20210302 Raadbrief optimalisatie strandveiligheid februari 2021 bijlage 1 rapport

OPTIMALISATIE STRANDVEILIGHEID Februari 2021

COLOFON Uitgever : gemeente Schouwen-Duiveland Auteurs : Pim van Dijk Marnix de Jonge Datum : 18 februari 2021 Versie : DEFINITIEF

Inhoud 1. Inleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1.1 Aanleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 1.2 Context. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 1.3 Scenario’s. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 1.3.1 Het behouden van het huidige niveau van dienstverlening. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.3.2 Quick wins. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.3.3 Toekomstvisie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

2. Quick wins . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.1 Aantal toezichtdagen bij Verklikkerplaat vergroten en toezichttijden aanpassen. . . . . . .6 2.1.1 Probleemstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.1.2 Voorstel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.1.3 Kanttekeningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

2.2 Nieuwe overlegstructuur strandveiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 2.3 Optimaliseren Strand App middels quick wins . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 2.4 Herbevestigen afspraken over het gebruik van C2000. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 2.4.1 Probleemstelling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.4.2 Voorstel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.4.3 Kanttekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

2.5 Extra inzet SRB bij drukte tussen 18.00 uur en 20.00 uur in het hoogseizoen. . . . . . . . . . .9 2.5.1 Probleemstelling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.5.2 Voorstel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.5.3 Kanttekeningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

2.6 Extra inzet SRB in de Nederlandse mei- en herfstvakanties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.6.1 Probleemstelling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 2.6.2 Voorstel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 2.6.3 Kanttekeningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10

3. Toekomstperspectief . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3.1 Opstellen ‘visie op strandveiligheid’. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 3.1.1 Inhoud. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3.1.2 Fasering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

3.2 Overige zaken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 3.3 Ondersteuning door NIVZ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12

4. Financiën . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 4.1 Kosten aanpassen aantal toezichtdagen en toezichttijden Verklikkerplaat. . . . . . . . . . . .13 4.2 Kosten optimaliseren Strand App middels quick wins. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 4.3 Kosten extra inzet SRB bij drukte tussen 18.00 uur en 20.00 uur in het hoogseizoen . .13 4.4 Kosten extra inzet SRB in de Nederlandse mei- en herfstvakanties . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 4.5 Kosten opstellen ‘visie op strandveiligheid’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 4.6 Kosten ondersteuning door NIVZ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

Bijlage 1: Verzamelde reacties stakeholders uitvraag evaluatie strandveiligheid. . 15 Bijlage 2: Overzicht huidige inzet - quick wins - toekomstvisie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Bijlage 3 Veiligheidsniveaus conform Strandveiligheidsprotocol. . . . . . . . . . . . . . . . . 36

1

Inleiding Deze notitie maakt onderdeel uit van het college- en raadsvoorstel ‘Optimalisatie strandveiligheid februari 2021’ van respectievelijk 11 februari 2021 en 16 februari 2021.

1.1 AANLEIDING Op 21 september 2020 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen waarin de raad vraagt om een evaluatie van de dienstverlening met betrekking tot strandveiligheid met alle betrokken partners. Tevens heeft de gemeenteraad gevraagd om in samenwerking met de stakeholders tot een voorstel te komen met verschillende scenario’s, waarbij het huidige niveau van dienstverlening het minimale scenario is. Over de inhoud van dit voorstel willen de raadsfracties in gesprek met de stakeholders om een goede integrale afweging te kunnen maken en zodat voor alle betrokkenen helder is waarom voor een bepaald scenario wordt gekozen. Aanleiding voor het aangenomen amendement zijn signalen die de gemeenteraad hebben bereikt vanuit de Strandreddingsbrigade Westerschouwen (SRB), Vereniging Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust (VSSK) en vanuit inwoners dat er verschillende belevingen zijn bij wat het gewenste niveau van strandveiligheid is en wat er precies is afgesproken in het Strandveiligheidsprotocol waarvan de gemeenteraad op 25 oktober 2018 kennis heeft genomen. Onderdeel van de afspraken die in 2019, bij het ondertekenen van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO), zijn gemaakt is dat er jaarlijks in november een evaluatie plaatsvindt tussen de gemeente en de SRB.

De gemeenteraad heeft in het amendement aangegeven dat deze evaluatie in november 2020 breder moet worden uitgezet onder alle betrokken stakeholders. Deze opdracht is uitgevoerd (zie bijlage 1, Verzamelde reacties stakeholders uitvraag evaluatie strandveiligheid) en heeft uiteindelijk geleid tot het samenstellen van een werkgroep. Deze notitie is tot stand gekomen in samenwerking met de werkgroep bestaande uit de gemeente, SRB, VSSK, Groencombinatie Schouwen-Duiveland, Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM), Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) en het Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ). De overige stakeholders, Dorpsraad Burgh-Haamstede, Dorpsraad Renesse, Ondernemersvereniging Burgh-Haamstede, Ondernemersvereniging Renesse, Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat, Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit (KMVK; Blauwe Vlag), Recron-Hiswa, Waterschap Scheldestromen en de Kustwacht, zijn over de inhoud van deze notitie geïnformeerd. In de werkgroep hebben partijen de ruimte genomen en gevonden om open maar ook scherp te discussiëren. Op een aantal voorstellen in deze notitie heeft de werkgroep geen consensus kunnen vinden. Waar partijen ‘het eens waren oneens te zijn’ staat dit uitdrukkelijk vermeld.

Wat de werkgroep betreft zijn dit bij uitstek de punten waarover partijen met de gemeenteraad van gedachten zouden willen wisselen in voorbereiding op de besluitvorming.

4

1.2 CONTEXT De inhoud van deze notitie is in lijn met de strategische visie en de toeristische visie die als doel hebben Schouwen-Duiveland als toonaangevend vakantie-eiland op de kaart te zetten. Op 12 november 2020 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen betreffende het optimaliseren van het voorzieningenniveau op de stranden en het optimaliseren van de Strand App en betere promotie van het gebruik van de app. Er wordt in deze notitie een link gelegd met dit amendement, omdat de Strand App een middel is om mensen te informeren over strandveiligheid.

1.3 SCENARIO’S De gemeenteraad heeft gevraagd om in samenwerking met de stakeholders tot een voorstel te komen met verschillende scenario’s. Er zijn drie scenario’s: 1. Het behouden van het huidige niveau van dienstverlening 2. Quick-wins 3. Toekomstvisie Deze scenario’s kunnen los van elkaar worden gekozen, maar een combinatie van scenario’s is ook mogelijk. Zo kan er worden gekozen om nu al quick wins te realiseren (scenario 2) en daarbij ook de toekomstvisie te ontwikkelen (scenario 3). Deze optie heeft de voorkeur van de werkgroep. In bijlage 2 een overzicht waar per onderwerp de huidige inzet wordt vergeleken met de quick wins en de toekomstvisie c.q. de wensen.

1.3.1 Het behouden van het huidige niveau van dienstverlening De gemeenteraad heeft aangegeven dat het huidige niveau van dienstverlening het minimale scenario is. Dit niveau is vastgelegd in het Strandveiligheidsprotocol dat onderdeel is van de op 10 mei 2019 afgesloten Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen de gemeente en de SRB. Van dit Strandveiligheidsprotocol heeft de gemeenteraad op 25 oktober 2018 kennis genomen. Het huidige niveau van dienstverlening houdt in dat de SRB actief is van 10.00 uur tot 18.00 uur dagelijks van de eerste zaterdag van juli tot en met de eerste zondag van september, de weekenden (zaterdag en zondag) vanaf het weekend van of voor Koningsdag tot en met het laatste weekend van de Nederlandse herfstvakantie en op Koningsdag, Hemelvaartsdag, de vrijdag na Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag, Fronleichnam en de vrijdag na Fronleichnam. Daarnaast is er buiten deze periodes toezicht bij de Verklikkerplaat vanaf vier uur vóór hoogwater tot hoogwater op de dagen dat het hoogwater is tussen 13.00 uur en 20.00 uur.

