.
Geluidscontouren Omdat de stationslocaties nog niet bekend zijn en de stations nog niet gerealiseerd zijn, kunnen we nog geen
gaat); het verschil in hoogte (als een woning significant hoger
Het Nederlandse voorzorgsbeleid voor nieuwe situaties
concrete metingen doen. In plaats daarvan laten we
ligt dan een station dan wordt gekeken hoe dat geluid
gaat een stap verder. Voor nieuwe situaties adviseert de
berekeningen maken, die een goede prognose geven van
naar boven toe straalt naar de woning);
rijksoverheid aan gemeenten, provincies en beheerders van
het verwachte geluid dat optreedt bij de hoogspannings
•
de weersinvloeden. Hiervoor wordt een jaargemiddelde
hoogspanningsnetten om bij bovengrondse hoogspannings
stations. Voor alle kansrijke locaties zijn geluidscontouren
correctieterm toegepast uit de eerdergenoemde
lijnen uit voorzorg zoveel mogelijk te voorkomen dat
kaarten gemaakt. Deze berekeningen zijn uitgevoerd volgens
handleiding.
kinderen langdurig verblijven in een magnetische veldsterkte
•
de Nederlandse richtlijn ‘Handleiding Rekenen en Meten
die jaargemiddeld hoger is dan 0,4 microtesla. Dit beleid is
Industrielawaai’.
leidend voor TenneT.
54
Belangrijke thema’s
Belangrijke thema’s
Concreet is het advies om geen woningen, scholen, crèches
adviezen en nemen die zoveel mogelijk mee in de
en kinderdagverblijven te bouwen in de nabijheid van een
planvorming.
55
Hoogwater
bestaande hoogspanningslijn en om bij het inpassen van een nieuwe bovengrondse hoogspanningslijn zo veel als
Voor magneetvelden rondom hoogspanningsstations
Wat gebeurt er met de elektriciteitsvoorziening bij
redelijkerwijs mogelijk te vermijden dat er nieuwe situaties
hanteren we op dit moment contouren van 40 meter.
hoogwater of overstromingen? Het is belangrijk dat het
ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied
Mogelijk wordt in het nieuwe beleid geadviseerd om 50
elektriciteitsnet blijft werken. Daarom besteden we samen
rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het
meter aan te houden. De contouren van magneetvelden
met de andere netbeheerders veel aandacht aan
jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla.
vallen overigens zeer ruim binnen de contouren die we
klimaatadaptatie van het energiesysteem. We berekenen de
Als deze situaties toch ontstaan is er sprake van gevoelige
reeds voor geluid aanhouden; namelijk 300 meter.
(overstromings)risico’s van onze kritische infrastructuur en
bestemmingen en worden maatregelen genomen.
Er is dus een ruime marge.
brengen de mogelijke gevolgen in kaart. We kijken daarbij ook naar overstromingsrisico’s door overvloedige regenval.
Het gaat daarbij in het voorzorgsbeleid officieel alleen om
Meer informatie over dit thema is te vinden op:
Daarnaast analyseren we het gedrag van energienetten en
bovengrondse hoogspanningslijnen. De gezondheidsraad
•
www.tennet.eu/nl/ons-hoogspanningsnet/
transformatorstations bij bepaalde waterstanden en maken
betrokken-bij-de-omgeving/gezondheid/
we berekeningen van uitvalgebieden en hersteltijden. Soms
www.ggdleefomgeving.nl/straling/
zijn ingrijpende aanpassingen nodig, zoals bijvoorbeeld het
hoogspanningslijnen-en-trafohuisjes/
verhoogd realiseren van nieuwe hoogspanningsstations, of
hoogspanningslijnen-en-trafohuisjes-en-gezondheid/
het ophogen van de bestaande installaties.
heeft de rijksoverheid onlangs geadviseerd om het voorzorgsbeleid uit te breiden naar andere bronnen, zoals
•
ondergrondse elektriciteitskabels en transformatorstations. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet, en luisteren in afwachting van het nieuwe voorzorgsbeleid goed naar de
•
www.kennisplatform.nl/ Bij de realisatie van een nieuw hoogspanningsstation stellen we een overstromingsprofiel op. We kijken daarbij niet
Windturbines
alleen naar de bestaande doorbraak-scenario’s, maar ook
Verzilting
naar de toekomstige situatie, na bijvoorbeeld dijk
In het kader van de energietransitie is er een opgave
versterking. Dat levert een waardevolle database op met
voor windenergie en worden er nieuwe windturbines
onder andere gegevens over het overstromingsrisico, de
gebouwd. Sommige windturbines staan, of komen
mogelijke waterdiepte daarbij en het type water – zoet, zout
dicht bij de kansrijke locaties voor de hoogspan
of brak. Aansluitend hierop volgen studies naar de
ningsstations. Ook hier speelt veiligheid een rol. Een
daadwerkelijke invloed van hoogwater op het functioneren
windturbine heeft een aantal risico’s, namelijk het
van het hoogspanningsnet en het elektriciteitssysteem.
afbreken van (een gedeelte van) een windturbineblad,
Verzilting van agrarische percelen is langs de gehele
het omvallen van een windturbine door mastbreuk of
Nederlandse kustlijn geen onbekend fenomeen. Het klimaat
het naar beneden vallen van de gondel en/of rotor.
verandert en de leveringszekerheid van zoet water en de
Daarnaast bestaat het risico van afbreken van ijzel op
toenemende verzilting in laag Nederland is dan ook een
de wieken en het wegslingeren hiervan. Om die reden
aandachtspunt. Zeker als er werkzaamheden zijn waarbij
moeten we rekening houden met een veiligheids
sprake is van bemaling en grondroering. Ook in Zeeland
contour rondom een windmolen. De grootte van die
staat de beschikbaarheid van voldoende zoet water onder
zogenaamde ‘risicozone’ ligt aan het type mast.
druk, er is te weinig aanvoer van zoet water. De
De hoogte en het toerental zijn van invloed op de
zoetwaterschaarste wordt versterkt door verzilting van
werpafstand. Omdat we nu nog niet van alle
landbouwgronden. Wij zijn ons bewust van dit probleem
windmolens in het gebied gegevens hebben, houden
en gaan er zeer zorgvuldig mee om.
we rekening met de maximale werpafstand bij nominaal toerental, te weten 245 meter.
Wij zijn open en transparant over de maatregelen die
vertegenwoordigers. We doen er alles aan om verzilting te
Zodra de stationslocaties bekend zijn, voeren we deze
genomen worden om verzilting tegen te gaan. Verzilting is
voorkomen. Voor we beginnen met de bouw van de
studie uit.
een terugkerend agendapunt tijdens de gesprekken die we
stationslocaties en de aanleg van de kabel voeren we
voeren met perceeleigenaren en agrarische
bodem- en veldonderzoeken uit.
