20210713 Raadsbrief Rapportage audit 2021 keurmerk Green Destination bijlage 1 Rapportage gemeente Schouwen-Duiveland 2020

Sustainability report - 2020

Schouwen Duiveland Green Destinations Standard

Page 1/123

Green Destinations Standard

Content 1. Reporting context

3

2. Company data

4

3. Introduction

5

4. Mission statement & policy

6

5. Assessment overview

7

6. Detailed overview

8

Page 2/123

Green Destinations Standard

1. Reporting context

Page 3/123

Green Destinations Standard

2. Company data Schouwen Duiveland

NL0034

Tourist volume Number of employees Type of tourism Special target groups Destinations offered

Sustainability coordinator Schouwen-Duiveland NL0034

Page 4/123

Green Destinations Standard

3. Introduction

Page 5/123

Green Destinations Standard

4.Mission statement & policy 4.1 Mission statement 4.2 Policy

Page 6/123

Green Destinations Standard

5. Assessment overview Main theme

Criteria

Completed

0. Kenmerken van de bestemming

14

14

1. Beheer van de bestemming

26

26

2. Natuur, landschap en dieren

8

8

3. Milieu & Klimaat

20

20

4. Cultuur & Traditie

5

5

5. Maatschappelijk welzijn

22

22

6. Ondernemers & Gastvrjiheid

19

19

Page 7/123

Green Destinations Standard

6. Detailed overview 0. Kenmerken van de bestemming 14

Algemene informatie 10 Action

Details

0.1. Coördinator Duurzaamheid

Schouwen-Duiveland paula.hanse@schouwen-duiveland.nl 0111 452 392

0.2. Organisatie die de bestemming beheert

Schouwen Duiveland

0.3. Jaarlijks aantal overnachtende bezoekers

>1,000,000

0.4. Aantal bewoners

33837

0.5. Faciliteiten/kenmerken van de bestemming

Marinas,Outdoor bathing water (sea or fresh water sites where swimming is formally allowed),Coast & sea,Nature-based tourism (ecotourism),Culture-based tourism (heritage – tangible and intangible)

Page 8/123

Green Destinations Standard

0.6. Foto's en video van de bestemming

1. Luchtfoto van de Kop van Schouwen: Hierop is de overgang van duinen, bos, strand, naar polderlandschap goed zichtbaar. 2. Golfbreker aan strand op Schouwen-Duiveland (foto van Monique Theuns) 3. Havenhoofd met blik op Zeelandbrug (de verbinding tussen Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland) (foto van Monique Theuns) 4. Gebied rond Plompe Toren, een kerktoren op een paar kilometer ten zuiden van Burgh-Haamstede 5. Strand Schouwen-Duiveland (foto van Monique Theuns)

Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=bvB0pbnFNCg Tour de France 2015 Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=fmllvPYlobo Bovenaanzicht SchouwenDuiveland met drone 2020 Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=GcaULVbbxYk Zeehonden bij Renesse 2018 Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=s-Yp6npZPps Zeelandbrug 2018 Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=d7j8qW4fwHE Oosterscheldekering 2018 Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=PqJ4BcfnP-o Strand Westenschouwen 2018

Foto Schouwen-Duiveland.jpg

Page 9/123

Green Destinations Standard

2 golfbreker.jpg 3 havenhoofd.JPG 4 plompe toren.JPG 5 strand.JPG

0.7. Omschrijving van de bestemming

Page 10/123

Schouwen-Duiveland is the upper isle of the province of Zeeland in the Netherlands, surrounded by the North Sea, Lake Grevelingen and Oosterschelde. The municipality of Schouwen-Duiveland is especially known because of historical and picturesque cities Zierikzee and Brouwershaven, the seaside resorts Renesse and Burgh-Haamstede and the long natural beaches and dynamic dunes along the Northsea. This is the reason why Schouwen-Duiveland often is mentioned as the crown on Zeeland. Because of the National Parc Oosterschelde, the in European perspective very important bird sanctuary Tureluur, European largest salt water lake Grevelingen, valuable and dynamic dune valleys, vast and natural beaches, woods and wetlands it’s called the green-blue oasis in the Delta. Special cycle- and foothpaths leads you along the pure water of National Parc Oosterschelde, Lake Grevelingen and through the dunes along the Northseacoast. The little historical towns, pictoresque villages, Belvedère-areas like the old polders and drowned or lost villages due the many floods Schouwen-Duiveland had to cope with in the past, tell you the rich marine history. The community of SchouwenDuiveland as a whole is very aware of the high values of this area and want to preserve them. Many guests and visitors enjoy these very diverse landscapes, pure water, fresh air, silence, rest, space and darkness.

They also enjoy the local gastronomy and the local food and beverages. The many German and Flemish guests appreciate the fresh salty delacies chefskoks offer. To learn, to develop and to innovate, the municipality participates in European projects like Climate Proof Areas, Coastal Communities, climate adaption projects (like Star2Cs and ENDURE), carbon reducing projects. Main aim is to develop policies and carry out strategies to preserve the rich natural habitats and at the same build on a resiliënt Delta with a robust and sustainable eco-system.

Green Destinations Standard

0.8. Duurzaamheids-pitch

Page 11/123

The challenging goal mentioned in the vision of the municipality of SchouwenDuiveland, titled “Tide for the future”, is: “Holiday-island Schouwen-Duiveland will create a leading watereconomy which will be the sustainable connection between living, working, caring and enjoying.” The municipality wants to be a destination for good living, working, caring and enjoying. The way to reach this goal is to create a sustainable society, in terms of nature, landscape and environment but also in terms of a fair social and economic society, providing equal chances for people to participate and develop in society and providing in care and cure when people need so. Because of this goal the municipality preserves the rich natural values of the diverse and highly valued landscapes, carries out policies to reduce pollution and waste, for energysaving and CO2-reduction, reducing carmiles and encouraging responsible and sustainable entrepreneurship. Quality marks like ECO XXI, Quality Coast, GreenKey and BlueFlag are very important to monitor the efforts and progress as a community as a whole and to encourage new and innovative sustainable and circular ambitions to achieve, supported by the local society.

Main results are a Transferium to reduce carmiles for leisure, sustainable reconstruction of seaside resort Renesse, take leisureparcs and roads out of for nature preserved areas, creation of new for nature preserved areas like bird sanctuary Tureluur, restoring original groundwaterlevels in the dynamic and vulnerable dunevalleys and the realisation of a Climateforest and other new green and biodiverse areas to catch CO2. Together with a corporation of entrepreneurs and the participation of inhabitants four big collective solarpanel-installations yet are realised as a sustainable energy source. In 2019 the largest windmill-farm, realised by the largest inhabitants cooperative in the Netherlands, will be operational. In 2019 a tidal test centre will be operational to test and improve turbines for generating tidal energy as a sustainable and reliable energy source. The municipality invests in the development of knowledge and vision concerning a Delta-area that can cope with climate change. Main aim is to create the conditions of climate-robust sustainable eco-system in which nature will be preserved and enhanced and were people and animals can live safe, in balance with the environment but at the same time resilient.

Therefor the municipality is coinvestor for measures in the Deltaworks, National Parc Oosterschelde en Lake Grevelingen to create a dynamic tidal estuariën environment which provides in more value for nature, a solid and sustainable eco-system which contributes to more resiliënce of the Delta as a whole. This is also the reason why the municipality participates in a European project Interreg Two Seas Star2Cs

Green Destinations Standard

(www.interreg2seas/eu/en/star2cs) concerning decisionmaking processes regarding to climate change and invests in development of the National knowledge and rememberance centre Great Flood 1953 to an international knowledge and awareness centre regarding climate change and sea level rise. The municipality is also observerpartner in the Interreg Two Seas project Endure. The municipality supports financial and on content the POPIII/Leader projects "Circulair recreëren", Nieuwe zilte teelten (Zeebanaan en zeevenkel"), unique for Northwest Europe and Groen Verbindt, a project concerning education on environment and sustainability and social inclusion (www.zeeland.nl/subsidie-aanvragen/pop3-leader-projecten).

