Jaarstukken 2020 Schiermonnikoog DEF.pdf

-13.000

Meer schoonmaakkosten dan begroot door corona ad € 11.000. Daarnaast voor € 2.000 desinfectiemiddelen geleverd. Thema 1.2-2 6650156 Toezicht peuterspeelzaal

9.225

Door corona zijn er minder kosten aan kinderopvang besteed. Thema 1.4-2 6540106 Kunst en cultuur

8.530

Door corona is een deel van het beschikbare subsidiebudget niet besteed Thema 2.6 6140101 Openbare orde

5.974

De begrote kosten voor toezicht D&H-wet door Leeuwarden zijn niet gemaakt vanwege de coronacrisis. Als gevolg van de coronacrisis zijn horecagelegenheden grote delen van het jaar dicht geweest, of mochten ze open voor alleen afhaal en bezorgen. Dit heeft gedurende het jaar veel onzekerheid met zich mee gebracht, zeker in financieel opzicht. Zoals ook in de tussentijdse rapportages aan bod is gekomen is besloten om op die momenten dat de horeca in 2020 beperkt open mocht zijn, geen controles toe te passen. Thema 3.1-2 6560253 Bevordering toerisme

5.000

De geraamde kosten voor de app samen op stap zijn niet uitgegeven. De afrekening volgt in 2021. Thema 4.2 6001106 Gemeenteraad

-17.587

Dit betreft extra streamingkosten raadsvergaderingen i.v.m. Corona. Thema 4.2 6002100 Representatie

9.910

In verband met Corona zijn er in 2020 veel minder representatiemomenten geweest Thema 4.2 6002150 Communicatie

5.800

Door corona is het budget voor burgerparticipatie niet besteed. Thema 4.2 6005100 Bestuurlijke samenwerking

27.876

De bijdrage aan overige samenwerkingen met andere partijen is lager dan begroot. Oorzaak hiervan ligt wederom in de Coronaperiode: er zijn minder initiatieven van overige instellingen geweest, waardoor er ook minder ondersteuningsverzoeken zijn gedaan. Thema 4.2 6960102 Saldi kostenplaatsen

-40.891

Door corona hebben meer debiteuren een betalingsachterstand. Voor het risico van niet betalen maken we een inschatting. Dit bedrag voegen we toe aan de voorziening debiteuren. Thema 4.2 6922152 Stelposten

25.000

Deze stelpost is bedoeld voor uitgaven in verband met Corona en is gebruikt voor bovenstaande posten. Overige verschillen

-4.264

Totaal

21.573

32

Toeristenbelasting De financiële mutaties in de toeristenbelasting zijn als volgt. Toelichting

Bedrag €

Inkomsten begroot primitief

1.194.140

Aframing 1e turap

-600.000

Bijraming 2e turap

173.500

Inkomsten totaal begroot

767.640

Werkelijke inkomsten

991.548

Verschil begroot werkelijk

223.908

Verschil primitief werkelijk (inkomsten begroot primitief – werkelijke inkomsten)

202.592

Vanuit het Rijk is een coronacompensatie voor de toeristenbelasting ontvangen van € 291.000. Het financiële effect hiervan op het rekeningresultaat is als volgt: Toelichting

Bedrag €

Toeristenbelasting vergoeding algemene uitkering

291.000

Verschil primitief werkelijk

-202.592

Verschil positief

88.408

33

GRONDBELEID Algemeen Onder gemeentelijk grondbeleid wordt verstaan “De door het bevoegd gezag te maken keuzen met betrekking tot de toepassing van het instrumentarium ten aanzien van grondverwerving, kostenverhaal en gronduitgifte”. In feite gaat het hierbij om aankoop, bouwrijp maken en verkopen van grond.

In het verleden heeft de gemeente deze taken altijd zelf uitgevoerd. Dat lag ook wel voor de hand omdat de gemeente zelf een woningbedrijf exploiteerde. De taken waren doorgaans beperkt tot gronduitgifte voor woningbouw en bedrijventerrein. Dit zal in de toekomst ook zo blijven. In het verleden zijn gronden aangekocht rondom het dorp. Dit zijn potentiële locaties voor woningbouw. Voor het overige voert de gemeente geen actief beleid.

In specifieke gevallen kan het voorkomen dat particulieren de medewerking van de gemeente vragen om infrastructuur aan te passen als gevolg van hun projecten. In die gevallen zal tussen de initiatiefnemer en de gemeente worden vastgelegd onder welke voorwaarden de kosten zullen worden verrekend.

Woningbouwlocatie Oost In 2018 heeft de gemeenteraad besloten dat de woningbouwlocatie Oost ontwikkeld zal worden.

-

Grondexploitatie

Op 19 mei 2020 heeft uw raad besloten om de grondexploitatie voor de woningbouwlocatie Oost te openen. De in 2020 gedane uitgaven voor de ontwikkeling van de woningbouwlocatie passen binnen de ramingen van de grondexploitatie. De grondexploitatie geeft nog steeds een positief beeld.

-

Aankoop gronden

In de raadsvergadering van 19 mei 2020 heeft u eveneens ingestemd met de aankoop van de benodigde agrarische gronden van het Rijks Vastgoed Bedrijf. Op 3 juli 2020 zijn de betreffende gronden overgedragen aan de gemeente.

-

Bestemmingsplan

Om de woningbouw daadwerkelijk mogelijk te maken dient de bestemming van de gronden gewijzigd te worden in “wonen”. Op 28 augustus 2020 is het voorontwerp Bestemmingsplan Schiermonnikoog – Woningbouwlocatie Oost ter inzage gelegd gedurende een periode van zes weken. Behoudens de wettelijke partners zijn er geen reacties op het bestemmingsplan binnengekomen. Op 23 december 2020 hebben wij vervolgens het ontwerp Bestemmingsplan Schiermonnikoog – Woningbouwlocatie Oost ter inzage gelegd.

-

Stikstof

Bij brief van 18 december 2020 hebben wij u geïnformeerd over de ter inzage legging van het ontwerp bestemmingsplan. Hierbij hebben wij u tevens geïnformeerd over hoe we omgaan met de overschrijding van de stikstofdepositie als gevolg van het woningbouwproject:

34

“Er zijn zogenaamde Aerius-berekeningen uitgevoerd om te bekijken in hoeverre er sprake is van extra stikstofdepositie in de Natura 2000-gebieden. De berekeningen geven aan dat met name in de aanlegfase sprake is van een overschrijding van de stikstofdepositie. In de beheerfase is er sprake van een lichte overschrijding. In overleg met onze adviseur hebben wij besloten om bij de provincie Fryslân een Wet natuurbescherming (Wnb) vergunning aan te vragen en hierbij een beroep te doen op Stikstofregistratiesysteem voor woningbouw (SSRS). De SSRS is bedoeld om de woningbouw in Nederland op gang te helpen. Er wordt dan gebruik gemaakt van de beschikbare ruimte die is ontstaan door de snelheidsverlaging op de snelwegen en door de sanering van varkenshouderijen”.

De Wnb-vergunning zal eerst afgegeven moeten worden alvorens de gemeenteraad tot vaststelling van het bestemmingsplan kan overgaan. Wij hebben onze adviseur opdracht gegeven om de Wnb-vergunning zo spoedig mogelijk aan te vragen.