56
Belangrijke thema’s
Belangrijke thema’s
Bovengronds of ondergronds? We hateren het beleid dat nieuwe verbindingen van
in ontwikkeling. Er treden meer storingen op en het risico
De bestaande 380 kV-verbinding tussen Rilland en
110 kV en 150 kV zoveel mogelijk met een ondergrondse
op netinstabiliteit is beduidend groter dan bij bovengrondse
Geertruidenberg valt hier ook onder. Om die reden is het
kabel worden aangelegd. Verbindingen tot en met
verbindingen. Uit ervaring blijkt dat het oplossen van deze
niet toegestaan om het nieuwe hoogspanningsstation bij
150 kV zijn relatief eenvoudig ondergronds aan te leggen.
storingen veel tijd vergt (tot 480 uur per storing). Met het
Bergen op Zoom met een ondergrondse kabel in te
De bedrijfsvoering is gebaseerd op bewezen technologie en
oog op de leveringszekerheid is het dus niet verantwoord
lussen op de bestaande verbinding.
de kosten van aanleg en bedrijfsvoering zijn vergelijkbaar
om ondergrondse aanleg van 220 kV- en 380 kV-
met de kosten voor een bovengrondse verbinding. De
verbindingen grootschalig toe te passen. Er moet eerst
Ten zuiden van Bergen op Zoom wordt in de toekomst
150 kV-verbinding tussen Schouwen-Duiveland en Bergen
wereldwijd meer ervaring worden opgedaan.
wel een deel van de nieuwe 380 kV-verbinding tussen
op Zoom wordt om die reden volledig ondergronds aangelegd.
Rilland en Tilburg (Zuid-West 380 kV Oost) ondergronds In Nederland wordt een ondergrondse 380 kV-verbinding
gebracht. Het is daar wel mogelijk omdat de nieuwe
inmiddels op een aantal locaties op kortere afstand
verbinding geen interconnector is en dus niet tot de
Op 220 kV- en 380 kV-spanningsniveau is het nog een stuk
(maximaal 20 kilometer) toegepast. Het gaat daarbij om
kritische hoogspanningsring behoort. Daarnaast spelen
minder gebruikelijk om de verbinding ondergronds te
niet-cruciale verbindingen. Vanwege de leveringszekerheid
daar meer factoren die verkabeling verantwoorden,
leggen. Technisch is het weliswaar mogelijk deze
is het zeer ongewenst om kabels op te nemen in cruciale
zoals het doorkruisen van Natura-2000 gebied en een
verbindingen ondergronds aan te leggen, maar de
verbindingen, zoals de landelijke 380 kV-ring en de
hoogteverschil.
bedrijfsvoering op deze spanningsniveaus verkeert nog
interconnectoren (verbindingen met het buitenland).
57
58
Deel 2: Locatie - en haalbaarheidsstudie Effectbeschrijvingen van de kansrijke locaties en tracé-alternatieven
59
Inhoud
60
Inhoud
Inhoud 1. Leeswijzer 2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
62 64
4. Analyse locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
126
4.1 Toelichting opgave
126
4.2 Analyse milieu
127
2.1 Overzichtskaart alternatieven
64
4.2.1 Natuur
127
2.2 Toelichting locatiealternatieven Bergen op Zoom
66
4.2.2 Geluid
129
2.2.1 Voorstudie
67
4.2.3 EM-velden
130
2.2.2 Zoekgebied en zoeklocaties
67
4.2.4 Landschap
131
2.2.3 Locatiealternatieven
71
4.2.5 Cultuurhistorie
137
74
4.2.6 Archeologie en aardkunde
138
2.3.1 Voorstudie
75
4.2.7 Veiligheid
141
2.3.2 Zoekgebied en zoeklocaties
75
4.2.8 Water
144
2.3.3 Locatiealternatieven
79
4.2.9 Bodem
146
2.4 Toelichting tracéalternatieven
83
4.2.10 Infrastructuur
147
2.3 Toelichting locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
2.4.1 Voorstudie
83
4.2.11 Ruimtegebruik
148
2.4.2 Tracéalternatieven
84
4.3 Analyse omgevingsbeeld
150
87
4.4 Analyse (net)techniek
152
4.5 Analyse kosten
155
4.6 Overzichtstabel
156
2.5 Beoordelingskader
3. Analyse locatiealternatieven Bergen op Zoom
92
3.1 Toelichting opgave
92
3.2 Analyse milieu
93
5. Analyse tracéalternatieven
158
3.2.1 Natuur
93
5.1 Toelichting opgave
158
3.2.2 Geluid
95
5.2 Analyse milieu
159
3.2.3 EM-velden
97
5.2.1 Natuur
159
3.2.4 Landschap
98
5.2.2 EM-velden
163
3.2.5 Cultuurhistorie
106
5.2.3 Cultuurhistorie
166
3.2.6 Archeologie en aardkunde
107
5.2.4 Archeologie en aardkunde
170
3.2.7 Veiligheid
109
5.2.5 Veiligheid
177
3.2.8 Water
111
5.2.6 Water
179
3.2.9 Bodem
113
5.2.7 Bodem
184
3.2.10 Infrastructuur
115
5.2.8 Infrastructuur
187
3.2.11 Ruimtegebruik
116
5.2.9 Ruimtegebruik
190
3.3 Analyse omgevingsbeeld
117
5.3 Analyse omgevingsbeeld
193
3.4 Analyse (net)techniek
120
5.4 Analyse (net)techniek
194
3.5 Analyse kosten
123
5.5 Analyse kosten
198
3.6 Overzichtstabel
124
5.6 Overzichtstabel
199
6. Samenhang
201
61
62
1. Leeswijzer
1. Leeswijzer Deze locatie- en haalbaarheidsstudie beschrijft de totstandkoming van alternatieven en de analyses van deze alternatieven. De alternatieven zijn onderzocht op milieu, omgeving, techniek en kosten. Tot slot zijn de mogelijke combinaties van locatiealternatieven in relatie tot de (kabel) technische mogelijkheden in beeld gebracht. Deze onderdelen zijn uiteengezet in de volgende hoofdstukken: •
hoofdstuk 2 geeft een toelichting op de alternatieven en het beoordelingskader;
•
hoofdstuk 3 presenteert de analyse van de locatiealternatieven nabij Bergen op Zoom;
•
hoofdstuk 4 presenteert de analyse van de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland;
•
hoofdstuk 5 presenteert de analyse voor de tracéalternatieven;
•
hoofdstuk 6 laat een beknopt overzicht zien van de samenhang en mogelijke combinaties van locatie alternatieven.
1. Leeswijzer
63
64
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader Dit hoofdstuk presenteert het overzicht van de onderzochte alternatieven en het beoordelingskader. Paragraaf 2.1 laat de overzichtskaart van de onderzochte alternatieven zien. De paragrafen 2.2 en 2.3 geven een toelichting op de onderzochte locatiealternatieven en paragraaf 2.4 presenteert de toelichting op de tracé alternatieven. Tot slot presenteert paragraaf 2.5 het beoordelingskader.
2.1 Overzichtskaart alternatieven
Figuur 2.1 | Overzichtskaart kansrijke alternatieven.
Voor het project Netversterking Schouwen-Duiveland,
Daarnaast zijn tracévarianten ontwikkeld om de locatie
Tot slot zijn nieuwe zoeklocaties ontwikkeld die aansluiten
Tholen en omgeving Bergen op Zoom (hierna: SD-T-BOZ)
alternatieven aan te sluiten op de tracéalternatieven tussen
bij de traceringsprincipes van TenneT. Daarmee is de
wordt gezocht naar locaties voor een nieuw te realiseren
beide zoekgebieden. Figuur 2.1 laat alle kansrijke alter
bandbreedte aan mogelijke alternatieven in kaart gebracht.
