20210216 Raadsbrief jaarrekening SWVO - bijlage 1 rapport
Tekst van het document
Jaarverslag en jaarrekening 2019 Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO)
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Inhoudsopgave 1.
JAARVERSLAG ............................................................................................................................................... 2 Inleiding ........................................................................................................................................................... 2
Jaarverslag per programma ............................................................................................................................ 3 Programma Educatie .................................................................................................................................................... 3 Programma Uitvoering Wmo........................................................................................................................................ 5 Programma Gezondheidsbeleid .................................................................................................................................. 12 Programma Overige projecten ................................................................................................................................... 16 Programma Secretariaat ............................................................................................................................................ 19 Paragrafen ..................................................................................................................................................... 20 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................................
20 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................. 21 Algemene risico’s ........................................................................................................................................................ 21 Financiering ................................................................................................................................................................ 22 Verbonden Partijen ..................................................................................................................................................... 22 Rechtmatigheid ........................................................................................................................................................... 22 2.
JAARREKENING ........................................................................................................................................... 24 Balans ............................................................................................................................................................ 24 Overzicht van baten en lasten 2019............................................................................................................... 26
Toelichting op de balans ................................................................................................................................ 27 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................. 27 Vlottende activa .......................................................................................................................................................... 29 Vaste passiva .............................................................................................................................................................. 30 Vlottende passiva........................................................................................................................................................ 32 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................................................................. 36 Toelichting Overzicht van baten en lasten 2019 ............................................................................................ 36 Vennootschapsbelasting (VPB) ...................................................................................................................................
36 Overzicht van baten en lasten Programma Educatie .................................................................................................. 37 Overzicht van baten en lasten Programma Uitvoering Wmo ..................................................................................... 39 Overzicht van baten en lasten Programma Gezondheidsbeleid ................................................................................. 44 Overzicht van baten en lasten Programma Overige projecten ................................................................................... 46 Overzicht van baten en lasten Programma Secretariaat ............................................................................................ 49 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 53 Wet Normering Topinkomens (WNT) ............................................................................................................ 54 Taakvelden ..................................................................................................................................................... 56 Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................................................................
56 Samenstelling bestuur ............................................................................................................................................... 57 Samenstelling bureau secretariaat ............................................................................................................................ 58 Overzicht bijdragen van gemeenten 2019 ................................................................................................................. 59 Overzicht verschillen tussen Jaarrekening 2019 en Wmo-rapportage 4e kwartaal 2019 .......................................... 64 Lijst met tabellen ....................................................................................................................................................... 66
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
1 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
2 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
1.
JAARVERSLAG Inleiding
Algemeen Het SWVO is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) waaraan de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland en Tholen deelnemen. De GR beoogt het realiseren van gezamenlijke beleidsontwikkeling, -voorbereiding en -uitvoering voor een aantal bovengemeentelijke voorzieningen en activiteiten op het gebied van het gemeentelijk sociale domein. In dit jaarverslag wordt een overzicht gegeven van de activiteiten van het SWVO en de daaraan bestede financiën. Voor de verantwoording hiervan is het SWVO gehouden aan het Besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV) waarin de wettelijke regels zijn vastgelegd. Op grond van het BBV zijn zowel de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening vormgegeven per beleidsprogramma. Eerst wordt hieronder ingegaan op de organisatie- en overlegstructuur van het SWVO. Vervolgens wordt in het inhoudelijk jaarverslag per programma verslag gedaan van de activiteiten van het SWVO (wat hebben we gedaan) en de kosten en baten per activiteit (wat heeft het gekost). In het jaarverslag wordt niet ingegaan op de te behalen beleidsdoelen. Deze doelen zijn door de deelnemende gemeenten vastgelegd in hun begroting en jaarrekening. Het SWVO geeft hieraan uitvoering op regionaal niveau, namens de deelnemende gemeenten.
Na de inhoudelijke rapportage over de programma’s zijn de paragrafen bedrijfsvoering, weerstandsvermogen, financiering en rechtmatigheid uitgewerkt. In de jaarrekening treft u eerst de balans aan en het overzicht van baten en lasten met een financieel totaaloverzicht van de uitgevoerde programma’s. Tot slot volgen de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten. Structuur GR Het bestuur van het SWVO bestaat uit één vertegenwoordigend bestuurder namens elke deelnemende gemeente in de GR. De samenstelling van het bestuur is opgenomen in de bijlagen. De besluitvorming in het bestuur wordt voorbereid in een ambtelijk overleg voor de verschillende beleidsonderwerpen van het SWVO. Voor deelopdrachten worden werkgroepen gebruikt die onder verantwoordelijkheid van het ambtelijk overleg onderwerpen uitwerken. Het managementoverleg, waarin de hoofden van de afdelingen welzijn/zorg zijn vertegenwoordigd, heeft hierbij een coördinerende en sturende rol. Het secretariaat van het SWVO ondersteunt en adviseert het bestuurlijke overleg, het managementoverleg en de ambtelijke overleggen. Daarnaast heeft het secretariaat een taak in de beleidsontwikkeling, -voorbereiding en -uitvoering namens de samenwerkende gemeenten in de Oosterschelderegio. Bestuur Secretaris
Bureau SWVO Management Overleg Inkoop en opdrachtgeverschap
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Zorg en preventie
Educatie Cultuur
Regionaal Jeugdbeleid
Diversen
2 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Jaarverslag per programma Programma Educatie Volwasseneducatie Iedere arbeidsmarktregio ontvangt jaarlijks middelen in het kader van de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB). Goes ontvangt als contactgemeente het WEB-budget voor Zeeland. Met dit budget kunnen gemeenten een aanbod basisvaardigheden voor 18+ verzorgen. Basisvaardigheden zijn taal, rekenen en digitale vaardigheden. In Zeeland is afgesproken dat Goes de educatiemiddelen verdeeld onder de sub-regio’s Zeeuws-Vlaanderen, Walcheren en Oosterschelderegio. Hierdoor worden de sub-regio’s in de gelegenheid gesteld om de middelen in te zetten, passend bij de lokale situatie. SWVO zet in de Oosterschelderegio het beleid rond volwasseneducatie/aanpak laaggeletterdheid uit en ontvangt hiervoor een deel van de educatiemiddelen vanuit de contactgemeente. De educatiemiddelen in de Oosterschelderegio werden in 2019 ingezet bij Scalda, als taalaanbieder en expertisecentrum, en voor de aanpak van laaggeletterdheid via Taalhuizen. Een Taalhuis is een netwerkaanpak rondom de aanpak van laaggeletterdheid. Een netwerk bestaande uit samenwerking tussen gemeenten, instellingen in het maatschappelijke veld (vindplaatsen), formele en non-formele taalaanbieders, vrijwilligersorganisaties, welzijnsorganisaties e.d.
