Jaarstukken 2020 Schiermonnikoog DEF.pdf
Tekst van het document
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Jaarstukken 2020 1
Fotograaf: J. Frijters
2
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................................... 5 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 15 Lokale heffingen .................................................................................................................................................. 16 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 19 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................... 21 Sociaal domein .................................................................................................................................................... 25 Paragraaf Corona ................................................................................................................................................ 31 Grondbeleid .........................................................................................................................................................
34 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................................... 37 Financiering ......................................................................................................................................................... 45 Verbonden partijen .............................................................................................................................................. 50 Programma’s........................................................................................................................................................ 61 Programma 1 Sociaal ......................................................................................................................................... 62 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn ....................................................................................... 63 1.2 Onderwijs en jeugd .............................................................................................................. 69 1.3 Werk en inkomen ................................................................................................................ 76 1.4 Sport en Cultuur ..................................................................................................................
79 1.5 Mutatie reserves programma 1 ............................................................................................ 85 Programma 2 Leefomgeving ............................................................................................................................. 87 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen ...................................................................................... 88 2.2 Verkeer en vervoer .............................................................................................................. 93 2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu .......................................................................................... 96 2.4 Fysieke leefomgeving ........................................................................................................ 103 2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving ................................................................... 109 2.6 Openbare orde en veiligheid ............................................................................................. 112 2.7 Mutaties reserves programma 2 ........................................................................................ 116 Programma 3 Economie en werkgelegenheid ...............................................................................................
119 3.1 Toerisme en recreatie........................................................................................................ 120 3.2 Jachthaven ........................................................................................................................ 126 3.3 Mutaties reserves programma 3 ........................................................................................ 128 Programma 4 Burgers en bestuur................................................................................................................... 130 4.1 Burgerparticipatie .............................................................................................................. 131 4.2 Bestuur .............................................................................................................................. 133 4.3 Dienstverlening .................................................................................................................. 136
3
4.4 Mutaties reserves programma 4 ........................................................................................ 139 Programma 5 Financiering en belastingen .................................................................................................... 141 5.01 Lokale heffingen .............................................................................................................. 142 5.02 Algemene uitkering .......................................................................................................... 144 5.03 Dividend .......................................................................................................................... 145 5.04 Financieringsfunctie......................................................................................................... 146 5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen.............................................................................. 147 5.06 Overhead......................................................................................................................... 148 5.07 Heffing VpB ..................................................................................................................... 150 5.08 Onvoorzien ......................................................................................................................
151 5.09 Saldo van baten en lasten voor bestemming................................................................... 152 5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen .............................................................. 153 Overzicht van baten en lasten 2020 ................................................................................................................. 155 Recapitulatie programmajaarrekening ..................................................................................... 156 Verantwoording ten aanzien van rechtmatigheid ........................................................................................... 159 Grondslagen van de financiële verslaglegging 2020 ..................................................................................... 160 Jaarrekening ...................................................................................................................................................... 169 Balans en toelichting ........................................................................................................................................ 169 Gebeurtenissen na balansdatum .....................................................................................................................
186 Overzichten ........................................................................................................................................................ 188 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................................... 189 Investeringen ..................................................................................................................................................... 191 Onvoorziene uitgaven ....................................................................................................................................... 193 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ............................................................................. 195 Topfunctionarissen bezoldigingsoverzicht ..................................................................................................... 197 SISA .................................................................................................................................................................... 200 Overzicht baten en lasten per taakveld ...........................................................................................................
204 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................... 207
4
AANBIEDINGSBRIEF
5
Aanbiedingsbrief 1. Inleiding De planning en control cyclus van een begrotingsjaar wordt afgesloten met de jaarrekening. Daarin wordt teruggekeken op dat jaar en wordt een totaalbeeld geschetst van de stand van zaken vanuit zowel inhoudelijk als financieel perspectief. Dat gebeurt uiteraard aan de hand van de voornemens die zijn neergelegd in de begroting. Dat doen we uiteraard ook nu; we blikken terug op het begrotingsjaar 2020. Waar de planning en control cyclus wordt afgesloten met de jaarrekening, wordt die steevast gestart met de NFK, uitmondend in de begroting. De begroting voor het jaar 2020 is vastgesteld door de gemeenteraad in november 2019. De eerste maanden van 2020 zijn nog ‘gewoon’ verlopen, totdat in maart 2020 wereldwijd de Coronapandemie uitbrak. Spraken we in de jaarrekening over het jaar 2019 nog van “een bizarre start van het jaar vanwege de containerramp met de MSC Zoë”, dan kunnen we de kwalificatie “bizar” nu met recht toekennen aan het gehele jaar 2020. De gevolgen van de pandemie laten zich in alle opzichten voelen. In eerste instantie voor onze inwoners, wiens gezondheid op het spel staat en die geconfronteerd worden met ingrijpende, vrijheid beperkende maatregelen. Onze ondernemers, wiens bedrijfsvoering in het geding is. Sommigen worden zeer zwaar getroffen, anderen redden het met kunst en vliegwerk, weer anderen hebben relatief minder last.
Allemaal afhankelijk in welke sector wordt gewerkt en welk product wordt geleverd en welke creativiteit binnen alle landelijke beperkingen aan de dag kunnen worden gelegd. Individuele mensen, wiens inkomen onder druk staat, jongeren die deels maar naar school kunnen en niet in alle vrijheid hun gewone dingen kunnen doen, ouders die alleen nog thuis of niet kunnen werken, ouderen die dreigen te vereenzamen, verenigingsleven, cultuur, muziek, sport, alles is beperkt of niet mogelijk.
Het moge duidelijk zijn dat dit alles ook zeer van invloed is geweest op het reguliere programma dat wij ons hadden voorgenomen in de begroting van 2020, toen we dat in november 2019 vaststelden. Bij de inhoudelijke terugblikken per programma in deze jaarrekening komt dat meermalen aan de orde. In goede samenspraak tussen het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad is van meet af aan opgekomen voor de belangen van onze inwoners en ondernemers. De landelijk afgekondigde regels om de Coronapandemie te bestrijden hebben we uiteraard als uitgangspunt genomen. Daar waar noodzakelijk hebben we deze ook via handhaving laten naleven. Daar waar mogelijk hebben we ook creatieve mogelijkheden geboden en ondersteund om onze inwoners, de ondernemers en onze gasten zoveel mogelijk tegemoet te komen. Zo zijn er bijvoorbeeld ‘anderhalve meter’ terrassen toegestaan op plaatsen waar we normaal geen terrassen toelaten. We hebben veel waardering voor initiatieven van horeca-ondernemers die in plaats van hun reguliere wijze van het aanbieden van maaltijden, bezorg- en afhaalfaciliteiten hebben ontwikkeld. Dat geldt ook voor sommige andere ondernemers, zoals de boekhandel die ook bezorgdiensten aanbiedt. Helaas is het niet voor alle ondernemers mogelijk om hun producten op een andere, creatieve wijze aan te bieden.
Die hebben het heel zwaar; denk bijvoorbeeld aan de zogenaamde niet essentiële detailhandel en aan de groepsaccommodaties. Het college heeft veel gesprekken gevoerd met inwoners. Met de ondernemers is extra overleg gevoerd en zijn meerdere ‘rondjes’ gemaakt om te inventariseren hoe het gaat en wat we kunnen doen. Wij willen ook nu wederom veel waardering uitspreken voor de inzet van onze huisartsen, de GGD, de thuiszorg medewerkers en onze eigen medewerkers van zorg en welzijn. Tezamen hebben we alles gedaan wat in ons vermogen ligt om de pandemie het hoofd te beiden en goede zorg te verlenen. We hebben geprobeerd vereenzaming van ouderen te voorkomen en hun hulp in stand te houden, zoals de thuiszorg,
6
maaltijdvoorzieningen en ‘een praatje’. Dat geldt ook voor andere groepen zoals jongeren en kwetsbare inwoners. We realiseren ons dat dit natuurlijk maar ten dele lukt, desalniettemin hopen we dat we er gezamenlijk doorheen komen.