150/20 kV-hoogspanningsstation op Schouwen-Duiveland,
natieven voor de Netversterking SD-T-BOZ zien die in
De onderzochte alternatieven in deze locatie- en haalbaar-
een nieuw te realiseren 380/150/20 kV-hoogspanningssta-
voorliggende studie zijn onderzocht.
heidsstudie zijn dus afkomstig uit:
tion bij Bergen op Zoom en de nieuw te realiseren 150
•
de voorstudie, of
kV-kabelverbinding tussen beide stations. Voor deze locaties
De alternatieven zijn gedeeltelijk afkomstig uit de reeds
•
het omgevingsproces, of
en routes zijn verschillende mogelijkheden en alternatieven.
uitgevoerde voorstudie van Arcadis. De zoeklocaties die
•
de alternatievenontwikkeling op basis van tracering-
Deze studie beschouwt zes locatiealternatieven voor een
in de voorstudie als kansrijk zijn aangemerkt, zijn in deze
locatie voor een hoogspanningsstation op Schouwen-
haalbaarheidsstudie verder onderzocht. Ook zijn de
Duiveland (SD-1 tot en met SD-6), vijf locatiealternatieven
zoeklocaties die in de voorstudie als kansarm zijn aange-
Figuur 2.2 laat een schematische weergave zien van
voor een locatie voor een hoogspanningsstation nabij
merkt in deze haalbaarheidsstudie definitief afgevallen.
naamgeving en de totstandkoming van de locatie
Bergen op Zoom (BOZ-1 tot en met BOZ-5) en vier tracé-
Naast de zoeklocaties uit de voorstudie, zijn zoeklocaties
alternatieven die zijn onderzocht in deze locatie- en
alternatieven voor de kabelverbinding tussen Schouwen-
ingebracht tijdens het omgevingsproces. Dit proces heeft
haalbaarheidsstudie.
Duiveland en Bergen op Zoom (NN, NM, ZM en ZZ).
TenneT in april 2021 opgestart en heeft parallel gelopen aan deze haalbaarheidsstudie.
sprincipes van TenneT.
Deelgebieden
Onderzocht in voorstudie Arcadis
• Ingebrachte locaties omgevingsproces; • Alternatievenontwikkeling
Zoeklocaties Trechtering o.b.v. wet- en regelgeving en beleid TenneT
Locatiealternatieven
Onderzocht in haalbaarheidsstudie
Keuze bevoegd gezag
Voorkeursalternatief
Figuur 2.2 | Schematische weergave naamgeving en totstandkoming locatiealternatieven
65
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
66
2.2 Toelichting locatiealternatieven Bergen op Zoom
•
uitgebreid. Als een station op grotere afstand (meer dan ca. 500m) van de 380kV-verbinding gerealiseerd wordt is de kans groot dat er een bovengrondse verbinding van het nieuwe station naar de bestaande verbinding moet worden aangelegd. Het te realiseren 380kV-station en 150kV-station worden bij voorkeur samen op een kavel gerealiseerd met een afmeting van 180 bij 580 meter. Mocht dit niet goed inpasbaar zijn is verkend of een andere oriëntatie van het 380kV- of 150kV-station nog mogelijkheden biedt om tot een realistische locatie te komen.
Het zoekgebied in West-Brabant kent een grote en is daarom Deze paragraaf geeft een toelichting opverscheidenheid de totstandkoming van ingedeeld in deelgebieden. In deze deelgebieden is op het eerste gezicht ruimte voor een station met de gewenste afmetingen, en wordt de locatiealternatieven bij Bergen op Zoom (2.2.1 en 2.2.2). op het eerste gezicht voldaan aan bovenstaande voorwaarden. Per deelgebied worden de planologische Paragraaf 2.2.3 presenteert belemmeringen in detail bekeken. een korte beschrijving van deze
locatiealternatieven. Er zijn 6 deelgebieden bepaald die hieronder verder worden uitgewerkt (Figuur 4-2). Deelgebieden 1 en 5 zijn concrete locaties omdat er niet veel andere mogelijkheden zijn op deze locatie. De Deelgebieden 2,3,4 en 6 worden beoordeeld als zone. Hier is een station op meerdere plekken binnen de zone mogelijk.
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
67
2.2.1 Voorstudie De in juni 2020 uitgevoerde voorstudie heeft verschillende
Het zoekgebied is opgedeeld in twee kleinere zoekge-
potentiële locaties in beeld gebracht in het gebied ten
bieden, noord en zuid, zoals afgebeeld op figuur 2.4. Het
noordwesten van Bergen op Zoom. In de voorstudie zijn 6
gebied tussen de Eendrachtweg (N286) en de bebouwing
deelgebieden onderzocht, zie figuur 2.3.
aan de Tholenseweg wordt hierbij buiten beschouwing
Op basis van belemmeringen zijn locaties 2, 4 en 6 als
gelaten omdat dit gebied ongeschikt is bevonden voor de
meest gunstig aangemerkt. Deelgebied 1 wordt in de
realisatie van een hoogspanningsstation. Dit door de
voorstudie kansarm geacht vanwege een hoge bebouwing-
aanwezigheid van een archeologisch monument van hoge
sdichtheid, waarbij geluidshinder en overige omgevings
archeologische waarde aan de Oude Beijmoerseweg en een
hinder op een groot aantal woningen verwacht wordt.
buisleiding langs de Tholenseweg. Daarnaast is het gebied
Daarnaast vraagt deze locatie om de sloop van een aantal
ten oosten van het Lange Water cultuurhistorisch landschap
woningen. Deelgebied 3 is minder kansrijk geacht vanwege
(met bepalende verkavelingspatronen) en is er mede door
de aanwezigheid van een archeologisch monument en
bestaande wegen en bebouwing beperkte ruimte om het
cultuurhistorische waarden. Daarnaast moet het station
hoogspanningsstation op voldoende afstand tot woningen
door beperkte ruimte dichtbij geluids- en EM-gevoelige
te realiseren.
objecten (zie onder andere 3.2.3) in Halsteren komen te liggen. Deelgebied 5 is kansarm geacht vanwege beperkte ruimte, inklemming tussen Natuurnetwerk Nederland (NNN)
2.2.2.2 Zoeklocaties
en Natura 2000 gebied, een primaire waterkering, een inrichting waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen en
Met de voorstudie als uitgangspunt is TenneT in gesprek
windturbines binnen 250 meter.
gegaan met bewoners en belanghebbenden uit de omgeving in zogenaamde werkateliers. Vanuit deze participa-
2.2.2 Zoekgebied en zoeklocaties 2.2.2.1 Beschrijving zoekgebied
tiegesprekken zijn drie nieuwe varianten door de omgeving aangedragen, weergegeven als V1, V2 en V3 in afbeelding 2.4. Ook heeft de omgeving TenneT verzocht om deelgebied 5 nogmaals te onderzoeken in deze locatie- en haalbaarheidsstudie. Hierdoor zijn totaal negen zoeklocaties meegenomen in de alternatievenontwikkeling van deze studie. Figuur 2.4 laat deze zoeklocaties zien.
Het zoekgebied in deze locatie- en haalbaarheidsstudie bouwt voort op de voorstudie van Arcadis, namelijk het gebied ten noordwesten van Bergen op Zoom. In het zuiden wordt het zoekgebied begrensd door de Oosterschelde en natuurgebied Prinsesseplaat, in het westen door het Schelde-Rijnkanaal en in het oosten door verschillende buurtschappen uit de gemeente Bergen op Zoom. Richting het noorden is het zoekgebied ten opzichte van de voorstudie vergroot vanwege ingebrachte locaties vanuit de omgeving tijdens de werkateliers. Het zoekgebied wordt
Figuur 4-2: Deelgebieden binnen Figuur 2.3 | Zoekgebieden voorstudie Bergenzoekgebied op Zoom. Bron:West-Brabant haalbaarheidsstudie ‘ontsluiten 150 kV Schouwen-Duiveland en Tholen, Arcadis (2020).