Via deze netwerkaanpak worden laaggeletterden gesignaleerd, ondersteund en de weg gewezen naar een passend formeel of informeel (taal)traject. Ook vrijwilligers kunnen zich melden bij een Taalhuis wanneer ze zich in willen inzetten als Taalhuisvrijwilliger. In 2019 werd er Oosterschelderegio gewerkt met 3 taalhuisnetwerken: in Tholen, Schouwen-Duiveland en de Bevelanden. In 2019 is door SWVO, als vertegenwoordiger van de Zeeuwse gemeenten, een vliegwielbijdrage ontvangen vanuit Stichting Lezen & Schrijven onder de naam Digitaal Platform Zeeland. Hiermee is een Zeeuwse landingspagina www.taalnetwerkzeeland.nl tot stand gekomen. Verder zijn de regionale Taalhuispagina’s vernieuwd en aangevuld met regionale instructiefilmpjes. Met de vliegwielbijdrage zal tevens een communicatiecampagne voor meer bereik van (werkende) laaggeletterden worden gelanceerd in 2020. In 2019 is een begin gemaakt met het ontwikkelen van (materialen voor) deze campagne. Binnen de Oosterschelderegio vindt afstemming plaats binnen de beleidsgroep laaggeletterdheid. Hierin zetten vertegenwoordigers vanuit een aantal gemeenten, GR de Bevelanden, Scalda, Taalhuizen, Bibliotheek Oosterschelde en SWVO. Zeeuwse afstemming vindt plaats binnen de ambtelijke Zeeuwse werkgroep Educatie. Het SWVO maakt hier namens de gemeenten van de Oosterschelderegio deel van uit.
Cultuureducatie Gemeenten in de Oosterschelderegio bekostigen de loket- en coördinatiefunctie voor de cultuureducatie in het basis en voortgezet onderwijs. Centrum Kunst- en Cultuureducatie (KCE) in de Oosterschelderegio is ondergebracht bij de Zeeuwse Muziekschool. Het centrum verzorgt de coördinatie en presenteert per schooljaar een samenhangend aanbod met aandacht voor alle culturele disciplines. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in regulier en reformatorisch aanbod. De basisscholen kunnen op basis van het aanbod een passende keuze maken. Zij financieren de activiteiten voor leerlingen vanuit hun eigen middelen. Scholen voor primair onderwijs (PO), Voortgezet Onderwijs (VO) en Middelbaar Beroeps Onderwijs (MBO) kunnen ook bij het loket terecht voor maatwerkactiviteiten en voor ondersteuning bij de vormgeving van hun cultuurbeleid. Verder vervult het Centrum KCE een bemiddelingsfunctie tussen scholen en culturele instellingen. In 2019 is het centrum een samenwerking gestart met stichting Kinderkunstweek. Ook is er samengewerkt met o.a. SCEZ, Zeeuws Museum, bibliotheek Oosterschelde, vereniging Musea Schouwen-Duiveland en met een verscheidenheid aan kunstvakdocenten en culturele organisaties. Cultuurkwadraat KCE participeert in de Rijkregeling Cultuureducatie met Kwaliteit, een regeling ten behoeve van cultuureducatie in het primaire onderwijs.
Voor de uitvoering van de regeling is Stichting Cultuurkwadraat opgeDeloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
3 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
richt voor de regio’s Walcheren en Oosterschelderegio. Hierin ligt de focus met name op deskundigheidsbevordering binnen de scholen op het gebied van kunst en cultuur. Verder wordt ervoor zorg gedragen dat kwalitatief goede cultuureducatie een vaste plaats krijgt binnen het onderwijs en bij de culturele instellingen. Medewerkers van KCE en Kusteducatie Walcheren voeren werkzaamheden uit namens Cultuurkwadraat. In 2019 is een begin gemaakt met de inzet van de cultuurbus in heel Zeeland via Cultuurkwadraat. De provincie heeft middelen ter beschikking gesteld voor een bus die voorziet in het brengen en halen van schoolkinderen naar en van culturele activiteiten buiten school. Vervoer was namelijk voor veel scholen vaak een drempel om deel te nemen aan culturele activiteiten buiten de nabije omgeving. Jeugdtheaterschool Een aantal Zeeuwse gemeenten en de provincie subsidiëren gezamenlijk de Jeugdtheaterschool Zeeland (JTSZ) voor kinderen en jongeren vanaf 7 jaar. Het SWVO maakt subsidieafspraken met de JTSZ namens de gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland. De cursussen die JTSZ aanbiedt zijn niet kostendekkend. Om kostendekkend te draaien zouden de ouderbijdragen flink omhoog moeten. Dit zou erin resulteren dat enkel kinderen van ouders met een hoog inkomen de cursussen kunnen volgen.
De genoemde gemeenten betalen nu een deel van de cursuskosten, waardoor de ouderbijdragen betaalbaar blijven voor de meeste mensen. JTSZ werkte in 2019 samen met diverse organisaties zoals: Bibliotheek Oosterschelde, Kibeo, het basisonderwijs, Centrum KCE, Podium ’t Beest en theater de Mythe. JTSZ heeft in de Oosterschelderegio locaties in Goes en Zierikzee. In Zierikzee zijn ze gevestigd in Campus Cultura. In Goes wordt gebruik gemaakt van de Westwal 45 en ’t Beest.
lasten en baten Oorspronkelijke Definitieve bebegroting 2019 groting 2019
Realisatie 2019
Realisatie 2018
Lasten Programma 1, Educatie Baten
536.508
542.714
548.014
536.626
Programma 1, Educatie
536.508
542.714
548.014
536.626
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
0
0
0
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
0
0
0
0
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
4 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Programma Uitvoering Wmo Het SWVO is in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor de gezamenlijke inkoop en het contractbeheer van: Hulpmiddelen; Trapliften; Collectief vervoer; Huishoudelijke Hulp (HH) en Huishoudelijke Zorg (HZ); Individuele Begeleiding en Dagbesteding SWVO zorgt voor de registratie van gegevens en de onderlinge verrekening tussen de gemeenten. Daarnaast ondersteunt het SWVO de Wmo-beleidsmedewerkers in de alledaagse uitvoeringspraktijk van de Wmo. Er wordt afstemming gezocht en er worden gezamenlijke afspraken gemaakt over het te voeren beleid en de uitvoering. Hulpmiddelen Grafiek 1: Kosten / lumpsumbudget voor hulpmiddelen per jaar (in miljoenen)
3
2,3
2,1
2,0
1,8
2016
2017
2018
2 1 0 2019
Op 1 juni 2016 heeft SWVO, namens de samenwerkende gemeenten in de Oosterschelderegio, een contract voor hulpmiddelen afgesloten met Medipoint. Afgesproken is toen om te werken met een lumpsumbudget. Jaarlijks op 1 juni stellen SWVO en Medipoint dit budget bij, op basis van de hoeveelheid hulpmiddelen die op dat moment uitstaat. Omdat het aantal geleverde hulpmiddelen lange tijd lager lag dan het aantal innames, is in de jaren na 2016 sprake geweest van een daling in het uitstaande bestand en daarmee in de kosten oftewel het lumpsumbudget. In grafiek 1 is deze daling te zien. Met ingang van 1 juni 2019 is sprake van een eerste verlengingsperiode van het contract tussen SWVO en Medipoint. SWVO heeft toen met Medipoint afspraken gemaakt over een meer marktconforme prijs. In grafiek 1 is te zien dat in 2019 de nieuwe budgetafspraken van kracht zijn geworden. De gezamenlijke gemeenten betaalden in 2019 tot en met de maand mei nog het ‘oude’ lagere budget en vanaf juni de ‘nieuwe’ jaarprijs die hoort bij de contractverlenging. Als we kijken naar het uitstaande bestand, zie grafiek 2, dan is te zien dat het aantal verstrekte hulpmiddelen in 2019 is toegenomen. Het uitstaande bestand staat eind 2019 (Q4) op 4.068 hulpmiddelen, terwijl dit begin 2019 (Q1) nog 3.719 bedroeg. De toename in 2019, met 349 hulpmiddelen, is daarmee een stuk groter dan in 2018.