0.9. Awards

ECO XXI, Green Key, Blauwe Vlag, Quality Coast Gold award EU Interreg 2 Zeeën programma: MAYA Transcoast Beide projecten gericht op duurzame maritieme recreatie, verduurzaming jachthavens en duurzame transformatie oude handelshavens; Climate Proof Areas Gericht op brede bewustwording van klimaatverandering en onderzoek naar strategiën om met klimaatverandering om te gaan inclusief voorbeelden Coastal Communities 2150 PRimE-C

Page 12/123

Green Destinations Standard

Gericht op brede bewustwording kustgemeenschappen van de dynamische omgeving van kustgebieden, de vele belangen die daarbij spelen en het duurzaam hanteren van die belangen. Weerbaar maken van kustgemeenschappen en verduurzaming van kustgebieden Interreg North West Europa progamma: Target-II Gericht op duurzame mobiliteit, bewustwording van inwoners en recreanten voor duurzame vormen van vervoer Ontwikkelingen van middelen en methodes om duurzaam vervoer te bevorderen Europe for citizens EUPLETT Gericht op kennisuitwisseling tussen kustgemeenten met een belangrijke toeristische functie Gericht op levendig houden van stadscentra in kustgemeenten die door seizoensinvloeden en bijvoorbeeld internetverkoop onder druk staan. OP Zuid Onthaal naar Deltawateren Gericht op verduurzamen en transformeren vissershaven, transformatie kleine vissers naar gastheren voor Grevelingen en Oosterschelde inclusief natuur- en milieu-educatie.

Page 13/123

Green Destinations Standard

Green Deal Schone Stranden Green Deal Autodelen

Interreg Twee Zeeën Star2Cs Gericht op klimaatadaptatie en ontwikkelen van methoden en technieken om van beleid naar uitvoering te komen, verhogen bewustwording en handelingsreportoire Endure (observer partner) Gericht op natuurlijk en ecologisch verantwoorde inrichting van kustverdediging en strandbeheer. Financiële ondersteuning ecologische en circulaire POP3/Leaderprojecten Circulair Recreëren -realiseren volledig circulair tiny house met streekproducten/-afval/natuurresten, off-grid, reizend met het seizoen van de bestemming mee; Groen Verbindt - natuur- en milieu-educatie gecombineerd met gezond eten, wijkparticipatie (ouderen, jongeren, allochtone inwoners, wijktuin en groen in de wijk voor meer biodiversiteit onderhouden door mensen via dagbesteding; Nieuwe zilte teelten - ontwikkeling van unieke Financiële teelten participatie in zilt kasmilieu en actieve vanpartner zeebanaan in project en zeevenkel. Getij Grevelingen bijdrage 1 mio en actief meewerken (o.a. omgevingsmanagement)

0.10.

Page 14/123

www.schouwen-duiveland.nl; https://www.vvvzeeland.nl/nl/eilanden/schouwen-

Green Destinations Standard

duiveland/; https://nl.wikipedia.org/wiki/Schouwen-Duiveland; https://www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/schouwen-duiveland; www.ikhebeenband.nl;

Scope van de evaluatie 3 Action

Details

0.11. Scope (reikwijdte)

Op bijgaande kaart is te zien wat het grondgebied is van de gemeente SchouwenDuiveland.

Page 15/123

Green Destinations Standard

0.12. Veranderingen in scope

Nee

0.13. Oppervlakte van de bestemming

48821

1 Action

Details

0.14.

Coronaproof and healthy public transport in the coastal zone of Schouwen-Duiveland In the coastal village of Renesse the only touristic transferium in the Netherlands is located. Already started in 1998 and still functioning very well. It started with the slogan: “Liberation of the car-driver starts in Renesse. Tourists who wants to visit the beaches for a day or tourists who spend their holidays in the area can park their car on the parkinglot of the Transferium and are able to travel free to the beaches or the coastal villages of Schouwen-Duiveland. The buslines of the coaches to pick up passengers are projected along the entrances of the main campingsite and leisureparcs. So, as a tourist you don’t need your car during your stay. Surveys and monitoring indicated an avoided amount of 500.000 carmiles on a yearly basis. Beside the prevention of air pollution tourists, guests but also inhabitants experienced more advantages like less cars on the roads and in the villages, more and safer public space for pedestrians and bikers, less traffic jams and more time to spend on the beaches or in the coastal villages. Although the means of transportation had a fun element form the start of the Transferium, varying from cabrioletcoaches, horsetrams or coaches with sand, buckets and beach shovels, untill a few years ago most of the vehicles had a combustion engine

Page 16/123

Green Destinations Standard

and the transportation was in bulk. So a lot of people in a coach. The past two years we were expirimenting with electric powered vehicles and an app to offer mobility as a service to our guests. Due to Corona we had to consider the model of touristic public transportation. A lot a people in a coach isn’t possible anymore. We went through the routes of the busses and the destinations most of the tourists have. We came to the conclusion that most of the distinations have a distance of 3 to 4 miles. In that case a bike is a suitable mean of transportation. We also got help from civil initiatives in the local sociëty in the field of mobility. These sustainable initiatives, spread around the whole isle and united in a mobility-platform, offered us electric schoolbusses and electric shared cars. During the summertime these vehicles aren’t used that often and deployed for mobility for our guests. A as result of the new and alternative means of transportation still one coache is used for the longer routes. The frame of our communication is now different: Deliberation of Corona starts in Renesse, avoid crowds and move healthy in fresh silty air. By communicating the limited distances to the several beach crossings and nearby villages, people understand that a shared bike is a suitable, pleasant and healthy way of transportation.

The electric shared cars and schoolbusses are deployed for people with a disability or people who don’t want to bike. We carry on expirementing with the app to develop and provide more mobility as a service. The main aim is to reach a model in which coaches are not necessary anymore. We are proud that we are able to present a model of transportation that applies to the social distancing issues caused by Corona. And that in a short time with the help of our local society.

Poster gratis busvervoer toeristenseizoen.pdf plattegrond transferium laadpalen.png

Page 17/123

Green Destinations Standard

SF2020_ADDVISION_SD_OPWEG_24.jpg SF2020_ADDVISION_SD_OPWEG_134.jpg SF2020_ADDVISION_SD_OPWEG_183.jpg buslijnen Transferiumvervoer Renesse.jpeg

Page 18/123

Green Destinations Standard

1. Beheer van de bestemming 26

Commitment & organisatie 5 Action

Details

1.1. Coördinator Duurzaamheid Aan een persoon is de verantwoordelijkheid en bevoegdheid toegewezen voor de adequate implementatie en rapportage van duurzaam bestemmingsbeheer.

Eric Caspers (0111 452 423) Stategisch adviseur concern extern/concernprogrammering Tij van de Toekomst. Omdat de strategische visie Tij van de Toekomst en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma gebaseerd is op principes van duurzaamheid komt de coördinatie van duurzaamheid en de samenhang in de uitvoering van duurzaamheidsprincipes samen in deze functie. Op duurzaamheidsaspecten vanuit Strategische Visie 2040 en het op basis daarvan gemaakte Uitvoeringsprogramma Strategische Visie, nu 1 op 1 vertaald in de Meerjarenprogrammabegroting voor strategisch adviseur een tijdsbesteding van 15 uur per weer gemiddeld op coördinatie, samenhang en cross-overs op het gebied van duurzaamheid. Op inhoudelijke duurzaamheidsprojecten (energie, vervoer, integrale veiligheid, bodem, geluid, lucht, licht, omgevingskwaliteiten, landschap, vergunningen en handhaving, sociale en welzijnsprojecten, toerisme en recreatie, waterbeheer en ruimtelijke ordening) een inzet van 14 fte voor gemiddeld 28 uur per fte (duurzaamheidsaspecten zijn integraal onderdeel van de projecten en beleids- en planvorming. Daarnaast betrokken maatschappelijke organisaties, overige overheden en terreinbeheerders, ondernemingen en adviseurs die inzet plegen op duurzaamheidsaspecten om aan te sluiten op deze beleids- en planvorming en uitvoering daarvan.

