1272954 Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing Heereweg Noordgouwe November 24

Ruimtelijke onderbouwing Omgevingsvergunningaanvraag Oprichten woning Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe Gemeente Schouwen- Duiveland

Buro Kours Adviesburo voor ruimtelijke ontwikkeling –

Tel 06 466 27 079

–

www.burokours.nl

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

Titel

: Ruimtelijke onderbouwing Omgevingsvergunningaanvraag Oprichten woning ‘Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe’

Versiedatum

: 19 November 2024

Kenmerk

: 2024- 274- 01

Gemeente

: Schouwen- Duiveland

Auteur

: F.G.P. Savelkouls MSc. Buro Kours: Adviesburo voor ruimtelijke ontwikkeling

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

-INHOUDSOPGAVE 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 2. 2.1 2.2 3.

INLEIDING ................................................................................................. 6 AANLEIDING EN DOEL................................................................................ 6 LIGGING EN KADASTRALE BEGRENZING ...................................................... 6 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ................................................................... 7 LEESWIJZER ............................................................................................. 8 PLANBESCHRIJVING ................................................................................... 9 GEBIEDSOMSCHRIJVING ............................................................................ 9 BESTAANDE EN BEOOGDE SITUATIE .......................................................... 10 BELEIDSKADER......................................................................................... 12

3.1

RIJKSBELEID .......................................................................................... 12

3.2 3.3

PROVINCIAAL BELEID .............................................................................. 13 GEMEENTELIJK BELEID ............................................................................ 14

4.

RUIMTELIJKE EN MILIEUKUNDIGE ASPECTEN .......................................... 21

4.1 4.2 4.3

BODEM .................................................................................................. 21 ARCHEOLOGIE ........................................................................................ 21 CULTUURHISTORIE .................................................................................. 22

4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING .............................................................. 25 AKOESTIEK ............................................................................................ 27 FLORA EN FAUNA .................................................................................... 28 MOBILITEIT EN PARKEREN ....................................................................... 29 LUCHTKWALITEIT .................................................................................... 30 EXTERNE VEILIGHEID .............................................................................. 31 VORMVRIJE MER-BEOORDELING................................................................ 34 WATER................................................................................................... 35

5. 5.1 5.2 5.3

UITVOERBAARHEID .................................................................................. 40 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ........................................................... 40 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .................................................... 40 PROCEDURE ........................................................................................... 40

BIJLAGEN ........................................................................................................... 41

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

5

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding en doel

Aan de Zuid Bosweg ongenummerd is in de uitgangssituatie een onbebouwd agrarisch perceel gelegen. Aan de Heereweg 18-20 in Noordgouwe is in de uitgangssituatie een perceel gelegen met een woonbestemming. Binnen de woonbestemming is binnen het geldende bestemmingsplan de mogelijkheid opgenomen om een tweede woning te realiseren. Het woonperceel wordt ontsloten via het terrein van de bedrijfswoning aan de Zuid Bosweg 2. Binnen de woonbestemming, ter hoogte van de gronden behorende bij de Heereweg 20, zijn twee agrarische schuren aanwezig die in agrarisch gebruik zijn. Er zijn geen voornemens om dit gebruik te veranderen. Ter hoogte van de woonbestemming zijn in de ondergrond de archeologisch waardevolle resten van een historisch slot aanwezig. De bouwtitel voor de tweede woning is nog niet ingevuld. De initiatiefnemer wenst om de woontitel buiten de huidige woonbestemming, direct ten noorden van de bedrijfswoning aan de Zuid Bosweg 2 in te vullen door het oprichten van een levensloopbestendige vrijstaande woning. Met deze situering krijgt de woning tevens een logische stedenbouwkundige positie en een zelfstandige ontsluiting op de Zuid Bosweg. Op basis van het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (vastgesteld in 2009) beschikt de besluitlocatie over de bestemming ‘Agrarisch’, de globale functieaanduiding ‘Agrarische bouwstede’ en de aanduiding ‘Randzone’.

Het oprichten van een reguliere woning binnen een agrarische bestemming is niet toegestaan volgens de bouw- en gebruiksregels van het geldende bestemmingsplan. Om de bouwtitel van de Heereweg 20 ter plaatse van de Heereweg ongenummerd te kunnen realiseren zal van het geldende bestemmingsplan moeten worden afgeweken. De beoogde afwijking is mogelijk door middel van een omgevingsvergunningprocedure (artikel 2.12, lid 1, sub a onder 3˚ Wabo). Voor het beoogde projectafwijkingsbesluit is medewerking nodig van de gemeente Schouwen-Duiveland. Het college heeft per 19 september 2023 in een principebesluit aangegeven dat het verplaatsen van de bouwtitel ten behoeve van het realiseren van een levensloopbestendige woning ter hoogte van de Zuid Bosweg onder voorwaarden voorstelbaar is en (stedenbouwkundig) aansluit bij het bestaande bebouwingscluster. De motivering van het besluit dient een ruimtelijke onderbouwing (GRO) te bevatten. Door de initiatiefnemer wordt met onderliggende onderbouwing aangetoond dat met de ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging en kadastrale begrenzing

De besluitlocatie bevindt zich in het buitengebied van Noordgouwe in de gemeente SchouwenDuiveland. Kadastraal is de locatie aan de Zuid Bosweg ongenummerd bekend als Brouwershaven, sectie H, nummer 765 (deels). De Heereweg 18-20 staat kadastraal bekend als Brouwershaven, sectie H, nummer 734, 735 en 695 (deels). Op onderstaande kaart wordt de ligging van de beoogde woning aan de Zuid Bosweg en het besluitgebied weergegeven.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

6

Figuur 1

Luchtfoto locatie Zuid Bosweg ong.

Figuur 2

Uitsnede bestemmingsplan ‘Buitengebied’ 2009 en besluitgebied Zuid Bosweg ong. en

Heereweg 18-20 Figuur 3

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Ter hoogte van de beoogde woning geldt op basis van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (vastgesteld op 26 Maart 2009), inclusief het wijzigingsplan:’ Verzamelde wijzigingen regels Buitengebied Schouwen-Duiveland tot en met juni 2023’ de gebiedsbestemming ‘Agrarisch’. De locatie ter hoogte van de Zuid Bosweg grenst aan de ‘Agrarische bouwstede’ van het agrarische bedrijf aan de Zuid Bosweg 2. Ter hoogte van het besluitgebied is tevens de aanduiding ‘randzone: rz’ van toepassing. Ter hoogte van de Heereweg 20 geldt de bestemming ‘Wonen’, een gedeeld Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

7

bouwvlak met de woning aan de Heereweg 18 en de mogelijkheid om binnen het bouwvlak 2 wooneenheden op te richten. Binnen het gezamenlijke bouwvlak is in de uitgangssituatie één woning aanwezig. Ter hoogte van het woonperceel behorende tot de Heereweg 18– 20 is de dubbelbestemming ‘Waarde Archeologisch Waardevol Gebied C’ toegekend ter bescherming van de restanten van een cultuurhistorisch waardevol slot. In de planregels is geen afwijkingsbevoegdheid of wijzigingsbevoegdheid opgenomen op basis waarvan een woontitel buiten het bouwvlak en buiten de woonbestemming kan worden ingevuld. De beoogde ontwikkeling is mogelijk door middel van een projectafwijkingsbesluit. Ter plaatse zijn tevens de facetbestemmingsplannen ‘Parapluplan parkeernormen SchouwenDuiveland’ (2018) en het ‘Parapluplan wonen’ (2020) van toepassing. Op basis van het parapluplan wonen zijn voor alle bestemmingsplannen binnen de gemeente de regelingen voor het onderwerp wonen geüniformeerd. In het gemeentelijke parapluplan zijn de gemeentelijke parkeernormen voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen verankerd. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dienen te voorzien in voldoende parkeerplaatsen op eigen perceel. In paragraaf 4.7 is een afweging opgenomen ten aanzien van de beoogde ontwikkeling.