Grafiek 2 Aantal hulpmiddelen in gebruik per 31 december
4.068 3.915
2016 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
3.694
3.701
2017
2018
2019
5 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Inzoomend op de verschillende kwartalen in 2019 dan zien we de grootste stijging in het aantal verstrekkingen tussen Q2 en Q3. Een verklaring hiervoor is dat in Q3, dat zijn de zomermaanden, meer vraag is naar (elektrische) rolstoelen en scootmobielen. Daarnaast zal de invoering van het abonnementstarief ook mee hebben geholpen in de stijging van het aantal verstrekkingen. Gezien de toename van het uitstaande bestand in 2019/ 2020 zal het lumpsumbudget per 1 juni 2020 wat hoger worden. Trapliften Otolift is sinds juni 2015 de leverancier van trapliften voor de gezamenlijke gemeenten in de Oosterschelderegio. In december 2018 is afgesproken het contract met Otolift vanaf 14 juni 2019 met een jaar te verlengen. Na juni 2020 is verlenging van het contract niet meer mogelijk. Op moment van schrijven heeft SWVO een Europees aanbestedingstraject uitgezet, zodat een nieuwe trapliftenleverancier met ingang van 1 juni 2020 kan starten. Met betrekking tot het reeds uitstaande trapliftenbestand heeft SWVO onderhoudscontracten met de leveranciers die de trapliften hebben geleverd. Het aantal trapliften dat in de afgelopen jaren is aangekocht door de gemeenten fluctueert nogal. Zo is in 2017 een stijging in de aankoop van nieuwe trapliften waar te nemen ten opzichte van het jaar daarvoor.
Voor 2018 geldt dat het aantal aangekochte trapliften lager ligt dan in 2017, maar dat de onderhoudskosten in 2018 hoger zijn. De reden hiervoor is dat één van de onderhoudsfacturen over 2017 pas in juli 2018 bij SWVO is ingediend. Voor 2019 geldt dat, op een enkele uitzondering na, vrijwel alle gemeenten in 2019 meer trapliften hebben aangekocht dan in de jaren daarvoor. In 2017 en 2018 kochten de gemeenten gezamenlijk resp.70 en 62 trapliften. Voor 2019 is dit aantal gestegen naar 86. Een verklaring voor deze stijging kan het in 2019 ingevoerde abonnementstarief zijn. Uit tabel 1 blijkt dat het aantal uitstaande trapliften een gestage stijging laat zien. Het gaat hier om alle uitstaande trapliften in de Oosterschelderegio, inclusief de trapliften die al langer dan tien jaar uitstaan. Tabel 1 Totaal aantal uitstaande trapliften per gemeente
Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Totaal
2016
2017
2018
2019
49 194 34 35 55 85 55 507
49 190 33 33 55 84 55 499
49 190 35 39 58 92 60 523
51 196 34 37 61 99 61 539
In grafiek 3 hierna is te zien dat de aankoop- en onderhoudskosten als totaal in 2017, 2018 en 2019 min of meer vergelijkbaar zijn, maar verschillen de kostenverhoudingen tussen aankoop en onderhoud per jaar.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
6 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Grafiek 3 Kosten aankoop plus onderhoud trapliften
313.066
326.479
326.218
2017
2018
2019
200.626
2016
Regiotaxi vervoer De kosten voor het collectief vervoer voor de gemeenten zijn in 2019 € 2.593.888,-. Dit is € 164.801,- meer dan in 2018. Ten opzichte van 2018 hebben in 2019 nauwelijks meer Wmo pashouders (13) gebruik gemaakt van de Regiotaxi-Oosterschelde. In onderstaande tabellen en grafieken wordt de ritontwikkeling Wmo zichtbaar. Tabel 2 Aantal ritten Regiotaxi
Gemeente Wmo Borsele Goes Kapelle Nord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
2017
2018
2019
18.585 58.271 8.041 5.336 16.218 31.338 17.654
20.050 59.817 7.728 5.302 17.533 34.119 16.345
21.307 58.489 8.478 5.196 18.188 37.127 16.004
Regio
155.443
160.894
164.789
Grafiek 4 Aantal verreden ritten 2017 t/m 2019 in de Oosterschelderegio
170.000 160.000 150.000 140.000 130.000 120.000 110.000 100.000
Regio
2017
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
2018
2019
7 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
In Tabel 3 is de ontwikkeling van het aantal pashouders dat in 2019 heeft gereisd weergegeven. Tabel 3 Aantal pashouders die in 2019 hebben gereisd Gemeente Pashouders Gem. aantal ritten per pashouder
Gem. aantal Km per pashouder
Gem. aantal km per rit
Gem. kosten per rit
Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
566 1.559 285 172 434 942 530
37,64 37,52 29,75 30,21 41,91 39,41 30,20
439 252 318 452 594 427 399
11,7 6,7 10,7 15,0 14,2 10,8 13,2
18,26 9,67 17,06 22,95 22,35 17,18 20,69
Totaal 2019
4.488
36,72
375
10,2
€ 15,74
De netto kosten per vervoersgerechtigde in Tabel 4 zijn berekend op basis van het aantal pashouders dat in 2019 werkelijk gebruik heeft gemaakt van het vervoersysteem. Uit de tabel blijkt dat regionaal gezien de netto kosten per inwoner en ook de netto kosten per Wmo-cliënt in 2019 licht zijn gestegen t.o.v. 2018. Tabel 4 Netto kosten per inwoner en per vervoersgerechtigde in 2019 Netto kosten per Netto kosten per Gemeente inwoner Vervoersgerechtigde (Wmo)
Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Regioprijs 2019 (Regioprijs 2018)
17,12 15,00 11,39 16,30 18,02 18,93 12,95
687,31 362,61 507,61 693,43 936,81 677,29 624,61
€ 15,99 € 15,03
€ 577,96 € 542,81
Klachten vervoer In het Collectief Vervoerssysteem Regiotaxi-Oosterschelde zijn in 2019 ruim 164.000 ritten uitgevoerd. In 2019 zijn er 39 klachten geregistreerd waarvan er 28 gegrond zijn verklaard.
