1229903 Bijlage 3 Integrale strandbeleid (versie vastgesteld door college)

Strandbeheer Wat willen we bereiken? Het onderhoudsniveau van onze stranden is hoog. We streven naar stranden van topkwaliteit en het niveau van strandschoonmaak en onderhoud van voorzieningen is een uiting van dit streven. Het niveau van strandschoonmaak hebben we vastgelegd aan de hand van CROW-kwaliteitsniveau A (hoog). We behoren jaarlijks tot de schoonste stranden van Nederland. Dit uit zich in de jaarlijkse monitoring bij de verkiezing van het schoonste strand van Nederland. De recreatiestranden worden machinaal gereinigd.

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 51

Natuurlijk aanspoelsel vormt de basis van de voedselketen op het strand en is zodoende van groot belang voor de planten en dieren die er leven. Daarnaast bevordert natuurlijk aanspoelsel de vorming van nieuwe duinen door de groei van planten die het zand vastleggen. Op natuurstranden wordt natuurlijk aanspoelsel daarom niet verwijderd door middel van machinale schoonmaak, tenzij speciale omstandigheden daarom vragen (bijvoorbeeld in geval van grote verontreiniging). Er zijn vrijwilligers actief om te zorgen dat plastic en ander door mensen achtergelaten afval handmatig wordt verwijderd. Met oog op duurzaamheid streven we naar een vermindering van de hoeveelheid consumentenafval op het strand. Daarnaast zetten we met oog op recycling via communicatie in op een betere afvalscheiding. Omdat er in het restafval te veel plastic zit (en te veel glas en overig afval in het plastic afval) brengen we in beeld of het mogelijk is om het afval na te scheiden. Paviljoenhouders zijn primair verantwoordelijk voor het schoonhouden van het strand rondom en onder het paviljoen. Rondom het paviljoen betekent dit een cirkel van 25 meter. Wanneer een paviljoenhouder een (openbaar) strandterras heeft geplaatst geldt deze verantwoordelijkheid voor een cirkel van 25 meter rondom het paviljoen plus het (openbaar) strandterras.

Voor het overige is schoonmaak van het strand de primaire verantwoordelijkheid van de gemeente. Het schoonhouden van het strand rondom het paviljoen wordt ook gekoppeld aan de kwaliteitsvoorwaarden als onderdeel van de huurovereenkomst voor strandpaviljoens. Hoe gaan we dat doen? •

•

•

We continueren het niveau van strandschoonmaak op kwaliteitsniveau A (recreatiestrand) en monitoren dit actief om waar nodig te kunnen bijsturen. Hierbij gebruiken we de beeldmeetlat als meetinstrument, bijvoorbeeld ten aanzien van de hoeveel zand op overgangen. Het strandbeheer is via het strandbestek gegund aan een derde partij. Vanuit onze verantwoordelijkheid als strandbeheerder houden we toezicht en zijn we het primaire aanspreekpunt voor strandondernemers. Hiervoor is het van belang dat we regelmatig aanwezig zijn op het strand. In de kwaliteitsafspraken gekoppeld aan de overeenkomst met paviljoenhouders nemen we op dat zij verantwoordelijk zijn voor het schoonhouden van de openbare ruimte in de directe omgeving van het paviljoen (25 meter rondom en onder het paviljoen). Dit monitoren we.

Onderhoud van voorzieningen Wat willen we bereiken? We zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van de stranden en de voorzieningen die hierbij horen of op staan. Samenhangend met de uitbreiding van het voorzieningenniveau aan de kust dragen we ook verantwoordelijkheid voor het schoonhouden van de toiletten. Als we toiletten plaatsen moeten deze ook schoon zijn. Schone toiletten zijn belangrijke voorwaarde voor strandgasten voor een bezoek aan het strand.

Hoe gaan we dat doen?

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 52

•

We zetten, gekoppeld aan het realiseren van openbare toiletten, een opdracht voor hygiënisch onderhoud van strandtoiletten op de markt.

Accountmanagement Wat willen we bereiken? Het strand is een dynamische omgeving en vormt een bijzonder onderdeel van onze gemeentelijke verantwoordelijkheid. Zowel ten aanzien van veiligheid, beheer en het contact met ondernemers. De gemeentelijk accounthouder strand is de spin in het web op het strand en is het primaire aanspreekpunt op het strand voor ondernemers en overige stakeholders. De functie wordt gecontinueerd. Hierbij is het belangrijk dat de accounthouder regelmatig op het strand te vinden is. Hoe gaan we dat doen? • •

We continueren de functie van gemeentelijk accounthouder strand. Met oog op een goede uitoefening van taken (strandbeheer, veiligheid, accountmanagement) beschikt ons wagenpark over voldoende voertuigen die geschikt en beschikbaar zijn voor het rijden over het strand.

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 53

9. Exploitatie De stranden zijn van groot belang voor de leefbaarheid en het voorzieningenniveau op SchouwenDuiveland. Daarbij zijn de stranden het fundament onder het toerisme op het eiland. Jaarlijks ontvangt de gemeente inkomsten uit toeristenbelasting en parkeerbelasting. Deze inkomsten komen óók ten goede aan de exploitatie van de stranden. Met oog op het ook toekomstgericht kunnen exploiteren van de stranden kijken we kritisch naar de verhouding tussen de uitgaven aan het strand en de inkomsten uit verhuur van de stranden. Daarom sturen we op de kostendekkingsgraad. Wat willen we bereiken? De gemeente huurt de stranden van het Rijksvastgoedbedrijf ten behoeve van de exploitatie van de stranden als badstrand. Jaarlijks overlegd de gemeente Schouwen-Duiveland een overzicht van uitgaven aan de stranden en inkomsten die direct voortkomen uit de verhuur van de stranden aan ondernemers (strandpaviljoens en strandcabines). De kostendekkingsgraad (verhouding tussen directe inkomsten en uitgaven) varieerde de afgelopen jaren tussen de 23% (2020) en 15,7% (2022). Ten tijde van de corona-periode heeft de gemeente niet alle begrote huurinkomsten in rekening gebracht. Tegelijkertijd zijn de uitgaven gestegen (tot het niveau van ca. € 1,5 miljoen), bijvoorbeeld als gevolg van de uitgaven aan het Zeeuws Recreatief Zandfonds.

Tegenover de kosten welke we maken voor het op het gewenste kwaliteitsniveau brengen en houden van het strand staan inkomsten uit de verhuur van de stranden. Ondernemers op de stranden hebben baat bij een hoog kwaliteitsniveau en dragen daar via de huurbijdrage ook financieel aan bij. Gekoppeld aan de vernieuwing van de huurovereenkomsten en daarmee het bieden van meer perspectief en zekerheid voor strandondernemers verhogen we de inkomsten uit strandverhuur met oog op het borgen van de kostendekkingsgraad. Uitgangspunt is dat tegenover de uitgaven aan het strand minimaal 25% van de inkomsten gedekt wordt vanuit verhuur van de stranden (voor paviljoens strandcabines en standplaatsen). Daarom verhogen we de huurtarieven, hierdoor zijn deze ook meer in lijn met de tarieven elders in Zeeland. Inkomsten uit het strand komen direct ten goede aan het voorzieningenniveau op de stranden. Voor het overige worden de uitgaven aan het strand gedekt uit algemene middelen vanuit de onderkenning dat een groot deel van de inkomsten uit toeristenbelasting en parkeerbelasting verweven zijn met het strand. Hoe gaan we dat doen? • •

De kostendekkingsgraad voor het strand bedraagt minimaal 25%. Dit monitoren we. Met oog op het bereiken/ bewaken van de kostendekkingsgraad verhogen we de huurtarieven voor strandpaviljoens in maximaal 3 stappen tot het niveau van € 40,00 per m2 (basistarief) via een stapsgewijze verhoging in 2025, 2026 en 2027. Tarieven worden daarbij geïndexeerd op basis van het consumentenprijsindexcijfer over het voorgaande jaar. Randvoorwaarde voor deze verhoging is de vernieuwing van overeenkomsten waardoor meer zekerheid wordt geboden aan strandondernemers.