1.4

Leeswijzer

Onderhavige ruimtelijke onderbouwing is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 1 zijn de aanleiding en doelstelling van het project nader toegelicht. In hoofdstuk 2 is een uitgebreide beschrijving opgenomen. Hoofdstuk 3 beoordeelt het project binnen het ruimtelijk beleidskader van de verschillende overheidslagen. De ruimtelijke en milieukundige randvoorwaarden zijn nader beschouwd in hoofdstuk 4. Hoofdstuk 5 behandelt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

8

2.

PLANBESCHRIJVING

2.1

Gebiedsomschrijving

De besluitlocatie ligt buiten de bebouwde kom, in het kernrandgebied van Noordgouwe. De projectlocatie ligt direct ten westen van de kern Noordgouwe, tussen de regionale weg de Kloosterweg (N654) en de bebouwingsconcentratie aan de Zuid Bosweg. Ter hoogte van Heereweg 18, was tot omstreeks 1729 een klein slot aanwezig ter hoogte van de huidige historische boerderij ‘Huize de Pottere’ met een oprijlaan richting de Heereweg. Het slot vormt een van de oudste bouwwerken van de kern Noordgouwe. Na 1729 is het slot verbouwd tot woonboerderij. De huidige boerderij is aangewezen als gemeentelijk monument. De

omgeving

van

het

besluitgebied

maakt

onderdeel

uit

van

het

landschapstype

van

nieuwlandpolders binnen het zuidwestelijk zeekleigebied. De dijken in nieuwlandpolders werden aangelegd om nieuw land te winnen, niet zozeer om bestaand land te beschermen tegen water. Doordat de polders relatief hoog in het landschap liggen en de natuurlijke afwatering goed is, kon een groot deel van het land worden gebruikt voor bewoning en akkerbouw. Boerderijen werden veelal verspreid in de polders gebouwd, nederzettingen concentreerden zich langs wegen en dijken. Het agrarische gebied heeft een rationeel, rechthoekig patroon, met grootschalige verkavelingen, rechte wegen en een aantal inlaagdijken. Noordgouwe is één van de jongste dorpen van Schouwen-Duiveland. Tot de 14e eeuw stroomde de getijdengeul ‘de Gouwe’ in het gebied tussen de eilanden Schouwen en Dreischor. Het noordelijke deel van de Gouwe werd in de 14e eeuw ingepolderd. Voor de arbeiders werd een dorp gesticht. De polder en het dorp kregen beiden de naam Noordgouwe. De kern is ontstaan op een driesprong van polderwegen: de Heereweg, Brouwerijstraat en het Oosterweegje. De Heereweg vormt de oudste ontsluitingsweg van de kern. Na de aanleg van de Provincialeweg N654 heeft deze grotendeels de regionale ontsluitingsfunctie van de Heereweg overgenomen.

De kern Noordgouwe is een kleinschalig ringdorp voornamelijk bestaande uit een bebouwingsconcentratie rondom de kerk en wat verspreide vrijstaande bebouwing langs polderwegen met name aan de westzijde van de kern. De dorpskern is in 1996 aangewezen als beschermd dorpsgezicht met een Rijksmonumentale status. In het huidige Noordgouwe is de karakteristieke structuur van het ringdorp met een compacte dorpskern met een ring van aaneengesloten bebouwing om de kerk goed bewaard gebleven. Door de kleine schaal van de bebouwing die zich voornamelijk direct aan de kerkring en aan de toegangswegen van het dorp bevindt, heeft de kern een zeer gesloten karakter. Er is sprake van een duidelijk contrast tussen de compacte dorpskern met een aantal groene bebouwingslinten en het omliggende open buitengebied. De huidige bebouwing binnen de kern heeft hoofdzakelijk een woonfunctie en een aantal direct aan de woonfunctie ondersteunende functies (waaronder een sportveld en horeca). Er zijn in en om Noordgouwe geen bedrijventerreinen aanwezig. De huidige lintbebouwing langs de Heereweg en de Zuid Bosweg maakt onderdeel uit van de bebouwingsstructuur direct aan de dorpskern van Noordgouwe. De besluitlocatie aan de Heereweg grenst direct aan de bestaande bebouwing. De Noordgouwepolder is één van de eerste nieuw aangewonnen polders van het eiland.

Deze polders onderscheiden zich van de meeste nieuwlandpolders door een meer kleinschalige verkaveling met veel groen in de vorm van (laan)bomen. Als gevolg van grootschalige ruilverkavelingen is het kleinschalige karakter van de oude polders grotendeels verdwenen. Ter hoogte van het huidige bebouwingscluster rond de Heereweg en de Zuid Bosweg is de historische verkaveling echter bewaard gebleven. Het cluster heeft een kleinschalig karakter met veel afschermend groen op perceelsgrenzen en laanbomen langs de toegangsweg van de Heereweg 18. Het gebied ten noorden Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

9

van het besluitgebied heeft een zeer open structuur, met een rationele verkaveling en nagenoeg geen robuuste groenstructuren. De nieuwe woning sluit in westelijke richting via de Zuid Bosweg aan op de Kloosterweg (N654) en via de kern Noordgouwe op de overige regionale en nationale infrastructuur zoals de Provincialeweg (N59).

Figuur 3

2.2 -

-

Omgeving besluitgebied (besluitgebied rood omcirkeld)

Bestaande en beoogde situatie De projectlocatie bevindt zich in het kernrandgebied van Noordgouwe in het verlengde van een historisch bebouwingscluster tussen de kern, Heereweg en Zuid Bosweg direct ten westen van de dorpskern van Noordgouwe; Het oorspronkelijke agrarische gebruik in het kernrandgebied van Noordgouwe heeft inmiddels plaatsgemaakt voor een woonfunctie; De woning aan de Heereweg 18 vormt een van de oudste gebouwen van de kern en heeft een monumentale status. In de ondergrond van het perceel waar de Heereweg 20 onderdeel van uitmaakt is een archeologisch monument aanwezig in de vorm van de restanten van een voormalig slot uit de 16e eeuw;

-

-

Aan de locaties Heereweg 20 en 18 is een woonbestemming toegekend. Binnen het woonperceel van de Heereweg 20 zijn een tweetal agrarische schuren aanwezig. De schuren zijn sinds jaar en dag in agrarisch gebruik geweest. Er is geen aanleiding om dit gebruik te veranderen. De locatie wordt ontsloten via het erf van de agrarische bedrijfswoning aan de Zuid Bosweg 2; Aan het woonperceel aan de Heereweg 18 en 20 is de mogelijkheid toegekend om in totaal twee wooneenheden te realiseren. De tweede woning is nog niet gerealiseerd;

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

10

-

In de beoogde situatie wordt in aansluiting op het bestaande bebouwingscluster, binnen een

-

agrarische bestemming een nieuwe vrijstaande en levensloopbestendige woning opgericht; Door de woontitel buiten het huidige woonperceel in te vullen wordt in stedenbouwkundig opzicht beter aangesloten op de bestaande bebouwingsstructuur en wordt de woning voorzien van een volwaardige eigen inrit;

-

Met het ontwerp van de woning wordt in oriëntatie, situering, maatvoering, bouwvorm en kleur-, en materiaalgebruik aangesloten op het straatbeeld en het karakter van de omgeving; Binnen eigen terrein is ruimte voor het parkeren van minimaal 2 voertuigen;

-

Het ontwerp van de monumentencommissie;

woning

is

positief

beoordeeld

door

de

Welstands-

en

-

Er wordt gebruik gemaakt van een bestaande bouwtitel. Deze wordt op een naastgelegen perceel ingevuld. Er is geen sprake van een uitbreiding van de plancapaciteit als gevolg van de beoogde ontwikkeling.