-

Sociale woningen

Met uw raad is apart gesproken over de zestien sociale woningen, die WoonFriesland gaat realiseren op de woningbouwlocatie Oost. In de raadsvergadering van 15 september 2020 heeft u zich uitgesproken over het typewoningen dat WoonFriesland wil realiseren. Aangezien het type-woningen van WoonFriesland niet pasten binnen het voorontwerp bestemmingsplan is het ontwerp bestemmingsplan hiervoor aangepast.

-

Vervolg

De volgende werkzaamheden lopen door in 2021: •

Aanvraag Wnb-vergunning

•

Vaststelling bestemmingsplan *)

•

Bouwrijp maken: **) - Opstellen bestek bouwrijp maken - Aanbesteding bouwrijp maken

•

Grondverkoop sociale woningen

•

Voorbereiding besluitvorming realisatie overige woningen

•

Aanvraag Omgevingsvergunning sociale woningbouw **)

•

Voorbereiding start bouw ***)

*)

Afhankelijk van wanneer de Wnb-vergunning is verleend

**)

Afhankelijk van wanneer het bestemmingsplan is vastgesteld

***)

Afhankelijk van wanneer de omgevingsvergunning is verleend.

De voorbereidende werkzaamheden lopen gewoon door. De formele besluitvorming is met name afhankelijk van het verkrijgen van de Wnb-vergunning van de provincie.

35

Financiële stand van zaken complexen Begin 2020 is er één complex in exploitatie: woningbouwlocatie Oost

Complex

Woningbouwlocatie

Afsluiting

31/12/2023

BW

BW

Winstneming

Verlies-

Balans-

01-01-2020

31-12-2020

totaal

voorziening

waarde

0

243.899

0

n.v.t.

243.899

0

243.899

0

0

243.899

Oost Totaal

Het verwachte resultaat bedraagt na actualisatie € 213.867 positief. Volgens het BBV moeten gemeenten tussentijds winst nemen bij grondexploitatiecomplexen volgens de poc-methode, de percentage of completion. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie maal % opbrengstrealisatie is % poc.

36

WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Inleiding In deze paragraaf zijn een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s, het beleid hierop en financiële kengetallen opgenomen. Tevens is een beoordeling van de verhouding tussen de kengetallen en de financiële positie opgenomen. Inzicht in de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit is noodzakelijk om het weerstandsvermogen te beoordelen. Het doel is om zichtbaar te hebben dat de gemeente in staat is optredende risico’s op te vangen, zonder dat de publieke taken en voorzieningen in de knel komen. Het afdekken van de risico’s gebeurt deels via afgesloten verzekeringen en deels via het treffen van voorzieningen. De resterende risico’s worden geïnventariseerd in deze paragraaf. Per risico wordt de kans van optreden, de impact en de duur benoemd. Hiermee ontstaat een gefundeerd beeld op de benodigde weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit is het geheel van middelen waaruit tegenvallers bekostigd worden, zonder dat de begroting en het beleid (direct) aangepast moeten worden. Het weerstandsvermogen drukt de relatie uit tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s. Een exact sluitende begroting - waarbij het weerstandsvermogen nihil is - leidt tot een situatie waarbij iedere financiële tegenvaller een probleem vormt.

Om die reden is het wenselijk dat een gemeente beschikt over een adequaat weerstandsvermogen, waarbij een gezonde verhouding is tussen risico’s en weerstandscapaciteit. Het is een optelsom van alle elementen uit de gemeentefinanciën die daadwerkelijk kunnen worden ingezet om niet-begrote kosten te kunnen dekken.

De beschikbare weerstandscapaciteit kan volgens het BBV bestaan uit: -

de reserves (voor zover vrij besteedbaar);

-

de stille reserves (voor zover binnen één jaar verkoopbaar en voor zover verkoop de continuïteit van de uitvoering niet aantast);

-

de onbenutte belastingcapaciteit (tenzij wettelijk beperkingen zijn opgelegd of in het collegeprogramma anders is afgesproken);

-

nog niet ingevulde begrotingsruimte / nieuwe beleidsgelden;

-

de post onvoorzien.

Het uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en dat de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers kunnen worden gedekt.

Bij het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit rekent de gemeente Schiermonnikoog alleen met de vrij besteedbare reserves. Redenen zijn dat de overige mogelijke onderdelen niet goed objectief zijn te meten of niet worden onderscheiden. Stille reserves worden per definitie niet gemeten. Wat de onbenutte belastingcapaciteit is hangt mede af van wat politiek haalbaar is. En de begroting bevat geen posten voor niet ingevulde begrotingsruimte of nieuwe beleidsgelden. De structurele weerstandscapaciteit bedraagt € 12.500. Dit bedrag betreft de post onvoorzien, welke de afgelopen jaren voldoende gebleken om te voorzien in schade met een structureel doorwerkend effect. Sterker nog, in de praktijk dekken wij alleen eenmalige uitgaven uit de post onvoorzien. De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bedraagt € 1.836.348. Dit is het gecorrigeerde bedrag van de algemene reserve waar geen

37

verplichtingen op rusten + overige vrij besteedbare reserves. Zie ook het onderdeel “Weerstandsvermogen?” verderop in deze paragraaf.

Uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat: -

de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en

-

de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers worden gedekt.

Beleidsuitgangspunten weerstandscapaciteit en risico’s De begroting en de Algemene reserve De Programmabegroting is het kader voor de jaarlijkse gemeentelijke activiteiten. In deze begroting bepaalt de raad het budget voor de uitvoering van de programma’s. Als een risico zich voordoet, dan wordt getracht de effecten daarvan eerst op te vangen binnen de lopende begroting, alvorens een beroep te doen op de Algemene reserve. Is er sprake van structurele effecten, dan worden in de eerstvolgende Notitie Financieel Kader maatregelen voorgesteld om deze effecten op te vangen.

Verzekeringen Er zijn diverse verzekeringen afgesloten voor risico’s door claims van derden en schadegevallen. Er wordt zoveel mogelijk schadepreventief gewerkt, onder andere door voldoende onderhoud te plegen, het correct naleven van bestaande procedures en het goed gemotiveerd afhandelen van bezwaarschriften. Risico’s van achterstallig onderhoud zijn ondervangen door het opstellen van beheerplannen. Er zijn beheerplannen met daarbij horende budgetten voor wegen, groen, openbare verlichting, riolering en gebouwen. Er volgt nog het onderhoudsplan voor de veerdam.

Voorzieningen Er zijn voorzieningen getroffen voor risico’s en verplichtingen waarvan bekend is dat die zich voor zullen doen en die kwantificeerbaar zijn. Er zijn voorzieningen getroffen voor verplichtingen (wachtgeld), onderhoud van gebouwen, riolering en dubieuze debiteuren.

Risico-inventarisatie Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen is de risico‐inventarisatie geactualiseerd. De risico‐ inventarisatie heeft een aantal geïdentificeerde risico’s opgeleverd, die voldoen aan de volgende criteria: -

risico’s met grote financiële gevolgen,

-

waarvoor de kans redelijk groot is dat deze zich ook daadwerkelijk manifesteren en

-

waarvan de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente nog niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen om de kans of het gevolg van het risico terug te dringen.

Risico’s die al zijn afgedekt door verzekeringen en voorzieningen blijven buiten beschouwing. Uit de risico-inventarisatie zijn de hiernavolgende risico’s in kaart gebracht.

38

Daarbij is per risico aangegeven wat de maximale impact is als het risico zich voordoet en de daarbij behorende kans. De bandbreedte geeft het bedrag aan dat we per jaar aan risico lopen. De factor het aantal jaren dat dit risico zich voordoet.