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 54

•

• •

•

Voor dagcabines verhogen we de huurtarieven in hetzelfde tempo tot het niveau van € 100 per dagcabine en voor bestaande standplaatsen op de Brouwersdam tot € 30,00 per m2. Tarieven worden daarbij geïndexeerd op basis van het consumentenprijsindexcijfer over het voorgaande jaar. Na het bereiken van het tariefniveau in 2027 indexeren we de tarieven jaarlijks minimaal met het consumentenprijsindexcijfer over het voorgaande jaar. Hierdoor houden we de kostendekkingsgraad op orde. Extra investeringen in het strand en kostenverhogingen op de strandbegroting worden gedekt volgens de verhouding 25 – 75 (huurinkomsten – algemene middelen). Wanneer door deze investeringen of kostenverhogingen de kostendekkingsgraad lager wordt dan 25% worden de huurtarieven verhoogd tot het niveau van 25%. Met betrekking tot investeringen in het voorzieningenniveau of het verhogen van het serviceniveau vindt jaarlijks overleg met de VSSK plaats. Met Waterschap Scheldestromen gaan we in gesprek over de verhouding van huurinkomsten voor paviljoens die (deels) op grond van het waterschap staan en de uitgaven die we als gemeente doen voor beheer en voorzieningen.

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 55

Bijlagen

Blijven werken aan een strand van topkwaliteit - Strandbeleid gemeente Schouwen-Duiveland

Pagina 56

Schouwen-Duiveland Visie op Strandveiligheid Conceptrapport

Stichting Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ) Veiligheid staat centraal www.nivz.nl

Colofon Deze rapportage is tot stand gekomen binnen het onderzoek naar strandveiligheid in opdracht van gemeente Schouwen-Duiveland in 2021-2022. Het is opgesteld door onderzoekers/adviseurs van Stichting NIVZ : drs. Oscar Kramer, mr. Bernard Korte. Den Haag, 14 december 2022

2

INHOUDSOPGAVE

1.

INLEIDING……….………………………………………………………………………………………..

4

DEEL I: CONTEXT 2.

EEN TOELICHTING OP ‘STRANDVEILIGHEID’……………………………………………..

7

3.

UITDAGINGEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN………………………………………..

9

DEEL II: VISIE & STRATEGIE

4.

STIP OP DE HORIZON……………….……………………………………………………………….

13

5.

ACTIEPROGRAMMA 2023..……………………………………………………………………….

15

6.

MEERJARENPROGRAMMA………………………………………………………………………..

18

DEEL III: ORGANISATIE 7.

CYCLISCH WERKEN EN EEN LERENDE ORGANISATIE….…………………………...

21

DEEL IV: BIJLAGEN BIJLAGE 1: TIJDLIJN BELEID EN STRANDVEILIGHEID…..……………………………………..

24

BIJLAGE 2: BETROKKEN PARTIJEN…………………………………………………………………….

25

3

1. INLEIDING AANLEIDING In oktober 2020 beslist de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland dat de dienstverlening op het gebied van strandveiligheid moet worden geëvalueerd. De raad verzoekt het college om een voorstel voor het vaststellen van een gewenst niveau van strandveiligheid. In april 2021 neemt de raad kennis van de notitie Optimalisatie Strandveiligheid met een overzicht van Quick-Wins en het voornemen een Visie op Strandveiligheid voor de lange termijn te ontwikkelen. De gemeente vraagt aan het NIVZ deze Visie op Strandveiligheid op te stellen. Het resultaat is het onderliggende rapport, waarin antwoord wordt gegeven op de vragen: •

Wat verstaan we onder strandveiligheid?

•

Welk niveau van strandveiligheid achten wij wenselijk?

•

Hoe organiseren wij dit op een toekomstbestendige en duurzame wijze?

Werken aan strandveiligheid vereist een inspanning van meerdere partijen. De gemeente heeft een verantwoordelijk voor de strandveiligheid, maar is in de realisatie afhankelijk van meerdere

partijen. Deze publiek-private samenwerking is noodzakelijk om tot een gewenst resultaat te komen. In dit rapport is dit unieke karakter expliciet benoemt waarbij wordt getracht een integrale aanpak van strandveiligheid in gemeente Schouwen-Duiveland te bevorderen.

DOEL Doel van dit rapport is de formulering van een visie op strandveiligheid op de lange termijn. Deze visie biedt alle betrokken partijen een gezamenlijk streven, handelingskader en werkstructuur. Het rapport biedt de betrokken partijen handvatten en duiding van veelgebruikte termen. Hiermee ontstaat een gemeenschappelijk beeld van wat er onder strandveiligheid wordt verstaan en hoe we daarmee omgaan. Daarnaast wijst het rapport op mogelijkheden voor doorontwikkeling.

REIKWIJDTE De visie heeft betrekking op het Noordzeestrand van Schouwen-Duiveland en de aangrenzende zee tot 1 kilometer uit de kust. Het heeft géén betrekking op de kleine stranden en zwemlocaties langs het Grevelingenmeer en de Ooster4

schelde. Bij goede resultaten kan dit in de toekomst wel toegevoegd worden. De Visie op Strandveiligheid bestrijkt veiligheid zoals dat in dit rapport is uitgewerkt en gaat expliciet niet over de uitvoering van ordehandhaving, infrastructuur, toerisme en strandbeheer. Zij het dat er wel punten op deze gebieden benoemd kunnen worden die vanuit het oogpunt van strandveiligheid van belang zijn.

TOTSTANDKOMING Het rapport is het resultaat van een traject waarbij alle betrokken partijen in een of andere vorm zijn meegenomen. Opstellers hebben documenten en overige bronnen bestudeerd van de gemeente en betrokken partijen en hebben groepssessies en individuele gesprekken gevoerd met sleutelpersonen. Het rapport is tot slot aan de betrokken partijen voorgelegd ter verificatie en instemming.

1. INLEIDING - VERVOLG LEESWIJZER DEEL I - CONTEXT Het eerste deel van het rapport bevat de context van het aandachtsgebied strandveiligheid. Dit deel bevat een toelichting op strandveiligheid (wat verstaan we hieronder) en een korte behandeling van de waargenomen uitdagingen, trends en ontwikkelingen op het gebeid van strandveiligheid. Deze uitdagingen, trends en ontwikkelingen zijn voorzien van mogelijke reacties en kunnen gelezen worden als een mogelijk meerjarenprogramma.

organisatie waarbij de betrokken partijen opgenomen zijn in een kerngroep en de uitvoering van het strandveiligheidsbeleid opgenomen is een cyclisch proces van Plannen, Doen, Controleren en Actualiseren (PDCA).

DEEL IV - BIJLAGEN Dit deel bevat de bijlagen, waaronder een tijdlijn van relevant beleid en een overzicht van de betrokken partijen.

DEEL II - VISIE Het tweede deel van het rapport bevat de feitelijke visie op strandveiligheid bestaande uit de stip op de horizon (waar willen we naartoe) en de routekaart met mijlpalen (hoe komen we daar). En een eerste uitwerking van een actieprogramma voor 2023.

DEEL III - ORGANISATIE Dit deel bevat een uitwerking van een lerende organisatie. Dit bevat een verbeterslag van de

5

DEEL I - CONTEXT

6

2. EEN TOELICHTING OP ‘STRANDVEILIGHEID’ Een goede definitie hanteren voor veiligheid is geen eenvoudige opgave, omdat afhankelijk van de context veiligheid anders gedefinieerd wordt. Onderstaande termen worden met betrekking tot (strand)veiligheid in Schouwen-Duiveland door elkaar gebruikt, maar verschillen wel degelijk. Hieronder zijn de meest gebruikte termen uitgewerkt.

Denk daarbij bijvoorbeeld aan: het zorgen voor een veiligheidsbeleid (strandvisie) en een goed veiligheidsplan (strandveiligheidsprotocol), het aanstellen van een accounthouder in de ambtelijke organisatie, het waar mogelijk regelmatig testen van maatregelen (veiligheidschecks door NIVZ) en het oefenen door de uitvoerende partijen (Strandreddingsbrigade e.a. hulpdiensten).

VEILIGHEID

STRANDVEILIGHEID

Onder veiligheid verstaan we fysieke veiligheid in objectieve zin. Fysieke veiligheid gaat over het verkleinen van de kans dat iemand slachtoffer wordt van een ongeval of incident en over adequaat hulp verlenen wanneer dat onverhoopt toch nodig is. Bij objectieve veiligheid staat de feitelijke aan– of afwezigheid van bedreigingen centraal. (Kleine) incidenten en ongevallen zijn op stranden onvermijdelijk.