Ter verduidelijking van de rol van de duurzaamheidscoordinator, is naast de generieke

Page 19/123

Green Destinations Standard

functie omschrijving van Strategisch Adviseur eveneens een specifieke functiebeschrijving van Strategisch Adviseur Duurzaamheid toegevoegd. Deze is ondertekend door de gemeentesecretaris.

functieomschrijving strategisch adviseur.pdf Organigram staf duurzaamheid.pdf Functiebeschrijving Strategisch Adviseur duurzaamheid.pdf

1.2. Management-structuur Een passend gefinancierde organisatie of managementstructuur, afgestemd op de omvang en schaal van de bestemming, is verantwoordelijk voor de coördinatie en bevordering van de ontwikkeling en het beheer van duurzaam toerisme.

Page 20/123

Binnen de gemeentelijke organisatie wordt coördinatie en bevordering van de ontwikkeling en het beheer van duurzaam toerisme met elkaar afgestemd. De betrokken personen zijn benoemd bij criteria 1.4. De Agenda Toerisme kent zes thema's waaraan partijen (betrokken overheden, betrokken natuurbeherende organisaties, toeristisch-recreatief bedrijfsleven, brancheorganisaties, detailhandel, maatschappelijke instellingen en organisaties, kennis- en onderwijsinstellingen, regionale ontwikkelmaatschappij en innovaters/incubators) gezamenlijk werken: de gemeente Schouwen-Duiveland, ondernemers en andere belanghebbenden in de toeristische sector. Per thema is een werkgroep samengesteld en een voortrekkersrol toegewezen. De ontwikkeling en het beheer van duurzaam toerisme is in alle werkgroepen onderwerp van gesprek, voornamelijk bij thema 4 (Voortdurend vernieuwen) en thema 5 (het mooiste strand als blijvende trekker).

Green Destinations Standard

1.3. Visie In overleg tussen overheid en belanghebbenden is een toeristische visie opgesteld waarin duurzaamheidsprincipes zijn verankerd; die visie is openbaar.

Schouwen-Duiveland beschikt over een langetermijn visie voor het eiland tot 2040. De visie is te raadplegen via onderstaande link. https://www.schouwen-duiveland.nl/_Resources/Persistent/bdc026ff2cd226daab10694 24a6addd4474d17f1/Strategische%20Visie%20-%20Tij%20van%20de%20Toekomst. pdf Het originele document stamt uit 2011. Daarom is er in 2014 een overdrachtsdocument en herbevestiging van de Strategische Visie opgesteld door de Strategisch adviseur (beide documenten zijn toegevoegd). Op verzoek van o.a. de politieke partijen is er in 2017 eveneens een overdrachtsdocument toegevoegd. Ook deze treft u aan in de bijlage. Op dit moment wordt is een aanvang gemaakt met herijking van de Strategische Visie. Hierin is met name aandacht voor sustainable development goals (SDG's) met als centrale vraag of deze naast het eerdere richting- en sturingsinstrument van people, profit, planet, prosperity kunnen worden gebruikt of deze (beter) kunnen vervangen. De eerste oefeningen waar de gemeente in het kader van de SDG's staat zijn al gemaakt en basis voor de verdere evaluatie en nadere herijking van Tij van de Toekomst. Daarnaast is een organisatievisie opgesteld die naast het Tij ("wat") ingaat op hoe de gemeente dit wil bereiken (participatie, communicatie, gedrag/houding, skills voor samenwerken en co-productie)

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf Overdrachtsdocument 2017 definitief.pdf raadsvoorstel herbevestiging Tij 2014.pdf overdrachtsdocument Tij 2014.pdf Map uitwerking SDG Schouwen_Duiveland.xlsx

1.4. Getrainde coördinator/team

Page 21/123

Peter van Sante - senior beleidsmedewerker Milieu, Water en Bodem

Green Destinations Standard

Coördinator of team dat verantwoordelijk is voor de ontwikkeling en beheer van het toerisme, is adequaat getraind op het gebied van duurzaamheid.

Baukje Bruinsma - senior beleidsmedewerker Energie en Duurzaamheid Rob Heintjes - beleidsmedewerker Bodem Karin Nomden - beleidsmedewerker Ruimtelijke ordening/N2000 en stikstof Pam Verbeek - beleidsmedewerker Cultuur Guus Besuijen - Beleidsmedewerker Erfgoed Paula Hanse - beleidsmedewerker Recreatie & Economie vacature - Senior beleidsmedewerker Recreatie en Economie Eric Caspers - Strategisch adviseur/ concernprogrammering Jacques Straver - senior Adviseur openbare veiligheid De Senior Beleidsmedewerker toerisme en recreatie fungeert als coordinator/projectleider voor uitvoering beleid en uitvoering (S-D kiest voor toerisme en agenda toerisme), opgeleid op HBO/WO-niveau en periodiek cursussen, training maar ook projecten met kennisinstellingen op kennis up-to-date te houden. Vast onderdelen in PJP en evt. POP’s, opstellen en actualiseren van beleid en projecten worden uitgevoerd door multi-disciplinaire teams, geldt hetzelfde voor (opgeleid cf. functieeisen/beschrijving, periodieke bijscholingen en trainingen via PJP en POP – opleidingsbudget voor beschikbaar. In deze teams is milieu en duurzaamheid als discipline altijd vertegenwoordigd. Ontwikkelingen van competenties en vaardigheden via trainingen (intern en extern), bijv.

projectmatig werken, projectmanagement en programmamanagement, coaching op houding en gedrag (intern door afdelingshoofden daartoe opgeleid en strategisch adviseurs, geborgd via visie Organisatieontwikkeling (Organisatievisie) en bijbehorende uitvoeringsprogramma. Daarnaast vervullen bestemmingsplanmakers, vergunningverleners, toezichthouders en

Page 22/123

Green Destinations Standard

handhavers een belangrijke rol in het beheer van duurzaam toerisme. Coördinator en beleidsteam onderhoudt het kennisniveau door periodieke trainingen, cursussen en on-line kennis, verzorgd door NRIT, VNG, Recron, Kenniscentrum Kusttoerisme, IPO. Daarnaast via onderzoek door kennisinstellingen in (Europese) projecten op het gebied van klimaat, bodem, energietransitie, water, natuur (bijv. www.wur.nl/nl/project/toekomstrenesse.htm. Bestemmingsplanmakers, vergunningverleners en handhavers door jaarlijkse incompany-trainingen, VNGseminars en seminars verzorgd door Bestuursacademie, in het bijzonder op de verruimde reikwijdte van de Omgevingswet en het besluit VTH (veel duurzaamheids- en besparingsvoorschriften). Betreft een verplicht onderdeel tot jaarlijkse bijscholing. Voor voorbeelden in company cursussen (Voor Zeeland in gemeentehuis SchouwenDuiveland gegeven), zie www.mibacu.nl

Foto diploma.jpg

1.5. Betrokkenheid van de private sector Overheid en private sector werken samen voor een duurzaam toerisme.

Page 23/123

Hiswa-Recron vertegenwoordigt, samen met Vekabo, het grootste gedeelte recreatie ondernemers op het eiland. Er is periodiek overleg met deze partijen en daarnaast ook op projectbasis. Een mooi voorbeeld hiervan is de Toeristische Hoofdstructuur. Dit is de benaming voor de nieuwe toeristische visie op het eiland. Deze wordt in coproductie met Hiswa-Recron geschreven. Bij het schrijven van dit document zijn tevens de volgende partijen betrokken: Vereniging Strandpaviljoens Schouwse Kust (VSSK), Vereniging Hotels Pensions (VHP), Natuurmonumenten/ Staatsbosbeheer, VVV Zeeland, Ondernemersvereniging Schouwen-Duiveland (OSD), Economisch Impuls Zeeland (EIZ), Provincie Zeeland. Deze partijen zijn verenigd in het Platform Toerisme. Hiermee hebben we structurele borging en nog meer betrokkenheid en uitvoeringskracht. Daarnaast betrekken we Dockwize bij innovaties en nieuwe ontwikkelingen omdat hier innovatieve start-ups en incubators verenigd zijn die tot onverwachte of ongedachte productinnovatie of innovatieve samenwerkingsvormen komen. Een andere belangrijk bron voor kennis is het Kenniscentrum Kusttoerisme en de Hogeschool Zeeland waardoor we in staat zijn om studenten in een vroeg stadium kennis kunnen laten maken met het toeristisch bedrijfsleven in onze gemeente. Zo ook met de watersportopleiding van CIOS op locatie bij een 6 tal watersportbedrijven van

Green Destinations Standard

het eiland.