Figuur 4

Beoogde situatie (Erik van den Bos Architect d.d. november 2024)

Figuur 5

Aanzicht nieuwe woning (Erik van den Bos Architect d.d. december 2023)

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

11

3.

BELEIDSKADER

3.1

Rijksbeleid

3.1.1 NOVI Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld door de Tweede Kamer. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving tot 2050. Met de omgevingsvisie wordt richting gegeven aan de grote nationale opgaven. De NOVI benoemt nationale belangen en geeft richting ten aanzien van vier prioritaire opgaven. Tevens is er ruimte voor regionaal maatwerk en een gebiedsgerichte uitwerking. De omgevingsvisie heeft vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet de status van een Nationale Omgevingsvisie. Nationale belangen bestaan onder meer uit het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie en de ontwikkeling van een circulaire economie met behoud van onder meer biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. De nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio’s; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Besluitgebied Het invullen van een bestaande bouwtitel voor een woning op een aanliggende locatie binnen het bebouwingscluster is een kleinschalige ontwikkeling die niet strijdig is met het Rijksbelang. Conclusie De beoogde ontwikkeling past binnen het Rijksbeleid zoals opgenomen in de NOVI.

3.1.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening Voor de bescherming van de nationale belangen en met het oog op een goede ruimtelijke ordening stelt de minister regels aan de inhoud van bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen. Deze zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het kabinet heeft in de SVIR vastgesteld dat voor een aantal nationale belangen nadere regels gesteld moeten worden. In het Barro komen de nationale belangen als titels terug. Verdere uitwerking vindt plaats in de onderliggende ministeriële Regeling algemene regels ruimtelijke ordening. De regels in het besluit zijn concreet normstellend en moeten direct of indirect (door tussenkomst van de provincie) doorwerken tot het niveau van de lokale besluitvorming. Conclusie Voor het besluitgebied zijn er geen nationale belangen in het geding.

3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Op basis van artikel 3.1 lid 6 Bro dient een nieuwe stedelijke ontwikkeling te motiveren op welke wijze er toepassing is gegeven aan de voorwaarde van duurzaam ruimtegebruik. Op deze manier wordt een zorgvuldige en transparante afweging bij ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd en wordt de aanwezige ruimte in stedelijk gebied optimaal benut. Een stedelijke ontwikkeling is gemotiveerd als (artikel 1.1.1 lid 1, aanhef en onder i Bro): 'een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'. Uit jurisprudentie blijkt dat een ontwikkeling die voorziet in niet meer dan 11 woningen of bij een ontwikkeling die een stedelijke voorziening met een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m2 mogelijk maakt, niet als een stedelijke ontwikkeling aangemerkt kan worden. Met de ladder voor stedelijke ontwikkeling wordt beoogd om nieuw ruimtebeslag zo veel mogelijk te concentreren binnen bestaand stedelijk gebied. Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

12

Besluitgebied De beoogde ontwikkeling betreft het realiseren van een reeds bestaande bouwtitel voor een woning op een naastgelegen perceel met een agrarische gebiedsbestemming. Om het bouwen van de woning buiten de geldende woonbestemming mogelijk te maken is een afwijking nodig van het bestemmingsplan. De beschikbare plancapaciteit neemt door de ontwikkeling niet toe. Er is geen sprake van een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 3.1 lid 6 Bro. De laddertoets is hiermee doorlopen. De woning wordt geconcentreerd gebouwd in een als zodanig aangeduide kernrandzone en aansluitend aan een bestaande bebouwingsconcentratie. Met de beoogde ontwikkeling wordt bijgedragen aan duurzaam ruimtegebruik. Conclusie De beoogde ontwikkeling is wat betreft aard en omvang niet aan te merken als een (nieuwe) stedelijke ontwikkeling. De Ladder voor Duurzame verstedelijking is voor onderhavig project niet van toepassing. Met het realiseren van een bestaande maar nog niet ingevulde bouwtitel binnen een kernrandzone aan een bestaande bebouwingsconcentratie is sprake van duurzaam ruimtegebruik.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Omgevingsbeleid Provincie Zeeland 2018 In november 2021 is door Provinciale Staten de Zeeuwse Omgevingsvisie vastgesteld. De Omgevingsvisie is een strategisch lange termijn kader waarin de lange termijn ambities tot 2050 en de Zeeuwse kernkwaliteiten zijn weergegeven. Deel A omvat de beleidsdoelstellingen welke zijn vertaald in vier ambities en 27 bouwstenen. In deel B is het uitvoeringsprogramma opgenomen. De vier centrale ambities tot 2050 zijn geformuleerd als: Uitstekend wonen, werken en leven in Zeeland; Balans in de grote wateren en het landelijk gebied; Een duurzame en innovatie economie; Klimaatbestendig en CO2-neutraal Zeeland. De vier ambities sluiten aan bij de prioriteiten van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat deze de karakteristieke eigenheid van het landschap niet mogen aantasten. Tot de kernkwaliteiten van het Zeeuwse landschap behoren combinaties van functies waar zowel economische, natuurlijke als culturele elementen deel van uitmaken. Het uitdragen van de Zeeuwse identiteit draagt bij aan het versterken van het vestigingsklimaat en een aantrekkelijke woonomgeving. De juridische vertaling van het ruimtelijke provinciale beleid vindt plaats in de Omgevingsverordening Provincie Zeeland 2018.

De Omgevingsverordening is op 21 september 2018 vastgesteld door het college van Gedeputeerde Staten en is vervolgens een aantal maal op onderdelen gewijzigd. De laatste wijziging is vastgesteld op 29 juni 2023. In het bijbehorende Omgevingsplan staan de vier belangrijkste strategische opgaven tot 2040 centraal. De doorwerking van de hoofddoelstellingen naar concrete en bindende beleidsopgaven vindt plaats in de Omgevingsverordening. De strategische opgaven van de provincie zijn geformuleerd als: -

-

Duurzame en concurrerende economie: kerndoelstellingen zijn hierbij onder meer de ontwikkeling van een circulaire economie, vraaggerichte programmering van bedrijventerreinen en specifieke bedrijfstakken, stimuleren van de vrijetijdssector en het ontwikkelen van natuurbeleving. Ruimtelijke ontwikkelingen vinden zo veel mogelijk plaats binnen de begrenzing van de bestaande stedelijke structuur; Klimaatbestendige en -neutrale samenleving: de Provincie zet in op hernieuwbare vormen van energie, verbetering van de waterkwaliteit en waterveiligheid (klimaatadaptatie). Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

13

Verdichting van de bestaande stedelijke structuur biedt mogelijkheden voor verduurzaming -

van de woningvoorraad; Waardevolle leefomgeving: hierin staan de provinciale ambities met betrekking tot behoud en versterking van kenmerkende landschapselementen, biodiversiteit, cultuurhistorische waarden en duurzaam bodemgebruik centraal. Ontwikkelingen dienen een bijdrage te

-

leveren aan het versterken van het Zeeuwse landschap en de Zeeuwse identiteit; Toekomstbestendige bereikbare woon-, werk- en verblijfsomgeving: centraal binnen deze opgave staat het streven naar een woningvoorraad die aansluit bij actuele woonbehoeften, het behoud van voorzieningenniveau, behoud van het vestigingsklimaat en herstructurering en inbreiding van bestaand stedelijk gebied. Woningbouwontwikkelingen dienen bovendien te passen binnen de regionale woningbouwprogrammering. De focus in de regionale afspraken ligt op herstructurering van de bestaande voorraad. Door concentratie van voorzieningen en woningbouw binnen de kern, wordt het draagvlak voor voorzieningen versterkt. Transformatie van leegstaande bebouwing, de herontwikkeling van cultureel erfgoed en het tegengaan van verval van bebouwing door leegstand zijn belangrijke ruimtelijke opgaven.