Wanneer wij spreken over strandveiligheid spreken we over veiligheid zoals hierboven omschreven, maar dan specifiek voor op en rond het strand van gemeente Schouwen-Duiveland.

Om de fysieke veiligheid van de strandbezoekers zo goed mogelijk te waarborgen is structurele aandacht voor dit onderwerp nodig. De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht om er in alle redelijkheid alles aan te doen het risico op ongelukken te beperken.

VEILIGHEIDSBELEVING Veiligheidsbeleving is de manier waarop mensen veiligheid ervaren. Dit is subjectieve veiligheid. Veiligheidsbeleving gaat niet over cijfers en feiten, maar over een gevoel. Het verband tussen objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid is niet erg sterk. Het komt voor dat we op basis van gegevens kunnen concluderen dat het strand over een bepaalde periode een redelijke mate van veiligheid vertoont, maar dat een persoon zich toch onveilig voelt op het strand. Veiligheidsbeleving kunnen we bijvoorbeeld in beeld brengen met vragenlijsten en het zodoende toch enigszins in cijfers vatten.

VEILIGHEIDSNIVEAU ZWEMVEILIGHEID Wanneer wij spreken over zwemveiligheid spreken we over veiligheid zoals hiervoor omschreven, maar dan specifiek met betrekking tot zwemmen in open water in de gemeente Schouwen-Duiveland. Specifiek binnen de reikwijdte van rapport betreft dit de zee tot 1 kilometer uit de kust.

7

In het Strandveiligheidsprotocol is de inrichting en bemensing voor toezicht door de Strandreddingsbrigade beschreven. Het huidige protocol beschrijft vijf strandveiligheidsniveaus: basisveiligheidsniveau en de veiligheidsniveau 1 tot en met 4. Een veiligheidsniveau omschrijft de inzet van de Strandreddingsbrigade voor toezicht binnen het verzorgingsgebied onder bepaalde omstandigheden. Dit betreft expliciet niet een berekende of gemeten niveau waarop veiligheid is

2. EEN TOELICHTING OP STRANDVEILIGHEID - VERVOLG gegarandeerd.

niet alle risico’s uitsluiten. Natuurlijk is elk ongeval een ongeval te veel en is het streven dit tot een minimum te beperken.

GEWENST NIVEAU VAN STRANDVEILIGHEID Het gewenste niveau van strandveiligheid geeft antwoord op de vraag: wanneer achtten wij de veiligheid van een voldoende niveau? Hierbij kan ruwweg uitgegaan worden van twee vertrekpunten, te weten: 1.

2.

Als we de gestelde randvoorwaarden hebben gerealiseerd, zoals het bestaan van beleid, uitvoeringsplan, accounthouder/ aanspreekpunt, testen van beheersmaatregelen en oefenen door uitvoerders. Als er een vooraf vastgesteld minimum niveau van incidenten niet is overschreden. Dit kan worden berekend of gemeten.

Optie 1, het realiseren van gestelde randvoorwaarden, is gezien de wettelijke zorgplicht van de gemeente de juiste keuze voor het bepalen van een gewenst niveau van strandveiligheid.

TOEZICHT HOUDEN Onder toezicht houden verstaan we toezicht houden op recreanten en (water)sporters. Het herkennen van personen die mogelijk in de problemen kunnen raken of in de problemen zijn. Voor toezichthouden heeft de gemeente afspraken gemaakt met de Strandreddingsbrigade.

HULPVERLENEN Onder hulpverlenen verstaan we reageren op (water)ongevallen en eerste hulp verlenen volgend uit het toezichthouden. Incidenten doen zich voor in het verzorgingsgebied en kan op het land en in het water plaatsvinden. Voor hulpverlenen volgend uit toezichthouden heeft de gemeente afspraken gemaakt met de Strandreddingsbrigade.

Hierbij moet wel altijd rekening gehouden worden met welke niveaus van investering en inspanning redelijk is.

SIGNALEREN

Risico’s horen helaas bij het leven en we kunnen

Onder signaleren verstaan we de oog– en oor8

functie van alle op het strand aanwezige partijen niet zijnde de reguliere hulpdiensten en de Strandreddingsbrigade. Denk dan aan medewerkers op de strandpaviljoens, de strandbeheerder, et cetera. Signaleren lijkt erg op toezicht houden wat de lifeguards doen, maar dit gebeurt op een incidentele basis. Het is belangrijk dat wanneer iemand een gevaarlijke situatie of een incident signaleert bij spoed de hulpdiensten via 112 worden gealarmeerd. Wanneer er geen spoed is kan er direct contact opgenomen worden met de Strandreddingsbrigade.

3. UITDAGINGEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Gedurende het vooronderzoek voor deze rapportage zijn verschillende uitdagingen, trends en ontwikkelingen naar voren gekomen. In dit hoofdstuk worden deze toegelicht. Mogelijkheden in reactie op de genoemde uitdagingen, trends en ontwikkelingen worden in hoofdstukken 5 en 6 beschreven bij respectievelijk het actieprogramma 2023 en het Meerjaren actieprogramma. Het advies is deze uitdagingen, trends en ontwikkelingen te blijven volgen en aan te vullen. Zo blijft er een actueel overzicht voorhanden.

gevolg wordt gegeven heeft dit gevolgen voor de lifeguards van de reddingsbrigade en daarmee ook voor de gemeente.

BESCHIKBAARHEID EN WERVING LIFEGUARDS Feit is dat de huidige lifeguards voornamelijk uit andere plaatsen komen dan de gemeente Schouwen-Duiveland. De wens is om ook in de lokale samenleving geworteld te zijn, mede met het oog op direct opschalen bij hulpverlening. Het zoeken en werven van lifeguards uit Schouwen-Duiveland en directe omgeving is mogelijk.

TREND STRANDBEZOEK EN DURFSPORT Het voorseizoen en het naseizoen worden drukker. Dit heeft als gevolg dat het ‘strandseizoen’ langer wordt, omdat het onderscheidt tussen voor-, hoog- en naseizoen wegvalt. Strandbezoekers blijven ook langer op het strand. Durfsporten waaronder kitesurfen, surfen, parapenten, foilen en suppen neemt toe. Sportevenementen worden steeds vaker buiten het reguliere strandseizoen om georganiseerd. Deze ontwikkelingen hebben als gevolg een toename in de vraag naar toezicht met langere dagen en een langer toezichtseizoen. Als hieraan

OP– EN AFSCHALING DOOR REDDINGSBRIGADE Idealiter kan men op een knop drukken wanneer er behoefte is aan extra capaciteit tijdens een noodsituatie/hulpvraag wanneer er geen (uitgebreide) toezicht is georganiseerd. Echter de huidige situatie met vrijwillige lifeguards die op basis van beschikbaarheid ingeroosterd worden leent zich hier niet voor. Wanneer er succesvol lokaal lifeguards worden aangetrokken en/of met buurbrigades wordt samengewerkt is directe opschaling wellicht mogelijk. Zie ook BESCHIKBAARHEID EN WERVING LIFEGUARDS. 9

FLEXIBILITEIT IN UITVOERING VAN TAKEN DOOR REDDINGSBRIGADE Het huidige Strandveiligheidsprotocol laat de Strandreddingsbrigade weinig ruimte om flexibel om te gaan met haar beperkte mensen tijdens het uitvoeren van toezichtstaken. Hoe kunnen de veiligheidsniveaus zich verhouden tot een meer flexibele inzet door de reddingsbrigade op basis van risico gestuurd werken? Hoe kunnen de criteria voor de veiligheidsniveaus verbeterd worden door te werken met indicatoren? Wat is een gewenste prioritering van de strandveiligheidstaken? En wat is de gewenste procedure voor het afwijken van een voorgeschreven veiligheidsniveau? Hoe kan het afleggen van verantwoording aan de gemeente door de reddingsbrigade beter gestroomlijnd worden?