Uitnodiging Startbijeenkomst.pdf

Planning & Ontwikkeling 8 Action

Details

1.6. Inventarisatie Er bestaat een openbare en actuele lijst van belangrijke toeristische waarden en attracties, waarbij inbegrepen die op het gebied van natuur en cultuur.

Het template voor de Baseline Assessment is gevuld. In Tij van de Toekomst is benoemd waar Schouwen-Duiveland sterk in is en waar ze zich in onderscheid. Dit is gebaseerd op verzamelde objectieve gegevens uit databases van landelijk gerenommeerd en gevalideerde instituten. De bronnen zijn aangeven in het Tij. Ten behoeve van de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 en 2018 is deze informatie herijkt onder het aangeven van de bronnen zodat de lokale politieke partijen een kort overzichtelijk maar volledig overzicht hebben van "de staat van de gemeente". In de database www.waarstaatjegemeente.nl zijn de nodige "facts and figures" van Schouwen-Duiveland opgenomen over specifieke kenemerken van de gemeenten en van alle relevante domeinen waar de gemeente actief is. Deze cijfers worden op landelijk niveau verzameld vanuit toonaangevende databases, o.a. van Ministeries, CBS, PBL, CPB, UWV en KvK. In het Strategisch en Operationeel Eilandmarketingplan is de merkcompetentie benoemd van Schouwen-Duiveland naar onderscheidend vermogen (statementproducten, specialty producten, basisproducten). Het VVV Zeeland beschikt over een complete lijst van toeristische waarden op de

Page 24/123

Green Destinations Standard

website https://www.vvvzeeland.nl/nl/eilanden/schouwen-duiveland/regiopagina Daarbij zijn er ook nog specifiek Excel lijsten beschikbaar voor de toeristische waarden op het gebied van natuur en cultuur. Deze zijn bijgevoegd.

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf DEF-Strategisch en Operationeel Eiland Marketingplan - november 2013 web.pdf Cultuur Erfgoed.xls Natuurgebieden.xls Overdrachtsdocument 2017 definitief.pdf overdrachtsdocument Tij 2014.pdf

1.7. Baseline Assessment Er is een Toeristische Analyse (Baseline Assessment) opgesteld: een analyse van de effecten van toerisme op natuur en landschap, milieu en klimaat, cultuur en traditie, en de lokale gemeenschap; en een beschrijving van het profiel van de bezoeker.

Het template voor de Baseline Assessment is gevuld. Door verschillende organisaties wordt het effect van toerisme in de gaten gehouden. Door Provincie, Nationaal Park Oosterschelde en het Schap. Het Kenniscentrum Kusttoerisme onderzoekt het profiel van de bezoeker. De meest recente publicaties hierover zijn bijgevoegd. Waar mogelijk proberen wij ook zoveel informatie/data over onze gasten te verzamelen. Vanaf begin 2017 loopt ook het project Profit. Dit project is gericht op big data. Voor dit project zijn zogenoemde "proeftuinen" aangewezen, één hiervan is Renesse. Middels dit project kan de gemeente, maar ook de ondernemers verschillende bronnen van data combineren, waardoor meer inzicht in de gast ontstaat, https://www.kenniscentrumtoerisme.nl/wiki/index.php/Event_00025.

Page 25/123

Green Destinations Standard

Leaflet Gast.pdf Excel bronnen Baseline assesment QC.xlsx Kenniscentrum Kusttoerisme _ Rapportage_Vaste_gasten_in_Zeeland_DEF__algemeen_ 2018.pdf

1.8. Duurzaam Toerisme beleid Er is een meerjarig toerismebeleid dat up-to-date en openbaar is en dat wordt uitgevoerd, met aandacht voor alle relevante aspecten van duurzaamheid.

De gemeente Schouwen-Duiveland hanteert al jaren een ‘Actieprogramma SchouwenDuiveland kiest voor toerisme’. Dit toerismebeleid is afgestemd met de recreatiesector en openbaar, zie bijlage. De centrale doelstelling van de agenda Toerisme is het bieden van een integraal beleids- en ruimtelijk functioneel ontwikkelingskader voor de aankomende 20 jaar, gerelateerd aan Tij van de toekomst, met daaraan gekoppeld een geprioriteerd uitvoeringsprogramma voor de komende 8 jaar. In overleg met de recreatiesector en maatschappelijke partners is de afgelopen periode een nieuwe ‘Agenda Toerisme 2018-2026’ vastgesteld. Dit nieuwe toerismebeleid geeft een stevige basis aan duurzaamheid. Deze agenda vormt én een samenhangende visie op het toekomstige recreatieve verblijfsklimaat én versterkt de verbinding tussen de verschillende deelgebieden en kernen op het eiland. De Agenda Toerisme wordt gevormd door zes thema's, waaraan door verschillende partijen wordt gewerkt. Deze thema's zijn: 1. Uitgekiende marketing van onze ‘groen blauwe oase’ 2. Meer beleving: ‘Schouwen-Duiveland als podium voor de beste natuurbeleving op de grens van land en water’ 3. Het hele eiland gastvrij en meer jaarrond bezoekers 4. Voortdurend vernieuwen 5. Het mooiste strand als blijvende trekker 6. Zorgeloos de unieke plekken op het eiland vinden

Page 26/123

Green Destinations Standard

Hierin wil de gemeente Schouwen-Duiveland een voorbeeld zijn voor andere gemeenten. Daarnaast wordt in het collegeprogramma "Verbindend Verder" en in de Energieagenda van de gemeente een nadrukkelijke koppeling gelegd met de duurzaamheidsopgave voor sector recreatie en toerisme en de kansen die dit biedt. Ook de innvotievouchers die de gemeente samen met provincie Zeeland door Impuls Zeeland uitreikt aan bedrijven kennen duurzaamheid, energie- en CO2-besparing of circulariteit als belangrijke aandachtsgebieden ten behoeve van het ontwerp van vernieuwende en innovatieve concepten, https://www.impulszeeland.nl/nl/innovatievouchers.

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf evaluatie_SD_kiest_voor_toerisme_2011_2015.pdf Bestuursopdracht in format 10 januari 2017 Definitief.docx Voorwaarden innovatievouchers Schouwen Duiveland.pdf uitvoeringsprogramma_agenda_toerisme_2018_2026 RGB PDF_A.pdf AgendaToerisme2018_2026VaststellingDefinitief25okt2018.pdf

1.9. Transparante toeristische planvorming Ontwikkelingsplannen op het gebied van toerisme worden opgesteld in nauw overleg met relevante belanghebbenden en op basis van degelijke inspraakprocedures. Plannen en besluiten worden openbaar bekend gemaakt en uitgevoerd.

Page 27/123

Bij de ontwikkeling van bestemmingsplannen is er altijd een inspraakprocedure. Belanghebbenden kunnen op deze manier hun mening aan de gemeente kenbaar maken. Daarbij is er bij de ontwikkeling van visies ook altijd ruimte voor inbreng. Een voorbeeld wat eerder is genoemd is de THS, maar ook de omgevingsvisie/plan is hier een voorbeeld van. Belanghebbende zijn nauw in dit proces betrokken. Bij vergunningen geldt hetzelfde, men kan hier bezwaar tegen aantekenen. In Nederland is inspraak deels geborgd in de wet. Daarbij hebben wij als gemeente een inspraakverordening (http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/Historie/Schouwen-

Green Destinations Standard

Duiveland/30875/30875_2.html), het document burgerparticipatie en het handhavingsplan. Bij het ontwerp- en vaststellingsproces van gemeentelijke beleidsplannen wordt de inspraakverordening van de gemeente (www.schouwen-duiveland.nl) toegepast. Bovendien vindt het opstellen van deze plannen, ook bijvoorbeeld de Agenda Toerisme, in de vorm van co-creatie plaats (van begin tot eind het ontwerp= en vaststellingsproces in nauwe samenwerking met meewerken en meebeslissen door brancheorganisaties, bedrijfsleven, natuurbeheerders, inwoners en overig relevante actoren als medeoverheden. Stads- en dorpsvisies en daarbij behorende uitvoeringsprogramma's worden in nauwe samenspraak met en door de lokale gemeenschappen opgesteld. Daarbij ligt het initiatief bij de lokale gemeenschap zelf en volgt het gemeentebestuur. Een voorbeeld is stadsvisie brouwershaven (www.brouwershaven.nu). Belangrijke onderdelen van deze planvorming in kernen zijn de cultuur, cultuurhistorie, toerisme en recreatie en kwaliteit van de openbare ruimte. De uitgangspunten voor het betrekken van de lokale gemeenschappen is opgenomen in het plan van aanpak netwerksamenleving.