In het verlengde van alle rijksmaatregelen om de economische schade van de pandemie zoveel mogelijk te beperken (denk aan Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)) hebben wij op lokaal niveau gekeken wat we kunnen doen. We hebben ondernemers de mogelijkheid geboden om de toeristenbelasting op een andere wijze te laten vaststellen, uitstel van betaling van gemeentelijke belastingen te geven en in individuele gevallen hebben we een aantal maatwerk maatregelen getroffen. Of dit uiteindelijk voldoende soelaas biedt, ligt in de schoot van de toekomst.
Uiteraard heeft ook onze begroting van 2020 zwaar onder vuur gelegen. Met name de dreigende grote terugval van inkomsten uit de toeristenbelasting, diverse extra uitgaven en de niet of later te ontvangen inkomsten hebben geleid tot een vrij drastisch signaal en aanpassing van de begroting in de eerste tussenrapportage (turap), die op 16 juni 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. Daarin werd voor 2020 een eenmalig nadeel van € 578.882 gemeld. Dit werd voor driekwart veroorzaakt door een neerwaartse bijstelling met 50% van de te verwachten opbrengst van de toeristenbelasting. In de zomer konden de landelijke coronamaatregelen gelukkig deels worden teruggeschroefd, waardoor er in die periode volop gasten naar ons eiland konden komen en een deel van onze ondernemers een goede zomer konden draaien. Dit heeft ook een positief effect gehad op onze gemeentelijke begroting. De tweede turap, die op 13 oktober 2020 door de raad is vastgesteld, liet voor 2020 een eenmalig voordeel van € 379.528 zien. Met name veroorzaakt door een minder scherpe daling van de inkomsten uit de toeristenbelasting en een eenmalige uitkering van het Rijk i.v.m. corona voor gemiste inkomsten. Per saldo nog steeds een nadeel van ca € 2 ton ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van 2020, maar we konden een aanzienlijk positiever beeld schetsen dan bij de eerste turap.
We hebben dit tegelijkertijd wel met de nodige voorzichtigheid moeten brengen, omdat de Coronacrisis als belangrijkste veroorzaker van de afwijkingen van de lopende begroting, nog niet voorbij was.
In een overzicht ziet het verloop van het begrotingsaldo er als volgt uit: Begrotingssaldo in € Primitieve begroting
31.870
Saldo tot en met 1e turap
-578.882
Saldo tot en met 2e turap
-198.287
Resultaat septembercirculaire
64.000
Resultaat decembercirculaire
5.000
Begrotingsresultaat jaarrekening
-129.287
Op dit moment kunnen we terugkijken op het gehele begrotingsjaar 2020 en kunnen we een financieel resultaat aanbieden van € 72.454 ten opzichte van het begrotingsresultaat jaarrekening 2020 van € -129.287. De voornaamste reden van deze aanpassing ten opzichte van de tweede turap is hogere inkomsten toeristenbelasting ad € 223.908.
7
Het jaar 2020 was het jaar waarin wij – ondanks alle beperkingen – hebben voort gewerkt aan de uitvoering van het coalitiedocument ‘Samen aan de slag 2018-2022’. Op een aantal onderdelen is dit prima gelukt, op andere onderdelen moeten we constateren dat we achterop zijn geraakt. Onderstaand gaan we in op een aantal van de belangrijkste speerpunten uit de begroting van 2020. • Het nieuwe bestemmingsplan dorp. Het is niet gelukt om dit plan al ter vaststelling aan de raad aan te bieden. De voorbereidingen zijn tijdsintensief, mede vanwege de grote zorgvuldigheid die wij hierbij betrachten. In het voorjaar van 2021 wordt het voorontwerp gepresenteerd, dat vervolgens voor eenieder ter inzage wordt gelegd. De vaststelling is nu gepland voor de tweede helft van 2021. • De nieuwe Huisvestingsverordening Schiermonnikoog 2020-2024.is vastgesteld en per 1 maart 2020 in werking getreden. • Wij zijn onze boeren blijven ondersteunen en waar mogelijk faciliteren bij de realisatie van een eigen kaasboerderij van de zuivelcorporatie Schiermonnikoog. De zuivelcoöperatie is ondertussen opgericht. • We hebben de verdere uitvoering van de nota duurzaamheid voortvarend ter hand genomen om onze duurzame ambities en maatregelen concreet te realiseren. Begin 2021 is gestart met de tweede fase van het project Dursum Eilaun.
• We hebben een denkrichting ontwikkeld voor de herinrichting van het Melle Grietjespad. In de raadsvergadering van 16 juni 2020 is het voorstel van het college voor een ontwikkelingsrichting besproken, hetgeen heeft geleid tot een aangenomen amendement op 7 juli 2020. Besloten is om de denkrichting te gaan onderzoeken en uit te werken in een concreet en goed onderbouwd plan waarbij er ook gekeken gaat worden naar alternatieven. Dit heeft ertoe geleid dat op 15 december 2020 de raad heeft ingestemd met een plan van aanpak over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan dit amendement. Er is een projectleider aangezocht en het onderzoek is ondertussen gestart en zal leiden tot een nieuw voorstel in het voorjaar van 2021. • De notitie ‘Gelijke monniken, gelijke kappen’, waarin ons handhavingsbeleid is uiteengezet, is vastgesteld. We pakken de uitvoering van ons handhavingsbeleid nu intensiever op, met extra formatie. Begin 2021 is een eerste evaluatierapport met de raad besproken. • Er is, samen met de andere Waddeneilanden, gewerkt aan een regiodeal. Dit is niet door het Rijk gehonoreerd. We zijn niet bij de pakken gaan neerzitten, maar zijn gestart om op basis van de regiodeal een aangepast regionaal Waddenprogramma op te stellen. Een eerste concept daarvan is gepresenteerd aan de raden; in het voorjaar van 2021 willen we dit afronden.
Vervolgens zal de focus gelegd worden op de lobby om financiële middelen binnen te halen, zodat het programma gefaseerd kan worden uitgevoerd. • Het project nieuwe bewegwijzering dorp is in voorbereiding. De raad heeft er mee ingestemd en de uitvoering wordt in het voorjaar van 2021 ter hand genomen. • De voorbereidingen t.a.v. woningbouwlocatie Oost zijn ter hand genomen. Het voorontwerp bestemmingsplan is gereed en zal in het vroege voorjaar van 2021 ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. De woningbouw zal na de zomervakantie van 2021 worden opgestart. • Het Koningshuis wordt ons cultuur-historisch centrum; de verbouw is in 2020 gestart en wordt binnenkort afgerond. De verduurzaming van het gemeentehuis is eveneens in uitvoering en nagenoeg afgerond. • De verkeerssituatie op het eiland is in kaart gebracht door o.a. verkeerstellingen. Er zijn nu maatregelen in voorbereiding om het verkeer, daar waar nodig, beter te reguleren. • De samenwerking tussen onze bassischool Yn de mande en middelbare school (IBS) over de ontwikkeling van het Leer- en ontwikkelcentrum is afgerond. • de nieuwbouw van het Informatiecentrum het Baken is bijna afgerond.