4.2.3
Deelgebied 1
Een station in de nabijheid van de bestaande 380kV-verbinding heeft de voorkeur. Een mogelijke locatie voor het hoogspanningsstation is bij de kruising van de bestaande 380kV-verbinding met de snelweg A4. Vanaf deze afrit loopt de Eendrachtweg (N268) richting het westen. Aan de oostzijde van de A4 bevinden zich beschermde natuurwaarden. Realisatie van een hoogspanningsstation is hier niet wenselijk volgens uitgangspunten van TenneT. Het gebied aan de westzijde van de A4 bestaat grotendeels uit hogere zandgronden met een kleinschalig verkavelingspatroon, bosschages en verspreide bebouwing.
daar begrensd door de Kladsedijk.
68
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Figuur 2.4 | Zoekgebieden en zoeklocaties alternatievenontwikkeling Bergen op Zoom.
TenneT hanteert traceringsuitgangspunten om te komen tot
6.
kansrijke locaties. Deze traceringsuitgangspunten zijn vastgesteld op basis van geldende wet- en regelgeving,
7.
aanvullend beleid van TenneT en project-specifieke (ontwerp)eisen. Voor de zoeklocaties nabij Bergen op Zoom gelden de volgende traceringsuitgangspunten:
8.
Figuur 2.5 | Afgevallen zoeklocaties alternatievenontwikkeling Bergen op Zoom
houd rekening met locaties met een extern veiligheids
Deelgebied 1
tezamen maakt locatie niet haalbaar. Dit sluit aan bij de
risico zoals windturbines en risicovolle inrichtingen;
Deelgebied 1 (A4) is als niet haalbaar beoordeeld, omdat
voorstudie.
houd rekening met de afstand tot de bestaande
deze overlapt met bestaande bebouwing, dichtbij veel
GT-RLL380-verbinding2 in verband met de aanleg
bestaande woningen ligt (geluidshinder), overlapt met de
Variant V3
van nieuwe bovengrondse lijnen;
beheerzone van de A4 en de locatie zeer beperkt bereik-
Variant V3 (Zuider Kreekweg) is niet haalbaar beoordeeld
houd rekening met de maximale afstand tot de
baar is met de benodigde kabels. Dit maakt dat deze
omdat deze overlapt met een woning. Dit is vanuit TenneT
1.
ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;
locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland
locatie op voorhand als niet haalbaar is beoordeeld. Dit sluit
beleid geen optie, zolang er alternatieven voorhanden zijn.
2.
benodigde oppervlakte is circa 12 ha (+ circa 3 ha
(30 kilometer realistisch tracé3).
aan bij de voorstudie.
Daarnaast ligt de locatie binnen de risico-richtafstand (245 meter) tot de windturbines op de zuidelijke dijk van de
inpassing, nader te bepalen); 3.
69
houd rekening met omgevingshinder (zone van
Op basis van deze traceringsuitgangspunten zijn vier
Deelgebied 3
Auvergnepolder die TenneT minimaal aanhoudt om veilig-
40 meter vanaf het hekwerk);
zoeklocaties als niet-haalbaar beoordeeld. Deze locaties zijn
Deelgebied 3 is afgevallen omdat het overlapt met een
heidseffecten en effecten op leveringszekerheid te
4.
zoveel mogelijk voorkomen van geluidshinder;
afgevallen in de alternatievenontwikkeling. Figuur 2.5 laat
archeologisch monument. Dit is vanuit nationale wetgeving
voorkomen. Ook is er onvoldoende ruimte voor inpassing,
5.
vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten
deze afgevallen zoeklocaties zien.
en provinciale regels niet toegestaan. Bij het vermijden van
mede door de beschermingszone4 (of vrijwaringszone) van
zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en water
het monument blijft er te weinig ruimte over voor het
een primaire waterkering. Daarnaast is voor deze locatie een
keringen;
hoogspanningsstation. Daarnaast ligt deze locatie dicht bij
permanente en tijdelijk hoogspanningslijn nodig door Natura
de bebouwing van Halsteren, wat onwenselijk is vanuit
2000-gebied en NNN-gebied. Dit is vanuit wet- en regelgev-
geluidshinder. Daarnaast is de locatie vanuit landschap-
ing niet vergunbaar. Daarmee is de locatie als niet haalbaar
pelijk en cultuurhistorisch perspectief niet wenselijk. Alles
beoordeeld.
2 3
De 380 kV-verbinding tussen Geertruidenberg (GT) en Rilland (RLL) Gedurende het omgevingsproces is een maximale lengte van 25 kilometer gecommuniceerd. Door technische aanpassingen na nader onderzoek is het mogelijk geworden de maximale lengte te vergroten naar 30 kilometer.
Zone rondom een waterkering waarbinnen geen (zone A) of beperkte (zone B) activiteiten zijn toegestaan om de bescherming van (de waterkerende functie van) de waterkering te garanderen. Vastgelegd in de Keur en Legger van het Waterschap.
4
70
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2.2.3 Locatiealternatieven
Deelgebied 5 Deelgebied 5 (SABIC) is als niet haalbaar beoordeeld omdat
tussen TenneT en SABIC, waarvan de conclusie was dat
deze locatie binnen de terreingrens en plaatsgebonden
SABIC geen toestemming geeft voor realisatie van een
Voor de navolgbaarheid en het onderscheid tussen de
risicocontour (PR 10-6) ligt van een inrichting waar gewerkt
hoogspanningsstation op zijn terrein. Dit besluit is daarnaast
voorstudie en deze studie, is de naamgeving voor de
wordt met gevaarlijke stoffen. Het gaat om een BRZO-
door SABIC ook per brief kenbaar gemaakt. Alles tezamen
onderzochte locatiealternatieven in deze studie aangepast
inrichting (Besluit risico’s zware ongevallen) die valt onder
maakt deze locatie niet haalbaar. Dit sluit aan bij de
naar BOZ-1, 2, 3, 4 of 5. Hiermee wordt ook een mogelijk
het Bevi (Besluit externe veiligheid inrichtingen). Vanuit
resultaten van de voorstudie.
foutieve interpretatie van het verschil tussen een ‘variant’
wetgeving en vanuit beleid van TenneT is dit niet haalbaar.
en ‘deelgebied’ weggenomen. Dit zorgt ervoor dat alle
Daarnaast is werken en ruimtebeslag in Natura 2000-gebied
locatiealternatieven als gelijk behandeld worden, ongeacht
en NNN-gebied voor deze locatie onvermijdelijk. Ook dit is
of deze zijn ingebracht door de omgeving of voortkomen
niet vergunbaar. Ook overlapt deze locatie met een
uit de voorstudie. De getallen zijn toegekend op basis van
bestaand bosstrook en ligt de locatie binnen de risico-
ligging, niet op basis van voorkeur. Figuur 2.6 laat de
richtafstand (245 meter) tot de windturbines op de zuidelijke
locatiealternatieven zien.
Locatiealternatief BOZ-1 (voorheen: variant 1 - Glymesweg)
dijk van de Auvergnepolder die TenneT minimaal aanhoudt om veiligheidseffecten en effecten op leveringszekerheid te voorkomen. Tot slot hebben gesprekken plaatsgevonden Glymesweg
Locatiealternatief BOZ-1 ligt in zoekgebied noord en is de meest noordelijke locatie. De locatie is ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog en ligt in de hoek van de kruising van de Glymesweg en Rubeerdijk. Het locatiealternatief ligt noordelijk op 250 meter afstand van het NNN-gebied het Lange Water en is hemelsbreed 1.400 meter verwijderd van de bestaande 380 kVverbinding. Daarnaast bevindt deze locatie zich op circa 700 meter van de dichtstbijzijnde woningen.