Handhavingsplan 2016-2019.pdf 15_06_25 Notitie uitvoering notitie burgerparticipatie DEF.docx handhaving_leefbaarheid_openbare_ruimte_2019 PDF_A.pdf Actieplan netwerksamenleving en netwerkmanagement 25maart2019.pdf

1.10. Actieplan Toerisme Er wordt een actieplan voor duurzaam toerisme uitgevoerd (met doelstellingen, acties, maatregelen, verantwoordelijkheden en

Page 28/123

Vanaf 2018 is het actieplan geborgd in het Uitvoeringsprogramma Agenda Toerisme. De duurzaamheidscoordinator borgt het aspect duurzaamheid in deze projecten.

Green Destinations Standard

tijdsplanning).

De doelstellingen zijn vastgelegd in Tij van de Toekomst. In 2016 is dit voor het eerst vertaald in de programmabegroting. Op deze manier wordt geborgd dat de ambitites op (sub)programma niveau ook worden doorvertaald. In de programmabegroting is dit een specifiek onderdeel van de beleidsbegroting. In deze beleidsbegroting is het volledige collegeprogramma opgenomen en het collegeprogramma is een uitsnede van Tij van de Toekomst voor de komende 4 jaar met activiteiten en projecten om doelen uit het Tij dichterbij te brengen.

Strategische Visie Tij van de Toekomst.pdf evaluatie_SD_kiest_voor_toerisme_2011_2015.pdf uitvoeringsprogramma_agenda_toerisme_2018_2026 RGB PDF_A.pdf AgendaToerisme2018_2026VaststellingDefinitief25okt2018.pdf Programmabegroting 2020_2023.pdf

1.11. Stakeholders in actieplan Belanghebbenden worden betrokken in de uitvoering van het toeristisch actieplan en worden beschouwd als partners voor daadwerkelijke en voortdurende vooruitgang op het gebied van duurzaamheid.

Voor de uitvoering van de Agenda Toerisme zijn werkgroepen gevormd en een voortrekkersrol toegewezen. Belanghebben worden op deze manier beschouwd als partner voor vooruitgang op het gebied van duurzaamheid, voornamelijk bij thema 4 (Voortdurend vernieuwen) en thema 5 (het mooiste strand als blijvende trekker). Zoals eerder benoemd beschikken wij over een inspraakverordening. Ontwikkelplannen en bestemmingsplannen worden gemaakt met in acht neming van de uitgangspunten voor duurzaam ontwerpen (demografie, toekomstbestendig bouwen, groen, kavelorientatatie, energie en isolatie, geluid, vandalisme, veiligheid). Bij de ontwikkeling van verschillende visies (vb omgevingsvisie/THS) en masterplannen wordt er gebruik gemaakt van het interactief beleidsvormingsproces. Het Masterplan Renesse is hier een goed voorbeeld van. Middels een website www.masterplanrenesse.nl en een communicatieplan wordt dit geborgd (bijgevoegd).

Page 29/123

Green Destinations Standard

Daarbij wordt vanuit de gemeente ook het bezit van duurzaamheidskeurmerken zoals Green Key gestimuleerd.

14_06_25 Communicatieplan Masterplan Renesse.docx

1.12. Bezoekersmanagement De ecologische, culturele en sociale gevolgen van het toerisme worden tot een aanvaardbaar niveau beperkt, met behulp van visitor management, op basis van de Toeristische Analyse.

Het template voor de Baseline Assessment is gevuld. Terreinbeheerders oefenen toezicht uit om de impact op natuurterreinen en in de openbare ruimte te monitoren en eventueel maatregelen te treffen om de impact te verminderen. Via de website van Staatsbosbeheer is hun visie te raadplegen (https://www.staatsbosbeheer.nl/over-staatsbosbeheer/dossiers/natuur-engezondheid/visie-en-beleid) en eenvoudig te bekijken welke gebieden er toegankelijk zijn onder welke voorwaarden. https://www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/schouwenduiveland/toegankelijkheid. Hetzelfde geldt voor Natuurmonumenten. https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebied/zuidkust-vanschouwen/routes De broedlocatie van de strandplevier op het Verklikkerstrand bij Nieuw-Haamstede wordt beschermd door middel van het afsluiten van een gedeelte van het strand voor bezoekers. De strandplevier is een beschermde vogelsoort die zijn eitjes het liefst uitbroedt in het overgangsgebied tussen strand en duinen. In Renesse staan speciale borden om de bezoekers te wijzen op bepaalde regels in Renesse. Deze zijn voornamelijk gericht op het uitgaansgebied. Voor de Grevelingen en Oosterschelde zijn beheerplannnen opgesteld. Deze zijn via deze link te raadplegen: https://www.platformparticipatie.nl/projectenlijst/Natura-2000-deltawateren-2016-2022/ beheerplan/documenten/index.aspx

Page 30/123

Green Destinations Standard

Op de gemeentelijke website communiceren wij tevens over het risco van natuurbranden op de Kop van Schouwen. https://www.schouwen-duiveland.nl/inwoners/wonen-enomgeving/natuurbrandenmeter.html

bord regels Renesse.jpg Folder brandweer natuurbranden pag 1.pdf folder brandweer natuurbranden pag 2.pdf afzetting strand voor strandplevier.jpg

1.13. Financiële strategie Er is een financiële strategie m.b.t. het toerisme die mede is gericht op de versterking van de financiële positie van de bestemming als geheel.

Tij van de Toekomst wordt per 4 jarig collegeprogramma doorvertaald in de meerjaren programmabegroting. Deze manier van begroten is gericht op een meerjarig en duurzaam sluitend financieel perspectief en geeft vooraf een goede check op de financiële mogelijkheden om de in het collegegprogramma opgenomen ambities te realiseren. Op dit moment is de uitvoering van de ambities van het collegeprogramma financieel realistisch doordat de benodigde budgetten vooraf zijn gealloceerd. Bij uitvoeringsprogramma's zoals het programma bij de Agenda Toerisme is een begroting gevoegd met de wijze van dekking van de daarin geraamde uitgaven. Dit is eveneens gebruikelijk bij de uitvoeringsprogramma's van stads- en dorpsvisies en grootschalige projecten. Op deze manier is de financiële uitvoerbaarheid door allocatie aan de voorkant gebracht. Tijdens de uitvoering wordt gemonitord via de reguliere p&c-cyclus door de periodieke management- en bestuursrapportages omdat alle bedragen door de wijze van programmeren in de gemeentebegroting zijn opgenomen en daarmee vervat zijn in het planning- en controlprotocol van de gemeente. Daarbij wordt ook duurzame exploitatie bij ondernemers gestimuleerd. De Regiovisie is

Page 31/123

Green Destinations Standard

een voorbeeld hiervan, waarbij ingezet werd op kwaliteitsverbetering.

Evaluatie Regiovisie West.pdf collegeprogramma 2018_2022.pdf Map uitwerking SDG Schouwen_Duiveland.xlsx Programmabegroting 2020_2023.pdf

Monitoring & Rapportage 7 Action

Details

1.14. Indicatoren Relevante indicatoren en ontwikkelingen m.b.t. de duurzaamheid van de bestemming worden voldoende gemonitord en openbaar gemaakt.