8
We zijn in 2020, zoals gezegd, ondanks de Coronapandemie doorgegaan op onze ingezette koers voortvloeiend uit ons coalitieprogramma. We zijn tevreden dat we in 2020 ondanks deze extra beperking toch een groot aantal zaken hebben gerealiseerd en in de steigers hebben gezet. Samen met onze inwoners blijven wij de schouders er stevig onderzetten om deze opgaven ter hand te nemen, zodat ons eiland gezamenlijk verder wordt ontwikkeld en leefbaar blijft naar de toekomst.
2. Financieel Toelichting op het verschil in begrote resultaat en jaarrekeningresultaat Het jaar 2020 is afgesloten met een positief rekeningsaldo van € 72.454 (2019: positief resultaat van € 504.830). Volgens de begroting hadden we een negatief saldo verwacht van € 129.288, een verschil van € 201.741. Onderstaand is de verschillenverklaring opgenomen van het verschil tussen het rekeningsaldo en het begrote saldo ad € 201.741 Enkele in het oog springende zaken die van invloed zijn op het gerealiseerd resultaat, waarbij een “+”-bedrag een meevaller is en een “-“bedrag een tegenvaller:
nr.
thema
verschillenverklaring:
1
1.1-2
6667104 Eigen bijdrage Huishoudelijke zorg in natura
bedrag in € -10.528
Op 1 januari 2020 is het abonnementstarief, een vast tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen, van kracht geworden. Hierbij geldt dat er een maximumtarief van € 19 geint kan worden. Daarnaast is wegens corona in april en mei geen eigen bijdrage gevraagd aan klanten. 2
1.1-2
6671001 Gebiedsteam, informatie en advies
+10.000
Voor de begrote bedragen diversen ad € 10.000 zijn geen kosten gemaakt. 3
1.1-2
6672020 PGB – Jeugdzorg
-17.920
Deze individuele zorgbegeleiding van leerlingen was vooraf niet geraamd. In plaats van pgb’s te beschikken aan gezinnen wordt nu rechtstreeks aan school een zorgbudget toegekend waaruit de benodigde zorg kan worden verleend. 4
1.1-2
6682000 Individuele voorzieningen natura Jeugd
-40.073
De verleende jeugdzorg vanuit Sociaal Domein Fryslân is het afgelopen jaar toegenomen. Er is door professionals beter in beeld wat de zorgvragen zijn op het eiland. Ook hebben gezinnen het afgelopen jaar (mede door corona) ook meer zelf actief om hulp gevraagd. 5
1.2-1
6420204 Groepsafhankelijke voorzieningen
-13.000
Meer schoonmaakkosten dan begroot door corona ad € 11.000. Daarnaast voor € 2.000 desinfectiemiddelen geleverd. 6
1.2-1
6650106 Peuterspeelzaal en kinderopvang
+8.400
Een stelpost was niet nodig in te zetten. 7
1.2-1
6650156 Toezicht peuterspeelzaal
+9.225
Door corona zijn er minder kosten aan kinderopvang besteed. 8
1.2-1
6670106 Jeugd- en jongerenwerk
+9.645
Een stelpost was niet nodig in te zetten. 9
1.3
6610104 Bijstandverlening WWB
+8.974
Mutaties dubieuze debiteren niet begroot. 10
1.3
6614104 Bijzondere bijstandverlening
-15.187
De sociale uitkeringen in geld waren hoger dan begroot
9
nr.
thema
verschillenverklaring:
11
1.4-2
6540106 Kunst en cultuur
bedrag in € +8.530
Door corona is een deel van het beschikbare subsidiebudget niet besteed 12
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
-22.734
Inhoudelijk blijken de werkzaamheden voor het herzien van het bestemmingsplan omvangrijker dan verwacht met name meer uitzoek werk. Daarnaast is er meer werk verricht door de stedenbouwkundige dan oorspronkelijk in de bedoeling lag. Er zou meer in eigen beheer gedaan worden. De beleidsmedewerker is nl. specifiek ingezet voor het voortraject van het project Ruimtelijke Ontwikkeling (i.c. Melle Grietjespad). 13
2.2
6210158 Auto-ontheffingen
+10.810
Bij de 1e turap zijn de baten auto-ontheffingen afgeraamd in verband met corona. Dit bleek per saldo niet nodig. 14
2.4
6721153 Bedrijfsafval
-33.066
Er zijn extra kosten afval. Door corona is er meer afval afgevoerd. Daarnaast is een trend dat er bedrijven minder gebruik maken van de milieustraat. 15
2.5
6823109 Leges Wabo-vergunningen
+19.261
De wabo leges is hoger uitgevallen vanwege de omgevingsvergunningverlening voor het onderzoekscentrum. De vergunning is verleend met gebruikmaking van de uitgebreide procedure. In het kader van deze procedure geeft de gemeenteraad een verklaring van geen bezwaar af. 16
2.5
6822259 BAG
+9.719
Het aantal BAG mutaties lag lager dan begroot. Dit levert een voordeel op. 17
3.2
6560203 Jachthaven
+83.910
Bij de 1e turap is de opbrengst jachthaven afgeraamd. Dit bleek een te pessimistische inschatting. De jachthaven heeft ondanks corona € 8.000 meer omzet gedraaid dan oorspronkelijk begroot 18
4.2
6005100 Bestuurlijke samenwerking
+27.876
In verband met de Coronacrisis zijn veel activiteiten niet door gegaan, waaronder ook activiteiten die normaal gesproken uit deze post betaald zouden worden. 19
4.2
6922152 Stelposten
+25.000
Deze stelpost is bedoeld voor uitgaven in verband met Corona. De bijbehorende uitgaven zijn op andere posten geboekt. 20
4.2
6960102 Saldi kostenplaatsen
-42.795
De rechtszaak met Wadzicht Exploitatiemaatschappij over de afvalstoffenheffing is in 2021 verloren. Voor een gedeelte van het openstaande bedrag was een voorziening gevormd. Dit betreft het niet voorziene bedrag, dit is toegevoegd aan de voorziening dubieuze debiteuren. 21
4.2
6960102 Saldi kostenplaatsen
-40.891
Door corona hebben meer debiteuren een betalingsachterstand. Voor het risico van niet betalen maken we een inschatting. Dit bedrag voegen we toe aan de voorziening debiteuren. 22
4.2
6960102 Saldi kostenplaatsen
+30.538
De werkelijke kosten voor salarissen en kosten inhuur zijn lager dan de begrote kosten. Dit komt door het tijdelijk niet invullen van vacatures. 23
5.1
24
5.2
6936102 Toeristenbelasting
+223.908
Voor de toelichting op deze post, zie de paragraaf corona. 6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds
+41.635
De algemene uitkering in de decembercirculaire 2019 was onjuist begroot. Hierdoor is het begrote bedrag te laag opgenomen.
10
nr.
thema
verschillenverklaring:
25
5.04
6005000 Treasury
bedrag in € +13.587
Bij de begroting was rekening gehouden met rente op grondexploitatie Woningbouwlocatie Oost. Deze rente moet echter pas vanaf 2021 begroot worden. 26
5.08
6922102 Onvoorziene uitgaven
+12.500
Het budget onvoorziene uitgaven is niet besteed in 2020. 27
5.10
6936102 Toeristenbelasting:
-150.000
De onttrekking aan de reserve toeristenbelasting heeft niet plaatsgevonden. Dit omdat de ontvangsten uit de algemene uitkering hoger zijn dan de gederfde inkomsten. Zie verder de paragraaf corona. 28
Overige verschillen
+34.417
Saldo
201.741
In bovenstaand overzicht zijn zoals gezegd alleen zaken meegenomen die het rekeningsaldo beïnvloeden. Zo staan baten en lasten die vóór bestemming verrekend worden met een reserve of een voorziening niet in bovenstaand overzicht, want deze zijn budgetneutraal.