Onderwerpen

Risico

(bedragen in €)

Band-

Factor

Impact

Kans

Kans x

breedte

Impact

1.

Coronacrisis

0

400.000

1

400.000

50%

200.000

2.

Sociaal Domein > jeugdzorg

0

100.000

3

300.000

25%

75.000

3.

Sociaal Domein > woningaanpassingen

0

13.000

1

13.000

75%

9.750

4.

Pensioenvoorziening wethouders

0

20.000

3

60.000

80%

48.000

5.

Langdurige ziekte

0

65.000

2

130.000

20%

26.000

6.

REMU-claim

0

80.000

1

80.000

25%

20.000

7

Uitspraak hoge raad afvalstoffenheffing

8.

Overig (waaronder leningen,

pm 43.500

garantstelling)

Totaal risico

422.250

Postgewijze toelichting 1.

Coronacrisis

De coronacrisis duurt voort en bij het opstellen van de jaarrekening is er nog steeds een lock down die de toeristenstroom beperkt. De crisis gaat ook effectem hebben op de exploitatie van 2021 door de 2de lockdown. Het gevolg zit met name in de derving van de toeristenbelasting, maar de coronacrisis kan ook een negatief effect hebben op de opbrengst van auto-ontheffingen, WABO-leges, stijging aantal bijstandsontvangers etc. In 2020 hebben we weliswaar een Rijksvergoeding ontvangen voor de derving in de toeristenbelasting. De vraag is of het Rijk in 2021 weer tot (gedeeltelijke) compensatie over wil en kan gaan. Wanneer dit niet het geval is en de lock down duurt voort, heeft dit effect op de exploitatie.

Sociaal Domein In het sociaal domein is er een tweetal onderwerpen, dat met name een risico vormt voor Schiermonnikoog. Het betreft dure woningaanpassingen en jeugdzorg. Voor dure woningaanpassingen was er een budget van € 31.300 beschikbaar in 2020. Voor jeugdzorg is er in 2020 € 149.800 beschikbaar, waarvan € 37.100 eenmalig. Overschrijdingen en onderschrijdingen worden verrekend met de reserve Sociaal Domein, welke is gemaximeerd is op € 260.000. De reserve sociaal domein bedraagt overigens € 238.097 per 31-12-2020.

2.

Jeugdzorg

Doordat de kosten van jeugdzorg volledig voor eigen rekening komen, is onze kleine gemeente relatief kwetsbaar voor de mogelijkheid, dat een jongere intensieve en dus dure jeugdzorg nodig heeft. Voor een jongere die intensieve zorg nodig heeft kunnen de kosten op lopen tot € 100.000 per geval. In 2020 was er bedrag begroot van € 149.800 (inclusief € 67.800 aanvulling via begrotingswijzigingen). Uiteindelijk bedroegen de kosten in 2020 € 203.185. Overschotten en tekorten op de jeugdzorg worden dan verrekend met de reserve Sociaal Domein, tot een maximumomvang van de reserve van € 260.000.

3.

Dure woningaanpassingen

In de afgelopen 4 jaar zijn er drie grote woningaanpassingen geweest (3 in 2018), die gemiddeld afgerond

39

€ 24.000 per woningaanpassing kosten. Dure woningaanpassingen komen er gemiddeld 0,75 per jaar voor. De kosten voor kleinere woningaanpassingen bedragen jaarlijks ongeveer € 21.000 gedurende de afgelopen 4 jaar. Bij elkaar opgeteld is dat € 39.000 per jaar aan kosten, terwijl het jaarbudget € 32.000 was. Het is lastig in te schatten wat het benodigd structurele budget is voor deze post. Overschotten en tekorten op deze post worden verrekend met de reserve Sociaal Domein, tot een maximumomvang van de reserve van € 260.000.

4.

Pensioenvoorziening wethouders

Door de lage rentestand is het niet mogelijk om voldoende rendement halen om de pensioenvoorziening van de (oud)-wethouders op peil te houden. In 2020 heeft dat ertoe geleid dat er een extra storting nodig was van € 22.500. De rente blijft naar verwachting voorlopig laag, waarmee er een aanmerkelijke kans bestaat dat er in de komende jaren opnieuw stortingen nodig zijn. De kans daarop wordt ingeschat op 60%.

5.

Vervanging bij ziekte of langdurige afwezigheid

In geval van ziekte van gemeentepersoneel geldt een doorbetalingsverplichting van het salaris. Gedurende de eerste 6 maanden van ziekte worden het volledige salaris en de salaristoelagen doorbetaald. Na 6 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 90% uitbetaald. Na 12 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 75% uitbetaald. Na 24 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 70% uitbetaald. De kosten van vervanging als gevolg van ziekte komen voor rekening van de gemeente boven op de reguliere loonkosten. Het ziekteverzuim schommelt tussen de 3% en 4,5% en de laatste jaren is geen enkele medewerker vanwege langdurige ziekte in de WIA ingestroomd. Daarmee worden vele kosten en premies voorkomen. Dat is een uitzonderlijke situatie ten opzichte van andere gemeenten. Uiteraard wordt in geval van ziekte een adequate begeleiding geboden en de wetgeving conform de Wet verbetering Poortwachter uitgevoerd.

Langdurige ziekte leidt in de meeste gevallen tot externe inhuur. Als die inhuur bijvoorbeeld een jaar nodig is, dan kunnen de kosten tot gemiddeld € 65.000 per ziektegeval oplopen. Dit risico wordt geschat op 20% gedurende 2 jaar. Dat betekent dat er een kans van 20% is, dat er zich een ziektegeval voor doet van 2 jaar lang.

6.

Uitspraak hoge raad afvalstoffenheffing

De hoge raad heeft in het geschil over afvalstoffenheffing beslist in het voordeel van Wadzicht Exploitatie Maatschappij. Nog onduidelijk is welke financiële gevolgen dit heeft voor de te innen afvalstoffenheffing 2021.

7.

REMU-claim

Dit betreft een oude claim die betrekking heeft op de verkoop van energiebedrijf Remu aan Eneco in 2002. Er werd toentertijd bedongen dat, als Eneco vóór 2011 verkocht zou worden, er nog een percentage van de verkoopopbrengst zou worden uitbetaald. Kort samengevat stelt REMU dat Eneco door het juridisch verzet tegen de Splitsingswet verhinderd heeft, dat Eneco vóór 31 december 2010 geprivatiseerd is en dat REMU daardoor een contractueel afgesproken privatiseringsvergoeding niet ontvangen heeft. Eneco betoogt op hoofdlijnen dat Eneco, inclusief REMU, niet vóór 31 december 2010 verkocht is en dat de aandeelhouders daartoe ook geen plan hadden. De hoogte van de claim bedraagt nominaal € 133 miljoen. De totale claim bedraagt het nominale bedrag vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 1 juli, totaal € 265 miljoen. De laatste stand van zaken is dat op 8 maart 2021 Remu cs in cassatie zijn gegaan bij de hoge raad. Het risico voor deze claim ligt bij de verkopende aandeelhouders van Eneco, deels dus ook bij de gemeente Schiermonnikoog. Het risico in deze claim is voor Schiermonnikoog ongeveer € 80.000. De kans hierop wordt geschat op 25%.

40

8.