De ambitie die in de strategische visie “Tij van de Toekomst” is vastgelegd is dat vakantie-eiland Schouwen-Duiveland, een toonaangevende watereconomie, die de duurzame verbinding vormt tussen wonen, werken, zorgen en genieten. In het Tij van de Toekomst zijn de duurzaamheidsprincipes People, Profit en Planet gehanteerd. Het collegeprogramma “verbindend verder” 2018 – 2022 sluit aan bij de strategische visie en deze duurzaamheidsprincipes. Dit is ook weer doorvertaald in de meerjaren begroting. Dit betekent dat doelstellingen op het gebied van duurzaamheid integraal zijn opgenomen in de programma’s: werken, wonen en verblijven. Het meten van voortgang en periodieke evaluatie van de indicatoren vindt plaats in de wettelijk en door de gemeenteraad vastgesteld plannings- en verantwoordingscyclus (MARAPS, BERAPS en Programmarekening). Op 21 december 2017 is de Energie-Agenda 2018 – 2023 van Schouwen-Duiveland vastgesteld. In deze eerste energie-agenda heeft de gemeente haar ambities op het gebied van energie, energiegebruik, energiebesparing en de omschakeling naar

Page 32/123

Green Destinations Standard

duurzame energie weergegeven. De algemene doelstelling voor 2040 is het realiseren van een energieneutraal Schouwen-Duiveland. Specifieke doelstellingen voor 2023 zijn het realiseren van een energiebesparing van 3% ten opzichte van het huidige gebruik (referentiejaar 2017) en 16% van het energieverbruik wordt duurzaam opgewekt. Door middel van de jaarlijkse energiebalans wordt de voortgang van de Energie-Agenda op het gebied van energiebesparing en duurzame energieopwekking gemonitord. De energie-agenda wordt om de vijf jaar geëvalueerd en geactualiseerd. Samen met de andere overheden, maatschappelijke partners, netbeheerders, bedrijfsleven en inwoners in Zeeland werkt de gemeente Schouwen-Duiveland aan de Regionale Energie Strategie Zeeland die in concept gereed is. De betrokken overheden, branche-organisaties alsmede het energie- en netwerkbedrijf hebben ingestemd met deze concept-RES. Daarmee is Zeeland één van de eerste RES-regio’s die een concept-RES heeft voorgelegd aan het Rijk. Afspraken en projecten die zijn opgenomen in de RES-Zeeland zullen worden gemonitord. Momenteel wordt er een gewerkt aan een Transitievisie Warmte, waarin de gemeente bekijkt welke wijk en met welk alternatief voor 2030 van het aardgas af kan. De TVW is eind 2021 gereed. In de Energie Transitie Atlas Zeeland worden technische en sociale gegeven opgenomen die beschikbaar zijn voor monitoring.

De gemeente voert samen met partners projecten uit op het gebied van energiebesparing bij bedrijven, inwoners en recreanten. Er zijn diverse regelingen beschikbaar als subsidies en stimuleringsleningen voor het doorvoeren van duurzame maatregelen. Daarnaast kunnen bedrijven en recreatie-ondernemingen gebruik maken van vouchers voor duurzaamheidsadviezen. Deze vouchers zijn niet alleen gericht op energie maar ook op circulariteit en biodiversiteit. Duurzame energie opwekking op Schouwen-Duiveland vindt plaats door wind, zon en biomassa. Onderzoek wordt gedaan naar getijdenenergie en energie uit water (aquathermie). Alle projecten die worden uitgevoerd op het gebied van duurzaamheid zijn te vinden op de gemeentelijke website https://www.schouwen-duiveland.nl/inwoners/duurzaamheid-milieu. Daarnaast publiceert de gemeente en partners iedere maand de meest recente ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid in de “Duurzaam Doen” pagina van de Wereldregio.

Page 33/123

Green Destinations Standard

Als energieloket, voor inwoners, bedrijven en recreanten, maakt de gemeente gebruik van het Energieloket (www.energieloket.nl) met overigens ook adviezen op andere aspecten van duurzaam bouwen en ondersteunt de gemeente het Platform Energie Zeeland. Bij alle projecten en regelingen worden de resultaten gemonitord o.a. aantal bedrijven en woningeigenaren dat heeft deelgenomen aan het project of regeling. In kaart gebrachte bodem en watersystemen zie https://zldgwb.zeeland.nl/geoloket. De gemeente gebruikt ook externe beoordelingen als belangrijke maatstaf als inpunt voor monitoring en beleid. Bijvoorbeeld het rapport van "duurzame gemeenten in Nederland en de gemeentelijke duurzaamheidsindex (bijgevoegd) en de rapportages opgesteld door externe instellingen (CBS, PBL, PBL, etc.) in www.waarstaatjegemeente.nl

PC kaart 2017.xls Collegeprogramma 2014 - 2018 peilstok definitief.pdf Wereldregio _ artikel Duurzaam Doen.PNG TELOS_Nationale Monitor Duurzame gemeenten 2019.pdf Regionale Energiestrategie Zeeland 1.0 februari 2020.pdf collegeprogramma 2018_2022.pdf Programmabegroting 2020_2023.pdf Energiebalans_2019 def.pdf

Page 34/123

Green Destinations Standard

Energieagenda Schouwen_Duiveland samenvatting.pdf Energieagenda Schouwen_Duiveland deel 2.pdf Energieagenda Schouwen_Duiveland deel 1.pdf

1.15. Beoordeling en evaluatie Doelen en targets (benchmarks) van het toeristisch beleid en actieplan worden adequaat gevolgd en geactualiseerd, met gebruikmaking van duidelijke procedures.

Voor elk beleidsplan wordt een evaluatie ingepland om te bekijken of de verwachte doelstellingen zijn behaald. Ook wordt op al het beleid de PDCA cyclus toegepast. Monitoring via de P&C cyclus via de halfjaarlijkse rapportage en programmarekening waarbij we de voortgang van het hele uitvoeringsprogramma Strategische Visie monitoren en verantwoorden, daar zitten alle projecten in, zo ook de Agenda Toerisme. De Agenda Toerisme is onderverdeeld in werkgroepen. De projecten per thema worden hierin gemonitored. Ter informatie is de voortgang van Agenda Toerisme bijgevoegd, hierin staat de samenstelling vermeld. Op veel terreinen wordt periodiek overlegd met organisaties op het eiland. Een voorbeeld hiervan is het strand. Periodiek vindt er overleg plaats tussen gemeente (intern + extern), VSSK en Strandreddingsbrigade. In deze overleggen wordt ook bekeken of de doelstellingen uit het beleid nog steeds scherp geformuleerd en haalbaar zijn en hoe de voortgang op projecten is, zowel op de doelstelling, het resultaat als de beheersaspecten (tijd, geld, kwaliteit, informatie en organsiatie). Evaluaties worden zo vaak in samenspraak met de betrokken stakeholders opgesteld.

evaluatie_SD_kiest_voor_toerisme_2011_2015.pdf beleidsproces_voor_mekaar_einddocument.pdf uitvoeringsprogramma.pdf

Page 35/123

Green Destinations Standard

overdrachtdoc_tij_toekomst.pdf Voorzet indeling werkgroepen Agenda Toerisme.docx 1e Voortgangsrapportage Agenda Toerisme 2019.pdf

1.16. Corrigerende maatregelen Indien de resultaten op het gebied van het toerisme achterblijven bij de geplande doelstellingen, worden de redenen daarvan geanalyseerd en worden effectieve corrigerende maatregelen genomen.