Bestemming rekeningresultaat 2020: Voorgesteld wordt om het voordelig rekeningresultaat van € 72.454 als volgt te bestemmen:
1-
€ 72.454 te storten in 7.910.01.2 Algemene reserve.
Beschikbare bedragen uit de algemene reserve 2021: Er zijn in 2020 diverse eenmalige budgetten, die gedekt worden door de algemene reserve, niet uitgegeven. We stellen voor de raad deze budgetten in 2021 beschikbaar te stellen vanuit de algemene reserve. Het gaat om de volgende budgetten:
nr.
thema
verschillenverklaring:
1
1.2-1
6480154 Overige onderwijsvoorzieningen
bedrag in € 13.233
Restant proces realisatie leer- en ontwikkelcentrum. 2
1.4-1
6530106 Zwembad
20.835
Herstelwerkzaamheden scheurvorming 3
1.4-1
6530206 Ruitersport
5.000
Subsidie manege 4
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
20.240
Opstellen van een omgevingsvisie. 5
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
5.000
Onderzoek bestemmingsplan buitengebied. 6
2.1-2
6822000 Overige volkshuisvesting
7.500
Het Bestemmingsonderzoek gemeentelijke gebouwen 7
2.2
6210103 Wegen, straten en pleinen en verkeersmaatregelen
6.848
Het onderzoek verkeersdrukte centrum. Bij de 2e turap is reeds € 13.000 doorgeschoven. 8
2.2
6210101 Verkeersregelingen
15.500
Eigen bijdrage gemeente uniforme bewegwijzering 9
2.3-2
6550107 Natuur- en landschapsbescherming
25.000
De QuickScan.
11
nr.
thema
verschillenverklaring:
10
2.4
6310103 Bedrijfsterreinen
11
3.1-2
bedrag in € 9.443
Project bedrijventerrein Melle Grietjespad 6560353 Overige baten en lasten recreatie
12.555
Watertappunten. 12
5.06
6000300 Overhead Administratie
15.500
Aanpak begraafplaatsen. Saldo
156.654
12
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Jaarverslag 2020 13
Fotograaf: J. Frijters
14
PARAGRAFEN
15
LOKALE HEFFINGEN Algemeen (COVID-19) Het kalenderjaar 2020 zal menigeen lange tijd bijblijven als het jaar waarin het COVID-19 virus zich voor het eerst manifesteerde en is uitgegroeid tot een wereldwijde epidemie. De effecten op het maatschappelijke, sociale en economische vlak zijn enorm. Ook Schiermonnikoog heeft zich aan de gevolgen van het COVID-19 virus niet kunnen onttrekken. Om de effecten enigszins te mitigeren, heeft het college in een zo’n vroeg mogelijk stadium een zogenoemd Coronabeleid ontwikkeld voor onder andere de heffing en invordering van lokale belastingen. De belangrijkste regeling hield in dat ondernemers op verzoek voor de onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting uitstel van betaling konden krijgen.
Toeristenbelasting De toeristenbelasting neemt een bijzondere plaats in. Aanvankelijk was de opbrengst van die belasting voor het jaar 2020 begroot op € 1.194.000. Dat bedrag is ten gevolge van de uitbraak van het virus en de maatregelen die van Rijkswege zijn genomen om die uitbraak te beheersen, aangepast naar een bedrag van € 767.000. Die inschatting blijkt destijds te somber te zijn geweest. De impact op het toerisme was er zeker, maar niet in die mate als gedacht en betrof in belangrijke mate voornamelijk reizen van en naar het buitenland. De binnenlandse toeristische markt heeft minder last gehad van die maatregelen. De opbrengst toeristenbelasting voor 2020 bedraagt dan ook € 992.000. Weliswaar een lichte achterstand ten opzichte van het primair begrote bedrag, maar lang niet in die mate als voorvoelt. Er is derhalve een “meeropbrengst” van € 225.000, maar die moet wel in het perspectief van COVID-19 worden bezien. Van het rijk ontvingen we € 291.000 coronacompensatie voor gemiste inkomsten toeristenbelasting.
Rioolrechten en kwijtschelding Voor het overige zijn de effecten van de in verband met het virus door de overheden getroffen maatregelen op de opbrengst van de lokale heffingen voor Schiermonnikoog gering geweest. De kwijtscheldingen zijn iets hoger uitgevallen. Begroot was € 3.100. Daadwerkelijk is een bedrag van € 4.907 kwijtgescholden. De opbrengst rioolrechten blijft ook enigszins achter bij het begrote bedrag. Ook dat hangt deels samen met een afgenomen gebruiksintensiteit van het water- en rioolnet, door achterblijvend toerisme.
Beleid publiekrechtelijke heffingen Algemeen beleid en “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023” Het Algemene beleid als geformuleerd in de “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023”, heeft als vertrekpunt dat belastingen, met uitzondering van de onroerende zaakbelastingen, jaarlijks worden verhoogd met 2%. Voor de onroerende zaakbelastingen bedraagt dat percentage 1,5%. Dat algemene uitgangspunt vindt voor de afvalstoffen- en rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten haar beperking in het feit dat die tarieven zodanig moeten worden vastgesteld dat deze (op basis van ramingen) steeds 100% kostendekkend zijn.
Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente burgers de mogelijkheid om voor (gedeeltelijke) kwijtschelding in aanmerking te komen voor de onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. Kwijtschelding wordt verleend op basis van de maximaal toegestane rijksnormen, zijnde 100% van de bijstandsnorm of 100% van de AOW-norm. Over het belastingjaar 2020 is voor een bedrag van € 4.907 kwijtgescholden.
16
Opbrengsten In de begroting wordt jaarlijks een overzicht gegeven van de opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen, rechten en heffingen (leges). Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de begrote en gerealiseerde opbrengsten voor 2020. Opbrengsten 2020 x € 1.000
Geraamd tot en
Ontvangen
Verschil
met 2e turap 2020 Onroerende zaakbelastingen eigenaren woningen
350
354
4
Onroerende zaakbelastingen eigenaren niet-woningen
104
111
7
Onroerende zaakbelastingen gebruikers niet-woningen
74
80
6
Forensenbelasting
246
250
4
Toeristenbelasting
767
992
225
Afvalstoffenheffing
413
419
6
Rioolheffing
199
183
-16
Leges burgerzaken/openbare orde/overige leges
22
22
0
Leges WABO
90
108
18
Leges auto - ontheffingen
48
58
10
Lijkbezorgingsrechten
36
42
6
Binnenhavengeld (liggeld)
6
6
0
2.355
2.625
270
Totaal
Kostendekking De geraamde opbrengsten van de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges mogen niet uitgaan boven de geraamde lasten voor dat jaar. Voor het jaar 2020 gelden de volgende feitelijke dekkingspercentages: Bedragen in €
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Lijkbezorgings-
Leges
rechten Netto kosten taakveld
315.554
143.467
19.870
129.623
61.028
20.406
15.493
89.256
Toe te rekenen kosten: Overhead BTW
54.218
24.500
0
Totale kosten
430.800
188.373
35.364
218.879
Opbrengst heffingen
420.146
183.491
42.423
189.708
Dekkingspercentage
97,53%
97,43%
119,96%
86,67%
17
Woonlasten 2020 Schiermonnikoog Voor het schetsen van een beeld over de ontwikkeling van woonlasten gekoppeld aan de hoogte van de lokale belastingdruk wordt onderscheid gemaakt tussen de “eigenaar-bewoner” en de “huurder”. In onderstaande tabellen zijn de gemiddelde woonlasten voor het jaar 2020 weergegeven, alsmede een landelijke en provinciale rangorde. Tevens is zowel in een bedrag als procentueel de afwijking ten opzichte van het Friese gemiddelde aangegeven. De cijfers zijn ontleend aan de Coelo Atlas van de lokale lasten 2020.