1.3.2 Quick wins Middels een aantal quick wins kunnen nog dit jaar stappen worden gezet in de verdere optimalisatie van de strandveiligheid. Het betreft veelal organisatorische maatregelen die relatief eenvoudig en op korte termijn kunnen worden doorgevoerd. In hoofdstuk 2 worden de quick wins verder toegelicht.

1.3.3 Toekomstvisie Er zijn ook verbeterpunten die om meer voorbereiding en gefundeerd onderzoek vragen. Deze worden in hoofdstuk 3 toegelicht. Het betreft zaken die om verschillende redenen niet op korte termijn kunnen worden gerealiseerd, maar die wellicht wel van meerwaarde zijn voor de optimalisatie van de strandveiligheid op de Schouwse stranden.

5

2

Quick wins In dit hoofdstuk bespreken wij de quick wins.

2.1 AANTAL TOEZICHTDAGEN BIJ VERKLIKKERPLAAT VERGROTEN EN TOEZICHTTIJDEN AANPASSEN 2.1.1 Probleemstelling De situatie bij de Verklikkerplaat is verraderlijk. Ondanks de vele waarschuwingsborden die er staan en de veilige looproute die met borden op het strand is aangegeven, lopen er nog steeds mensen de Verklikkerplaat op. Op dit moment is er al een ‘winterbewaking’ waarbij de SRB in de weekenden in het voorjaar, najaar en de winter regelmatig aanwezig is bij de Verklikkerplaat om mensen te wijzen op de gevaren. De SRB doet dit op de weekenddagen wanneer het hoogwater is tussen 13.00 uur en 20.00 uur en staat dan bij de plaat vanaf vier uur voor hoogwater.

2.1.2 Voorstel We stellen voor deze ‘winterbewaking’ te verruimen. Deze verruiming houdt in dat de SRB aanwezig is bij de Verklikkerplaat op weekenddagen en in de Nederlandse kerstvakanties en Nederlandse voorjaarsvakanties wanneer het hoogwater is tussen 12.00 uur en 20.00 uur. Soms is het in de winter al donker om 17.00 uur. In dat geval wordt de eindtijd bepaald aan de hand van de zonsondergang. Er is geen noodzaak meer om al 4 uur voorafgaand aan hoogwater bij de plaat te staan. Dit wordt terug gebracht tot 2,5 uur voor hoogwater. Deze extra dagen ‘winterbewaking’ komen bovenop hetgeen reeds is vastgesteld in het Strandveiligheidsprotocol: toezicht op alle dagen in het hoogseizoen, de weekenden (zaterdag en zondag) vanaf het weekend van of voor Koningsdag tot en met het laatste weekend van de Nederlandse herfstvakantie, ‘winterbewaking’ bij de Verklikkerplaat wanneer het hoogwater is tussen 13.00 uur en 20.00 uur en op Koningsdag, Hemelvaartsdag, de vrijdag na Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag, Fronleichnam en de vrijdag na Fronleichnam. De inzet van de SRB in de herfst- en meivakanties wordt verderop in deze notitie besproken (zie paragraaf 2.6).

Het houden van toezicht bij de Verklikkerplaat bestaat niet enkel uit het voorkomen dat mensen de plaat oplopen, maar ook uit het tellen van het aantal mensen, het actief aanspreken van wandelaars en fietsers en het geven van voorlichting. Aan de hand van de tellingen evalueren we de maatregel in de winter van 2021-2022 en stellen we deze waar nodig bij. Over dit voorstel is consensus binnen de werkgroep.

2.1.3 Kanttekeningen Kanttekening 1: Mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid. Mensen hebben zelf ook een verantwoordelijkheid om zich te informeren over de gevaren op het strand. Hiertoe zijn borden geplaatst bij de strandopgangen en is een veilige looproute met borden op het strand aangegeven. Desondanks kon uitbreiding van de ‘winterbewaking’ op steun rekenen van de werkgroep.

6

Kanttekening 2: Reguliere hulpdiensten hebben ook een taak. De reguliere hulpverlening is verantwoordelijk om op te treden bij calamiteiten op het strand, ook wanneer de SRB operationeel is. Deze reguliere hulpverlening is de verantwoordelijkheid van de VRZ (onder andere de brandweer met de strandjeep) en de ambulancedienst. Zij beschikken echter niet over middelen om drenkelingen uit het water te halen. Een oplossing zou zijn de brandweer gebruik te laten maken van het materiaal van de SRB, op de momenten dat de SRB niet operationeel is, en hen hiervoor op te leiden. Deze oplossing kon op onvoldoende steun rekenen in de werkgroep en is daarom niet verder uitgewerkt, ook omdat dit geen primaire taak is van de brandweer. Bij calamiteiten in het water kan een beroep worden gedaan op de Kustwacht en de KNRM. Echter de responsetijd om bij de Verklikkerplaat te komen is vrij lang. Kanttekening 3: Bezetting door de SRB is een aandachtspunt. Het is voor de SRB een uitdaging om de bezetting op de extra toe te voegen toezichtdagen in te vullen. De SRB werkt met vrijwilligers die worden ingezet tegen een kleine vrijwilligersvergoeding. In combinatie met het feit dat de laatste jaren de taken van de SRB zijn uitgebreid kan dit leiden tot het niet gemotiveerd krijgen van vrijwilligers voor het houden van toezicht bij de Verklikkerplaat en zelfs tot vertrek van vrijwilligers.

Ook is er een maximum aan de totale vrijwilligersvergoeding die vrijwilligers belastingtechnisch mogen ontvangen. Die dreigt voor sommige vrijwilligers te worden overschreden bij het verder uitbreiden van de inzet. Wellicht is het mogelijk om de bezetting (deels) in te laten vullen door een flexibele schil van lokale vrijwilligers uit de dorpen en ondernemers. Deze mogelijkheid onderzoeken we in de verderop in deze notitie benoemde ‘visie op strandveiligheid’ die zich richt op verbeteringen op de lange termijn (zie hoofdstuk 3).

2.2 NIEUWE OVERLEGSTRUCTUUR STRANDVEILIGHEID Uit de brede evaluatie onder de stakeholders bleek dat zij vonden dat zij onvoldoende werden geïnformeerd over zaken aangaande strandveiligheid en dat de samenwerking tussen de partijen te wensen over liet. De werkgroep heeft de volgende overlegstructuur bedacht om draagvlak te krijgen en te houden onder de stakeholders: • Eens per kwartaal overlegt een kerngroep die bestaat uit vertegenwoordigers van gemeente, SRB, VSSK, Groencombinatie Schouwen-Duiveland, Recron-Hiswa en NIVZ. Doel van het overleg is het bespreken van de lopende zaken en het vooruitblikken naar ontwikkelingen die er aan zitten te komen. • Twee keer per jaar sluiten bij dit overleg de Provincie Zeeland, politie, VRZ en KNRM aan. Zo ontstaat een platform om informatie uit te wisselen. Vóór aanvang van het hoogseizoen wordt het overleg afgesloten met een door de VSSK georganiseerde barbecue om zo de samenwerking te bevorderen. Naast het ambtelijk overleg vindt er twee keer per jaar een bestuurlijk overleg plaats tussen de VSSK en de burgemeester als portefeuillehouder veiligheid. Over deze overlegstructuur is consensus binnen de werkgroep.

