20210713 Raadsbrief Rapportage audit 2021 keurmerk Green Destination bijlage 1 Rapportage gemeente Schouwen-Duiveland 2020

De algemene ambitie in de Energie-Agenda is dat in 2040 alle energie die wordt gebruikt op Schouwen-Duiveland duurzaam wordt opgewekt. Op Schouwen-Duiveland zijn diverse projecten uitgevoerd in het kader van duurzame energie-opwekking o.a. Windpark Roggeplaat West (8,4 MW) Windpark Roggeplaat Oost (9,2 MW) Windpark Zierikzee (9 MW) Windpark Krammer (103 MW) Zonnepark Zierikzee (15 MW). Biomassacentrale Sir United (180 TJ per jaar) 3 postcoderoos projecten (Brouwershaven, Bruinisse en Westhoek) In onderzoek zijn: Marktconsultatie getijdentestcentrale (Grevelingendam - marktconsultatie start september 2020) Onderzoek/marktconsultatie getijdenergie Brouwersdam (marktconsultatie start oktober/november 2020) Onderzoek aquathermie in specifieke wijk in Zierikzee (start september 2020) Zoeklocatie zon op water (Krammer - aanbesteding najaar 2020) Zoeklocatie energie uit water (blue energy - Krammer - onderzoek start najaar 2020) Volgens de energiebalans 2020 wekt de gemeente Schouwen-Duiveland 42% van de energie (niet alleen elektrisch maar ook warmte en mobiliteit) die verbruikt wordt duurzaam op. Elektrisch rijden wordt gestimuleerd door het realiseren van een adequate oplaadinfrastructuur zowel voor auto’s als voor fietsen. Nu al vindt uitrol plaats, te intensiveren met de roadmap laadinfrastructuur via RES Zeeland/Mobiliteit.

Veel bedrijven maken gebruik van zonnepanelen op hun daken (Zeelandia, Omoda, Your Surpise, Saman, recreatiebedrijven in combinate met warmte-krachtkoppelingen t.b.v. minder gas voor warmte). In een aantal gevallen is dat niet lonend vanwege inkoopvolume aan elektriciteit en daaraan verbonden prijs maar gebeurt dit toch omdat directies beleid voeren in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Page 77/123

Green Destinations Standard

Module Lucht.pdf Energiebalans_2019 def.pdf

Aanpassen aan klimaatverandering 2 Action

Details

3.19. Reageren op klimaatrisico's Aanpassing aan klimaatverandering krijgt alle nodige aandacht conform de Toeristische Analyse; dit betreft o.m. vaststelling van risico's en kansen, aanpak van ontwikkeling, locatie, ontwerp en beheer van faciliteiten, zodat de klimaatbestendigheid van de bestemming verhoogd wordt.

In 2019 is een integrale brede stresstest gehouden met alle relevante betrokken stakeholders (stads- en dorpsraden, recreatieondernemers, branche-organisaties, ondernemers, natuurbeheerderende organisaties, overige overheden, belangengroepen (natuur, milieu, visserij, etc). De stresstesten worden in Zeeuws verband gehouden maar elke gemeente legt eigen nuances. Voor onze gemeente betekende dit extra aandacht voor natuur, N2000-gebieden en recreatie en toerisme. Daardoor is de stresstest integraler van opzet maar leren andere gemeenten hier van. De stresstest wordt uitgewerkt naar een risicodialoog en een maatregelenkaart voor knelpunten op waterveiligheid, wateroverlast (door korte hevige buien of langdurige regenbuien), droogte en hitte. Op grond van de stresstest worden nu al richtlijnen meegegeven om niet te bouwen in laaggelegen gebieden, aandacht besteed aan waterretentie, zo min mogelijk verhard oppervlak en materiaalkeuze en kleurstelling ten behoeve van hittestress. Daarnaast wordt er binnenkort door het Waterschap een PWO opgesteld waardoor helder wordt hoe het (oppervlakte)watersysteem robuuster kan worden.

Voor het onderdeel waterveiligheid zullen binnenkort, naast de primaire dijken die opnieuw genormeerd zijn, ook de regionale binnendijken genormeerd worden en waar nodig aangepast zodat bij eventuele overstromingen deze regionale dijken kunnen zorgen voor het beperken van de schade door water tegen te houden, weg te leiden of

Page 78/123

Green Destinations Standard

ruimte te geven waardoor schade verminderd kan worden in andere delen van de gemeente. In 2020 zal het inzicht moeten bestaan hoe het bestaand bebouwd gebied en het buitengebied klimaatbestendig kan worden en in 2040 moet de gemeente klimaatbestendig zijn. Vooruitlopend daarop wordt dit jaar een 'klimaatscan' gemaakt waardoor nieuwe ontwikkelingen getoetst kunnen worden aan hun klimaatbestendigheid. Voor bewustwording speelt het Watersnoodmuseum een grote rol. Zij zijn recent als nationaal kennis- en herdenkingscentrum benoemt. In de laatste caisson staat de toekomst van de Zuidwestelijke Delta centraal. Per 2014 plant de burgemeester met elke honderd jarige inwoner een boom op de plaats van de keuze van de jarige als bijdrage aan meer groen in de gebouwde omgeving en ongeplaveid en uiteraard als aandenken (www.bru.nu/nieuws). De gemeente is partner is Europees klimaatadaptieproject Star2Cs (Interreg Twee Zeeën) met als doel middelen en instrumenten te vinden om lange termijn strategiën om te zetten in korte termijn resultaten en tot meer uitvoering te komen.