Woonlasten 2020 eigenaar - bewoner Gemeente
Schiermonnikoog
Gemiddelde in Friesland
Eénpersoons
635
Meerpersoons
834
662
762
Eénpersoons
Meerpersoons
In procenten
96%
109%
In euro's
-/- 27
72
Eénpersoons
Meerpersoons
Verhoudign t.o.v. Fries gemiddelde
Rangorde
Rangorde
Provinciaal
Landelijk
meer-
meer-
Persoons
Persoons
17
257
1)
2)
Woonlasten 2020 huurder Gemeente
Schiermonnikoog
Gemiddelde in Friesland Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde In procenten In euro's
353
552
317
422
Eénpersoons
Meerpersoons
111%
130%
36
123
1)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste
2)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste
Rangorde
Rangorde
provinciaal
Landelijk
meer-
meer-
persoons
Persoons
18
343
1)
2)
18
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Wegen (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft op 17 oktober 2017 een nieuw wegenonderhoud plan 2017-2026 vastgesteld. Op basis van dit plan zijn in 2020 de volgende werkzaamheden verricht: •
Reddingsweg en deel Prins Bernardweg voorzien van een nieuwe asfalt deklaag
•
Renovatie Langestreek deel vanaf Knuppeldam tot de Badweg (herstraten)
De onderhoudskosten van € 252.567 voor bovenstaande wegen zijn gedekt uit de voorziening onderhoud wegen.
Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 94.000 gestort in de voorziening onderhoud wegen.
Lichtmasten (zie ook thema 2.2) Er zijn slechts twee reactie van bewoners binnengekomen over de proefopstelling van de lichtmasten i.v.m. de invoering van ledverlichting. Dit is onvoldoende feedback om een keuze te maken voor het type ledverlichting. We gaan daarom nog geen keuze maken in het ombouwen van de verlichting naar led.
Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve lichtmasten en € 952 aan rente. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. Er zijn in 2020 geen kosten geweest.
Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt al jaren volgens het groenuitvoeringsplan. Jaarlijks besteden de medewerkers van de buitendienst meer dan 5.000 uren aan openbaar groen, zoals dat omschreven staat in het plan. Onder openbaar groen vallen ook posten die elders in de gemeentelijke begroting zijn ondergebracht, namelijk: •
groene sportvelden;
•
legen van de afvalbakken;
•
onderhoud straatmeubilair (banken/tafels);
•
bladruimen en vegen van de straten en bermen;
•
controle en onderhoud speeltoestellen;
•
controle watergangen;
•
aandacht voor biodiversiteit.
Kortom het product openbaar groen in het groenuitvoeringsplan omvat meer onderdelen dan het product openbaar groen in de gemeentelijke begroting. Voor de urentoerekening van de buitendienst is daar rekening mee gehouden en voor het totaal aantal te besteden uren heeft dit geen gevolgen.
Financiën: In 2020 is voor € 14.100 (€ 22.400 in 2019) uit gegeven aan openbaar groen. Zie thema 2.4 voor een toelichting p de verschillen.
19
Jachthaven (zie ook thema 3.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 17 oktober 2017 het gemeentelijk onderhoudsplan jachthaven 2017-2026 vastgesteld. De jaarlijkse onderhoudskosten worden verrekend met de Voorziening jachthaven. Naast onderhoud wordt er ook gebaggerd. Sleepdienst Bokschoten heeft in maart ’20 en nog een week in mei ’20 de jachthaven geschroefwoeld en geploegd. Op het hele oostelijke wad (o.a. ook Noordpolderzijl e.o.) was dit seizoen sprake van een extreme slibbelasting, ca. een factor 3 x meer dan vorige jaren. De langdurig doorstaande oostelijke winden in het seizoen daaraan vooraf hebben daaraan bijgedragen. Met twee baggerschepen is in volgorde en op specifieke delen van de jachthaven, en in de haveningang, het bezonken slib geploegd, op stroom gezet en afgevoerd. Hierdoor was de haven voldoende diep en in het seizoen ’20 goed bereikbaar en toegankelijk voor de passanten.
Financiën: -Jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven. De kosten voor onderhoud aan de jachthaven in 2020 bedroegen € 11.462. Dit is meer dan geraamd, waardoor er een bedrag van € 3.743 moet worden toegevoegd aan de voorziening jachthaven ten laste van de exploitatie via fcl. 6.560.20.3 Jachthaven.
Riolering (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 13 maart 2018 het gemeentelijke rioleringsplan 2018- 2027 vastgesteld. De exploitatiekosten hiervan zijn vertaald in het product 6.722.10.3 Riolering.
Financiën: Op riolering is een voordelig resultaat gehaald van € 16.863, wat volgens de vastgestelde nota reserves en voorzieningen wordt toegevoegd aan de Reserve resultaat riolering. Dit is het saldo van de hogere opbrengst uit rioolrechten tegenover lagere kosten aan uitbestede werkzaamheden. Zie voor verdere toelichting op de verschillen de thema’s 2.4 en 2.7.
Gebouwen (door de hele begroting) Het MOP gebouwen 2017-2026 is vast gesteld op 17 oktober 2017.
Financiën: In 2020 was een onderhoudsbudget beschikbaar van € 154.895. Er is voor € 82.070 aan onderhoud uitgevoerd op basis van het MOP gebouwen. De toelichting op afwijkingen zijn verwerkt in de programmarekening onder diverse thema’s, maar met name onder thema 2.4 Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 194.000 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen.
20
BEDRIJFSVOERING Inleiding De organisatie van de gemeente Schiermonnikoog heeft als motto ´Wij zijn er voor u´; onze diensten leveren wij aan alle inwoners en gasten van ons eiland. - Wij zijn servicegericht en doen waar dat mogelijk is een extra stap voor onze inwoners en gasten; - Wij zijn gericht op het vinden van een oplossing; als iets niet kan zoeken we met elkaar naar een mogelijk alternatief; - Wij handelen zonder vooringenomenheid en onafhankelijk; gewoon integer; - Wij communiceren helder en duidelijk.
Uitgevoerde activiteiten 1. Uitvoering van de samenwerkingsafspraken met de Waddeneilanden, Noardeast-Fryslân, gemeente Leeuwarden en andere partners. 2. Uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. 3. Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten. 4. Communicatie naar de inwoners en gasten. 5. Verdere ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie.