GASTHEERSCHAP OP HET STRAND Gastheerschap is opgenomen in de Dienstverleningsovereenkomst Strandveiligheid. Lifeguards hebben begrip en erkenning voor het belang van gastheerschap, maar zij geven aan dat zij in eerste instantie er zijn voor toezicht en veiligheid en dat gastheerschap daardoor altijd een bijtaak zal zijn. In hoeverre is deze taakstelling van belang

3. UITDAGINGEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN - VERVOLG voor strandveiligheid? Er zijn argumenten om strandveiligheid en toerisme niet te veel te vermengen. Wie is primair verantwoordelijk voor gastheerschap en wie ondersteunend?

DE KUST IS CONSTANT AAN VERANDERING ONDERHEVIG De bodem van de kuststrook alsook het strand van gemeente Schouwen-Duiveland zelf is constant aan verandering onderhevig door met name zandverplaatsing. Verplaatsing van zand gebeurt door natuurlijke omstandigheden zoals water– en windstromen, maar ook kunstmatig. Denk bijvoorbeeld aan het (kunstmatige) ontstaan van de Verklikkerplaat en het natuurlijke verloop. Deze zandplaat is constant in beweging en brengt hierdoor steeds veranderende risico’s met zich mee. Dit fenomeen doet zich aan de gehele kust voor en vraagt om oplettendheid en flexibiliteit in het toepassen van beheersmaatregelen op de risico’s die dit met zich meebrengt.

komt dit door een veranderde omgeving als gevolg van zandverplaatsing, bouwwerken of het toenemen of afnemen van strandbezoek waardoor ook de risico’s veranderen. Door een veranderende omgeving is het een constante uitdaging om de toezichtlocaties op die locaties te plaatsen die dit het meest nodig hebben. De slagbomen bij Vuurtorenpad zijn een aanzienlijke belemmering voor hulpdiensten en de reddingsbrigade.

Hulpdiensten kunnen De Rotonde moeilijk bereiken i.v.m. drukte op strandopgang De Punt, een smal strand en de uitbreiding van de strandtent Sand and Pepper in de zomer. De opgeschaalde toezichtlocatie De Punt bereikt haar doel niet. Enkele risico’s behoeven extra aandacht. Denk dan aan het zwemmen voorbij de veiligheidslijn tussen de Oosterscheldekering en De Punt zonder toezicht door de SRB; en het feit dat dit gebied een hondenlosloopgebied betreft wat het risico met zich meebrengt dat mensen daar toch gaan recreëren en zwemmen.

AANPASSEN VAN TOEZICHTLOCATIES Uit gesprekken zijn enkele knelpunten met de verschillende toezichtlocaties vastgesteld. Veelal 10

VERBINDINGEN De communicatie verbindingen leveren regelmatig terugkerende gesprekken op doordat de verschillende hulpdiensten met andere communicatieapparatuur werken en verschillende werkprocedures hanteren. Zo is er sprake van twee alarmcentrales, te weten het Kustwacht centrum (KWC) en de Gemeenschappelijke meldkamer (GMK) van de veiligheidsregio. De kustwacht (en KNRM) werken met marifonie. De GMK en reguliere hulpdiensten werken met C2000. De reddingsbrigade heeft eigen communicatieapparatuur. Al deze partijen werken, met name in noodsituaties, met elkaar samen. Vaak gaat het goed, maar soms ontstaan er communicatieproblemen. Welke organisatie wanneer de toon aangeeft en met welke communicatieapparatuur dan gewerkt wordt is niet vastgelegd.

ORDE HANDHAVING Er is behoefte aan meer handhaving op en rond het strand in het algemeen. Openbare ordehandhaving is als taakstelling weggelegd bij politie. De buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA) van de gemeente zijn werkzaam als Handhaver Openbare Ruimte. Lifeguards zijn geen handhavers,

3. UITDAGINGEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN - VERVOLG maar toezichthouders op de veiligheid. Er bestaat intensief contact tussen politie, boa’s en lifeguards. Zij vullen elkaar aan in de uitvoering van hun respectievelijke taken. Uit de praktijk is echter gebleken dat de huidige APV onvoldoende mogelijk maakt om te voldoen aan de behoefte van meer handhaving. Ook met het oog op corona en crowd-control is orde handhaving een punt. Een recente trend is overlast in de vorm van drankgebruik, geluidsoverlast en het ontsteken van vuurtjes na zonsondergang tot in de late uurtjes op de op– en afritten van en naar het strand. De overlastgevers komen uit alle leeftijdscategorieën, maar kennen een oververtegenwoordiging van jongeren. In 2022 heeft de gemeente een externe partij ingehuurd die preventief toezicht houdt op de zogeheten loop– en slooproutes.

COMMUNICEREN NAAR STRANDBEZOEKER Er is grote behoefte om de communicatie naar de strandbezoeker goed in te richten. De huidige inspanning op het gebied van bebording, actief vlaggen en de informatievoorziening via de zogeheten strandapp is al aanzienlijk te noemen. Kan

dit nog verder verbeterd worden? Met vlaggen en bebording worden enkel de bezoekers bereikt die zichzelf actief informeren. Nadat een bezoeker eerst het initiatief heeft genomen om de strandapp te downloaden, kan hier ook met push meldingen gewerkt worden. Hoe de strandbezoekers te bereiken die geen borden lezen, vlaggen waarnemen en de app downloaden? Daarnaast hebben paviljoenhouders behoefte aan proactieve en directe communicatie op het gebied van actuele risico’s en de daarop toegepaste beheersmaatregelen. Ook bij een hulpverlening. De aanleiding hiervoor zijn vragende strandbezoekers.

ONDERLINGE VERSTANDHOUDING EN BEGRIP De onderlinge verstandhoudingen en begrip bij de verschillende betrokken partijen rondom het vraagstuk strandveiligheid waren in het verleden niet altijd even goed. In de afgelopen periode zijn hier stappen in gezet en nu zijn de verhoudingen en het onderlinge begrip een stuk beter. Om dit nog verder te verbeteren en goed te houden is het belangrijk dat dit onderhouden wordt. Het is namelijk van groot belang dat de direct betrokken partijen elkaar te kunnen begrijpen. Hiervoor is 11

de overlegstructuur ingericht en worden (beleids)documenten gedeeld alsook rapportages en nieuwsberichten. Het college is inhoudelijk betrokken via de ambtelijke vertegenwoordiging, maar ook de raad moet inhoudelijk regelmatig bijgepraat worden.

AANSPREEKPUNT STRANDZAKEN GEMEENTE Er is behoefte bij verschillende partijen die actief zijn op het strand aan een centraal aanspreekpunt bij de gemeente met specialistische kennis op het gebied van strandzaken. Op het moment van het onderzoek voor dit rapport is er geen centraal aanspreekpunt binnen de gemeente voor strandzaken in het algemeen. Strandveiligheid kent een aanspreekpunt bij Handhaving m.b.t. de uitvoering van handhaving en zijn er twee ambtenaren waar men voor beleidsmatige zaken terecht kan. Echter bestond er geen één ambtenaar voor strandzaken in het algemeen. Dit is recent verandert met de introductie van de Accounthouder Strand. Voor de betrokken partijen is het van groot belang dat de specialistische kennis rondom strandzaken ook in de toekomst geborgd blijft.

DEEL II - VISIE & STRATEGIE

12

4. STIP OP DE HORIZON Waar werken we naartoe op het gebied van strandveiligheid? Wat is onze stip op de horizon en hoe komen we daar?

VISIE Strandbezoekers kunnen veilig op en rond het strand recreëren en genieten van het water. Mensen die werken op en rond het strand kunnen dit ook veilig doen. Hiervoor is er sprake van een goede balans tussen preventieve en repressieve veiligheidsmaatregelen terwijl de strandbezoeker de vrijheid geniet om zich als gebruiker van het strand vrij te bewegen.

MISSIE Jaarlijks verdrinken er mensen in Nederland. Ook in Schouwen-Duiveland zijn in de afgelopen jaren mensen verdronken. Bij het recreëren en werken op en rond het water bestaan er risico’s die niet geheel zijn weg te nemen. Niet alleen in het water, maar ook op het strand gebeuren er incidenten. Alle partijen die betrokken zijn bij strandveiligheid spannen zich tot het uiterste in om de risi-

co’s zo klein mogelijk te maken. Hierbij streven wij de missie na om ervoor te zorgen dat er in het verzorgingsgebied in SchouwenDuiveland geen (0) mensen meer verdrinken en beperken we het aantal ongelukken op het strand tot een absoluut minimum.