In Grafiek 5 wordt de aard en omvang van de klachten zichtbaar gemaakt. Grafiek 5 Aard en omvang klachten regiotaxi
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
8 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Huishoudelijke Hulp en Huishoudelijke Zorg Het SWVO verzorgt in opdracht van de gemeenten in de Oosterschelderegio het contractbeheer van de verstrekking Huishoudelijke Hulp (HH) en Huishoudelijke Zorg (HZ). Het SWVO beheert namens de deelnemende gemeenten de contracten met 15 verschillende zorgaanbieders die HH/HZ leveren. In 2019 is door de landelijke overheid het abonnementstarief ingevoerd. Dit heeft geleid tot een sterke stijging van het aantal aanvragen voor HH. Ook zijn in 2019 de resterende hulpen nog vallend onder de alfahulp constructie omgezet naar hulpen in loondienst. Met name de stijging van het aantal klanten vanwege het abonnementstarief heeft ervoor gezorgd dat de kosten van de HH in 2019 sterk zijn gestegen (grafiek 6). In 2019 waren de kosten € 11.829.767,-. In 2018 was dit nog € 9.511.753,-. Grafiek 6 Kostenontwikkeling Hulp bij het Huishouden
Kosten Regio HH € 12.500.000 € 12.000.000 € 11.500.000 € 11.000.000 € 10.500.000 € 10.000.000 € 9.500.000 € 9.000.000 € 8.500.000 € 8.000.000 2015
2016
2017
2018
2019
Individuele Begeleiding en Dagbesteding Het SWVO verzorgt in opdracht van de gemeenten in de Oosterschelderegio de inkoop van dagbesteding en begeleiding. SWVO verzorgt het contractbeheer en voert de administratie voor deze diensten uit. Daarnaast ondersteunt zij de gemeenten bij de verdere ontwikkeling van begeleiding en dagbesteding als onderdeel binnen de Wmo. Bij de uitvoering van Begeleiding en Dagbesteding werken we met 6 verschillende bouwstenen. Voor zowel individuele begeleiding, dagbesteding als kortdurend verblijf hanteren we een variant ’regulier’ en een variant ‘speciaal’. Afhankelijk van de intensiteit van de zorginzet en de complexiteit van de casus wordt daar een keuze in gemaakt. Voor iedere bouwsteen geldt een vast budget per cliënt per zorgperiode. Dit budget is losgekoppeld van de ondersteuningsvraag van de cliënt. Zorgaanbieders moeten deze ruimte gebruiken om maatwerk aan de cliënt te kunnen bieden zonder extra administratieve lasten voor herindicatie. De professional beweegt mee met de zorgvraag van de cliënt. In 2019 zijn de uitgaven voor begeleiding en dagbesteding opnieuw fors gestegen (van € 13.669.133,- in 2018 naar € 15.827.054,- in 2019). Dit komt vooral door een grotere instroom van cliënten die een beroep doen op de maatwerkvoorzieningen.
Inwoners blijven langer thuis wonen – dat is een maatschappelijke trend – en kunnen minder snel terecht in een verpleeghuis. Ook andere instellingen voor langdurige zorg hebben hun toegangscriteria aangescherpt. Maar de toename van het aantal cliënten laat ook zien dat inwoners van gemeenten en de beschikbare voorzieningen om hen te ondersteunen elkaar steeds makkelijker weten te vinden. De toename van het aantal cliënten leidt wel tot spanning op het beschikbare budget voor begeleiding en dagbesteding. Dat is aanleiding geweest voor het bestuur SWVO voor een nadere analyse en de start van een actieplan begeleiding. In 2018 zijn gemeenten, GR de Bevelanden en SWVO gestart met de uitvoering van dit actieplan. Het actieplan kent op dit moment drie onderdelen; (1) monitoring (2) contractering en (3) het creëren van alternatieven voor de maatwerkvoorziening. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
9 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
1. Het hebben van betrouwbare cijfers voor monitoring is belangrijk. Echter het juist interpreteren van cijfers op lokaal en/of regionaal niveau - eventueel in relatie met andere data (bijvoorbeeld van de frontoffices van gemeenten) - is een belangrijke voorwaarde om gerichte maatregelen te kunnen nemen met betrekking tot de maatwerkvoorzieningen. Interpretatie en duiding op lokaal en regionaal niveau is dus nodig. In 2019 heeft SWVO in samenwerking met de ‘datadenkers’ een BI-tool opgeleverd dat gemeenten hierin kan ondersteunen. De volgende stap is dat gemeenten tijd en kennis vrijmaken om (eventueel in samenwerking met elkaar) tot goede analyses te komen. Op 1 januari 2020 is bij SWVO een data analiste gestart die dit proces zal leiden en gemeenten hierin zal ondersteunen. 2. De deelovereenkomst is in 2019 aangepast. Door het nemen van een aantal maatregelen zijn de voorwaarden geschapen op basis waarvan we in de uitvoering beter kunnen sturen op de inzet van de Maatwerkvoorziening. Wel zullen SWVO, GR de Bevelanden en de gemeentelijke loketten voor Wmo hun werk anders in moeten richten om dat in resultaat om te zetten. Aanpassingen in het contract zijn ‘nieuwe aanbieders worden niet zondermeer toegelaten, er is een bouwsteen ‘waakvlam’ toegevoegd en de tarieven voor Begeleiding thuis en Begeleiding Thuis speciaal zijn aangepast’ 3. Creëren van alternatieven.
Voorbeelden zijn de zorgcoöperatie in Sint Annaland, indicatievrije dagbesteding in Reimerswaal, Welzijn op recept in Goes, etc. Verschillende instrumenten worden ingezet om meer van dit soort oplossingen te realiseren. Zo investeert SWVO in communicatie, wordt aan bewustwording gewerkt om op termijn meer gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden van Ehealth en technologie, zijn we het Europese project EMPOWERCARE gestart en is een uitvoeringsteam ‘ZeelanderZ’ gestart dat succesvolle projecten lokaal uitrolt naar de rest van de regio. Grafiek 7 Ontwikkeling actieve indicaties begeleiding
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
10 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
lasten en baten Oorspronkelijke begroting 2019
Definitieve begroting 2019
Realisatie 2019
Realisatie 2018
Programma 2, Uitvoering Wmo Baten
28.985.943
31.836.680
33.514.454
28.299.347
Programma 2, Uitvoering Wmo
28.985.943
31.896.680
33.591.929
28.390.272
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
-60.000
-77.475
-90.925
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
-60.000
-77.475
-90.925
Gerealiseerd resultaat
0
0
0
0
Lasten
Beleidsindicator Sociaal Domein Met de wijziging van het BBV van 5 maart 2016 zijn gemeenschappelijke regelingen voortaan gehouden om in het jaarverslag, de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Bijgevoegd de beleidsindicator Sociaal Domein: Tabel 5 Beleidsindicator Sociaal Domein
Aantal cliënten met een maatwerkvoorziening 2019 per 10.000 inwoners: Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen
281 486 333 355 224 375 341
TOTAAL
357
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Inwoners: peildatum CBS 1 jan 2018 22.717 37.678 12.700 7.316 22.568 33.695 25.556 162.230
11 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Programma Gezondheidsbeleid Regionaal gezondheidsbeleid Gemeenten hebben de wettelijke taak om iedere vier jaar een (lokale) gezondheidsnota op te stellen waarin staat wat wordt gedaan om de gezondheid van burgers te bevorderen en te beschermen. In 2017 is het regionaal kader gezondheidsbeleid Oosterschelderegio 2018-2021 Samen werken aan vitale inwoners in een gezonde regio ontwikkeld. Het doel van het regionaal/gemeentelijk gezondheidsbeleid is het op peil houden/ verbeteren van de gezondheidssituatie van de inwoners. Het beleidskader gaat uit van positieve gezondheid. Veel gezondheidswinst is nog te behalen door een gezonde leefstijl. Mensen maken eigen keuzes en hebben een eigen verantwoordelijkheid als het gaat om leefstijl. Het bevorderen van gezondheid doen gemeenten niet alleen, maar samen met (maatschappelijke) organisaties en de inwoners zelf. Door als zeven gemeenten via SWVO samen te werken in gezondheidsbeleid, worden expertise en krachten gebundeld en verbetert de kwaliteit van de uitvoering. Op basis van de resultaten van de provinciale gezondheidsmonitors (Zeelandscan) blijkt dat de gemeenten in de Oosterschelderegio te maken hebben met dezelfde gezondheidsrisico’s. Roken, overmatig drinken, overgewicht en psychosociale problematiek (zoals een depressie) zijn van grote invloed op de gezondheid.