Samenwerkingsafspraken Waddeneilanden In 2019 is tezamen met de andere Waddeneilanden een aanvraag voor een regiodeal voorbereid. Hierin zijn de belangrijkste waddenthema’s opgenomen o.a. thema’s op terrein van leefbaarheid. Begin 2020 werd bekend dat de regiodeal niet is toe gekend. Vanaf dat moment hebben we gezamenlijk besloten om op basis van de regiodeal een programma voor de Wadden op te stellen. Er is een aantal thema’s aan toegevoegd en er heeft verdieping plaatsgevonden, nog steeds onder de noemer van de (verbrede) leefbaarheid. Begin 2021 wordt dit proces afgerond. Opnieuw wordt getracht om rijksmiddelen te krijgen voor de uitvoering van het programma. De verdere ontwikkeling van de organisatie van het waddenkantoor blijft een aandachtspunt. Er is versterking gekomen en de positie van de directeur-secretaris zal binnenkort in plaats van een interim een definitieve invulling krijgen. Op het terrein van de bedrijfsvoering worden de volgende onderwerpen in de directieraad (maandelijks overleg van de vijf wadden-gemeentesecretarissen) besproken en samenwerkingsafspraken gemaakt: -
ICT en zaakgericht werken
-
Inkoop en aanbesteding
-
Juridische expertise
-
Personeel en organisatie
-
Burgerzaken
-
Financiën
Samenwerking Noardeast-Fryslân Met de gemeente Noardeast-Fryslân hebben we een dienstverleningsovereenkomst (DVO) op terrein van het sociaal domein, financiën, belastingen en salarisadministratie. Er is met de nieuwe directeur bedrijfsvoering van Noardeast-Fryslân een start gemaakt met de evaluatie van de overeenkomst. Hieruit kunnen nieuwe afspraken volgen.
21
Samenwerking Leeuwarden Met de gemeente Leeuwarden is vanuit de samenwerkende Friese Waddeneilanden een samenwerkingsovereenkomst aangegaan voor de levering van ICT-infrastructuur en kantoorautomatisering. Daarnaast is de gemeente Leeuwarden de Friese centrumgemeente op het terrein van de jeugdzorg; wij zijn daarbij aangesloten voor onze uitvoering van de gespecialiseerde jeugdzorg.
Samenwerking met Ameland Op de volgende terreinen werken we samen met de gemeente Ameland: -
Onderwijs
-
Secretariaat bezwarencommissie
Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) De gemeenteraad heeft het integraal handhavingsbeleid vastgesteld door middel van het rapport “Gelijke monniken, gelijke kappen”. Er is een handhavingsjurist aangetrokken, waardoor we nu serieus werk maken van een eerlijke handhaving, waarbij het uitgangspunt is om zonder aanziens des persoons gelijke gevallen op een gelijke en oprechte manier te behandelen. Voor de uitvoering van de vergunningverlening en handhaving van alle wettelijke milieutaken zijn wij partner van de FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing). Hierbij is zowel bestuurlijke als ambtelijk betrokkenheid georganiseerd. Over de uitvoering van de taken is regelmatig overleg en wordt waar mogelijk samen gewerkt en zaken afgestemd.
Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten. Wij hechten grote waarde aan de dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten. Eén van onze centrale punten in onze dienstverlening wordt gevormd door onze publieksbalie, waar mensen met alle vragen terecht kunnen. Wij streven naar een optimale serviceverlening, waarbij wij steeds meer inspelen op de digitale omgeving, waartoe ook steeds meer van onze inwoners, bedrijven en gasten toegang hebben en – bij voorkeur – gebruik van maken. In 2020 hebben wij het systeem voor de auto ontheffingen verder gedigitaliseerd en geoptimaliseerd. Fysieke benadering van onze medewerkers blijft mogelijk, waarbij steeds meer waarde wordt gehecht aan het werken op afspraak: zowel veel van onze inwoners als onze medewerkers vinden dit prettig. Een tweede centraal punt in onze dienstverlening wordt gevormd door ons team zorg en welzijn, gevestigd in het zorgkantoor. Vanuit hier zijn de lijnen naar de overige zorgverleners kort. Vanuit de gemeente wordt hier uitvoering gegeven aan de WMO-zorg, ouderen- en jeugdzorg.
Communicatie De communicatie naar inwoners, bedrijven en gasten is proactief. Dat betekent concreet dat wij wekelijks communiceren via nieuwsbrieven en dat we op onze website relevante informatie plaatsen over voorgenomen ontwikkelingen en de inhoud daarvan. Op deze manier zijn onze inwoners eerder geïnformeerd en dat draagt bij aan nog meer transparantie. Bij elk voorstel wordt de communicatie-afweging expliciet mee genomen. Hiermee wordt nog meer bewustwording gecreëerd binnen de organisatie ten aanzien van de actieve communicatie naar onze inwoners. Bovenal hechten wij zeer aan persoonlijke contacten met onze inwoners en ondernemers.
Ontwikkeling van de organisatie als geheel en individueel Werken aan de kwaliteit van de organisatie is een continu aandachtspunt. Natuurlijk zijn er kwetsbaarheden in onze continuïteit mocht iemand ziek zijn of anderszins afwezig. Op bijna elk inhoudelijk terrein is er sprake van
22
slechts één kennis-of uitvoeringspersoon. Middels samenwerking met de hierboven genoemde partners wordt geprobeerd dat zoveel mogelijke te reduceren. Daarnaast wordt getracht werkprocessen binnen de organisatie zo helder en eenvoudig mogelijk te beschrijven.
Bedrijfsvoeringskosten Hieronder wordt inzicht gegeven in de volgende bedrijfsvoeringsonderdelen: a. de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; b. de kosten van inhuur derden; c. de huisvestingskosten; d. de automatiseringskosten; e. de kosten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
a.
Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten
Onderstaande tabel geeft de personeelslasten weer alsmede de ontwikkeling van de formatie: Afdeling
werkelijke
begrote formatie
kosten in € 2020
2020
2019
5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken
607.225
10,61
10.72
5.600.10.1 Kostenplaats personeel
613.294
7,28
7,11
371.143
6,50
6,49
224.669
2,30
2,30
6.003.10.8 Burgerlijke stand
4.104
n.v.t.
n.v.t.
6.120.55.1 GHOR / GNK(K)
6.336
n.v.t.
n.v.t.
1.826.772
26,69
26,62
beleidsteam 5.600.10.3 Kostenplaats personeel buitendienst 6.001.15.0 Burgemeester en wethouders
Totaal
De begrote formatie is gelijk gebleven t.o.v. 2019.
b. Kosten van inhuur derden; Soort inhuur
thema
begroot werkelijk 2020 2020 €
€
n.v.t.
72.990
82.819
5.600.10.1 Kostenplaats Beleidsteam
n.v.t.
165.741
162.991
6.002.20.6 Overige aangelegenheden
1.4/2
17.500
17.634
6.822.10.7 Duurzaamheid
2.3/1
17.800
0
6.822.20.9 Bouw- en woningtoezicht
2.5
28.997
29.157
303.028
292.600
5.500.10.0 Kostenplaats Publiekszaken
oudheidkunde
Totale inhuurkosten
Meegenomen is de directe inhuur van personeel. De kosten van GR’en zijn niet meegenomen in bovenstaande tabel, hoewel daar natuurlijk personeel zit dat voor de gemeente werkt.
23
Huisvestingskosten Product
thema
begroot
werkelijk
2020 €
2020 €
5.200.15.3 Werkplaats
n.v.t.
111.488
123.363
6.000.20.0 Overhead gemeentehuis
5.06
132.564
136.278
244.052
259.641
Totale huisvestingskosten
Dit zijn de lasten inclusief toegerekende uren. Het verschil bij de werkplaats tussen 2020 ad € 111.488 en 2019 ad € 64.010 zit in de eenmalige ontvangst in 2018 van inruil bedrijfsauto ad € 29.200en hogere onderhoudskosten gebouwen. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken. c.