7

2.3 OPTIMALISEREN STRAND APP MIDDELS QUICK WINS De Strand App die wordt gebruikt op de stranden van Schouwen-Duiveland is eigendom van de Groencombinatie Schouwen-Duiveland. De Groencombinatie heeft de Strand App als onderdeel van hun prestatieplan geïntroduceerd bij de door hen gewonnen aanbesteding voor het strandonderhoud. In de Strand App staan bijvoorbeeld de openingstijden van de reddingsposten en strandpaviljoens en informatie over de bereikbaarheid van het strand. We stellen voor de functionaliteiten van de Strand App uit te breiden met onder andere informatie over de Verklikkerplaat, de APV-regels, informatie over zoneringen, informatie over duurzaamheidskenmerken, getijden, veiligheid op en rond het strand, informatieberichten bij vermissingen en naderend slecht weer, meldingen van zeevonk, vertalingen naar het Engels en het Duits en de informatie in de app beter te ordenen. Deze zogenaamde quick wins zijn eenvoudig door te voeren. Een voorstel voor de volledige optimalisatie van de Strand App volgt later naar aanleiding van het op 12 november 2020 door de gemeenteraad aangenomen amendement waarin wordt gevraagd de Strand App te optimaliseren. In dit latere voorstel wordt tevens ingegaan op promotie en het beheer van de app. Over dit voorstel is consensus binnen de werkgroep.

2.4 HERBEVESTIGEN AFSPRAKEN OVER HET GEBRUIK VAN C2000 2.4.1 Probleemstelling Voor communicatie bij incidenten op zee wordt door de Kustwacht en KNRM primair gebruik gemaakt van de marifoon. De SRB heeft bij incidenten via C2000 contact met de meldkamer Zeeland-West-Brabant en telefonisch met het Kustwachtcentrum. Ook de KNRM Ouddorp beschikt over C2000, maar maakt primair gebruik van marifoon. Doordat KNRM Ouddorp primair gebruik maakt van de marifoon en de SRB deze niet heeft, verloopt communicatie bij incidenten niet altijd soepel.

2.4.2 Voorstel Door jaarlijks, voor aanvang van elk strandseizoen, afspraken over het gebruik van C2000 tussen SRB, KNRM en meldkamer Zeeland-West-Brabant te finetunen, kan de onderlinge communicatie op korte termijn worden verbeterd. Over dit voorstel is consensus binnen de werkgroep.

2.4.3 Kanttekening Communicatie via marifoon wordt als onderzoeksopgave in de ‘visie op strandveiligheid’ meegenomen. Implementatie van marifoon bij de SRB leidt wellicht tot betere communicatie bij incidenten op zee. Voor het gebruik van marifoon zijn echter opleidingen vereist en het Agentschap Telecom heeft onlangs bij een andere reddingsbrigade (Katwijk) het gebruik van marifoon zonder de juiste vergunningen en gebruikspapieren verboden. Het implementeren van marifoon bij de SRB als communicatiemiddel tussen de SRB, KNRM en de Kustwacht is dan ook geen quick win en wordt als onderzoeksopgave meegenomen in de ‘visie op strandveiligheid’ (zie hoofdstuk 3). Daarbij wordt tevens onderzocht of het implementeren van marifoon bij reddingsbrigades ook een wens is van de andere Zeeuwse kustgemeenten en Zeeuwse reddingsbrigades. Zo ja, dan is het goed om hier gezamenlijk in op te trekken.

8

2.5 EXTRA INZET SRB BIJ DRUKTE TUSSEN 18.00 UUR EN 20.00 UUR IN HET HOOGSEIZOEN 2.5.1 Probleemstelling In het Strandveiligheidsprotocol hebben wij met de SRB afgesproken dat de SRB in het hoogseizoen tussen 10.00 uur en 18.00 uur operationeel is. Bij grote drukte na 18.00 uur blijft de SRB vaak langer operationeel, maar dit is nergens vastgelegd en gebeurt ook niet altijd.

2.5.2 Voorstel In het hoogseizoen bij drukte blijft de SRB tussen 18.00 uur en 20.00 uur operationeel op ten minste Basisveiligheidsniveau voor een repressieve en first responder taak (zie bijlage 3, Veiligheidsniveaus conform Strandveiligheidsprotocol). Hierdoor kan op drukke dagen ook ’s avonds bij risicovolle situaties toezicht worden georganiseerd. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan het ontbreken van flexibiliteit. Na de zomer van 2021 evalueren we deze maatregel. In de werkgroep is ook de optie besproken om het toezichtvenster te verschuiven van 10.00 uur tot 18.00 uur naar 11.00 uur tot 19.00 uur. Hier is geen consensus over binnen de werkgroep. Ook is er geen consensus over de eindtijd van 20.00 uur. Een deel van de werkgroep is van mening dat deze 22.00 uur moet zijn (zie kanttekeningen).

2.5.3 Kanttekeningen Kanttekening 1: Er wordt onvoldoende tegemoet gekomen aan de gewenste flexibiliteit. Een deel van de werkgroep is van mening dat er met de eindtijd onvoldoende tegemoet wordt gekomen aan de gewenste flexibiliteit en dat de eindtijd bij drukte 22.00 uur moet zijn. Wellicht is het mogelijk meer flexibiliteit in te bouwen om de bezetting (deels) in te laten vullen door een flexibele schil van lokaal te werven vrijwilligers of betaalde krachten. Deze mogelijkheid onderzoeken we in de verderop in deze notitie benoemde ‘visie op strandveiligheid’ die zich richt op verbeteringen op de lange termijn (zie hoofdstuk 3). Kanttekening 2: We wijken af van de landelijke trend. Met het bij drukte in het hoogseizoen operationeel houden van de SRB tussen 18.00 uur en 20.00 uur zijn wij redelijk uniek in Nederland. Er zijn weinig reddingsbrigades die in de avonduren operationeel zijn. Er is immers een taak weggelegd voor de reguliere hulpverlening. Deze reguliere hulpverlening is de verantwoordelijkheid van de VRZ (onder andere de brandweer met de strandjeep) en de ambulancedienst. Bij calamiteiten in het water kan een beroep worden gedaan op de Kustwacht en de KNRM. Wel heeft een aantal reddingsbrigades een alarmploeg die qua oproepbaarheid vergelijkbaar is met de vrijwillige brandweer.

Kanttekening 3: Er zijn grenzen aan het aantal uren per dag dat een lifeguard achtereenvolgens operationeel kan zijn. Het is onwenselijk om lifeguards structureel meer dan 8 uur per dag operationeel te laten zijn. Lifeguards hebben een verantwoordelijke taak en moeten scherp blijven. Het structureel lifeguards meer dan 8 uur per dag operationeel laten zijn raden we af en is niet acceptabel voor de SRB. Voor jongere leden van de SRB is dit bovendien niet toegestaan op basis van de Arbowet.

9

2.6 EXTRA INZET SRB IN DE NEDERLANDSE MEI- EN HERFSTVAKANTIES 2.6.1 Probleemstelling In de mei- en herfstvakanties kan het druk zijn op de Schouwse stranden. De SRB is conform het Strandveiligheidsprotocol nu niet actief in deze periodes, terwijl er door seizoensverbreding wel behoefte aan is.

2.6.2 Voorstel In de Nederlandse mei- en herfstvakanties houden we de SRB operationeel op minimaal Basisveiligheidsniveau. Hiermee komen we tegemoet aan de wens om de SRB meer in te zetten buiten het hoogseizoen. Wanneer de SRB operationeel is in de Nederlandse mei- en herfstvakanties wordt er ook toezicht gehouden bij de Verklikkerplaat op de dagen wanneer het hoogwater is tussen 12.00 uur en 20.00 uur. Wanneer in de herfstvakantie de zon voor 20.00 uur onder gaat, wordt de eindtijd bepaald aan de hand van de zonsondergang. Over dit voorstel is geen consensus in de werkgroep. Een deel van de werkgroep is van mening dat de SRB ook in de Belgische en Duitse vakanties operationeel moet zijn indien de situatie hier om vraagt (zie kanttekeningen).