Figuur 2.6 | Locatiealternatieven Bergen op Zoom
5
RZO-inrichtingen zijn bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn boven een in het Besluit risico’s zware ongevallen (2015) bepaalde B drempelwaarde.
71
72
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Locatiealternatief BOZ-2 (voorheen: variant 2 - Gemaal de Pals)
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
73
Locatiealternatief BOZ-3 (voorheen: deelgebied 2 - Kijkuit)
Locatiealternatief BOZ-4 (voorheen: deelgebied 6 - Auvergnepolder)
Locatiealternatief BOZ-5 (voorheen: deelgebied 4 Spinolaberg)
Kijkuit
Auvergnepolder
Nieuw-Beijmoersepolder
Locatiealternatief BOZ-2 ligt in zoekgebied noord en is
Locatiealternatief BOZ-3 ligt in zoekgebied noord ten
Locatiealternatief BOZ-4 ligt in zoekgebied zuid in het open
Locatiealternatief BOZ-5 ligt in zoekgebied zuid ten westen
ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog.
noordwesten van het buurtschap Kijkuit. De locatie is
landschap tussen de Zuider Kreekweg en het Lange Water.
van het buurtschap Kannewielseweg / Klaverblokken
De locatie is ingeklemd tussen de waterkering van het
ingeklemd tussen het NNN-gebied het Lange Water aan de
In het zuidoosten van de locatie liggen het NNN-gebied
(Spinolaberg) en is ingeklemd tussen de Nieuw
Schelde-Rijnkanaal in het westen en het NNN-gebied het
westzijde, de Groenedijk aan de noordzijde en de Heenweg
het Lange Water, de 380 kV-verbinding en het industrie
Beijmoerseweg aan de oostzijde en de Sint Ignatiusdijk aan
Lange Water in het noorden en het oosten. De afstand tot
aan de oostzijde. Het locatiealternatief ligt binnen 300 meter
gebied Theodorushaven zich op respectievelijk 300 meter,
de westzijde. Ten zuiden van de locatie ligt een inrichting
woningen is circa 400 meter tot bebouwing in de gemeente
van de bestaande 380 kV-verbinding, ter hoogte van het
400 meter en 450 meter. De dichtstbijzijnde woningen liggen
waar gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen, gelegen op het
Tholen (overkant Schelde-Rijnkanaal) en circa 700 meter tot
punt waar de verbinding vanuit het zuiden een knik maakt
op circa 300 meter van het locatiealternatief.
industrieterrein Theodorushaven. Tussen het industrieterrein
bebouwing in de gemeente Bergen op Zoom.
richting het oosten. De woningen in het buurtschap
en het locatiealternatief ligt een groenstrook die onderdeel
Kijkuit (ten zuidoosten) liggen op circa 300 meter en liggen
uitmaakt van het NNN. De woningen in het buurtschap
De bestaande 380 kV-verbinding ligt hemelsbreed op ruim
circa 3 tot 4 meter hoger dan het locatiealternatief.
Kannewielseweg / Klaverblokken (Spinolaberg) liggen
700 meter afstand. Het locatiealternatief ligt direct ten
Aan de noordoostzijde liggen op circa 200-300 meter
circa 5 tot 10 meter hoger. Vijf woningen aan de voet van de
oosten van het gemaal De Pals en overlapt met de
afstand meerdere panden met woonfunctie - waaronder
heuvel ligt binnen 300 meter afstand van het locatie
Noorder Kreekweg en een mestopslag op het veld (geen
een verzorgingstehuis - in en rondom het buurtschap
alternatief. Daarnaast ligt de locatie in cultuurhistorisch
bouwwerk).
Waterkant, wat ongeveer 2-3 meter hoger ligt dan het
landschap de Brabantse Wal en liggen de bestaande
locatiealternatief.
380 kV-verbinding en het NNN-gebied het Lange Water
Noorder Kreekweg
binnen 300 meter in noordwestelijke richting.
74
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2.3 Toelichting locatiealternatieven Schouwen-Duiveland Deze paragraaf geeft een toelichting op de totstandkoming van de locatiealternatieven op Schouwen-Duiveland (2.3.1 en 2.3.2). Paragraaf 2.3.3 presenteert een korte beschrijving van deze locatiealternatieven.
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
75
2.3.1 Voorstudie De voorstudie van Arcadis heeft op Schouwen-Duiveland
Dit zoekgebied wordt gekarakteriseerd door nabijheid bij
drie zoekgebieden gedefinieerd: deelgebied 1 ten zuidoos-
de bestaande bedrijvigheid en energie-infrastructuur van
ten van Zierikzee, deelgebied 2 tussen Nieuwerkerk,
Zierikzee. Het zoekgebied midden ligt in de polders en
Sirjansland en Oosterland en deelgebied 3 dat begrensd
omgeving Nieuwerkerk. Dit zoekgebied wordt gekarak
wordt door Zierikzee, Kerkwerve, Brouwershaven en
teriseerd door open polderlandschap en de dorpskernen
Sirjansland. Figuur 2.7 laat deze zien.
Nieuwerkerk en Oosterland.
De voorstudie concludeert dat de deelgebieden zich niet onderscheiden op doorslaggevende effecten op milieuthe-
Het oostelijk zoekgebied ligt in de omgeving Oosterland,
ma’s als natuur, cultuurhistorie en archeologie. Wel kunnen
Bruinisse en Sirjansland. Dit zoekgebied kenmerkt zich ook
binnen de deelgebieden effecten zijn op een schaalniveau
door open polderlandschap en de dorpskernen Oosterland
dat beter aansluit bij de omvang van het te realiseren
en Bruinisse. Het gebied ten zuiden van Oosterland, tussen
hoogspanningsstation.
zoekgebied midden en oost is niet als zoekgebied meegenomen omdat het Natura2000-gebied betreft, waar
2.3.2 Zoekgebied en zoeklocaties 2.3.2.1 Beschrijving zoekgebied
realisatie van een hoogspanningsstation vanuit wet- en regelgeving niet haalbaar is. Binnen deze zoekgebieden is gezocht naar zoeklocaties die mogelijk kansrijk zijn. Vanuit de omgeving is ook gevraagd te kijken naar een locatie op de Grevelingendam/Philipsdam. Deze locatie is niet haalbaar vanwege onvoldoende ruimte
Het zoekgebied voor deze studie is beperkt tot het zuid
op de dammen, de nabijheid van windturbines, de ligging in
oostelijk deel van Schouwen-Duiveland (zie figuur 2.8).
het midden van Natura 2000-gebied en de ongunstige
Dit komt door technische beperkingen in tracélengte van
ligging voor Enduris (door beperkingen in kabellengte,
TenneT (30 kilometer tot hoogspanningsstation Bergen op
zie ook 2.3.2.2). Daarmee is deze locatie vooraf als niet
Zoom) en Enduris (20 kilometer aansluitgebied vanaf station,
haalbaar beoordeeld en niet opgenomen in de zoek
zie 2.3.2.2). Hierdoor is afgeweken van de zoekgebieden
gebieden of als zoeklocatie. Figuur 2.8 laat de zoekgebieden
van de voorstudie, omdat met name het deelgebied 3 te ver
zien die zijn meegenomen naar de volgende stap: de
noordelijk ligt. Daarmee is deelgebied 3 uit de voorstudie
alternatievenontwikkeling.
vanuit Bergen op Zoom niet bereikbaar met de ontwerp eisen van TenneT. Schouwen-Duiveland is dunbevolkt en bestaat voornamelijk uit agrarisch gebied. Daarmee is sprake van relatief veel onbebouwde gronden met een agrarische functie die mogelijk in beeld kunnen komen voor realisatie van een hoogspanningsstation. Het zoekgebied in deze studie is opgedeeld in drie kleinere zoekgebieden: west, midden en oost. Het westelijke zoekgebied is relatief klein en ligt ten zuiden van Zierikzee. Figuur 2.7 | Zoekgebieden voorstudie binnen Schouwen-Duiveland. Bron: haalbaarheidsstudie ‘ontsluiten 150 kV Schouwen-Duiveland en Tholen, Figuur 4-10: Deelgebieden zoekgebied Schouwen-Duiveland Arcadis (2020).