Automatiseringskosten
Product
thema
begroot
werkelijk
2020 €
2020 €
6.001.10.6 Raad (raadsapparatuur)
4.2
3.175
18.556
6.000.10.0 Overhead ICT
5.06
282.783
285.497
285.958
304.052
Totale automatiseringskosten
Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken. d.
Kosten raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
Product
thema
begroot
werkelijk
2020 €
2020 €
6.001.10.6 Raad
4.2
148.975
155.394
6.006.10.6 Raadsgriffier
4.2
46.769
45.975
6.006.15.6 Raadsondersteuning
4.2
39.000
35.086
226.990
225.240
(rekenkamer/commissies/accountant) Totale kosten raad, griffie, rekenkamer en accountant. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken.
24
SOCIAAL DOMEIN Inleiding Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning van hun inwoners die zelf onvoldoende zelfredzaam zijn of niet voldoende in staat zijn tot participatie. Op het gebied van de Jeugdwet, de nieuwe Wmo en de Participatiewet hebben gemeenten de opdracht om hiervoor een samenhangend beleid te voeren, gericht op het vergroten van de deelname aan de samenleving van mensen in een kwetsbare positie. De gemeente Schiermonnikoog werkt op dit vlak samen met de gemeente Noardeast-Fryslân, Dantumadiel en Ameland.
Gezamenlijk zorgen de gemeenten ervoor dat onze inwoners in een kwetsbare positie de zorg en ondersteuning blijven krijgen die nodig is. Zorg en ondersteuning die hen weer in staat stelt volwaardig aan de samenleving deel te nemen. Zodat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien, mensen kunnen meedoen naar vermogen en zelfredzaam zijn. We willen dit voor elkaar krijgen door de sociale ondersteuningsstructuur voor mensen simpeler, overzichtelijker en doeltreffender te maken.
Vier principes De volgende vier principes staan hierbij centraal: 1.
ontzorgen, ondersteunen en eigen kracht versterken; De zelfredzaamheid van de burger wordt leidend. Doel is dat iedere burger mee blijft doen;
2.
in de buurt; Een gebiedsgerichte aanpak staat centraal, waarbij uit wordt gegaan van het vertrouwen in de professionals die in de wijk direct met de burgers werken. Doel is dat vragen van volwassenen en jongeren zoveel mogelijk op gebiedsniveau worden beantwoord. Naast informatie, advies, zorg en ondersteuning wordt preventie een belangrijk doel van deze werkwijze;
3.
één plan, één regisseur; Voor zowel de zorg en ondersteuning in de wijk als voor de gespecialiseerde zorg en ondersteuning geldt dat er integraal gewerkt wordt volgens het principe één plan, één regisseur die (eind)verantwoordelijk is;
4.
budgetten per gebied en traject. De focus wordt in de toekomst verlegd naar het sturen op resultaat. Uitgangspunt daarbij is het vertrouwen dat de burger en professionals verantwoordelijkheid nemen en zich inzetten voor de meest doelmatige oplossingen.
Vervolgens zijn in aansluiting op deze principes zeven speerpunten benoemd voor de concrete aanpak van de transitie en transformatie van het sociaal domein. Hieronder geven we deze speerpunten nog even kort weer: 1.
alle inwoners staan centraal;
2.
iedereen kan meedoen;
3.
preventie aan de voorkant en dicht bij de burger;
4.
eigen kracht is de basis;
5.
we zorgen voor mensen in kwetsbare situaties.;
6.
integrale benadering: Eén gezin/cliënt, Eén aanpak, Eén regisseur en (waar mogelijk), één budget;
7.
gemeente voert regie en stuurt op resultaten.
25
1/ Participatiewet (IOAW en IOAZ) De Participatiewet voegt de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en een deel van Wet Jonggehandicapten (WAJONG) samen. Door het Kabinet wordt beoogd dat hiermee een regeling komt voor iedereen die in staat is om te werken, waarbij een groot deel van de uitvoeringstaken wordt gedelegeerd aan de gemeente.
De doelstelling van de Participatiewet is om iedereen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden, bij voorkeur regulier werk. De Participatiewet draagt zo bij aan de ambitie om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen aan de maatschappij. Voor mensen die niet kunnen werken, blijft er een sociaal vangnet in de vorm van een (bijstand)uitkering. De Participatiewet geeft daarmee aan gemeenten de volgende opdracht: •
Vergroten arbeidsparticipatie/inzet werkdienstverlening
•
Uitkeringsverstrekking en handhaving
Centraal begrip bij al deze wijzigingen is ‘meedoen’. Het belang van de gemeenten vanuit al deze veranderingen is gelijk. Namelijk het zodanig inzetten van middelen dat de mensen die het betreft uiteindelijk maximaal zelfredzaam zijn en maatschappelijk kunnen participeren en tegen zo laag mogelijke kosten.
In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal uitkeringen voor IOAW en Participatie: Aantal in 2020
Jan.
Febr.
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Aug.
Sept.
Okt.
Nov.
Dec.
Participatiewet
8
8
8
8
8
9
9
9
8
8
8
8
IOAW
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Totaal
9
9
9
9
9
10
10
10
9
9
9
9
Onder de Participatiewet vallen de volgende producten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend: Product
Kosten in 2020 €
6.610.10.4 Bijstandsverlening
132.052
6.610.15.4 IOAW
16.581
6.610.20.4 Bijstandsbesluit zelfstandigen
1.650
6.611.10.4 Sociale werkvoorziening 6.623.30.4 Re-integratie (nieuwe
0 17.971
doelgroepen) Totaal
168.254
26
2/ Voorzieningen WMO De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geeft gemeenten de opdracht maatschappelijke ondersteuning te bieden aan mensen die onvoldoende zelfredzaam zijn om te kunnen participeren in de samenleving.
Deze maatschappelijke ondersteuning bestaat uit (zie www.invoeringwmo.nl): •
Ondersteuning in het dagelijks leven: denk aan ondersteuning om zelfstandig te kunnen blijven wonen (bijvoorbeeld een woningaanpassing);
•
Ondersteuning van mensen die zich inzetten voor hun medemens of buurt, zoals mantelzorgers en vrijwilligers;
•
Stimuleren van activiteiten die de onderlinge betrokkenheid in buurten en wijken vergroten;
•
Voorkomen dat mensen later zwaardere vormen van hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld met opvoedingsondersteuning (inmiddels onderdeel van de nieuwe Jeugdwet) en activiteiten tegen eenzaamheid.
Daarnaast zijn de zogeheten functies van de AWBZ gedecentraliseerd naar de Wmo. De AWBZ was een volksverzekering bedoeld voor mensen die langdurige en complexe zorg nodig hebben vanwege een ziekte of een beperking. Het gaat om de functies individuele begeleiding, groepsbegeleiding (dagbesteding) inclusief vervoer en kortdurend verblijf voor cliënten die niet in instellingen verblijven, de extramurale zorg. Verder worden het begeleid/beschermd wonen (RIBW’en) gericht op participatie overgeheveld naar het gemeentelijk domein. De verantwoordelijkheid hiervoor is belegd bij de centrumgemeente Leeuwarden.