Besluitgebied De besluitlocatie bevindt zich volgens de zonering zoals vastgelegd in het Provinciale Omgevingsplan 2018 binnen het landelijke gebied. Het oprichten van nieuwe woningen in het buitengebied is in beginsel niet toegestaan. De provincie streeft in het buitengebied naar een (toeristisch) aantrekkelijk landschap en het verhogen van natuurwaarden waarbij bebouwing zoveel mogelijk wordt geconcentreerd binnen en aansluitend aan het bestaand stedelijk gebied. De beoogde woning grenst direct aan het bestaande bebouwingscluster tussen de Zuid Bosweg en het dorp Noordgouwe. Door de nog niet ingevulde woontitel buiten het huidige woonperceel te realiseren sluit de woning in stedenbouwkundig opzicht beter aan op de bestaande bebouwing. Het realiseren van een kleinschalige woningbouwlocatie buiten de contouren van het bestaand bebouwd gebied valt onder de reikwijdte van de rood-voor-groen regeling. In samenhang met de ontwikkeling wordt voorzien in de aanleg van landschapselementen. In de nieuwe situatie wordt wat betreft perceelinrichting aangesloten op het kleinschalige en groene karakter van het voormalige stroomgebied van de Gouwe. Het woonperceel waar in de uitgangssituatie een bouwtitel is toegekend, is in agrarisch gebruik en maakt onderdeel uit van een erf met archeologische relicten in de ondergrond.

Het realiseren van de woning op een grotere afstand van de archeologisch waardevolle relicten van het middeleeuwse slot draagt bij aan het langetermijn behoud ervan. Conclusie De beoogde ontwikkeling past binnen de lange termijn doelstellingen zoals vastgelegd in het omgevingsbeleid van de Provincie Zeeland.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1 Strategische visie ‘Tij van de toekomst 2011- 2040’ Op 3 oktober 2011 is de gemeentelijke ruimtelijke ontwikkelingsvisie tot 2040 vastgesteld. Voor het gebied Schouwen- Duiveland spelen een aantal maatschappelijke opgaven die de basis vormen voor het ruimtelijke beleid. In de strategische visie stelt de gemeente Schouwen- Duiveland de doelstelling centraal om als vakantie-eiland een toonaangevende watereconomie te ontwikkelen die een duurzame verbinding vormt tussen wonen, werken, zorgen en genieten. Dit betekent dat om het karakteristieke kustlandschap te kunnen behouden, nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zo veel mogelijk in de bebouwde kom worden geconcentreerd. Met nieuw ruimtebeslag buiten de bebouwde Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

14

kom wordt terughoudend omgegaan. De gemeente faciliteert kleinschalige bedrijvigheid op de juiste locaties. Functiemenging van wonen en werken is mogelijk mits daarbij de bestaande kwaliteiten behouden blijven. (Verblijfs)recreatie is van groot economisch belang voor de regio. Een deel van de aanwezige verblijfsrecreatie sluit onvoldoende aan bij de actuele vraag. Daarnaast is er binnen de regio kwetsbare natuur gelegen, waarvan de bescherming soms op gespannen voet staat met andere activiteiten en ontwikkelingen. Nieuwe ontwikkelingen dienen te passen in het landschap en over voldoende draagvlak in de samenleving te beschikken. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient zorgvuldig omgegaan te worden met de landschappelijke kwaliteiten. Onderdeel hiervan is dat bebouwing zoveel mogelijk wordt geconcentreerd binnen de bestaande bebouwde contouren en dat leegstand wordt voorkomen. Besluitgebied Het besluitgebied bevindt zich volgens de structuurkaarten in de woonsfeer van het wonen aan de Ee en de Gouwe. Dit gebied wordt gekenmerkt door statig wonen in het groen waar landgoederen, boerderijen en restanten van het stroomgebied van de Gouwe en Ee het beeld bepalen. In de omgeving van de kern is een deel van de historische verkavelingsstructuren bewaard gebleven.

De wegen, lanen en lintbebouwing in de dorpsrand, waar het besluitgebied aan de Zuid Bosweg onderdeel van uitmaakt, worden omgeven door dicht struweel. In de uitgangssituatie is het erf in gebruik als agrarische productiegrond. De nieuwe woning wordt georiënteerd op de Zuid Bosweg. De maatvoering en het karakter van de woning en de inrichting van het perceel sluiten aan bij de bestaande kleinschalige en groene structuur van de bestaande woonerven ten westen van de kern Noordgouwe. Conclusie De beoogde ontwikkeling past binnen de strategische doelstellingen van de structuurvisie.

3.3.2 Welstandsnota De gemeente Schouwen-Duiveland heeft in 2012 de Welstandsnota 2012 vastgesteld. De nota is in december 2023 herzien. Op basis van het welstandsbeleid wordt invulling gegeven aan het beleidsdoel uit de strategische visie ‘Tij van de Toekomst’ om de cultuurhistorische kwaliteit te verbeteren. In de nota staan kaders voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen binnen cultuurhistorisch waardevolle objecten en gebieden. Complexe ruimtelijke ontwikkelingen worden getoetst door de Commissie ruimtelijke kwaliteit. Het welstandsbeleid maakt onderscheid in gebiedsgerichte en objectgerichte criteria. Er wordt onderscheid gemaakt in vier welstandsniveaus: 1. Beschermde stads- en dorpsgezichten en monumenten 2. Bijzondere welstandsgebieden 3. Reguliere welstandsgebieden 4. Welstandsvrije gebieden. Binnen de gemeente Schouwen-Duiveland zijn twee beschermde stadsgezichten en twee beschermde dorpsgezichten aanwezig. Aan de historische dorpskernen van Dreischor en Noordgouwe is op basis van de Erfgoednota de status van Beschermd stads- en dorpsgezicht toegekend. De beschermde stads- en dorpsgezichten en de monumentale gebouwen binnen de gemeente en objecten vallen onder welstandsniveau 1. Deze gebieden en objecten hebben een zeer hoge kwaliteit en krijgen extra bescherming die is gericht op behoud en herkenbaarheid van de historische context.

De gebieds- en objectgerichte welstandscriteria worden in deze gebieden door de Commissie ruimtelijke kwaliteit nauwgezet toegepast. Voor ontwikkelingen binnen een beschermd dorpsgezicht is het van belang dat deze het cultuurhistorisch waardevolle besloten en

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

15

formele karakter van de kern respecteren. Tevens dienen ontwikkelingen de vormgeving van de dorpsrand in relatie tot het omliggende landschap te respecteren. Het huidige Noordgouwe is een zeer kleinschalig ringdorp voornamelijk bestaande uit een bebouwingsconcentratie direct rondom de kerk en wat verspreide en vrijstaande bebouwing aan polderwegen voornamelijk aan de westzijde van de kern. De beoogde woning wordt buiten de begrenzing van het beschermd dorpsgezicht gerealiseerd, in het kernrandgebied. De besluitlocatie sluit in ligging en perceelsinrichting aan op de historische bebouwingsstructuur van de historische bebouwingslinten van de kern aan de Heereweg en de Zuid Bosweg. Het landschap in de omgeving van Noordgouwe maakt onderdeel uit van het landschappelijk gebied van het stroomgebied van de Gouwe en Ee. Kenmerkend aan dit landschapstype zijn de aanwezigheid van landgoederen, boerderijen, kleinschalige verkavelingsstructuren en het groene karakter met (laan)bomen. Hoewel het kleinschalige karakter door ruilverkavelingen op veel plaatsen is verdwenen, is dit ter hoogte van het landelijk gebied direct om de kern Noordgouwe bewaard gebleven. De bestaande bebouwing aan de Zuid Bosweg bestaat overwegend uit vrijstaande landelijke woningen die door de perceelsgewijze ontwikkeling een individueel onderscheidend karakter hebben.