4.3.3
Deelgebied 1
Deelgebied 1 bevindt zich ten zuiden/zuidoosten van Zierikzee. Aan de noordkant wordt het deelgebied begrenst door de Rijksweg N59. De Weg Naar De Val (N256) doorkruist het deelgebied van noord naar zuid. In het deelgebied bevindt zich een 50kV-station van Enduris. De nabijheid van dit station is een voordeel voor een nieuwe stationslocatie (zie paragraaf 4.3.2). Daarbij bevindt het station zich in nabijheid van een bedrijventerrein, grenzend aan de kern van Zierikzee. Het bedrijventerrein (met grootschalige logistieke
76
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
77
Figuur 2.9 | Aansluitgebieden Enduris.
Figuur 2.8 | Zoekgebieden en zoeklocaties alternatievenontwikkeling Schouwen-Duiveland.
2.3.2.2 Zoeklocaties
Voor de zoeklocaties op Schouwen-Duiveland gelden de
Voor het traceringsuitgangspunt onder ad. 8 zijn de
volgende traceringsuitgangspunten:
aansluitgebieden vanuit Enduris relevant. Figuur 2.9 laat
1.
ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;
deze zien. Hierbij geldt: het hoogspanningsstation realiseren
2.
benodigde oppervlakte is circa 4,5 ha (+ circa 1 ha
in het groene oostelijke gebied, betekent dat Enduris de hele
inpassing, nader te bepalen);
gemeente kan bedienen. Realisatie in geel gebied, betekent
houd rekening met omgevingshinder (zone van 40
dat Enduris tot het andere gele gebied komt, en hetzelfde
meter vanaf het hekwerk);
geldt voor oranje en rood.
3.
Met de voorstudie als uitgangspunt is TenneT in gesprek
TenneT hanteert traceringsuitgangspunten om te komen tot
4.
zo veel mogelijk voorkomen van geluidshinder;
gegaan met bewoners en belanghebbenden uit de
kansrijke locaties. Deze traceringsuitgangspunten zijn
5.
vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten
Hierbij is realisatie in een rood gebied nadrukkelijk
omgeving in zogenaamde werkateliers. In deze
vastgesteld op basis van geldende wet- en regelgeving,
zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en
onwenselijk vanuit Enduris, omdat hiermee de
participatiegesprekken zijn varianten aangedragen die zijn
aanvullend beleid van TenneT en project-specifieke
waterkeringen;
kabelverbinding maximaal tot het dorp Serooskerke reikt.
meegenomen in de alternatievenontwikkeling. In totaal zijn
(ontwerp)eisen.
houd rekening met locaties met een extern
Het gebied ten westen van dit gebied blijft daarmee beperkt
14 locaties meegenomen in de alternatievenontwikkeling.
veiligheidsrisico zoals windturbines en risicovolle
in de netcapaciteit, met gevolgen voor toekomstige
Deze locaties onderscheiden zich van elkaar door
inrichtingen;
ontwikkelingen. Realisatie ten oosten en zuiden van het rode
houd rekening met de afstand tot stationslocaties
gebied binnen het zoekgebied van deze studie is technisch
Bergen op Zoom (30 kilometer realistisch tracé);
onhaalbaar met de technische ontwerpeisen en maximale
houd rekening met de maximale tracélengte van 20
kabellengte van Enduris.
aansluiting bij verschillende voorkeuren, zoals de ligging
6.
7.
nabij (energie-)infrastructuur of bestaande bedrijvigheid of juist de afstand tot dorpskernen.
8.
kilometer vanaf het 20 kV-deel van Enduris zodat Enduris het gehele eiland kan bedienen; 9.
vestiging op bestaand industrie- en/of bedrijventerrein (voorkeur);
10. aansluiting bij bestaande bedrijvigheid (voorkeur); 11. aansluiting bij energie-infrastructuur (voorkeur).
78
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Figuur 2.10 | Afgevallen zoeklocaties alternatievenontwikkeling Schouwen-Duiveland.
Figuur 2.11 | Locatiealternatieven Schouwen-Duiveland
Op basis van deze traceringsuitgangspunten zijn vijf
2.3.3 Locatiealternatieven
zoeklocaties als niet kansrijk en drie zoeklocaties als niet-haalbaar beoordeeld. Deze locaties zijn afgevallen
Voor de navolgbaarheid en het onderscheid tussen de
in de alternatievenontwikkeling. Tabel 2.1 geeft een
voorstudie en deze studie, is de naamgeving voor de
toelichting op de afgevallen zoeklocaties en figuur 2.10
onderzochte locatiealternatieven in deze studie aangepast
laat deze afgevallen zoeklocaties op kaart zien.
naar SD-1, 2, 3, 4, 5 en 6. Dit zorgt ervoor dat alle locatiealternatieven als gelijk behandeld worden, ongeacht of deze zijn ingebracht door de omgeving of voortkomen uit
Afgevallen zoeklocatie
Beoordeling
Toelichting
de voorstudie. De getallen zijn toegekend op basis van
W1
Niet kansrijk
• grenst aan 4 boerderijen, waarvan 1 met mini-camping; • verwachte geluidshinder en mogelijke normoverschrijding.
ligging, niet op basis van voorkeur. Figuur 2.11 laat de
M2, M3 en M4
Niet kansrijk
• grenzen aan woonwijken en/of woningen (<150 meter); • verwachte geluidshinder en mogelijke normoverschrijding; • ongunstige ligging voor Enduris (geel en rood gebied).
O2
Niet haalbaar
• grenst aan woonwijk (< 50 meter) Oosterland; • grote kans op normoverschrijding geluid door ligging naast woonwijk; • zeer ongunstige ligging voor Enduris (rood gebied).
O3, O4 en O5
Niet haalbaar
ligging buiten aansluitgebied Enduris, technisch niet mogelijk om westzijde van het eiland te bereiken zonder aanvullende maatregelen. Vanuit maatschappelijke kosten en aanvullende omgevingshinder niet wenselijk.
Tabel 2.1 | Toelichting afgevallen locaties Schouwen-Duiveland.
locatiealternatieven zien.