•

Veiligheidsbeleid: Visie op Strandveiligheid

•

Veiligheidsplan: Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Strandreddingsbrigade Westenschouwen en het bijbehorende strandveiligheidsprotocol.

•

Systeemverantwoordelijke: sinds oktober 2022 is door de gemeente een ambtelijk accounthouder Strand aangesteld.

•

Testen veiligheidsmaatregelen: jaarlijkse veiligheidschecks uitgevoerd door het NIVZ en besproken door gemeente en SRB. Opgevolgd door een evaluatiegesprek tussen SRB en gemeente.

•

Goed opgeleide en geoefende uitvoerders: lifeguardopleidingen volgens de richtlijnen van Reddingsbrigade Nederland aangeboden door de SRB. Oefeningen door reddingsbrigade en andere hulpverleningsdiensten en mogelijk bijkomende partijen op het strand (paviljoenhouders, strandbeheerder, etc.)

STRATEGIE Om de bovenstaande visie en missie zo goed mogelijk te realiseren zorgen we voor de benodigde randvoorwaarden, bestaande uit: een veiligheidsbeleid en een goed veiligheidsplan, een systeemverantwoordelijke in de ambtelijke organisatie, regelmatig geteste veiligheidsmaatregelen en goed opgeleide en geoefende uitvoerders. Om het veiligheidsbeleid en –plan actueel te houden implementeren we een werkwijze die ervoor zorgt dat we leren van opgedane ervaringen. Hiervoor hanteren we de PDCA-cyclus (plannen, doen, controleren, actualiseren). Gemeente Schouwen-Duiveland heeft de randvoorwaarden van strandveiligheid als volgt ingevuld:

13

4. STIP OP DE HORIZON - VERVOLG ROUTEKAART: MIJLPALEN VOOR ONDERWEG Voor de komende periode zijn de volgende mijlpalen geformuleerd: 1.

2.

De gemeente is zich bewust dat zij als beheerder van aangewezen zwemlocaties verantwoordelijkheid draagt en werkt ook uit de gedachte van een beheerder van deze locaties in lijn met de eisen die gesteld worden vanuit de Omgevingswet. De toezicht en hulpverlening wordt in toenemende mate toegespitst op jaarrond recreatie en integraal georganiseerd waar de SRB de bulk van de taken uitvoert en waarop overige hulpdiensten en op het strand aanwezige partijen een actieve bijdrage leveren.

3.

De gemeente zorgt in nauwe samenwerking met de SRB voor de gewenste bezettingsgraad van gekwalificeerde lifeguards op de reddingsposten.

4.

De werkgroep wordt als kerngroep voortgezet, dient als overleg platform en adviseert de ambtelijke accounthouder. De bijeenkomsten en bespreekpunten van de kerngroep sluiten aan op de gemeentelijke

besluitvorming en begrotingscyclus. 5.

Het materiaal en materieel in dienst van de strandveiligheid sluit aan op de taken en verantwoordelijkheden van de SRB zoals omschreven in de DVO en het strandveiligheidsprotocol.

6.

Het veiligheidsbeleid, het veiligheidsplan, de werkafspraken, het materiaal en bijbehorende budget worden op vastgestelde momenten geëvalueerd en actueel gehouden.

7.

Ervaringen en beoordelingen op de dienstverlening rondom strandveiligheid van betrokken partijen alsook de strandbezoekers worden regelmatig (minimaal iedere vier jaar) middels een monitor geëvalueerd.

14

5. ACTIEPROGRAMMA 2023 Om uitdagingen, trends, ontwikkelingen en de Stip op de horizon te concretisering hebben wij een eerste aanzet tot een actieprogramma opgesteld voor het komend jaar. De Accounthouder Strand stelt in samenwerking met de betrokken partijen het jaarlijkse actieprogramma op. Verantwoording wordt afgelegd middels de P&C cyclus van de gemeente (begroting en jaarrekening).

1. TOEZICHT EN HULPVERLENING INTEGRALE SAMENWERKING ORGANISEREN Uit het traject voor de totstandkoming van deze rapportage is duidelijk geworden dat er draagvlak bestaat om integraal samen te werken. Met het oog op het bundelen van krachten en het efficiënt en effectief organiseren van toezicht (waaronder vroeg-signalering) en hulpverlening op het strand verkennen de betrokken partijen de mogelijkheden en benodigde randvoorwaarden om integrale samenwerking te realiseren. De ambtelijk accounthouder nodigt de betrokken partijen uit voor een gesprek waarbij de kerngroep kan assisteren. Mogelijke partijen zijn: politie, douane, kustbeheerders, provincie, veiligheidsregio, strandpaviljoenhouders, strandbe-

heerder en dierenwelzijn organisaties. Het resultaat is praktisch bruikbare werkafspraken en eventueel ondersteunende producten.

benodigdheden zoals beschreven in de DVO en het Strandveiligheidsprotocol.

2. BEZETTINGSGRAAD LIFEGUARDS DVO EN STRANDVEILIGHEIDSPROTOCOL ACTUEEL HOUDEN De Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Strandreddingsbrigade Westenschouwen en het bijbehorende Strandveiligheidsprotocol worden jaarlijks geëvalueerd. Om te bewaken dat de DVO of het Veiligheidsprotocol een goede uitvoering ondersteunt en het aansluit bij de actuele situatie is het zaak om ieder jaar na afloop van het strandseizoen beide documenten te actualiseren naar de laatste inzichten in goed overleg tussen de beide partijen. Hierbij wordt specifiek gekeken naar een bredere kijk op toezicht in relatie tot de huidige formuleringen die met name gericht zijn op ‘swimming-between-the-flags’; en hulpverlening in het water, maar ook op het strand. Het doel is om praktisch en dynamisch toezicht te houden op basis van actuele risico’s. Groot materiaal zoals reddingsposten en voer– en vaartuigen worden jaarlijks door uitvoerder en opdrachtgever besproken om vast te stellen of ze nog voldoen en of ze aansluiten bij de actuele 15

OPZETTEN WERVINGSCAMPAGNE DOOR GEMEENTE IN SAMENWERKING MET SRB Het doel is om meer lokale binding te realiseren. We kunnen vaststellen dat op dit moment de hoeveelheid vrijwilligers van de SRB die op Schouwen-Duiveland wonen beperkt is. Het is een kracht van de organisatie dat zoveel mensen elders uit het land zich inzetten voor de strandveiligheid in Schouwen-Duiveland. Maar om de binding met de lokale samenleving te vergroten en continuïteit te borgen en snelle opschaling of inzet mogelijk te maken (bijvoorbeeld in de vorm van een alarmploeg) wanneer de situatie daarom vraagt is het essentieel dat er lokaal vrijwilligers geworven worden. Daarom ondersteunt de gemeente de SRB waar mogelijk met een wervingscampagne om lokaal vrijwilligers te werven in verschillende leeftijdscategorieën. Naast publiciteit kunnen scholen hiervoor aangeschreven en bezocht worden. De streefaantallen worden gebaseerd op een simpele en praktische analyse van de SRB van hoeveel vrijwilligers zij nodig heb-

5. ACTIEPROGRAMMA - VERVOLG ben. Zo wordt het doel meetbaar en kunnen de resultaten goed inzichtelijk gemaakt worden.

capabele lifeguards die inzetbaar zijn om:

SAMENWERKING MET BUURBRIGADES

•

dienst te doen als lifeguards voor toezicht buiten reguliere tijden en voor directe opschaling in geval van nood (alarmdienst).

•

organisatorische dienstverlening voor administratie, logistiek en activeren en coördinatie van de vrijwilligerspool te realiseren.

Onder het motto samen sta je sterk is samenwerking met buurreddingsbrigades gewenst. Er wordt toenadering gezocht met reddingsbrigades uit aangrenzende gemeenten om te kijken waar ruimte bestaat om elkaar te versterken door uitwisseling van kennis en capaciteit. Hierbij is het belangrijk dat niet alleen de reddingsbrigades met elkaar het gesprek aangaan, maar juist ook de gemeentelijke organisaties vanuit hun rol als opdrachtgever.