In het kader van bewustwording voert de gemeente heeft de gemeente een verdiepende klimaatdialoog ontwikkelt voor inwoners en ondernemers op individueel niveau, is een interactieve klimaatwand opgeleverd, in september 2020 gevolgd door een interactief klimaatspel en een interactieve kennisbank voor klimatat en klimaatadaptatie. Daarnaast is de gemeente observerpartner in Europees project Endure dat als doel heeft te komen tot meer duurzame en duurzaam beheer van de kustverdediging. Opgedane kennis wordt gedeeld.

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf verslag_klimaatstressstest_S_D.pdf Verslag klimaatdialoog Bruinisse 10_04_19 Adviesbureau RAE.pdf

Page 79/123

Green Destinations Standard

3.20. Informatie over klimaatverandering Bewoners, toeristische bedrijven en bezoekers worden op passende wijze geïnformeerd over klimaatverandering.

In reactie op opmerking uit juryrapport 2018: we hebben voor de volgende waarschuwingen geen bewijs beschikbaar om te uploaden: -Waarschuwing en maatregelen door beheerders van campingbedrijven. Voor huisjes en hotels minder relevant. -Waarschuwingen en maatregelen via tv-installaties en startwebsites wifi van de parken. Met de Energie-agenda en periodieke berichtgeven in het katern Duurzaam Doen stimuleren we inwoners en bedrijven om duurzame energie toe te passen, hetzij door inkoop (groene energie), hetzij en liever nog door duurzame opwek. Met als belangrijk doel het verminderen van de CO2-uitstoot en te streven naar een CO2-neutraal eiland in 2040. We leveren bijdragen aan ondernemersbijeenkomsten, o.a. over maatschappelijk verantwoord ondernemen waarin klimaatverandering een onderwerp is en themabijeenkomsten, bijv. d.d. 5 maart 2020 over klimaatverananderingodering (www.facebook.com/events/219545379429692). Waarschuwingen via sms en app door KNMI/NOS/Nu.nl, Weeralert, Omroep Zeeland en Omroep Schouwen-Duiveland over weersverschijnselen waarbij vaak een verklaring wordt gegeven vanuit een veranderend klimaat. Waarschuwingen natuurbrand via VRZ en KNMI/NOS/Nu.nl. Evacuatieplan Natuurbrand wordt regelmatig geoefend. Daarnaast in Kop van Schouwen maatregelen genomen ter voorkoming overslag van natuurbrand.

Informatie over overstroming en hitte via Rijksspotjes: “als het water komt”, “zoek verkoeling” Tentoonstelling watersnoodmuseum gericht op alle leeftijden: interactieve kaart van overstromingen gebaseerd op landelijk ontwikkelde Geo/GIS Kaart van Rijkswaterstaat/Ministerie van I&W. Daarnaast uitleg van klimaatverandering en mogelijke effecten met vooral uitleg wat je zelf kunt doen (noodpakketten, vluchten naar boven), virtual reality om dit na te bootsen. Tenstoonstelling Het dak op waarin ouderen vertellen aan jongeren op nagemaakte daken wat ze hebben meegemaakt met de ramp

Page 80/123

Green Destinations Standard

en het omwille van klimaatverandering niet vanzelfsprekend is dat er geen rampen meer komen. Met gesponsorde bus worden scholen uit heel Zeeland opgehaald voor gratis bezoek aan museum en nieuwe tentoonstelling klimaat. In september 2018 heeft een integrale stresstest plaatsgevonden voor SchouwenDuiveland. Er is sprake van een Zeeuwse aanpak waarin verschillende regio’s de stresstest anders inrichten vanwege de regiospecifieke omstandigheden. Voor Schouwen-Duiveland zijn zeer nadrukkelijk de recreatiesector, natuurbeherende partijen en boerenorganisaties betrokken in de stresstest alsmede delegaties van de kernen in de vorm van stads- en dorpsraden. Met een dergelijke aanpak blijven de regio’s in Zeeland van elkaar leren. De stresstest beslaat zowel hevige regenval, langdurige droogte, hitte en overstromingsrisico. De resultaten worden verwerkt in de klimaatadaptatiestrategie waaraan momenteel wordt gewerkt en meegenomen in renovatie-, herstructurerings- en uitbreidingsplannen.. Via het Interreg Stars2Cs-project worden een aantal producten ontwikkeld die in het 3e en 4e kwartaal van 2020 worden opgeleverd: - een verdiepende klimaatdialoog voor inwoners en kleine ondernemers op kernniveau, inclusief een spel en actuele gegevens tot op eigen woonomgeving.

- een kennisbank over klimaatverandering en klimaatadaptatie die gaat van wetenschappelijke artikelen, reportages, podcasts, prognoses en reeds waarneembare verschijnselen naar handelingsperpectief op lokaal niveau in de eigen leefomgeving - een interactieve klimaatwand waarin vooral kinderen kunnen zien en ervaren welke maatregelen effectief zijn voor welk element van klimaatverandering op het gebied van hitte, droogte, wateroverlast en overstroming (reeds opgelverd). - een N2000 en stikstof onderzoek hoe om te gaan met instandhoudingsdoelstellingen van natuurgebieden, de verhouding met adaptiestrategieën en het juridisch, vergunnend en beherend kader. Deze activiteiten worden na overdracht gehost door het Watersnoodmuseum en dragen bij aan de ontwikkeling van nationaal herdenkings- en herinneringsmonument

Page 81/123

Green Destinations Standard

Watersnood 1953 naar internationaal kenniscentrum voor klimaatverandering en klimaatadaptatie. Op dit moment wordt een Zeeuwse klimaatdialoog ontwikkeld door alle Zeeuwse overheden waarbij aandacht is voor regiospecifieke omstandigheden. Deze klimaatdialoog moet bijdragen aan de bewustwording van organisaties, bedrijven en instellingen en het ontwikkelen van handelingsperspectief. Daarnaast loopt al de bewustwordingscampagne www.zeelandverandertmee.nl Op dit moment wordt gewerkt aan de Zeeuwse klimaatadaptatiestrategie en afgeleid hiervan Schouwen-Duivelands klimaatadaptatie strategie, die eind 2020, begin 2021 opgeleverd wordt. Reportages YESC omroep Zeeland met initiatieven door en voor jongeren in Zeeland/Schouwen-Duiveland die klimaat gerelateerd zijn (www.omroepzeeland.nl/tv/programma/370203373/YESC/gemist).