De Wmo 2015 heeft als doel het mogelijk maken voor mensen om langer thuis te kunnen blijven wonen en te participeren en draagt gemeenten op daartoe te zorgen voor maatschappelijke ondersteuning en voor de kwaliteit en de continuïteit van de voorzieningen. De Wmo 2015 benoemt de volgende taken: A.
de sociale samenhang, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking bevorderen, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente bevorderen, alsmede huiselijk geweld voorkomen en bestrijden;
B.
mantelzorgers en andere vrijwilligers ondersteunen;
C.
vroegtijdig vaststellen of ingezetenen maatschappelijke ondersteuning behoeven;
D.
voorkomen dat ingezetenen op maatschappelijke ondersteuning aangewezen zullen zijn;
E.
algemene voorzieningen bieden aan ingezetenen die maatschappelijke ondersteuning behoeven;
F.
maatwerkvoorzieningen bieden ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie aan ingezetenen van de gemeente die daartoe op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit hun sociale netwerk niet of onvoldoende in staat zijn;
G. maatwerkvoorzieningen bieden aan personen die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en beschermd wonen of opvang behoeven in verband met psychische of psychosociale problemen of omdat zij de thuissituatie hebben verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor hun veiligheid als gevolg van huiselijk geweld.
27
In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal lopende WMO-voorzieningen: Aantal
Jan.
Febr.
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Aug.
Sept.
Okt.
Nov.
Dec.
Begeleiding
6
5
5
4
4
4
5
5
4
5
5
5
Huishoudelijke hulp
22
22
21
25
26
26
25
22
22
23
23
23
Rolstoelen
13
14
14
14
12
12
12
12
12
13
11
12
Vervoersvoorzieningen
39
38
36
35
35
35
37
37
35
35
36
35
Woonvoorzieningen
19
19
19
19
18
19
19
18
18
18
19
19
Totaal
99
98
95
97
95
96
98
94
91
94
94
94
Onder de WMO vallen de volgende producten en zorgbudgetten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend. De WMO is een zogenaamde “open-einde regeling”: Product 6.614.00.7 Tegemoetkoming chronisch zieken / CER
Kosten 2020 € 0
6.661.00.0 Maatwerkvoorzieningen (hulpmiddelen)
8.829
6.661.00.1 Woonvoorzieningen
4.005
6.662.00.3 Maatwerkvoorzieningen (collectief
26.708
vervoer) 6.662.00.6 Zorg in natura - Participatie zwaar
720
6.662.008 Zorg in natura – zelfredzaamheid zwaar
17.920
6.662.10.4 Huishoudelijke verzorging
68.448
6.663.00.1 Opvang en beschermd wonen 18+
10.007
6.667.10.4 Eigen bijdrage huishoudelijke zorg
-3.972
6.670.02.5 Thuis- en mantelzorgondersteuning
234
6.670.02.6 Innovatie, transformatie & zorg
1.283
6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie & advies
-3.647
Totaal
130.535
3/ Jeugdzorg De Jeugdwet heeft tot doel het jeugdstelsel te vereenvoudigen en efficiënter en effectiever te maken. Met de decentralisatie worden financieringsstromen rondom jeugd samengevoegd. De nieuwe wet omvat de jeugdzorg die de verantwoordelijkheid van de provincie was, de gesloten jeugdzorg onder regie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, de jeugd-GGZ onder de Zvw, de zorg voor lichtverstandelijk gehandicapten jongeren op basis van de AWBZ en de jeugdbescherming en jeugdreclassering van Veiligheid en Justitie.
De wettelijke taken vanuit de Jeugdwet zijn, het bieden van: A.
Preventie;
B.
Jeugdhulp;
C.
Kinderbeschermingsmaatregelen;
D.
Jeugdreclassering.
28
De wet geeft verder aan dat deze taken gericht zijn op: •
het voorkomen en de vroege signalering van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen;
•
het versterken van het opvoedkundige klimaat in gezinnen, gebieden, buurten, scholen, kinderopvang en peuterspeelzalen;
•
het bevorderen van de opvoedvaardigheden van de ouders, opdat zij in staat zijn hun verantwoordelijkheid te dragen voor de opvoeding en het opgroeien van jeugdigen;
•
het inschakelen, herstellen en versterken van de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige, zijn ouders en de personen die tot hun sociale omgeving behoren, waarbij voor zover mogelijk wordt uitgegaan van hun eigen inbreng;
•
het bevorderen van de veiligheid van de jeugdige in de opvoedsituatie waarin hij opgroeit, en integrale hulp aan de jeugdige en zijn ouders, indien sprake is van multiproblematiek;
•
het tot stand brengen en uitvoer van gezinsplannen2 en het verlenen van hulp op basis van gezinsplannen.
Onder de jeugdzorg vallen de volgende producten en budgetten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend. De Jeugdzorg is een zogenaamde “open-einde regeling”: Kosten 2020 €
Product 6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie & advies
4.554
6.672.02.0 PGB - Jeugdzorg
36.820
6.682.020 Individuele voorziening jeugd in natura
138.295
Totaal
179.669
In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal lopende Jeugdzorgvoorzieningen: Aantal
Jan.
Febr.
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Aug.
Sept.
Okt.
Nov.
Dec.
10
8
9
10
11
12
12
14
12
13
12
12
Daarnaast lopen er 3 PGB’s die direct zijn verstrekt door het college aan Yn’e mande.
29
4/ Welzijnskosten In 2019 is Stichting Welzijn Schiermonnikoog opgeheven en zijn de werkzaamheden van Zorg en Welzijn bij de gemeente ondergebracht. Onder Zorg en Welzijn vallen de ouderenwerker, de jeugdwerker en de Wmo-voorpost. Deze staan onder regie van een coördinator. Allen zijn in dienst van de gemeente. Hieronder worden de werkelijke kosten 2020 weer gegeven van “Welzijn nieuwe stijl”. Product 6.650.10.6 Kinderopvang / peuterspeelzaalwerk
Kosten 2020 € 0
(stelpost) 6.650.15.6. Kinderopvang (bijdrage Kinderopvang
0
Friesland) 6.670.10.6 Kittiwake
11.719
6.000.10.0 Overhead ICT (3 werkplekken)
2.500
5.500.010.0 Publiekszaken (kosten personeel)
86.576
Totaal
100.795
30
PARAGRAAF CORONA Inleiding De Coronacrisis geeft aanleiding om extra informatie te verstrekken over risico’s, extra kosten en de compensatiemaatregelen vanuit het Rijk. Om de gevolgen van Corona voor de gemeente inzichtelijk te maken wordt voor zolang dat nodig is aan de bestaande P&C-documenten de paragraaf Corona toegevoegd.
De effecten van corona zien we door de gehele begroting terug. In deze paragraaf hebben we hebben de bedragen opgenomen die direct naar geld te vertalen zijn. Er zijn echter ook kosten die niet direct in geld uit te drukken zijn, zoals extra uitgevoerde werkzaamheden en bijvoorbeeld extra kosten afval. Deze kosten zijn in deze paragraaf niet meegenomen.
Verschillenanalyse tussen begroting en rekeningresultaat
BATEN Toelichting Thema 3.2-1 6560203 Jachthaven
Bedrag € 87.985
Bij de 1e turap is de opbrengst jachthaven afgeraamd. Dit bleek een te pessimistische inschatting. De jachthaven heeft ondanks corona € 8.000 meer omzet gedraaid dan oorspronkelijk begroot. Thema 5.1 6936102 Toeristenbelasting
223.908
Voor verdere toelichting zie onder de alinea Toeristenbelasting Thema 2.2-1 6210158 Auto-ontheffingen
10.841
Bij de 1e turap zijn de baten auto-ontheffingen afgeraamd in verband met corona. Dit bleek per saldo niet nodig. Overige verschillen
Totaal
5.182
327.916
31
LASTEN Toelichting
Bedrag €
Thema 1.2-11 6420204 Groepsafhankelijke voorzieningen