2.6.3 Kanttekeningen Kanttekening 1: Het in de mei- en herfstvakanties operationeel houden van de SRB op minimaal Basisveiligheidsniveau geldt niet voor de Duitse en Vlaamse vakanties. De SRB heeft geen capaciteit om ook in de Duitse en Vlaamse vakanties (paas- en herfstvakantie) operationeel te zijn. Wellicht is het mogelijk om de bezetting (deels) in te laten vullen door een flexibele schil van lokale vrijwilligers uit de dorpen en ondernemers of door betaalde krachten. Dit is echter geen quick win en deze mogelijkheden onderzoeken we in de verderop deze notitie benoemde ‘visie op strandveiligheid’ die zich richt op verbeteringen op de lange termijn (zie hoofdstuk 3). Kanttekening 2: De primaire taak voor de SRB is toezicht op zwemmers en baders en die zijn er nauwelijks in de mei- en herfstvakanties. Niet voor niets zijn de mei- en herfstvakanties niet opgenomen in het Strandveiligheidsprotocol. Er zijn namelijk nauwelijks zwemmers en baders in deze periodes en het toezicht op deze groep is de primaire taak van de SRB. Ook kan er bij afwezigheid van de SRB een beroep worden gedaan op de reguliere hulpverlening. Zie het eerdere voorstel over het operationeel houden van de SRB op ten minste Basisveiligheidsniveau bij drukte in het hoogseizoen tussen 18.00 uur en 20.00 uur (zie paragraaf 2.5).

10

3

Toekomstperspectief In dit hoofdstuk bespreken we het toekomstperspectief: zaken die we op de langere termijn op willen pakken.

3.1 OPSTELLEN ‘VISIE OP STRANDVEILIGHEID’ In hoofdstuk 2 zijn de quick wins benoemd: de zaken die relatief eenvoudig en op korte termijn kunnen worden doorgevoerd. Er zijn ook verbeterpunten die om meer voorbereiding en gefundeerd onderzoek vragen. Hiervoor heeft de werkgroep aan het NIVZ gevraagd om een ‘visie op strandveiligheid’ op te stellen. Wanneer deze ‘visie op strandveiligheid’ gereed is leggen wij deze aan u voor. Naar verwachting is dit in de winter van 2021-2022. De ‘visie op strandveiligheid’ wordt een visie, met mogelijk verschillende scenario’s, die zich richt op verbeteringen op de lange termijn. Het doel is om te komen tot een voorstel voor een integrale aanpak van strandveiligheid met een rol voor meerdere partijen. De ‘visie op strandveiligheid’ wordt een handelingskader, met mogelijk verschillende scenario’s, dat zich richt op doorontwikkeling en verbeteringen op de lange termijn. Het doel is om te komen tot een voorstel voor een integrale aanpak van strandveiligheid met een rol voor meerdere partijen.

3.1.1 Inhoud In het onderzoek naar en het opstellen van de visie komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod: • Eenduidig definiëren van terugkerende termen, zoals ‘basis-strandveiligheid’. • De rol van betrokken partijen, waaronder Provincie Zeeland, Veiligheidsregio Zeeland, politie, SRB, KNRM, Kustwacht, meldkamer, VSSK, Groencombinatie Schouwen-Duiveland en gemeente. • Ontsluiten, bundelen en analyseren van kennis en data aanwezig bij verschillende betrokken partijen op het gebied van strandveiligheid. • Analyseren van maatschappelijke en sociale trends en ontwikkelingen, zoals het jaarrond gebruik van het strand en de gevolgen daarvan voor strandveiligheid.

3.1.2 Fasering Het onderzoek- en adviestraject is opgesplitst in twee fases. In fase 1 vindt dossierstudie, bronnenonderzoek en data-analyse plaats. Er worden gesprekken gevoerd met stakeholders en (uitvoerings)partners. De adviseurs van het NIVZ bundelen de bevindingen uit het onderzoek en verwerken deze tot een notitie. Opdracht voor de eerste fase is al verstrekt. Dekking voor de kosten van de eerste fase is gevonden binnen de begroting. In fase 2 wordt een voorstel gemaakt om de bevindingen om te zetten naar een adviestraject. De adviezen zijn gericht op implementatie in de praktijk.

11

3.2 OVERIGE ZAKEN Overige zaken die meer tijd en onderzoek vragen en mogelijk verder worden uitgewerkt zijn: • Een eventuele herziening van het Strandveiligheidsprotocol (onder andere taken, tijden, locaties en veiligheidsniveaus). • Het onderzoeken van de mogelijkheden om toezicht te organiseren in de Duitse en Vlaamse vakanties. • Het onderzoeken van de mogelijkheden om toezicht tot 22.00 uur te organiseren bij drukte in het hoogseizoen. • Een professionalisering van de SRB door het werken met betaalde krachten. • Het beleggen van de regie op strandveiligheid binnen de gemeentelijke organisatie. • Het onderzoeken van de mogelijkheid om één aanspreekpunt binnen de gemeentelijke organisatie te hebben voor strandzaken. • Het betrekken van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en vrijwilligers bij het product strand. Te denken valt aan gastheerschap, toezicht bij de Verklikkerplaat en toezicht in de Duitse en Vlaamse paas- en herfstvakanties. • Een voorstel voor een scenario waarbij één organisatie toezicht houdt op de Schouwse stranden en deze beheert en exploiteert naar voorbeeld van Stichting Strandexploitatie Veere.

3.3 ONDERSTEUNING DOOR NIVZ Het NIVZ beschikt over kennis en ervaring op het gebied van strandveiligheid die niet aanwezig is binnen de gemeente en bij de stakeholders. Kennis en ervaring die essentieel is voor het goed laten doorlopen van de verdere optimalisatie. Stakeholders hebben veel vertrouwen in de expertise en de adviseurs van het NIVZ. Het is dan ook de wens van de werkgroep om de komende jaren gevraagd en ongevraagd advies te krijgen van het NIVZ op het gebied van strandveiligheid. We stellen voor een meerjarige opdracht te verstrekken aan het NIVZ voor het structureel ondersteunen van de partijen die zich op Schouwen-Duiveland bezig houden met strandveiligheid.

12

4

Financiën In dit hoofdstuk bespreken we de kosten die de quick wins en het opstellen van de ‘visie op strandveiligheid’ met zich meebrengen. De kosten voor 2021 bedragen € 41.952. De structurele kosten voor 2022 en verder bedragen € 29.452 per jaar.

4.1 KOSTEN AANPASSEN AANTAL TOEZICHTDAGEN EN TOEZICHTTIJDEN VERKLIKKERPLAAT Wanneer er meer dagen toezicht is bij de Verklikkerplaat betekent dit dat er ook meer dagen een vergoeding moet worden uitgekeerd. Dit betekent dat het bedrag dat in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen de gemeente en de SRB is opgenomen (het bedrag dat de SRB jaarlijks ontvangt voor de geleverde dienst conform het Strandveiligheidsprotocol) niet toereikend is. Bijkomend feit is dat de SRB al eerder heeft aangegeven dat de rek er uit is bij de vrijwilligers. Het wordt steeds lastiger om vrijwilligers te krijgen voor het houden van toezicht bij de Verklikkerplaat tegen een dagvergoeding van € 30,00. Voor de extra toezichtdagen buitenom de Dienstverleningsovereenkomst brengt de SRB € 30,00 per persoon/per dag in rekening. Uitgaande van 16 extra dagen met 2 personen, bovenop de 40 dagen waarin in het Strandveiligheidsprotocol en de Dienstverleningsovereenkomst van uit is gegaan, betekent dit € 960 aan meerkosten (16 x 2 x € 30,00). Naast de dagvergoeding ontvangen de vrijwilligers een reiskostenvergoeding van € 0,19 per kilometer. Uitgaande van een geschat gemiddeld aantal kilometers per persoon per weekend van 380 en 16 extra dagen met 2 personen bovenop de 40 dagen waarin in het Strandveiligheidsprotocol van uit is gegaan, betekent dit € 2.280 aan meerkosten (380 x 16 x 2 x 0,19).