Raak Pro.pdf Star2CS.pdf ENDURE_ConceptNote_EN.pdf AF_NWE666_LILT_20170524_101500.pdf Folder water in de tuin.pdf STAR2Cs_ApplicationForm.pdf

Page 82/123

Green Destinations Standard

verslag_klimaatstressstest_S_D.pdf Verslag klimaatdialoog Bruinisse 10_04_19 Adviesbureau RAE.pdf

Page 83/123

Green Destinations Standard

4. Cultuur & Traditie 5

Cultureel erfgoed 3 Action

Details

4.1. Bescherming cultureel erfgoed Instandhouding, authenticiteit en esthetische beleving van cultureel erfgoed, typische en traditionele architectuur, stadsontwerp, stads- en dorpsgezichten en archeologische vindplaatsen worden gewaarborgd conform internationaal erkende normen.

Onze gemeente telt ruim 1200 rijks- en gemeentelijke monumenten. Hiervan zijn de rijksmonumenten het belangrijkst, waarbij de kastelen, vestingwerken, gebouwen met voormalige openbare functies, torens en kerken het belangrijkst zijn. In Zierikzee en Brouwershaven hebben de patriciershuizen en koopmanshuizen weer hun oude namen gekregen. Tot slot zijn de belangrijke archeologische locaties in en rondom de kernen en steden, waaronder de ringwalburg van Burgh, Belvedere-gebieden. Er zijn ook een aantal musea op het eiland. Stadhuismuseum, Watersnoodmuseum, Streek-en Landbouwmuseum, Burghse Schoole, Maritiem Museum Brouwershaven, Museumhaven Zierikzee, Oudheidkamer en Visserijmuseum te Bruinisse(Brusea), Blikmuseum. Musea zijn verenigd in de VMSD (Vereniging Musea SchouwenDuiveland). https://www.schouwen-duiveland.nl/recreatie/musea.html Erfgoed heeft, zeker ook gelet op de Erfgoednota (bijgevoegd) een hoge prioriteit op Schouwen-Duiveland. Daarnaast is een uitgebreid project uitgevoerd naar eigen identiteit en lokaal DNA als basis voor een eiland marketingconcept. Ook bij ondernemers staat behoud van lokale identiteit en erfgoed als waarde voor het toeristisch-recreatief product hoog op de agenda. Bij vergunningaanvragen op het eiland wordt extra aandacht besteed aan bescherming van de monumenten en de bescherming van beschermd stads- en dorpsgezichten.

Voor deze beoordeling is een onafhankelijke monumenten- en welstandscommissie in het leven geroepen. Met subsidie van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed worden twee

Page 84/123

Green Destinations Standard

herbestemmingsonderzoeken uitgevoerd door een gerenommeerd adviesbureau en brede particpatie vanuit de samenleving voor de Grote Kerkt Brouwershaven en de stadspoorten in Zierikzee. Doel is een passende herbestemming te vinden die bijdraagt aan een duurzaam beheer en onderhoud van de monumenten zodat een goed behoud op lange termijn gewaarborgd is. Om statements, specialities en basisproducten aan elkaar te verbinden, worden er verhaallijnen ontwikkeld. Op deze manier wordt het voor inwoners en toeristen makkelijker om het eiland te ontdekken. De verhalen worden als metrolijnen over het eiland getrokken. Iedere verhaallijn belicht een ander stukje historie. Ondernemrs kunnen op deze lijnen arrangementen ontwikkelen. Het vrijetijdsaanbod op SchouwenDuiveland wordt hiermee verrijkt. Er zijn vijf verhaallijnen benoemd: 1. Beleef onze internationale topnatuur 2. Nederland, Waterland: omgaan met water 3. Welkom op het water 4. Ervaar het pure leven op het eiland 5. De Gouden eeuw 6. Voordelta strand

Nota integraal erfgoedbeleid 2012-2018.pdf

4.2. Bescherming kunstvoorwerpen Verkoop, vertoning en vervreemding van historische en archeologische voorwerpen wordt goed gereguleerd en gehandhaafd.

Page 85/123

Het beleid van de musea is zo ingericht dat zoveel mogelijk historische en archeologische voorwerpen van de musea blijven. Voor Schouwen-Duiveland betekent dit dat collecties van de diverse musea, waaronder Stadhuismuseum, Landbouwmuseum Goemanszorg, Visserijmuseum en Watersnoodmuseum zijn ondergebracht in aparte stichtingen waardoor bij onverhoopt faillissement de collecties voor de gemeente behouden blijven.

Green Destinations Standard

Het behoud van de zeer waardevolle collectie van het Archief van de gemeente Schouwen-Duiveland is op een vergelijkbare wijze geborgd. Hierbij is sprake van intensieve samenwerking met het Zeeuws Archief. In Nederland is de verkoop- en vervreemding in de Archiefwet vastgelegd en daarmee op essentiële punten als behoud en kwaliteit van bewaring geborgd. De inspectie houdt hierop periodiek toezicht.

4.3. Gevolgen toerisme op cultuur Schadelijke vormen van toerisme gericht op cultureel erfgoed, belangrijke cultuurlandschappen en het gebruik daarvan, alsmede op de beleving van plaatselijke karakteristieken (sense of place) worden voorkomen. Beschadiging en verstoring worden adequaat aangepakt.