De woningen zijn gelegen op ruime en groene percelen. In de nieuwe situatie wordt aangesloten op het bestaande kleinschalige en groene karakter van de landelijke omgeving. Met de beoogde woning wordt wat betreft schaal, vormgeving, materiaalgebruik en oriëntatie aangesloten op het straatbeeld van het bebouwingscluster aan de Zuid Bosweg. De woning is georiënteerd op de Zuid Bosweg. De woning wordt vrijstaand gerealiseerd met een hoofdvolume van maximaal 10 meter diep. De voorgevel van de woning ligt gelijk aan de rooilijn van de bestaande woning aan de Zuid Bosweg 2. De afstand van het hoofdgebouw tot aan de zijdelingse perceelsgrenzen bedraagt aan beide zijden minimaal 3 meter. Ten westen van de kern Noordgouwe is een kleinschalig en groen afgeschermd weiland gelegen in een kamerachtige structuur. Om het weiland is een bebouwingsstructuur ontstaan tussen de oprijlaan van de historische woning aan de Heereweg 18, de lintbebouwing aan de Heereweg en de lintbebouwing aan de Zuid Bosweg. De beoogde woning wordt direct ten noorden van deze structuur gerealiseerd, aansluitend aan de woning aan de Zuid Bosweg 2. Het beoogde ontwerp is positief beoordeeld door de Commissie Ruimtelijke kwaliteit. Hiermee wordt geborgd dat de beoogde woning aansluit bij de omgeving volgens de uitgangspunten van het welstandsbeleid.

3.3.3 Woonvisie 2018- 2027 Op 28 juni 2018 heeft de gemeente Schouwen- Duiveland de regionale woonvisie vastgesteld. In de nieuwe woonvisie zijn de resultaten uit de woningmarktanalyse voor de periode 2017- 2027 en de evaluatie van de Woonvisie 2013- 2018 opgenomen. In de herziene woonvisie zijn de effecten van de actuele economische en demografische ontwikkelingen op de woningmarkt en de trends op de middellange termijn opgenomen. Trend In het woningbouwbeleid wordt de woningmarktontwikkeling op Schouwen- Duiveland als een integraal systeem benaderd. De verschillende kernen in de gemeente maken allemaal onderdeel uit van dezelfde woningmarkt. Een ontwikkeling in de ene kern heeft daardoor ook effect op andere kernen in de gemeente. Op basis van een woningmarktanalyse voor de periode 2017- 2027 wordt verwacht dat er op de lange termijn nauwelijks behoefte is aan structureel méér woningen. Wel is er een groeiende vraag naar levensloopbestendige en flexibele woningen voor kleinere huishoudens. Het woningbouwprogramma verschuift daarmee van een kwantitatieve naar een kwalitatieve opgave Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

16

waarbij herstructurering centraal staat. Het huidige woningbouwprogramma richt zich met name op het versterken van de leefbaarheid in de kernen en het concentreren van voorzieningen. De strategische doelstellingen in het gemeenlijk woningbouwbeleid tot 2027 bestaan uit: -

Verbeteren van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad; Het onttrekken van woningen die verouderd of incourant zijn;

-

Het toevoegen van woningen waar er te weinig van zijn.

In het woningbouwbeleid wordt uitgegaan van een gebiedsgerichte benadering. Tot en met 2027 is ruimte voor het toevoegen van zo’n 480 woningen om invulling te kunnen geven aan de lokale woonbehoefte. De gemeente gaat bij de woningmarktontwikkeling uit van een categorisering in groeikernen, balanskernen en transitiekernen. In balans- en transitiekernen is geen kwantitatieve uitbreiding van de woningvoorraad nodig. Tot de groeikernen waar behoefte is aan netto meer woningen, behoren Zierikzee, Burg-Haamstede en Bruinisse. De huidige woningvoorraad bestaat met name in de kleinere kernen voor een groot deel uit eenvoudige woningen die zijn opgericht vóór 1950 of in de periode tussen 1950 en 1970. Deze woningen zijn het minst aantrekkelijk binnen de woningmarkt en hebben op de langere termijn een relatief grote kans op leegstand. Ook binnen balans- en transitiekernen is het hierdoor nodig om de lokale woningvoorraad te blijven vernieuwen om de kernen vitaal te kunnen houden. Er is sprake van een regionale transitieopgave. Om de bestaande diversiteit aan woonomgevingen ook in de toekomst te kunnen behouden en versterken, wordt in het woningbouwbeleid onderscheid gemaakt in verschillende woonmilieu’s. Binnen het woonmilieu ‘dorpswonen’ bestaat een regionale behoefte van ca 50 woningen. In de Woonvisie is een toetsingskader voor nieuwe woningbouwplannen opgenomen.

Bij een nieuwe ontwikkeling wordt getoetst in hoeverre deze invulling geeft aan de lokale woonbehoefte en bijdraagt aan een versterking van de woningvoorraad. Een nieuwe ontwikkeling dient invulling te geven aan de transitieopgave. Er bestaat binnen de gemeente een grote kwalitatieve behoefte aan grondgebonden koopwoningen en levensloopgeschikte woningen die zijn gelegen dichtbij voorzieningen en die sociaal veilig en goed ontsloten zijn. Een levensloopgeschikte woning kan worden bereikt zonder traptreden en heeft alle primaire voorzieningen op één woonlaag. Door levensloopgeschikt te bouwen, wordt bovendien de flexibiliteit in de hele woonvoorraad bevorderd. Door het toevoegen van met name middeldure koopwoningen voor de doelgroep kleinere huishoudens (jonge huishoudens, senioren) worden indirect mogelijkheden geboden voor meerdere doelgroepen binnen de woningmarkt om door te kunnen stromen. (Her)bouw vindt plaats op een structuurversterkende plek. Hiervan is onder meer sprake bij herstructurering van bestaande verouderde bebouwing, bij beeldbepalende locaties in het hart of zeer nabij het centrum, in de directe nabijheid van voorzieningen en met een goede bereikbaarheid. Inbreiding gaat hierbij voor uitbreiding. Noordgouwe De besluitlocatie bevindt zich binnen het woonmilieu ‘Dorpswonen’. Kenmerkend voor dit woonmilieu is de rust en ruimte en de stilte van de polders.