Slechts enkele leden van de SRB komen uit Zeeland. Leden die worden ingezet voor de ‘winterbewaking’ komen vaak van ver en overnachten een weekend op Schouwen-Duiveland. Vanaf het eerste weekend ná de Nederlandse herfstvakantie tot en met eind maart overnachten zij in verband met de lage temperaturen niet op de reddingspost, maar in een recreatieaccommodatie. Ongeveer 50 overnachtingen vallen in deze periode. Kosten voor het overnachten in een recreatieaccommodatie schatten we in op gemiddeld € 150 per nacht hetgeen uitkomt op € 7.500 (50 x € 150). Dit betreft de kosten voor álle overnachtingen in verband met de winterbewaking, omdat deze in zijn geheel nog niet zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting. De totale geschatte kosten voor het vergroten van het aantal toezichtdagen en het verruimen van de toezichttijden bij de Verklikkerplaat bedragen structureel € 10.740.

4.2 KOSTEN OPTIMALISEREN STRAND APP MIDDELS QUICK WINS Het ordenen en het toevoegen van informatie aan de Strand App kost in 2021 eenmalig ca. € 6.000.

4.3 KOSTEN EXTRA INZET SRB BIJ DRUKTE TUSSEN 18.00 UUR EN 20.00 UUR IN HET HOOGSEIZOEN De kosten voor het operationeel houden van de SRB op ten minste Basisveiligheidsniveau bij drukte in het hoogseizoen tussen 18.00 uur en 20.00 uur schatten we in op € 6.500 (structureel).

13

4.4 KOSTEN EXTRA INZET SRB IN DE NEDERLANDSE MEI- EN HERFSTVAKANTIES Wanneer er meer dagen toezicht is betekent dit dat er ook meer dagen een vergoeding moet worden uitgekeerd. Dit betekent dat het bedrag dat in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen de gemeente en de SRB is opgenomen niet toereikend is. Voor de extra toezichtdagen buitenom de Dienstverleningsovereenkomst brengt de SRB € 30 per persoon/ per dag in rekening. Uitgaande van 20 extra dagen (twee weken meivakantie en twee weken herfstvakantie) en een bezetting van gemiddeld 4 personen betekent dit € 2.400 aan meerkosten (20 x 4 x € 30). Naast de dagvergoeding ontvangen de vrijwilligers een reiskostenvergoeding van € 0,19 per kilometer. Uitgaande van een geschat gemiddeld aantal kilometers per persoon per dienst van 380 km en ca. 10 verschillende diensten (sommige vrijwilligers komen maar voor één of twee dagen) betekent dit € 722 aan meerkosten (10 x 380 x 0,19). Het extra operationeel hebben van de SRB voor het toezicht bij de Verklikkerplaat en in de mei- en herfstvakanties heeft ook gevolgen voor de kosten aan levensmiddelen in deze periodes. Deze schatten we in op ca. € 490. De jaarlijkse kosten voor het operationeel hebben van de SRB op minimaal Basisveiligheidsniveau in de Nederlandse mei- en herfstvakanties op de vaste toezichtlocaties (met een basisbezetting) bedragen € 3.612 (structureel).

Het extra operationeel hebben van de SRB voor het toezicht bij de Verklikkerplaat en in de mei- en herfstvakanties heeft tot slot ook gevolgen op het aantal kilometers dat met de voertuigen wordt gereden. De meerkosten aan brandstofverbruik schatten we in op ca. € 3.600.

4.5 KOSTEN OPSTELLEN ‘VISIE OP STRANDVEILIGHEID’ Voor het ontwikkelen van een ‘visie op strandveiligheid’ heeft het NIVZ een offerte ingediend. Het ontwikkelen van een ‘visie op strandveiligheid’ kost in 2021 eenmalig € 11.500.

4.6 KOSTEN ONDERSTEUNING DOOR NIVZ Het door het NIVZ structureel ondersteunen van de partijen die zich op Schouwen-Duiveland bezig houden met strandveiligheid schatten we in op jaarlijks € 5.000 (structureel).

14

Bijlage 1: Verzamelde reacties stakeholders uitvraag evaluatie strandveiligheid INLEIDING Op maandag 19 oktober 2020 is aan de stakeholders die betrokken zijn geweest bij zaken aangaande strand(veiligheid) een vragenlijst verstuurd over de ervaringen, verwachtingen, wensen en vragen aangaande strandveiligheid. Aanleiding is een amendement dat op 21 september 2020 door de gemeenteraad is aangenomen waarin de raad vraagt om een evaluatie van de dienstverlening met betrekking tot strandveiligheid met alle betrokken partners. Tevens heeft de gemeenteraad gevraagd om in samenspraak met stakeholders scenario’s aan de raad voor te leggen over verhoging van het niveau van strandveiligheid t.o.v. van het huidige niveau van dienstverlening, wat als het te behouden minimum niveau dient. De uitkomsten van de vragen zijn op 25 november 2020 besproken in een werkgroep waarin gemeente, Strandreddingsbrigade Westerschouwen (SRB), Vereniging Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust (VSSK), Groencombinatie Schouwen-Duiveland, Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM), Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) en het Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ) zitting hebben. De uitkomsten van de vragen hebben als basis gediend voor het eerste overleg van de werkgroep dat uiteindelijk heeft geleid tot de notitie ‘Optimalisatie strandveiligheid februari 2021’.

Er is een vragenlijst verstuurd aan de volgende stakeholders: Dorpsraad Burgh-Haamstede, Dorpsraad Renesse, gemeente Openbare Werken (OW), gemeente Ruimte & Milieu (R en M), gemeente Uitvoeringsbedrijf Openbare Ruimte (UOR), Groencombinatie Schouwen-Duiveland, Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM), Kustwacht Nederland, Ondernemersvereniging BurghHaamstede, Ondernemersvereniging Renesse, Provincie Zeeland, Rijkswaterstaat, Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit (KMVK; Blauwe Vlag), Stichting Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ), Recron-Hiswa, Strandreddingsbrigade Westerschouwen (SRB), Veiligheidsregio Zeeland, Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust (VSSK) en Waterschap Scheldestromen. Van de volgende stakeholders zijn reacties ontvangen: gemeente Openbare Werken, cluster Integrale Veiligheid & Handhaving (OW/Handhaving), Groencombinatie Schouwen-Duiveland, Kustwacht Nederland, Provincie Zeeland, Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit (KMVK; Blauwe Vlag), Stichting Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ), Recron-Hiswa, Strandreddingsbrigade Westerschouwen, Veiligheidsregio Zeeland en Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust.

VRAGEN EN REACTIES Op de volgende pagina’s worden telkens per vraag de reacties van de verschillende stakeholders weergegeven. In de kolom ‘Aandachtspunten’ worden puntsgewijs de belangrijkste opmerkingen en aanbevelingen benoemd, zodat de lezer niet de gehele tekst hoeft te lezen. We kiezen ervoor om, in het kader van transparantie, de opvattingen van de verschillende organisaties weer te geven.