Met de toeristische ontwikkeling is geld vrijgekomen om te investeren in de kwaliteit van cultureel erfgoed, ontsluiting daarvan, wegnemen van congestieproblemen, inzet op milieuverbetering, etc. De laatste investeringen in met name het voltooien van de Ecologische Hoofdstructuur worden nu gedaan. Met streekproducten en evenementen is de aandacht voor de lokale identiteit enorm toegenomen en is dit een belangrijk onderdeel van het toeristisch-recreatieve product. Zoals eerder benoemd voert het Kenniscentrum Kusttoerisme verschillende onderzoeken uit. De impact van toerisme op de bestemming wordt op deze manier gemonitord. http://www.kenniscentrumtoerisme.nl/nl/publicaties-kckt Via de parkeergegevens hebben we sinds kort inzichtelijk hoeveel overnachtingen er per gebied (en bedrijfsniveau) en hoeveel dagtoeristen er komen. Het is bekend welke piekmomenten het toerisme kent en daar proberen de bedrijven op in te spelen. Middels de monitor van de Zeelandapp is inzichtelijk welk effect de tempratuur heeft op het bezoek van toeristen aan musea. Hier wordt op in gespeeld door bij slecht weer mensen te verwijzen naar verschillende slecht weer voorzieningen. De openbare gebouwen hebben een gebruiksvergunning waar o.a. in geregeld is hoeveel mensen er maximaal tegelijkertijd in kunnen. Monumenten worden ook op deze manier beschermd tegen overbelasting.

Voor evenementen/activiteiten op het gebied van cultuur worden subsidies verleend door de gemeente. De criteria hiervoor zijn vastgelegd in de beleidsregel subsidies: http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/Historie/Schouwen-

Page 86/123

Green Destinations Standard

Duiveland/CVDR301964/CVDR301964_3.html

Monumentenvergunning Kerkplein 2 Zierikzee.pdf Gebruiksvergunning pag 1.pdf Gebruiksvergunning pag 2.pdf

Volken & traditie 2 Action

Details

4.4. Immaterieel erfgoed Immaterieel erfgoed en de plaatselijke tradities worden beschermd en gerespecteerd.

De stadjes, dorpen, monumenten en landschappen op Schouwen-Duiveland vertellen vele verhalen. Verhalen van gewone mensen, die gebouwen hebben gemaakt en bewoond. Mensen die het land hebben bewerkt en gevormd. Maar ook verhalen en tradities van bijzondere gebeurtenissen die door de eeuwen heen hebben plaats gevonden en bijzondere mensen die op ons eiland hebben gewoond. Deze veelal unieke verhalen van en over Schouwen-Duiveland dragen wij met ons mee en maken ons wie we nu zijn. In het canon van Schouwen-Duiveland worden deze verhalen beschreven en ook digitaal zijn veel van deze verhalen toegankelijk. De verhalen zijn een elementair onderdeel van onze cultuurhistorie. De strijd tegen de Noormannen, de Zeeslag op de Gouwe (1304), de St. Elizabethvloed, de meekrap en de welvaart in de Gouden Eeuw, het Spaanse beleg van Zierikzee, het mosseloproer van Bruinisse, de watersnoodramp in 1953. Maar ook verhalen van beroemde eilanders , zoals Jacob Cats, Job Baster en Pieter Zeeman. Een andere unieke traditie is de Straô. Paarden met hun berijders trekken groepsgewijs op naar het strand, om de paardenbenen na de winter af te spoelen. Uniek immaterieel erfgoed van dit eiland. https://www.immaterieelerfgoed.nl/page/1116/strao. Daarnaast vormen de klederdracht en de weervisserij belangrijk immaterieel erfgoed van SchouwenDuiveland.

Page 87/123

Green Destinations Standard

Om deze verhalen te bundelen en versterken worden de verhaallijnen ontwikkeld (zie punt 4.1) Op de Landschapsdag 2018 (Paaszaterdag) is de Straô officieel als immaterieel erfgoed benoemd. https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/103573/Strao-rieen-wordt-bijgeschreven-operfgoedlijst Via verschillende evenementen wordt het immaterieel erfgoed van het eiland gepromoot. Voorbeelden hiervan zijn de Vlasdag, Open Monumentendag , de Straô. Deze evenementen wordt aangekondigd in de evenementenkalender van www.vvvzeeland.nl In Vlaams Nederlands verband zetten we in op de UNESCO-nominatie als Global Geopark Schelde Delta (www.scheldedelta.eu). De Nederlandse begrenzing betreft de Brabantse Wal en de noordgrens van de Grevelingen. Bij de aanwijzing/nominatie tot Geopark formuleert UNESCO extra voorschriften en randvoorwaarden hoe om te gaan met cultuurhistorie, cultuurerfgoed, bijzondere landschappen en streekgebonden gewoonten en gebruiken.

Strao erfgoedzorgplan 5 december 2107.pdf

4.5. Respect voor traditie Toerisme is respectvol voor levende cultuur en tradities, ondersteunt de bescherming en de viering ervan en verstoort de uitvoering ervan niet. De houding van toerisme t.o.v. levend erfgoed is oprecht en respectvol. Indien tradities worden nagespeeld blijven zij echt en oorspronkelijk.

Page 88/123

nog toevoegen/verwerken in tekst: verhalen/erfgoedlijnen (input Paula) Erfgoed heeft, zeker ook gelet op de erfgoednota een hoge prioriteit op SchouwenDuiveland. Daarnaast is een uitgebreid project uitgevoerd naar eigen identiteit en lokaal DNA als basis voor een eiland marketingconcept. Ook bij ondernemers staat behoud van lokale identiteit en erfgoed als waarde voor het toeristisch-recreatief product hoog op de agenda.