79
80
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
81
Locatiealternatief SD-1 (voorheen: W2)
Locatiealternatief SD-2 (voorheen: W3)
Locatiealternatief SD-3 (voorheen: M6)
Locatiealternatief SD-4 (voorheen: M5)
Bedrijventerrein Zierikzee
Weg naar de Val
Gouweveerseweg-Groenedijk
Rijksweg N59
Locatiealternatief SD-1 in zoekgebied west ligt ten zuiden
Locatiealternatief SD-2 in zoekgebied west ligt in de
Locatiealternatief SD-3 in zoekgebied midden ligt in het
Locatiealternatief SD-4 in zoekgebied midden ligt ten oosten
van Zierikzee en is omringd door bedrijventerreinen. Het
zuidoosthoek van de polder ten zuiden van Zierikzee.
open polderlandschap ten zuidoosten van Zierikzee en is
van Zierikzee en is ingebracht door deelnemers aan de
locatiealternatief is ingeklemd tussen de Straalweg in het
Deze locatie is ingebracht door deelnemers aan de
ingebracht door deelnemers aan de omgevingsdialoog.
omgevingsdialoog. De locatie ligt aan de Groene Dijk in het
westen, het Groene Weegje en de Gouwepoort in het
omgevingsdialoog en grenst aan de oost- en zuidzijde
De locatie wordt begrensd door de Gouweveerseweg aan
oosten en de N59 in het noorden. Het locatiealternatief ligt
Noorden en de Ruigendijkweg in het oosten. Ten noord-
aan de provinciale weg N256. Daarmee wordt de locatie
de noordoostzijde en de Groenedijk aan de zuidoostzijde.
op circa 150 meter van de dichtstbijzijnde agrarische
westen ligt een agrarische inrichting en ten zuidoosten ligt
aan de oostzijde gescheiden van een primaire waterkering
In noordoostelijke richting ligt het NNN-gebied het Diepe
woning. Ten westen van de locatie ligt de Gouweveerseweg
het Natura 2000-gebied Oosterschelde op ongeveer
van de Oosterschelde. De locatie ligt direct naast Natura
Gat en in zuidwestelijke richting bevindt zich het Natura
met daaraan een camping. De locatie ligt in het groene
400 meter afstand. Het locatiealternatief ligt op circa
2000-gebied Oosterschelde en dichtbij NNN-gebieden.
2000-gebied Oosterschelde. Het locatiealternatief ligt op
aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze
40 meter van (bedrijfsmatige) woonbebouwing van Zierikzee.
De westgrens van de zoeklocatie ligt langs een waterweg
circa 70 meter van de dichtstbijzijnde agrarische woning.
locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur
De locatie ligt in het groene aansluitgebied van Enduris, wat
(sloot) op de plek waar voorheen de Meeldijk lag. Het
Ten zuidwesten van de locatie staan drie windturbines
aangesloten kan worden.
betekent dat vanuit deze locatie het gehele eiland op de
locatiealternatief ligt op circa 400 meter van de dichtst
aan de Gouweveerseweg. De locatie ligt in het groene
nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.
bijzijnde agrarische woning. De locatie ligt in het groene
aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze
aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze
locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur
locatie het gehele eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur
aangesloten kan worden.
aangesloten kan worden.
82
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Locatiealternatief SD-5 (voorheen: M1)
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Locatiealternatief SD-6 (voorheen: O1)
83
2.4 Toelichting tracéalternatieven Deze paragraaf geeft een toelichting op de totstandkoming van de tracéalternatieven tussen de stationslocaties op Bergen op Zoom en Schouwen-Duiveland.
2.4.1 Voorstudie
Het tracé loopt door tot aan Oosterland. De belangrijkste aandachtspunten die naar voren worden gebracht zijn de
In de voorstudie is enkel een indicatief tracé bepaald tussen
doorkruisingen van twee grote waterwegen en hun primaire
West-Brabant en Schouwen-Duiveland om inzicht te krijgen
waterkeringen. Daarnaast is het Zijpe een Natura 2000-
Kieweg
Maatje Harings Jobsweg
in de belangrijkste planologische aandachtspunten. Dit tracé
gebied en aangewezen als aardkundig waardevol gebied.
Locatiealternatief SD-5 in zoekgebied midden ligt in
Locatiealternatief SD-6 in zoekgebied oost ligt aan de
loopt van het zoekgebied Bergen op Zoom richting het
Realisatie van een dergelijk tracé wordt ondanks deze
het open polderlandschap ten noorden van de N59.
noordwestkant van Oosterland. De locatie is ingeklemd
noorden en kruist het Schelde-Rijnkanaal ter hoogte van
aandachtspunten in de voorstudie niet als onhaalbaar
De locatie wordt begrensd door de Kieweg in het zuiden
tussen rijksweg N59 in het zuiden, de Maatje Harings
Sint Philipsland. Via Sint-Philipsland bereikt het tracé
beoordeeld. Figuur 2.12 laat het indicatie tracé uit de
en de Oudepolderdijk in het westen. Het locatiealternatief
Jobsweg in het oosten en de Platte Capelledijk in het
Schouwen-Duiveland met een doorkruising van het Zijpe.
voorstudie zien.
ligt op circa 350 meter van de dichtstbijzijnde agrarische
westen. Aan de overzijde van de Maatje Harings Jobsweg
woning. De locatie ligt in het groene aansluitgebied van
ligt het bestaande 50 kV-station van Enduris. Het locatie
Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie het gehele
alternatief sluit aan bij agrarische bedrijvigheid van
eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten
Oosterland en ligt op circa 40 meter van dichtstbijzijnde
kan worden.
(agrarische) woningen. De locatie bevindt zich in het rode aansluitgebied van Enduris, wat betekent dat vanuit deze locatie slechts een klein deel van het eiland op de nieuwe 20 kV-infrastructuur aangesloten kan worden.
Figuur 2.12 | Voorstudie tracéalternatief
Figuur 5-1 Indicatieve route tussen West-Brabant – Schouwen-Duiveland met belemmeringen
5.2
Beoordelingskader stap 3
84
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2.4.2 Tracéalternatieven
2.4.2.1 Tracéalternatieven
Om tot kansrijke tracéalternatieven te komen hanteert
Op basis van de traceringsuitgangspunten zijn vier
TenneT traceringsuitgangspunten. Deze tracerings
tracéalternatieven ontwikkeld die de locatiealternatieven bij
uitgangspunten zijn vastgesteld op basis van geldende
Bergen op Zoom verbinden met de locatiealternatieven op
wet- en regelgeving, aanvullend beleid van TenneT en
Schouwen-Duiveland. Zie figuur 2.13 (en figuur 2.1) voor
projectspecifieke (ontwerp)eisen. Voor de tracéalternatieven
het overzicht van tracéalternatieven. De totstandkoming
gelden de volgende traceringsuitgangspunten:
en tracering van de bovengrondse verbinding van de
1.
ontwerp is technisch haalbaar en uitvoerbaar;
bestaande 380 kV-lijn naar de locatiealternatieven bij Bergen
2.
benodigde kabelcorridorbreedte is 50 meter (algemene
op Zoom is hierbij buiten beschouwing gelaten. Deze werkt
aanlegstrook, inclusief werkstrook);
TenneT verder uit na keuze voor een locatiealternatief en
tracé is zo kort mogelijk, maar maximaal
wordt behandeld en onderzocht in een aparte procedure.
3.
85
Zijpe
Mastgat
Oosterschelde
30 kilometer; 4. 5. 6.