15

1. Op welke wijze bent u betrokken bij het strand/bij de strandveiligheid?

Aandachtspunten

1a. Reactie gemeente OW/Handhaving Ik ben betrokken bij het strand als strandboa. Ik ben voor de SRB het aanspreekpunt als het aan komt op Handhaving. 1b. Reactie Groencombinatie Schouwen-Duiveland Als projectleider voor het strandonderhoud ben ik al 18 jaar dagelijks betrokken bij een schoon en veilig strand. Vanuit de verplichtingen in het bestek waarin we voor een aantal zaken concreet zorg dragen voor de veiligheid op het strand (zoals bereikbaarheid strand, boeien leggen, bebording plaatsen, plaatsen units ten behoeve van de strandreddingsbrigade, hulp bij calamiteiten et cetera) is er daarnaast een nauwe verwantschap met de dagelijkse werkzaamheden van de strandreddingsbrigades. 1c. Reactie Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties NIVZ is betrokken bij onderzoek, advies en uitvoeringschecks met betrekking tot de strandveiligheid Schouwen-Duiveland. 1d. Reactie Provincie Zeeland Als provincie zien erop toe dat er in Zeeland veilig gezwommen kan worden. Wij wijzen jaarlijks de locaties aan waar het meeste wordt gezwommen en voeren daar inspecties uit mbt de fysieke veiligheid en hygiëne. Tevens zorgen wij als provincie voor de communicatie richting de burger, dat doen wij middels www.zwemwater.nl, op dit moment wordt daar bekeken of de Reddingsbrigades hier niet meer bij betrokken kunnen worden.

In die hoedanigheid zitten wij ook in het landelijk zwemwateroverleg en een overleg over strandveiligheid en communicatie wat daaronder hangt. 1e. Reactie Recron-Hiswa Als branche organisatie HiswaRecron vertegenwoordigen wij alle recreatie bedrijven en ook de water sport bedrijven. Het merendeel van de gasten op het strand komen dus via onze bedrijven binnen. Voorheen waren wij altijd betrokken bij de overleggen rondom strand en veiligheid. En bieden waar nodig steun en hulp aan de reddingsbrigade. Denk aan de locatie waar deze ondergebracht is dit jaar. 1f. Reactie Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit Verantwoordelijk voor uitvoering Blauwe Vlag programma. 1g. Reactie Strandreddingsbrigade Westerschouwen Onze rol zal u bekend zijn. De strandreddingsbrigade voert de in overleg met de gemeente vastgelegde strandveiligheidstaken uit, en is preventief en repressief aanwezig op de Schouwse stranden voor de veiligheid van de bezoekers en gebruikers van het strand. 1h. Reactie Veiligheidsregio Zeeland Wij leveren ondersteuning aan het Witte Kruis in de vorm van een voertuig met bemensing om patiënten van het strand te transporteren naar de ambulance.

16

1. Op welke wijze bent u betrokken bij het strand/bij de strandveiligheid?

Aandachtspunten

1i. Reactie Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust Als vertegenwoordiger van het Manifest Duurzaamste strand van Nederland worden mag ik het onderdeel strand en veiligheid voor de Vssk vertegenwoordigen, daarnaast vanaf 2005 ondernemer met een strandpaviljoen op het mooie Schouwse strand. Val regelmatig in om op het Verklikkerstrand preventief mensen aan te spreken die mogelijk in het risico gebied komen. 1j. Reactie Kustwacht Nederland De Kustwacht is SAR- verantwoordelijk voor de Noordzee (en onder andere de Zeeuwse en Zuid- Hollandse stromen) in deze hoedanigheid werken Kustwacht (Kustwachtcentrum) en reddingsbrigades regelmatig samen tijdens SAR- acties dicht onder de kust.

17

2. Wat vindt u goed/wat wilt u behouden aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

2a. Reactie gemeente OW/Handhaving Ik vind dat de reddingsbrigade goed benaderbaar is voor toeristen en bezoekers van ons strand. Dit is zeker iets om te behouden.

SRB is goed benaderbaar voor toeristen en bezoekers.

2b. Reactie Groencombinatie Schouwen-Duiveland Veel waardering voor de De aanwezigheid van de strandreddingsbrigade op het strand is een groot inzet van de vrijwilligers van goed en ik ben blij dat vorige jaar het areaal aan bewaakt strand is de SRB. uitgebreid. Een groot team van vrijwilligers staat in de zomer dagelijks klaar om het strand te bewaken. Er is enorm veel tijd gestoken door de leiding van de strandreddingsbrigade in een uitgebreid strandveiligheidsprotocol, waarvoor veel waardering. Flexibiliteit en dynamiek die 2c. Reactie Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties Goed is de flexibiliteit en dynamiek die onder andere in het preventief in het preventief toezicht is toezicht is ingevoerd. Goed is de slag die is gemaakt om toezichtmodel en ingevoerd is goed. materiaal aan te passen aan de risico’s in het gebied. 2d. Reactie Provincie Zeeland Op basis van de jaarlijkse inspecties die wij uitvoeren kunnen wij concluderen dat jullie de strandveiligheid prima op orde hebben. Ik zou het niveau wat jullie hebben zo houden en alleen nog kijken naar wat kleine dingen die verbeterd kunnen worden. Dat zou bijvoorbeeld een beter samenwerking met ons en de andere strandbeheerders in Zeeland zijn. En meer handhaving is op de meeste plekken ook gewenst.

Een jaar als 2020 heeft geleerd dat men niet van de strandbewaking kan verwachten dat ze op het strand tevens BOA en politieagent moet spelen omdat mensen zich niet aan de strand of Corona regels houden.

Gemeente heeft de strandveiligheid prima op orde. Veiligheidsniveau zo houden.

2e. Reactie Recron-Hiswa Goed is de enorme inzet van de vrijwilligers en hun leiding, elke dag aanwezig zijn in de periode daarvoor gesteld. Het niveau heeft meer te maken met communicatie dan met het zorgen voor gasten.

Waardering voor de inzet van de vrijwilligers van de SRB.

2f. Reactie Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit Wij vinden het niveau van strandveiligheid goed, naar maatstaven van criteria Blauwe vlag.

Niveau van strandveiligheid is goed naar criteria Blauwe Vlag.

2g. Reactie Strandreddingsbrigade Westerschouwen Middels het strandveiligheidsprotocol is een robuuste en risicogestuurde vorm van werken neergezet die helderheid biedt in de taakuitvoering van de SRB. Het heeft de SRB verplicht inzichtelijk te maken wat de lifeguards doen, en waarom.

Robuuste en risicogestuurde vorm van werken biedt helderheid in de taakuitvoering van de SRB.

2h. Reactie Veiligheidsregio Zeeland Deze taak [strandambulance] is met de vorming van de Veiligheidsregio meegekomen en houden we in stand (vervangen strandjeep en opleiden van onze mensen).

18

2. Wat vindt u goed/wat wilt u behouden aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

2i. Reactie Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust Mensen worden geholpen Wat ongetwijfeld goed gebeurt is als de vrijwilligers op het strand die op de post komen om aanwezig zijn dat de SRB de dagelijkse dingen organiseert in en om de hulp te vragen. reddingsposten, vrijwilligers worden opgeleid en er worden mensen geholpen die hulp op de post komen vragen. Het huidige niveau van strandveiligheid is gekoppeld aan een rapport van het NIVZ wat over zwemveiligheid gaat maar meer ook niet. 2j. Reactie Kustwacht Nederland Er is een overeenkomst tussen de Kustwacht en Reddingsbrigade Nederland en er wordt jaarlijks een Inzetprotocol opgesteld. Ook SRB maakt deel uit van deze overeenkomst en het jaarlijkse inzetprotocol. Het niveau wat hierin is afgesproken wil de Kustwacht aanhouden. Daarnaast is er een internetapplicatie waar de brigades hun aanwezigheid in en afmelden. Deze applicatie wordt door de Kustwacht gebruikt.

19

3. Wat wilt u veranderd zien aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

3a. Reactie gemeente OW/Handhaving Nog meer informatie delen met elkaar.

Communicatie.