Green Destinations Standard

DANA_Schouwen-Duiveland.pdf

Page 89/123

Green Destinations Standard

5. Maatschappelijk welzijn 22

Menselijk Respect 7 Action

Details

5.1. Onroerend goedrecht Rechten op onroerend goed (land, vastgoed) en het gebruik van grond- en oppervlaktewater door de plaatselijke bevolking zijn voldoende vastgelegd conform internationaal erkende normen; regels worden gehandhaafd en zijn onderhavig aan openbare inspraak.

Alle eigendomsrechten zijn kadastraal vastgelegd. Deze zijn in te zien en/of op te vragen via www.kadaster.nl

5.2. Herhuisvesting Herhuisvesting van bewoners is alleen mogelijk na voldoende informatie, na instemming vooraf en met een redelijke vergoeding.

Er zijn twee onderliggende redenen waarbij herhuisvesting een rol kan spelen:

Privaat eigendom is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek en via ruimtelijke procedures. Publiek eigendom is geborgd via het vergunningen en ontheffingen stelsel. Dit wordt middels handhaving gemonitord.

1. Intermenselijk/sociaal Hier is alleen tussenkomst mogelijk door een geinstitutionaliseerde partij. Een voorbeeld hiervan is de kinderbescherming. In een dergelijk geval wordt er altijd naar kwalitatief goede huisvesting gezocht. 2. Ruimtelijk Als herhuisvesting noodzakelijk is vanuit een ruimtelijk aspect (bijvoorbeeld beschermd natuurgebied), dan wordt er altijd gezocht naar een passend voorstel. Te doen gebruikelijk is dat dit gebeurd naar onteigeningsrecht en de jurisprudentie die zich

Page 90/123

Green Destinations Standard

hierom heen gevormd heeft. Dit is een transparante methode op basis van taxaties van de oude en de nieuwe situatie. Bovendien worden mensen beschermd door huur/eigendom. Zeker als huurder wordt je in Nederland sterk beschermd.

5.3. Rechten van oorspronkelijke bewoners Het recht van de inheemse bevolking om natuurlijke en culturele plaatsen te bezoeken is wettelijk geregeld, tenzij deze toegang nadelige gevolgen heeft voor de duurzame bescherming van de plaatsen.

Dit is in Nederland grotendeels vastgelegd in de Grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. De meeste locaties zijn publiek toegankelijk en hier gelden de regels van de beheerder. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld verboden toegang in een natuurgebied tijdens het broedseizoen. De overheid stimuleert oude gebruiken en gewoonten. Voorbeelden hiervan zijn dialect en volksfeesten, zoals de Strao en Vlasdag. Met jaarlijkse vergunningen worden deze streekgebonden en met historie omgeven evenementen geborgd op uitvoering, bijzondere evenementen krijgen zelfs de status van immaterieel erfgoed mee zoals Strao.

5.4. Intellectueel inheems eigendom Intellectueel eigendomsrecht van inheemse bevolking en andere bewoners word effectief wettelijk beschermd.

De bescherming van het intellectueel eigendomsrecht is in Nederland vastgelegd in de wet. Hierin worden de volgende soorten intellectueel eigendomsrecht onderscheiden: 1. Octrooirecht of patentrecht 2. Auteursrecht 3. Naburige rechten 4. Merkenrecht 5. Tekeningen- en modellenrecht 6. Databankrecht

Page 91/123

Green Destinations Standard

7. Handelsnaamrecht 8. Kwekersrecht 9. Chipsrecht Hierdoor zijn op nationaal niveau en met een eventuele beroepsgang naar onafhankelijke gerechtelijke instanties de rechten voor intellectueel eigendom geborgd.

5.5. Bescherming van mensen Er zijn passende maatregelen genomen om alle mensen wettelijk en effectief te beschermen tegen commerciële, seksuele of andere vormen van uitbuiting en intimidatie.

Dit is in Nederland voldoende geborgd in de Grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. In het Sociaal Domein zijn gemeenten sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Deze taken zijn gedecentraliseerd. Hierdoor ontstaat een meer sluitend systeem voor beschermde groepen. Hiedoor wordt meer gefocussed aan de voorkant van het proces, namelijk preventie. Hiervoor is o.a. de Jeugdwet aangescherpt. De gemeente geeft actief uitvoering aan het VN-verdrag voor mensen met een beperking (zie ook collegeprogramma en programmabegroting). Dit vanuit de doelstelling vanuit het sociaal domein dat iedereen meedoet in de samenleving en belemmeringen in mobiliteit en toegankelijkheid zoveel als mogelijk daarvoor moeten worden weggenomen.

5.6. Openbaarheid van wetten De wettelijke en effectieve bescherming van mensen tegen exploitatie en intimidatie is openbaar en alom bekend, zodat ook mogelijke

Page 92/123

Dit is eveneens geborgd in de Grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Deze zijn beide openbaar en landelijk bekend. Aan bewustwordig wordt vooral via de opleiding van mensen veel aandacht besteed. Schending van deze

Green Destinations Standard

overtreders ervan op de hoogte zijn.

rechten wordt strafrechtelijk vervolgd. Hier is ook altijd veel aandacht voor vanuit de pers. Jaarlijks wordt de Four Freedoms Award uitgereikt. Deze wordt uitgereikt aan een persoon of instelling die op inspirerende wijze invulling geven aan de vier Vrijheden van Franklin D. Roosevelt: Vrijheid van meningsuiting, Vrijheid van godsdienst, Vrijwaring van gebrek en Vrijwaring van vrees, https://www.fourfreedoms.nl/. De Roosevelt Foundation in Middelburg en de Franklin and Eleanor Roosevelt Institute in New York werken samen om iedereen, waar ook ter wereld, te motiveren zelf invulling aan de woorden van Roosevelt te geven.