Overig (waaronder garantstellingen en leningen)

Het maximaal risico dat de gemeente loopt op de garanties is € 78.519 (zie de toelichting op de balans) en op de leningen € 356.979, voor specificatie zie tabel onder deze tekst. Er zijn geen actuele signalen van de stichtingen/verenigingen, dat zij niet aan hun aflossingsverplichtingen zouden kunnen voldoen, of dat de gemeente zal worden aangesproken op haar garantstellingen. Het risico wordt daardoor laag ingeschat. Voor de post overige, waar de leningen en garantstellingen ook onder vallen, wordt het risicobedrag vooralsnog ingeschat op 10% van het restantbedrag van de leningen en garanties per 31-12-2020, t.w. € 43.500.

Verstrekte leningen

Jaar

Stand 01-01-

Verstrekt

Aflossing

Stand 31-12-

verstrekt

2020 (€)

(€)

(€)

2020 (€)

1

Stichting Veldsporten

2005

68.070

10.283

57.787

2

Stichting De Oude Jachthaven

2005

23.855

23.855

0

3

Yn'e Mande

2013

5.000

5.000

0

4

Dorpshuis Ons Centrum

2016

38.235

7.042

31.193

5

Energiecoöperatie De Sintrale

2018

35.850

2.375

33.475

6

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

2018

191.785

7.261

184.524

2020

0

50.000

362.795

50.000

Nederland (SVN) 7

Dorpshuis Ons Centrum Totaal

50.000 55.816

356.979

Weerstandsvermogen? Het saldo van de algemene reserve bedraagt op basis van de raadsbesluiten t/m december 2020 € 277.790 (eind 2024). Daarnaast is binnen de bestemmingsreserves een bedrag van € 1.651.097 vrij besteedbaar, welke meetelt voor de bepaling van de incidentele weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves waaronder verplichtingen liggen zoals de reserves lichtmasten, decentrale arbeidsvoorwaarden, resultaat riolering, veerdam en duurzame energie) zijn uiteraard niet vrij besteedbaar. De incidentele weerstandscapaciteit bedraagt eind 2020 € 1.928.887 en is daarmee gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2019 (€ 714.895) door de toevoeging van de reserve Eneco. Hiermee voldoet het nog steeds ruimschoots aan het financieel risico zoals berekend in de risicoparagraaf ad. € 422.050. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende reserves: - € 277.790 Algemene reserve - € 1.238.000 Reserve Eneco - € 238.097 Reserve sociaal domein - € 150.000 Reserve toerisme - € 25.000 Reserve cofinanciering

Hoe beoordelen we ons weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen geeft weer in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de geïnventariseerde risico’s (= benodigde weerstandscapaciteit) te kunnen afdekken, oftewel de mate waarin de gemeente Schiermonnikoog in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen.

Weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

41

Er bestaan geen wettelijke normen voor de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Gemeente Schiermonnikoog hanteert onderstaande waarderingstabel. Ratiowaarde

Waardering

> 2,0

Uitstekend

1,4 – 2,0

Ruim voldoende

1,0 – 1,4

Voldoende

0,8 – 1,0

Matig

< 0,8

Onvoldoende

Uitgaande van deze waarderingstabel betekent dit voor de gemeente Schiermonnikoog bij de stand van een incidentele weerstandscapaciteit van € 1.928.887 een ratiowaarde van 4,57 Hiermee is het weerstandsvermogen “uitstekend”.

Financiële kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten. Om dit te bereiken is de BBV op dit onderdeel aangepast en wordt deze paragraaf uitgebreid met de volgende kengetallen voor:

-

Netto schuldquote;

-

Solvabiliteitsratio;

-

Grondexploitatie;

-

Structurele exploitatieruimte;

-

Belastingcapaciteit.

Deze kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de gemeente.

1A: Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Hoe hoger de schuld hoe hoger de netto schuldquote. Bij de rekening 2020 zijn de baten door o.a. de ontvangen Eneco gelden ad € 1.337.000 hoger dan begroot. Hierdoor zijn de eigen middelen hoger, waardoor het percentge netto schuldquote daalt. Bedragen in % Netto schuldquote

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

70%

89%

42%

1B: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is, en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldenquote

42

gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Bij de rekening 2020 zijn de baten door o.a. de ontvangen Eneco gelden ad € 1.337.000 hoger dan begroot. Hierdoor zijn de eigen middelen hoger, waardoor het percentge netto schuldquote daalt.

Bedragen in % Netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

65%

85%

38%

2: De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio (= Eigen Vermogen / Totaal Vermogen) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe weerbaarder de gemeente is. Bij de rekening 2020 zijn de baten door o.a. de ontvangen Eneco gelden ad € 1.337.000 toegevoegd aan de reserve Eneco. Deze reserve maakt onderdeel uit van het eigen vermogen. Een hoger eigen vermogen betekent een hogere solvabiliteitsratio. Dit verklaart de stijging van het percentage ten opzichte van de rekening 2019 en begroting 2020.

Bedragen in % Solvabiliteit

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

26%

16%

35%

Harde normen voor de waarde die de solvabiliteit zou moeten hebben, zijn er niet. Zeker niet voor gemeenten. Veel van de activa van de gemeente zijn immers niet verhandelbaar.

3: Kengetal grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Met ingang van 2020 heeft de gemeente een grondexploitatie. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Bedragen in %

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

Grondexploitatie

0%

0%

2%

4. Structurele begrotingsruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten en baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan structurele lasten is meer flexibel dan waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.

43

Bedragen in %

Rekening 2019

Begroting

Rekening 2020

2020 Structurele begrotingsruimte

0,9%

1,8%

1,3%

5: Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de woonlasten Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale lasten woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijke gemiddelde in jaar t-1 in en uit te drukken in een percentage. Bedragen in € Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

110%

114%

107%

jaar t-1

44

FINANCIERING Inleiding Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden in de begroting in afzonderlijke paragrafen beleidsrichtlijnen vastgelegd over relevante beheersmatige aspecten. In de beheersverordening naar artikel 212 van de Gemeentewet geeft de raad het kader aan.

Algemeen In het Treasurystatuut gemeente Schiermonnikoog, staan de uitgangspunten en doelstellingen voor het treasurybeleid vermeld. De geplande uitvoering van het treasurybeleid is weergegeven in de paragraaf financiering.

Rente ontwikkeling Een belangrijke factor bij het uitvoeren van het treasurybeleid is het verwachte verloop van de rente. Onze rentevisie wordt aan de hand van een aantal financiële instellingen opgesteld. In 2020 zijn de kortlopende rentes nagenoeg gelijk gebleven en de langlopende rentes verder gezakt.

De rente tarieven bedroegen eind december op jaarbasis; •

1 maand Euribor -0,560%

•

lineaire lening 5 jaar gelijk -0,17%

•

lineaire lening 10 jaar gelijk -0,03%

•

lineaire lening 25 jaar gelijk 0,31%

Kasbeheer Al het betalingsverkeer heeft de gemeente gecentraliseerd bij twee banken. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de Rabobank. Hoofdbankier is de BNG, de Rabobank wordt vooral aangehouden als service naar de klanten en vanuit regionaal economische motieven. Het saldo op deze rekening wordt periodiek afgeroomd ten gunste van de BNG-rekening.

Schatkistbankieren Het Schatkistbankieren voor decentrale overheden heeft een wettelijke basis in de wet FIDO en moet ervoor zorgen, dat er een lagere EMU-schuld van de collectieve sector ontstaat.