Het zijn gezondheidsrisico’s waarop alle gemeenten willen blijven inzetten en de krachten willen bundelen. De speerpunten van het regionaal kader gezondheidsbeleid 2018-2021 zijn:
Preventie genotmiddelen Gezond gewicht Betere mentale gezondheid en minder psychosociale problematiek
Speerpunt Preventie genotmiddelen In de Oosterschelderegio heeft het speerpunt Preventie genotmiddelen altijd al veel aandacht gehad. Van oudsher is er regionale samenwerking in de pijler Educatie en Bewustwording. In de Zeeuwse aanpak Laat ze niet (ver)zuipen wordt de uitwerking van de pijlers Regelgeving en beleid en Handhaving nader vormgegeven. Dit omdat bekend is dat een brede integrale aanpak, gericht op een combinatie van maatregelen op het gebied van voorlichting & educatie, regelgeving en handhaving, meer effect heeft. De inkoop van interventies bij Indigo1 (eind 2019 is hun naam gewijzigd in Emergis Preventie) voor verslavingspreventie wordt regionaal afgestemd en gecontracteerd (regionale raamovereenkomst tussen SWVO en Indigo). De inzet is vooral gericht op voorlichting aan jongeren en hun ouders en outreachende preventie. Gemeenten en Indigo benoemen samen de doelstellingen/thema’s (het wat) waarop de activiteiten verslavingspreventie zich richten. Voor 2019 zijn dat: Verantwoord middelengebruik. Verantwoord game- en gokgedrag. Verantwoord omgaan met energydranken De activiteiten voor verslavingspreventie door Indigo en de uitvoering van de Zeeuwse aanpak worden bekostigd uit het regionale budget preventiemiddelen Oosterschelderegio.
Speerpunten Gezond gewicht, betere mentale gezondheid en minder psychosociale problematiek De speerpunten Gezond gewicht en Mentale gezondheid/ Psychosociale problematiek (GGZ-preventie) worden lokaal uitgewerkt (gemeentelijk maatwerk). In de werkgroep Gezondheid & Preventie vindt regelmatig uitwisseling van ervaringen plaats en worden bepaalde thema’s nader afgestemd. Verder worden via SWVO gezamenlijk afspraken gemaakt over activiteiten GGZ-preventie. De uitvoering hiervan gebeurt door Indigo. Gemeenten en Indigo hebben voor 2019 samen de speerpunten geconcretiseerd in thema’s die het meest belangrijk zijn en waarop Indigo de meeste inzet pleegt: (V)echtscheidingen en gevolgen (niet de daadwerkelijke hulpverlening (basis GGZ), maar bijvoorbeeld 1e gesprekken en afsluiting, of deskundigheidsbevordering bij onderwijs, gemeenten of andere zorgaanbieders). Kwetsbaarheid/ grensoverschrijdend gedrag (het gaat met name om jongeren en dit uit zich bijvoorbeeld in seksueel gedrag, alcoholgebruik of gebruik social media). KOPP/KVO. Statushouders en migranten vormen hierbij een specifieke doelgroep. 1 Eind 2019 is de naam van Indigo gewijzigd in Emergis Preventie.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
12 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Psychosociale problematiek binnen het eigen netwerk (het geven van psycho-educatie zodat de draaglast vermindert en de draagkracht wordt verhoogd van het individu of het systeem). Eenzaamheid. Samenwerking met CZ Sinds 2015 is de toekomst van de zorg in Zeeland nadrukkelijk op de agenda gezet door de Commissie Toekomstige Zorg Zeeland (CTZZ). Inmiddels is de commissie opgeheven, maar de samenwerking tussen CZ en gemeenten is blijven bestaan. Gemeenten en zorgverzekeraars hebben immers de taak om integrale zorg en ondersteuning thuis en in de buurt voor hun inwoners en verzekerden te bieden. Ook in 2019 hebben gemeenten en CZ deelgenomen aan een afstemmingsoverleg om informatie te delen en samenwerking te stimuleren. Dit heeft geleid tot een samenwerkingsagenda die jaarlijks wordt bijgesteld. In 2019 is onder meer afstemming geweest over de Aanpak tekorten op de arbeidsmarkt en de Wet verplichte GGZ (Wvggz). In de Oosterschelderegio hebben de gemeenten, SWVO, CZ, Zeeuwse Zorschakels (ZZS) en Periscaldes (de vertegenwoordiging van de huisartsen) de ambitie om de zorg en ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers de komende jaren verder te verbeteren: zorgoptimalisatie dementie. Daarbij is in 2018 gebruik gemaakt van het VNG-ondersteuningsprogramma ‘samenwerking gemeenten en zorgverzekeraars’.
De betrokken partners hebben in 2018 gezamenlijk een visie en een meerjarenplan ontwikkeld. In 2019 zijn de eerste activiteiten uit het meerjarenplan opgepakt. Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) en Cliëntondersteuning De vijf gemeenten van de Bevelanden2 hebben voor het Algemeen maatschappelijk Werk (AMW) een gezamenlijk subsidiecontract afgesloten met SMWO (Stichting Maatschappelijk werk en Welzijn Oosterschelderegio). Na de decentralisaties in het sociaal domein is ook cliëntondersteuning aan deze afspraken toegevoegd (incl. Tholen). De cliëntondersteuners van de inmiddels opgeheven MEE Zeeland (deel Oosterschelderegio) zijn in dienst gekomen van SMWO. Er worden cliëntgebonden uren ingekocht. De samenwerkingsafspraken en prestatieverwachtingen zijn op papier gezet en het dienstenpakket is beschreven. Korte contacten Het aantal korte contacten (informatie- en adviesvragen die binnen een half uur worden beantwoord) bij SMWO neemt al enige jaren toe (zie Grafiek 8). Grafiek 8 Aantal korte contacten SMWO
1.921
2.067
1.684 1.472
2016
2017
2018
2019
Hulpverlening In 2019 hebben 2.356 mensen zich gemeld bij SMWO voor hulpverlening. In totaal heeft SMWO 3.214 clienten geholpen in 2019. Zowel het aantal aanmeldingen als het aantal cliënten neemt toe (zie grafiek 9). SMWO speelt op deze ontwikkeling in door het groepswerk uit te breiden (van 258 cliënten in 2018 naar 355 in 2019). De behoefte aan deze groepen is groot. Bijna een op de vijf cliënten die individuele hulpverlening krijgt, heeft problemen met sociale interacties. Andere problematiek die vaak voorkomt heeft te maken met gezondheid (19%) en wet- en regelgeving, financiën en sociaal juridisch (18%).