De kernen binnen dit woonmilieu hebben een relatief jonge leeftijdsopbouw. Voor de kern Noordgouwe wordt er volgens de verschillende prognosemodellen voor huishoudensontwikkeling in de periode tot en met 2027 een stagnatie tot een lichte afname van het aantal gevestigde huishoudens verwacht. Tevens wordt er geen grote vraag vanuit nieuwe vestigers verwacht. In Noordgouwe is de komende jaren daarom een stagnatie te verwachten van de vraag naar woningen. De kern is in het woningbouwbeleid aangemerkt als ‘balanskern’. Het toevoegen van woningen is hier alleen mogelijk als dit noodzakelijk is om op de middellange termijn de leefbaarheid te kunnen behouden en er wordt gebouwd op een structuurversterkende plek. Op basis van de te verwachten huishoudensverdunning is er binnen het woonmilieu ‘dorpswonen’ een kwalitatieve behoefte aan appartementen/ nultreden woningen in de Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

17

middeldure huur, het betaalbare koopsegment en in beperkte mate aan middeldure grondgebonden woningen (waaronder levensloopbestendige en energiezuinige woningen). Woningmarktanalyse Schouwen-Duiveland 2020 In 2021 is de Woningmarktanalyse Schouwen-Duiveland 2020 vastgesteld. Op basis van de actuele woningmarktanalyse zijn aanvullende regionale woningmarktafspraken gemaakt met de provincie. Uit de provinciale prognose van de regionale huishoudensontwikkeling blijkt namelijk dat het aantal huishoudens toeneemt en dat er met name een kwalitatieve woningmarktopgave bestaat. Binnen de gemeente is sprake van een krappe woningmarkt waarbij de mogelijkheid stagneert om kleinere huishoudens zoals starters en ouderen voldoende geschikte woningen te kunnen bieden. Er zijn een aantal structurele ingrepen nodig om de noodzakelijke doorstroming in de verhuisketen op gang te brengen: 1. Bevordering doorstroming door het toevoegen van zoveel mogelijk levensloopgeschikte woningen; 2. Tegengaan van verdringing op de woningmarkt door middel van een doelgroepenverordening en een zelfbewoningsplicht; 3. Het uitnutten van een flexibele schil door het realiseren van wooneenheden die bereikbaar en financierbaar zijn. Op basis van een Transitieprogramma worden 235 levensloopgeschikte woningen toegevoegd aan de woningvoorraad waarmee de noodzakelijke bewegingsruimte binnen de woningmarkt kan ontstaan.

Onderdeel van het transitieprogramma is dat op de lange termijn tevens 235 woningen aan de voorraad worden onttrokken zodra zich negatieve effecten voordoen. De extra plancapaciteit kan zowel binnen groeikernen, balanskernen en transitiekernen worden gerealiseerd. Besluitgebied In de Woonvisie is een toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen opgesteld. Bij een nieuwe ontwikkeling wordt binnen het woningbouwbeleid getoetst in hoeverre deze invulling geeft aan de lokale woonbehoefte en bijdraagt aan een versterking van de woningvoorraad. Binnen kleine kernen is in beperkte mate behoefte aan levensloopbestendige woningen voor kleine huishoudens ter verbetering van de balans in de woningvoorraad van de kern. Met de beoogde ontwikkeling wordt de realisatie van één kleinschalige grondgebonden koopwoning mogelijk gemaakt. De woning wordt levensloopgeschikt uitgevoerd met alle primaire voorzieningen op de begane grond. De woning wordt gasloos gerealiseerd en geïsoleerd volgens de actuele duurzaamheidsvereisten. De woning voorziet voor de lange termijn in de actuele lokale behoefte aan levensloopgeschikte en betaalbare woningen voor kleinere huishoudens. De woning wordt gebouwd op basis van een bestaande bouwtitel die is toegekend aan de woonbestemming aan de Heereweg 18 en 20. Als gevolg van de realisatie van de woning, vindt er geen netto uitbreiding plaats van de woonvoorraad.

Het perceel aan de Heereweg 20 is in agrarisch gebruik. Door de woontitel aangrenzend aan de huidige woonbestemming in te vullen, wordt deze tevens in stedenbouwkundig opzicht beter aangesloten op de omgeving. Met de nieuwe situering ontstaat een woonerf met een directe ontsluiting en oriëntatie op de Zuid Bosweg. De beoogde woning zal wat betreft materiaalgebruik en karakter aansluiten op de bestaande bebouwing aan de Heereweg en de Zuid Bosweg. Kleinschalige woningbouwontwikkelingen dragen bij aan het versterken van het draagvlak voor bestaande dorpsvoorzieningen en daarmee aan het lange termijn behoud van de vitaliteit en leefbaarheid van de kern. De locatie is goed ontsloten en ligt nabij de kern Noordgouwe. De kern Noordgouwe heeft een beperkt aanbod aan voorzieningen. Voor de dagelijkse voorzieningen zijn bewoners aangewezen op de grotere kernen in de regio zoals Zierikzee en Brouwershaven.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

18

Conclusie De beoogde situatie past binnen de doelstellingen van het woningbouwbeleid.

3.3.4 Gemeentelijk milieu- en duurzaamheidsbeleid De gemeente heeft haar beleid omtrent milieukwaliteit en duurzaamheid vastgelegd in het Milieubeleidsplan 2008-2010. Het milieubeleidsplan is opgebouwd uit verschillende modules. De Energie-agenda 2018-2023 en de Klimaatadaptatiestrategie vervangen de modules Energie en Klimaat uit het Milieubeleidsplan. Kringloopeconomie Centraal in het milieubeleid staat het streven naar een circulaire economie. Het uitgangspunt hierbij is dat producten en grondstoffen binnen het economische systeem zo veel mogelijk worden hergebruikt en daardoor waarde behouden. Dit in tegenstelling tot een lineaire economie waarbij het uitgangspunt is dat grondstoffen in waarde afnemen en aan het einde van de levensduur van een product worden vernietigd. Geluid en stilte Binnen het algemene streven naar zo veel mogelijk rust en stilte is voor het woonklimaat relevant dat overlast wordt voorkomen. Dit betekent onder meer dat nieuwe wegen op voldoende afstand van woningen worden gesitueerd en dat geluidsoverlast door evenementen bijzondere aandacht heeft. Licht en duisternis De algemene doelstelling van de gemeente is om slechts te verlichten wanneer dit echt nodig is. Dit betekent onder meer dat openbare verlichting, terreinverlichting en veldverlichting zo gericht mogelijk worden ingezet. Luchtkwaliteit De regionale luchtkwaliteit is goed.

Het streven is dit zo te houden door autoverkeer zo veel mogelijk te minimaliseren. Bodem Door de kwaliteit van de ondergrond bij ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium in beeld te brengen, worden toekomstige kosten vroegtijdig in beeld gebracht en kan deze onderdeel uitmaken van de afwegingen. Zeeuwse Regionale Energie Strategie In navolging van het Klimaatakkoord van Parijs worden voor de 30 RES-regio’s in Nederland Regionale Energie strategieën opgesteld op basis waarvan in 2050, 95% van de uitstoot aan broeikasgassen (CO2) zal worden gereduceerd. De Zeeuwse Regionale Energie-agenda is in november 2020 vastgesteld door de Zeeuwse gemeenten, het waterschap en de Provincie. De agenda geeft de regionale ambities weer ten aanzien van energiegebruik, energiebesparing en de omschakeling naar duurzame energie. De Zeeuwse regio streeft naar volledige energieneutraliteit in 2030, duurzame energieopwekking van 3 TWh, CO2-besparing van 49% binnen de mobiliteitssector en een CO2-besparing van 34% binnen de gebouwde omgeving. Klimaatadaptatiestrategie Op basis van het nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptie is in samenwerking tussen overheden, private partijen en maatschappelijke organisaties afgesproken dat Nederland in 2050

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

19

klimaatbestendig en water-robuust is ingericht. Dit betekent dat alle partijen zich inzetten om schade door hittestress, wateroverlast, droogte en overstromingen wordt geminimaliseerd. Beoordeling en conclusie In de onderliggende onderbouwing zijn tevens de waarden zoals geformuleerd in het milieu- en duurzaamheidsbeleid beoordeeld. De wijze waarop de voorgenomen ontwikkeling bijdraagt aan het behouden van een goed woon- en leefklimaat, het voorkomen van overlast, hydrologisch neutraal bouwen en duurzaam bouwen zijn opgenomen in hoofdstuk 4.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

20

4.