Omdat het Schatkistbankieren verplicht is gesteld, moeten decentrale overheden alle middelen die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist onder brengen. Wel is er sprake van een bepaalde drempel. De hoogte van deze drempel is afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid. De drempel is vastgesteld op 0,75% van het jaarlijks begrotingstotaal (begrotingstotaal = totale lasten van de primaire begroting, excl. reserves), met een minimum van € 250.000 en een maximum van € 2.500.000. Uitgaande van onze begrotingsomvang van ruim € 7 miljoen, dan zal de minimum grens € 250.000 zijn (want 0,75% van 7 miljoen is lager dan de minimumgrens van € 250.000).

Voor de gemeente Schiermonnikoog, zal het schatkistbankieren niet al te veel verstrekkende gevolgen hebben, omdat wij overwegend een zogenaamde leengemeente zijn en weinig “positief” staan op de Rekening Courant.

45

Het schatkistbankieren geldt alleen voor overtollige financiële middelen. Er is geen leenfaciliteit aanwezig. In 2019 is alleen gedurende het laatste half jaar sprake geweest van overtollige financiële middelen. De rentevergoeding op de Rekening courant bij de Schatkist is 0%. Indien er sprake is van een langdurig positief saldo, kan er gekozen worden voor een depositoconstructie, waarbij een bepaalde hoeveelheid geld voor een bepaalde periode wordt gestald, tegen een vooraf vastgesteld rentepercentage.

Renterisicobeheer De gemeente loopt renterisico op het moment dat nieuwe leningen moeten worden aangetrokken (herfinanciering) of als een renteherziening van toepassing is. Om dit renterisico te beheersen wordt er in de wet FIDO een renterisiconorm bepaald. Voor gemeenten bedraagt de renterisiconorm maximaal 20% van het begrotingsbedrag bij aanvang van het begrotingsjaar. Renterisico’s 2020 - 2023 (bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

2023

0

0

0

0

Aflossingen

836

466

478

484

Renterisico

836

466

478

484

Renteherzieningen

Berekening renterisiconorm 2020 (bedragen x € 1.000)

€

Begrotingstotaal Primaire begroting 2020

7.067

Renterisico percentage

20%

Renterisiconorm

1.413

Toetsing renterisico aan norm 2020 (bedragen x € 1.000) Renterisico

€ 836

Renterisiconorm

1.413

Onderschrijding

577

Uit bovenstaande berekening blijkt, dat de gemeente Schiermonnikoog de renterisiconorm onderschrijdt. De totale schuld van de gemeente per 31 december 2020 bedraagt € 5.061 miljoen.

De kasgeldlimiet (het bedrag waarvoor op basis van kortgeld financiering mag worden aangetrokken) bedraagt 8,5% van het gemeentelijke budget bij aanvang van het begrotingsjaar 2020. De kasgeldlimiet over het jaar 2020 is, 8,5% van € 7,067 miljoen is afgerond € 601.000. De stand in de rekening courant bij de BNG bedraagt per 31-12-2020 € 546.800 positief, In totaliteit kan een bedrag van € 1.147.800 worden geïnvesteerd alvorens tot het aantrekken van langlopende leningen moet worden besloten. Hierbij wordt uitgegaan van de kasgeldlimiet van € 601.000.

46

Hoe wordt de rente verdeeld? De rentekosten worden toegerekend aan de taakvelden op basis van een omslagrente. Hierbij worden de totale rentekosten eerst gecorrigeerd met de doorgeleende geldleningen. De totale toerekenbare rente bedraagt € 74.977, wat neerkomt op 0,98% rente. Werkelijk wordt conform de begroting 1,1% aan rente toegerekend aan de taakvelden waardoor op het taakveld treasury (fcl. 6.005.00.0, thema 5.04) een positief renteresultaat van € 23.594 ontstaat.

In de volgende tabel wordt de renteverdeling schematisch weergegeven.

Renteschema

2020

A

Externe rentelasten over de koste en de lange financiering

B

Externe rentebaten:

C

83.709

- overige geldleningen

8.732

Totaal door te rekenen externe rente (1)

74.977

-/-

Aan grondexploitatie door te belasten rente

0

-/-

Rente van projectfinanciering door te belasten aan taakvelden

0

-/-

Saldo door te rekenen rente (2)

74.977

D1

Rente over eigen vermogen (3)

0

D2

Rente over voorzieningen (4)

0

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (1+2+3+4)

4.977.

E

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (=rente-omslag)

98.570

F

Renteresultaat op het taakveld treasury

-23.594

-/-

Hoe staat het met de leningpositie? De totale schuld van de gemeente per 31 december 2020 bedraagt € 5.061 miljoen, waarvan € 356.979 is doorgeleend aan de Stichting Veldsporten, de Stichting Jachthaven, de stichting Dorpshuis, basischool Yn de mande, SVn Stimuleringsfonds, duurzame energiecoöperatie Schiermonnikoog. In 2020 is een bedrag van € 836.300 afgelost. Er is geen nieuwe lening aangetrokken.

Naast het zo optimaal mogelijk gebruik maken van de kasgeldlimiet, zullen er bij overschrijding van deze kasgeldlimiet, langlopende leningen moeten worden aangetrokken.

De ontwikkeling van de langlopende lening portefeuille in de afgelopen 5 jaar is in onderstaand schema weergegeven. Lening portefeuille

2016

2017

2018

2019

2020

Schuld per 31-12

5.212.000

6.545.000

6.733.000

5.897.000

5.061.000

Aflossingen

1.056.000

1.165.000

1.062.000

836.300

836.300

Nieuwe leningen

1.250.000

2.500.000

1.250.000

0

0

47

Wet HOF In de wet HOF (Houdbare OverheidsFinanciën) worden de Europese normen verankerd voor de hoogte van de overheidsschuld en de jaarlijkse groei van de overheidsschuld. Die normen raken ook gemeenten, omdat de gemeenteschulden en financieringstekorten van gemeenten meetellen in de overheidsschuld van Nederland. Elke gemeente heeft een individuele EMU-referentiewaarde. Deze is afgeleid van het plafond voor het EMU-saldo van de gezamenlijke gemeenten. De VNG adviseert gemeenten om niet te sturen op deze EMUreferentiewaarde. Dat verhindert een uitruil van plussen en minnen tussen gemeenten ten opzichte van de individuele EMU-referentiewaarde en leidt mogelijk tot een onnodig uitstel van investeringen door gemeenten. In plaats daarvan kunnen gemeenten beter sturen op de ontwikkeling van de hoogte van de schuld. Als gemeente Schiermonnikoog hebben wij aandacht voor de schuldpositie van onze gemeente via de jaarstukken en begroting en de daarin verplicht opgenomen paragraaf Financiering. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente Schiermonnikoog geen specifiek schuldenbeleid heeft.

Wat is ons EMU-saldo? Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Het jaarlijkse aandeel in het EMU-saldo van de decentrale overheden gesteld op -0,4% van het BBP. Het aandeel van de gemeenten is gesteld op -0.27% van het BBP. Het aandeel in het EMU-tekort betreft een inspanningsverplichting, er staat momenteel geen sanctie op een eventuele overschrijding van het toegestane EMU-tekort. Het EMU-saldo van de gemeente Schiermonnikoog voor 2020 komt uit op € 766, wat betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 766.00 lager zijn dan de inkomsten. Bedragen x € 1.000

Jaarrek. Begroting 2019 2020

Jaarrek. 2021

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves

357

-15

887

4

204

118

2

Afschrijvingen

442

445

437

461

411

400

3

Mutaties voorzieningen

150

65

-24

-57

-52

-1

4

Mutaties (im)materiële vaste activa

-557

-236

-366

-174

-91

-101

5

Mutatie voorraden

0

0

-167

0

0

0

6

Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen Berekend EMU-saldo

0

0

0

0

0

411

289

766

234

472

416

Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie.