5.7. Mensenrechten De bestemming neemt de nodige maatregelen om het respecten van universele mensenrechten te monitoren.

Dit gebeurt hoofdzakelijk op Rijksniveau. Handhaving vindt plaats middels justitie en politie omdat de meeste mensenrechten verankerd zijn in het Wetboek van Strafrecht en Wetboek van Strafvordering. Op lokaal niveau kunnen beperkingen in leefbaarheid en daaraan verbonden publieke levenssfeer te maken hebben met mensenrechten, bijvoorbeeld het onvoldoende toegang krijgen tot voorzieningen. Op Zeeuwsbreed niveau wordt er veel gemonitord door het Planbureau en Bibliotheek van Zeeland (ZB). Uit de Sociale Staat van Zeeland blijkt dat de staat van leefbaarheid door inwoners nooit in relatie wordt gebracht met beperkingen van hun mensenrechten.

Staat van Zeeland 2013.pdf staat_van_zeeland_2017.pdf Infokaart Schouwen Duiveland.pdf

Page 93/123

Green Destinations Standard

Participatie van bewoners 5 Action

Details

5.8. Inwoners betrokken in planning

Bij de ontwikkeling van bestemmingsplannen is er altijd een inspraakprocedure. Belanghebbenden kunenn op deze manier hun mening aan de gemeente kenbaar maken. Daarbij is er bij de ontwikkeling van visies ook altijd ruimte voor inbreng. Een voorbeeld wat eerder is genoemd is de THS, maar ook de omgevingsvisie/plan is hier een voorbeeld van. Belanghebbenden zijn nauw in dit proces betrokken. Bij vergunningen geldt hetzelfde, men kan hier bezwaar tegen aantekenen. In Nederland is inspraak deels geborgd in de wet. Daarbij hebben wij als gemeente een inspraakverordening https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/historie/SchouwenDuiveland/30875/30875_1.html, het document burgerparticipatie en het handhavingsplan.

Procedures voor de voorbereiding van planning, beleid en regelgeving en het voorbereiden van beheer en ontwikkeling van de bestemming, is openbaar en toegankelijk voor publieke stakeholders.

De laatste jaren wordt er ook steeds sterker in gezet op co-creatie. Een goed voorbeeld hiervan is de Structuurvisie Grevelingen Volkerak-Zoommeer, inmiddels verandert naar de planuitwerking Getij Grevelingen. Daarnaast worden in alle kernen van het eiland stads- en dorpsvisies ontwikkeld waarbij de gemeente faciliteert en de lokale gemeenschap vooral de inbreng en programmering levert. Ook deze processen zijn te beschouwen als een vergaande vorm van co-creatie. Dit levert een enorme betrokkenheid en inzet van de lokale gemeenschap bij de ontwikkeling van de kern op. Een voorbeeld, naast de eerder genoemde Masterplan is de Stadsvisie Brouwershaven (www.brouwershaven.nu). Andere voorbeelden waar inwoners helemaal het heeft in eigen hand nemen zijn twee Right to Challenge-trajecten (groenonderhoud te Renesse en maken van een dorpsplan Sirjansland).

Page 94/123

Green Destinations Standard

5.9. Bewoners geïnformeerd over toerisme Bewoners worden regelmatig betrokken in discussies over kansen, risico's en duurzaamheidsaspecten van toeristische ontwikkelingen.

Masterplannen en visies worden voorbereid via een interactief beleids- en/of planvormingsproces. De gemeenteraad heeft een amendement aangenomen om nog een stap verder te gaan en meer verantwoordelijkheid bij de kernen zelf te leggen met als doel de sociale cohesie, leefbaarheid en onderlinge binding te vergroten. Kernen kunnen zelf een integrale dorps- of stadsvisie maken waarbij de gemeente stimuleert, faciliteert en regisseert. Het belang van toerisme maar ook het effect en de impact zijn terugkerende onderwerpen in het ontwerpproces. Schouwen-Duiveland beschikt tevens over een marketingconcept genaamd: "Ik heb een band met Schouwen-Duiveland" (ook in Engels en Duits beschikbaar). Op deze manier wordt het eiland gepromoot op het gebied van wonen, werken en verblijven. Hiervoor wordt de ambassadeurs methode gebruikt. De gasten, inwoners, etc. kunnen namelijk het beste vertellen wat er zo mooi is aan het eiland. Alle informatie via www.ikhebeenband.nl. Er is ook een kopje met bandverhalen, waarbij zichtbaar wordt hoe we deze methode toepassen. Een aantal voorbeelden van projecten waarin inwoners intensief meepraten en meedenken in het kader van toerisme: Euplett: http://euplett.eu/ Prime-C: http://prime-c.net/ Coastal Communities 2150: http://prime-c.net/projects/cc2150/ Strategische Visie: zie bijgaand document.

Specifiek voor toerisme zijn er in het kader van de agenda toerisme een aantal brede bijeenkomsten gepland. Een van deze bijeenkomsten was een symposium. Hier konden mensen op de verschillende thema's in discussie met elkaar aan de hand van stellingen. Deze bijeenkomst werd heel goed bezocht: https://toekomsttoerismeschouwenduiveland.nl/Home/ArticleID/248/Grote-belangstelling-Symposium-Toekomst-Toerisme. Voor de mensen die hier niet bij aanwezig konden zijn, was er online de mogelijkheid om te reageren op de stellingen. https://toekomsttoerismeschouwenduiveland.nl/Internetconsultatie-archief-toer-rec

Page 95/123

Green Destinations Standard

Bij de Masterplannen zoals Renesse worden inwoners ook actief betrokken. Via de website http://masterplanrenesse.nl/ worden mensen actief geinfomeerd. Ook worden er meerdere inloopavonden georganiseerd.