2 Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal. De gemeenten Schouwen-Duiveland en Tholen maken zelf
afspraken over het AMW.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
13 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Grafiek 9 Aantal aanmeldingen en aantal cliënten SMWO
3.154
3.117
2.226
2.116
2017
2018
Aanmeldingen
3.214 2.356
2019
Cliënten
Ontwikkelingen De druk op het algemeen maatschappelijk werk is toegenomen als gevolg van de grote veranderingen in het Sociaal Domein (gebiedsgericht werken, zoeken naar minst zware oplossingen, meer complexe casussen in het sociaal domein, ontwikkelingen in de jeugdzorg, etc.). Voor 2019 is een aanvullend subsidieverzoek gehonoreerd voor casemanagement in complexe gezinssituaties. Na de decentralisaties was deze functie niet eenduidig bij een partij belegd. In de praktijk werd steeds vaker een beroep gedaan op SMWO. Er was een groeiende behoefte aan deze specifieke kennis als gevolg van een toename van complexe jeugdcasuïstiek. SMWO heeft geïnvesteerd in een Jeugdexpertiseteam voor complexe problematiek. De gedachte hierbij was een doorgaande lijn van ondersteuning met nadruk op preventie. Het Jeugdexpertiseteam bestaat uit SKJ geregistreerde medewerkers, die gespecialiseerd zijn in casemanagement, procesregie en signalering op het gebied van veiligheidsvraagstukken. Omdat niet alle gemeenten ervoor kiezen om dit type dienstverlening bij SMWO te willen afnemen, is er onvoldoende draagvlak voor regionale afspraken. Een aantal gemeenten kiest ervoor in 2020 de dienstverlening te blijven afnemen via een lokaal pluspakket.
SMWO signaleert een toename van de groep kwetsbare burgers die langer/vaker zelfstandig moeten blijven wonen, zoals kwetsbare ouderen en cliënten met GGZ-problematiek. SMWO merkt dat er meer vragen zijn over regelingen en voorzieningen (mede door toenemende digitalisering) en dat de zwaarte van de problematiek toeneemt (vaker problemen op meerdere levensdomeinen, maar ook het aantal betrokkenen in een hulpverleningstraject neemt toe). Een andere ontwikkeling is de toenemende aandacht voor meer psychosociale hulpverlening en preventie. Denk bijvoorbeeld aan hulpverleningsgesprekken die cliënten helpen om verlies, rouw en andere ingrijpende levensgebeurtenissen te verwerken. Door meer deze preventieve vorm van hulp te bieden, kan duurdere en intensievere zorg voorkomen worden. Andere voorbeelden van preventie zijn het schoolmaatschappelijk werk bij enkele gemeenten en het project ‘Veilige Start’ voor kwetsbare zwangere. Oosterschelderegio is koploper cliëntondersteuning Eind 2018 is de Oosterschelderegio geselecteerd als koploper cliëntondersteuning. Dit is een landelijk project van het ministerie van VWS, gecoördineerd door Movisie. Er is een projectplan ingediend, waarvoor middelen beschikbaar zijn gesteld vanuit het Rijk (decentralisatie-uitkering). Hierdoor kunnen we tijdelijk extra personele capaciteit inzetten.
Het projectplan is tot stand gekomen op basis van de eerdere gehouden ontwikkelsessies cliëntondersteuning en de regionale startbijeenkomst van 30 januari 2019. Het zijn aanvullende activiteiten die zullen plaatsvinden naast de reguliere cliëntondersteuning die reeds bij SMWO wordt afgenomen. De activiteiten in dit voorstel zijn een impuls om de kwaliteit van cliëntondersteuning te verbeteren. Door deelname aan het koplopertraject kunnen we tot eind 2020 extra inzetten op de doorontwikkeling van cliëntondersteuning. Opgaven waar we aan werken zijn: Samenwerking informele en formele cliëntondersteuning verbeteren; Vindbaarheid van cliëntondersteuning verbeteren; Onafhankelijke positionering van cliëntondersteuning versterken. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
14 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
lasten en baten Oorspronkelijke begroting 2019
Definitieve begroting 2019
3.320.451
3.586.323
3.563.125
3.321.251
3.320.451
3.586.323
3.563.125
3.320.451
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0
0
0
800
Toevoeging/onttrekking aan reserves Gerealiseerd resultaat
0 0
0 0
0 0
800 0
Lasten Programma 3, Gezondheidsbeleid Baten Programma 3, Gezondheidsbeleid
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Realisatie 2019
Realisatie 2018
15 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Programma Overige projecten Jeugdbeleid Via de Transformatieagenda Jeugd zijn voor de 13 Zeeuwse gemeenten actielijnen uitgezet, die betrekking hebben op onderwerpen waarop gemeenten op provinciaal niveau samenwerken. De gemeenten in de Oosterschelderegio bereiden dit samen voor tijdens het regionale Platform Zorg voor Jeugd. Samenwerking, afstemming en het delen van informatie zowel op het niveau van de Oosterscheldregio als op provinciaal niveau is nodig om zaken die het Jeugdbeleid betreffen in goede banen te leiden en processen op elkaar af te kunnen stemmen. Om grip te krijgen op de kosten voor Jeugdzorg, wordt binnen het Platform Zorg voor Jeugd gewerkt aan een actieplan. Door te werken via dit plan krijgen gemeenten inzicht in en overzicht van de verschillende projecten die in elkaars gemeenten spelen en wat zij daarin van elkaar kunnen leren. Soms is het mogelijk een efficiencyslag te maken of intensiever samen te werken, waardoor kostenbesparing gerealiseerd kan worden. Verder is het zo dat SWVO de Jeugdbeschermingstafel voor de Oosterschelderegio faciliteert. Aan deze tafel wordt inhoudelijke casuïstiek met de Raad voor de Kinderbescherming afgestemd. Leerlingenvervoer Het Loket Leerlingenvervoer heeft een roerig jaar 2019 achter de rug.