Als er, middels periodieke overleggen, wordt geconstateerd dat de doelstellingen niet worden gehaald, dan wordt hier actie op ondernomen. Vaak door middel van een ingeplande evaluatie en/of de PDCA cyclus. Bijgevoegd een voorbeeld van de voortgangsrapportage van de programmabegroting. Deze wordt jaarlijks met alle collega’s op onderdeel doorgenomen. Hierbij wordt aangegeven of e.e.a. op schema ligt qua tijd en geld. Is dat niet het geval dan wordt hierbij een verklaring gegeven. Op deze manier wordt precies gemonitord of de resultaten op het gebied van wonen, werken en verblijven op schema liggen. Voor de Agenda Toerisme 2018-2026 is specifiek een rapport opgesteld “maatwerkrapportage 2016, 2017, 2018”. In dit rapport zijn een aantal contstatering opgenomen die worden benut in het uitvoeringsprogramma als concrete actie dan wel als bijstelling voor een eerder geformuleerde actie.

evaluatie_SD_kiest_voor_toerisme_2011_2015.pdf 20170814 Periodieke voortgangsrapportage 2e kwartaal 2017.xlsx AgendaToerisme2018_2026VaststellingDefinitief25okt2018.pdf Rapportage_Schouwen_Duiveland_2016_2017_2018.pdf

1.17. Communicatie Belanghebbenden worden regelmatig op de hoogte gehouden over

Page 36/123

Via de gemeentelijke website wordt gecommuniceerd over lopende projecten. Voor informatie omtrent aangevraagde/verleende vergunningen wordt gebruik gemaakt van

Green Destinations Standard

beleid, activiteiten en resultaten op het gebied van duurzaam toerisme in de bestemming.

de gemeenterubriek in de plaatselijke krant. Ook via sociale media: Facebook, Twitter en LinkedIn wordt gecommuniceerd met inwoners op het eiland. Het Kenniscentrum Kusttoerisme produceert regelmatig onderzoeken in Zeeland/Schouwen-Duiveland. De VVV Zeeland communiceert over activiteiten op het eiland. Verder wordt veel branche specifieke informatie via de branche organisaties verspreid. Daarnaast worden bij brancheorganisaties en ondernemersverenigingen presentaties verzorgd over gemeentelijke beleidsvoornemens en daarover feedback gevraagd. Bij elke bestuursvergadering van Ondernemerskring Schouwen-Duiveland is de bedrijfscontactfunctionaris aanwezig namens de gemeente. Duurzaam toerisme komt hier regelmatig ter sprake. Dit is een belangrijk communicatie middel naar de ondernemers. Bij specifieke projecten zoals het Masterplan Renesse worden ook nieuwsbrieven verspreid. Een voorbeeld hiervan is bijgevoegd. Hetzelfde geldt voor het Masterplan Bruinisse en bijvoorbeeld de voortgang van de Energie-agenda van de gemeente. De gemeentelijke website 'bezoekers' deel heeft in 2019 94.354 unieke bezoekers gehad (2017: 68.707).

nieuwsbrief JVRweg02_dec2016_0.pdf

1.18. Documentatie Er wordt een dossier en monitoring systeem gebruikt van verslagen en documenten om aan te tonen dat voldaan wordt aan de eisen die gelden voor een duurzame toeristische bestemming.

De gemeente beschikt over een wettelijk voorgeschreven archief (dynamisch, statisch en historisch archief) als voorgeschreven in de Archiefwet. Daarin worden alle relevante bescheiden op een goed toegankelijke manier in papier en electronisch bewaard. De archiefverordening is te raadplegen via https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Actueel/SchouwenDuiveland/CVDR628230.html. Onderzoeksrapportages worden veel verzorgd door het Zeeuws Planbureau ZB en zijn via hun website goed toegankelijk en beschikbaar. Het Kenniscentrum voor Kusttoerisme beschikt over een databank over specifiek toeristische gegevens. Het onderzoeksintituut CPB bewaard alle gegevens. De gemeente beschikt ook over een

Page 37/123

Green Destinations Standard

archief. Er is ook een continue planning en Control (P&C) cylcus (onder 1.14), die aangeeft hoe de gemeente ervoor staat. Via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/ is te bekijken hoe SchouwenDuiveland scoort ten op zichte van andere gemeenten in Nederland. In het Overdrachtsdocument 2017 staat eveneens een lijst met documenten die mede over duurzaamheid en toerisme gaan.

Overdrachtsdocument 2017 definitief.pdf

1.19. Management reporting De coördinator duurzaamheid rapporteert tenminste eenmaal per jaar aan het hoogste politieke orgaan over de effecten van het toeristisch beleid, geplande acties en de voortgang richting gestelde doelen en doet aanbevelingen voor verbetering en vervolgstappen.

Dit gebeurt middels de uitvoering en periodieke herijking en evaluatie van Tij van de Toekomst, de P&C Cyclus en MARAP/BERAP, programmarekeningen en collegeprogramma (waar duurzaamheidsprincipes in zijn opgenomen). De P&C kaart van de organisatie is bijgevoegd.

PC kaart 2017.xls Collegeprogramma 2014 - 2018 peilstok definitief.pdf Overdrachtsdocument 2017 definitief.pdf

1.20. Openbare rapportage De belangrijkste resultaten m.b.t. de duurzaamheid van de bestemming worden tenminste eens per twee jaar openbaar gemaakt op de openbare website.

Page 38/123

Er wordt jaarlijks over de programmarekening gecommuniceerd. Dit gebeurd via de website van de gemeentehttps://www.schouwen-duiveland.nl/bestuur-enorganisatie/gemeenteraad/programmabegroting-en-jaarrekening. De stukken liggen tevens ter inzage. Dit wordt o.a. via de gemeenterubriek in de Wereldregio gepubliceerd (lokale krant). Infographics van de laatste begroting is toegevoegd. Binnen de begroting is aandacht voor de duurzaamheidsdoelen.

Green Destinations Standard

Relevante ontwikkelingen worden gepresenteerd via de openbare Kadernota ten behoeve van de door de gemeenteraad mee te geven kaders voor het opstellen van de jaarlijkse meerjarige programmabegroting. Hierin wordt vaak de terugblik gemaakt op relevante resultaten als basis waar de gemeente nu staat en welke keuzes op grond daarvan aan de orde zijn ten behoeve van het politieke debat. Ook vindt er een openbare behandeling plaats van alle projecten via het BOB model (beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming) in de gemeenteraad. Middels deze methode krijgen bezoekers, inwoners en ondernemers de kans om bij de behandeling betrokken te zijn en in te spreken.

Communicatieplan strategische visie en uitvoeringsprogramma.docx Programmabegroting 2020_2023.pdf Infographic programmarekening 2018 Schouwen_Duiveland.pdf Programmarekening 2018 Schouwen_Duiveland.pdf Infographic programmabegroting 2020 Schouwen_Duiveland.pdf

Wettelijke & ethische normen 6 Action

Details

1.21. Overzicht van wettelijke eisen De bestemming heeft een actueel overzicht van wettelijke eisen (internationaal, nationaal en plaatselijk) die belangrijk zijn voor het toerisme. Relevante eisen zijn onder meer die op het gebied van

In de procedure van de omgevingsvergunning worden volksgezondheid, afval, energie en milieunormen geintregreerd.

Page 39/123

Rijksregelgeving inclusief bijbehorende normen (met daarin vertaald Europese normen),

Green Destinations Standard

gezondheid, veiligheid, arbeid en milieu.

provinciale regelgeving en bijbehorende normen en geldende gemeentelijke regelgeving inclusief bijbehorende normen worden verwerkt in te verlenen vergunningen of ontheffingen. Eisen op het gebied van arbeidsomstandigheden worden gehandhaafd door Inspectie voor de Leefomgeving, inclusief regelgeving voor drank- en horecainrichtingen. Aspecten van veiligheid, overige gezondheidsaspecten en milieu worden gehandhaafd door gemeente en provincie. Regelgeving en normering is opgenomen in de geautomatiseerde systemen ten behoeve van vergunningverlening en handhaving. Daarnaast is er een actueel overzicht op de website van de Rijksoverheid, www.rijksoverheid.nl., tabblad wet- en regelgeving. De gemeente mag op grond van de Grondwet en de Gemeentewet niet contra legem, dus tegen de wet handelen. Een verklaring is dus verankerd in de wet. http://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2017-01-01 Via www.overheid.nl is is het beleid en de regelgeving in Nederland en op gemeenteniveau in te zien.

1.22. Naleven van wetgeving De activiteiten voor ontwikkeling en beheer van het toerisme in de bestemming zijn in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving.

Per branche zijn er zelfzorgsystemen. Hier wordt door verschillende partijen op gehandhaafd, afhankelijk van de aard en soort wetgeving: Rijk, Politie, Waterschap, Veiligheidsregio Zeeland en /of gemeente. De gemeente beschikt over een Handhavingsplan (bijgevoegd). Inmiddels zijn vrijwel alle handhavingstaken behalve die in de publieke openbare ruimte oergedragen door alle Zeeuwse gemeenten, provincie Zeeland en Waterschap Zeeuwse Eilanden overgedragen van de Regionale Uitvoerings Dienst (RUD). De handhavende taken wat betreft brandweerzorg zijn al eerder overgedragen aan Veiligheidsregio Zeeland.