VERGROTEN SLAGKRACHT SRB De mogelijkheid wordt onderzocht om de organisatorische slagkracht van de Strandreddingsbrigade te vergroten en tegelijk een minimale operationele inzet te garanderen door mensen in dienst te nemen. De aanleiding hiertoe is met name gelegen in de toegenomen druk op de vrijwilligersorganisatie door seizoensverlenging. De druk is het hoogst tijdens het voor– en naseizoen wanneer de druk het grootst is door een gebrek aan vrijwilligers. Door krachten in dienst te nemen worden organisatorische knelpunten opgelost in het opstarten en afronden van het toezichtseizoen, en er wordt voorzien in minimale aanwezigheid voor toezicht en hulpverlening buiten het reguliere seizoen. Dit is met name van belang tijdens perioden wanneer er vakantie gevierd wordt in Duitsland en veel toeristen naar Schouwen-Duiveland komen, maar het reguliere toezichtseizoen voorbij is. Voorbeeld voor een mogelijke invulling is 2 fte op te nemen en deze in te vullen met ervaren en

Betaalde krachten toevoegen in een vrijwilligersorganisatie kan als risico met zich meebrengen dat dit de verenigingscultuur beschadigt (waarom zou jij je vrijwillig inzetten wanneer een ander ervoor betaald wordt?). Door deze functionarissen ook regelverantwoordelijkheid te geven verschillen zij van de reguliere vrijwillige krachten van de SRB en is de marktconforme vergoeding te rechtvaardigen. Doordat deze functionarissen betaald worden zijn zij ook aanspreekbaar door de gemeente. Dit zorgt voor meer grip. Onderzoek of dit een kosteneffectieve methode is om snelle opschaling in geval van nood te realiseren en continuïteit in de organisatie te borgen. Ook is het belangrijk dit af te wegen tegen de inspanning van de campagne om lokaal vrijwilligers te werven.

16

3. OVERLEGSTRUCTUUR Er wordt een vast platform aangeboden voor overleg door betrokken partijen om de ambtelijke organisatie te adviseren en zodoende een ‘lerende organisatie’ neer te zetten. Dit platform stelt jaarlijks een actieprogramma op in samenwerking met de kerngroep volgens het PDCA principe (plannen, doen, controleren, actualiseren). Het actieprogramma sluit aan op de visie en ambities zoals in deze rapportage geformuleerd, maar kan ook verder dan dat uitgevuld worden. Het actieprogramma wordt op basis van de jaarlijkse evaluatie in het najaar opgesteld en

5. ACTIEPROGRAMMA - VERVOLG aan het college aangeboden in het voorjaar, op tijd voor het opstellen van de begroting in het komende jaar. Dit wordt gekoppeld aan de investeringsbehoefte van de SRB vanuit de DVO.

4. TEVREDENHEIDSONDERZOEK Betrokken partijen en strandbezoekers worden regelmatig (minimaal iedere vier jaar, bij voorkeur jaarlijks) middels een monitor bestaande uit een vaste set aan vragen voor beide doelgroepen uitgevraagd. Deze methode zorgt ervoor dat het mogelijk is om jaargangen te vergelijken en ontwikkelingen waar te nemen. De uitkomsten en analyses kunnen in een dashboard weergegeven worden. Na het tweede onderzoek wordt geëvalueerd om vast te stellen of de tevredenheidsonderzoeken een nuttige en zinvolle bijdrage leveren en of deze voortgezet kunnen worden (eventueel in aangepaste vorm).

17

6. MEERJAREN PROGRAMMA Mogelijkheden in reactie op de genoemde uitdagingen, trends en ontwikkelingen worden hier beschreven bij het meerjaren programma.

proactieve betrekking van raadsleden bij uitvoering strandveiligheid door jaarlijkse gelegenheid tot bijpraten.

TREND STRANDBEZOEK EN DURFSPORT

BESCHIKBAARHEID EN WERVING LIFEGUARDS

Voordat standpunten ingenomen worden of een toename in de vraag naar toezicht met langere dagen en een langer toezichtseizoen wenselijk is, eerst de noodzaak in kaart brengen en de mogelijke gevolgen. Eventueel uitgewerkt in scenario’s met aandacht voor inspanning, benodigde toezichturen en daarmee aantal extra lifeguards en ook een bijbehorend budget.

Kijk naar samenwerking en ondersteuning van buurbrigades, vrijwillige brandweer, KNRM, scouting et cetera.

COMMUNICEREN NAAR STRANDBEZOEKER Werk aan een verdere intensivering van de Strand-app en het effectief gebruik van pushnotificaties. Onderzoek het voorzien van paviljoenhouders met actuele informatie over risico’s en beheersmaatregelen. Een optie is meekijkrechten in publieke informatie van de SRB.

ONDERLINGE VERSTANDHOUDING EN BEGRIP

Werk aan verdere uitwerking overlegstructuur en

FLEXIBILITEIT IN UITVOERING VAN TAKEN DOOR REDDINGSBRIGADE Onderzoek of de taakstelling aangepast kan worden aan de huidige werkelijkheid van een beperkte hoeveelheid lifeguards. Evalueer hoe de huidige operationele inzet is voorgeschreven en met het oog op bovenstaande vragen aanpassingen voor te stellen voor het Strandveiligheidsprotocol.

satie zoals Stichting Eilandmarketing. Maak gastheerschap in een ondersteunende vorm een gedeelde verantwoordelijkheid van alle partijen aanwezig op strand.

AANPASSEN VAN TOEZICHTLOCATIES Onderzoek wat de mogelijkheden zijn om voor de reddingsbrigade sneller langs de slagbomen bij het Vuurtorenpad te komen. Onderzoek hoe de bereikbaarheid bij De Punt verbeterd kan worden en of de opgeschaalde toezichtlocatie De Punt opgeheven kan worden als zodanig en gemarkeerd kan worden als zijnde risicolocatie.

ORDEHANDHAVING

GASTHEERSCHAP OP HET STRAND

Benoem specifiek in de afspraken dat lifeguards geen ordehandhavers zijn en enkel als doorgeefluik kunnen dienen in de vorm van een ’oog– en oorfunctie’. Eventueel kunnen werkafspraken opgenomen worden hiertoe met BOA’s en politie.

Benoem dat de gemeente primair verantwoordelijk is voor het gastheerschap op het strand en dat dit (deels) uitbesteed kan worden aan een organi-

Bij goede resultaten en aanhoudende overlast kan de gemeente ook in de toekomst een externe partij voor preventief toezicht inhuren.

18

6. MEERJAREN ACTIEPROGRAMMA—VERVOLG De APV actualiseren gebruikmakend van de analyse naar APV’s in kustgemeenten gedaan in het kader het landelijke project Het Strand Veilig.

Bekijk welke aanpassingen aan de APV soelaas kunnen bieden met het oog op de risico’s bij de veiligheidslijn tussen Oosterscheldekering en De Punt?

VERBINDINGEN Noteer gedurende een strandseizoen de knelpunten die zich in de praktijk hebben voorgedaan bij multidisciplinaire hulpverleningen. Ga hierover met de relevante partijen in gesprek. Maak een analyse van meerwaarde van gebruik marifonie op boten van de reddingsbrigade in verhouding tot de aanschaf-, installatie- en opleidingskosten alsook opleidingsdruk voor vrijwilligers.

19

DEEL III - ORGANISATIE

20

7. CYCLISCH WERKEN EN EEN LERENDE ORGANISATIE Er wordt op het gebied van strandveiligheid een lerende organisatie gerealiseerd onder coördinatie van de ambtelijk accounthouder om continuïteit te borgen. Hierbij wordt het PDCAprincipe gevolgd. Belangrijk hierbij is het hanteren van een zogeheten circulaire werkwijze welke aansluit op de Planning & Control-cyclus van de gemeente voor het geval er investeringen nodig zijn of wanneer lopende budgetten aangepast moeten worden.