7.
vermijd zoveel mogelijk steden, dorpen en woningen
Afwijkend van de voorstudie zijn ook zuidelijke
(ten minste 25 meter van woonbebouwing);
tracéalternatieven beschouwd. Deze alternatieven lopen via
vermijd zoveel mogelijk locaties met een extern
Tholen en steken tussen Stavenisse en Sint Annaland het
veiligheidsrisico, zoals windturbines en BRZO-bedrijven;
Mastgat over naar Schouwen-Duiveland, middels een 2,7
vermijd zoveel mogelijk effecten op milieuaspecten,
kilometer lange horizontaal gestuurde boring (ook wel HDD:
zoals archeologie, cultuurhistorie, natuur en water
Horizontal Directional Drilling genoemd, zie paragraaf 5.4).
keringen;
Deze optie is onderzocht vanwege de beperkingen in de
vermijd zoveel mogelijk ondergrondse infrastructuur
lengte van het kabeltracé vanuit zowel TenneT (30 kilometer)
(kabels, pijpleidingen, rioolwaterleidingen en drink
als Enduris (20 kilometer).
waterleidingen);
Figuur 2.13 | Overzicht tracéalternatieven en tracévarianten, inclusief belemmeringen.
ondergrondse verbindingen en bovengrondse
Het tracéalternatief over Sint Philipsland is ondanks het
hoogspanningslijnen mogen parallel lopen en kruisen;
gelimiteerde aansluitbereik vanuit Enduris gehandhaafd in
rijkswegen, provinciale wegen en spoorwegen
deze studie omdat de definitieve technische haalbaarheid
Tracéalternatief Noord-Midden
Tracéalternatief Zuid-Midden
(zoveel mogelijk) haaks kruisen;
van de HDD-boring onder het Mastgat pas later bekend
Tracéalternatief Noord-Midden (NM) kruist vanaf zoekgebied
Tracéalternatief Zuid-Midden (ZM) kruist, net als
10. onderlinge beïnvloeding met buisleidingen, spoorlijnen,
werd. Een boring van deze lengte is complex, maar
noord bij Bergen op Zoom vrijwel direct het Schelde-
tracéalternatief NM, vanaf zoekgebied noord bij Bergen op
kabels en dergelijke zoveel mogelijk voorkomen.
technisch haalbaar gebleken (zie ook paragraaf 5.4).
Rijnkanaal naar Tholen (provincie Zeeland). Het industrie
Zoom vrijwel direct het Schelde-Rijnkanaal naar Tholen
8. 9.
gebied van Tholen wordt aan de noordzijde gepasseerd.
(provincie Zeeland). Het industriegebied van Tholen wordt
Daarnaast is zoveel mogelijk rekening gehouden met het
Tracéalternatief Noord-Noord
Bij Oud-Vossemeer wordt afgebogen van de Oud
aan de noordzijde gepasseerd. Bij Oud-Vossemeer wordt
volgen van perceelsgrenzen. Dit zodat de tracéalternatieven
Tracéalternatief Noord-Noord (NN) loopt vanaf zoekgebied
Vossemeersedijk en Molendijk om bebouwing te ontwijken.
afgebogen van de Oud Vossemeersedijk en Molendijk om
zo min mogelijk dwars over percelen lopen. Het volgen van
noord bij Bergen op Zoom langs de oostzijde van het
perceelsgrenzen verkleint de omgevingshinder voor
Schelde-Rijnkanaal langs Nieuw-Vossemeer richting het
Vervolgens wordt de Krabbenkreekweg richting het noorden
tracéalternatief af naar het westen. Hier loopt het
perceeleigenaren en heeft de voorkeur van TenneT.
noorden. Ter hoogte van de Zeelandweg West (N257) kruist
gevolgd om daarna de Krabbenkreek te kruisen en ten
tracéalternatief tussen de weilanden aan de Bram
Omdat zoveel mogelijk perceelsgrenzen worden gevolgd,
deze het Schelde-Rijnkanaal en passeert de bebouwing
westen van Sint Philipsland uit te komen. Tot slot bundelt
Groenewegeweg door in noordelijke richting. Daarna
kent het tracéalternatief een aantal haakse bochten. Voor
rond Sint Philipsland aan de noordzijde. Vervolgens bundelt
het tracéalternatief met de rijksweg in noordwestelijke
worden achtereenvolgens de Kleine Dijk, de Muiterijweg en
het gehele kabeltracé geldt dat het, na keuze van een
het tracéalternatief met de Rijksweg in noordwestelijke
richting De Sluis. Vanaf De Sluis wordt het Zijpe gekruist
de Lange Kruisweg gevolgd. In noordwestelijke richting
voorkeursalternatief, verder geoptimaliseerd wordt op het
richting De Sluis. Vanaf De Sluis wordt het Zijpe gekruist
naar Schouwen-Duiveland.
loopt het tracéalternatief door weilanden naar de rand van
nog meer volgen van perceelsgrenzen.
naar Schouwen-Duiveland.
bebouwing te ontwijken. Vanaf de Broekseweg buigt dit
het Mastgat. Deze wordt gekruist om uit te komen op Schouwen-Duiveland.
86
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
Tracéalternatief Zuid-Zuid Tracéalternatief Zuid-Zuid (ZZ) kruist vanaf zoekgebied zuid bij Bergen op Zoom direct het Schel-Rijnkanaal naar Tholen.
2. Toelichting alternatieven en beoordelingskader
2.4.2.3 Tracévarianten in zoekgebied Schouwen-Duiveland
Tholen wordt aan de zuidzijde gepasseerd waarna het tracéalternatief tussen de weilanden door in de richting van
Binnen het zoekgebied Schouwen-Duiveland zijn
Poortvliet loopt. Het tracéalternatief gaat tussen Poortvliet
tracévarianten ontwikkeld om de locatiealternatieven aan te
en Oud Kerkhof door en bundelt vervolgens een stuk met
sluiten op de tracéalternatieven. Deze tracévarianten zijn
de Lange Weg en de Bram Groenewegeweg.
volgens dezelfde traceringsuitgangspunten ontwikkeld zoals
Daarna worden achtereenvolgens de Kleine Dijk, de
beschreven onder de tracéalternatieven. De tracévarianten
Muiterijweg en de Lange Kruisweg gevolgd.
verschillen in lengte door de verschillen in afstand tussen de
87
2.5 Beoordelingskader De locatie- en tracéalternatieven worden in hoofdstuk 3, 4 en 5 per thema integraal beoordeeld aan de hand van het beoordelingskader in tabel 2.3. De beoordelingen zijn toegekend aan de hand van de beoordelingsschaal zoals weergegeven in tabel 2.2.
locatiealternatieven en de tracéalternatieven. Figuur 2.13 en In noordwestelijke richting loopt het tracéalternatief door weilanden naar de rand van het Mastgat. Deze wordt gekruist om uit te komen op Schouwen-Duiveland.
2.4.2.2 Tracévarianten in zoekgebied Bergen op Zoom
2.1 laten de tracévarianten zien.
Score
Effect en, indien van toepassing, mitigerende maatregel
0
De belemmering heeft geen of nauwelijks effect ten aanzien van het thema
-
De belemmering heeft een effect ten aanzien van het thema, dit effect is mogelijk oplosbaar door mitigerende maatregelen of verlegging van het alternatief
Tabel 2.2 | Beoordelingsschaal
Niet-beschouwde thema’s
In dit kader zijn geen effecten beschouwd die enkel
Binnen het zoekgebied Bergen op Zoom zijn tracévarianten
Deze locatie- en haalbaarheidsstudie kent een ander
optreden tijdens de aanlegfase, omdat deze niet leiden tot
ontwikkeld om de locatiealternatieven aan te sluiten op de
detailniveau dan een uitgebreide milieustudie, zoals een
onderscheidende effecten tussen de alternatieven.
tracéalternatieven. Deze tracévarianten zijn volgens dezelfde
milieueffectrapport (MER). In voorliggende studie is een
Bovendien wordt de benodigde informatie (zoals