RUIMTELIJKE EN MILIEUKUNDIGE ASPECTEN

4.1

Bodem

Bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling dient op basis van artikel 3.1.6 van het Bro (Besluit ruimtelijke ordening) rekening gehouden te worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. Er dient te worden beoordeeld of de bodem geschikt is voor de beoogde functie en of er sprake is van een eventuele saneringsnoodzaak. Een eventueel aanwezige bodemverontreiniging kan van belang zijn voor de toepassingsmogelijkheid van bepaalde bestemmingen en voor de uitvoerbaarheid van het project. Besluitlocatie De besluitlocatie is in gebruik als agrarisch perceel. Een woonfunctie met tuin is geen activiteit met een negatieve invloed op de bodemkwaliteit. Terra Milieu BV heeft in maart 2024 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd naar de milieuhygiënische gesteldheid van de bodem. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat de gehaltes aan verontreinigende stoffen voldoen aan de bodemkwaliteitsklasse landbouw/ natuur. In het grondwater is een lichte verhoging aangetroffen van dichloorpropanen ten opzichte van de streefwaarde. Deze concentratie kan als onverdacht ten opzichte van de omgeving worden beschouwd. De resultaten leiden niet tot belemmeringen voor het grondgebruik, er is geen noodzaak tot het nemen van sanerende maatregelen. Conclusie De resultaten van het onderzoek geven geen aanleiding tot het uitvoeren van vervolgonderzoek.

Op basis van de onderzoeksresultaten zijn er geen belemmeringen voor het huidige of het beoogde gebruik van de locatie.

4.2

Archeologie

De bescherming van archeologisch erfgoed is sinds de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (Wamz) in 2007 hoofdzakelijk de verantwoordelijkheid van de gemeente. Het Verdrag van Malta (1992) is gericht op de bescherming van archeologische waarden, bij voorkeur door behoud in de bodem. Met de Wet archeologische monumentenzorg (Wamz) heeft Nederland het Verdrag van Malta in de wetgeving verankerd. Deze verplichting is vastgelegd in de huidige Erfgoedwet (2016). Het gemeentelijk archeologiebeleid is sinds 2008 vastgelegd in ‘Beleidsplan Archeologie’. In de bijbehorende beleidskaart is de archeologische verwachtingswaarde per gebiedstypologie vertaald in

drempelwaarden

voor

de

oppervlakte

en

bewerkingsdiepte

van

bodemingrepen.

Per

archeologische verwachtingswaarde is aangegeven vanaf welke oppervlakte en bewerkingsdiepte een vergunningplicht geldt. Besluitgebied De archeologische verwachtingswaarden voor de besluitlocatie zijn vertaald in de geldende bestemmingsplannen en worden tevens weergegeven in de Provinciale Kaart Cultuurhistorie Zeeland. Het voormalige stroomgebied van de Noordgouwe en Ee waar het besluitgebied onderdeel van uitmaakt, heeft een lage archeologische verwachtingswaarde. Ter hoogte van de beoogde woning is geen archeologische dubbelbestemming van kracht en geldt geen onderzoeksplicht naar archeologische waarden bij bodemingrepen. Toevalsvondsten dienen te worden gemeld bij het bevoegd gezag volgens artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Ter hoogte van de woonbestemming van de Heereweg 18 en 20 is een archeologisch relict aanwezig in de vorm van een historisch slot. Ter hoogte van het woonperceel behorende tot de Heereweg 18 en 20 is de dubbelbestemming Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

21

‘Waarde Archeologisch Waardevol Gebied C’ toegekend. Nader archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk. Door de beoogde woning buiten dit woonperceel te realiseren, vinden er geen bodemingrepen plaats ter hoogte van het monument.

Figuur 5

Uitsnede

bestemmingsplan

Buitengebied

2009:

geen

bijzondere

archeologische

verwachtingswaarde beoogde woning

Conclusie De ontwikkeling vormt geen bedreiging voor het bodemarchief ter hoogte van de Heereweg 18 en 20. Er is ter hoogte van de beoogde woning sprake van een lage archeologische verwachtingswaarde. Nader archeologisch onderzoek is niet noodzakelijk.

4.3

Cultuurhistorie

Ten aanzien van de bescherming van cultuurhistorische waarden vindt er steeds meer een verschuiving plaats van verantwoordelijkheden van het Rijk naar gemeenten. Hiermee wordt de koers die met de Beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg 2009 (MoMo) is ingegaan verder doorgezet. De moderne monumentenzorg heeft twee uitgangspunten: van objectgericht naar omgevingsgericht en van conserverend naar ontwikkelend. Dit vertaalt zich in een beleid met minder regels, het meewegen van cultuurhistorische belangen in de ruimtelijke ordening en meer mogelijkheden voor het herbestemmen van gebouwen. Sinds de wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening van 1 januari 2012, dienen cultuurhistorische en archeologische waarden te worden meegewogen bij het vaststellen van bestemmingsplannen of bij het nemen van een projectafwijkingsbesluit. Rijksbelang Volgens het Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (versie 25 juni 2021) is het besluitgebied niet gelegen in een gebied waarvoor een bijzonder cultuurhistorisch Rijksbelang geldt. De kern Noordgouwe is een kleinschalig ringdorp voornamelijk bestaande uit een bebouwingsconcentratie rondom de kerk en wat verspreide vrijstaande bebouwing langs polderwegen met name aan de westzijde van de kern. De dorpskern is in 1996 aangewezen als beschermd dorpsgezicht met een Rijksmonumentale status.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

22

Provinciale belangen De cultuurhistorische belangen van de Provincie Zeeland zijn vastgelegd in de Provinciale Omgevingsverordening 2018 en de Cultuurhistorische kaart. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dienen volgens artikel 2.28 van de Omgevingsverordening 2018 te voorkomen dat landschap en erfgoed significant worden aangetast of dat er een significante vermindering van oppervlakte of aantasting van de samenhang tussen gronden of elementen optreedt. Het omliggende landschap maakt onderdeel uit van het landschapstype van het nieuwland van het zuidwestelijk zeekleigebied. Deze polders zijn vanaf het midden van de 13e eeuw aangewonnen door de gronden te bedijken. Kenmerkend voor dit landschapstype zijn de relatief hoog in het landschap gelegen polders met een open en vlakke landschappelijke structuur. Nieuwlandpolders zijn zeer geschikt voor akkerbouw (waaronder vlasteelt) en fruitteelt. De polders zijn rationeel ingericht met een rechthoekig, grootschalig verkavelingspatroon, beplante inlaagdijken en rechte wegen. Boerderijen liggen verspreid in het landschap of geconcentreerd langs wegen en dijken. De directe omgeving van het besluitgebied maakt onderdeel uit van de zeekleipolder Noordgouwe. Binnen het doorgaans open landschapstype komen plaatselijk kleinschalige landschapselementen voor zoals oude binnendijken, kleinschalige akkers doorsneden door sloten.

De wegen zijn merendeels kleinschalig en omgeven door struweel een (laan)bomen. Gemeentelijk beleid De gemeente heeft in 2012 de nota Integraal erfgoedbeleid 2012-2018 vastgesteld. In deze nota is het erfgoedbeleid op hoofdlijnen vastgelegd. De belangrijkste uitgangspunten zijn vertaald in het vigerende bestemmingsplan. Het beoogde woonperceel is onbebouwd. Ter hoogte van het beoogde woonperceel zijn geen aanduidingen of dubbelbestemmingen opgenomen ter bescherming van cultuurhistorische waarden. De historische dorpskern van Noordgouwe is ontstaan na het inpolderen van de Gouwe omstreeks de 14e eeuw. Het dorp werd vervolgens gesticht voor de arbeiders en heeft daarmee een relatief jonge ontstaansgeschiedenis. Noordgouwe heeft de stedenbouwkundige structuur van een historisch ringdorp. De karakteristieke elementen van het historische ringdorp waaronder de kerk met kerkhof, ringgracht en dichte en aaneengesloten bebouwingsring zijn ook in het huidige dorp nog aanwezig. Het contrast tussen de compacte en kleinschalige dorpskern en het buitengebied is scherp. In de directe omgeving van de kern, waaronder aan de Heereweg en in de richting van de kern Schuddebeurs zijn een aantal historische gebouwen bewaard gebleven waaraan een monumentale status is toegekend waaronder ‘Huize de Pottere’ aan de Heereweg 18 en de ‘Pottere hofjes’ aan de Heereweg 23-27.