48

Zoals eerder gezegd werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben.

49

VERBONDEN PARTIJEN Inleiding De gemeente heeft een breed pakket aan beleidsdoelstellingen. Niet al deze doelstellingen kunnen en worden door de gemeente zelf uitgevoerd. Daarom participeert de gemeente in samenwerkingsverbanden (met bijv. andere gemeenten), of subsidieert de gemeente andere partijen om deze doelstellingen te realiseren. Wanneer de gemeente samenwerkt met andere partijen en hierbij sprake is van een beleidsmatig en financieel belang, wordt gesproken over een verbonden partij.

In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen van de gemeente Schiermonnikoog. In de volgende paragraaf zal een risicoanalyse worden gegeven van de gemeentelijke belangen met de betrokken partij. Deze wordt gevolgd door een detailoverzicht van de verbonden partijen.

Risicoanalyse De verbonden partijen waarmee de gemeente Schiermonnikoog een relatie onderhoudt, verschillen in mate van belang. Bij dit belang is onderscheid te maken in beleidsmatig en financieel belang. Door het in kaart brengen en categoriseren van de verbonden partijen is het beter mogelijk om prioriteiten te stellen op het gebied van monitoren van de verbonden partijen. Hierbij is gekozen voor de volgende vier categorieën: -

Hoog beleidsmatig belang, hoog financieel belang bijdrage/inkomst > € 10.000)

-

Hoog beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000)

-

Laag beleidsmatig belang, hoog financieel belang (bijdrage/inkomst > € 10.000)

-

Laag beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000).

In onderstaande matrix zijn de verschillende partijen weergegeven naar beleidsmatig en financieel belang.

Financieel belang

Hoog (bijdrage/inkomst > € 10.000)

Laag (bijdrage/inkomst < € 10.000)

Veiligheidsregio Fryslân

Kabeltelevisie NOF

De Waddeneilanden

Sociaal Domein Fryslân

Eneco Holding

Welstandzorg Hûs en Hiem

NV Stedin Groep

Gemeensch. Kredietbank Friesland

FUMO

Ver. Nederlandse Gemeenten

Afvalsturing Friesland

Ver. van Friese Gemeenten

Beleidsmatig belang

Hoog

Laag

Bank Nederlandse Gemeenten

50

Detailoverzicht Onderstaand is de detailinformatie van de verbonden partijen weergegeven. Per verbonden partij is detailinformatie gegeven en zijn de belangen en relaties met de gemeente weergegeven. Voor wat betreft het financieel belang is aangegeven wat de jaarlijkse bijdrage van de gemeente is, of hoe groot het aandelenkapitaal van de gemeente bij de betreffende partij is. Daarnaast is ook aangegeven of de gemeente rechtmatigheidsrisico loopt over de eventuele niet-rechtmatige handelingen van de verbonden partij. Hierbij wordt verwezen naar de notitie “Verbonden partijen en aanbesteding” van de commissie BBV.

Om de verschillen in belang tussen de verbonden partijen inzichtelijk te krijgen, is het ook belangrijk om inzicht te hebben in de mate van informatievoorziening tussen de verbonden partij en de Gemeente Dongeradeel. Per verbonden partij is aangegeven hoe vaak de gemeente geïnformeerd wordt door de betreffende partij.

Ten slotte is ook aangegeven of een financieel risico bestaat met betrekking tot de financiële bijdrage of het aandelenkapitaal en welke beheersmaatregelen hiertoe zijn genomen.

Vanwege het lage beleidsmatige en financiële belang van de laatste categorie is gekozen om bij deze partijen te volstaan met een beknopte toelichting waarin de doelstelling van de verbonden partij is weergegeven.

51

Hoog beleidsmatig belang – Hoog financieel belang

Veiligheidsregio Fryslân

Vestigingsplaats: Leeuwarden

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam

Belang

Openbaar belang: De Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Fryslân is een gemeenschappelijke regeling per 1-1-2014 van alle Friese gemeenten en verzorgt de wettelijke taken op het gebied van veiligheid en gezondheid voor de inwoners van de provincie Fryslân. Activiteiten betreffen o.a. collectieve preventie ziekten, brandweer zorg, geneeskundige hulpverlening en het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: Het algemeen bestuur van de regio bestaat overeenkomstig art. 11, lid 1 van de wet, uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten; Het dagelijks bestuur bestaat uit: a. de voorzitter van het algemeen bestuur b. de voorzitter van de agendacommissie Gezondheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Gezondheid c. de voorzitter van de agendacommissie Veiligheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Veiligheid

De agendacommissie is een bestuurscommissie volgens art 25 Wgr.

> Financieel belang: Voor de verdeling van de kosten wordt als verdeelsleutel gehanteerd het aantal inwoners van de gemeenten volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage verschuldigd is. De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat de regio te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Jaarlijkse bijdrage in het nadelige saldo. Het saldo van de programma’s Gezondheid en Veiligheid wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van het aantal inwoners en het saldo van het programma Brandweer wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van de OOVverdeling in het Gemeentefonds. In 2020 zijn onze bijdragen als volgt: -bijdrage brandweer

€ 243.428;

-bijdrage gezondheid € 35.972; -bijdrage crisisbeheer € totaal:

3.166.

€ 282.566

Risico’s

-

Programma

1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn en 2.6 Openbare orde en veiligheid

52

Resultaat 2019

€ 524.000 negatief.

Financiële omvang EV en VV Eigen vermogen Vreemd vermogen

Toelichting

jaarrekening 2019 € 2.478.000 € 70.699.000

begroting 2020 € 3.558.000 € 76.049.000

De Gemeenschappelijke regeling voldoet aan de nieuwe Wet veiligheidsregio en biedt voordelen aan de kwaliteit en snelheid van de brandbestrijding en hulpverlening. De doelstellingen op het gebied van veiligheid en bescherming kunnen daardoor op een effectievere en efficiëntere wijze gerealiseerd worden. De participatie is, gelet op deze voordelen, van duurzame aard.

De Waddeneilanden Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke gemeenten door onomkeerbare, niet vrijblijvende en doelgerichte samenwerking met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: Het algemeen bestuur bestaat uit de colleges van B&W van de vijf Waddeneilanden en het dagelijks bestuur wordt gevormd door de vijf burgemeesters.

> Financieel belang: Jaarlijkse bijdrage op grond van de begroting van De Waddeneilanden. Conform vaste verdeelsleutels wordt de bijdrage van alle vier de deelnemende gemeenten bepaald. Onze bijdrage 2020 aan de GR bedraagt € 89.460 (excl. compensabele btw). Risico’s

-

Programma

4.2 Bestuur

Resultaat 2019

€ 9.166 negatief. Het rekening resultaat 2019 is verrekend met de gemeenten.

Financiële omvang EV en VV

Toelichting

Jaarrekening 2019 2018 Eigen vermogen € 60.380 € -74.968 Vreemd vermogen € 427.246 € 747.338 De Waddeneilanden bestaat uit Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog en Terschelling en Texel.

53

Hoog beleidsmatig belang – Laag financieel belang

Kabeltelevisie NOF Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: De beschikbaarheid van een betrouwbaar kabelnetwerk met een hoge aansluitdichtheid en moderne mogelijkheden.