3b. Reactie Groencombinatie Schouwen-Duiveland Echter, zoals ik destijds bij de presentatie al geroepen heb, het strandveiligheidsprotocol is een lijvig document, doch weinig concreet inhoudelijk. Een mooi beleidsmatig stuk, maar zegt weinig hoe men de strandveiligheid kan waarborgen. In de afgelopen 2 jaar is het protocol ‘uitgerold, maar helaas zijn posten te vaak onbemand, op verkeerde momenten niet open, op ander momenten te ‘zwaar ‘bemand, kortom de planning is niet goed afgestemd op de dagelijks werkelijkheid. Deze is ook niet te plannen: elke dag is anders en de organisatie zou veel flexibeler moeten zijn om daarop te kunnen inspelen. Het feit dat er dit jaar sterk van het protocol is afgeweken ‘omdat er Corona heerst’, maakt juist duidelijk hoe nietszeggend dus het strandveiligheidsprotocol is: juist dit jaar hadden we ze hard nodig om mensen duidelijk te maken afstand te houden; juist dit jaar laat zien dat het strandveiligheidsprotocol hopeloos te kort schiet als het om improvisatievermogen gaat.

De bezetting van de posten is niet goed afgestemd op drukte op het strand. De organisatie zou veel flexibeler moeten zijn. Het Strandveiligheidsprotocol schiet tekort als het om improvisatievermogen gaat. Er wordt teveel heen en weer gereden en met boten gevaren in plaats van dat de reddingsbrigade zichtbaar is tussen het publiek en aanspreekbaar.

In de eerste plaats zie ik de strandreddinsgbrigade als ‘bewakers voor de veiligheid’ op het strand. Niet alleen voor de zwemveiligheid, maar ook het recreatief gebruik van het strand. Dat betekent dat ze zichtbaar tussen het Er moet meer aandacht zijn publiek moeten opstellen, aanspreekbaar moeten zijn voor vragen en voor preventie. mensen aanspreken op gevaarlijke situaties. Nu wordt er veel heen en weer gereden en met boten gevaren: daarmee ontstaat een Flexibelere inzet schijnveiligheid omdat toeristen denken dat er uitgebreide bewaking is, bijvoorbeeld bij sterke doch het stukje dat we daarmee overzien in een kort tijdsbestek, is ebstroom, aflandige wind, minimaal. na 18.00 uur, onweer en bij Daarnaast moet niet alleen de nadruk liggen op bereddering of hulp bij de Verklikkerplaat. calamiteiten (hoewel dat uiteraard wel nodig is) maar meer op preventie. Verder moet het strand en de strandgedeeltes bewaakt worden als dat Voor de strandbezoeker is concreet nodig is, dus betere en flexibeler planning in tijd, zowel welke het niet goed duidelijk dagen (vakanties, weekenden) als de tijdstippen van de dagen (denk sterke wanneer er wel en geen ebstroom of aflandige wind na 18.00 uur of sterke lucht- en toezicht is.

Samenwerking watertemperatuurswijzigingen of onweer ‘s avonds en afgestemd op met de Strand App zou locatie (denk met name aan de bewaking van de Verklikkerplaat, maar hierin verbetering kunnen bijvoorbeeld ook een enorme toeloop van mensen in de avond op strand geven. Wilheliminahoeve op een zwoelige zomerse avond met kans op onweer) Voor de strandgebruiker is het niet goed duidelijk wanneer er wel en geen bewaking is. Samenwerking met de strandapp zou hierin verbetering kunnen geven. Ook zou de strandapp ingezet moeten worden bij vermissingen niet moeilijk doen over AVG !), gevaarlijke situatie of calamiteiten.

20

3. Wat wilt u veranderd zien aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

3c. Reactie Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties 1. Samenwerking met Veiligheidsregio intensiveren. Samenwerking met Provincie intensiveren. Een en ander in het licht van huidige wetgeving (Wet Veiligheidsregio) en komende wetgeving (Omgevingswet). 2. Meer flexibiliteit. Meer innovaties. 3. Door ontwikkelen van het toezichtmodel waarbij het toezicht meer aan de waterlijn wordt georganiseerd.

Intensiveren samenwerking met de VRZ en de provincie.

3d. Reactie Provincie Zeeland Dat [kleine dingen die verbeterd kunnen worden] zou bijvoorbeeld een beter samenwerking met ons en de andere strandbeheerders in Zeeland zijn. En meer handhaving is op de meeste plekken ook gewenst. Een jaar als 2020 heeft geleerd dat men niet van de strandbewaking kan verwachten dat ze op het strand tevens BOA en politieagent moet spelen omdat mensen zich niet aan de strand of Corona regels houden.

Een nog betere samenwerking met de Provincie Zeeland en tussen de verschillende overheden en strandbewakers.

Meer flexibiliteit en innovatie. Door ontwikkelen van het toezichtmodel met toezicht aan de waterlijn.

Meer handhaving op het strand.

Wij zouden als provincie graag zien dat er op het gebied van strandveiligheid meer samengewerkt wordt tussen de diverse overheden en de diverse strandbewakers. Om maar even met de deur in huis te vallen. Er zijn binnen Zeeland de afgelopen jaren een aantal zeer kleine zwemwaterlocaties aangewezen door ons, denk op Schouwen bijvoorbeeld aan het strandje bij Brouwershaven. Daar komen echter maar een zeer beperkt aantal mensen op mooie dagen. Toch wordt daar de zwemwaterkwaliteit door ons in de gaten gehouden en onderzoeken wij periodiek de fysieke veiligheid. Daarnaast zijn er op Schouwen echter een aantal andere plekken waar door veel grotere aantallen mensen worden gezwommen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de duikstek Bommenede. Daar zien wij op mooie dagen bijna 10 keer zoveel zwemmers als bij Brouwershaven, maar daar wordt niets gedaan aan strandveiligheid. Wij zouden dan ook graag zien dat de gemeente Schouwen beter meewerkt in de aanwijzing van nieuwe locaties. 3e. Reactie Recron-Hiswa Dat meer gasten hen duidelijk in beeld hebben als instantie en betere communicatie tussen de partijen betrokken op het strand.

Betere profilering onder bezoekers. Communicatie.

3f. Reactie Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit Wij hebben op dit moment geen adviezen richting veranderingen.

21

3. Wat wilt u veranderd zien aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

3g. Reactie Strandreddingsbrigade Westerschouwen Ten aanzien van het huidige niveau van strandveiligheid adviseren wij een verandering op drie punten. 1. De kracht van het strandveiligheidsprotocol is tegelijkertijd haar zwakte. Verregaande standaardisering zorgen voor inflexibel en daardoor beperkt risicogestuurd toezicht: enerzijds op hete dagen: een opschaling naar niveau 1 leidt tot een dusdanige belasting van de lifeguards dat de flexibele inzet voor respons (dienst lifeguardtaak) en EHBO onder druk komen te staan. Anderzijds is de inzet ons inziens te veel gebonden aan de (opgeschaalde) toezichtlocaties: wel drukbezochte, maar qua risico’s niet de gevaarlijkste locaties voor baders zwemmers en andere recreanten. 2. Wij zien een verschuiving van de drukte op het strand. Naar het vooren het naseizoen, en tijdens warme stranddagen later op de dag en de vroege avond. De afgelopen jaren is daarop al flink tijd geïnvesteerd in extra toezicht in de weekenden en vakanties, maar de tijden waarop de lifeguards beschikbaar zijn (op draaidagen van 10-18 uur) zijn niet aangepast. Het is zaak kritisch te kijken naar de spreiding van toezicht in de tijd. 3. Strandveiligheid is een product dat wordt gemaakt door veel samenwerkende partijen.

Zoals ook benoemd in het raadsbreed aangenomen amendement op het besluit ten aanzien van de gedeeltelijke optimalisatie Strandveiligheid hebben meer partijen een rol op het strand. In het amendement1 worden de veiligheidsregio en de gemeentelijke afdeling Veiligheid en Handhaving benoemd. Daarnaast zijn ons inziens strandbeheer (voor een schoon, heel en daarmee veilig strand), een goede juridische basis voor zonering en regulering van activiteiten (middels onder andere de APV) en solide risicocommunicatie onontbeerlijk. Daarin is ons inziens verbetering mogelijk: door duidelijke regels en duidelijke communicatie over de regels en risico’s, goede inzet van handhaving, en door een goed samenspel tussen die drie factoren. Daarnaast kan de communicatie van de actuele risico’s (het actuele risicobeeld) op het strand verbeterd worden.