Handhavingsplan 2016-2019.pdf handhaving_leefbaarheid_openbare_ruimte_2019 PDF_A.pdf

Page 40/123

Green Destinations Standard

1.23. Ethische code De bestemming heeft een ethische gedragscode voor bestuur en werknemers.

De gemeente beschikt over een Integriteitsbeleid en gedragscode. De betreffende documenten zijn bijgevoegd. Heel zichtbaar en transparant voor inwoners en ondernemers is de eventuele mededeling van een bestuurder of raadslid in een raadsen commissievergadering dat deze zich onthoudt van beraadslaging of stemming vanwege een zekere relatie met het aan de orde zijnde dossier of onderwerp. De ethische code is ook verwerkt in het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente waarin onder andere is bepaald dat in te kopen producten of diensten niet mogen zijn vervaardigd uit kinderarbeid of een relatie daarmee hebben, medewerkers betaald worden via CAO's of een rechtvaardige beloning krijgen, etc.

Integriteitsbeleid en gedragscode integriteit BW_ en Cao_proof na overleg met OR 19_2_2020 wijz verwerkt.docx

1.24. Integriteit Er bestaan richtlijnen ter voorkoming van corruptie en omkoping en die worden nageleefd. Ontduiking ervan binnen het toerisme of door leveranciers wordt bestreden. Klokkenluiders die autoriteiten inlichten over mogelijke misstanden ondervinden daarvan geen negatieve gevolgen.

De gemeente heeft een klokkenluidersregeling, Deze is bijgevoegd. Er is een transparant inkoop- en aanbestedingsbeleid (bijgevoegd). Via politie/justitie is er aandacht voor criminele activiteiten. Bij de gemeente wordt het BIBOB beleid consequent toegepast.

inkoop_en_aanbestedingsbeleid_2019_2023 PDF_A.pdf BIBOB beleidsregels.pdf Regeling_melden_vermoeden_misstanden.docx

1.25. Non-compliance Indien sancties worden toegepast als gevolg van het niet voldoen aan wettelijke eisen en ethische principes, licht de bestemming toe wat de oorzaak daarvan was en welke maatregelen genomen zijn tegen

Page 41/123

Dit is in Nederland in de wet geborgd. In de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) is bestuursdwang opgenomen. Dit wordt door de gemeente uitgevoerd middels handhaving. Ook wordt het proportionaliteitsbeginsel hierbij toegepast. Dit houdt in beginsel in dat een opgelegde sanctie of straf proportioneel moet zijn aan, in verhouding

Green Destinations Standard

herhaling.

moet staan tot, de begane overtreding of het begane misdrijf. Voor bestuursrechtelijke strafbeschikkingen die gemeentelijke Buitengewoon Opsporingsambtenaren uitschrijven staat beroep open. Voorafgaand is altijd overleg mogelijk om een nadere toelichting op de uitgeschreven strafbeschikking te krijgen. Voor de juristiële strafbeschikking, uitgeschreven door Nationale Politie staat een vergelijkbare rechtsgang open via het CIJB.

1.26. Eerlijke concurrentie en duurzaam inkoopbeleid De bestemming voldoet aan de nationale wetgeving voor openbare aanbesteding en geeft opdrachten en bestellingen op basis van kwaliteit, prijs en duurzaamheid.

Dit is nationaal geborgd in de aanbestedingswet. Op gemeentelijk niveau is dit geborgd in het inkoop- en aanbestedingsbeleid https://www.schouwen-duiveland.nl/ondernemen/inkoopbeleid. De gemeente onderscheidt zich en wordt op nationaal niveau vaak als goed voorbeeld genoemd door de aandacht voor prestatiegericht inkopen. Concreet houdt dit in en zo is dit ook in het inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgelegd, dat de inschrijvers worden uitgedaagd om met een maatschappelijk, dus ook ecologisch, meerwaarde voor natuur, publieke ruimte, klimaat, sociaal en/of economisch, met relevantere en betere oplossingen of invullingen te komen. Daardoor staat het maatschappelijke resultaat voorop en niet persé het beschikbare geld. Aan de hand van gunnings- en beoordelingscriteria en het meenemen van de inschrijvers in deze procedure wordt dit transparant gemaakt.

inkoop_en_aanbestedingsbeleid_2019_2023 PDF_A.pdf

Page 42/123

Green Destinations Standard

2. Natuur, landschap en dieren 8

Natuur en natuurbehoud 5 Action

Details

2.1. Natuurbescherming

We hebben een aantal Ecologische HoofdStructuur gebieden, zoals Plan Tureluur aan de zuidkust van Schouwen, het Duinzoomgebied tussen Renesse en BurghHaamstede, en het gebied rond Schuddebeurs. Daarnaast het Belvedère-gebied Gouwe en Ee (oud- en nieuwlandpolder). Er zijn tevens verschillende projecten die de natuurbeleving en toegankelijkheid van de natuur vergroten (zie Agenda Toerisme).

De bescherming van natuurgebieden, habitats, soorten en ecosystemen (incl. marien en aquatisch) wordt serieus genomen en gehandhaafd. Achteruitgang van de natuur wordt aangepakt, en waar nodig ongedaan gemaakt of gecompenseerd.

Voor vrijwel alle Natura 2000-gebieden (waaronder Voordelta en Grevelingen) zijn beheerplannen vastgesteld (behalve voor de Kop van Schouwen, dit is nog in ontwikkeling), zo ook voor de gebieden onder beheer van Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Nationaal Park Oosterschelde. Door de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 mei 2019 is het Programma Aanpak Stikstof (PAS) geen wettelijk kader meer voor de beoordeling van de gevolgen van de stikstofemissie op Natura2000-gebieden. Nu geldt het algemene uitgangspunt van de Wet natuurbescherming dat een project de natuurlijke kenmerken van een gebied niet mag aantasten. De uitspraak heeft tot gevolg gehad dat voor met name projecten in en rond de Kop van Schouwen een extra aanvullende onderbouwing moet worden opgesteld. Aan de hand van de onderbouwing (meestal een AERIUS 2019a berekening) is opnieuw beoordeeld of projecten door kunnen gaan. In een aantal gevallen heeft dit geleidt tot het stopzetten van projecten, een aantal projecten zijn in aangepaste vorm voorgegaan. De komende jaren wordt, landelijk, verder geïnvesteerd in een oplossing voor het stikstofprobleem. Het eindadvies van de commissie Remkes, Niet alles kan overal, geeft hierin richting. Op 9 oktober 2017 is door de Zeeuwse Noordzeekustgemeenten, ZLTO, Recron,

Page 43/123

Green Destinations Standard

Hiswa, natuurbeherende partijen en overig betrokken stakeholders Kustvisie Zeeland ondertekend. Deze documenten zijn te raadplegen via https://www.zeeland.nl/ruimte/zeeuwse-kustvisie. Daarnaast is op landelijk niveau een Kustpact vastgesteld. De Nederlandse kust met de mogelijkheden om te genieten van de rust en ruimte, of juist gebruik te maken van verschillende recreatiemogelijkheden. Of allebei. Dat is de kern van het nieuwe Kustpact dat 22 februari 2017 is getekend door bijna 60 partijen waaronder provincies, kustgemeenten, natuurorganisaties en de recreatiesector . In samenwerking met de minister van toen nog I&M zijn er definitieve afspraken gemaakt over nieuwe recreatieve bebouwing aan de Nederlandse kust. Onze gemeente is mede-ondertekenaar Zoals hierboven aangeven heeft Provincie Zeeland samen met de Noordzeekustgemeenten, natuur- en milieuorganisaties, toeristische belangenorganisaties, ZLTO, Rijkswaterstaat en het waterschap een Zeeuwse kustvisie op. In de gezamenlijke visie komt te staan hoe de kust de komende jaren beschermd moet worden en welke ontwikkelingen er wenselijk zijn. Het Rijk heeft een ontwerp-rijksstructuurvisie voor de ontwikkeling van Grevelingen en Volkerak-Zoommeer opgesteld.