Wijze van belang: >Bestuurlijk belang: De RvC bestaat sinds medio 2015 uit drie externe leden, waarvan één is voorgedragen door de aandeelhoudende gemeenten. Het college is vertegenwoordigd in de AVA.

>Financieel belang; Gemeente bezit 4,25% van de aandelen Kabel Noord. Over het jaar 2019 is geen dividend uitgekeerd. Risico’s

Het risico voor de gemeente beperkt zich tot (de waarde van) het aandelenbezit. Er is geen dividendopbrengst opgenomen in de begroting. De investering in de verglazing van het netwerk brengt met zich mee dat naar verwachting de komende jaren geen dividend wordt uitgekeerd. Begroting en jaarrekening worden vastgesteld in de AVA.

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2019

€ 181.400 negatief

Financiële omvang EV en VV

Toelichting

Jaarrekening 2019 2018 Eigen vermogen € 11.444.500 € 11.626.000 Vreemd vermogen € 46.793.400 € 25.345.000 De Kabeltelevisie NOF heeft tot taak de aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne-inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de deelnemende gemeenten, alsmede het verrichten van werkzaamheden t.b.v. uitzendingen.

54

Sociaal Domein Fryslân Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling met centrumgemeente

Belang

Openbaar belang: Alle 24 Friese gemeenten zijn een centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 aangegaan met als centrumgemeente de gemeente Leeuwarden (Staatscourant 2017 nr. 61128, d.d. 24 okt 2017). Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschappelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: De centrumgemeente wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend om de taken op het terrein van het sociaal domein, waaronder o.a. WMO, Jeugdwet, Participatiewet, namens de deelnemende gemeenten uit te voeren, conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling

> Financieel belang: De kosten voor de dienstverlening bestaan uit kosten voor instandhouding en kosten voor taakuitvoering. De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten verdeeld op basis van inwoneraantal van elke gemeente met peildatum 1 januari van jaar t-1. De kosten voor uitvoering van taken worden verdeeld onder gemeenten op basis van het percentuele aandeel dat een gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op basis van de Jeugdwet, zoals meest recentelijk vastgesteld door het Centraal Bureau voor Statistiek, op peildatum 1 januari van jaar t-1. Dit geldt voor zowel de uitvoering van taken in het kader van de verplichte wettelijke samenwerking als voor de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet. De totale kosten worden na gecalculeerd en volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Het aandeel van de gemeente in de bedrijfsvoeringskosten is € 2.820. Risico’s

-

Programma

1 Sociaal

Resultaat 2019

€ 495.400 positief.

Financiële omvang EV en VV

Niet van toepassing, want ieder jaar wordt het rekeningsaldo verrekend met de gemeenten.

Toelichting

-

55

Laag beleidsmatig belang – Hoog financieel belang

Eneco Beheer Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Beschikbaarheid van energievoorzieningen en de daarvoor noodzakelijke infrastructuur. Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: De gemeente Schiermonnikoog bezit een klein deel van de aandelen in Eneco. Door fusies en schaalvergroting heeft de bestuurlijke invloed van betekenis ingeboet. Het financiële belang in de onderneming staat nu voorop. De gemeente heeft stemrecht op basis van aandelen. > Financieel belang:

Risico’s

-

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2020

Zie toelichting

Financiële omvang EV en VV Toelichting

De gemeente Schiermonnikoog heeft de 1.633 aandelen Eneco. definitief verkocht op 25 maart 2020. De opbrengst van € 1.337.084,39 is geboekt op het grootboeknummer 6.330.101 kostensoort 610.000 (I) en hiervan is € 1.337.000 gestort in de Algemene reserve Eneco (2.11.102)

56

NV Stedin Groep Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: De gemeente bezit aandelen, op grond waarvan ze stemrecht heeft. > Financieel belang: 1.633 aandelen De waarde van het aandeel is € 100 conform de jaarrekening 2018 van de Stedin groep. Het totaal aantal geplaatste en volgestorte aandelen is 4.970.978. Risico’s

-

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2019

€ 325.000. positief

Financiële omvang Jaarrekening Eigen Vermogen Vreemd Vermogen

EV en VV

Toelichting

2019 € 2.949.000 € 4.340.000

2018 € 2.699.000 € 4.292.000

-

57

Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam

Belang

Openbaar belang: Voert taken uit op gebied van vergunningverlening en toezicht milieuregelgeving en adviseert deelnemende overheden in Fryslân op milieuspecifieke gebieden. De gemeente is wettelijk verplicht om bepaalde basistaken uit te laten voeren (waaronder toezicht op bepaalde bedrijfstakken). Daarnaast neemt de gemeente plustaken af. Het gaat daarbij om specialistische advisering op gebied van bijvoorbeeld geluid en externe veiligheid. Voor het verrichten van diensten worden kostendekkende tarieven berekend. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging

van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies. Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: -De deelnemers (gedeputeerde staten, de colleges van burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân) wijzen elk uit hun midden één lid aan van het algemeen bestuur. -Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, de voorzitter inbegrepen, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen, conform artikel 14 van de g.r.

> Financieel belang: -De kosten van het basispakket wordt toegerekend op basis van het aantal inrichtingen maal een bedrag per type inrichting; -De kosten van de overige taken worden toegerekend op basis van de totale inzet van personeel in uren maal een uurtarief.

Met ingang van de begroting 2019 is met realistische normen voor het uitvoeren van het werk rekening gehouden. Dit heeft tot een verruiming van budgetten geleid voor de bedrijfsvoering en voor toetsing en vergunningverlening en het weerstandsvermogen wordt opgebouwd. De effecten voor de gemeente zijn gering. Onze bijdrage in 2020 was € 38.548. Risico’s

-

Programma

2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu

Resultaat 2019

€ 493.227.positief

Financiële omvang Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen

EV en VV

Toelichting

2019 € 1.467.000 € 500.000

2018 € 647.000 € 500.000

-

58

Afvalsturing Friesland Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Uitvoeren van de wettelijke taak huishoudelijk en bedrijfsafval te verwerken op basis van contractafspraken met de gemeente. Doelstelling is dit op een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde manier te doen en preventie en hergebruik van afval actief te bevorderen.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen. > Financieel belang: De gemeente is op twee manieren betrokken bij Omrin, als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. Het aandeel staat op de balans per 31-12-2020 met de historische aanschafwaarde van € 20.420. Risico’s

-

Programma

2.4 Fysieke leefomgeving

Resultaat 2019

€ 6.536.000 positief. Van het resultaat is € 95.000 als primair dividend uitgekeerd over de aandelen A en € 26.000 als primair dividend over de aandelen B. Het overige bedrag is aan de reserves A en B toegevoegd. Het dividend is in de cijfers nog onderdeel van het eigen vermogen.

Financiële omvang Jaarrekening Eigen Vermogen Vreemd Vermogen

EV en VV

Toelichting

2019 € 57.000.000 € 142.008.000

2018 € 50.585.000 € 152.203

-

59

Bank Nederlandse Gemeenten Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Efficiënt betalingsverkeer van gemeenten.