Meer flexibiliteit en meer risicogestuurd toezicht. Bij drukte toezicht buiten het toezichtvenster (10.00 – 18.00 uur). Duidelijke regels en duidelijke communicatie over de regels en risico’s en goede inzet van handhaving. Communicatie van actuele risico’s op het strand (actuele risicobeeld).

3h. Reactie Veiligheidsregio Zeeland Deze vraag is voor ons niet relevant in verband met niet hebben van een rol hierin behoudens de rol van transpost t.b.v. ambulance.

22

3. Wat wilt u veranderd zien aan het huidige niveau van strandveiligheid?

Aandachtspunten

3i. Reactie Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust Allereerst moeten ondernemers en de samenwerkende partijen het eens zijn over welke veiligheid en bijbehorende doelen we na kunnen streven, nu worden wij als VSSK hierin niet betrokken. Een flexibele planning die in elk jaar op groei en krimp van toerisme inspeelt. Weten wat er in elk gebied gebeurt en noodzakelijk is. Samenwerken met VSSK leden Men er in de drukke periodes is en niet om 18.00 uur vertrekt naar de camping. Planningen per kwartaal vooruit bekend zijn zodat we de kennis van toerisme hierop toe kunnen passen. In piekperiodes er 1 aanspreekpunt is namens alle overheden nu is iedereen op vakantie. Bij bijzondere situaties zoals de covid19 periode korte lijnen hebben met beleidsbepalers, nu gebeurde er niets. Niet meer tijdens het hoogseizoen moeten zeuren over aanwezigheid van de SRB op het Verklikkerstrand als ze er dan niet zijn dit als VSSK dan extern moeten laten uitvoeren en de nota hiervan niet betaald te krijgen. Wij willen zeker zijn van een zo veilig als kan strand voor bevolking en toeristen.

Communicatie en samenwerking met VSSK-leden. Een flexibele planning. Inzicht in de planning per kwartaal. Bij drukte toezicht buiten het toezichtvenster (10.00 – 18.00 uur). In het hoogseizoen één aanspreekpunt namens alle overheden. Meer inzet bij de Verklikkerplaat.

3j. Reactie Kustwacht Nederland Vanuit de Kustwacht geen noodzaak toe.

23

4. Heeft u ideeën hoe dit [veranderingen aan het huidige niveau van strandveiligheid] ingevuld kan worden?

Aandachtspunten

4a. Reactie gemeente OW/Handhaving Meer op de juiste punten in overleg gaan met elkaar. Beter op de hoogte zijn wie waar van is.

Communicatie: wie doet wat?

4b. Reactie Groencombinatie Schouwen-Duiveland Professioneel (betaald) Gezien het belang van een veilig strand voor onze toeristen economie zal management van de SRB. de strandreddingsbrigade veel professioneler gemanaged moeten worden. Wellicht met een enkele betaalde kracht (strandwachten), aangevuld met de vele vrijwilligers. De omvang en belangrijkheid is te groot om het dagelijks management over de laten aan onbetaalde vrijwilligers, hoe goed hun bedoelingen ook zijn. 4c. Reactie Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties Overleg met partners structureren en structureel maken. Pilot/ testen van nieuwe en innovatieve toezicht methodes; zoals bijvoorbeeld drones en camera’s. Opgeschaalde toezichtlocaties beter uitrusten. Pilot strandstoelen/ uitkijkhuisjes.

Structureel overleg met partners. Meer innovatie (bijvoorbeeld drones). Betere uitrusting opgeschaalde toezichtlocaties.

Samenwerking tussen de 4d. Reactie Provincie Zeeland Zeeuwse kustgemeentes op Ja, wij kunnen jullie helpen in de aanwijsprocedure, zoals wij ook bij het gebied van Brouwershaven hebben gedaan. De kosten blijven echter voor de zwemwaterveiligheid. gemeente en niet voor de provincie. OP het gebied van een betere samenwerking zouden wij ook kunnen helpen. Wat ons betreft zou dat een win win situatie zijn voor alle betrokkenen bij zwemwaterveiligheid in Zeeland. We zouden dit kunnen initiëren, maar dan is er wel medewerking van alle Zeeuwse kustgemeentes nodig. 4e. Reactie Recron-Hiswa Strand app beter uit zetten, wie bellen we en waarom, meer contact per strandovergang met elkaar.

Betere implementatie Strand App. Communicatie.

4f. Reactie Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit [geen reactie]

24

4. Heeft u ideeën hoe dit [veranderingen aan het huidige niveau van strandveiligheid] ingevuld kan worden?

Aandachtspunten

Prioritering van taken 4g. Reactie Strandreddingsbrigade Westerschouwen (bijvoorbeeld Wij zijn van mening dat het strandveiligheidsprotocol aangepast kan worden op een aantal punten. Deels operationeel in de uitvoering van het gastheerschap versus toezicht, maar ook in een prioritering van taken. Hoe verhouden de diverse operationele inzet). diensten zich tot elkaar? Mag de uitvoering van gastheerschap tot gevolg hebben dat de respons minder snel op gang komt? Wij zouden willen Risicogestuurd toezicht. pleiten voor meer risicogestuurd toezicht en flexibeler inzet van materiaal. Daarnaast is op een aantal risicolocaties de toezicht-faciliteiten slimmer te Flexibelere inzet van plaatsen en capaciteit vrij te spelen door een kritische blik op het aantal materiaal en opschaallocaties. toezichtfaciliteiten. De Verklikkerplaat en de in- en uitstroomopeningen van het getijdengebied vragen blijvende aandacht – zowel voor wandelaars Heroverweging (insluitingsgevaar) als voor baders en zwemmers in het hoogseizoen opgeschaalde (toenemend gevaar door sterke stromingen). Dit vraagt om een toezicht-locaties. aangepaste inzet van het toezicht bij de duinovergangen Wilhelminahoeve, De Zwaluw en Duinhoevepad. Aangepaste inzet De verschuiving van recreatie vraagt om een langere toezichtperiode (in Verklikkerplaat. voor- en naseizoen). Het risico neemt in deze periode toe.

De vraag is in welke periodes het risico dusdanig is dat een direct inzetbare repressieve Aanpassing inzet beschikbaar moet zijn, en waaruit die inzet moet bestaan. toezichtperiodes (voorjaar Betere communicatie over de regels en risico’s op het strand en de inzet en najaar). van bij de beleving van de badgast passende informatiemiddelen om hen te informeren over de regels en de middelen. Quick win hierin is ons Betere communicatie over inziens de informatie over de strandregels en risico’s op onder andere de regels en risico’s gemeentelijke kanalen, maar daarnaast is ook met een goede (bewustwording). informatievoorziening over actuele risico’s op het strand en een koppeling van eilandmarketing en communicatie over strandveiligheid om meer bewustwording te creëren. Aanpassing huisvesting om 4h. Reactie Veiligheidsregio Zeeland problemen met te krappe Voor veel organisaties is 2020 een bewogen jaar geworden met vele behuizing als in 2020 te zijsprongen om nog iets te kunnen betekenen op diversen fronten. Dit zie ik ook terug komen in de begeleidende email. Behuizing te klein om voorkomen. de mensen op een veilige manier een werkplek te bieden, daardoor minder mensen beschikbaar en geen grenzen aan te geven om mensen de ruimte te geven op de stranden. Dit zal ongetwijfeld gevolgen hebben gehad. Wellicht ligt hierin al een gedeelte van een verbetering van de veiligheid.