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf 20151112_lsd_amendement_stads__dorpsvisies_en_plannen.pdf tarieven_en_uitgaven toeristenbelasting_2020 RGB PDF_A.pdf

5.10. Stimuleren van bijdragen aan duurzaamheid Ondernemingen, bezoekers en bewoners wordt de mogelijkheid geboden om bij te dragen aan sociale en duurzaamheidsinitiatieven, als vrijwilliger, met geld of op andere wijze.

Schouwen-Duiveland bruist van de sociale en duurzaamheidsinitiatieven. Zo zijn er in diverse kernen mobiliteitsinitiatieven als deelauto’s, sociaal elektrisch vervoer van ouderen en elektrische schoolbnussen voor de kern Zonnemaire die daarmee het leerlingenvervoer zelf regelen. Deze initiatieven zijn ondergebracht onder de paraplu Platform SD Op Weg maar het eigenaarschap blijft in de kern bij de initatiefnemers. In het platform wordt kennis en ervaring uitgewisseld en komen alle initiatieven samen onder eenzelfde gemeenschappelijke doelstelling, gemeenschappelijke uitgangspunten en hetzelfde logo. Eveneens een mooi voorbeeld zijn de dorpshuizen van Noordwelle, Nieuwerkerk en Bruinisse. Deze dorpshuizen zijn van de kern zelf en worden ook gerund door de lokale bevolking. De gemeente faciliteert in verduurzaming zodat de exploitatielasten lager worden en de gemeenschap beter tot een sluitende bedrijfsvoering kan komen. Eind 2016 is er op Schouwen-Duiveland een ruilwinkel geopend. Dit is een initiatief tussen Gors, SMWO en kledingbank Schouwen-Duiveland. De gemeente ondersteunt het initiatief, https://www.smwosd.nl/themas/ruilwinkel.htm Een vergelijkbaar voorbeeld is het eerder genoemde POP3/Leaderproject "Groen Verbindt".

Page 96/123

Green Destinations Standard

5.11. Tevredenheid van inwoners De tevredenheid van inwoners met de toeristische ontwikkeling en beheer van de bestemming wordt regelmatig gemonitord en de resultaten worden tijdig openbaar gemaakt.

Er wordt periodiek door de gemeente Schouwen-Duiveland een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Deze heeft betrekking op klanttevredenheid over de diensten van de gemeente. In 2019 is het meest recente imago-onderzoek gehouden door de gemeente SchouwenDuiveland. Dit gebeurt in het kader van de Organisatievisie. In dit onderzoek wordt het imago van de gemeentekijke organisatie en het gedrag van ambtenaren onderzocht. De resultaten zijn bijgevoegd. Er is recent via facebook een onderzoek gehouden over de tevredenheid van inwoners/ondernemers, die via een project met de gemeente contact hebben gehad. De resultaten van het onderzoek worden op dit moment geanalyseerd. Later dit jaar wordt er ook een onderzoek naar de tevredenheid over digitale dienstverlening uitgevoerd. Tevens is tevredenheid onder bewoners specifiek gemeten in het proces om te komen tot de agenda toerisme 2018 -2026. Enerzijds middels het symposium. Hier waren veel inwoners bij aanwezig, die in de 6 verschillende workshops hun visie op toerisme konden verwoorden. Workshops: meer digitale promotie, meer beleving (water, natuur en cultuur), meer innovatie, meer gastvrijheid en seizoensverlenging, meer strandbeleving, duurzame mobiliteit. In de bijlage toegevoegd het document ‘insteek en vragen per workshop’. Deze lijst geeft een overzicht van de vragen die behandeld zijn tijdens de workshops.

Via de website https://toekomsttoerismeschouwenduiveland.nl/Stellingen_toekomst_toerisme/ArticleID/223/Stelling-9 hebben inwoners/gasten hun mening digitaal kunnen geven op een aantal stellingen. In de bijlage tevens een document met een overzicht van de stellingen waar mensen op hebben gestemd. Daarnaast worden alle stads- en dorpsraden betrokken bij de vorming van visies, beleid en tijdens evaluaties. Bij grotere projecten worden ook altijd inspraakavonden georganiseerd. Voor het Masterplan Renesse zijn deze na te lezen via de volgende link: http://masterplanrenesse.nl/nieuws/2018-3/informatieavond-zoom-zeeanemoonweggoed-bezocht

Fb afbeelding onderzoek.png

Page 97/123

Green Destinations Standard

Overzicht stellingen digitale poll.docx Insteek en vragen per workshop.docx Imago_onderzoek 2019 SD _ managementsamenvatting.pdf organisatievisie_met_het_tij_mee.pdf

5.12. Versterken van de gemeenschap Bewoners en ondernemers worden actief betrokken bij verduurzaming van het toerisme in programma's voor gastheerschap (destination stewardship) en als ambassadeur van de bestemming naar buiten toe.

Schouwen-Duiveland beschikt tevens over een marketingconcept genaamd: "Ik heb een band met Schouwen-Duiveland" (ook in engels en duits beschikbaar). Op deze manier wordt het eiland gepromoot op het gebied van wonen, werken en verblijven. Hiervoor wordt de ambassadeurs methode gebruikt. De gasten, inwoners, etc. kunnen namelijk het beste vertellen wat er zo mooi is aan het eiland. Alle informatie via www.ikhebeenband.nl. Er is ook een kopje met bandverhalen, waarbij zichtbaar wordt hoe we deze methode toepassen. Het handboek met het marketingconcept is als bijlage geupload. Evenals enkele voorbeelden van communicatiemiddelen. Op het eiland vinden diverse gastheerschapscursussen plaats, zoals: Gastheerschap Grevelingen, Voordelta/Kop van Schouwen, Oosterschelde. Deze cusussen worden gegeven door het IVN en gesubsidieerd door de gemeente. Bij het NME loopt het project "natuurouders". Natuurouders zijn (groot)ouders of andere vrijwilligers die assisteren bij natuurlessen in en buiten school. NME SchouwenDuiveland ondersteunt de natuurouders door het aanbieden van cursussen en lesmaterialen. Door het jaar heen kunnen natuurouders terecht voor uiteenlopende cursussen. Tijdens de cursus leren deelnemers hoe ze leerlingen van verschillende leeftijden kunnen begeleiden bij natuuractiviteiten en hoe ze zelf natuurlessen kunnen geven, https://nl.terramaris.nl/onderwijs/natuurouders/.