Wijze van belang: > Bestuurlijk belang: stemrecht op basis van aandelen. > Financieel belang: 7.020 aandelen met een waarde van € 15.930 Risico’s

-

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2019

€ 163.000.000

Financiële omvang Jaarrekening Eigen Vermogen Vreemd Vermogen

EV en VV

Toelichting

2019 € 4.887.000.000 € 144.802.000.000

2018 € 4.991.000.000 € 132.502.000.000

-

Laag beleidsmatig belang – Laag financieel belang Welstandzorg Hûs en Hiem Het behartigen van gemeenschappelijke belangen op het gebied van bouwkunstige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân wordt uitgevoerd door deze gemeenschappelijke regeling.

St. GR Kredietbank Friesland De gemeenschappelijke regeling ondersteunt mensen met geldzorgen.

Ver. Nederlandse Gemeenten Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle gemeenten in Nederland.

Ver. van Friese Gemeenten Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Friese gemeenten.

60

PROGRAMMA’S

61

Programma 1 Sociaal Thema´s binnen dit programma: 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn 1.2 Onderwijs en jeugd 1.3 Werk en inkomen 1.4 Sport en Cultuur 1.5 Mutaties reserves programma 1

62

1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn ►1.1 /1 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Een belangrijk speerpunt binnen het Sociaal domein is de volksgezondheid. Wij zullen programma’s en activiteiten die gericht zijn op het verbeteren van de volksgezondheid blijven ondersteunen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Algemeen Samen met de GGD houden we een vinger aan de pols wat betreft de volksgezondheid om zo nodig maatregelen in te voeren, die meetbaar een verbetering daarvan tot gevolg kunnen hebben. Een medewerker van de GGD (afd. Jeugdgezondheidszorg) is aanwezig geweest bij de vergaderingen van het jeugdoverleg. Ook langs die weg kunnen initiatieven op het terrein van de volksgezondheid tot hun recht komen.

Vanwege corona is fysiek contact tijdens de perioden van lockdown zeer beperkt geweest. We houden daarom op andere wijze intensief contact met de jongeren, ouderen en met kwetsbare personen.

Door de coronamaatregelen zijn de Monnikenloop en de Koningsspelen dit jaar helaas niet door gegaan.

Jeugdgezondheidszorg Naast het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg (JGZ) dat wordt afgenomen bij de GGD Fryslân, worden er jaarlijks ook aanvullende afspraken gemaakt over de inzet van de JGZ. Het afgelopen jaar is, mede door corona, een extra beroep gedaan op de pedagogische dienstverlening van de GGD. Dit betreft preventieve opvoedondersteuning om ouders, professionals en vrijwilligers rondom de jeugd te steunen. Op deze manier kan een positieve ontwikkeling van kinderen en jongeren worden gestimuleerd. Door preventieve opvoedsteun in te zetten kan (in veel gevallen) worden voorkomen dat zwaardere zorg moet worden ingezet.

Veiligheidsregio Fryslân en GGD De afgelopen periode is er intensief contact geweest met de Veiligheidsregio Fryslân en de GGD rondom corona. Er zijn afspraken gemaakt voor opvang en vervoer bij coronagevallen op het eiland.

Huisarts Er is een subsidie verleend aan de huisarts om een testruimte voor corona in het zorg en medisch centrum gereed te maken.

63

Verbonden Partijen in dit thema In onderstaand overzicht is aangegeven welke verbonden partijen binnen dit thema werkzaamheden uitvoeren. Per verbonden partij is aangegeven aan welke gemeentelijke doelstelling zij een bijdrage levert.

Verbonden partij

Bijdrage aan gemeentelijke doelen

Veiligheidsregio Fryslân

De VRF voert door inzet van de GGD en JGZ een aantal wettelijke taken voor onze gemeente uit op gezondheidsterrein (Wet Publieke Gezondheid). Hierbij gaat het om advies (o.a. monitoring), zorg (o.a. infectieziekten bestrijding), crisisbeheersing, gezondheidsbevordering, jeugdgezondheidszorg, uitvoering inspectie kinderopvang, openbare geestelijke gezondheidszorg, lijkschouw.

GR De Waddeneilanden

Kennisuitwisseling

In de paragraaf verbonden partijen staat de basisinformatie per verbonden partij.

Wat heeft het gekost? BATEN Omschrijving 6.341.10.3 Destructie 6.714.10.6 Openbare gezondheidszorg 6.715.10.6 Jeugdgezondheidszorg C.J.G. 6.723.15.3 Ontsmetting en ongediertebestrijding Totaal baten

Rekening 0 0 0 0 0

Begroting na wijziging 0 0 0 0 0

Verschil

Begroting na wijziging -388 -54.447 -2.346 -9.181 -66.362

Verschil

0 0 0 0 0

LASTEN Omschrijving 6.341.10.3 Destructie 6.714.10.6 Openbare gezondheidszorg 6.715.10.6 Jeugdgezondheidszorg C.J.G. 6.723.15.3 Ontsmetting en ongediertebestrijding Totaal lasten

Rekening -388 -57.987 -1.725 -9.275 -69.375

0 -3.541 622 -94 -3.013

Toelichting op de belangrijkste verschillen:

LASTEN Toelichting 6714106 Openbare gezondheidszorg

Bedrag € -2.964

Er zijn nagekomen kosten geweest van de Veiligheidsregio voor afrekening aanvullend pakket 2020. Overige verschillen

Totaal

-49

-3.013

64

►1.1 /2 Zorg en Welzijn Wat willen we bereiken? We willen in het welzijnswerk gaan werken van aanbodgericht naar vraaggericht. Preventie en vroegsignalering nemen we als basis voor het vormgeven van de welzijnstaken op Schiermonnikoog.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Zorg en Welzijn In februari en mei heeft Zorg en Welzijn de gemeenteraad geïnformeerd over de werkzaamheden die zij verrichten en de wijze waarop zij inwoners benaderen. De coördinator stuurt de jongerenwerker, ouderenwerker en de Wmovoorpost aan en legt de verbinding met andere partners in het sociaal domein. Deze partners zijn onder andere maatschappelijk werk, onderwijs, buurtsportwerker, woningbouw, schuldsanering, huisarts, thuiszorg, politie, andere organisaties en burgers.

In het voorjaar heeft de Wmo-voorpost met thuiszorg maandelijks een inloopmoment gehouden voor mensen die vragen hebben over de Wmo/thuiszorg.

De ouderenwerker heeft in het voorjaar een gastspreker uitgenodigd in combinatie met het gezamenlijk eten.

Corona Tijdens de coronaperioden heeft zorg en welzijn een andere manier van werken ingevoerd. Alle hulpvragen zijn behandeld en de maaltijdenbezorging is doorgegaan. Er is extra aandacht voor de ouderen door ‘koffie en thee op maat’ aan te bieden. De medewerkers van Zorg en Welzijn komen dan naar behoefte bij de ouderen thuis langs voor een praatje.

MEE Friesland MEE Friesland is op het eiland gestart met werkzaamheden. MEE Friesland ondersteunt mensen die extra hulp kunnen gebruiken in het dagelijks leven.

Verslavingszorg Noord Nederland De afgelopen periode zijn gesprekken gevoerd met Verslavingszorg Noord Nederland (VNN). In september is de ambulant begeleider van VNN gestart met begeleiding aan cliënten op het eiland. Naast het bieden van directe verslavingszorg willen we ook inzetten op preventie waardoor zwaardere zorg voorkomen kan worden.

Maaltijdvoorziening De maaltijdvoorziening wordt verzorgd door van Smaak te Drachten. Om de maaltijden rond te brengen is er een nieuwe elektrische auto aangeschaft. Deze auto wordt tevens gebruikt voor het vervoeren van ouderen naar de ouderenactiviteiten.