ORGANISATIE STRATEGISCH/TACTISCH AANSTELLEN AMBTELIJK ACCOUNTHOUDER STRAND Stel een ambtelijk accounthouder strand aan. Maak deze ambtenaar verantwoordelijk voor het strandveiligheidsbeleid en aanspreekpunt voor allerhande strandzaken. Enkele organisatorische taken van de accounthouder zijn het coördineren van de kerngroep en zorgdragen van de verslaglegging van de bijeenkomsten van de kerngroep, het beheren van het jaarlijkse actieprogramma en het monitoren van de vorderingen van het realiseren van het actieprogramma, activiteiten uitzetten en coördine-

ren, planning en het beheren van de ontwikkelagenda. Wanneer de gemeente besluit om operationele en organisatorische ondersteuning in dienst te nemen dan is de accounthouder een goede kandidaat om ook hier aanspreekpunt voor te zijn. Mogelijk kan het bredere strandbeleid van de gemeente (buiten de scope van dit visiedocument) eveneens ondergebracht worden bij deze functionaris.

cue om zo de onderlinge cohesie te bevorderen.

PDCA Plannen

Q2

Jaarplanning

Doen

Q3

Actieprogramma

Controleren

Q4

Evaluatie

Actualiseren

Q1

Beleid, plannen en overeenkomsten

KERNGROEP Eens per kwartaal overlegt een kerngroep die bestaat uit vertegenwoordigers van gemeente, SRB, VSSK, Groencombinatie SchouwenDuiveland, Recron-Hiswa en NIVZ. Doel van het overleg is het bespreken van de lopende zaken en het vooruitblikken naar ontwikkelingen die er aan zitten te komen. Twee keer per jaar (voorjaar en najaar) sluiten bij dit overleg de Provincie Zeeland, politie, VRZ en KNRM aan. Zo ontstaat een breder platform gericht op informatie uitwisseling. Vóór aanvang van het hoogseizoen wordt het overleg afgesloten met een door de VSSK georganiseerde barbe-

21

JAARPLANNING De jaarplanning wordt in eerste aanzet opgesteld door de ambtelijk accounthouder. Hierbij wordt bovenstaand figuur als uitgangspunt gehanteerd. De volgende bijeenkomsten met de kerngroep kunnen hierbij ingesteld worden in februari gericht op de stap Actualiseren, in mei op het afstemmen van de Jaarplanning, in september Evaluatie, en tot slot in november een bijeenkomst gericht op actualiseren van beleid, plannen en overeenkomsten.

7. LERENDE ORGANISATIE - VERVOLG ACTIEPROGRAMMA Er wordt gewerkt met een actieprogramma welke wordt beheerd door de ambtelijk accounthouder. De kerngroep kan voorstellen doen om op het actieprogramma te plaatsen. Voor de punten op het programma dient door de ambtelijk accounthouder een afweging gemaakt te worden in hoeverre een voorstel gewenste maatschappelijke impact realiseert versus de verwachte kosten die het voorstel met zich meebrengt.

AANPASSEN STRANDBELEID, PLANNEN EN OVEREENKOMSTEN Uitkomsten uit de evaluatie worden waar nodig verwerkt door het beleid aan te passen, de uitvoeringsplannen te herzien en door overeenkomsten te actualiseren. Financiële voorstellen aan het college maken hier deel van uit en vinden door deze cyclus te hanteren aansluiting op de P&C cyclus van de gemeente. Zo kunnen financiële voorstellen meegenomen worden met het reguliere begrotingsproces van de gemeente.

EVALUATIE Doorlopend worden verbetermogelijkheden door de accounthouder strand wanneer waargenomen genoteerd. Jaarlijks wordt er een evaluatie georganiseerd waarbij het overleg platform wordt betrokken, bestaande uit de kerngroep aangevuld met de overige betrokken partijen. Bij de evaluatie wordt specifiek gekeken naar de realisatie van de punten op het actieprogramma. Door aan te sluiten op de Planning & Controlcyclus van de gemeente kunnen de voorgenomen actiepunten meegenomen worden in de begroting en de realisatie in het jaarverslag.

ORGANISATIE OPERATIONEEL OVERLEG Om de operationele kant van veiligheid in het algemeen rondom het strand in goede banen te leiden wordt vanuit Handhaving iedere twee weken het zogeheten ‘Veiligheidsoverleg’ gehouden met betrokken partijen. Ook uit dit overleg kunnen punten geagendeerd worden voor het strategische overleg met de kerngroep.

CONTROLE

De gemeente doet tweemaal per jaar steek-

22

sproefgewijs controle op de wijze waarop door de SRB toezicht wordt gehouden en hoe dit zich verhoudt tot de gemaakte afspraken. De gemeente heeft de afgelopen jaren deze controles uitbesteed aan het NIVZ welke hierover rapporteert.

EVALUATIE De gemeente en de SRB houden jaarlijks een evaluatiegesprek mede op basis van de rapportages van de uitvoeringschecks door het NIVZ en een jaarrapport van de SRB met hulpverleningscijfers. Mede op basis van deze gegevens kunnen aanpassingen in de operationele afspraken worden gedaan.

DEEL III - BIJLAGEN

23

BIJLAGE 1: TIJDLIJN BELEID STRAND EN STRANDVEILIGHEID 2008—2010 In 2008 stelt de gemeenteraad van SchouwenDuiveland de Strandvisie 2008-2013 vast. Deze visie is tussentijds in 2010 herzien tot de Strandvisie 2011-2014. Strandveiligheid maakt onderdeel van deze visie uit. 2017 In 2017 stelt het college nieuw beleid voor onder de noemer Beleidsnota & Uitvoeringsprogramma 2018-2021. De gemeenteraad wil echter de totstandkoming van de Visie Toeristische Hoofdstructuur afwachten alvorens nieuw strandbeleid vast te stellen. Wel stelt de gemeenteraad het Uitvoeringsprogramma Strand 2018 vast. Middels dit uitvoeringsprogramma legt de gemeente voor het jaar 2018 concrete uitvoeringsacties vast betreffende strandveiligheid, onderhoud gericht op het recreatief gebruik van het strand en fietsvoorzieningen. 2018 Nog steeds in afwachting van de Visie Toeristische Hoofdstructuur stelt de gemeenteraad in 2018 wederom enkel het Uitvoeringsprogramma Strand 2019 vast. In dit Uitvoeringsprogramma legt de gemeenteraad voor 2019 concrete uitvoe-

ringsacties vast betreffende onder andere strandopgangen, fietsvoorzieningen en strandveiligheid.

spectief en het opstellen van een Visie op Strandveiligheid.

2019

In 2021 stelt de gemeente dat het tijd wordt om nieuw Strandbeleid vast te stellen. De Visie op Strandveiligheid maakt hier geen onderdeel van uit, maar kan gezien worden als aanvullend.

In 2019 ondertekenen gemeente SchouwenDuiveland en de Strandreddingsbrigade de Dienstverleningsovereenkomst Strandveiligheid met de uitwerking in het Strandveiligheidsprotocol. 2020 Met een amendement op een bezuinigingsvoorstel in 2020 bij de behandeling van de programmabegrotingen bepaalt de gemeenteraad om niet te bezuinigen op strandveiligheid en minimaal het huidige niveau van dienstverlening te handhaven. Wel vraagt de raad om een evaluatie van de dienstverlening op het gebied van strandveiligheid en om een voorstel voor het vaststellen van een gewenst niveau van strandveiligheid, waarbij de gemeenteraad kan kiezen uit verschillende scenario’s. 2021 In 2021 stelt de gemeenteraad de gehouden evaluatie vast, evenals enige quick-wins die direct in 2021 kunnen worden uitgevoerd. Tot slot besluit de raad tot het vormen van een toekomstper24

2022 De Visie op Strandveiligheid is in december 2022 opgeleverd. In de tweede helft van 2022 werd het nieuwe Strandbeleid verwacht. Deze is echter uitgesteld tot 2023/2024.

BIJLAGE 2: BETROKKEN PARTIJEN GEMEENTE SCHOUWEN-DUIVELAND De gemeente is verantwoordelijk voor de veiligheid in brede zin in de openbare ruimte en specifiek als beheerder van aangewezen zwemlocaties. Hier valt ook strandveiligheid onder. In deze hoedanigheid is de gemeente opdrachtgever voor de reddingsbrigade en de Groencombinatie als uitvoerders van enkele van haar verantwoordelijkheden. Sinds 2022 kent de gemeente één aanspreekpunt in de vorm van de Accounthouder Strand.