Door langdurige ziekte van 2 medewerkers is er naast extra inzet vanuit het SWVO een extern medewerker ingehuurd om het proces van beoordeling en toekenning van aanvragen voor het nieuwe schooljaar te realiseren. Er is door het Loket, de vervoerders en de GVZ hard gewerkt om de start van het nieuwe schooljaar 2019-2020 zo soepel mogelijk te laten verlopen, wat ook is gelukt. Vanaf de zomervakantie 2019 kunnen we spreken van een Loket Leerlingenvervoer wat op de rails staat en waar ruimte is om te kunnen door ontwikkelen op het gebied van geautomatiseerde aanvragen en toekenningen van leerlingenvervoer. De feitelijke implementatie is voorzien in het voorjaar van 2020. Regionaal is het totaal aantal leerlingen wat een vervoersindicatie heeft gekregen nagenoeg gelijk gebleven. Datzelfde geldt voor de kosten. Tabel 6 Netto vervoerskosten Leerlingenvervoer
Overzicht netto vervoerskosten Leerlingenvervoer (vervoerskosten en vergoedingen ouders) Gemeente
2015
Borsele
2016
2017
2018
2019
0
0
127.732
347.421
409.353
Goes
201.646
214.181
200.594
164.367
151.833
Kapelle
96.346
81.449
66.136
66.356
103.668
Noord-Beveland
80.825
90.302
108.913
103.113
115.023
0
540.104
525.652
492.575
512.423
Schouwen-Duiveland
437.947
418.335
472.926
463.413
484.743
Tholen
108.596
730.910
650.551
630.041
638.274
925.360
2.075.282
2.152.504
2.267.286
2.415.318
Reimerswaal
Totaal
Tabel 7 Aantal leerlingen in leerlingenvervoer meerdere jaren
Gemeente
Aantal leerlingen 2015-2016
2016-2017
2017-2018
2018-2019
2019-2020
Borsele
0
0
0
0
0
Goes
61
66
60
64
60
Kapelle
32
37
33
38
47
Noord-Beveland
52
41
38
34
37
Reimerswaal
210
211
205
205
185
Schouwen-Duiveland
131
138
126
135
119
Tholen
238
211
203
195
183
724
704
665
671
631
Totaal Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
16 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Met name na de voorjaarsvakantie is er sprake van een wijziging in de vervoersmogelijkheden. In de voorbereiding om naar het voortgezet onderwijs te gaan, stappen dan een aantal leerlingen over op de fiets. In overleg met scholen wordt structureel ingezet op het, daar waar mogelijk en verantwoord, aanbieden van een openbaar vervoer vergoeding of fietsvergoeding. Tabel 8 Aantal leerlingen per gemeente bij aanvang schooljaar
Gemeente taxi
Aantal leerlingen aanvang schooljaar 2019-2020 eigen veropenbaar voer fiets vervoer Totaal
Borsele
0
0
0
0
0
Goes
54
2
2
2
60
Kapelle
40
3
2
2
47
Noord-Beveland
24
1
0
12
37
Reimerswaal
139
3
0
43
185
Schouwen-Duiveland
93
3
0
23
119
Tholen
146
31
0
6
183
496
43
4
88
631
Totaal
Het Loket Leerlingenvervoer blijft alle ontwikkelingen in het vakgebied leerlingenvervoer nauwgezet volgen. In een overleg dat tweemaal per jaar plaatsvindt worden de gemeenten, via hun beleidsmedewerkers, hierover geïnformeerd. Hierdoor blijven de gemeenten up to date. Ook worden overleggen georganiseerd met andere doelgroepen zodat nieuwe of verbeterde samenwerkingen ontstaan. Een voorbeeld is de samenwerking met de Regionaal Educatieve Afstemming (REA). Gezamenlijk is er een notitie en een vervoersarrangement opgesteld die het zelfstandig reizen van leerlingen ondersteunt en bevordert. Deze notitie is vastgesteld. Het arrangement is c.q. wordt door scholen en Samenwerkingsverband Kind op 1 geïmplementeerd in hun werkwijze. Het Loket wil zich de komende jaren blijven inzetten voor het creëren van nieuwe mogelijkheden waarmee het leerlingenvervoer zich verder ontwikkelt. In 2019 heeft het Loket onder andere ingezet op de samenwerking met het jeugdzorgvervoer in de regio. Zo kunnen maatwerk vervoersvoorzieningen worden getroffen in het belang van de leerling, tegen lagere kosten. Jeugdzorg vervoer Met ingang van het nieuwe vervoerscontract worden de ritaanvragen voor het vervoer van Jeugdigen met een indicatie voor (GGZ) Jeugdzorgvervoer ook via de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland uitgevoerd.
Inmiddels zijn alle gemeenten in de Oosterschelderegio aangesloten en zijn de kosten hiervoor opgenomen in een aparte begrotingspost van het SWVO. In tabel 9 is de ontwikkeling van het aantal jeugdigen dat in 2019 gebruik heeft gemaakt van het Jeugdzorgvervoer weergegeven t.o.v. 2018. Tabel 9 Aantal jeugdigen in het jeugdzorgvervoer
Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Aantal Jeugdigen 2018 2019 22 36 8 21 18 9 5 7 65 27 32 41 23 27 173 168
17 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
lasten en baten Oorspronkelijke begroting 2019
Definitieve begroting 2019
Realisatie 2019
Realisatie 2018
2.732.954
2.758.704
2.818.894
2.569.828
2.732.954
2.709.704
2.770.417
2.540.532
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
0
49.000
48.477
29.296
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0
49.000
48.477
29.296
Gerealiseerde resultaat
0
0
0
0
Lasten Programma 4, Overige projecten Baten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
18 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Programma Secretariaat Ontwikkelingen Op basis van de ontwikkelingen in het sociaal domein en de regionale visie op samenwerking heeft het bestuur in 2017 besloten om vooralsnog geen organisatieveranderingen door te voeren bij het SWVO en het secretariaat kostendekkend te financieren. Besloten is in te zetten op doorontwikkeling, op basis van inhoudelijke ontwikkelingen in het sociaal domein. Hiervoor is in 2018 een uitvoeringsplan vastgesteld. Het SWVO heeft in 2019 op verzoek van de gemeente Veere ingestemd om met ingang van 2021 de backoffice functie voor de Wmo maatwerkvoorziening voor die gemeente te gaan uitvoeren. In 2020 zullen de voorbereidingen hiervoor verder worden uitgewerkt in een op te stellen Dienst VerleningsOvereenkomst (DVO).
lasten en baten Oorspronkelijke Definitieve begrobegroting 2019 ting 2019
Realisatie 2019
Realisatie 2018
Lasten Programma 5, Secretariaat Baten
1.195.424
1.266.750
1.225.832
1.191.248
Programma 5, Secretariaat
1.077.884
1.159.096
1.159.096
1.128.800
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
117.540
107.654
66.736
62.448
Toevoeging/onttrekking aan reserves
117.540
107.654
132.589
132.132
0
0
65.853
69.684
Gerealiseerde resultaat
Algemene beleidsindicatoren Met de wijziging van het BBV van 5 maart 2016 zijn gemeenschappelijke regelingen voortaan gehouden om in het jaarverslag, de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Bijgevoegd de algemene beleidsindicatoren: Tabel 10 Algemene beleidsindicatoren
Naam indicator
Eenheid
Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Kosten als % van totale lasten
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Realisatie 2019 0,085 0,085 €9 4,9% € 51.111 3,5%
19
Paragrafen Bedrijfsvoering Bureau Samenwerkingsverband Onderstaand een overzicht van het aantal medewerkers en FTE bij het Samenwerkingsverband. De kleine toename wordt veroorzaakt doordat bij het Loket Leerlingenvervoer een medewerker (1 fte) in dienst is getreden. Bij het secretariaat is een medewerker vertrokken (0,67 fte) en een beleidsmedewerker en medewerker secretariaat zijn korter gaan werken (0,28 fte) Tabel 11 Aantal medewerkers SWVO
Onderdeel
Aantal medewerkers 1-1-2019 31-12-2019
Aantal Fte’s 1-1-2019 31-12-2019
Directeur/Secretaris Beleid Secretariaat Financiën Loket Leerlingenvervoer
1 5 5 3 3
1 5 4 3 4
1,00 4,67 3,89 2,37 1,82
1,00 4,56 3,06 2,37 2,82
Totaal
17
17
13,75
13,80
Het loket Leerlingenvervoer wordt uitgevoerd voor alle deelnemende gemeenten met uitzondering van Borsele. Daarnaast levert het bureau diensten aan het CZW Bureau. Het gaat hierbij om aansturing, personeelszaken en financiën. In totaal werken er 12 personen (10,17 fte) voor het CZW Bureau. De Directeur/Secretaris van het SWVO is eindverantwoordelijk voor het CZW Bureau. Doelmatigheid De taken die door het secretariaat worden uitgevoerd zijn beschreven in een activiteitenplan. Hierin is de doelstelling vastgelegd en zijn prioriteiten benoemd. Door middel van een geautomatiseerd tijdschrijfsysteem worden de ingezette uren verantwoord. Hierdoor ontstaat inzicht in de integrale kostprijs per project. Voor de beleidsterreinen die zijn vastgelegd in de GR wordt gewerkt met vaste en tijdelijke ambtelijke werkgroepen (zie organigram). De voortgang van de projecten wordt binnen de werkgroepen getoetst. Op het terrein van de administratie en het beheer van de middelen wordt gebruik gemaakt van geautomatiseerde ERP-systemen. Het SWVO is namens de deelnemende gemeenten aangesloten op het landelijk berichtenverkeer iWmo. In 2018 is een certificeringstraject voor het geautomatiseerde systeem afgerond. Hierdoor kan accountantscontrole beperkter blijven.