Voormalig slot ‘Huize de Pottere’

1900

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

23

1950

2000

1959

1970

Figuur 6

Historische ontwikkeling omgeving besluitgebied (Stad&Lande SD, Topotijdreis, Kaart

Cultuurhistorie Zeeland)

Besluitgebied Het beoogde woonperceel is in gebruik als onbebouwde agrarische grond. Het bestaande woonperceel is in agrarisch gebruik. Het besluitgebied maakt volgens de Cultuurhistorische kaart van de provincie geen onderdeel uit van een aardkundig waardevol gebied of van een molenbiotoop. Het besluitgebied bevindt zich buiten de contouren van het beschermde dorpsgezicht van Noordgouwe. De nieuw op te richten woning ligt op enige afstand van het cultuurhistorisch waardevolle woonerf aan de Heereweg 18. De agrarische bedrijfsbebouwing aan de Zuid Bosweg 2 is in de loop van de jaren ’90 gerealiseerd en heeft geen bijzondere cultuurhistorische waarde. In de late naoorlogse periode zijn veel historische verkavelingsstructuren en groenstructuren in de directe omgeving verdwenen. De laatste decennia zijn aan de westzijde van de kern veel groenstructuren teruggebracht waardoor de bebouwingsconcentratie rondom het groen afgeschermde weiland aan de Heereweg aan de westzijde van het dorp een meer samenhangend en besloten karakter heeft gekregen. Het ontwikkelen van een vrijstaande woning in aansluiting op de bestaande historische bebouwingsstructuur aan de Zuid Bosweg sluit aan op deze ontwikkeling. De vrijstaande bouwwijze, maatvoering en situering van de beoogde woning sluit aan op de bestaande bebouwing aan de Zuid Bosweg.

Door de reeds toegekende woontitel buiten het perceel van de Heereweg 18 en 20 te realiseren krijgt de nieuwe woning een volwaardige ontsluiting en situering en vinden er geen grondwerkzaamheden plaats in de directe omgeving van de archeologisch waardevolle restanten van het slot aan de Heereweg 18. Het realiseren van een nieuwe woning op een ruim en groen perceel past binnen de aanwezige landschappelijke karakteristiek van het stroomgebied van de Noordgouwe en Ee. Met de aanleg van landschapselementen wordt ook in de nieuwe situatie bijgedragen aan het versterken van het contrast tussen open buitengebied en besloten dorpskern.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

24

Conclusie Het beoogde gebruik is inpasbaar binnen de doelstelling van het cultuurhistorische beleid van provincie en gemeente.

4.4

Bedrijven en milieuzonering

Voor een goede ruimtelijke ordening dient er voldoende afstand te bestaan tussen milieubelastende activiteiten en gevoelige functies. In de VNG- handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’ uit 2009 zijn richtafstanden voor functiescheiding opgenomen ten behoeve van het toetsen van ruimtelijke ontwikkelingen. De richtafstanden geven een algemene indicatie van de te verwachten milieubelasting per bedrijfscategorie. Indien aan de richtafstand kan worden voldaan, kan op voorhand worden aangenomen dat er geen onaanvaardbare milieuhinder zal optreden. Van de algemene richtafstanden kan gemotiveerd worden afgeweken wanneer milieuonderzoek naar de specifieke situatie een andere mate van milieubelasting aantoont. De richtafstanden uit de VNGhandreiking zijn gebaseerd op een omgevingskwaliteit vergelijkbaar met een rustige woonwijk. De indicatieve afstanden moeten worden aangehouden ten opzichte van de gevels van omliggende gevoelige objecten. In de te bepalen afstand wordt ook de maximale planologische ruimte meegenomen. De systematiek van richtafstanden vormt een indicatie voor de te verwachten milieuhinder van een activiteit op basis van een gemiddelde bedrijfsvoering. Van de richtafstanden kan gemotiveerd worden afgeweken. Gebiedstypering Het projectgebied maakt onderdeel uit van het buitengebied van Noordgouwe.

In de directe omgeving bevinden zich hoofdzakelijk burgerwoningen en een kleinschalige agrarische activiteiten. Het omgevingstype kan door de ligging in het kernrandgebied in een omgeving met voornamelijk woonfuncties worden aangemerkt als een rustig buitengebied. Tabel 1 Richtafstandenlijst VNG 2009 Milieucategorie

Richtafstand omgevingstype woonwijk in meters

tot rustige

Richtafstand omgevingstype gebied in meters

1

10

0

2

30

10

3.1

50

30

3.2

100

50

4.1

200

100

tot gemengd

Woon- en leefklimaat Een woonfunctie is geen activiteit met een grote milieu-uitstoot naar de omgeving. In de uitgangssituatie is een ongerealiseerde bouwtitel aanwezig ter hoogte van de woonbestemming aan de Heereweg 18-20. Deze woonbestemming grenst direct aan de bouwstede van het grondgebonden agrarische bedrijf aan de Zuid Bosweg 2. Door het realiseren van de bouwtitel buiten de huidige woonbestemming, wordt een nieuwe milieugevoelige functie mogelijk gemaakt. Als gevolg van de nieuwe ontwikkeling mogen omliggende bedrijfsmatige activiteiten niet worden belemmerd. Aan het grondgebonden agrarische bedrijf gevestigd aan de Zuid Bosweg 2 is een agrarische gebiedsbestemming met de algemene functieaanduiding ‘bouwstede’ toegekend. Ter hoogte van de Heereweg 20 zijn een tweetal agrarische schuren aanwezig. Het agrarische gebruik van de schuren wordt ook in de toekomst voortgezet.

Ruimtelijke onderbouwing – Heereweg 20/ Zuid Bosweg ong. Noordgouwe

25

In het geldende bestemmingsplan is een Staat van Bedrijfsactiviteiten opgenomen waarin op basis van de richtafstandentabel van de VNG voor een groot aantal bedrijfsactiviteiten binnen de gemeente de bijbehorende milieucategorie is vermeld. De bedrijfsactiviteiten welke in de tabel worden genoemd, zijn toegestaan binnen de reikwijdte van het geldende bestemmingsplan. Voor een aantal bedrijven zijn maatwerkaanduidingen opgenomen. De richtafstand is gebaseerd op de te verwachten milieu-uitstoot van een gemiddeld bedrijf. De richtafstanden geven een indicatie van de milieubelasting. Op basis van de Staat van Bedrijfsactiviteiten is aan landbouw en dienstverlening ten behoeve van de landbouw maximaal milieucategorie 3.1 van toepassing. Doordat binnen de systematiek van het geldende bestemmingsplan Buitengebied uit 2009 niet is uitgegaan van bouwvlakken, maar van de globaal gemarkeerde ‘Agrarische bouwstede’, is de afstand tussen functies bepaald op basis van de bestaande bedrijfsbebouwing. Tussen de gevel van de agrarische schuur en de gevel van de beoogde woning zal circa 42,5 meter afstand bestaan. Op basis van de kenmerken van een rustig buitengebied is een maximale richtafstand van 50 meter van toepassing op basis van het maatgevende milieuaspect ‘geluid’ afkomstig van bedrijfsactiviteiten. Aan deze richtafstand wordt niet helemaal voldaan.