BUITENGEWONE OPSPORINGSAMBTENAREN Het Team Leefbaarheid binnen het cluster Integrale Veiligheid & Handhaving van de gemeente verzorgt de toezicht op naleving van de APV, BRPcontroles en toezicht op horeca en evenementen, maar ook strandtoezicht. Op straat gebeurt dit door drie BOA’s.

ningsovereenkomst Strandveiligheid en uitgewerkt in het Strandveiligheidsprotocol. De reddingsbrigade onderscheidt zich van de andere hulpdiensten door de preventieve taakstelling als toezichthouder naast een repressieve taak als first-responder.

VSSK De Vereniging van Strandpaviljoenhouders Schouwse Kust (VSSK) is een vereniging van strandpaviljoenhouders binnen de gemeente. Volgens haar website zijn de uitbaters van de volgende 10 paviljoenen lid van de vereniging: Beachbar Sand & Pepper, De Zwaluw, Strandpaviljoen Zuid Zuid West, De Schorpioen, De Haven van Renesse, De Branding, Kijkduin, Beachclub Corazon, Our Seaside en Beachclub Perry’s. De paviljoenhouders hebben formeel geen rol op het gebied van strandveiligheid, maar zijn desalniettemin een cruciale partner op dit gebied als ‘ogen’ en communicatielink met strandbezoekers.

STRANDREDDINGSBRIGADE WESTERSCHOUWEN Deze bij Reddingsbrigade Nederland aangesloten vereniging zet zich in om met vrijwillige lifeguards de strandveiligheid te organiseren zoals overeengekomen met de gemeente in de Dienstverle-

het onderhoud van het strand en draagt zo bij aan een fysiek veilige omgeving. De groencombinatie is ook initiatiefnemer van de Strandapp. Deze app kan iedere bezoeker kosteloos op de smartphone installeren voor nuttige informatie voor een strandbezoek. De app biedt ook informatie voor een veilig strandbezoek.

KUSTWACHT De Kustwacht is verantwoordelijk voor zoek- en reddingsacties op het Nederlandse deel van de Noordzee, Waddenzee, IJsselmeer, Randmeren, de Zuid-Hollandse stromen bestaande uit Hollandsch Diep en Haringvliet, en de Zeeuwse stromen, bestaande uit Veerse Meer, Grevelingenmeer, Volkerak, Oosterschelde en Westerschelde. Zij zetten 24/7 varende en vliegende eenheden in van onder andere de Kustwacht, de KNRM en Reddingsbrigade Nederland om mens en dier in nood te helpen.

KNRM GROENCOMBINATIE SCHOUWEN-DUIVELAND De Groencombinatie is een groenvoorzieningsbedrijf gevestigd in Bruinisse. Dit bedrijf verzorgt 25

De KNRM is een particuliere stichting die uitvoering geeft aan de repressieve taak van de Kustwacht op het grote open water en de zee. De

BIJLAGE 2: BETROKKEN PARTIJEN - VERVOLG KNRM verzorgt Search and Rescue activiteiten op het gebied van Schouwen-Duiveland vanuit station Neeltje Jans (Vrouwenpolder) en station Station Ouddorp.

MELDKAMER De meldkamer is samengevoegd met de meldkamer van Veiligheidsregio Midden-West Brabant als de Meldkamer Zeeland-West Brabant.

VEILIGHEIDSREGIO ZEELAND De veiligheidsregio is een samenwerkingsorganisatie van met name Brandweer en Ambulance dienst op het terrein van brandweerzorg, rampenbeheersing, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en handhaving van de openbare orde en veiligheid. Zij verzorgt ook de gemeenschappelijke meldkamer. BRANDWEER Specifiek met betrekking tot strandveiligheid verzorgt de brandweer ondersteuning aan de ambulancedienst van het Witte Kruis in de vorm van een voertuig met bemensing om patiënten van het strand te transporteren naar de ambulance. Zodoende werkt de brandweer in veel inzetten ook samen met de Strandreddingsbrigade voor slachtoffervervoer. RAV ZEELAND - WITTE KRUIS Witte Kruis verzorgt als vergunninghouder de ambulancezorg binnen de veiligheidsregio Zeeland boven de Westerschelde.

ligheid en hygiëne. Tevens verzorgt de provincie de communicatie richting de burger middels www.zwemwater.nl.

WATERSCHAP SCHELDESTROMEN POLITIE De politie is een overheidsdienst belast met de handhaving van openbare orde en veiligheid, het opsporen en onderzoeken van strafbare feiten, directe hulpverlening en het uitvoeren van aanhoudingen. De politie staat tijdens het handhaven van de openbare orde en bij uitvoering van de hulpverleningstaak onder het gezag van de burgemeester.

Het waterschap omvat de gehele provincie Zeeland. Het waterschap zorgt voor een tegen overstroming beschermd gebied met behulp van dijken, een juist waterpeil in de sloten, schoon en gezond oppervlaktewater, afvalwaterzuivering en wegen. Het waterschap voert regelmatig projecten uit in het kader van kustversterking, ook in gemeente Schouwen-Duiveland.

RIJKSWATERSTAAT PROVINCIE ZEELAND

De provincie wijst jaarlijks de zwemwaterlocaties in natuurwater aan. Dit zijn de officiële locaties waar de kwaliteit en veiligheid wordt beoordeeld. De provincie ziet erop toe dat er in Zeeland veilig gezwommen kan worden. Hiertoe wijst de provincie jaarlijks de locaties aan waar het meeste wordt gezwommen (officiële zwemwaterlocaties) en voert daar inspecties uit m.b.t. de fysieke vei-

26

De organisatie beheert en ontwikkelt in opdracht van het ministerie de hoofdwegen, hoofdvaarwegen en hoofdwatersystemen. De dienst heeft als hoofdtaken om te werken aan de vlotte en veilige doorstroming van het verkeer ("droge waterstaat"), het onderhoud en de verbetering van het systeem van vaarwegen ("natte waterstaat") en de bescherming tegen overstromingen. WATERMANAGEMENTCENTRUM NEDERLAND

BIJLAGE 2: BETROKKEN PARTIJEN - VERVOLG Het WMCN bundelt kennis en informatie over de Nederlandse wateren. Het verzorgt de dagelijkse berichtgeving voor gebruikers van de Nederlandse wateren, zoals waterstanden, overstromingsgevaar en (zwem)waterkwaliteit.

van bedrijven in de watersport en recreatie. Zij is onder andere woordvoerder en belangenbehartiger voor leisure, recreatie, jachtbouw en watersport. Ook is zij een kenniscentrum voor ondernemers maar ook voor overheid en onderwijs.

STICHTING KEURMERK MILIEU, VEILIGHEID EN KWALITEIT (BLAUWE VLAG)

STICHTING NEDERLANDS INSTITUUT VEILIGHEID ZWEMLOCATIES (NIVZ)

Stichting KMVK is een samenwerking tussen HISWA-RECRON, de ANWB en KHN. De stichting beheert het duurzaamheidskeurmerk Blauwe Vlag. De Blauwe Vlag is een internationale milieuonderscheiding, die jaarlijks wordt toegekend aan stranden en jachthavens. De Blauwe Vlag is een erkenning voor de inspanningen die het strand of de jachthaven levert op het vlak van milieu- en duurzaamheidsmanagement, veiligheid, waterkwaliteit, bewustmaking en educatie, en afvalpreventie en -sortering. Ze moeten hierbij aan diverse criteria voldoen. Het strand van gemeente Schouwen-Duiveland voert de Blauwe Vlag.

Het Nederlands Instituut Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ) heeft tot doel het bevorderen en ontwikkelen van de (fysieke) veiligheid op- en rondom zwemlocaties in het hele land. Dit doen zij doormiddel van veiligheidsonderzoeken, voornamelijk op aanvraag van gemeentes en veiligheidsregios. Daarnaast vervullen zij een adviserende rol ten behoeve van het lokale veiligheidsbeleid.

Met betrekking tot de strandveiligheid van gemeente Schouwen-Duiveland is het NIVZ betrokken bij onderzoek, advies en uitvoeringschecks.

HISWA-RECRON

HISWA-RECRON is de ondernemersorganisatie 27

TITEL OPDRACHTGEVER CONTACTPERSOON OPDRACHTGEVER

Visie op Strandveiligheid Gemeente Schouwen-Duiveland Larissa den Boer

STATUS DATUM

Definitief 1.0 14 december 2022

PROJECTTEAM

Oscar Kramer Bernard Korte