Per kwartaal en voor sommige onderdelen per maand wordt een overzicht opgesteld van de gemaakte kosten (onder andere in het kader van de verstrekte Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) voorzieningen. Dit wordt gecommuniceerd met de deelnemende gemeenten. In 2018 is een Business Intelligence (BI) systeem uitgewerkt waardoor gemeenten ieder moment data van hun gemeente kunnen raadplegen. Betalingsverkeer verloopt geautomatiseerd. Bij het SWVO is een controlesysteem voor betalingen ingevoerd met parafering door verschillende medewerkers om de rechtmatigheid van de uitgaven te toetsen. Uiteraard vindt een accountantscontrole plaats op jaarverslag en jaarrekening. College Zorg en Welzijn Vanuit de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) fungeert het College Zorg en Welzijn (CZW) als portefeuillehouderoverleg welzijn en volksgezondheid, voor lokaal/ regionaal overstijgende onderwerpen. De portefeuillehouders Wmo van alle Zeeuwse gemeenten en de gedeputeerde van Provincie Zeeland (agendalid) zijn hierin vertegenwoordigd. Ter voorbereiding van dit overleg functioneert een ambtelijk vooroverleg met ambtelijke vertegenwoordiging namens alle Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland. De secretaris van het SWVO is tevens secretaris van het CZW en als zodanig voorzitter van het ambtelijke vooroverleg. De secretaris neemt deel aan de vergaderingen van het CZW.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
20 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
CZW-bureau Het CZW-bureau voert in opdracht van de 13 gemeenten in Zeeland beleidstaken uit. De deelnemende gemeenten nemen de kosten van dit bureau voor hun rekening. De Provincie Zeeland draagt op projectbasis financieel bij aan het CZW. Via het CZW Bureau vindt de gezamenlijke beleidsontwikkeling en -uitvoering plaats op het terrein van: Anti discriminatie voorziening (ADV) Zeeland; Advies en Steunpunt Huiselijk Geweld Zeeland (ASHGZ); Project Jeugd en Alcohol; Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (namens de centrumgemeente); Beschermd Wonen en Opvang/ begeleiding MO/ VO. Op verzoek van de deelnemende gemeenten in het CZW treedt het SWVO vanaf 2009 op als werkgever voor de medewerkers van dit CZW-bureau. De secretaris is verantwoordelijk voor de aansturing en exploitatie van het bureau. De activiteiten van dit bureau worden in een apart jaarverslag verantwoord.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Om niet begrote/ onvoorziene kosten te dekken beschikt het SWVO over de reserve exploitatieresultaten. Met het rekeningresultaat 2016 en 2017 is deze reserve weer opnieuw aangevuld, zodat onverwachte schommelingen in de exploitatie weer kunnen worden ondervangen. Bovendien heeft het bestuur besloten vanaf 2017 het secretariaat kostendekkend te financieren zodat verdere uitputting t.b.v. de reguliere exploitatie niet nodig is. Met ingang van 2015 is het opnemen van kengetallen in de begroting en jaarrekening verplicht gesteld. Hieronder zijn de financiële kengetallen opgenomen die voor het SWVO van toepassing zijn: Tabel 12 Financiële kengetallen SWVO
Verloop van de kengetallen
Jaarrekening 2017
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2019
Netto schuldquote
-0,47%
-0,27%
-0,46%
Solvabiliteitsrisico
10,44%
13,51%
10,33%
Structurele exploitatieruimte
1,02%
0,36%
0,23%
Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van het SWVO ten opzichte van de eigen middelen. Aangezien SWVO geen leningen heeft aangetrokken en dus geen rentelasten en aflossingen heeft, is dit cijfer zeer laag. De VNG adviseert om 130% als maximale norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De netto schuldquote van 2019 van -0,46% is derhalve gunstig. Solvabiliteitsrisico Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin het SWVO is staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van het SWVO. In 2019 daalt dit percentage van 13,51% in 2018 naar 10,33% in 2019. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door hogere uitstaande vorderingen bij de gemeenten. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte het SWVO heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Hoe hoger dit cijfer hoe beter. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent dit dat het structurele deel onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Bij het SWVO is de structurele exploitatieruimte met 0,23% aan de lage kant.
Algemene risico’s De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2020
21 Jaarverslag en jaarrekening SWVO 2019
Financiering Het financieel beheer is in 2019 uitgevoerd conform het, door het bestuur vastgestelde, Treasury statuut SWVO. Er is geen liquiditeits-/ financieringsbehoefte die het aantrekken van geld noodzakelijk maakte. Het SWVO heeft gemiddeld genomen voldoende liquide middelen. Overtollige middelen moeten bij de schatkist worden aangehouden. Het Treasury statuut bepaalt dat in het kader van risicobeheer de aansprakelijkheid voor schulden bij gesubsidieerde instellingen moeten worden beperkt door controle van de jaarrekening van die instellingen. Deze controle vindt jaarlijks plaats in het kader van de definitieve vaststelling van het jaarsubsidie. Niet alle instellingen die van het SWVO subsidie ontvangen, zijn volledig afhankelijk van de subsidie. Op 2 oktober 2019 heeft het algemeen bestuur van het SWVO de Financiële verordening 2019 van het SWVO vastgesteld. Deze verordening is op 2 oktober 2019 in werking getreden. De Financiële verordening 2018 SWVO d.d. 4 oktober 2017 is ingetrokken.
Verbonden Partijen Het SWVO heeft één verbonden partij, namelijk de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland. De vervoerscentrale heeft 5 aandeelhouders: Gemeenten Middelburg, Vlissingen en Veere; Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio; Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen; Provincie Zeeland Gemeente Goeree-Overflakkee. Deelneming Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland Per 1 januari 2009 had het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen 100% van de aandelen in haar bezit. Per 1 december 2011 zijn een gelijk aantal nieuwe aandelen, type B, uitgegeven aan het SWVO. Per 1 september 2015 zijn een derde van de aandelen, type B, uitgegeven aan de gemeenten Middelburg, Vlissingen en Veere (Walcheren), zodat het SWVO, Walcheren en het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen gelijke stemrechten hebben in de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland. In 2016 is de Provincie Zeeland en in 2017 de gemeente Goeree Overflakkee toegetreden. Hiervoor zijn extra aandelen type C uitgegeven. De aandelen type B en C geven recht op dividend en/of enige uitkering ten laste van de algemene reserve. De kosten van de centrale (personeel en organisatie) worden door de gezamenlijke aandeelhouders gedragen. Tabel 13 Deelneming GVZ
Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland
31-12-2019