Het ondersteunen van burgerinitiatieven zoals Right to Challenge, het opstellen van stads- en dorpsvisies en het ondersteunen van initiatieven als De Peilschaal in Zierikzee, ondersteunen van hulpkringen in alle kernen (voorbeeld:

Page 98/123

Green Destinations Standard

www.facebook.com/renessedtv en de sociale mobiliteitsprojecten in het platform SD op Weg dragen ook sterk bij het versterken van de gemeenschap, onderlinge gemeenschapszin en de leefbaarheid.

handboek_band_SD_small EINDVERSIE WINDOWS.pdf 01_04VVV_Bord_Gem_SchouwenDuiveland_1750x850.pdf 15033277_3 Sponsorfolder digitaal.pdf 14012850_17 Bierviltje.pdf

Lokale economie 4 Action

Details

5.13. Bijdrage bedrijfsleven Er zijn maatregelen genomen om de bijdrage van het bedrijfsleven aan de plaatselijke economie te versterken, met bijzondere aandacht en steun voor het plaatselijk midden- en kleinbedrijf (MKB).

In de achterliggende periode zijn dorpsvisies gereed gekomen voor Burgh Haamstede en Scharendijke. De ervaringen uit dit traject worden gebruikt om andere dorpen/steden te stimuleren een plan te maken. Hiervoor wordt vanaf 2019 een experiment Right to Challenge uitgevoerd, ook wel uitdaagrecht genoemd. De gemeente geeft dit dus volledig uit handen. Voorbeelden hiervan zijn de dorpskernen Renesse en Sirjansland: https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/inwoners-renesse-mogen-zelf-maaien-ensnoeien-op-openbare-plekken~ad1ab37e/ https://www.pzc.nl/schouwen-duiveland/inwoners-sirjansland-krijgen-25-000-euro-omopenbare-ruimte-te-verbeteren~a2126f61/ We zien dat het lokale bedrijfsleven hier ook een rol in neemt. Ondernemers besluiten ook om samen te werken en van daaruit niet alleen bijdrage te leveren aan verbeteren van het gezamenlijk functioneren maar ook van meerwaarde te

Page 99/123

Green Destinations Standard

zijn voor de lokale bevolking, bijvoorbeeld door extra investeren in de openbare ruimte waar ook inwoners baat bij hebben. Vaak wordt hiervoor een BIZ gebruikt. Een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. Binnen onze gemeente is sprake van: -BIZ Groot-Renesse -BIZ Bedrijvenpark Zuid Zierikzee Alle ondernemers en/of eigenaren in de BIZ betalen daaraan mee. De gemeente kan een subsidie verlenen, onder de voorwaarde dat deze wordt gebruikt voor activiteiten die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit of economische ontwikkeling in de openbare ruimte van de BIZ. Het eilandelijke ondernemersplatform OSD zet zich niet alleen in voor de ondernemers zelf maar levert ook een maatschappelijke bijdrage via steun aan projecten en intiatieven. Bijvoorbeeld door ondersteuning van de Energiecoöperatie Energie Werkt Schouwen-Duiveland en Platform SD op Weg. Daarnaast blijkt de maatchappelijke betrokkenheid uit bijvoorbeeld het instemmen met de heffing OZB zakelijk om bepaalde investeringen in de publieke ruimte die meer inwoner dan ondernemer gerelateerd zijn mogelijk te maken (www.osdinbedrijf.nl)

5.14. Promotie van lokale producten en diensten Lokale ambachtslieden, producenten en aanbieders van diensten worden gesteund in het krijgen van een eerlijke kans in de toeristische economie; lokale en duurzame producten worden aangeprijsd, vooral in die gevallen waarmee een bijdrage kan worden geleverd aan natuur, cultuur, lokale identiteit en lokale economie van de regio.

Page 100/123

De gemeente heeft een aantal streekproducten erkend: Oosterscheldekreeft, Oosterschelde Mossel, Oester, Krukels en Mesheften. De openingen van alle seizoenen vinden op Schouwen-Duiveland plaats. De gemeente verleend hier een structurele subsidie voor. Er zijn twee visserij-organisaties die door de gemeente zijn erkend en waarmee periodiek overleg mee wordt gevoerd. De gemeente heeft niet officieel ambachten of ambachtslieden erkend maar koestert deze wel. Zo faciliteren wij de wijnboerderij, vleesboerderij, kaasboerderij, brouwerij, mosterdmakerijen en scheepsreparatiewerf St. Museumhaven. Veel van deze bedrijven zijn leerwerkbedrijven. Ook aandacht voor voor ambachten in Streekmuseum Goemanszorg en Stadhuismuseum. Daarnaast faciliteert de gemeente de Open Monumentendag en neemt daar zelf ook actief aan deel, waarbij ruimte voor ambachten en oude tradities wordt ingeruimd. Daarnaast faciliteert de gemeente Oude Ambachtenmarkten in de diverse kernen en organiseren kernen zelf dagen met oude ambachten en gebruiken,

Green Destinations Standard